CVDR96012_1Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2011nlregelingLanderd2011-04-05LanderdArena, 08-04-2011Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2011Wet op het primair onderwijs, art. 140 en art. 141Wet op de expertisecentra, art. 135 en art. 135Wet op het voortgezet onderwijs, art. 96g en art. 96hWet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden, art. XII, XV en XVIIGemeentewet, art. 5gemeenteraadonderwijs2011-03-24De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-04-012021-04-23wijziging-1.851.107welzijnDeze regeling vervangt de Verordennig materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2004. De Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2004 is ingetrokken.Verordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente
Landerd 2011.De raad van de gemeente Landerd;Gelezen het voorstel van het college van 1 februari 2011;Gelet op artikel 140 /141 van de Wet op het primair onderwijs , artikel
134 /135 van de Wet op de expertisecentra en artikel 96g /96h van de Wet
op het voortgezet onderwijs;Gelet op de artikelen XIII , XV en XVII van de Wet dualisering
gemeentelijke medebewindsbevoegdheden;Gelet op artikel 5 van de Gemeentewet ;Gelet op hoofdstuk 4 van de Algemene wet bestuursrecht ;Besluit vast te stellen de verordening ‘Verordening financiële materiële
gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2011.1Algemene bepalingen.1Begripsbepaling.In deze verordening wordt verstaan onder:
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Landerd;
schoolbestuur: bevoegd gezag van een volgens de Wet op het
primair onderwijs , de Wet op de expertisecentra en de Wet op
het voortgezet onderwijs bekostigde in de gemeente gelegen
openbare of bijzondere school, of, voorzover in deze verordening
is bepaald, van een nevenvestiging waarvan de hoofdvestiging is
gelegen in een andere gemeente;
school: school voor basisonderwijs, school voor (voortgezet)
speciaal onderwijs;
school voor basisonderwijs: een basisschool of een
speciale school voor basisonderwijs als bedoeld in
artikel 1 van de Wet op het primair onderwijs;
school voor (voortgezet) speciaal onderwijs: een school
voor speciaal onderwijs of een school voor speciaal en
voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in artikel 1
van de Wet op de expertisecentra, een instelling voor
speciaal en voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in
artikel 8 van de Wet op de expertisecentra en een school
voor voortgezet speciaal onderwijs als bedoeld in
artikel 1 van de Wet op de expertisecentra ;
nevenvestiging: deel van een school dat door de minister
ingevolge artikel 85 van de Wet op het primair onderwijs ,
artikel 76a of artikel 76b van de Wet op de expertisecentra ,
artikel X van de wet van 31 mei 1995 (Stb. 319) of artikel 75
van de Wet op het voortgezet onderwijs voor bekostiging in
aanmerking is gebracht;
voorziening: een voorziening zoals opgenomen in de bijlage
Voorzieningen van deze verordening;
aanvullende voorziening: een door het college vastgestelde
nieuwe voorziening waarmee de verordening tijdelijk wordt
aangevuld;
indieningsdatum: uiterste moment zoals opgenomen in de bijlage
Voorzieningen van deze verordening, waarvoor een aanvraag voor
een voorziening voor het eerste daaropvolgende tijdvak moet zijn
ingediend;
toekenningscriteria: de omstandigheden zoals opgenomen in de
bijlage Voorzieningen van deze verordening, waaronder een
schoolbestuur in aanmerking komt voor een voorziening of een
aanvullende voorziening;
tijdvak: periode zoals opgenomen in de bijlage Voorzieningen van
deze verordening, waarvoor een voorziening wordt toegekend;
subsidieplafond: een bedrag zoals bedoeld in artikel 4:22 van de
wet , dat beschikbaar is voor een voorziening, of een
aanvullende voorziening;
feitelijke beschikbaarstelling: de beschikking van het college
waarbij een voorziening of aanvullende voorziening in natura
beschikbaar wordt gesteld;
subsidievaststelling: een beschikking zoals bedoeld in artikel
4:42 van de wet ;
wet: de Algemene wet bestuursrecht .
2Subsidieplafond en verdelingsregels.1.De raad kan voor een voorziening een subsidieplafond vaststellen.
Hierbij bepaalt de raad hoe het beschikbare bedrag wordt
verdeeld.2.De raad kan voor een voorziening het gestelde in het eerste lid
overdragen aan het college. Het college neemt daarbij de
gemeentebegroting in acht.3.Het college maakt het subsidieplafond en de wijze van verdeling van
het beschikbare bedrag, uiterlijk zes weken voor de indieningsdatum
aan de schoolbesturen bekend.3Aanvullende voorziening.1.Het college kan bepalen dat de verordening tijdelijk wordt aangevuld
met een voorziening.2.Het college stelt de toekenningscriteria vast waaronder aanspraak
bestaat op de aanvullende voorziening.4Jaarlijks overzicht.Jaarlijks voor 1 juli zendt het college aan de schoolbesturen een
overzicht van de op basis van deze verordening toegekende voorzieningen.
Het overzicht omvat de periode van 1 juni van het voorafgaande jaar tot
en met 31 mei van het jaar van toezending.2Procedures.2.1Aanvraag voorzieningen; weigeringsgronden.5Toevoegen, wijzigen en intrekken.Een wijziging van de verordening die leidt tot het toevoegen,
wijzigen of intrekken van een voorziening, wordt uiterlijk zes weken
voor de indieningsdatum bekendgemaakt door het college.6Indiening aanvraag.
Het schoolbestuur dat een voorziening voor het eerste
daaropvolgend tijdvak wenst, dient voor de indieningsdatum
een aanvraag in bij het college. De indieningsdatum is niet
van toepassing indien voor de voorziening is bepaald dat een
indieningsdatum niet is voorgeschreven. Indien de aanvraag
niet voor de indieningsdatum is ingediend, besluit het
college om de aanvraag niet te behandelen.
De aanvraag vermeldt:
a. naam en adres van het schoolbestuur;
b. de dagtekening;
c. de gewenste voorziening;
d. de naam van de school en de onderwijssoort indien
de voorziening is bestemd voor een school;
e. een motivering dat wordt voldaan aan de
toekenningscriteria.
Bij het ontbreken van een of meer gegevens deelt het college dit
schriftelijk mee aan het schoolbestuur. Daarbij krijgt het
schoolbestuur de gelegenheid om binnen drie weken na de datum van
verzending van de mededeling de gegevens schriftelijk aan te vullen.
Indien het schoolbestuur de ontbrekende gegevens niet binnen deze
termijn verstrekt, beslist het college de aanvraag niet te
behandelen.7Beslissingstermijn.·1. Het college besluit binnen twaalf weken na de indieningsdatum
op een aanvraag. Indien ten aanzien van een voorziening geen
indieningsdatum is voorgeschreven, beslist het college binnen
twaalf weken na ontvangst van de aanvraag.·2. Het college kan de termijn van twaalf weken met vier weken
verlengen. Bij verlenging wordt uiterlijk twee weken voor het
einde van de termijn van twaalf weken hiervan door het college
schriftelijk mededeling gedaan aan het schoolbestuur. Hierbij
geeft het college de reden voor de verlenging aan.·3. Het college stelt binnen twee weken na de datum van de
beschikking op de aanvraag het schoolbestuur hiervan
schriftelijk in kennis.8Weigeringsgronden.Het college weigert de voorziening in ieder geval indien:
a. de gewenste voorziening geen voorziening is in de zin van
deze verordening;
b. niet is voldaan aan één van de toekenningscriteria;
c. door verstrekking van de subsidie het subsidieplafond zou
worden overschreden.
2.2Aanvraag aanvullende voorzieningen; weigeringsgronden.9Indiening aanvraag.1.Het schoolbestuur dat een aanvullende voorziening wenst, dient
een aanvraag in bij het college.2.Op de aanvraag is artikel 6, tweede en derde lid, van
toepassing.10Beslissingstermijn.Het college besluit binnen vier weken na ontvangst van de aanvraag
of binnen vier weken na de verstrekking van de aanvullende gegevens.
Binnen twee weken na de datum van de beschikking stelt het college
het schoolbestuur hiervan schriftelijk in kennis.11Weigeringsgronden.Het college weigert de aanvullende voorziening in ieder geval
indien:
de gevraagde voorziening geen aanvullende voorziening zoals
bedoeld in artikel 3 is;
niet is voldaan aan een van de toekenningscriteria.
2.3Toekenning; uitvoering beschikking subsidieverlening, intrekking
of wijziging; verbod vervreemding12Inhoud beschikking tot toekenning; betaling1.De beschikking van het college tot toekenning van een
voorziening of een aanvullende voorziening kan inhouden:a.feitelijke beschikbaarstelling van de voorziening; ofb.een subsidieverlening ofc.een subsidievaststelling.2.De beschikking bevat:a.het tijdvak en het doel waarvoor de voorziening is
toegekend;b.de wijze waarop het schoolbestuur de voorziening dient uit te
voeren.3.De beschikking tot subsidieverlening of subsidievaststelling
bevat voorts:a.het bedrag van de subsidie of, indien de beschikking tot
subsidieverlening het bedrag niet vermeldt, het bedrag waarop de
subsidie ten hoogste wordt vastgesteld;b.het bedrag van het voorschot of de wijze van vaststelling
daarvan indien de beschikking tot subsidieverlening bepaalt dat
het college een voorschot verleent;c.de bepaling dat de wet van toepassing is en voorzover van belang
welke afzonderlijke bepalingen of afwijkingen hierop van kracht
zijn.4.De betaling van het subsidiebedrag vindt binnen zes weken na de
subsidievaststelling plaats.13.Uitvoering beschikking tot subsidieverlening.1.Na een beschikking tot subsidieverlening dient het schoolbestuur
uiterlijk acht weken na afloop van het tijdvak waarvoor de
voorziening is toegekend een aanvraag tot subsidievaststelling
in. Het college stelt de subsidie ambtshalve vast indien de
aanvraag achterwege blijft.2.Bij de aanvraag toont het schoolbestuur aan dat de aan de
subsidieverlening verbonden verplichtingen als genoemd in
artikel 12 zijn nagekomen.3.Indien het schoolbestuur niet of niet voldoende aantoont dat de
verplichtingen zijn nagekomen, deelt het college dit
schriftelijk mee aan het schoolbestuur. Hierbij geven zij aan op
welke onderdelen het schoolbestuur aanvullende informatie moet
verschaffen. Daarbij krijgt het schoolbestuur de gelegenheid om
binnen drie weken na ontvangst van de mededeling de gevraagde
informatie schriftelijk te verschaffen. Indien het schoolbestuur
de gevraagde informatie niet binnen deze termijn verstrekt,
stelt het college de subsidie ambtshalve vast.)14.Subsidievaststelling volgend op verlening1.Het college beslist binnen acht weken na de indiening van de
aanvraag als bedoeld in artikel.. of binnen acht weken na de
verstrekking van de aanvullende informatie. Binnen twee weken na
de datum van de beschikking stelt het college het schoolbestuur
hiervan schriftelijk in kennis.2.Het college betaalt het subsidiebedrag onder verrekening van de
betaalde voorschotten, overeenkomstig de subsidievaststelling.
