CVDR724555_1Afwegingskader beoordelen kapaanvraag Laren 2024nlregelingbeleidsregelLaren2024-09-20gmb-2024-401499Afwegingskader beoordelen kapaanvraag Laren 2024artikel 160 van de GemeentewetOnbekendcollege van burgemeester en wethoudersmilieu2024-09-10De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2024-09-20nieuwe regelingOnbekend.afwegingskader beoordelen kapaanvragenbijlage afwegingskader in pdfAfwegingskader beoordelen kapaanvraag Laren 2024college van burgemeester en wethouders van Laren heeft op 10 september 2024 onderstaand Afwegingskader beoordelen kapaanvraag 2024 vastgesteld. Dit afwegingskader is bedoeld voor het beoordelen van een aanvraag voor het kappen van een kapvergunningsplichtige boom. Of een boom kapvergunningsplichtig is of niet staat in de VFL (Verordening fysieke leefomgeving Laren, voorheen APV: Algemene Plaatselijke verordening). Het afwegingskader geld zowel voor particuliere als voor gemeentelijke bomen. Het afwegingskader bestaat uit twee tabellen, Boomwaarde en Verwijderingsbelang. Met de Boomwaarde bepalen we op welke gronden we een kapaanvraag zouden willen weigeren. Met het Verwijderingsbelang bepalen we op welke gronden we een kapaanvraag zouden willen verlenen. Voor de verschillende onderdelen worden punten gegeven. Deze punten zijn onder andere gebaseerd op een enquête onder de inwoners van Laren.Als het puntenaantal bij Verwijderingsbelang hoger is dan de punten voor Boomwaarde, dan wordt de kapvergunning verleend, anders niet. Boomwaarde: De Boomwaarde is de waarde van de bomen voor de omgeving en voor de natuur. Onder boomwaarde verstaan we bijvoorbeeld natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon. Ook de verschijningsvorm van een boom (zoals leibomen), zeldzame soorten of hoge leeftijd spelen mee. Daarnaast zijn cultuurhistorische en ecologische waarden van belang. Deze waarden sluiten aan bij de weigeringsgronden in de VFL.Verwijderingsbelang: In het verwijderingsbelang zijn verschillende vormen van overlast opgenomen. Bijvoorbeeld door wortels opgedrukte bestrating, schaduw in tuinen of op zonnepanelen, blad- en vruchtval of overhangende takken. Maar ook slechte bereikbaarheid door te smalle trottoirs. De punten voor verwijderingsbelang worden alleen toegekend wanneer oplossingen niet mogelijk of moeilijk uitvoerbaar zijn; de oplossingen hoeven alleen te worden uitgevoerd als er daadwerkelijk sprake is van overlast. En bovendien moeten de noodzakelijke inspanning/kosten van de oplossing in verhouding staan tot de Boomwaarde. Sommige vormen van overlast kunnen veel punten krijgen, maar wettelijk dient ook enige vorm van overlast geaccepteerd te worden in het algemeen belang.Ruimtelijke plannenEen andere reden om een boom te willen kappen zijn ruimtelijke plannen waarbij de boom “in de weg staat”. Denk aan een aanbouw, bouw van een garage of zwembad, aanleg van een uitrit of sloop/nieuwbouw. Casus bouwvlak: het zoeken naar een oplossing geldt hier nadrukkelijk ook. Oftewel: met de aanvrager van de vergunning wordt overlegd of het plan zodanig kan worden aangepast dat de waardevolle boom behouden kan blijven. Daarbij gaat het niet om de “stip op de kaart” maar om de bovengrondse en ondergrondse groeiruimte die de boom nodig heeft. Het is noodzakelijk dit al in een vroeg stadium van de planvorming te bekijken, bijvoorbeeld bij een principeverzoek. Als de betreffende boom in de bestemming bouwvlak staat en er geen of weinig mogelijkheid is om het plan aan te passen, dan wordt een kapvergunning verleend. Dan is er sprake van een dringende reden. Deze stap wordt opgenomen in het werkproces.Boomwaarde
