CVDR76540_2Maatregelverordening WWB Noordoostpolder 2010nlregelingNoordoostpolder2019-01-30NoordoostpolderGemeenteblad 124, Flevopost 21-12-2011Maatregelverordening Wet Werk en Bijstand Noordoostpolder 2010Wet Werk en Bijstand, art. 8, lid 1 sub bgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2010-09-09De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-09-012012-01-01Intrekking2011-16800GeenMaatregelverordening WWB Noordoostpolder 2010De raad van de gemeente Noordoostpolder,gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 29 juni 2010 gelet
op de Wet werk en bijstand (WWB); overwegende dat op grond van artikel 8, eerste lid onder b WWB de
gemeenteraad bij verordening regels stelt met betrekking tot het verlagen
van de bijstand, bedoeld in artikel 18, WWB,B E S L U I T vast te stellen de: Maatregelverordening WWB Noordoostpolder 20101.Algemene bepalingen1.Begripsbepalingen1.Alle begrippen die in deze verordening gebruikt worden en die niet
nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Wet werk
en bijstand (WWB) en de Algemene wet bestuursrecht (Awb).2.Deze verordening verstaat onder:
de wet: de Wet werk en bijstand (WWB);
algemene bijstand: de bijstand bedoeld in artikel 5,
onderdeel b, van de wet;
bijzondere bijstand: de bijstand bedoeld in artikel 5,
onderdeel d, van de wet;
bijstand: algemene en bijzondere bijstand;
bijstandsnorm: de bijstandsnorm bedoeld in artikel 5,
onderdeel c, van de wet;
maatregel: het verlagen van de bijstand op grond van artikel
18, tweede lid, van de wet;
het college: het college van burgemeester en wethouders van
de gemeente.
benadelingsbedrag: het door de gemeente ten onrechte
uitbetaalde bedrag aan bijstand verhoogd met de
loonbelasting en premies volksverzekeringen waarvoor de
gemeente de bijstand verstrekt op grond van de Wet op de
loonbelasting 1964 inhoudingsplichtige is;
recidive: het binnen 24 maanden na bekendmaking van een
besluit tot het opleggen van een maatregel; het voornemen
tot het opleggen van een maatregel, of een waarschuwing in
de zin van artikel 6 van deze verordening, opnieuw plegen
van een verwijtbare gedraging uit dezelfde of hogere
categorie.
2.Het opleggen van een maatregel1.Als de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de
voorziening in het bestaan dan wel de uit de wet of de artikelen 28,
tweede lid, of artikel 29, eerste lid, van de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen voortvloeiende verplichtingen
niet of onvoldoende nakomt, waaronder begrepen het zich jegens het
college zeer ernstig misdragen, wordt overeenkomstig deze
verordening een maatregel opgelegd.2.Een maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
waarin de belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij verkeert.3.Afzien van het opleggen van een maatregel1.Het college ziet af van het opleggen van een maatregel indien de
gedraging meer dan één jaar vóór constatering van die gedraging door
het college heeft plaatsgevonden, tenzij de gedraging een schending
van de inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die gedraging
ten onrechte bijstand is verleend. Een maatregel wegens schending
van de inlichtingenplicht wordt niet opgelegd na verloop van vijf
jaren nadat de betreffende gedraging heeft plaatsgevonden. 2.Het college kan afzien van het opleggen van een maatregel indien het
daarvoor dringende redenen aanwezig acht.3.Indien het college afziet van het opleggen van een maatregel op
grond van dringende redenen, wordt de belanghebbende daarvan
schriftelijk mededeling gedaan.4.De wijze van oplegging van de maatregel1.Tenzij in de verordening anders is bepaald, wordt de maatregel
opgelegd met ingang van de eerst volgende kalendermaand volgend op
de datum waarop het besluit tot het opleggen van de maatregel aan de
belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de voor
die maand geldende bijstandsnorm.2.Voor zover de bijstand nog niet is betaald kan in afwijking van het
eerste lid de maatregel opgelegd worden met terugwerkende kracht. De
maatregel wordt niet opgelegd over een periode die ligt voor de
aanvang van de verwijtbare gedraging. 3.Indien het opleggen van een maatregel niet mogelijk is, doordat de
uitkering inmiddels is beëindigd, dan kan het college besluiten de
uitkering over een periode die in het verleden ligt te herzien.5.Duur van de maatregel, recidive en cumulatie1.Een maatregel bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de wet vindt
plaats voor de duur van één kalendermaand, wanneer sprake is van een
eerste verwijtbare gedraging.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, verdubbelt het college in geval
van recidive de duur of hoogte van de maatregel.3.Indien een belanghebbende zich tegelijkertijd schuldig maakt aan
verschillende gedragingen die het niet nakomen van een verplichting
als genoemd in artikel 2, eerste lid, inhouden, wordt voor het
bepalen van de hoogte en duur van de maatregel uitgegaan van de
gedraging waarop de zwaarste maatregel is gesteld.6.Waarschuwing1.Het college kan volstaan met een waarschuwing in plaats van een
verlaging, tenzij het een gedraging betreft als bedoeld in: artikel
8 zesde lid, artikel 11. artikel 13 of artikel 14 van deze
verordening.2.Indien eerder binnen een periode van 24 maanden een waarschuwing is
gegeven kan niet worden volstaan met een waarschuwing.7.Heroverweging1.Een besluit tot het opleggen van een maatregel voor een periode van
langer dan drie maanden wordt door het college binnen drie maanden
na het begin van de tenuitvoerlegging van dit besluit
heroverwogen.2.Het college doet uiterlijk twee weken na afloop van de in het eerste
lid genoemde termijn mededeling van zijn besluit met betrekking tot
de voortzetting van de verlaging.3.De maatregel wordt gestaakt met ingang van de vierde maand volgend
op de tenuitvoerlegging van het besluit tot verlaging als niet
binnen de eerste lid genoemde termijn een heroverweging van het
besluit heeft plaatsgevonden.2.Geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen of
behouden van algemeen geaccepteerde arbeid8.Indeling in categorieënGedragingen van belanghebbenden, waardoor de verplichtingen op grond van
artikel 9 van de wet en/of artikel 6 lid 1 en 2 van de
Participatieverordening Noordoostpolder 2010 niet of onvoldoende zijn
nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorie:
het niet als werkzoekende geregistreerd zijn of blijven
bij het UWV werkbedrijf;
het later terugkeren van vakantie dan ingevolge artikel
13, eerste lid, onder d, van de wet is toegestaan,
terwijl men niet is vrijgesteld van de
arbeidsverplichtingen.