De betaling vindt binnen zes weken na de subsidievaststelling
plaats.)15Intrekken of wijzigen beschikking; terugvorderingTen aanzien van het beleid tot intrekking, wijziging, stopzetting of
verlaging van de afgegeven subsidiebeschikking dan wel
terugvordering van gegeven subsidie is titel 4:2 van de wet van
toepassing.16.Intrekken of wijzigen beschikking tot
subsidieverlening1.Zolang de subsidie niet is vastgesteld, kan het college een
beschikking tot subsidieverlening intrekken of ten nadele van
het schoolbestuur wijzigen, indien:a.het bepaalde in artikel 13, eerste lid, onder b en c van
toepassing is;b.de voorziening niet of niet geheel heeft plaatsgevonden, of zal
plaatsvinden;c.het schoolbestuur onjuiste of onvolledige gegevens heeft
verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens
tot een andere beschikking zou hebben geleid.2.De intrekking of wijziging werkt terug tot en met het tijdstip
van toekenning van de voorziening, tenzij bij de intrekking of
wijziging anders is bepaald.17Verbod tot vervreemdingVervreemding door het schoolbestuur van op basis van deze
verordening toegekende voorzieningen, is niet toegestaan zonder
toestemming van het college tenzij sprake is van een overdracht van
voorzieningen aan een ander schoolbestuur als gevolg van
samenvoeging van het betreffende schoolbestuur met een ander
schoolbestuur. 3Slotbepalingen.18Informatieverstrekking.Het schoolbestuur verstrekt op verzoek van het college nadere gegevens
die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het bepaalde in deze
verordening.19Beslissing van het college in gevallen waarin de verordening niet
voorziet.In gevallen, de uitvoering van de verordening betreffende, waarin deze
verordening niet voorziet, beslist het college.20Citeertitel; inwerkingtreding.
De verordening kan worden aangehaald als: Verordening materiële
financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Landerd 2011.
De verordening treedt in werking met ingang van 1 april
2011.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 24 maart 2011. De raad voornoemd,de griffier, de voorzitter,J.A.G. Huijs W.C. Doorn-van der HouwenBijlage A. Vervoer naar gymnastiekaccommodatie. I Aanduiding van de voorziening.Jaarlijkse tegemoetkoming in de kosten van vervoer in verband met het
gymnastiekonderwijs. II Datum van indiening. Jaarlijks vóór 1 februari. III Tijdvak waarvoor voorziening wordt toegekend.Schooljaar. IV Toekenningscriteria op grond waarvan een schoolbestuur in aanmerking
komt voor een voorziening IVA Scholen voor basisonderwijsIVB De voorziening staat niet open voor een nevenvestiging van een
hoofdvestiging in een andere gemeente.IVC De afstand van de school tot de gymnastiekaccommodatie is in ieder geval
groter dan 1 kilometer (hemelsbreed gemeten).V Wijze van toekenning met eventueel daarbij behorende
berekeningseenheid.-De toekenning voor het vervoer ten behoeve van het gymnastiekonderwijs
geschiedt voor de leerlingen van basisschool ’t Oventje te Zeeland.VI Subsidieplafond.
Er is geen sprake van een subsidieplafond. De vaststelling van de ter
beschikking te stellen vervoersvoorziening wordt opgedragen aan
burgemeester en wethouders.
De gemeente stelt de vervoervoorziening beschikbaar aan basisschool ’t
Oventje, waarbij de kosten van het vervoer voor rekening van de gemeente
worden genomen; de gemeente is de bevoegde partij tot het voeren van de
onderhandelingen met de vervoersbedrijven.
Toelichting:In de gemeente Landerd is een vervoersvoorziening getroffen voor het
gymnastiekvervoer voor de leerlingen van basisschool ’t Oventje te Zeeland. De
overige basisscholen in de gemeente Landerd zijn zodanig gelegen dat zij (thans)
niet voor een vervoersvergoeding voor het gymnastiekonderwijs in aanmerking
komen. Toelichting Verordening materiële financiële gelijkstelling
onderwijs gemeente Landerd 2011’. 1 Algemene toelichting1.1 InleidingMet de verordening hebben gemeenten een instrument in handen om een gericht
aanvullend (financieel) beleid te voeren, met betrekking tot de personele en
materiele voorzieningen voor zowel het openbaar als het bijzonder onderwijs,
zonder dat daarop het automatisme van de overschrijdingsregeling van toepassing
is. De VNG heeft hiervoor een modelverordening gemaakt.In deze algemene toelichting wordt ingegaan op de aanleiding en achtergronden
van de Modelverordening materiële financiële gelijkstelling onderwijs. Er wordt
kort ingegaan op de ontstaansgeschiedenis van de financiële gelijkstelling.
Vervolgens worden de belangrijkste onderdelen hiervan besproken omdat de
verordening met inachtnerning van dit wettelijk kader moet worden vastgesteld en
uitgevoerd. Hierna wordt nadrukkelijk ingegaan op de vraag: hoe op lokaal niveau
een evenwicht te vinden tussen regelgeving en praktische uitvoerbaarheid? Een
evenwicht tussen enerzijds de onvermijdelijke regulering die de totstandbrenging
en uitvoering van de verordening met zich brengt en anderzijds het voorkomen van
overbodige bestuurslasten en daarmee gepaard gaande bureaucratie voor zowel
gemeenten als schoolbesturen.Tot slot wordt ingegaan op de modelverordening, waarbij in meer algemene zin een
aantal aspecten de revue passeert, die relevant is geweest voor de uiteindelijke
inhoud en opzet van de modelverordening. Hierbij is ook de relatie met de
Algemene wet bestuursrecht van belang. Meer gedetailleerde informatie over de
modelverordening is opgenomen in de artikelsgewijze toelichting (onderdeel
2).1.2 VoorgeschiedenisDe wortels van de huidige overschrijdingsregeling liggen bij de
onderwijspacificatie van 1917. De financiële gelijkstelling vormde hiervan het
sluitstuk en kreeg concreet vorm in de Lager-onderwijswet 1920. Sindsdien is de
essentie van de regeling hetzelfde gebleven: wanneer de gemeente meer besteedt
aan het openbaar onderwijs dan zij aan rijksvergoeding ontvangt, dan dient het
meerdere automatisch te worden doorbetaald aan het bijzonder onderwijs in de
gemeente.De regeling van materiële financiële gelijkstelling kent echter nog een extra
nuance, namelijk dat de extra gemeentelijke uitgaven voor een bepaald doel komen
alleen terecht bij die openbare en bijzondere scholen die daar, gezien de
omstandigheden, behoefte aan hebben.1.3 Financiële gelijkstelling: de belangrijkste elementen1.3.1 Verhouding tot de overschrijdingsregelingCentraal element in de regelgeving is dat gemeenten de mogelijkheid hebben om op
basis van een verordening voor nader te omschrijven voorzieningen extra
gemeentelijke middelen, boven op de rijksvergoeding, beschikbaar te stellen aan
het onderwijs (artikel 140 en 141 WPO, artikel 134 en 135 WEC en artikel 96g en
96h WVO). Deze extra middelen vallen niet onder de werking van de
overschrijdingsregeling. Voor de goede orde: de reguliere uitgaven en inkomsten
voor de personele en materiële voorzieningen vallen onder de
overschrijdingsregeling. De verordening financiële gelijkstelling leidt er dus
niet toe dat, wat betreft deze reguliere uitgaven en inkomsten, de
overschrijdingsregeling als zodanig (geheel) terzijde wordt geschoven.Het gegeven dat een gemeente in het kader van de lopende exploitatie van de
openbare scholen niet toekomt met de rijksvergoeding, is onvoldoende grond om
via de verordening een dergelijk tekort voor deze scholen te dekken. De
verordening bepaalt welke voorzieningen ter beschikking kunnen worden gesteld en
op grond van welke omstandigheden scholen hiervoor in aanmerking kunnen komen.
Zowel openbare als bijzondere scholen kunnen dan in gelijke mate aanspraak maken
op de in de verordening opgenomen voorzieningen.Het komt er dus op neer dat de hoofdregel is dat aanvullende, gemeentelijke
uitgaven voor materiële en personele voorzieningen ter dekking van
exploitatietekorten van gemeentelijke scholen onder het automatisme van de
formele financiële gelijkstelling vallen. Door middel van de verordening kan,
met inachtneming van het wettelijk kader, voor bepaalde uitgaven deze hoofdregel
buiten werking worden gesteld.1.3.2 Verordening voor aanvullende uitgaven: verplicht of
facultatief?In de regelgeving wordt onderscheid gemaakt tussen:
1. de situatie waarin de gemeente geen openbare school in stand houdt;
en
2. de situatie waarin de gemeente een openbare school in stand houdt
(college van burgemeester en wethouders) of functionele
bestuurscommissie is van het openbaar onderwijs.
Ad 1 De gemeente houdt geen openbare school in standIn deze situatie kan het zowel gaan om een gemeente zonder openbaar onderwijs
als een gemeente waarin het openbaar onderwijs vermogensrechtelijk op afstand is
gezet. De wetgeving spreekt daarom ook van `niet door de gemeente in stand
gehouden scholen'. Niet door de gemeente in stand gehouden scholen betreffen
volgens de onderwijswetgeving vanzelfsprekend de bijzondere scholen, maar ook de
openbare scholen die vermogensrechtelijk zijn verzelfstandigd. Bij dit laatste
gaat het om openbare scholen die worden bestuurd door middel van een
gemeenschappelijke regeling, door een openbare rechtspersoon of door een
privaatrechtelijke rechtspersoon voor het openbaar onderwijs (de
stichting).Gemeenten die geen openbaar onderwijs in stand houden en die aanvullende
personele of materiële voorzieningen willen toekennen aan de niet door de
gemeente in stand gehouden scholen moeten dit doen op basis van een verordening
financiële gelijkstelling (artikel 140 WPO; artikel 134 WEC; artikel 96g
WVO).Ad 2 De gemeente houdt wel een openbare school in standIn het geval de gemeente zelf openbaar onderwijs in stand houdt (met als bevoegd
gezag het college van burgemeester en wethouders of een bestuurscommissie ex
artikel 83 Gemeentewet) en de gemeente bovenop de rijksvergoeding uitgaven wil
doen, heeft de gemeente feitelijk een tweetal mogelijkheden tot haar
beschikking:
1. Wanneer de gemeente gericht uitgaven wil doen voor het door haar in
stand gehouden openbaar onderwijs en voor de niet door de gemeente in
stand gehouden scholen, dan kan de gemeente daartoe een verordening
vaststellen (artikel 141 WPO; artikel 135 WEC; artikel 96h WVO). Op
basis van deze verordening kunnen uitgaven worden gedaan voor bepaalde
voorzieningen waarop scholen een beroep kunnen doen. Op
beschikbaarstelling van deze voorzieningen is niet de formele, maar de
materiële financiële gelijkstelling van toepassing.
2. De gemeente ziet af van het vaststellen van een verordening. Het
gevolg hiervan is dat het niet mogelijk is om rechtstreeks uitgaven te
doen voor de niet door de gemeente in stand gehouden scholen. Eventuele
gemeentelijke meeruitgaven voor de exploitatie van het door de gemeente
in stand gehouden openbaar onderwijs blijven meetellen voor de
toepassing van de overschrijdingsregeling.
Op het moment dat dus gerichte uitgaven worden gedaan op basis van de
verordening kan een niet door de gemeente in stand gehouden school, die in
dezelfde omstandigheid verkeert, aanspraak maken op dezelfde voorziening.
