CVDR69705_1Verordening Afstemming en handhaving WWB, IOAW, IOAZ gemeente HeumennlregelingHeumen2017-10-10HeumenDe Verbinding, 28-12-2010Verordening Afstemming en handhaving WWB, IOAW, IOAZ gemeente HeumenGemeentewet, art. 147Wet Werk en Bijstand, art. 8IOAW, art. 20 en art. 35IOAZ, artikel 20 en 35gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2010-12-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-01-012012-02-22OnbekendOnbekendGeenVerordening Afstemming en handhaving WWB, IOAW, IOAZ gemeente HeumenDe raad van de gemeente Heumen,gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Heumen van 23
november 2010gezien het advies van de Commissie Welzijn van 8 december 2010gelet op artikel 147 van de Gemeentewet, artikel 8 en 18 van de Wet werk en
Bijstand, artikel 20 en 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 20 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen.BESLUIT:vast te stellen de ‘Verordening Afstemming en handhaving WWB, IOAW, IOAZ
gemeente Heumen’.1Algemene bepalingen1Begripsbepalingen
Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die
niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Wet werk en bijstand en de Algemene wet bestuursrecht
In deze verordening wordt verstaan onder:
de wet: de Wet werk en bijstand, IOAW en IOAZ;
WWB: Wet werk en bijstand
IOAW: Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze Werknemers;
IOAZ: Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
uitkering: de uitkering voor levensonderhoud op grond
van de WWB, IOAW en IOAZ;
het college: het college van de gemeente Heumen;
de raad: de gemeenteraad van de gemeente Heumen;
zeer ernstig misdragen: het door de belanghebbende op
een dusdanige wijze benaderen van het college, dan wel
onder hem ressorterende personen die belast zijn met de
uitvoering van de wet, dat dezen zich op een fysieke of
psychische wijze dan wel een combinatie van beiden,
bedreigd voelen, onder omstandigheden die rechtstreeks
verband houden met de uitvoering van de wet;
onverwijld uit eigen beweging mededelingen verstrekken:
het moment waarop een belanghebbende geacht wordt
direct nadat het feit zich heeft
voorgedaan;
dan wel zodra de belanghebbende kennis heeft van
toekomstige feiten;
doch uiterlijk bij het eerstvolgende
rechtmatigheidsonderzoeksformulier;
of, indien geen
rechtmatigheidsonderzoeksformulier niet van
toepassing is, voor de eerste van de dag van de
maand volgend op de maand waarin het feit of de
omstandigheid als bedoeld in artikel 17 WWB,
artikel 13 IOAW en artikel 13 IOAZ zich heeft
voorgedaan;
benadelingsbedrag: het bedrag aan kosten van bijstand en
uitkeringen uit aanverwante regelingen, dat ten onrechte
of tot een te hoog bedrag is verleend.
2Het handhandhavingsbeleid1.Het college biedt 3-jaarlijks een fraudebeleidsplan ter vaststelling
aan de raad aan met daarin het te voeren beleid op het gebied van
handhaving, bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van de
Wet en de te verwachten resultaten en rapporteert hierover jaarlijks
aan de gemeenteraad.2.De raad wordt jaarlijks in deze cyclus in ieder geval op de hoogte
gehouden van
de vormgeving van controle en opsporing van misbruik en
oneigenlijk gebruik
de prioriteiten in het handhavingsbeleid
het preventie- en repressiebeleid ten aanzien van
fraude
de kengetallen op het gebied van misbruik en oneigenlijk
gebruik
het beleid inzake terugvordering van ten onrechte verstrekte
uitkering
3Het toepassen van een verlaginga.Als de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de
voorziening in het bestaan dan wel de uit de wet of de uit artikel
30c van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
(Suwi), voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende nakomt,
waaronder begrepen het zich jegens het college zeer ernstig
misdragen, wordt overeenkomstig deze verordening een verlaging
toegepast. b.Een verlaging wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
waarin de belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij/zij verkeert.c.De verlaging kan niet meer bedragen dan de uitkering waarop
belanghebbende recht zou hebben gehad gedurende de periode waarop de
verlaging betrekking heeft, indien er geen grond voor verlaging zou
zijn geweest.4Berekeningsgrondslag1.De verlaging wordt toegepast op de uitkeringsnorm, inclusief
eventuele toeslag of verlaging ingevolge de gemeentelijke
toeslagenverordening.2.In afwijking van het eerste lid kan de verlaging ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand of de langdurigheidstoeslag
indien de belanghebbende geen algemene uitkering voor
levensonderhoud ontvangt en:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de wet; of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende, in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag, daartoe aanleiding geeft.