Tweede categorie:
het blijk geven van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan;
het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde
arbeid in dienstbetrekking te verkrijgen;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek als genoemd in artikel 5 van de
Participatieverordening Noordoostpolder 2010;
het niet dan wel niet-tijdig voldoen aan een oproep om,
in verband met de inschakeling van arbeid, op een
aangegeven plaats en tijd te verschijnen;
het niet of niet langer meewerken aan een zorgtraject of
het door weigeren of door eigen toedoen voortijdig
beëindigen van hulpverlening indien de belanghebbende
geplaatst is op trede 1 van de activeringsladder als
bedoeld in de Participatieverordening;
het niet of niet langer meewerken aan een traject
gericht op persoonlijke activering indien de
belanghebbende geplaatst is op trede 2 van de
activeringsladder als bedoeld in de
Participatieverordening.
Derde categorie:
het niet of niet langer meewerken aan een traject
gericht op maatschappelijke activering indien de
belanghebbende geplaatst is op trede 3 van de
activeringsladder als bedoeld in de
Participatieverordening.
het niet of niet langer meewerken aan een
trajectgericht op arbeidsactivering indien de
belanghebbende geplaatst is op trede 4 van de
activeringsladder als bedoeld in de
Participatieverordening.
Vierde categorie:
het niet of niet langer meewerken aan een traject of het
door eigen toedoen voortijdig laten beëindigen van een
traject, indien de belanghebbende geplaatst is op trede
5 van de activeringsladder als bedoeld in de
Participatieverordening.
het niet of niet langer meewerken aan een traject of het
door eigen toedoen niet behouden van de
stage/werkervaringsplaats indien de belanghebbende
geplaatst is op trede 6 van de activeringsladder als
bedoeld in de Participatieverordening.
Vijfde categorie:
het niet of niet langer meewerken aan een traject
waaronder begrepen het door eigen toedoen niet behouden
van het werk, indien de belanghebbende geplaatst is op
trede 7 van de activeringsladder als bedoeld in de
Participatieverordening.
het weigeren of door eigen toedoen niet behouden van
aangeboden werk in het kader van Work First.
Zesde categorie:
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid.
het door eigen toedoen niet verkrijgen of behouden van
arbeid in dienstbetrekking
9.De hoogte en duur van de maatregelOnverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel vastgesteld
op:
bij gedragingen van de eerste categorie gedurende één maand tien
(10) procent van de bijstandsnorm;
bij gedragingen van de tweede categorie gedurende één maand
twintig (20) procent van de bijstandsnorm;
bij gedragingen van de derde categorie gedurende één maand
dertig (30) procent van de bijstandsnorm;
bij gedragingen van de vierde categorie gedurende één maand
vijftig (50) procent van de bijstandsnorm;
bij gedragingen van de vijfde categorie gedurende één maand vijf
en zeventig (75) procent van de bijstandsnorm;
bij gedragingen van de zesde categorie gedurende één maand
honderd (100) procent van de bijstandsnorm.