Materiële of personele uitgaven voor het openbaar onderwijs die daarentegen niet
zijn gebaseerd op een in het kader van de verordening toegekende voorziening,
tellen mee voor de overschrijdingsregeling.Een eventuele overschrijdingsuitkering is voor een niet door de gemeente in
stand gehouden school een vrij te besteden bedrag. Dit in tegenstelling tot de
aanvullende uitkering die een school op basis van de verordening ontvangt. Deze
moet besteed worden aan de voorziening waarvoor het beschikbaar is gesteld
(artikel 148 WPO, 143 WEC en 99 WVO). Dit garandeert het gerichte karakter van
de aanvullende gemeentelijke uitgaven.1.3.3 Positie vermogensrechtelijk verzelfstandigd openbaar
onderwijsVeel gemeenten buigen zich over de vraag of het bestuur van het openbaar
onderwijs op afstand moet worden gezet, en zo ja, op welke wijze. Bij de
overwegingen die daarbij een rol spelen wordt ook nadrukkelijk betrokken wat de
mogelijke consequenties hiervan zijn in relatie tot de toepassing van de
financiële gelijkstelling.Indien een openbare school wordt ondergebracht in een vermogensrechtelijk van de
gemeente gescheiden bestuursvorm - het openbaar lichaam van een
gemeenschappelijke regeling, de openbare rechtspersoon of de stichting - dan
wordt deze school voor de toepassing van de financiële gelijkstelling
gelijkgeschakeld met het bijzonder onderwijs (zie vorige paragraaf onder 1). Dit
betekent dat deze scholen alleen op basis van de verordening materiële
financiële gelijkstelling nog in aanmerking kunnen komen voor een aanvullende
bijdrage van de gemeente. Dit geldt derhalve ook voor de bijdragen van de
gemeenten die buiten de overschrijdingsregeling vallen, zoals de uitgaven voor
administratie, bestuur en beheer.Aanvullende gemeentelijke financiering op andere basis is niet mogelijk
aangezien in artikel 6 van de WPO, artikel 6 van de WEC en artikel 77 van de WVO
is aangegeven dat de gemeente geen uitgaven voor het bijzonder onderwijs mag
doen anders dan krachtens de wet. Dit betekent bijvoorbeeld dat
vermogensrechtelijk gescheiden openbare scholen de kosten van administratie,
bestuur en beheer dienen te betalen uit de rijksvergoeding. De gemeente kan
slechts aanvullend financieren op basis van de verordening materiële financiële
gelijkstelling, maar zal dan ook dezelfde faciliteiten moeten bieden aan het
bijzonder onderwijs, indien dat in gelijke omstandigheden verkeert. Indien de
rijksbekostiging van de materiële instandhouding en het personeel van het
openbaar onderwijs nog wel via de gemeente loopt - bij integraal bestuur en de
commissie ex artikel 83 van de Gemeentewet - geldt deze beperking niet. Deze
kunnen, naast een bijdrage op grond van een verordening, ook rechtstreeks in
aanmerking komen voor extra financiële middelen van de gemeente. Op deze extra
uitgaven ten opzichte van de rijksbekostiging is dan wel de
overschrijdingsregeling van toepassing. Dit betekent dus ook dat eventuele
aanvullende gemeentelijke uitgaven voor Administratie, Beheer en Bestuur (ABB)
in dat geval niet behoeven te worden meegenomen. Deze vallen immers buiten het
bereik van de wettelijke overschrijdingsregeling.1.3.4 Kenmerken van Voorzieningen, gelijke behandelingVoorzieningen zijn aanvullende uitgaven voor het onderwijs welke niet door de
rijksvergoeding worden gedekt en de exploitatie in materiële of personele zin
betreffen. Het kan gaan om een goed, een dienst, financiën of een personele
voorziening. Uit de wetgeving volgt dat bij het opnemen van een voorziening in
de verordening, geen onderscheid mag worden gemaakt tussen openbaar en bijzonder
onderwijs en voorzien moet worden in een behandeling naar dezelfde maatstaf. Dit
betekent dat een voorziening niet het vooropgezette oogmerk mag hebben om alleen
ten goede te komen aan het openbaar of bijzonder onderwijs. Verder betekent het
dat de bepaalde omstandigheden waaronder de voorziening wordt toegekend, zo veel
mogelijk moeten worden geconcretiseerd. Dit geldt met name voor voorzieningen
die niet voor alle scholen bedoeld zijn. Vage omschrijvingen op basis waarvan
scholen wel of niet in aanmerking komen voor een voorziening werkt onenigheid
(bezwaar- en beroepsprocedures) in de hand over de toepassing van de
regelingIn de verordening dienen voor de desbetreffende situaties de criteria
geformuleerd te zijn op grond waarvan schoolbesturen in aanmerking kunnen komen
voor toekenning van een voorziening. Voor die situaties kunnen dan
schoolbesturen die aan de criteria voldoen in aanmerking komen voor toekenning
van de voorziening door de gemeente.Samenvattend zijn de kenmerken van een voorziening:
1. het gaat om een goed, een dienst, personeel of financiële middelen
voor een concrete activiteit;
2. de omstandigheden waaronder een voorziening wordt toegekend zijn (zo
concreet mogelijk) geformuleerd;
3. hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen openbaar en bijzonder
onderwijs;
4. bepaalde objectieve maatstaven die gelijkelijk worden toegepast
(toekenningscriteria) zijn geformuleerd.
Een voorbeeldDe omstandigheid dat een openbare, gemeentelijke school is gehuisvest in een
monument, leidt tot aanwijsbare extra uitgaven voor het regulier onderhoud (denk
bijvoorbeeld aan Rietveldscholen). Met regulier onderhoud worden die
onderhoudsactiviteiten bedoeld waarvoor een vergoedingscomponent is opgenomen in
de rijksvergoeding materiële instandhouding, welke direct wordt uitgekeerd aan
het bestuur van de school. Het gaat daarbij om zaken zoals het binnen- en
buitenschilderwerk en het onderhoud aan de binnenkant van het schoolgebouw
(vervanging inrichting e.d.). Dergelijke uitgaven voor het gemeentelijk
onderwijs vallen onder de overschrijdingsregeling.In dit voorbeeld wil de gemeente gezien de specifieke omstandigheden waarin de
school verkeert, deze extra uitgaven boven de rijksvergoeding buiten de
overschrijdingsregeling houden. Hiertoe wordt de voorziening `extra regulier
onderhoud scholen gehuisvest in een monument' opgenomen in de verordening
materiële financiële gelijkstelling. Toekenningscriteria voor de voorziening
zouden hierbij kunnen zijn:
- het gebouw is ingeschreven in her monumentenregister in de zin van
artikel 6 van de Monumentenwet of beschikt over een aanwijzing als
beschermd stads- en dorpsgezicht als bedoeld in artikel 35 van de
Monumentenwet;
- uit de onderhoudsplanning van het gebouw blijkt dat andere en duurdere
activiteiten noodzakelijk zijn om het gebouw in stand te houden dan
waarmee in de genormeerde rijksvergoeding voor het onderhoud rekening
wordt gehouden.
Gemeentelijke en niet-gemeentelijke scholen waarop dit van toepassing is kunnen
vervolgens in aanmerking komen voor een aanvullende gemeentelijke vergoeding
voor regulier onderhoud. De vergoeding wordt bijvoorbeeld uitgedrukt in een vast
bedrag per m2 vloeroppervlakte van het betrokken schoolmonument (de gelijke
bekostigingsmaatstaf). Hiermee wordt bereikt dat de gemeentelijke gelden
uiteindelijk terecht komen bij de scholen die in een specifieke, vergelijkbare
omstandigheid verkeren. Deze scholen moeten de gelden vervolgens besteden aan
het onderhoud. De gemeentelijke en niet-gemeentelijke scholen die niet
gehuisvest zijn in een monument, komen via de verordening noch via de
overschrijdingsregeling in aanmerking voor aanvullende uitkeringen voor het
regulier onderhoud.1.4 De bestaande praktijk en de verordeningIn het oorspronkelijke wetsvoorstel financiële gelijkstelling was voorzien in
een mogelijkheid om aanvullende gemeentelijke uitgaven voor het primair en
voortgezet onderwijs (zowel openbaar als bijzonder) op basis van afspraken
tussen gemeente en schoolbesturen buiten de reikwijdte van de
overschrijdingsregeling te plaatsen. Een dergelijke overeenkomst zou een
alternatief vormen voor de gemeentelijke verordening. Uit oogpunt van
flexibiliteit, maar ook gezien de op lokaal niveau al sinds jaar en dag
bestaande afspraken over vormen van aanvullend gemeentelijk beleid die buiten
beschouwing blijven bij de toepassing van de overschrijdingsregeling, sluit de
mogelijkheid van onderlinge afspraken goed aan op de bestaande bestuurspraktijk.
De wetgever heeft echter uiteindelijk de mogelijkheid van dergelijke afspraken
niet opgenomen in de wet. Uit oogpunt van rechtszekerheid hecht de wetgever er
aan dat het aanvullend gemeentelijk beleid voor personele en materiële
voorzieningen in het onderwijs zijn grondslag vindt in de verordening of de
overschrijdingsregeling.Voorbeelden aanvullend beleidZoals gezegd doen gemeenten al sinds jaar en dag op directe of indirecte wijze
aanvullende uitgaven voor zowel gemeentelijke als niet-gemeentelijke scholen.
Het schoolzwemmen in het basisonderwijs, het vervoer van leerlingen naar
gymnastieklokalen, schoollogopedische diensten, museumbezoek, diensten van
openbare bibliotheek, natuurlessen via de kinderboerderijen: het is slechts een
greep uit de vele activiteiten die op lokaal niveau plaatsvinden. De
activiteiten worden doorgaans door de gemeente `in natura' beschikbaar gesteld
aan de scholen. Zo wordt de openbare bibliotheek gesubsidieerd door de gemeente,
waaronder ook de activiteiten die worden verricht voor het onderwijs. In de
exploitatiesubsidie van het zwembad of het gemeentelijk museum is al rekening
gehouden met de kosten van het zwemonderwijs of museumbezoek van scholen.De kosten worden soms expliciet zichtbaar gemaakt op de functie `onderwijs
algemeen' van de gemeentebegroting, maar ook wel verdisconteerd in de
begrotingspost waarin de subsidie van de instelling die de activiteiten
verzorgt, is verantwoord. In de praktijk wordt het door alle betrokken
schoolbesturen als vanzelfsprekend ervaren dat dergelijke gemeentelijke uitgaven
niet worden meegenomen bij de uitvoering van de overschrijdingsregeling.Vermijden overbodige reguleringDe vraag waar gemeenten en schoolbesturen voor staan in het overleg over de
eventuele totstandkoming van een verordening, is of men het wenselijk en
noodzakelijk vindt activiteiten die niet direct te plaatsen zijn onder de in
paragraaf 1.6.1 en 1.6.2 genoemde mogelijkheden, in een verordening onder te
brengen. Tegen de achtergrond van de grote verscheidenheid van het bestaande
lokale beleid kan de verordening namelijk leiden tot een aanmerkelijke
juridificering en daarmee bureaucratisering van de verhouding tussen de lokale
overheid en de schoolbesturen. Dit kan zowel voor de schoolbesturen (het
voorbereiden en indienen van aanvragen, voeren van overleg etc.) als de gemeente
(toepassen van de verordening) leiden tot forse bestuurslasten. In het lokale
onderwijsoverleg zullen betrokken partijen hierin een middenweg moeten zien te
vinden die ertoe leidt dat de verordening ook in praktische zin hanteerbaar is.