WaardenPunten (voetnoot 1)ToelichtingNatuur (voetnoot 2)De boom is van belang als voedsel- , schuil- of nestplaats of op een andere manier van belang voor andere planten en/of dieren. Belang van bomen voor andere planten/dieren, zie tabel 1:Het belang van een boom voor insecten geeft een indicatie voor het belang voor de natuur/biodiversiteit in het algemeen.LandschapDe boom maakt onderdeel uit van een karakteristiek landschappelijk element of landschappelijke structuurStructuren: Hoofdstructuur, nevenstructuur, (bijzondere) groene plekken.Kenmerken:Engen, landgoederen, boskavels, bos&heide, weide, Natuur Netwerk NederlandStads- en dorpsschoonDe boom maakt onderdeel uit van een beschermd dorpsgezicht, of accentueert een karakteristieke structuur in het dorp.Beschermd stads en dorpsgezicht zijn vastgesteld (voetnoot 5).BeeldbepalendDe boom valt op / springt in het oog. Bij vorm kan het gaan om de natuurlijke vorm maar ook om lei-, knot- of gekandelaberde bomen. Bomen die bij Cultuurhistorie al punten hebben gekregen voor snoeivorm krijgen die hier niet opnieuw.Cultuurhistorie (voetnoot 3)De boom speelt een rol van betekenis in de (plaatselijke) geschiedenisMonumenten zijn vastgelegd in een adressenlijst (voetnoot 6). Let op: buiten beschermd dorpsgezicht, voorkom dubbeltelling. Herdenkingsbomen zijn vastgelegd in GreenpointInschatting door toetser, zo nodig advies vragen aan ter zake kundige collega.Het kenmerk van engen is de openheid.LevensverwachtingDe conditie van de boom: gezondheid en beschadigingen. KlimaatadaptatieBomen leveren een (huidige of toekomstige) bijdrage aan de klimaatadaptatie.De punten per boom zijn gebaseerd op de bijdrage aan- beperken opwarming / verkoeling- Interceptie neerslag (vasthouden)- vastleggen CO2Zie tabel 2 voor de puntentelling.Beperken opwarming door schaduw en verdamping is gekoppeld aan de hoeveelheid bladmassa van een boom.Interceptie neerslag: het (tijdelijk) vasthouden van water op blad, takken en stam is afhankelijk van de dichtheid van de kroon, bladsoort (bv altijd groen of ruw) en schorstypeCO2 vastleggen is afhankelijk van de volume van het hout (boven- en ondergronds) en groeisnelheid.
Een boom kan per waarde maximaal 10 punten krijgen.
Los van dit afwegingskader moet altijd getoetst worden of er wettelijk beschermde soorten aanwezig zijn.
Niet alle bomen in beschermd dorpsgezicht of bij monumenten zijn ook daadwerkelijk van cultuurhistorische waarde. Op een oud boerenerf kunnen bv leilinden staan die van oudsher bij de boerderij horen, maar ook sierbomen die dat niet doen. Dit wordt in de afweging betrokken.
De maximale waarde die een boom kan krijgen is 70 punten. Bij een zeer geringe levensverwachting en bij een boom op een Eng zou de balans altijd om moeten slaan naar kappen. Behalve bij zeer waardevolle bomen. Vandaar deze hoge negatieve score.