3.De verlaging wordt bij toepassing van artikel 4 lid 2 onder b van
deze verordening vastgesteld op 10% van het benadelingbedrag, met
dien verstande dat zij op ten minste € 45,00 wordt vastgesteld. De
verlaging wordt naar boven afgerond op een veelvoud van € 5,00.5Horen van belanghebbende
Voordat een verlaging wordt toegepast, wordt de belanghebbende
in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te
brengen.
Het horen van belanghebbende kan achterwege worden gelaten
indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is
gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen en zich
sindsdien geen nieuwe feiten of omstandigheden hebben
voorgedaan;
de belanghebbende niet heeft voldaan aan een verzoek van
het college of van een derde aan wie het college
werkzaamheden in het kader van de uitkering heeft
uitbesteed, om binnen een gestelde termijn inlichtingen
te verstrekken als bedoeld in artikel 17 WWB, artikel 13
IOAW en artikel 13 IOAZ; of
het college het horen niet nodig acht voor het
vaststellen van de ernst van de gedraging of de mate van
verwijtbaarheid.
6Afzien van het toepassen van een verlaging
Het college ziet af van het toepassen van een verlaging
indien
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; of
de gedraging langer dan één jaar vóór constatering van
die gedraging door het college heeft plaatsgevonden,
tenzij de gedraging een schending van de
inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die
gedraging ten onrechte uitkering is verleend.
Een verlaging wegens schending van de inlichtingenplicht wordt
niet toegepast na verloop van vijf jaren nadat de betreffende
gedraging heeft plaatsgevonden.
Het college kan afzien van het toepassen van een verlaging
indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht.
Indien het college afziet van het toepassen van een verlaging op
grond van dringende redenen, wordt de belanghebbende daarvan
schriftelijk mededeling gedaan.
7Ingangsdatum en tijdvak van de verlaging
De verlaging wordt toegepast met ingang van de eerst volgende
kalendermaand volgend op de datum waarop het besluit tot het
toepassen van de verlaging aan de belanghebbende is
bekendgemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de voor die maand
geldende uitkeringsnorm.
Indien verlaging van de uitkering overeenkomstig het eerste lid
niet mogelijk is, wordt de uitkering verlaagd gedurende de
eerstvolgende maand(en) nadat aan belanghebbende binnen een jaar
na de beëindigingsdatum van de uitkering opnieuw een uitkering
is toegekend.
Een verlaging wordt voor een bepaalde tijd toegepast. Een
verlaging die voor een periode van meer dan drie maanden wordt
toegepast, wordt uiterlijk binnen drie maanden nadat deze ten
uitvoer is gelegd, heroverwogen.
8Samenloop van gedragingen
Indien een belanghebbende zich tegelijkertijd schuldig maakt aan
verschillende gedragingen die het niet nakomen van een
verplichting als genoemd in artikel 3, eerste lid, inhouden,
wordt voor het bepalen van de hoogte en duur van de verlaging
uitgegaan van de gedraging waarop de zwaarste verlaging is
gesteld.
Indien een belanghebbende zich schuldig maakt aan één gedraging
die het niet nakomen van verschillende verplichtingen als
genoemd in artikel 3, eerste lid, inhoudt, wordt voor het
bepalen van de hoogte en duur van de verlaging uitgegaan van de
verplichting waarop bij het niet nakomen daarvan de zwaarste
verlaging is gesteld.
9Het besluit tot toepassen van een verlagingIn het besluit tot toepassen van een verlaging worden in ieder geval
vermeld: de reden van de verlaging, de duur van de verlaging, het
percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd, het bedrag waarmee de
uitkering wordt verlaagd uitgaande van de uitkeringsnorm en, indien van
toepassing, de reden om af te wijken van een standaardverlaging.2De arbeidsverplichting en de reïntegratieverplichting10Indeling in categorieënGedragingen van belanghebbenden waardoor de verplichting op grond van
artikel 9 van de WWB, artikel 20 IOAW, of artikel 20 IOAZ niet of
onvoldoende is nagekomen, worden onderscheiden in de volgende
categorieën:
Eerste categorie:
het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende
bij de Centrale organisatie werk en inkomen of het niet
tijdig laten verlengen van de registratie;
het niet ondertekenen of het niet aan het college
verstrekken van een trajectplan, die geldt als bijlage
bij het besluit tot toekenning of voortzetting van de
uitkering.
