CVDR99553_2Verordening op het onderzoeksrecht van de raadnlregelingHaren2011-08-26HarenHarener Weekblad,
16-12-2010Verordening op het onderzoeksrecht van de raadGemeentewet, art. 155a t/m 155fgemeenteraadbestuur en recht2010-12-13De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-12-172019-01-01Correcties opmaak66GeenGeenVerordening op het onderzoeksrecht van de raadDE RAAD DER GEMEENTE HAREN,gelet op de artikelen 155a tot en met 155f van de Gemeentewet;b e s l u i t :vast te stellen de volgendeVerordening op het onderzoeksrecht van de raad1BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
onderzoek: een onderzoek als bedoeld in artikel
155a, eerste lid, van de Gemeentewet;
onderzoekscommissie: een commissie als bedoeld in
artikel 155a, derde lid van de Gemeentewet.
2Instellen van het onderzoek/onderzoekscommissie1Op voorstel van een of meer van zijn leden kan de raad besluiten een
onderzoek in te stellen.2In de eerstvolgende raadsvergadering na dit besluit stelt de raad een
onderzoekscommissie in van tenminste drie leden.3De raad wijst een genoegzaam aantal plaatsvervangende leden aan.4Bij de instelling van de onderzoekscommissie stelt de raad nadere regels
vast met betrekking tot de rapportage van de onderzoekscommissie aan de
raad.3Voorzitter/plaatsvervangend voorzitter1De leden van de onderzoekscommissie kiezen uit hun midden een voorzitter
en een plaatsvervangend voorzitter.2De voorzitter is belast met:
het leiden van de beraadslaging en zitting;
het handhaven van de orde;
het doen naleven van bij of krachtens deze verordening gestelde
regels;
hetgeen deze verordening hem verder opdraagt.
4Beëindiging van het lidmaatschap1Het lidmaatschap van de onderzoekscommissie eindigt indien:
de raad besluit tot opheffing van de onderzoekscommissie;
een lid ophoudt lid te zijn van de raad;
de onderzoekscommissie besluit een lid van zijn commissie te
horen;
een lid ontslag neemt.
2Een lid van de onderzoekscommissie kan op elk moment ontslag nemen.
Hiervan brengt hij de raad en de voorzitter van de onderzoekscommissie
zo spoedig mogelijk schriftelijk op de hoogte.3In openstaande vacatures wordt zo spoedig mogelijk voorzien.4De leden 1 tot en met 3 zijn van overeenkomstige toepassing op de
plaatsvervangende leden.5Bevoegdheden van de onderzoekscommissie1De onderzoekscommissie besluit alvorens het eerste getuigenverhoor
plaats vindt of getuigen uitsluitend verhoord worden na het afleggen van
de eed of belofte.2De onderzoekscommissie kan buiten de in artikel 155b, eerste lid, van de
Gemeentewet genoemde personen tevens anderen verzoeken om medewerking
aan het onderzoek te verlenen. Laatstgenoemde medewerking geschiedt
slechts op vrijwillige basis.3De onderzoekscommissie kan besluiten derden in te schakelen voor het
uitvoeren van opdrachten die zij in het kader van de onderzoeksopdracht
en de uitoefening van haar taak nodig acht.4De onderzoekscommissie kan in het belang van het onderzoek in
beslotenheid met een ieder informatieve gesprekken voeren, welke als
zodanig geen onderdeel van het onderzoek uitmaken. Er bestaat hiertoe
geen plicht tot medewerking.5De onderzoekscommissie kan de bovengenoemde bevoegdheden uitsluitend
uitoefenen indien ten minste drie van haar leden aanwezig zijn.6De onderzoekscommissie besluit met meerderheid van stemmen.7De Verordening op de raadscommissies is niet van toepassing.6Ambtelijke bijstand1De raad benoemt ter ondersteuning van de onderzoekscommissie een
commissiegriffier.2De commissiegriffier is bij iedere zitting aanwezig.3Bij zijn verhindering of afwezigheid wordt zijn plaats ingenomen door
een daartoe door de raad aangewezen vervanger.4De Verordening ambtelijke bijstand is niet van toepassing.7Zittingen1De voorzitter van de commissie bepaalt plaats en tijdstip van de zitting