Zo verdient het aanbeveling om (bestaand) aanvullend gemeentelijk beleid waarvan
alle betrokkenen het vanzelfsprekend vinden dat deze buiten de werking van de
overschrijdingsregeling vallen, ook buiten de reikwijdte van de verordening te
houden.De volgende aandachtspunten kunnen hierbij partijen van dienst zijn:* directe of indirecte subsidieringDaar waar de gemeente financiële middelen beschikbaar stelt aan scholen voor de
realisering van een voorziening en het dus eigenlijk gaat om een directe
verstrekking van een subsidie voor een bepaalde onderwijsactiviteit, is de
verordening de aangewezen weg. De verordening regelt de aanspraak en procedure
voor het verkrijgen van de subsidie, alsmede de verantwoording die het
schoolbestuur over de besteding hiervan moet afleggen. Bij veel vormen van
indirecte subsidiëring kunnen scholen voor een voorziening terecht bij een door
de gemeente voor die voorziening gesubsidieerde instelling (bijvoorbeeld de
gemeente betaalt het `museumkaartje' voor scholen). Indien deze voorziening voor
de scholen gelijkelijk openstaat, verdient het nadrukkelijk overweging om op
lokaal niveau of te spreken om de voorziening buiten de reikwijdte van de
verordening te laten.* aard van de voorziening/ uitgaveDaar waar het gaat om aanvullende uitgaven voor voorzieningen die bij
afwezigheid van de verordening zonder twijfel vallen onder de werking van de
overschrijdingsregeling, is de verordening het aangewezen middel. Een gemeente
die bijvoorbeeld extra onderhoudskosten die aangemerkt worden als kosten voor de
materiële instandhouding (preventief onderhoud, schilderwerk, onderhoud
binnenzijde schoolgebouw; extra tuinonderhoud) aan een gemeentelijke school die
gehuisvest is in een rijksmonument, buiten de overschrijding wil houden, kan dit
alleen maar met behulp van de verordening doen.* van wie gaat het initiatief uit?Voor voorzieningen waarbij een schoolbestuur bij de gemeente moet aangeven of
men daaraan behoefte heeft, gegeven de omstandigheden waarin de school verkeert,
werkt de verordening verhelderend (de omstandigheden waaronder men in aanmerking
kan maken voor een voorziening worden namelijk concreet aangegeven). Wil
daarentegen de gemeente een voorziening ten laste van de gemeentebegroting
beschikbaar stellen aan alle scholen (naar gelijke maatstaf en los van
omstandigheden waarin de scholen verkeren) dan kan de verordening door
betrokkenen als een te zwaar instrument worden gezien.Een voorbeeld van zo'n voorziening is een door de gemeenten in het kader van het
lokaal sportbeleid georganiseerde en bekostigde schoolsportdag. Alle scholen
worden in de gelegenheid gesteld om daaraan deel te nemen. De functie van de
verordening wordt dan beperkt om via de formele aanvraagprocedure te kunnen
inventariseren welke scholen wel of geen aanspraak willen maken op de
voorziening. In een dergelijke situatie heeft de verordening alleen een
duidelijke meerwaarde indien de met de voorziening gemoeide gemeentelijke
uitgaven, uitgaven betreffen die zonder de verordening zouden vallen onder de
werking van de overschrijdingsregeling.1.5 Deregulering en beperking bestuurs- en uitvoeringslastenTer voorkoming van overbodige regelgeving en de hiermee samenhangende bestuurs-
en uitvoeringslasten voor schoolbesturen en gemeenten kan `gedoseerd' worden
omgegaan met de modelverordening. Hiertoe zijn de volgende mogelijkheden
denkbaar waarvan de toepassing overigens per gemeente kan verschillen:
In het model is ervoor gekozen om niet de figuur van subsidieverlening
op te nemen, maar alleen te werken met de mogelijkheden van feitelijke
beschikbaarstelling van voorzieningen en van subsidievaststelling. Dit
verdient aanbeveling indien de meerwaarde van de figuur van
subsidieverlening (zie onder 2 `Artikelsgewijze toelichting' bij artikel
12 en volgende) op lokaal niveau niet aan de orde is, gezien de aard van
de voorzieningen die worden toegekend op basis van de verordening.
Het `onderbrengen' van de verordening materiële financiële
gelijkstelling onder de gemeentelijke algemene subsidieverordening (ASV)
voor zover deze aanwezig is. De algemene bepalingen uit de ASV zouden
van toepassing kunnen worden verklaard op de financiële gelijkstelling;
voor de specifieke elementen van de gelijkstelling (formuleren van
voorzieningen e.d.) kan een apart hoofdstuk aan de ASV worden
toegevoegd.
Terughoudend beleid ten opzichte van het opnemen van voorzieningen in de
verordening, en daarmee de omvang van de bijlage, wanneer de
overlegpartners op lokaal niveau hieraan op basis van de in de vorige
paragraaf vermelde aandachtspunten, geen behoefte hebben. Bijvoorbeeld
bij bestaand gemeentelijk aanvullend beleid dat door betrokkenen
(gemeente en schoolbesturen) altijd al als niet-overschrijdingsgevoelig
is beschouwd (zoals de subsidiering van schoolzwemmen voor alle
basisscholen). Zoals aangegeven is overeenstemming daarover tussen
schoolbesturen en gemeente nadrukkelijk gewenst.
Indien subsidies voor meerdere jaren beschikbaar worden gesteld verdient
het overweging om dit ook tot uitdrukking te brengen in het tijdvak
waarvoor de subsidie wordt toegekend. Hierdoor wordt voorkomen dat
subsidies steeds jaarlijks op basis van de verordening moeten worden
aangevraagd en beoordeeld.
1.6 Reikwijdte verordeningDe verordening materiële financiële gelijkstelling is niet de enige mogelijkheid
voor het doen van extra gemeentelijke materiële en personele uitgaven die buiten
de werkingssfeer van de overschrijdingsregeling vallen. Om de verordening in het
juiste juridisch perspectief te plaatsen, volgt hier een overzicht van de andere
direct uit de onderwijswetgeving voortkomende mogelijkheden.1.6.1 Mogelijkheden binnen kader overschrijdingsregelingBinnen de regelgeving over de overschrijdingsregeling gelden enkele bepalingen
op basis waarvan bepaalde gemeentelijke uitgaven voor gemeentelijke scholen
buiten beschouwing blijven bij de vaststelling van de overschrijdingsbedragen.
Het gaat daarbij om het volgende:
- Uitgaven en ontvangsten voor de exploitatie van gemeentelijke scholen
waarvan de wetgever bepaalt dat deze buiten beschouwing worden gelaten
bij de toepassing van de overschrijdingsregeling (kosten voor
administratie, beheer en bestuur en voor gymnastiekonderwijs; zie
bijvoorbeeld artikel 144, derde lid WPO).
- Exploitatie-uitgaven voor gemeentelijke scholen die worden gedekt door
ontvangsten van gelden die door derden beschikbaar zijn gesteld
(bijvoorbeeld sponsorgelden; gekweekte rente op reserves; zie
bijvoorbeeld artikel 144, vierde lid WPO).
- De gemeenteraad kan in overeenstemming met een of meer schoolbesturen
van niet-gemeentelijke scholen besluiten dat bepaalde materiële of
personele uitgaven die de gemeente doet voor gemeentelijke scholen
(zoals bekostiging van extra personeel) voor de scholen van de
betreffende besturen buiten beschouwing blijven bij de toepassing van de
overschrijdingsregeling (zie bijvoorbeeld artikel 142, vierde lid WPO).
Voor de goede orde: bij een dergelijke overeenstemming worden dus geen
middelen ter beschikking gesteld aan de betreffende schoolbesturen.
1.6.2 'Lex specialis'In de WPO, WEC en WVO geldt een specifieke regeling voor het handelen van de
lokale overheid in het kader van de decentralisatie van het Rijk aan de
gemeenten van de verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting (de zogenaamde
lex specialis).De uitgaven en ontvangsten voor de voorzieningen in de onderwijshuisvesting
blijven buiten beschouwing bij de toepassing van de overschrijdingsregeling en
evenzo vallen deze niet onder de reikwijdte van de verordening financiële
gelijkstelling. Hierop zijn afzonderlijke wettelijke bepalingen van toepassing
(lex specialis) waarbij overigens ook het beginsel van de gelijke behandeling
opgeld doet.1.7 De modelverordeningZoals gezegd hebben gemeenten de mogelijkheid om via een verordening gericht
aanvullend (financieel) beleid te voeren voor zowel het openbaar als het
bijzonder onderwijs binnen de gemeente. De essentie van de verordening is dat
wordt aangegeven welke voorzieningen deel uitmaken van de verordening, hoe
voorzieningen kunnen worden aangevraagd en in welke vorm en onder welke
voorwaarden de voorzieningen ter beschikking kunnen worden gesteld. Met het oog
op de financiële beheersbaarheid is het daarbij zaak om de voorzieningen zelf en
de condities waaronder aanspraak wordt gemaakt op de voorziening, zo helder
mogelijk te formuleren. Onder deze condities kan ook een budgettaire
randvoorwaarde (werken met een subsidieplafond) vallen.Bij de toepassing van de verordening mag geen onderscheid worden gemaakt tussen
openbaar en bijzonder onderwijs en wordt voorzien in een behandeling van scholen
naar dezelfde maatstaf. Dit laatste wil zeggen dat de gemeente scholen die in
dezelfde omstandigheden verkeren ook gelijk zal moeten behandeld.1.7.1 De structuurQua structuur en vormgeving van de modelverordening is aangesloten bij de opzet
van de VNG-modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs, in die zin dat
de modelverordening financiële gelijkstelling is opgebouwd uit een `romptekst'
en een bijlage `voorzieningen'. Voor deze verordening is, mede gezien het
gegeven dat de voorzieningen per gemeente zullen verschillen (zowel qua inhoud,
aantal, als toekenningscriteria), het hanteren van een bijlage een bij uitstek
geschikt middel om met deze diversiteit op lokaal niveau om te gaan.In de romp van de verordening zijn opgenomen: de competentieverdeling tussen de
gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders; de
aanvraagprocedure, de procedures rond beoordeling van en besluitvorming over de
aanvragen, de uitvoering van toegekende voorzieningen en de verantwoording
daarover.In de Bijlage `voorzieningen' worden in concreto de voorzieningen aangegeven en
uitgewerkt die de schoolbesturen kunnen aanvragen. Hiertoe is een stramien
aangegeven aan de hand waarvan de gemeente een voorziening formuleert.De omvang van de bijlage `voorzieningen' varieert vanzelfsprekend per gemeente
en hangt samen met het aantal door de gemeente gericht aanvullend bekostigde
activiteiten voor het onderwijs in de personele en materiële sfeer.Voor de volledigheid: de romp en de bijlagen vormen juridisch één geheel. Een
wijziging van een voorziening in de bijlage is dus aan te merken als een besluit
tot wijziging van de verordening.1.7.2 Positie van nevenvestigingenEen gemeente kan (onderdelen) van het aanvullend beleid via de verordening ook
van toepassing verklaren op de in de gemeente gesitueerde nevenvestigingen met
een hoofdvestiging in een andere gemeente (artikel 140 zesde lid WPO, 134, zesde
lid WEC en 96g, zesde lid WVO). In het omgekeerde geval moet een gemeente die
een bepaalde voorziening ter beschikking stelt aan een aantal scholen en een van
die scholen is een hoofdvestiging met een nevenvestiging in een andere gemeente,
de voorziening ook ter beschikking stellen voor deze nevenvestiging (uiteraard
alleen voor zover de nevenvestiging voldoet aan de criteria om in aanmerking te
komen voor de desbetreffende voorziening).In het genoemde stramien van de bijlage `voorzieningen' (onderdeel 1W) wordt
expliciet gevraagd of de gemeente voor een bepaalde voorziening gebruik wenst te
maken van deze `kan-bepaling'. Nevenvestigingen van een in de gemeente gelegen
hoofdvestiging vallen onder de reikwijdte van de verordening van de gemeente van
hoofdvestiging. Dit geldt ook wanneer de nevenvestiging niet op het grondgebied
is gesitueerd van de gemeente van de hoofdvestiging.Een voorbeeldEen gemeente stelt in het kader van de inbraakpreventie aan scholen met een hoog
inbraakpercentage een alarminstallatie ter beschikking. De gemeente kan
besluiten om deze voorziening ook open te stellen voor een nevenvestiging binnen
de gemeente die een hoofdvestiging heeft die buiten de gemeente is gelegen. De
gemeenteAfstemming tussen gemeentenHet kan voorkomen dat een nevenvestiging waarvan de hoofdvestiging in een andere
gemeente ligt, dezelfde voorziening kan aanvragen bij twee gemeenten. Een
`dubbele' toekenning is dan te veel van het goede. De gemeente van
hoofdvestiging en de gemeente van nevenvestiging doen er verstandig aan hun
verordening onderling af te stemmen op dergelijke situaties. De voor de hand
liggende oplossing is dan dat de gemeente van nevenvestiging ten aanzien van
deze nevenvestiging geen gebruik maakt van de hiervoor genoemde
`kan-bepaling'.1.8 Samenhang met Algemene wet bestuursrecht (subsidietitel)1.8.1 Begrip subsidieringBij de opzet van de modelverordening is aangesloten op de bepalingen uit Titel
4.2 Subsidies. De verordening plaatst de gemeente immers in een subsidiërende
rol ten opzichte van onderwijsinstellingen. In de verordening is bewust gekozen
voor de termen `subsidie en subsidiering' en niet voor bekostiging. Hiermee
wordt tot uitdrukking gebracht dat het bij de verordening gaat om aanvullend
gemeentelijk beleid (discretionaire bevoegdheid). De lokale overheid is niet
verantwoordelijk voor de bekostiging van het onderwijs. Deze
verantwoordelijkheid ligt bij het Rijk.1.8.2 Toepassing subsidietitel AwbUit oogpunt van harmonisatie en inzichtelijkheid heeft het voorkeur de Awb
regelgeving over subsidies ook toe te passen op het gemeentelijk handelen in het
kader van de verordening materiële financiële gelijkstelling. Daarbij speelt dat
de subsidietitel uit de Awb ten opzichte van de verordening als hogere
regelgeving geldt. De gemeente is in het algemeen niet bevoegd te handelen in
strijd met hogere regelgeving. Het wettelijk kader in de onderwijswetgeving
biedt ook geen basis voor afwijking van het Awb-kader. Dit, gevoegd bij de
bepaling in de Awb dat de subsidietitel van overeenkomstige toepassing is op de
bekostiging van het onderwijs (artikel 4:21, vierde lid), leidt tot de conclusie
dat de subsidietitel Awb een verplichtend karakter heeft voor de gemeentelijke
subsidiering op grond van de verordening materiële financiële
gelijkstelling.1.8.3 Subsidies en wachtgeldWanneer een voorziening in de verordening betrekking heeft op de
beschikbaarstelling of subsidiering van personele uitgaven is het van belang om
terdege rekening te houden met het vraagstuk van eventueel hiermee samenhangende
wachtgeldverplichtingen.Hierbij kan een onderscheid gemaakt worden tussen:
a. de situatie waarin de gemeente de aanstelling van personeel door een
schoolbestuur subsidieert, en
b. de situatie waarin de gemeente fungeert als werkgever van een aantal
personen die activiteiten ten behoeve van het onderwijs verrichten.