Tweede categorie:
het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen of te aanvaarden in de periode
voorafgaande aan de aanvraag tot uitkeringsverlening dan
wel na de datum van aanvraag;
het niet dan wel niet tijdig voldoen aan een oproep om
op een aangegeven plaats en tijd te verschijnen in
verband met de inschakeling in de arbeid;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling
dan wel aan een onderzoek naar de geschiktheid voor
scholing, opleiding of sociale activering;
Derde categorie:
het niet of in onvoldoende gebruikmaken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling als bedoeld in artikel 9 eerste lid
sub b en artikel 10 eerste lid van de WWB, waaronder
begrepen sociale activering, of artikel 37, eerste lid,
onderdeel e van de IOAW of IOAZ;
gedragingen die overigens de inschakeling in de arbeid
belemmeren;
Vierde categorie:
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid.
11Hoogte en duur van de verlaging bij een eerste verwijtbare
gedragingOnverminderd artikel 3 tweede en derde lid van deze verordening wordt de
verlaging vastgesteld op:
vijf procent van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de eerste categorie;
tien procent van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de tweede categorie;
twintig procent van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de derde categorie;
honderd procent van de uitkeringsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de vierde categorie.
12Recidive en meervoudige recidive
De duur van de verlaging als bedoeld in artikel 11 van deze
verordening wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich
binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij
een verlaging is toegepast, opnieuw schuldig maakt aan een
verwijtbare gedraging van dezelfde of hogere categorie. Met een
besluit waarmee een verlaging is toegepast wordt gelijkgesteld
het besluit om daarvan af te zien op grond van dringende redenen
als bedoeld in artikel 7 derde lid van deze verordening.
Indien een belanghebbende zich, na een besluit als bedoeld in
het eerste lid, wederom schuldig maakt aan verwijtbare
gedragingen van dezelfde of een hogere categorie zoals genoemd
in artikel 10 van deze verordening, en die plaatsvinden binnen
een periode van 12 maanden na het laatste verlagings
-recidivebesluit, kan het college al individualiserend de hoogte
en de duur van de toe te passen verlaging vaststellen.
3De inlichtingenverplichting13Te laat verstrekken van gegevens
Indien een belanghebbende de inlichtingenverplichting op grond
van artikel 17 WWB, artikel 13 IOAW en artikel 13 IOAZ niet is
nagekomen door informatie die van belang is voor de verlening
van uitkering of de voortzetting daarvan niet binnen de door het
college daartoe gestelde termijn te verstrekken, wordt een
verlaging opgelegd van tien procent van de uitkeringsnorm
gedurende een maand, onverminderd artikel 3, tweede en derde lid
van deze verordening.
De duur van de maatregel wordt verdubbeld, indien de
belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van
een besluit waarbij een verlaging wordt toegepast opnieuw
schuldig maakt aan dezelfde als verwijtbare aan te merken
gedraging. Met een besluit waarmee een maatregel is opgelegd
wordt gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond
van dringende redenen, bedoeld in artikel 6, derde lid van deze
verordening.
Indien het niet tijdig nakomen van de inlichtingenverplichting
niet heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag
verlenen van uitkering of een langdurigheidstoeslag, kan het
college afzien van het toepassen van een verlaging en volstaan
met het geven van een schriftelijke waarschuwing ter zake van
het niet tijdig nakomen van de verplichting.
Lid 3 wordt niet toegepast indien het niet tijdig nakomen van de
inlichtingenverplichting heeft plaatsgevonden binnen een periode
van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de
belanghebbende een waarschuwing op grond van het derde lid van
dit artikel is gegeven.