en brengt die ter openbare kennis.2De voorzitter roept de leden van de onderzoekscommissie, getuigen en
deskundigen ten minste twee weken voor de zitting op.3Binnen drie werkdagen na verzending van de oproep kunnen de getuigen en
deskundigen onder opgaaf van redenen de voorzitter verzoeken het
tijdstip van de zitting te wijzigen.4De beslissing van de voorzitter op dit verzoek wordt uiterlijk een week
voor het tijdstip van de zitting aan de betrokken getuige of deskundige
meegedeeld.8Toehoorders en de pers1De toehoorders en vertegenwoordigers van de pers kunnen uitsluitend op
de voor hen bestemde plaatsen openbare zittingen bijwonen.2Het geven van tekenen van goed- of afkeuring of het op andere wijze
verstoren van de orde is verboden.3De voorzitter is bevoegd, toehoorders die op enigerlei wijze de orde van
de vergadering verstoren, te doen vertrekken.9Geluid- en beeldregistratiesDegenen die tijdens de zitting geluid- dan wel beeldregistraties willen
maken doen hiervan mededeling aan de voorzitter en gedragen zich naar zijn
aanwijzingen.10Verslaglegging zitting1De commissiegriffier draagt zorg voor de verslaglegging van de
zitting.2Het verslag vermeldt de namen van de aanwezigen en hun hoedanigheid voor
zover van belang.3Het verslag houdt een zakelijke vermelding in van wat over en weer is
gezegd en wat verder ter zitting is voorgevallen.4Het verslag verwijst naar de op de zitting overgelegde bescheiden, die
aan het verslag kunnen worden gehecht.5Het verslag wordt ondertekend door de voorzitter en de
commissiegriffier.11Beraadslagingen1De onderzoekscommissie beraadslaagt indien een lid dat nodig acht.2De onderzoekscommissie beraadslaagt achter gesloten deuren.12Afronding onderzoekNa afronding van het onderzoek door de onderzoekscommissie worden haar
bevindingen voorgelegd aan de raad.13InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op de dag na bekendmaking.14CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Verordening op het onderzoeksrecht
van de raad.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 13 december 2010.De raad voornoemd,P.A. Lambeck MSc, griffiermr. M. Boumans MPM, voorzitter1RVO raad onderzoekAlgemeenHet onderzoeksrecht van de raad is uitvoerig geregeld in de artikelen 155a tot
en met 155f van de Gemeentewet. Deze verordening, die in nauwe samenhang met de
artikelen uit de Gemeentewet dient te worden gelezen, bevat nadere regels met
betrekking tot dit onderzoeksrecht. Het onderzoeksrecht is een exclusief recht
van de raad dat ingevolge artikel 156, tweede lid, van de Gemeentewet niet
overdraagbaar is.Artikel 1 Begripsbepalingen. Dit artikel spreekt voor zich.Artikel 2 Instellen van het onderzoek. Ter verduidelijking wordt hier
nogmaals aangegeven dat op voorstel van leden van de raad, bij raadsbesluit, een
onderzoek kan worden ingesteld naar het door het college of de burgemeester
gevoerde bestuur. Met betrekking tot voorstellen is het bepaalde omtrent het
initiatiefvoorstel in artikel 36 Reglement van orde van toepassing. Indien de
raad tot een onderzoek besloten heeft dient in de eerstvolgende raadsvergadering
besloten te worden omtrent het aantal leden dat in de onderzoekscommissie plaats
zal nemen en welke leden dat zijn (samenstelling). De Gemeentewet bepaald
hieromtrent in artikel 155a, derde en vierde lid, dat de onderzoekscommissie uit
ten minste drie (raads)leden bestaat en dat de raad bij de samenstelling
zorgdraagt voor een evenwichtige vertegenwoordiging van de in de raad
vertegenwoordigde groeperingen. Omdat het denkbaar is dat hieromtrent nader
overleg tussen raadsfracties nodig is, is dit besluitmoment verschoven naar de
eerstvolgende raadsvergadering na het besluit tot het instellen van een