Tabel 1: Top 20 inheemse boomsoorten voor insecten (Bron: Insecten op inheemse en uitheemse boomsoorten.http://dendrologie.nl/wp-content/uploads/Insecten-op-inheemse-en-uitheemse-boomsoorten.pdf)
Meer dan 150 soorten100-150 soorten50-100 soortenMinder dan 50 soortenWilg 450Zwarte Els 141Beuk 98Overige soortenZomer en Winter eik423Iep124Fijnspar 70Zachte en Ruwe berk 334Wilde appel118Gewone es 68Eenstijlige meidoorn209Hazelaar106Wilde lijsterbes 58Populier189Linde 57Grove den172Haagbeuk51Sleedoorn153
Tabel 2: Bijdrage bomen aan klimaatadaptatie. Bron: Groen in de stad, soortenlijst, Wageningen University & Research`https://edepot.wur.nl/460540
TYPE OVERLAST (voetnoot 6)OPLOSSINGEN (niet limitatief)(voetnoot 1)WAARDERING VERWIJDERINGSBELANG (voetnoot 6)WortelwerkingVan hinder door wortelwerking is sprake als:- Grote hoogteverschillen ontstaan in de verharding (> 3 cm) waardoor opritten, wegen en voet- of fietspaden slecht of niet toegankelijk zijn;- Water niet voldoende snel kan worden afgevoerd vanaf wegen;- Aantoonbaar (voetnoot 6) door boomwortels schade (scheuren of ontwrichting) aan woningen, riolering of andere elementen zoals tuinmuren is of zal ontstaan.Wortelwerking op terrein van de gemeente:De hieronder staande oplossingen worden altijd gecombineerd met groeiplaats-verbetering en uitgevoerd in overleg met een deskundige (voetnoot 2):- Oude leidingen vervangen door moderne kunststof buizen en koppelingen.- Verruimen van de boomspiegel.- Verwijderen van enkele oppervlakkige wortels (maximaal 4 cm dik).- Gefaseerde wortelsnoei (indien mogelijk).- Ophogen van de verharding met maximaal 10 cm (indien voorgaande opties niet mogelijk zijn).- Verstevigen constructie van woningen en tuinmuren. - Herinrichting van de omgeving van de boom.- Wortelwerking op particulier terrein: het staat de inwoners vrij om de op hun erf groeiende wortels te verwijderen, zolang de vitaliteit en stabiliteit van de boom niet in gevaar komen.Wortelopdruk0-3 cm: 0 punten. Tot 3 cm wordt (wettelijk) acceptabel geacht. 3-5 cm: 2 punten per m25-10 cm: 5 punten per m2> 10 cm: Als voor de wortelopdruk geen oplossing is (zie kolom hiernaast): kapvergunning.Wortelschade:Bij aantoonbare (voetnoot 6) schade aan openbare of private gevels/ fundering van gebouwen, riolering/afvoer, verharding, erfscheiding wordt een maatwerkoplossing gezocht. Is de oplossing niet of moeilijk uitvoerbaar: kapvergunning.TakschuringVan takschuring is sprake als takken tegen delen van een gebouw aan komen en daarbij:- Schade ontstaat (zoals afschuren van verf, schade aan dakgoten of dakpannen).- Ongewenst geluid ontstaat. Snoei van de kroon in overleg met een deskundige (voetnoot 2). De natuurlijke groeivorm (voetnoot 5) van de boom moet behouden blijven.- Takschuring niet oplosbaar door snoei:50 puntenLichtreductie / schaduwVan lichtreductie is sprake als een boom van invloed is op de lichtinval in een leef- of werkruimte of een tuin.De mate van lichtreductie is afhankelijk van de situering van de boom ten opzichte van de zon en woning/tuin, de grootte van de tuin/woning, de omvang van de boom en van de dichtheid van de kroon.Snoei van de kroon in overleg met een deskundige (voetnoot 2). De natuurlijke groeivorm (voetnoot 5) van de boom moet behouden blijven Indien sprake is van gevaar door gladheid door bv mos, vruchten of bladeren: extra veegbeurtZonnepanelen moeten zijn aangebracht voordat eventuele kap mag worden uitgevoerd.Schaduw op woning of tuin, zie toelichting onderaan:De boom veroorzaakt gevaar door gladheid (door mos, vruchtval, of andere oorzaken): 2 punten (voetnoot 3)Schaduw op een zonnepaneel Als op de peildatum 15 juni (voetnoot 4) het onderstaande percentage van de panelen in de schaduw ligt: 100 % = 5 punten75 % = 4 punten50 % = 3 punten25 % = 2 punten0 % = 0 puntenBelemmering van openbare verlichtingVan belemmering van openbare verlichting is sprake:- In de periode mei tot oktober als de armatuur van een lichtmast zich in de boomkroon bevindt én de boom een dichte kroon heeft die weinig licht doorlaat (conform: ‘Van den Berk over bomen’ ISBN: 90-807408-5-3).