14Onjuiste of onvolledige inlichtingen met gevolgen voor de
uitkering of langdurigheidstoeslag
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht als bedoeld in artikel 17 WWB, artikel 13
IOAW en artikel 13 IOAZ, heeft geleid tot het ten onrechte of
tot een te hoog bedrag verlenen van uitkering, of een
langdurigheidstoeslag, wordt de verlaging afgestemd op de hoogte
van het benadelingsbedrag.
Onverminderd artikel 3 tweede en derde lid van deze verordening,
wordt de verlaging op de volgende wijze vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000: 10% van de
uitkering gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 1000 tot € 2000: 20% van
de uitkering gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 2000 tot € 4000: 40% van
de uitkering gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 4000 of meer: 100% van
de uitkering gedurende een maand;
indien het Openbaar Ministerie niet tot strafrechtelijke
vervolging overgaat: 100% van de uitkering gedurende een
maand.
15Onjuiste of onvolledige inlichtingen zonder gevolgen voor de
uitkering of langdurigheidstoeslag
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht, als bedoeld in artikel 17 WWB, artikel 13
IOAW en artikel 13 IOAZ, niet heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag verlenen van uitkering of een
langdurigheidstoeslag, bedraagt de verlaging, onverminderd
artikel 3 tweede en derde lid van deze verordening, vijf procent
van de uitkeringsnorm gedurende een maand.
In afwijking van het eerste lid kan het college, afzien van het
toepassen van een verlaging en volstaan met het geven van een
schriftelijke waarschuwing.
Lid 2 wordt niet toegepast indien het niet of niet behoorlijk
nakomen van de inlichtingenverplichting heeft plaatsgevonden
binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum
waarop eerder aan de belanghebbende een waarschuwing op grond
van het tweede lid van dit artikel is gegeven.
4De overige gedragingen16Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidOnverminderd artikel 3, tweede en derde lid van deze verordening wordt,
indien een belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan, heeft betoond
als bedoeld in artikel 18, tweede lid van de WWB, artikel 20 IOAW en
artikel 20 IOAZ maar anders dan door gedragingen als bedoeld in artikel
10 van deze verordening, de uitkering verlaagd:
met 100% van de uitkering gedurende één maand, indien
belanghebbende door de gedraging verwijtbaar geen of geen
volledig recht heeft op een uitkering krachtens een sociale
verzekering of een daarmee naar aard en doel overeenkomende
buitenlandse regeling of private verzekering;
met 100% van de uitkering gedurende de periode die
belanghebbende niet op uitkering zou zijn aangewezen indien hij
op verantwoordelijke wijze de middelen waarover hij beschikte of
redelijkerwijs kon beschikken zou hebben aangewend.
17Nadere verplichtingen1.Indien een belanghebbende een nadere verplichting ingevolge artikel
55 en 57 van de WWB niet of niet naar behoren naleeft, wordt
onverminderd artikel 3, tweede en derde lid, een verlaging toegepast
van 10% van de uitkering gedurende een maand.18Zeer ernstige misdragingen
Indien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt, als
bedoeld in artikel 1 onder e, wordt onverminderd artikel 3,
tweede en derde lid, een verlaging toegepast van minimaal 50%
van de uitkering gedurende een maand;
De verlaging wordt bij toepassing van artikel 4, tweede lid,
onder a, vastgesteld op 50% van de bijzondere bijstand;
De verlaging wordt bij toepassing van artikel 4, tweede lid,
onder b, vastgesteld op 50% van de bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag.