Ad a Uitgangspunt is dat gemeenten verplicht zijn om wachtgeldkosten te
subsidiëren, wanneer zij zichzelf daartoe hebben verplicht, bijvoorbeeld in de
subsidieverordening of meer specifiek in de subsidiebeschikking. Wanneer deze
zelf opgelegde verplichtingen ontbreken zijn er geen specifieke regels aan te
wijzen op basis waarvan de gemeenten anderszins zouden kunnen worden gedwongen
wachtgeld te subsidiëren. Wel is het vanzelfsprekend dat gemeenten te allen
tijde de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht nemen, zeker bij
verlaging of beëindiging van gemeentelijke subsidies ten gevolge waarvan
wachtgeldkosten (kunnen) ontstaan.Met name dient gewezen te worden op het zorgvuldigheidsbeginsel. Dit
zorgvuldigheidsbeginsel is aan de orde indien de subsidieverstrekker zich de
gevolgen van zijn besluit onvoldoende aantrekt en de gesubsidieerde teweinig
tijd heeft om zich voor tebereiden op de gewijzigde omstandigheden.De aankondiging voor een beleidswijziging moet dus op een dusdanig tijdstip zijn
gedaan dat de instelling voldoende tijd heeft gehad om zich op de gewijzigde
omstandigheden voor tebereiden.Ad b Op het moment dat de gemeente personen `inkoopt' ten behoeve van het
onderwijs, treedt de gemeente op als overheid, derhalve publiekrechtelijk en
niet privaatrechtelijk. Dit betekent dat bij vermindering of stopzetting de op
deze personen van kracht zijnde wachtgeldartikelen van toepassing zijn.1.8.4 Voorzieningen in naturaHiervoor is aangegeven dat de gemeente een voorziening ook feitelijk beschikbaar
kan stellen, zoals scholen die voor zwemonderwijs terecht kunnen in het door de
gemeente gesubsidieerde zwembad of de feitelijke beschikbaarstelling van een of
meer computers aan scholen. Dergelijke voorzieningen vallen niet onder het
subsidiebegrip van de Awb, omdat er dan sprake moet zijn van een verstrekking
van financiële middelen aan het schoolbestuur ter uitvoering van bepaalde
activiteiten. In de modelverordening is - uit oogpunt van inzichtelijkheid - een
besluit tot feitelijke beschikbaarstelling onderworpen aan dezelfde
uitvoeringsbepalingen die van kracht zijn op een subsidiebeschikking. Dit
uiteraard voor zover dit relevant is voor de feitelijke
beschikbaarstelling.Bij de toekenning van voorzieningen in natura dient in de gaten to worden
gehouden dat de grondwettelijke verankerde vrijheid van richting en inrichting
wordt gerespecteerd. Zo zou bijvoorbeeld een op basis van de verordening aan
alle scholen geboden mogelijkheid om een bepaalde onderwijsmethode gesubsidieerd
te krijgen, hiermee op gespannen voet staan. Schoolbesturen die op basis van de
grondwettelijke inrichtingsvrijheid opteren voor een andere methode zouden dan
achtergesteld worden bij scholen die daarvoor wel kiezen. Dit staat vervolgens
ook op gespannen voet met een van de uitgangspunten van de verordening, te weten
`geen onderscheid tussen openbaar en bijzonder onderwijs'. Aangezien tegen de
verordening, waarvan de voorzieningen deel van uitmaken, beroep kan worden
ingesteld bij de rechtbank (zie bijvoorbeeld artikel 140, vijfde lid WPO) dient
een gemeente in voorkomende gevallen hiermee zorgvuldig om te gaan. Overleg met
de betrokken schoolbesturen is daarvan een onmisbaar bestanddeel.1.9 Rechtsbescherming en overleg met het lokale scholenveldTen aanzien van de lokale regelgeving en uitvoering van de financiële
gelijkstelling is geen verplicht op overeenstemming gericht overleg
voorgeschreven tussen gemeente en schoolbesturen. Dit laat onverlet dat het
nadrukkelijk aanbeveling verdient om over de eventuele vaststelling van de
verordening en over voorstellen met betrekking tot het op basis van de
verordening openstellen of wijzigingen van voorzieningen, overleg te voeren met
alle betrokken schoolbesturen. Dergelijke onderwerpen zouden kunnen worden
ingebracht in het gestructureerde overleg over het lokaal onderwijsbeleid. De
inbreng van het scholenveld kan vervolgens worden meegewogen bij de
uiteindelijke afweging door de raad.Het overleg met het scholenveld over een eventuele verordening met de daarbij
behorende voorzieningen is ook van belang in verband met de mogelijkheid voor
schoolbesturen om tegen de verordening als zodanig beroep in te stellen bij de
rechtbank. Bij een eventuele toetsing zal de rechter ook betrekken of de
verordening op zorgvuldige wijze tot stand is gekomen. Hiertoe behoort ook de
wijze waarop direct belanghebbenden (de schoolbesturen) bij de totstandkoming
zijn betrokken.2 Artikelsgewijze toelichtingAanhefIn de aanhef wordt aangegeven op welke bepaling uit de wet deze verordening is
gebaseerd. Indien de gemeente zelf geen openbare school in stand houdt of als
openbare scholen ontbreken, en de gemeente wenst aanvullend eigen beleid te
voeren, is de wettelijke grondslag van de verordening artikel 140 van de WPO,
artikel 134 van de WEC en artikel 96g van de WVO (voor zover de betreffende
onderwijssoorten binnen de gemeente aanwezig zijn). In dit geval moet de
gemeente de verordening vaststellen.Indien de gemeente wel openbaar onderwijs in stand houdt (integraal bestuur of
een bestuurscommissie ex artikel 83 van de Gemeentewet) is de grondslag geregeld
in artikel 141 van de WPO, artikel 135 van de WEC en artikel 96h van de WVO
(voor zover de betreffende onderwijssoorten binnen de gemeente aanwezig zijn).
In dit geval kan de gemeente een verordening vaststellen.Voor een nadere toelichting wanneer de verordening verplicht of facultatief is,
zie paragraaf 1.3.2.Artikel 1 Begripsbepalingb SchoolbestuurDe begripsbepaling van het schoolbestuur omvat twee delen:
1. schoolbestuur van een in de gemeente gelegen school (openbaar en
bijzonder); Het begrip schoolbestuur omvat zowel het schoolbestuur van
het openbaar als bijzonder onderwijs dat een in de gemeente gelegen
school in stand houdt. Het schoolbestuur van de openbare school (al of
niet door de gemeente in stand gehouden) dient dus ook op basis van de
verordening aanvragen in te dienen.
2. schoolbestuur van een nevenvestiging waarvan de hoofdvestiging; is
gelegen in een andere gemeente; De wet stelt dat nevenvestigingen voor
de toepassing van de verordening vallen onder de verordening van de
gemeente van hoofdvestiging (zie bijvoorbeeld artikel 140, zesde lid van
de WPO). Dit betekent dat het schoolbestuur van een nevenvestiging die
zich bevindt in de gemeente X, maar waarvan de hoofdvestiging is gelegen
in de gemeente Y, in beginsel altijd voorzieningen kan aanvragen voor de
nevenvestiging op basis van de verordening van de gemeente Y.
De gemeenteraad kan besluiten dat in de gemeente gelegen nevenvestigingen van
scholen waarvan de hoofdvestiging is gelegen in een andere gemeente, in
aanmerking komen voor één of meer voorzieningen die via de verordening worden
opengesteld. Dit betekent dat het schoolbestuur van de nevenvestiging ook in
gemeente X voor één of meerdere voorzieningen een aanvraag op basis van de
verordening van de gemeente X kan indienen. De raad kan per voorziening bepalen
of de voorziening openstaat voor nevenvestigingen van een hoofdvestiging die
zich bevindt in een andere gemeente. De raad heeft de mogelijkheid om dit in de
bijlage per voorziening aan te geven.d VoorzieningDe voorzieningen die op grond van deze verordening kunnen worden aangevraagd,
zijn opgenomen in de bijlage bij deze verordening. In de bijlage wordt een
bepaald stramien gehanteerd aan de hand waarvan het begrip voorziening kan
worden ingevuld. Het stramien kan worden gezien als een `checklist' voor het
formuleren van voorzieningen en bestaat uit:
I aanduiding van de voorziening;
II indieningsdatum;
III tijdvak waarvoor de voorziening wordt toegekend;
IV toekenningseriteria;
V wijze van toekenning;
VI subsidieplafond.