3.Niet nakomen van de inlichtingenplicht10.Te laat verstrekken van gegevensIndien een belanghebbende de verplichting op grond van artikel 17 van de
wet niet is nagekomen door informatie die van belang is voor de
verlening van bijstand of de voortzetting daarvan niet binnen de door
het college daartoe gestelde termijn te verstrekken, wordt met
toepassing van artikel 54 van de wet een maatregel opgelegd van vijf
procent van de bijstandsnorm gedurende één maand, onverminderd artikel
2, tweede lid.11.Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen met gevolgen
voor de bijstand1.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht
bedoeld in artikel 17 van de wet heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag verlenen van bijstand, wordt de maatregel
afgestemd op de hoogte van het benadelingsbedrag.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende wijze vastgesteld:a. bij een benadelingsbedrag tot € 1000: 10% van de bijstandsnorm
gedurende één maand;b. bij een benadelingsbedrag van € 1000 tot € 2000: 20% van de
bijstandsnorm gedurende één maand;c. bij een benadelingsbedrag van € 2000 tot € 4000: 40% van de
bijstandsnorm gedurende één maand;d. bij een benadelingsbedrag van € 4000 of meer: 100% van de
bijstandsnorm gedurende één maand.12.verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen zonder
gevolgen voor de bijstandIndien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht
bedoeld in artikel 17 van de wet niet heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag verlenen van bijstand, bedraagt de maatregel,
onverminderd artikel 2, tweede lid, vijf procent van de
bijstand gedurende één maand4.Overige gedragingen13.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan1.Indien een belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft
betoond als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de wet, kan een
maatregel worden opgelegd die wordt afgestemd op de periode dat de
belanghebbende als gevolg van zijn gedraging eerder of langer recht
heeft op bijstand.2.Onder tekortschietend besef wordt in ieder geval begrepen:
het op onverantwoorde wijze besteden van vermogen,
inbegrepen het doen van een schenking, voorafgaand aan of
tijdens de bijstandsverlening, voorzover bijstandsverlening
redelijkerwijs was te voorzien;
het door eigen schuld of toedoen geen gebruik kunnen maken
van een voorliggende voorziening;
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid;
en
het door eigen toedoen niet verkrijgen of behouden van
arbeid in dienstbetrekking.
3.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt in geval van gedragingen
als bedoeld in het tweede lid onder a en b de maatregel op de
volgend wijze vastgesteld:
bij een periode van 3 maanden of korter: 10% van de
bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een periode van 3 tot 6 maanden: 10% van de
bijstandsnorm gedurende drie maanden;
bij een periode van 6 maanden en langer: 10% van de
bijstandsnorm gedurende zes maanden.
4.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt in geval van gedragingen
als bedoeld in het tweede lid onder c en d de maatregel op de
volgend wijze vastgesteld:
bij een periode van 3 maanden of korter: 100% van de
bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een periode van 3 tot 6 maanden: 100% van de
bijstandsnorm gedurende een maand en aansluitend 10% van de
bijstandsnorm gedurende 2 maanden;
bij een periode van 6 maanden en langer: 100% van de
bijstandsnorm gedurende twee maanden en aansluitend 10% van
de bijstandsnorm gedurende 4 maanden.
5.Indien de belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid betoont voor de voorziening in het bestaan,
welke betrekking heeft op bijzondere noodzakelijke kosten ontstaan
door onderverzekerdheid ingevolge de Zorgverzekeringswet wordt de
maatregel bepaald op het bedrag dat zou zijn vergoed op basis van de
collectieve ziektekostenverzekering voor minima in de gemeente
Noordoostpolder.14.Zeer ernstige misdragingenIndien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
college of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die rechtstreeks
verband houden met de uitvoering van de wet, als bedoeld in artikel 18,
tweede lid van de wet, wordt onverminderd artikel 2, tweede lid, een
maatregel opgelegd van minimaal twintigprocent van de
bijstandsnorm gedurende één maand.5.Slotbepalingen15.BeleidHet college kan ten behoeve van de uitvoering van deze verordening
nadere regels vaststellen.16.HardheidsclausuleHet college kan in bijzondere gevallen ten gunste van de belanghebbende
afwijken van de bepalingen in deze verordening, indien toepassing van de
verordening tot onbillijkheden van overwegende aard leidt.17.Beslissing van het college in gevallen waarin de verordening niet
voorzietIn gevallen, de uitvoering van deze verordening betreffende, waarin deze
verordening niet voorziet, beslist het college.18.Overgangsbepaling1.De Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2009 zoals deze
luidde op de dag voorafgaand aan de dag van inwerkingtreding van
deze verordening, blijft van toepassing op gedragingen zoals genoemd
in de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2009, die
plaatsvinden voorafgaand aan de dag van inwerkingtreding van deze
verordening.2.Lid 1 is niet van toepassing indien op grond van deze verordening
een lagere maatregel zou moeten worden opgelegd dan op grond van de
Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2009.19CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als de Maatregelverordening Wet
Werk en Bijstand Noordoostpolder 2010.20.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 1 september 2010 onder
gelijktijdige intrekking van de Afstemmingsverordening Wet werk en
bijstand 2009.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergaderingvan 9 september 2010De griffier, De voorzitter,TOELICHTING MAATREGELVERORDENING WWB NOORDOOSTPOLDER 2010AlgemeenDe regeling in de Wet werk en
bijstandMet de inwerkingtreding van de WWB is het systeem van boeten en maatregelen van
de Algemene bijstandswet vervallen. In plaats daarvan geven gemeenten hun
sanctiebeleid zelf vorm. De WWB kent één soort sanctie: het verlagen van de
uitkering.Artikel 18 WWB bevat de opdracht aan gemeenten om een maatregelenbeleid in een
verordening vast te leggen. Dit artikel luidt:
Het college stemt de bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen af
op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de
belanghebbende.
Indien de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de
voorziening in het bestaan dan wel de uit deze wet dan wel de artikelen
28, tweede lid, of 29, eerste lid, van de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen voortvloeiende verplichtingen
niet of onvoldoende nakomt, waaronder begrepen het zich jegens het
college zeer ernstig misdragen, verlaagt het college overeenkomstig de
verordening, bedoeld in artikel 8, eerste lid, onderdeel b, de bijstand
of de langdurigheidstoeslag. Van een verlaging wordt afgezien indien
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt.