5Slotbepalingen19HardheidsclausuleHet college kan in bijzondere gevallen ten gunste van de belanghebbende
afwijken van de bepalingen in deze verordening, indien toepassing van de
verordening tot onbillijkheden van overwegende aard leidt.20CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als de ‘Verordening Afstemming en
handhaving WWB, IOAW, IOAZ gemeente Heumen’.21InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 1 januari 2011. Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van de gemeente Heumen op 16
december 2010 KSMalden, 16 december 2010DE RAAD VOORNOEMD;De raadsgriffier,L.Bosland.De burgemeester,drs. J. van Zomeren.TOELICHTING OP DE VERORDENING AFSTEMMING EN HANDHAVING WWB, IOAW, IOAZ
GEMEENTE HEUMENALGEMENE TOELICHTINGOp 1 januari 2010 is de Wet tot Bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening
(Wet BUIG) in werking getreden.Met de invoering van deze wet worden de gemeentelijke middelen voor de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers (IOAW),
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ), het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz
2004) voor zover dat betrekking heeft op het verlenen van algemene bijstand aan
startende ondernemers, en de Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK) gebundeld
met het WWB-inkomensdeel.Met de invoering van deze gebundelde uitkering krijgen de gemeenten één budget
voor de bekostiging van uitkeringen op grond van de WWB, de IOAW, de IOAZ, het
Bbz 2004 en de WWIK. Heumen is geen aangewezen WWIK-gemeente. De WWIK zal verder
niet meer worden genoemd in deze toelichting.Deze verordening is aangepast aan de wetswijziging en zal gelden voor de WWB,
IOAW, IOAZ.De afstemmingsverordening is gebaseerd op artikel 8, 1e lid en
artikel 18 WWB, artikel 35, 1e lid en artikel 20 IOAW, artikel 35,
1e lid en artikel 20 IOAZ.In de WWB wordt gesproken over het afstemmen van de bijstand en de daaraan
verbonden verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de
belanghebbende. In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van de
hoogte van de uitkering en de daaraan verbonden verplichtingen voor de
uitkeringsgerechtigden maatwerk is, waarbij recht wordt gedaan aan de
individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden van
uitkeringsgerechtigden.In de IOAW en de IOAZ wordt gesproken over het weigeren van de uitkering (
geheel of gedeeltelijk) waarbij de mate van de weigering wordt afgestemd op de
mate van verwijtbaarheid en het inkomen dat belanghebbende is misgelopen door
eigen toedoen.Bij de drie genoemde wetten is er sprake van afstemming van de uitkering bij
verwijtbaar handelen en is er sprake van maatwerk door de individuele situatie
en persoonlijke omstandigheden te onderzoeken.Er wordt dan ook gesproken over de ‘Verordening Afstemming en handhaving WWB,
IOAW, IOAZ’.Wijziging financieringssystematiekAls gevolg van de invoering van de Wet BUIG worden de eerder genoemde
uitkeringen niet alleen gebundeld, maar wordt ook de financieringssystematiek
van de IOAW, de IOAZ en het Bbz 2004 gewijzigd. De IOAW, de IOAZ en het Bbz 2004
kennen op dit moment een financieringssystematiek van 75% declaratie en 25%
budget. Het gecombineerde declaratie- en budgetsysteem voor deze
uitkeringskosten wordt vervangen door een systeem van volledige
budgetfinanciering, zoals dat nu van toepassing is voor het
WWB-inkomensdeel.Van verplichting naar bevoegdheidBij een systeem van volledige budgetfinanciering past dat administratieve eisen
worden afgeschaft en verplichtingen voor gemeenten worden omgezet in
bevoegdheden, bijvoorbeeld ten aanzien van de frequentie van heronderzoeken en
de terugvordering van ten onrechte verstrekte uitkeringen. Ook de verplichting
voor het college om in het kader van de IOAW en de IOAZ bij bepaalde
overtredingen een maatregel op te leggen wordt omgezet in een bevoegdheid. De
bestuurlijke boete in de IOAW en de IOAZ komt hierdoor te vervallen. Wel wordt
in de IOAW en de IOAZ de verplichting opgenomen voor de gemeenteraad om bij
verordening regels te stellen met betrekking tot de maatregelen (de
afstemmingsverordening) en voor de bestrijding van fraude.Deze verordening komt in de plaats van de ‘Verordening Afstemming bijstand annex
anti-misbruik Wet werk en bijstand vanaf 1 januari 2005’. Vanwege diverse
wijzigingen in de wet –en regelgeving, waaronder de Wet tot Bundeling van
uitkeringen inkomensvoorziening, is het noodzakelijk om de aan te passen. Ook de Wet werk en bijstand is op enkele onderdelen gewijzigd. Zo is artikel 56