Uit de beschrijving van een voorziening in de bijlage kan een schoolbestuur dus
opmaken of het in beginsel in aanmerking komt voor een bepaalde voorziening en
zo ja, op welke wijze de bekostiging vervolgens plaatsvindt.De verordening is zo geredigeerd dat het college (behoudens de weigeringsgronden
in de verordening zelf) op basis van de omschrijving van de voorziening bepaalt
of een schoolbestuur al of niet in aanmerking komt voor een voorziening. De
omschrijving van de omstandigheid kan dus ook elementen bevatten als
levensvatbaarheid van de school; een bepaling dat een nevenvestiging van een in
een andere gemeente gelegen school in aanmerking kan komen voor de voorziening
of dat de voorziening alleen openstaat voor hoofdgebouwen, of juist alleen voor
dislocaties etc.e Aanvullende voorzieningDe wet biedt de mogelijkheid dat de raad besluit dat het college de verordening
tijdelijk kunnen aanvullen met nieuwe voorzieningen (zie b.v. artikel 140,
vierde lid van de WPO). Binnen de modelverordening wordt het college deze
mogelijkheid geboden.f IndieningsdatumDe indieningsdatum die voor een voorziening geldt, is opgenomen bij de
omschrijving van de voorziening in de bijlage. De indieningsdatum zal mede
afhankelijk zijn van het tijdvak waarvoor de voorziening wordt toegekend. Het
merendeel van de voorzieningen is gekoppeld aan het tijdvak `schooljaar'. Voor
het tijdvak zal de aanvraagprocedure moeten zijn afgerond. Een indieningsdatum
van 1 februari zal voor de meeste voorzieningen een adequate datum zijn. Met 1
februari wordt ruimte gegeven om de aanvraagprocedure af te handelen voor het
begin van het schooljaar en wordt tevens voorzien in de mogelijkheid om aan te
sluiten bij de gemeentelijke begrotingscyclus (zie verder de toelichting bij
artikel 5).g ToekenningscriteriaIn de bijlage bij deze verordening worden als onderdeel van een voorziening de
omstandigheden geformuleerd op basis waarvan bevoegde gezagsorganen in
aanmerking kunnen komen voor toekenning van een voorziening. De omstandigheid
waarin de school moet verkeren, is beschreven aan de hand van
toekenningscriteria. Indien een schoolbestuur niet verkeert in de benoemde
omstandigheid oftewel niet voldoet aan de toekenningscriteria voor een
specifieke voorziening, komt het schoolbestuur niet in aanmerking voor de
aangevraagde voorziening.h TijdvakHet tijdvak is de periode waarvoor de voorziening wordt toegekend. De
voorzieningen hebben in het algemeen te maken met activiteiten die een relatie
hebben met het onderwijsproces waardoor de koppeling met het schooljaar voor de
hand ligt. Het tijdvak zal dan één of meerdere schooljaren omvatten.Voor sommige voorzieningen kan het echter wenselijk zijn om niet het schooljaar,
maar kalenderjaar als uitgangspunt te nemen. Deze mogelijkheid wordt geboden
door in de verordening niet een vast tijdvak op te nemen, maar per voorziening
het tijdvak vast te stellen. Het stramien van de bijlage biedt hiertoe de
mogelijkheid. Bij de betreffende voorziening in de bijlage dient te worden
aangegeven voor welk tijdvak de voorziening wordt toegekend. De indieningsdatum
kan vervolgens op het tijdvak worden afgestemd.i SubsidieplafondEen toekenning van een voorziening in de vorm van financiële middelen, is een
subsidie. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht bestaat de mogelijkheid om
voor subsidies een subsidieplafond in te stellen. Dit instrument wordt in de
verordening opgenomen om de beheersbaarheid van de uitgaven te bevorderen.j Feitelijke beschikbaarstellingEen voorziening kan in beginsel op twee wijzen ter beschikking worden gesteld.
Ten eerste kan de voorziening in natura ter beschikking worden gesteld. In de
verordening wordt in dit verband de term `feitelijke beschikbaarstelling'
gehanteerd. Ten tweede kan de voorziening in de vorm van financiële middelen ter
beschikking worden gesteld. Het gaat dan om een subsidievaststelling.k SubsidievaststellingBij het beschikbaar stellen van financiële middelen gaat het altijd om een
subsidie waarop, hoofdstuk 4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing
is. Met de subsidievaststelling ontstaat een definitieve aanspraak op de
subsidie. De subsidie kan direct na een aanvraag van een schoolbestuur worden
vastgesteld.Artikel 2 Subsidieplafond en verdelingsregelsEerste lidMet het oog op de beheersbaarheid van de uitgaven kan de gemeenteraad bepalen
dat een subsidieplafond wordt vastgesteld voor bepaalde voorzieningen. De raad
dient expliciet in de bijlage op te nemen of per voorziening een subsidieplafond
wordt gehanteerd en wat de hoogte van het plafond is.Het subsidieplafond per voorziening dient ertoe om te voorkomen dat bij veel
aanvragen voor een bepaalde voorziening, de beschikbare begroting voor de
voorziening in zijn totaliteit wordt overschreden. Door toepassing van een
subsidieplafond kan de raad er ook expliciet voor kiezen om een ter beschikking
te stellen bedrag lager te stellen dan feitelijk noodzakelijk is voor het
realiseren van een voorziening. De bekostiging van de voorziening kan dan worden
opgevat als een tegemoetkoming in de kosten of een stimuleringsmaatregel.Indien de raad bepaalt dat voor een voorziening een subsidieplafond geldt,
dienen ook verdelingsregels te worden opgesteld. In de toelichting op de bijlage
wordt ingegaan op de mogelijke verdelingsregels.Tweede lidOm niet jaarlijks de verordening te moeten wijzigen omdat alleen de hoogte van
het subsidieplafond verandert, kan de raad ervoor kiezen om het college de
hoogte het subsidieplafond te laten vaststellen. De raad kan ook de wijze van
verdelen opdragen aan het college. Indien de raad het vaststellen van het
subsidieplafond en de verdeling voor een specifieke voorziening opdraagt aan het
college, dient de bijlage bij de betreffende voorziening dit te bepalen.Derde lidSchoolbesturen dienen tijdig op de hoogte te zijn onder welke voorwaarden
voorzieningen kunnen worden aangevraagd. Met deze bepaling zijn schoolbesturen
zes weken voor de indieningsdatum op de hoogte welke subsidieplafonds en
verdelingsregels worden gehanteerd. Deze bepaling volgt ook uit de Algemene wet
bestuursrecht waarin wordt bepaald dat het subsidieplafond wordt bekendgemaakt
voor de aanvang van het tijdvak waarvoor het is vastgesteld.Artikel 3 Aanvullende voorzieningenEerste lidIn dit artikel wordt invulling gegeven aan de mogelijkheid die de wet biedt aan
het college om deze verordening tijdelijk aan te vullen met een of meerdere
voorzieningen (art. 140, vierde lid WPO of art. 134, vierde lid WEC en art. 96g,
vierde lid WVO of art. 96h, vierde lid WVO).De wet zelf bepaalt vervolgens dat de gemeenteraad binnen 12 weken na het
besluit van het college om de verordening tijdelijk aan te vullen, beslist over
de bekrachtiging ervan. Indien de gemeenteraad niet binnen 12 weken beslist,
wordt de aanvulling gelijkgesteld met een aanvulling die is bekrachtigd. Een
afwijzing door de gemeenteraad van een dergelijke aanvulling, heeft geen
gevolgen voor aanvragen waarop reeds is beslist of die reeds zijn ingediend en
die voorzieningen betreffen waarop de aanvulling betrekking heeft. Op het moment
dat bekrachtiging door de raad heeft plaatsgevonden of de termijn van 12 weken
is verstreken, wordt de aanvullende voorziening opgenomen in de bijlage bij de
verordening.Naast vorenstaande procedure bepaalt de wet dat de aanvulling binnen een week na
het besluit van het college om de verordening tijdelijk aan te vullen, aan de
bevoegde gezagsorganen van de niet door de gemeente in stand gehouden scholen
moet worden gezonden.Een aanvulling zoals bedoeld in artikel 3 is doorgaans bedoeld om in geval van
calamiteiten snel een voorziening open te kunnen stellen. Vanwege de
spoedeisendheid is er ten aanzien van deze voorziening geen indieningstermijn
opgenomen. Nadat de gemeenteraad de voorziening heeft bekrachtigd of nadat de
termijn van 12 weken is verstreken en de voorziening van rechtswege is
bekrachtigd, kan de voorziening alleen nog worden aangevraagd via de reguliere
aanvraagprocedure ex artikel 6. Immers, de aanvullende voorziening is na
bekrachtiging door de raad (of nadat de termijn van 12 weken is verstreken) een
reguliere voorziening geworden.Het college kan, vanwege een spoedeisend belang, ook op verzoek van één of meer
van de bevoegde gezagsorganen besluiten om de verordening aan te vullen met een
voorziening. Een verplichting is dit echter niet. Het gaat om aanvullend
gemeentelijk beleid. Een schoolbestuur kan dus niet afdwingen dat het college de
verordening tijdelijk aanvult met een voorziening. Tweede lidHet tweede lid stelt dat het college dient aan te geven onder welke
omstandigheden schoolbesturen in aanmerking kunnen komen voor de voorziening.
Het ligt voor de hand dat hierbij het stramien van de bijlage wordt gevolgd. Op
deze wijze kan, indien de raad de voorziening bekrachtigt, op relatief
eenvoudige wijze de voorziening worden ingepast in de verordening.Artikel 4 Jaarlijks overzichtDe wet stelt dat het college verplicht is om jaarlijks een overzicht bekend te
maken van de op grond van de verordening toegekende voorzieningen. Dit moet
gebeuren in een van overheidswege uitgegeven blad of een dag-, nieuws- of
huis-aan-huisblad, dan wel op een andere geschikte wijze. In de verordening is
ervoor gekozen om de bevoegde gezagsorganen die vallen onder de reikwijdte van
deze verordening, rechtstreeks te informeren over de op grond van de verordening
toegekende voorzieningen. Hiermee wordt een praktische invulling gegeven aan de
mogelijkheid om via ‘een andere geschikte wijze' het overzicht te
publiceren.In de praktijk kan dit erop neer komen dat in het kader van het reguliere
overleg tussen de gemeente en de schoolbesturen een dergelijk overzicht wordt
toegezonden.Het college dient een overzicht te geven van voorzieningen die in de afgelopen
12 maanden zijn toegekend. Dit overzicht bevat:
- de ‘reguliere' voorzieningen die zijn toegekend voor het eerste
daaropvolgende tijdvak (waarover immers in de periode van 1 juni van het
voorafgaande jaar tot en met 31 mei van het jaar van toezending, is
beslist);
- eventuele aanvullende voorzieningen waarover in het afgelopen jaar is
beslist.Artikel 5 Toevoegen, wijzigen en intrekkenOp het moment dat de raad voor de eerste keer de verordening vaststelt,
wordt tegelijkertijd in de bijlage bij de verordening een aantal
voorzieningen opgenomen. De raad kan ten allen tijde de verordening
wijzigen. Om richting schoolbesturen tijdig duidelijk te maken welke
voorzieningen onder welke condities kunnen worden aangevraagd, is
bepaald dat zes weken voor de indieningsdatum wijzigingen van de
verordening (die leiden tot een wijziging met betrekking tot de
voorzieningen) moeten worden bekendgemaakt.Deze bepaling impliceert ook dat op het moment dat de raad aanvullende
voorzieningen bekrachtigt en opneemt in de bijlage (en daarmee een
wijziging van de verordening doorvoert), dit binnen zes weken voor de
indieningsdatum moet worden bekendgemaakt. Indien een voorziening wordt
toegevoegd, gewijzigd of ingetrokken, wordt feitelijk daarmee de bijlage
bij de verordening aangepast waar de voorziening wordt genoemd.
Aangezien de bijlage en de verordening zelf juridisch bezien een geheel
vormen, dient een wijziging van de bijlage altijd opgevat te worden als
een wijziging van de verordening.Op basis van artikel 139 van de Gemeentewet dienen verordeningen bekend
te worden gemaakt voordat deze rechtskracht verkrijgen. Dit artikel
specificeert deze algemene bepaling in die zin dat de bekendmaking is
gekoppeld aan de indieningsdatum. Hiermee wordt bereikt dat voorafgaand
aan de aanvraagprocedure voor schoolbesturen duidelijk is welke
voorzieningen onder welke voorwaarden kunnen worden aangevraagd. Indien
voor een voorziening is bepaald dat een indieningsdatum niet
noodzakelijk is en de raad wijzigt deze voorziening (of voegt een
dergelijke voorziening toe), moet deze op basis van artikel 139 van de
Gemeentewet bekend worden gemaakt voordat de wijzigingen rechtskracht
verkrijgen.Koppeling met gemeentelijke begrotingscyclusDe procedure van toevoegen, wijzigen of intrekken van een voorziening
kan worden gekoppeld aan het tijdstip van de behandeling van de
gemeentebegroting. Er zijn drie verschillende scenario's denkbaar:
1. Tijdens de voorbereiding van de begroting worden gelijktijdig
voorstellen ontwikkeld voor aanpassing van de verordening. De
besluitvorming kan dan gelijktijdig met de begrotingsbehandeling
plaatsvinden. Het college van burgemeester en wethouders kan
daartoe een uitgewerkt voorstel (conform het stramien zoals dat
wordt gehanteerd in de bijlage) indienen bij de raad waarna
besluitvorming kan plaatsvinden.