- In het gehele jaar als de armatuur van een lantaarnpaal zich in de boomkroon van een wintergroene boom bevindt.- Snoeien in de kroon in overleg met een deskundige (voetnoot 2).- De kroon van de boom tot boven het verlichtingselement opkronen.- Mast verplaatsen.- Ander type mast plaatsen.Overlast door belemmering van verlichting zal nagenoeg altijd oplosbaar zijn met technische maatregelen. 0 puntenZiekten, plagen, parasitaire schimmels, insecten en andere dierenVan deze vormen van overlast is sprake als deze zijn aangetoond door een deskundige (voetnoot 2).- Bij zeer besmettelijke ziekten en plagen (bv iep-ziekte, boktor) wordt overgegaan tot noodkap.- Bij overige ziekten en plagen worden zo nodig en mogelijk passende maatregelen (voldoen aan de inspanningsverplichting) genomen door de eigenaar van de boom.- Zeer besmettelijke ziekten of ernstige aantasting door parasitaire schimmels (aangetoond door een deskundige (voetnoot 2)) zijn altijd reden tot noodkap. Geen puntentelling.- Overige ziekten, plagen, aantastingen: 3 punten (voetnoot 3)- Bomen met hars, luis, vogelkolonies en dergelijke boven parkeerplaats: 5 punten - Kans op gladheid, zie: Lichtreductie / Schaduw.BladvalIn het najaar kan bladval leiden tot hinder, zoals het in huizen binnenwaaien van blad en het bedekt raken van verhardingen, gazons en borders, rieten daken met dood blad. Dit is echter een natuurlijk verschijnsel dat bij bomen hoort en moet dan ook als zodanig geaccepteerd worden.- Geven van voorlichting (over het nut van een bladerdek en de bladcampagne).- Adviseren om verstopte dakgoten te voorkomen door het monteren van een bladrooster op de dakgoot (door en op kosten van de eigenaar van het pand). Bladval: 1 punt (voetnoot 3)Kans op gladheid, zie: lichtreductie / schaduwBladval op rieten dak: zie overhangende takkenVruchtvalTreedt op in de zomer en het najaar wanneer de vruchten rijp zijn en uit de bomen vallen. . Dit is een natuurlijk verschijnsel dat bij bomen hoort en moet dan ook als zodanig geaccepteerd worden. Van overlast wordt gesproken als:- Vruchtbomen in of nabij verharding staan en de vruchtval overlast op openbaar verhard terrein veroorzaakt;- Vruchtbomen in gemeentelijk eigendom zijn en de vruchtval overlast veroorzaakt op particulier terrein;- In de directe omgeving van bomen met harde vruchten zoals eiken, paardenkastanjes en boomhazelaars gemarkeerde parkeervoorzieningen aanwezig zijn en geen alternatieve parkeermogelijkheden aanwezig zijn.- Bij harde vruchten: extra veegbeurt indien sprake is van gevaar door gladheid.- Situaties met zachte vruchtdragende bomen boven verhardingen: extra inspanning leveren d.m.v. bijvoorbeeld veegrondes indien sprake is van gevaar of ernstige hinder.