Het college heroverweegt een besluit als bedoeld in het tweede lid
binnen een door hem te bepalen termijn die ten hoogste drie maanden
bedraagt.
Bij de toepassing van het eerste lid wordt onder belanghebbende mede
verstaan het gezin.
In het eerste lid van artikel 18 wordt gesproken over het afstemmen van de
bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van de belanghebbende. In deze bepaling wordt
benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor de uitkeringsgerechtigden maatwerk is, waarbij
recht wordt gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden
van uitkeringsgerechtigden. In het tweede lid wordt een directe koppeling gelegd
tussen de rechten en verplichtingen van uitkeringsgerechtigden: het recht op een
uitkering is altijd verbonden aan de plicht zich in te zetten om weer
onafhankelijk van de uitkering te worden. Dit betekent dat de vaststelling van
de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt van de toepasselijke
uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de belanghebbende, maar ook van de
mate waarin de opgelegde verplichtingen worden nagekomen. Wanneer het college
tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn verplichtingen niet of in
onvoldoende mate nakomt, wordt de uitkering verlaagd. Er is dus geen sprake van
een bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen wanneer iedere vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college af van een dergelijke
verlaging.Verlaging van de uitkering moet plaatsvinden in overeenstemming met een door de
gemeenteraad vast te stellen verordening. Dit is de maatregelverordening. De term ‘maatregel’Het verlagen van de bijstand op grond van het feit dat de belanghebbende zijn
verplichtingen niet of in onvoldoende mate is nagekomen, wordt in de
terminologie van de WWB aangeduid als het afstemmen van de uitkering op de mate
waarin de belanghebbende de opgelegde verplichtingen nakomt. Met het begrip
‘afstemmen’ wordt het uitgangspunt van de WWB benadrukt dat rechten en plichten
elk één kant van dezelfde medaille vormen.Zonder dat uitgangspunt los te laten, gebruiken wij in deze verordening de term
“het opleggen van een maatregel” om het verlagen van de bijstand vanwege het
niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen aan te duiden. Daarmee wordt niet
alleen aangesloten bij het spraakgebruik dat sinds de Wet Boeten en Maatregelen
gangbaar is, maar wordt ook het sanctionerende karakter ervan benadrukt.De relatie met de participatieverordeningGelijktijdig met deze verordening is ook de participatieverordening vastgesteld.
In deze verordening is vastgelegd hoe wij de burgers ondersteunen bij de
arbeidsinschakeling en hoe wij omgaan met het aanbieden van voorzieningen
gericht op arbeidsinschakeling. De algemene verplichting staat in de wet
genoemd. Gemeenten kunnen deze verplichting echter ook nader specificeren
(invullen met specifieke voorzieningen) en de specificaties in de beschikking
vastleggen. In de participatieverordening is aandacht geschonken aan de
voorzieningen die de gemeente kan inzetten. De vertaling daarvan vindt plaats in
de individuele beschikking. Indien een WWB gerechtigde de verplichtingen niet
nakomt, leidt dit in beginsel tot een maatregel, waarvoor de basis is gelegd in
de afstemmingsverordening.De relatie met de
handhavingsverordeningHet opleggen van een maatregel gaat vaak gepaard met het ten onrechte verstrekt
hebben van bijstand. Ten onrechte verstrekte bijstand dient in beginsel door de
cliënt te worden terugbetaald. Deze verordening heeft geen betrekking op
terugbetaling van ten onrechte ontvangen bijstand, maar uitsluitend op de
sanctie die wordt opgelegd. Terugvordering is nader geregeld in de
handhavingsverordening.In 2009 is de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand 2009 vastgesteld.
Thans is er de Maatregelverordening Wet werk en bijstand 2010. Deze versie is
met name tot stand gekomen doordat de oude verordening niet voorzag in de
mogelijkheid om een sanctie op te leggen als iemand door eigen schuld of toedoen
of onvoldoende betoond besef van verantwoordelijkheid een bijstandsuitkering
moet aanvragen. Denk hierbij aan het door eigen toedoen niet krijgen of houden
van arbeid in loondienst, het versneld interen op eigen vermogen.ARTIKELGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1De begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een gelijkluidende
betekenis als de omschrijving in de WWB en AWB.Artikel 2Eerste lidDe WWB verbindt aan het recht op een bijstandsuitkering de volgende
verplichtingen:
Het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan (artikel 18, tweede lid).
De plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9). Deze plicht bestaat uit
twee soorten verplichtingen:
de plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen en deze aanvaarden; en
de plicht gebruik te maken van een door het college aangeboden
voorziening gericht op ondersteuning bij arbeidsinschakeling.
Deze verplichtingen zullen nader moeten worden uitgewerkt in
specifieke verplichtingen die zijn toegesneden op de situatie en
mogelijkheden van de bijstandsgerechtigde. De
participatieverordening die elke gemeente moet opstellen, vormt
de juridische basis voor opleggen van deze specifieke
verplichtingen. Deze verplichtingen zullen in het besluit tot
het verlenen van bijstand moeten worden neergelegd.
De informatieplicht (artikel 17, eerste lid). Op een
uitkeringsgerechtigde rust de verplichting aan het college op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging mededeling te doen van alle feiten en
omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij
van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op
bijstand.