2. Tijdens de begrotingsbehandeling wordt door de raad of door
burgemeester en wethouders kenbaar gemaakt dat een wijziging van
de verordening wenselijk is. In het algemeen lijkt het niet
mogelijk dat de verordening tijdens dezelfde raadsvergadering
nog wordt gewijzigd. In de regel zal dan in de eerstvolgende
raadsvergadering de verordening worden gewijzigd. Om
schoolbesturen tijdig de mogelijkheid te bieden om aanvragen
voor te bereiden en in te dienen, is bepaald dat uiterlijk zes
weken voor de indieningsdatum de wijziging van de verordening
wordt bekendgemaakt. De uiterste datum van bekendmaking van een
wijziging zal in de regel medio december zijn (uitgaande van een
indieningsdaturn van 1 februari).
3. Hoewel de algemene lijn is dat een wijziging van de
verordening wordt behandeld in het kader van de
gemeentebegroting waardoor de financiële consequenties van het
eigen gemeentelijk beleid voor het onderwijs nadrukkelijk worden
betrokken bij de afweging door de raad, wordt dit niet
voorgeschreven. De raad kan ten allen tijde besluiten tot het
wijzigen van de verordening. Wel dient de bepaling in acht te
worden genomen dat zes weken voor de indieningsdaturn, de
wijziging moet zijn bekendgemaakt.
De raad kan op het moment dat de voorziening wordt gewijzigd of
toegevoegd, bepalen dat een andere indieningsdatum wordt gehanteerd,
eventueel alleen voor het eerste jaar. De andere datum wordt dan
opgenomen in de bijlage bij de betreffende voorziening.Het intrekken van een voorziening verdient extra aandacht. Het intrekken
van een voorziening moet ‘tijdig' worden bekendgemaakt. Afhankelijk van
bijvoorbeeld de duur van de subsidie, de bedragen en de consequenties
voor schoolbesturen dient een redelijke termijn te worden gehanteerd.
Als variant zou het zelfs wenselijk kunnen zijn om een afbouwregeling te
treffen, in die zin dat in de loop van een aantal jaren steeds minder
subsidie ter beschikking wordt gesteld.
Artikel 6 Indiening aanvraagEerste lidEen schoolbestuur dat een voorziening wenst, kan deze voorziening aanvragen bij
het college. Dit moet geschieden voor de indieningsdatum zoals die is
geformuleerd in de bijlage bij de gewenste voorziening. Voorzieningen worden in
het algemeen toegekend voor schooljaren. Om voor het schooljaar de
aanvraagprocedure te hebben afgerond, lijkt een indieningsdatum van omstreeks 1
februari voor de hand te liggen. De keuze voor deze indieningsdatum is gebaseerd
op drie overwegingen:1. 1. Financiële beheersbaarheidIn samenhang met artikel 5, waarin is bepaald dat de toevoeging, wijziging en
intrekking van voorzieningen zes weken voorafgaand aan 1 februari moet worden
bekendgemaakt, kan de procedure voor het vaststellen van de voorzieningen sporen
met het tijdstip van behandeling van de gemeentebegroting. Hiermee wordt beoogd
dat bij het openstellen van voorzieningen door de gemeenteraad expliciet de
financiële consequenties van het opnemen van een voorziening worden betrokken.
Medio december is hiermee duidelijk welke voorzieningen voor het volgende
schooljaar kunnen worden aangevraagd. Na bekendmaking van een eventueel
subsidieplafond door het college kan vervolgens de aanvraagprocedure
starten.2. 2. SubsidieplafondDe gemeenteraad heeft de bevoegdheid om per voorziening te bepalen dat een
subsidieplafond geldt. Nadat de voorzieningen bekendgemaakt zijn en het
subsidieplafond is vastgesteld door het college kunnen aanvragen voor
voorzieningen worden ingediend. Voor voorzieningen waarvoor een subsidieplafond
geldt, is het noodzakelijk dat een moment van beoordeling wordt gehanteerd. Het
wettelijke vereiste `gelijke maatstaf' impliceert immers dat scholen in gelijke
omstandigheden gelijk worden behandeld. Op een moment moet het college
beoordelen of alle aanvragen gezamenlijk een overschrijding van het
subsidieplafond opleveren.3.3 Koppeling schooljaarDe voorzieningen die op basis van deze verordening kunnen worden aangevraagd,
zijn in het algemeen gekoppeld aan activiteiten voor het onderwijsproces
waardoor een koppeling met het schooljaar voor de hand ligt. De
aanvraagprocedure is zo vormgegeven dat de raad eerst de voorzieningen
vaststelt, dat de procedure van aanvragen en beoordelen doorlopen kan worden en
dat voor het begin van het schooljaar duidelijk is welke voorzieningen zijn
toegekend.De indieningsdatum is een fatale datum. Hiervoor is gekozen om te voorkomen dat
bij hantering van een subsidieplafond de verdeling van het budget over alle
bevoegde gezagsorganen, niet plaats kan vinden omdat een van de aanvragen nog
moet worden ingediend.Desgewenst kunnen burgemeester en wethouders bepalen dat bevoegde gezagsorganen
die een aanvraag wensen in te dienen, gebruik moeten maken van een
standaardformulier. Een dergelijk standaardformulier zou opgebouwd kunnen worden
aan de hand van de gegevens die het schoolbestuur moet overleggen bij de
aanvraag.Tweede lidBij de aanvraag dient een aantal gegevens dat noodzakelijk is voor de
beoordeling van de aanvraag te worden bijgevoegd. De bepaling is opgebouwd uit
een opsomming van enkele gegevens die bij elke aanvraag moet worden vermeld. Uit
de omschrijving van de voorziening in de bijlage kan namelijk worden opgemaakt
welke toekenningscriteria gelden en daarmee welke additionele gegevens
noodzakelijk zijn om te beoordelen of een schoolbestuur in de omstandigheid
verkeert dat het aanspraak kan maken op een voorziening.Indien de voorziening wordt gevraagd voor de school als zodanig, wordt gevraagd
naar de naam van de school en de schoolsoort. Indien de voorziening ter
beschikking wordt gesteld aan het schoolbestuur als zodanig is dit niet
noodzakelijk. Als bijvoorbeeld de gemeente schoolbesturen aanvullend wenst te
faciliteren voor het voorbereiden en voeren van het overleg in het kader van het
lokaal onderwijsbeleid, kan volstaan worden met het vermelden van de naam en het
adres van het schoolbestuur, de dagtekening, de voorziening die wordt gevraagd
en een gemotiveerde onderbouwing dat wordt voldaan aan de toekenningscriteria
bij de gevraagde voorziening.Derde lidDe Algemene wet bestuursrecht (Awb) schrijft voor dat het bestuursorgaan,
voordat kan worden overgegaan om de aanvraag buiten behandeling te laten, het
schoolbestuur de mogelijkheid moet bieden om de aanvraag binnen een redelijke
termijn te completeren. In dit lid is een termijn van drie weken opgenomen.
Indien het schoolbestuur geen gebruik maakt van deze termijn, of nog onvoldoende
informatie geeft, voorziet de verordening er in dat het college de
desbetreffende aanvraag buiten behandeling laat.De Algemene wet bestuursrecht bepaalt bovendien dat een besluit van het college
om de aanvraag niet te behandelen aan de aanvrager moet worden bekend gemaakt.
De bekendmaking vindt plaats binnen vier weken nadat de aanvraag is aangevuld of
nadat de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken (vgl. art. 4:5, lid
4 Awb).Artikel 7 BeslissingstermijnEerste lidNadat aanvragen voor een of meerdere voorzieningen voor de indieningsdatum zijn
ingediend, beschikt het college binnen 12 weken op de aanvraag. Het college
heeft dus in beginsel drie maanden om op aanvragen te beschikken. De termijn is
zo gekozen dat binnen deze termijn de verzoeken die onvolledig zijn nog kunnen
worden gecompleteerd (ingevolge artikel 6, derde lid, dient het schoolbestuur
binnen drie weken de aanvraag te completeren). De completering moet dus binnen
de 12 weken plaatsvinden. Dit is ook noodzakelijk omdat over alle aanvragen voor
een voorziening op een moment moet worden beslist door het college in verband
met een eventueel subsidieplafond. Op dit moment moet namelijk worden beoordeeld
of de gezamenlijke aanvragen het subsidieplafond overschrijden.Tevens wordt in dit lid bepaald dat in die gevallen waarin geen indieningsdatum
wordt gehanteerd, de termijn waarbinnen het college een beschikking moet afgeven
op 12 weken na ontvangst van de aanvraag wordt gesteld.Tweede lidIndien het college dit noodzakelijk acht kan de termijn van 12 weken, met vier
weken worden verlengd. Dit moet gemotiveerd worden medegedeeld aan de betrokken
schoolbesturen.Artikel 8 WeigeringsgrondenIn dit artikel zijn de weigeringsgronden opgenomen die het college in ieder
geval in acht neemt bij het afgeven van een beschikking op een aanvraag om in
aanmerking te komen voor een voorziening.In weigeringsgrond genoemd in onderdeel a (`de gewenste voorziening is geen
voorziening in de zin van deze verordening') komt tot uitdrukking dat de
voorzieningen die in de verordening zijn opgenomen uitdrukkelijk limitatief
zijn.Daarnaast dienen aanvragen te worden getoetst aan de toekenningscriteria zoals
deze per voorziening zijn vastgesteld. De bijlage bij de verordening bevat de
voorzieningen en een omschrijving van de omstandigheid waaronder een
schoolbestuur in aanmerking komt voor de voorziening. Indien een aanvraag van
een schoolbestuur tot toekenning van een voorziening niet voldoet aan één of
meerdere van de toekenningscriteria, dient de gewenste voorziening te worden
geweigerd.In onderdeel c is de mogelijkheid opgenomen om een voorziening te weigeren als
de subsidie die is gemoeid met het ter beschikking stellen van de voorziening,
is uitgeput.Artikel 9 Indiening aanvraagEerste lidDit lid voorziet in de mogelijkheid dat een schoolbestuur een aanvullende
voorziening kan aanvragen. Vanwege het spoedeisende karakter van deze
voorzieningen is niet gekozen voor een bepaalde indieningstermijn. Op het moment
dat een aanvullende voorziening is bekrachtigd door de gemeenteraad (of indien
de gemeenteraad niet binnen 12 weken beslist), is de aanvullende voorziening een
reguliere voorziening in de zin van de verordening en kan deze voorziening
alleen nog maar op basis van artikel 6 worden aangevraagd.Tweede lidZie toelichting artikel 6, tweede en derde lid.Artikel 10 BeslissingstermijnDit artikel volgt grotendeels het stramien van de besluitvormingsprocedure ten
aanzien van de reguliere voorzieningen (artikel 7). Wel zijn de termijnen
ingekort omdat het in het algemeen zal gaan om spoedeisende voorzieningen in
geval van calamiteiten.Bepaald is dat het college binnen vier weken beschikt op een aanvraag dan wel
binnen vier weken nadat aanvullende gegevens zijn verstrekt door het
schoolbestuur. Binnen twee weken na de datum van de beschikking dient het
schoolbestuur schriftelijk op de hoogte te worden gebracht van de beschikking
van burgemeester en wethouders.Artikel 11 WeigeringsgrondenIn dit artikel zijn de weigeringsgronden opgenomen die het college in ieder
geval in acht neemt bij het afgeven van een beschikking op een aanvraag om in
aanmerking te komen voor een aanvullende voorziening.Artikel 12 Inhoud beschikking tot toekenning; betalingEerste lidIn beginsel kan op twee wijzen een voorziening ter beschikking worden gesteld:
in `natura' of `financiële middelen' die het schoolbestuur vervolgens moet
aanwenden voor de realisatie van de toegekende voorziening. Indien financiële
middelen ter beschikking worden gesteld, gaat het altijd om een subsidie in de
zin van de Awb.Bij het ter beschikking stellen van subsidies, kunnen twee lijnen worden
gevolgd. Het bestuursorgaan kan meteen overgaan tot het vaststellen van een