- Hinder door val van harde vruchten boven parkeerplaatsen: 10 punten- Hinder door overmatige en langdurige vruchtval: zie: Buitenproportionele overlast- Kans op uitglijden: zie Lichtreductie / Schaduw- Overige hinder door vruchtval: 0 punten (voetnoot 3)- Vruchtval op rieten dak: zie overhangende takkenAllergieVan bomen afkomstig stuifmeel en pollen kunnen allergische reacties veroorzaken (hooikoorts). Goede voorlichting: www.pollennieuws.nl geeft informatie en tips over pollen en hoe de burger zelf om kan gaan met de allergie.Stuifmeelallergie:- bomen genoemd in de pollenkalender (voetnoot 7) op www.pollennieuws.nl : 1 punt (voetnoot3)- overige bomen: 0 puntenOverhangende takkenBomen nabij de erfgrens kunnen door hun overhangende takken voor overlast zorgen, zoals gebrek aan zonlicht, bladval etc.In het najaar kunnen overhangende takken boven een rieten dak door blad- of vruchtval voor overlast zorgen. Het staat de buren vrij om, na aanmaning van de boomeigenaar, de over hun erf hangende takken weg te snoeien, zolang de vitaliteit en natuurlijke groeivorm van de boom niet in gevaar komen en in overleg met een deskundige (voetnoot 2) . Goed nabuurschap heeft hier echter de voorkeur. In conflicten tussen buren is de gemeente geen partij.Overhangende takken:- De takken bedekken <10% van de oppervlakte van het dakvlak of het erf: 1 punt (voetnoot 3)- Idem voor 10-20%: 5 punten- Idem voor > 20%: 10 puntenOverlast door blad- en/of vruchtval op een rieten dak: 2 punten.Overlast door Lichtreductie / Schaduw, blad- of vruchtval, takschuring: zie aldaar.Belemmering bereikbaarheidBijvoorbeeld te smalle doorgang voor rolstoelen, kinderwagens, scootmobielsHerinrichting straatprofiel, bijvoorbeeld in plaats van twee zijden met bomen en smal trottoir deze om te vormen tot één zijde met voldoende breed trottoir en een zijde met smaller trottoir en bomen. Indien niet oplosbaar:50 puntenVrijwillige herplantBij een groter aantal of grotere plantmaat dan de verplichte herplant. Indien na kap de verplichte herplant uitgevoerd wordt met bomen met een grotere plantmaat dan standaard (20-25) of wanneer meer dan 2x zoveel bomen worden geplant dan de verplichte herplant, dan weegt dit mee bij het verwijderingsbelang.Op dezelfde locatie: 5 puntenNabij dezelfde locatie: 3 puntenElders: 0 punten
Voetnoten:
De noodzakelijke inspanning/kosten van de oplossing moeten in verhouding staan tot de Boomwaarde
Deskundige: Iemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard, zoals een gecertificeerd boomdeskundige VTA, BVC, ETW en/of ETT.
Het is een algemeen maatschappelijk gegeven dat bewoners enige overlast van bomen dienen te accepteren, zoals blad- en vruchtval, schaduw. Een dergelijke overlast weegt op tegen het algemeen ervaren nut en genot dat een boom verschaft. De overlast mag echter niet zodanig zijn dat er sprake is van hinder in de zin van artikel 6:162 BW. Voor gladheid wordt maar 1x punten gegeven, onafhankelijk van de oorzaak.
De zoninstraling is in de maanden mei, juni en juli het hoogst. De peildatum is in het midden van deze maanden gekozen.
De natuurlijke groeivorm is per boom verschillend. Uitgangspunt is in ieder geval dat maximaal 25% van de kroon verwijderd mag worden, toppen of kandelaberen is niet toegestaan. Als de snoei door of in opdracht van de gemeente plaats vindt, worden de takken zodanig teruggesnoeid dat de eerstvolgende vier jaar geen overlast is te verwachten. Dit sluit aan bij de gebruikelijke snoeicyclus. De natuurlijke groeivorm wordt beoordeeld op déze mate van snoei.
Wanneer er sprake is van overlast dient de aanvrager dit aan te tonen. Zo nodig met een rapport door ter zake deskundige, bijvoorbeeld bij wortelschade aan fundering, beperkte lichtinval in huis of schaduw op zonnepanelen. Als er geen onderbouwing van de hinder is wordt de aanvraag niet in behandeling genomen. Uitzondering is wortelopdruk in openbaar gebied, dit wordt door een deskundige van de gemeente beoordeeld.