De medewerkingsplicht (artikel 17, tweede lid). Dit is de plicht van
uitkeringsgerechtigden om desgevraagd het college de medewerking te
verlenen die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de wet. De
medewerkingsplicht kan uit allerlei concrete verplichtingen bestaan,
zoals bijvoorbeeld:
het toestaan van huisbezoek;
het meewerken aan een psychologisch onderzoek.
Artikel 18, tweede lid, noemt een gedraging die in ieder geval een schending van
de medewerkingsplicht inhoudt: ‘het zich jegens het college zeer ernstig
misdragen’.De Wet SUWI legt ook verplichtingen op aan uitkeringsgerechtigden. Het betreft
de verplichting om alle gevraagde gegevens en bewijsstukken aan de Centrale
organisatie werk en inkomen te verstrekken die nodig zijn voor de beslissing
door het college (artikel 28, tweede lid Wet SUWI) en de verplichting om op
verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle feiten en omstandigheden mee te
delen aan de Centrale organisatie werk en inkomen, waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op het recht op bijstand,
het geldend maken van het recht bijstand of de hoogte of de duur van de
bijstand.Tweede lidIn de maatregelenverordening zijn voor allerlei gedragingen die een schending
van een verplichting betekenen standaardmaatregelen vastgesteld in de vorm van
een vaste (percentuele) verlaging van de bijstandsnorm.In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd: het college dient een op te
leggen maatregel af te stemmen op de individuele omstandigheden van de
belanghebbende en de mate van verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt met zich mee
dat het college bij elke op te leggen maatregel zal moeten nagaan of gelet op de
individuele omstandigheden van de betrokken uitkeringsgerechtigde afwijking van
de hoogte en de duur van de voorgeschreven standaardmaatregel geboden is.
Afwijking van de standaardmaatregel kan zowel een verzwaring als een matiging
betekenen.Dit betekent dat het college bij het beoordelen of een maatregel moet worden
opgelegd, en zo ja welke, telkens de volgende drie stappen moet doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging.Stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid.Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de uitkeringsgerechtigde.De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee de bijstand wordt verlaagd. Wat betreft de beoordeling van de mate van
verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 3. Matiging van de opgelegde maatregel wegens persoonlijke omstandigheden kan
bijvoorbeeld in de volgende gevallen aan de orde zijn:
bijzondere financiële omstandigheden van de belanghebbende, zoals hoge
woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van bijzondere aard
waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk is;
sociale omstandigheden, gezinnen met kinderen bijvoorbeeld.
Artikel 3Eerste lidHet afzien van het opleggen van een maatregel ‘indien elke vorm van
verwijtbaarheid’ ontbreekt, is geregeld in artikel 18, tweede lid, WWB. De
maatregel heeft als doel het gedrag van betrokkene te corrigeren. Indien
verwijtbaarheid ontbreekt kan een dergelijk middel dan ook niet aan de orde
zijn. Het college kan in beleidsregels neerleggen hoe het van plan is om te gaan
met de beoordeling van de verwijtbaarheid, door bijvoorbeeld aan te geven welke
gedragingen in principe altijd verwijtbaar worden geacht en welke gedragingen in
beginsel nooit. Ook kan in beleidsregels worden vastgelegd in welke gevallen
sprake is of kan zijn van verzachtende omstandigheden. Omdat in de WWB zelf is
bepaald dat van een verlaging wordt afgezien indien elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt, hoeft dit niet in de Afstemmingsverordening te worden
geregeld.Een andere reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (‘lik op stuk’) is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden wordt in lid 1
geregeld dat het college geen maatregelen oplegt voor gedragingen die langer dan
één jaar geleden hebben plaatsgevonden.Voor gedragingen die een schending van de informatieplicht inhouden en als
gevolg waarvan ten onrechte bijstand is verleend of een te hoog bedrag aan
bijstand is verleend, geldt in de verordening een verjaringstermijn van vijf
jaar. Met deze termijn is aangesloten bij de termijn die staat in artikel 14e
van de Algemene bijstandswet in verband met het opleggen van een boete wegens
niet-nakoming van de informatieplicht. Een termijn van vijf jaar ligt voor de
hand gelet op de ernst van de gedraging (fraude) en gelet op het feit dat de
gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de omvang van de fraude (het
benadelingsbedrag) vast te stellen.Tweede lidSoms kunnen er zwaarwegende argumenten zijn om van de tenuitvoerlegging van een
overigens gerechtvaardigde verlaging af te zien. Het betreft dan argumenten die
met de reden van de verlaging niets van doen hebben. Deze zijn immers bij de
vaststelling van de hoogte en de duur van de verlaging al meegewogen.Men kan hierbij denken aan situaties waarin sprake is van een zodanige samenloop
van omstandigheden dat deze, als de verlaging wel zou worden uitgevoerd, tot
gevolg hebben dat de belanghebbende als gevolg van de verlaging in een ernstige
financiële noodsituatie komt, waardoor bijvoorbeeld onmiddellijke huisuitzetting
dreigt of een pas begonnen schuldsaneringstraject wordt gefrustreerd. Het moet
als gezegd gaan om een noodsituatie die het gevolg is van de individuele
omstandigheden van de belanghebbende. Het ontstaan van een betaling- of
huurachterstand of een tijdelijke opschorting van een schuldsanering zijn op
zichzelf geen redenen om van het opleggen van een verlaging af te zien. Evenmin
kan het enkele feit dat de belanghebbende als gevolg van de verlaging tijdelijk
een inkomen lager dan de beslagvrije voet ontvangt voldoende reden zijn om van
de tenuitvoerlegging van een verlaging af te zien. De financiële noodsituatie
mag ook niet het gevolg zijn van de verwijtbare gedraging. Als iemand door
verwijtbaar ontslag in ernstige financiële nood komt te verkeren, kan dat nooit
een reden zijn om van de oplegging van de verlaging af te zien. De
omstandigheden zijn immers het gevolg van het verwijtbare gedrag.Afzien van de uitvoering van een verlaging kan ook plaatsvinden als er sprake is
van een verlaging wegens herhaald verwijtbaar gedrag. Bij elke nieuwe verlaging
of heroverweging moet dus opnieuw worden beoordeeld of zich dringende redenen
voordoen.In de beschikking worden wel hoogte en duur van de verlaging vastgesteld en
wordt meegedeeld om welke dringende redenen van tenuitvoerlegging wordt
afgezien. De verlaging telt bij de vaststelling van eventuele recidive en
volharding dus gewoon mee.Derde lid Het doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van het
opleggen van een maatregel wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive.Artikel 4Eerste lidHet opleggen van een maatregel vindt plaats door het verlagen van de uitkering.