niet in werking getreden. Daarin was de verplichting opgenomen om
kinderalimentatie te vorderen. Omdat het wetsvoorstel voor de Wet
kinderalimentatie is ingetrokken, is deze verplichting geschrapt. Ook de
langdurigheidstoeslag is gewijzigd. Ook personen met een ander inkomen dan een
uitkering, dus ook werkenden, kunnen voor de langdurigheidstoeslag in aanmerking
komen.Verder zijn enkele nieuwe wetten in werking getreden, die een directe relatie
hebben met de uitvoering van de WWB.De Wet investeren in jongeren (WIJ) leid tot een splitsing tussen potentiële
uitkeringsgerechtigden vanaf 27 jaar.Personen tot 27 jaar vallen sinds 1 oktober 2009 onder de WIJ, personen vanaf 27
jaar onder de WWB.Voor de WIJ zijn afzonderlijke verordeningen vastgesteld.Het verlagen van de uitkeringOp grond van artikel 18 tweede lid WWB, artikel 20 IOAW en artikel 20 IOAZ kan
zowel de uitkering (dat wil zeggen: algemene bijstand en bijzondere bijstand)
als de langdurigheidstoeslag worden verlaagd. In deze verordening is er voor
gekozen dat verlagingen in beginsel worden toegepast over de uitkeringsnorm: de
op belanghebbende van toepassing zijnde norm plus eventuele toeslagen. De
uitzondering hierop vormt de bijzondere bijstand voor jongeren van 18 tot 21
jaar. Deze groep ontvangt een lage algemene bijstandsuitkering gebaseerd op het
minimumjeugdloon, die kan worden aangevuld door middel van aanvullende
bijzondere bijstand in de kosten van levensonderhoud. Indien de verlaging alleen
op de lage jongerennorm wordt toegepast, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid
ten opzichte van de groep 21-jarigen en ouder.Verlagingen worden toegepast op de uitkering, waar de gedraging betrekking op
heeft. Bij bijvoorbeeld een maatregelwaardige gedraging ten aanzien van een
aanvraag voor bijzondere bijstand kan een verlaging worden toegepast op die
aangevraagde bijzondere bijstand, en niet op de algemene bijstand.Beoordelingscriteria toepassing verlagingHet college dient, bij het beoordelen of een verlaging moet worden toegepast, en
zo ja welke, telkens de volgende drie stappen te doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedragingStap 2: vaststellen van de verwijtbaarheidStap 3: vaststellen van de omstandigheden van de uitkeringsgerechtigdeStap 1.De ernst van de gedraging wordt bepaald door de mate van verwijtbaarheid en de
hoogte van het benadelingsbedrag. De ernst komt tot uitdrukking in het
standaardpercentage waarmee de uitkering wordt verlaagd. Wat betreft de
beoordeling van de mate van verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting
bij artikel 7. Nadrukkelijk wordt opgemerkt dat bij een aantal bepalingen waarin
al individualiserend de hoogte en de duur van de verlaging wordt afgestemd het
college bij de beoordeling van de ernst van het feit en de mate van
verwijtbaarheid rekening dient te houden met het benadelingsbedrag dat ten
onrechte als uitkering (of als langdurigheidstoeslag) is verleend als gevolg van
de verwijtbare niet-nakoming van verplichtingen door belanghebbende.Deze nadere invulling acht het college wenselijk om daarmee aan te geven dat de
afstemming ook mede gerelateerd is aan de hoogte van het bedrag aan uitkering
waarop belanghebbende, achteraf gezien, ten onrechte beroep gedaan heeft.Stap 2.Het college is bevoegd om over te gaan tot matiging van de gestandaardiseerde
hoogte van de toe te passen verlaging wegens een verminderde mate van
verwijtbaarheid.Een duidelijk voorbeeld hiervan is de situatie die kan ontstaan bij een
opeenstapeling van verlagingspercentages door samenloop van gedragingen: de
zwaarte van het geheel van verlagingen is dan mogelijk niet evenredig aan de
ernst van de gedraging en de mate van verwijtbaarheid (zie verder de toelichting
bij artikel 10 van deze verordening).Stap 3.Tevens is het college bevoegd over te gaan tot matiging van de
gestandaardiseerde hoogte van de toe te passen verlaging wegens persoonlijke
omstandigheden. Bij dit laatste aspect kan bijvoorbeeld aan de volgende gevallen
gedacht worden:
Bijzondere financiële omstandigheden van de belanghebbende, zoals
bijvoorbeeld hoge woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van
bijzondere aard waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk
is;
Sociale omstandigheden zoals gezinnen met meerdere kinderen waarvoor de
ouders voor de opvoeding en verzorging van een of meer kinderen,
meerkosten hebben waarvoor niet direct een passende en toereikende
voorliggende voorziening voor is.