Berk, Beuk, Cupres familie, Taxus, Den, Es, Eik, Els, Hazelaar, Haagbeuk, Iep, Linde, Plataan, Populier, Tamme Kastanje, Wilg (Pollennieuws.nl)
Onderstaande tekeningen zijn ter informatie, om de schaduwwerking van bomen te verduidelijken. De mate en richting van de schaduw is uiteraard afhankelijk van de plaats van de boom (in of buiten de tuin) en het formaat van de boom.BegrippenlijstBoomEen levend, houtachtig, overblijvend gewas dat bestaat uit één of meerdere stammen die zich op zekere hoogte boven de grond vertakt respectievelijk vertakken.BoomgrootteIndeling van bomen in drie klassen volgens de hoogte die ze bereiken als volwassen boom. 1e grootte: boomsoorten hoger dan 15 meter2e grootte: boomsoorten tussen 8 en 15 meter3e grootte: boomsoorten lager dan 8 meterBoomwaardeEen optelling van punten voor verschillende waarden van een boom, zoals natuur- en landschappelijke waarde, stads- en dorpsschoon en de bijdrage aan klimaatadaptatie. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.CultuurhistorieEen boom is cultuurhistorisch waardevol als deze een rol van betekenis speelt in de geschiedenis van zijn omgeving. Te denken valt aan bomen die herinneren aan gebeurtenissen of bomen die een bepaald punt markeren. DeskundigeIemand die door beroep, studie of ervaring in het bijzonder bevoegd is tot het beoordelen van een zaak of het uitvoeren van een taak vaak van specialistische aard.Gemeentelijke boomBoom die zich bevindt op grond waarvan de gemeente eigenaar is.HakhoutEén of meer bomen of boomvormers die, na te zijn geveld, opnieuw op stronk uitlopen.HerplantplichtDe plicht om een gekapte boom te vervangen voor een nieuwe boom dan wel een aanwezige boom te verplanten.Hoogstam fruitboomEen boom waarvan de vertakking met gesteltakken begint op minimaal 160 cm hoogte en eetbare vruchten geeft.HoutopstandHakhout, houtwal of één of meer bomen.HoutwalLijnvormige beplanting met bomen en/of struiken.KandelaberenHet snoeien van de kroon van een boom, waarbij de takken tot ongeveer de helft van hun lengte wordt teruggesnoeid.KappenZie vellen.KapvergunningEen omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.Kapvergunningsplichtige boomEen boom die, op grond van de regels in de VFL niet gekapt mag worden zonder een omgevingsvergunning voor het vellen van een boom.KlimaatadaptatieDe huidige en toekomstige bijdrage die een boom kan leveren aan het aanpassen aan de klimaatverandering. Het gaat dan om zaken zoals koeling van de omgeving en het voorkomen van wateroverlast.NoodkapHet kappen van een boom kappen omdat er acuut gevaar is voor schade aan de omgeving of personen. Omgevingsvergunning voor het vellen van een boomKapvergunning.Particuliere boomBoom die zich bevindt op grond waarvan de eigenaar een ander dan de gemeente is.SnoeienWeghalen of inkorten van takken omdat ze dood, ziek of verkeerd geplaatst zijn, of omdat ze de vrije doorgang van het verkeer belemmeren, met een maximum van 20% van het kroonvolume en met behoud van de natuurlijke kroonvorm.VellenRooien, kappen met inbegrip van verplanten, snoeien van meer dan 20% van het kroonvolume, alsmede het handelen en nalaten van handelingen, zowel boven- als ondergronds, die de dood of ernstige beschadiging of ontsiering van houtopstand ten gevolge kunnen hebben.VerschijningsvormDe boom of houtopstand komt in een specifieke / uitzonderlijke vorm voor. Bijvoorbeeld knotvorm, haag- zuilvorm of als leiboom.VerwijderingsbelangEen optelling van de punten voor verschillende vormen van overlast, zoals door wortels opgedrukte bestrating, schaduw in tuinen of op zonnepanelen, blad- en vruchtval, overhangende takken of slechte bereikbaarheid door te smalle trottoirs. De waarden zijn benoemd in het Afwegingskader.VFLVerordening fysieke leefomgeving Laren 2023(voorheen APV: Algemene plaatselijke verordening Laren)Voetnoten:Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Laren, N. Mol,BurgemeesterS. van Waveren,Secretaris