Verlaging van de uitkering kan in beginsel op twee manieren:
met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
uitkering; of
door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag in de eerstvolgende
maand(en).
Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode. De gemeente hoeft in dat geval niet over te gaan tot
herziening van de bijstand en het te veel betaalde bedrag aan bijstand terug te
vorderen. Om die reden is in dit lid vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd
met ingang van de eerstvolgende kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de
voor die maand geldende bijstandsnorm.Tweede lidIndien de bijstand nog niet is uitbetaald kan de maatregel worden opgelegd met
terugwerkende kracht. Hiermee wordt zoveel mogelijk vorm gegeven aan een lik op
stuk beleid, waarbij de “overtreding” en de “maatregel” nog direct aan elkaar
gekoppeld kunnen worden.Derde lidIndien na beëindiging van de bijstand blijkt dat alsnog een maatregel moet
worden opgelegd kan de gemeente de bijstand verlagen door deze met terugwerkende
kracht te herzien. Het teveel betaalde bedrag moet dan worden
teruggevorderd.Artikel 5Tweede lidEen maatregel wordt opgelegd voor de duur van één maand. Indien er sprake is van
recidive dan kan gekozen worden voor een hogere maatregel gedurende één maand of
een maatregel gedurende meerdere maanden. Hierbij wordt de mogelijkheid geboden
om een keuze te maken die recht doet aan de ernst van de misdragingen en de
individuele afstemming op de situatie van de klant.Derde lidDe regeling voor de samenloop van gedragingen heeft betrekking op verschillende
gedragingen van een bijstandsgerechtigde die (min of meer) gelijktijdig
plaatsvinden. De regeling geldt dus niet voor een bepaalde gedraging die
verschillende schendingen van verplichtingen met zich meebrengt.Indien sprake is van schending van meerdere verplichtingen door één gedraging,
dan dient voor het toepassen van de maatregel te worden uitgegaan van de
gedraging waarop de zwaarste maatregel van toepassing is.Artikel 6In bepaalde situaties kan het opleggen van een maatregel contra productief
werken. In verband daarmee is in dit artikel de mogelijkheid geschapen om een
waarschuwing af te geven. Een waarschuwing wordt altijd schriftelijk vastgelegd.
In een periode van 24 maanden kan slechts één maal een waarschuwing worden
gegeven, ook als er sprake is van verschillende vormen van maatregelwaardig
gedrag.Artikel 7Eerste lidArtikel 18, derde lid, WWB schrijft voor dat het college een verlaging moet
heroverwegen binnen uiterlijk drie maanden. Deze heroverweging kan achterwege
blijven als de verlaging voor een periode van ten hoogste drie maanden is
opgelegd.Binnen drie maanden na de beschikking tot verlaging voor onbepaalde duur moet
het college beginnen met het onderzoek in het kader van de heroverweging. Dit
onderzoek kan in sommige gevallen schriftelijk plaatsvinden, afhankelijk van de
aard van de verplichting of gedraging. Zo kan, bijvoorbeeld wanneer het gaat om
het al dan niet nakomen van de sollicitatieplicht, worden volstaan met het
opvragen van schriftelijke bewijzen waaruit blijkt dat de belanghebbende
inmiddels aan de sollicitatieplicht is gaan voldoen. In andere gevallen zal het
noodzakelijk zijn om de belanghebbende op te roepen. Als de belanghebbende de
gevraagde gegevens niet overlegt of geen gehoor geeft aan oproepen, dan vindt
heroverweging plaats op basis van de dan bekende gegevens.Tweede lidDe heroverweging resulteert in een beschikking. Het resultaat van de
heroverweging kan zijn:
de belanghebbende laat blijken zich inmiddels niet langer schuldig te
maken aan de verwijtbare gedraging waarvoor de verlaging was opgelegd.