subsidie. Dit is de lijn die in de modelverordening wordt gehanteerd. Het
schoolbestuur aan wie de voorziening wordt toegekend, krijgt hiermee een
definitieve aanspraak op de subsidie.Indien de gemeente de vaststelling van een subsidie voor een voorziening vooraf
wil laten gaan door een beschikking tot subsidieverlening dan moet op grond van
de Awb de figuur van subsidieverlening in de verordening worden verankerd. Het
college maakt dan gebruik van de mogelijkheid om eerst een voorwaardelijke
aanspraak op een subsidie open te stellen (de subsidieverlening) en pas later
definitief de hoogte van de subsidie vast te stellen (de
subsidievaststelling).Voor de meeste voorzieningen ligt een directe vaststelling van de subsidie voor
de hand (waarmee een aanzienlijke vermindering van de bestuurslasten wordt
bewerkstelligd). Het direct vaststellen van de subsidie ligt voor de hand bij
relatief eenvoudige voorzieningen waarvan het subsidiebedrag vooraf kan worden
bepaald en voor voorzieningen waarvoor een subsidieplafond geldt. Immers, bij
een subsidieplafond is de hoogte van de subsidie bekend bij de toekenning.Het hanteren van het systeem van verlening voorafgaand aan de vaststelling ligt
voor de hand bij voorzieningen waarbij het om relatief grote bedragen gaat
(bijvoorbeeld personeel) en bij voorzieningen waarbij de hoogte van het
subsidiebedrag bij de toekenning nog niet vaststaat (bijvoorbeeld indien in de
periode tussen verlening en vaststelling nog activiteiten moeten worden
uitgevoerd waarvan de hoogte van de subsidie afhankelijk is).Tweede lidDe beschikking tot toekenning van een voorziening dient in ieder geval een
aantal elementen te bevatten.De beschikking bevat de periode waarvoor de voorziening is toegekend, een
omschrijving van de wijze waarop het schoolbestuur uitvoering dient te geven aan
de voorziening en een omschrijving van het doel waarvoor de voorziening ter
beschikking is gesteld. De wijze van uitvoering kan meer of minder gedetailleerd
zijn. De wijze van uitvoering is een verplichting waaraan het schoolbestuur moet
voldoen. Indien het schoolbestuur niet aan deze verplichtingen voldoet, kan de
voorziening geheel of gedeeltelijk worden teruggevorderd op grond van artikel
13.Derde lidHier is bepaald dat beschikkingen tot subsidievaststelling een aantal extra
gegevens dienen te bevatten.Ten eerste dient het bedrag van de subsidie te worden aangegeven. Deze bepaling
volgt uit de Awb. De middelen die worden toegekend zijn doeluitkeringen. Het
college mag dan ook verlangen dat het schoolbestuur aangeeft dat de toegekende
middelen zijn besteed aan het doel waarvoor ze zijn bestemd. In de beschikking
kan dan ook worden verwoord op welke wijze het schoolbestuur verantwoording
dient af te leggen over de besteding van middelen.Afhankelijk van de toegekende voorziening kan de rekening en verantwoording meer
en minder zwaar worden opgezet. Bij een voorziening `computer' kan een
aankoopbon volstaan, bij de voorziening `vakleerkracht' kunnen bijvoorbeeld
caso-overzichten en een verantwoording dat de leerkracht daadwerkelijk voor het
betreffende vak is ingezet worden overlegd.Daarnaast kan de beschikking aangeven dat de Awb van toepassing is en welke
eventuele afwijkingen er van kracht zijn.Aanvullende bepalingen in verband met subsidieverleningIndien een gemeente gebruik wenst te maken van het systeem van verlening
voorafgaand aan de vaststelling dienen de volgende voorbeeldbepalingen in de
verordening te worden opgenomen (cursief gedrukte bepalingen):Paragraaf 2.3 Toekenning; (*uitvoering beschikking subsidieverlening) intrekking
of wijziging; verbod vervreemdingArtikel 12 Inhoud beschikking tot toekenning; betaling
1. De beschikking van het college tot toekenning van een voorziening of
een aanvullende voorziening kan inhouden:
a. feitelijke beschikbaarstelling van de voorziening;
of (* een subsidieverlening of)
b. een subsidievaststelling.
2. De beschikking bevat:
a. het tijdvak en het doel waarvoor de voorziening is
toegekend;
b. de wijze waarop het schoolbestuur de voorziening dient uit te
voeren.
3. De beschikking tot (*subsidieverlening of) subsidievaststelling bevat
voorts:
a. het bedrag van de subsidie (* of indien de beschikking tot
subsidieverlening het bedrag niet vermeldt, het bedrag waarop de
subsidie ten hoogste wordt vastgesteld);
(* het bedrag van het voorschot of de wijze van vaststelling
daarvan indien de beschikking tot subsidieverlening bepaalt dat
het college een voorschot verleent;)
4. 4. etc.
Toelichting:Een beschikking tot subsidieverlening hoeft niet het subsidiebedrag
te bevatten. Indien de beschikking niet het bedrag vermeldt, dient het maximaal
toe te kennen bedrag te worden vermeld.Het college kan na een beschikking tot subsidieverlening, voorschotten verlenen.
Indien het college dit wenst, dient in de beschikking tot subsidieverlening te
worden vermeld dat er sprake is van bevoorschotting en dient tevens de hoogte
van het voorschot, dan wel de wijze waarop dit bedrag wordt bepaald, bekend
gemaakt te worden. Het ligt voor de hand dat de termijnen van bevoorschotting
aansluiten bij eventuele betalingsverplichtingen van het schoolbestuur.* Artikel Uitvoering beschikking tot subsidieverlening
Na een beschikking tot subsidieverlening dient het schoolbestuur
uiterlijk acht weken na afloop van het tijdvak waarvoor de voorziening
is toegekend een aanvraag tot subsidievaststelling in. Het college stelt
de subsidie ambtshalve vast indien de aanvraag achterwege blijft.
Bij de aanvraag toont het schoolbestuur aan dat de aan de
subsidieverlening verbonden verplichtingen als genoemd in artikel 12
zijn nagekomen.
Indien het schoolbestuur niet of niet voldoende aantoont dat de
verplichtingen zijn nagekomen, deelt het college dit schriftelijk mee
aan het schoolbestuur. Hierbij geven zij aan op welke onderdelen het
schoolbestuur aanvullende informatie moet verschaffen. Daarbij krijgt
het schoolbestuur de gelegenheid om binnen drie weken na ontvangst van
de mededeling de gevraagde informatie schriftelijk te verschaffen.
Indien het schoolbestuur de gevraagde informatie niet binnen deze
termijn verstrekt, stelt het college de subsidie ambtshalve vast.
Toelichting:Nadat een schoolbestuur een beschikking tot subsidieverlening heeft
ontvangen, kan de beschikking tot uitvoering worden gebracht. Met het aanvragen
van de subsidievaststelling vraagt het schoolbestuur van de school om de
aanspraak tot vergoeding om te zetten in een definitieve vaststelling van het
bedrag. Op deze wijze wordt door het schoolbestuur van de school aangegeven dat
voldaan is aan de verplichtingen zoals deze zijn geformuleerd door het college
en wordt rekening en verantwoording afgelegd. Het college kan deze rekening en
verantwoording toetsen alvorens over te gaan tot de definitieve
subsidievaststelling.Eerste en tweede lidHet schoolbestuur dient uiterlijk acht weken na afloop van het tijdvak waarvoor
de voorziening is toegekend een aanvraag tot subsidievaststelling in te dienen.
Dit lid is zo geredigeerd dat het schoolbestuur ook lopende het tijdvak, als de
voorziening reeds is gerealiseerd, een aanvraag tot subsidievaststelling in kan
dienen.Het initiatief van de aanvraag ligt bij het schoolbestuur. Hoewel het gebruik
van de term aanvraag doet vermoeden dat het gaat om een aanmerkelijke
bestuurslast, komt de aanvraag feitelijk neer op het afleggen van verantwoording
door het schoolbestuur aan het college. Het gaat nadrukkelijk niet om een
aanvraag zoals bepaald in artikel 6, eerste lid.Afhankelijk van de soort voorziening kan de verantwoording meer of minder zwaar
warden aangekleed. De wijze van verantwoording volgt uit de beschikking van het
college tot subsidieverlening.Indien het schoolbestuur een dergelijke aanvraag niet, of niet op tijd indient,
kan het college de subsidie ambtshalve vaststellen. Het college kan onder
omstandigheden de subsidie (ambtshalve) vaststellen op nul euro. Bijvoorbeeld
indien het schoolbestuur geen rekening en verantwoording aflegt en het de
voorziening ook niet heeft gerealiseerd. De beschikking tot ambtshalve
vaststelling van de subsidie vormt dan vervolgens de basis van waaruit een
mogelijke terugvordering van betaalde voorschotten kan plaatsvinden.Derde lidDit lid voorziet in een procedure als bij de aanvraag blijkt dat een of meer
gegevens ontbreken (vgl. artikel 6, derde lid).Indien het schoolbestuur de ontbrekende gegevens niet binnen de gestelde termijn
verstrekt, wordt de subsidie wederom ambtshalve vastgesteld (vgl. het eerste
lid).* Artikel Subsidievaststelling volgend op verlening
Het college beslist binnen acht weken na de indiening van de aanvraag
als bedoeld in artikel.. of binnen acht weken na de verstrekking van de
aanvullende informatie. Binnen twee weken na de datum van de beschikking
stelt het college het schoolbestuur hiervan schriftelijk in kennis.
Het college betaalt het subsidiebedrag onder verrekening van de betaalde
voorschotten, overeenkomstig de subsidievaststelling. De betaling vindt
binnen zes weken na de subsidievaststelling plaats.
Toelichting:Eerste lidIn dit lid wordt de termijn aangegeven die burgemeester en wethouders in acht
dienen to nemen bij het beschikken op de aanvraag tot subsidievaststelling.Het schoolbestuur dient binnen twee weken na de datum van de beschikking
schriftelijk hiervan in kennis te worden gesteld.Tweede lidHet tweede lid bevat de basis voor de uitbetaling van het subsidiebedrag waarbij
een verrekening van het subsidiebedrag met een eventueel betaald voorschot
mogelijk is.Het subsidiebedrag wordt binnen zes weken na de subsidievaststelling betaald.
Aangezien het handelt om een redelijk eenvoudige financiële transactie (immers,
het proces van rekening en verantwoording is afgerond) kan een termijn van zes
weken volstaan.Artikel 13 Intrekken of wijzigen beschikking; terugvorderingIn dit artikel wordt kortheidshalve verwezen naar de Awb: deze kent een
uitgebreide subsidietitel. In het kader van deregulering is het wenselijk de Awb
rechtstreeks toe te passen.Artikel 14 TerugvorderingVervallenArtikel 15 Verbod tot vervreemdingMet dit artikel wordt voorkomen dat bepaalde aan een schoolbestuur toegekende
voorzieningen worden vervreemd door het schoolbestuur zonder dat toestemming van
het college is verkregen. Uitzondering wordt gemaakt voor een
bestuursoverdracht. Bij een bestuursoverdracht vindt formeel ook een
vervreemding van de voorzieningen plaats. Hiervoor is echter geen toestemming
van het college noodzakelijk.Artikel 16 InformatieverstrekkingIn deze bepaling is voorzien in de mogelijkheid dat het college nog nadere
gegevens aan het schoolbestuur kan vragen. Weliswaar voorziet de verordening in
een procedure voor die situatie dat een aantal gegevens ontbreekt bij de
aanvraag; er kan echter ook een situatie ontstaan waarin het college om een
nadere toelichting vraagt van hetgeen bij de aanvraag aan gegevens is
bijgevoegd. Ook is het mogelijk dat het college tijdens de uitvoering nadere
gegevens wenselijk acht, bijvoorbeeld indien het college toepassing wil geven
aan de mogelijkheid om de (toekenning van een) voorziening in te trekken of te
wijzigen.