Individuele afstemmingUit de bovenstaande benadering van de verlagingstoepassing blijkt dat bij elke
op te leggen verlaging maatwerk dient te worden geleverd.Het onderscheid tussen enerzijds sanctionering middels oplegging van
gestandaardiseerde verlagingen en anderzijds sanctionering middels afstemming in
de vorm van geïndividualiseerde verlagingen is van belang. In elke
verlagingsbeschikking dient nadrukkelijk te worden gemotiveerd, indien gekozen
wordt voor een geïndividualiseerde verlaging, waarom wordt afgeweken van de
aangegeven standaardpercentages. Voorts is het zinvol om dit onderscheid te
handhaven omdat in deze verordening nadrukkelijk ten aanzien van bepaalde
verwijtbare gedragingen of een samenstel daarvan, op voorhand gekozen is voor
een geïndividualiseerde verlaging. De reden hiervan is geweest dat het college
van mening is dat in die situaties alleen maatwerk kan leiden tot een effectieve
vorm van verlagingsoplegging. Effectief in die zin dat bij de beoordeling van de
ernst van het feit en de mate van verwijtbaarheid nadrukkelijk rekening wordt
gehouden met het benadelingsbedrag.In de volgende situaties heeft het college een dergelijke geïndividualiseerde
benadering gevolgd, namelijk:
Samenloop van verschillende soorten verwijtbare gedragingen uit
verschillende hoofdstukken van de verordening (zie artikel 8 van deze
verordening);
Meervoudige recidive van verwijtbare gedragingen (zie artikel 12 van
deze verordening);
Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid, uitgezonderd de situatie
wegens onverantwoord snel interen van vermogen (zie artikel 16 van deze
verordening)
Het besluit tot het toepassen van een verlagingHet verlagen van de uitkering vindt plaats door middel van een besluit. Wanneer
de verlaging op een lopende uitkering wordt toegepast, wordt een besluit tot
vaststelling van de algemene bijstand op artikel 18 WWB, artikel 20 IOAW en
artikel 20 IOAZ genomen. Relatie met andere verordeningenDe WWB geeft de gemeenteraad ook opdracht om verordeningen vast te stellen op
een tweetal terreinen die een relatie hebben met de afstemmingsverordening:
reïntegratie en handhaving.De afstemmingsverordening en de reïntegratieverordening zijn nauw met elkaar
verbonden. Immers, aan de plicht tot meewerken aan een traject kunnen sancties
worden verbonden die gevolgen hebben voor de hoogte van de uitkering. Hoofdstuk
2 van deze verordening regelt de afstemming van de uitkering bij het niet
nakomen van de verplichtingen die voortvloeien uit de wet en de
reïntegratieverordening.Aan de verplichting om de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik vast
te leggen in een verordening (fraudeverordening) wordt voldaan door artikel 2
van deze verordening. Hierin wordt verwezen naar een 3-jaarlijks aan de raad te
presenteren fraudebeleidsplan. Middels dat plan zal het college aangeven op welk
wijze en met inzet van welke middelen de bestrijding van misbruik en oneigenlijk
gebruik ter hand wordt genomen. In Hoofdstuk 3 wordt een kader neergelegd bij de bestraffing van fraude middels
de afstemming van de uitkering dan wel aangifte bij het Openbaar
Ministerie.ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGHOOFDSTUK 1 Algemene bepalingenArtikel 1 BegripsbepalingenDe begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een gelijkluidende
betekenis als de omschrijving van de WWB.Artikel 2 Het handhavingsbeleidOp grond van artikel 8a van de wet dient de gemeente bij verordening regels op
te stellen voor de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik. Aangezien
het hier beleid betreft dat bij voorkeur aanpasbaar is aan de situatie wat
betreft bestandssamenstelling en ontwikkelingen op het gebied van de
fraudebestrijding is ervoor gekozen om de genoemde regels vast te leggen in een
3-jaarlijks op te stellen beleidsplan en –verslag waarin het college het beleid
en de resultaten daarvan presenteert aan de raad. De status van deze documenten
is verankerd in de onderhavige verordening, waardoor aan de in artikel 8a
gestelde verplichting is voldaan.Artikel 3 Het toepassen van een verlagingIn het eerste lid worden de gedragingen genoemd die leiden tot het toepassen van
een verlaging. Het betreft het zich niet houden aan de verplichtingen van de
WWB, of de Wet Suwi, alsmede het zich zeer ernstig misdragen jegens het
college.De WWB verbindt aan het recht op een uitkering de volgende verplichtingen:
Het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan (artikel 18 tweede lid WWB)
De plicht tot arbeidsinschakeling. Deze plicht bestaat uit twee soorten
verplichtingen:
de plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen
en deze te aanvaarden; en
de plicht gebruik te maken van een door het college aangeboden
voorziening gericht op ondersteuning bij arbeidsinschakeling.