In dat geval zal de verlaging worden herzien met ingang van het moment
waarop van verder verwijtbaar gedrag geen sprake meer is;
de belanghebbende maakt aannemelijk dat hij zich voortaan aan de
opgelegde verplichtingen zal houden. In dat geval wordt niet langer een
maatregel opgelegd;
de maatregel wordt voortgezet als de belanghebbende zich ook ten tijde
van de heroverweging nog steeds aan de verwijtbare gedraging schuldig
maakt. De voortzetting kan, afhankelijk van de omstandigheden, mate van
verwijtbaarheid en ernst van de gedraging, plaatsvinden voor bepaalde of
onbepaalde duur. Bij voortzetting voor onbepaalde duur moet binnen
uiterlijk drie maanden opnieuw heroverweging plaatsvinden.
Derde lidIndien er niet tijdig een heroverweging plaatsvindt vervalt de maatregel.
Hiermee wordt voor de belanghebbende rechtszekerheid ingebouwd, dat tijdig een
heroverweging plaatsvindt.Artikel 8De gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking
verlenen aan een re-integratietraject en/of het verkrijgen of behouden van
reguliere arbeid, worden in zes categorieën onderscheiden. De eerste en tweede
categorie hebben vooral betrekking op algemene verplichtingen. Bij de volgende
categorieën is direct een koppeling gelegd met het in de participatieverordening
opgenomen premiebeleid. Een re-integratietraject wordt in stappen uitgevoerd. De
stappen zijn weergegeven in de activeringsladder. Hoe hoger op de ladder, hoe
dichter bij regulier werk. Daarbij geldt ook dat hoger op de ladder betekent
meer verantwoordelijkheid bij de uitkeringsgerechtigde. Het niet of onvoldoende
meewerken aan een traject c.q. het behouden van arbeid wordt vanuit deze
filosofie strenger bestraft naarmate iemand hoger op de ladder staat.Eerste categorie:Onderdeel a, betreft de formele verplichting om zich als werkzoekende in te
schrijven bij het CWI en ingeschreven te doen blijven.Onderdeel b, betreft de verplichting om niet langer dan binnen de wet is
toegestaan in het buitenland te verblijven.Tweede categorie:Onderdeel a heeft betrekking op de verplichting om voldoende besef van
verantwoordelijkheid te tonen voor de voorziening in het bestaan. Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit allerlei gedragingen
blijken, zoals:
een onverantwoorde besteding van vermogen;
geen of te late aanvraag doen voor een voorliggende voorziening;
het niet nakomen van aan de bijstand verbonden verplichtingen;
het verspelen van het recht op een voorliggende voorziening.
bijvoorbeeld een WW uitkering, door de daaraan verbonden verplichtingen
niet of niet voldoende na te komen. In deze situatie moet onderzocht
worden waarom het recht op de voorliggende voorziening is vervallen. De
maatregel die vervolgens opgelegd wordt is gelijk aan de maatregel die
volgt als iemand aan de bijstand verbonden verplichtingen niet nakomt.
Uit oogpunt van rechtsgelijkheid dienen bijstandsgerechtigden gelijk te
worden behandeld. Het enkele feit dat een andere instantie een andere
(=zwaardere) maatregel hanteert dan de gemeente is geen reden voor het
opleggen van een zwaardere maatregel.
Onderdeel b en c betreffen de verplichting tot een actieve opstelling op de
arbeidsmarkt, de eigen verantwoordelijkheid van de belanghebbende om
bijvoorbeeld voldoende te solliciteren en te voldoen aan een oproep of mee te
werken aan een onderzoek.Onderdeel e en f hebben betrekking op uitkeringsgerechtigden die zijn ingedeeld
op de eerste of tweede trede van de activeringsladder.De derde tot en met de vijfde categorie hebben betrekking op
uitkeringsgerechtigden die zich bevinden op de derde en volgende treden van de
activeringsladder. Onder de vijfde categorie valt tevens de
uitkeringsgerechtigde die aangeboden werk in het kader van Work First weigert of
door eigen toedoen het aangeboden werk in het kader van Work First
kwijtraakt.Zesde categorieHierbij gaat het om het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid
alsmede door eigen toedoen voorafgaand aan de aanvraag algemeen geaccepteerde
arbeid niet behouden dan wel tijdens de bijstand deeltijdarbeid niet
behouden.Artikel 9Deze bepaling bevat de standaardmaatregelen voor de zes categorieën van
gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking verlenen
aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. De percentages
waarmee de bijstand wordt verlaagd, zijn voor een deel overgenomen uit het
Maatregelenbesluit. In een aantal situaties is een hoger percentage vastgesteld
om meer aan te sluiten bij het uitgangspunt van de WWB, werk boven inkomen.