onderzoek. Omdat de onderzoekscommissie ingevolge artikel 6 van deze
modelverordening besluit met meerderheid van stemmen verdient het aanbeveling om
een oneven aantal leden te benoemen. Op deze wijze kan het staken van stemmen
worden voorkomen. Het derde lid voorziet in de benoeming van plaatsvervangende
leden. Het aantal plaatsvervangende leden is afhankelijk van de omvang van de
onderzoekscommissie. Omdat de uitoefening van bevoegdheden van de
onderzoekscommissie gekoppeld is aan de aanwezigheid van tenminste drie leden
kan benoeming van plaatsvervangende leden bij een omvangrijke commissie
achterwege blijven. Het vierde lid bepaalt dat er bij de instelling van de
onderzoekscommissie wordt bepaald hoe en op welk moment deze commissie aan de
raad rapporteert. Voorstelbaar zou zijn dat hier bepaald wordt dat de voorzitter
in elke raadsvergadering een kort verslag doet omtrent de vorderingen.Artikel 3 Voorzitter/plaatsvervangend voorzitter. In deze
modelverordening is ervoor gekozen dat de onderzoekscommissie haar voorzitter en
plaatsvervangend voorzitter benoemt. Het staat de raad echter vrij om te bepalen
dat de raad deze ‘uit zijn midden’ benoemt. De voorzitter maakt tevens deel uit
van de onderzoekscommissie en is derhalve niet slechts (technisch)
voorzitter.Artikel 4 Beëindiging van het lidmaatschap. In artikel 155a, zesde
lid, van de Gemeentewet is bepaald dat de bevoegdheden en werkzaamheden van een
onderzoekscommissie niet worden geschorst door het aftreden van de raad. Nu de
onderzoekscommissie slechts mag bestaan uit leden van de raad brengt dat met
zich mee dat bij het aantreden van een nieuwe raad de samenstelling van de
onderzoekscommissie wel zal moeten worden aangepast. Indien een individueel lid
van de onderzoekscommissie ophoudt lid te zijn van de raad eindigt derhalve
tevens zijn lidmaatschap van eerder genoemde commissie. Voorts eindigt een
lidmaatschap uiteraard bij opheffing van de onderzoekscommissie en bij het nemen
van ontslag. De raad kan tevens, indien dit wenselijk wordt geacht, de
onderzoekscommissie tussentijds opheffen. Daarnaast eindigt het lidmaatschap
indien de onderzoekscommissie besluit een van haar leden te horen. Artikel 155c,
tweede lid, van de Gemeentewet bepaalt namelijk dat een getuige of deskundige
die door de onderzoekscommissie wordt gehoord, niet tevens lid is van de
onderzoekscommissie. Het bepaalde is uiteraard tevens van toepassing op de
plaatsvervangende leden.Artikel 5 Bevoegdheden van de onderzoekscommissie. De
onderzoekscommissie heeft op basis van de bepalingen uit de Gemeentewet reeds
een aantal bevoegdheden. Zo bepaalt artikel 155c, vijfde lid, van de Gemeentewet
dat de onderzoekscommissie kan besluiten dat getuigen uitsluitend worden
verhoord na het afleggen van een eed of belofte. Omdat het ten gevolge hiervan
niet mogelijk is om de ene getuige wel en de andere niet onder ede te horen is
in artikel 5, eerste lid, van deze verordening bepaald dat de
onderzoekscommissie hieromtrent een besluit neemt alvorens de eerste getuige of
deskundige gehoord is. Artikel 155b, eerste lid, Gemeentewet bepaalt de groep
van personen die verplicht zijn mee te werken aan een onderzoek en jegens wie
dwangmiddelen kunnen worden ingezet. Dit laat onverlet de mogelijkheid om
personen buiten deze groep te horen, zij het op vrijwillige basis. Deze personen
zijn niet verplicht om een verklaring onder ede af te leggen. Indien een
onderzoekscommissie derhalve bepaald heeft dat alle getuigen en deskundigen
onder ede gehoord worden, zijn deze personen hiervan uitgezonderd. Naast het
horen op vrijwillige basis kan een onderzoekscommissie ook informele
(informatieve) gesprekken voeren met getuigen en deskundigen, bijvoorbeeld om