Daarnaast komt in de percentages tot uitdrukking dat, hoe hoger de
uitkeringsgerechtigde zich op de activeringsladder bevindt, hoe hoger de op te
leggen maatregel is.Artikel 10Indien een cliënt de voor de verlening van de bijstand van belang zijnde
gegevens of gevorderde bewijsstukken niet op tijd verstrekt, kan het college het
recht op bijstand opschorten (artikel 54, eerste lid, WWB). Het college geeft de
cliënt vervolgens een termijn waarbinnen hij zijn verzuim kan herstellen (de
hersteltermijn).Wordt de gevraagde informatie niet binnen de gestelde termijn aan de gemeente
verstrekt, dan kan het college bijstand stopzetten (het intrekken van het
besluit tot toekenning van de bijstand). Worden de gevraagde gegevens wél binnen
de hersteltermijn verstrekt, wordt de bijstand voortgezet, maar wordt tevens een
maatregel opgelegd. Dit lid regelt de hoogte van de maatregel.Artikel 11Eerste lidIn artikel 17, eerste lid, WWB is bepaald dat belanghebbende op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten en omstandigheden
waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn
op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. De ernst van de gedraging
komt tot uitdrukking in de hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is het door de
gemeente te veel betaalde bedrag aan bijstand.Tweede lid De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht bedoeld in artikel 17 van de WWB wordt afhankelijk gesteld
van de hoogte van het bedrag aan bijstand dat als gevolg van de schending van
die verplichting ten onrechte of te veel aan de belanghebbende is betaald.De maatregel wordt in principe toegepast op de toekomstige bijstandsuitkering
van de belanghebbende.Artikel 12In dit artikel wordt de zogeheten ‘nulfraude’ geregeld: het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft
voor de hoogte van de bijstand. Voorbeelden van nulfraude zijn het niet opgeven
van een vermogensbestanddeel onder de vermogensgrens of het niet melden van
vrijwilligerswerk.Artikel 13Een ieder is op de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor de voorziening in de
kosten van het bestaan. Indien die verantwoordelijkheid onvoldoende wordt
genomen en iemand daardoor afhankelijk is of wordt van een bijstandsuitkering,
dan is er sprake van maatregelwaardig gedrag. In artikel 8 van deze verordening
is vastgelegd hoe een maatregel wordt opgelegd aan iemand die al een
bijstandsuitkering heeft en onvoldoende besef van verantwoordelijkheid betoont
voor de voorziening in het bestaan.Artikel 13 voorziet in de mogelijkheid om een maatregel op te leggen als de
bijstandsaanvraag het gevolg is van voorafgaand aan de bijstandsverlening
onvoldoende betoond besef van verantwoordelijkheid. Dit betekent dat wanneer
iemand in de periode voorafgaand aan de bijstandaanvraag een tekortschietend
besef van verantwoordelijkheid heeft getoond, waardoor hij niet langer beschikt
over de middelen om in de kosten van het bestaan te voorzien en als gevolg
daarvan een bijstandsuitkering aanvraagt, de gemeente bij de toekenning van de
bijstand hiermee rekening kan houden door het opleggen van een maatregel.De hoogte van de maatregel wordt afgestemd op de periode dat de belanghebbende
als gevolg van zijn gedraging eerder of langer recht heeft op bijstand.Artikel 14Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
kan worden beschouwd. Gemeenten kunnen uitsluitend een maatregel opleggen indien er een verband
bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen voor de
gemeente bij het vaststellen van het recht op een uitkering. Vandaar dat in dit
artikel wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben
plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de
uitvoering van WWB.In artikel 18, tweede lid, wordt gesproken over ‘het zich jegens het college
zeer ernstig misdragen’. Dit betekent dat alleen (zeer) agressief gedrag
tegenover leden van het college en hun ambtenaren aanleiding zijn voor het
opleggen van een maatregel. Er kan dus geen maatregel worden opgelegd als een
klant zich agressief heeft gedragen tegenover een medewerker van een andere
organisatie die belast is met de uitvoering van de WWB (bijvoorbeeld een
re-integratiebedrijf). Het is dat geval wellicht wel mogelijk om een maatregel
op te leggen wegens het niet of onvoldoende gebruikmaken van een voorziening
gericht op arbeidsinschakeling (artikel 7, tweede lid, van deze
verordening).Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat een
uitkeringsgerechtigde zich ernstig heeft misdragen, zal gekeken moeten worden
naar de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de persoonlijke
omstandigheden van de betrokkene.Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de volgende
vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds ernstiger) worden
onderscheiden:
verbaal geweld (schelden);
discriminatie;
intimidatie (uitoefenen van psychische druk);
zaakgericht fysiek geweld (vernielingen);
mensgericht fysiek geweld;
combinatie van agressievormen.
Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken moeten worden
naar de omstandigheden waaronder de misdraging heeft plaatsgehad.In dit verband is het relevant een onderscheid te maken tussen instrumenteel
geweld en frustratiegeweld. Van instrumenteel geweld is sprake als iemand het
toepassen van geweld bewust gebruikt om een bepaald doel te bereiken
(bijvoorbeeld het verkrijgen van een uitkering). Agressie die ontstaat door
onmacht, ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke kan worden aangeduid met
frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate van verwijtbaarheid bij
instrumenteel geweld in beginsel groter is dan bij frustratiegeweld.Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van aangifte bij de
politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de functionaris tegen wie de
agressie zich richtte aangifte kan doen bij de politie.Het college kan nadere regels opstellen voor de uitvoering van dit artikel.
Hierbij zal zoveel mogelijk worden aangesloten bij een (nog op te stellen)
agressieprotocol.Artikel 15 t/m 17Deze artikelen behoeven geen nadere toelichting.Artikel 18In deze bepaling is geregeld dat de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand
2009 van toepassing blijft op gedragingen die zich hebben voorgedaan voordat
deze nieuwe verordening in werking treedt. Dit is anders indien op grond van
deze nieuwe verordening voor een gedraging een lagere maatregel zou zijn
opgelegd dan op grond van de oude verordening het geval zou zijn geweest.