vast te stellen of horen ter zitting nuttig is. Tenslotte bestaat de
mogelijkheid om, bijvoorbeeld bij gebrek aan deskundigheid, opdrachten uit te
besteden aan derden. Ingevolge artikel 155f Gemeentewet dient het college de
door de raad geraamde kosten voor een onderzoek in een bepaald jaar op te nemen
in de ontwerpbegroting. Voorstelbaar is dat hier tevens een post wordt opgenomen
met betrekking tot deze (mogelijke) inschakeling van externen. Tot het aangaan
van eventuele overeenkomsten met derden ter ondersteuning van de
onderzoekscommissie moet het college beslissen. De onderzoekscommissie kan
ingevolge artikel 155a, vijfde lid, Gemeentewet, de haar bij die wet verleende
bevoegdheden uitsluitend uitoefenen indien tenminste drie van haar leden
aanwezig zijn. Met betrekking tot de bevoegdheden die op basis van deze
verordening bestaan is gekozen voor hetzelfde regime. Er kan uiteraard bepaald
worden dat alle of enkele van de bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend bij de
aanwezigheid van een kleiner aantal leden. Uit praktische overwegingen zou er
bijvoorbeeld voor gekozen kunnen worden om het voeren van informatieve
gesprekken ook door individuele leden mogelijk te maken. Daarnaast zegt het
zesde lid dat de onderzoekscommissie beslist met een meerderheid van stemmen. Om
deze reden wordt ook aanbevolen een oneven aantal leden te benoemen. De
verordening op de raadscommissies is hier buiten toepassing verklaard omdat
hierin zaken en bevoegdheden geregeld worden die bij het onderzoek niet
toepasbaar dan wel onwenselijk zijn. Hierbij valt te denken aan zaken als
spreekrecht voor burgers enz.Artikel 6 Ambtelijke bijstand. Artikel 155a, achtste lid, van de
Gemeentewet, bepaalt dat de raad, alvorens tot een onderzoek besloten wordt, bij
verordening nadere regels stelt met betrekking tot deze onderzoeken. Hierin
dienen in ieder geval regels opgenomen te worden over de wijze waarop ambtelijke
bijstand wordt verleend aan de onderzoekscommissie. Artikel 6 van deze
verordening voorziet in de benoeming van een commissiegriffier, waarmee
aangesloten wordt bij de modelverordening ambtelijke bijstand. Voor een nadere
toelichting bij dit artikel wordt naar deze verordening en bijgaande toelichting
verwezen. Het staat de raad uiteraard vrij om in deze verordening te bepalen dat
ambtelijke bijstand binnen of buiten de raadsgriffie gezocht dient te worden.
Het is voorstelbaar dat daartoe tijdelijke krachten van buiten worden ingehuurd
of dat direct een beroep wordt gedaan op het ambtelijke apparaat.Artikel 7 Zitting. Artikel 155d, eerste lid, van de Gemeentewet
voorziet in de schriftelijke oproeping van getuigen en deskundigen die ter
zitting dienen te verschijnen. Deze zitting dient te worden onderscheiden van de
beraadslaging van de onderzoekscommissie, die ingevolge artikel 11 van de
verordening achter gesloten deuren plaatsheeft. Op de zitting vinden de verhoren
van getuigen en deskundigen plaats ex artikel 155c, zesde lid, van de
Gemeentewet en zijn in beginsel openbaar. De onderzoekscommissie kan ingevolge
artikel 155c, zevende lid, van de Gemeentewet om gewichtige redenen echter
besluiten dat een verhoor of een gedeelte ervan niet in het openbaar
plaatsvindt. De leden bewaren geheimhouding over hetgeen hen tijdens een
besloten zitting ter kennis komt. De redenen om besloten te vergaderen zijn
hierbij anders dan die genoemd in artikel 86, eerste lid, van de
Gemeentewet.In artikel 86, eerste lid, wordt immers gesproken over belangen als bedoeld in
artikel 10 Wet openbaarheid van bestuur. Dat is bij besloten vergaderingen in
het kader van het onderzoeksrecht niet van belang. Slechts van belang is er of
naar het oordeel van de onderzoekscommissie sprake is van 'gewichtige redenen'.
Het bepaalde in artikel 86, eerste lid, is derhalve op de onderzoekscommissie
niet van toepassing.Artikel 8 Toehoorders en de pers. Artikel 26, eerste en tweede lid,
van de Gemeentewet regelen dat de voorzitter van de raad toehoorders die de orde
verstoren, kan doen vertrekken en bij volharding in hun gedrag de toezegging kan
ontzeggen. Voor de onderzoekscommissie ontbreekt een dergelijke bepaling in de
Gemeentewet, het derde lid voorziet hierin.Artikel 9 Geluid- en beeldregistraties. Aangezien de zittingen van
een onderzoekscommissie in principe openbaar zijn, kunnen radio- en tv-stations
geluids- en beeldregistraties maken. Dit is uiteraard niet het geval als het een
besloten zitting betreft. De voorzitter kan aanwijzingen geven met betrekking
tot bijvoorbeeld plaats en opstelling.Artikel 10 Verslaglegging zitting. Het verdient aanbeveling om
tijdens de verhoren een geluidsband mee te laten draaien of op andere wijze het
gezegde exact vast te leggen. Op deze wijze ontstaat achteraf nooit discussie
over hetgeen wel of niet gezegd is.Artikel 11 Beraadslaging. Beraadslaging vindt plaats achter gesloten
deuren omdat de inhoud van een beraadslaging zich mogelijk niet voor
openbaarheid leent. Het is namelijk zeer wel denkbaar dat er beraadslaagd wordt
omtrent ondervragingsmethoden, tactieken en dergelijke, welke in het belang van
het onderzoek niet naar buiten mogen worden gebracht. Daarnaast moet er vrij
gesproken kunnen worden over personen en hetgeen door hen naar voren is
gebracht. De raad kan op basis van artikel 2, derde lid, van deze verordening,
nadere regels stellen omtrent deze beraadslagingen in verband met de rapportage
naar de raad.Artikel 12 Afronding onderzoek. Indien de onderzoekscommissie haar
werkzaamheden heeft afgerond legt zij haar bevindingen voor aan de raad. De vorm
waarin dit geschiedt wordt hier niet nader bepaald en is aan de raad in het
kader van de nadere regels als genoemd in artikel 2, derde lid, van deze
verordening. Hierbij zijn verschillende vormen mogelijk, variërend van een
rapport tot een voorstel aan de raad. De vraag luidt hierbij wat de raad onder
bevindingen wenst te verstaan. Is dit slechts een feitenrelaas van de
onderzoekscommissie waarover de raad zich een oordeel vormt of dient er door de
commissie ook zelf een oordeel gevormd te worden alvorens de raad zich erover
buigt.Artikel 13 Inwerkingtreding. De onderliggende verordening bevat
enkele algemeen verbindende voorschriften. Hierop is de Tijdelijke referendumwet
(Trw.) van toepassing. Verordeningen waarover op grond van de Trw een referendum
kan worden gehouden, treden in afwijking van artikel 142 Gemeentewet niet eerder
in werking dan zes weken na de bekendmaking van de verordening (artikel 22 Trw).
Voorbeelden van algemeen verbindende voorschriften zijn verplichtingen gericht
aan toehoorders en de pers en verplichtingen over het maken van beeld- en
geluidsregistraties en het uitzetten van mobiele telefoons. De verplichting voor
bepaalde categorieën personen om medewerking te verlenen aan een door de raad in
te stellen onderzoek is geen algemeen verbindend voorschrift. Deze vloeit immers
niet voort uit de verordening, maar rechtstreeks uit de wet.Artikel 14 Citeertitel. Deze verordening kan worden aangehaald als:
Verordening op het onderzoeksrecht van de raad.