De informatieplicht. Op een uitkeringsgerechtigde rust de verplichting
aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling
te doen van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn
arbeidsinschakeling of het recht op uitkering.
De medewerkingsplicht. Dit is de plicht van uitkeringsgerechtigden om
desgevraagd het college de medewerking te verlenen die redelijkerwijs
nodig is voor de uitvoering van de wet. De medewerkingsplicht kan uit
allerlei concrete verplichtingen bestaan, zoals:
het toestaan van huisbezoek
het meewerken aan een psychologisch onderzoek.
Nadere verplichtingen, die afhankelijk van de individuele situatie aan
een en belanghebbende kunnen worden opgelegd.
Artikel 18 tweede lid WWB, artikel 20, eerste lid IOAW en artikel 20, eerste lid
IOAZ noemt een gedraging die in ieder geval een schending van de
medewerkingsplicht inhoudt: ‘het zich jegens het college zeer ernstig
misdragen’.De Wet Suwi legt ook verplichtingen op aan belanghebbenden. Het betreft
De verplichting om alle gevraagde gegevens en bewijsstukken aan het UWV
Werkplein te verstrekken die nodig zijn voor de beslissing door het
college (artikel 30c, tweede lid, Wet Suwi).
De verplichting om op verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle
feiten en omstandigheden mee te delen aan het UWV, waarvan hem
redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op
het recht op uitkering, het geldend maken van het recht op uitkering of
de hoogte of de duur van de uitkering.
De verplichtingen zijn van kracht vanaf het moment dat de belanghebbende een
uitkeringsaanvraag heeft ingediend. Er hoeft dus nog geen besluit te zijn
genomen op de aanvraag. Op dit punt acht het college het van groot belang dat
reeds bij het doen van zijn aanvraag om uitkering bij het UWV nadrukkelijk en
ondubbelzinnig gewezen is op de verplichtingen die verbonden zijn aan een recht
op uitkering. Naast de algemene informatie van het Ministerie kan hierbij
verwezen worden naar de toelichting op het aanvraagformulier voor een uitkering,
alsmede op mondeling overgedragen informatie die medewerkers van het UWV
aanreiken met betrekking tot de rechten en plichten die verbonden zijn aan een
recht op uitkering.Het verwijtbaar handelen of nalaten van een belanghebbende kan ook reeds
aangevangen zijn vóór dat de aanvraag is ingediend. Dit laatste vormt volgens
constante jurisprudentie geen belemmering voor toepassing van een verlaging
indien er een duidelijk oorzakelijk verband aanwijsbaar is tussen het
verwijtbaar handelen of nalaten van belanghebbende en het, vroegtijdig, ontstaan
van uitkeringsafhankelijkheid.Hierbij moet in de eerste plaats worden gedacht aan het verwijtbaar
uitkeringsbehoeftig worden, door bijvoorbeeld vermogen onverantwoord uit te
geven of door zelf ontslag te nemen.In de afstemmingsverordening zijn voor allerlei gedragingen die een schending
van een verplichting betekenen, standaardverlagingen vastgesteld in de vorm van
een vaste procentuele verlaging van de uitkeringsnorm. In het tweede lid is de
hoofdregel neergelegd: het college dient een toe te passen verlaging af te
stemmen op de ernst van het feit, de mate van verwijtbaarheid en de individuele
omstandigheden van de belanghebbende. Deze bepaling brengt met zich mee dat het
college bij elke toe te passen verlaging zal moeten nagaan of gelet op deze
elementen, afwijking van de hoogte en de duur van de voorgeschreven
standaardverlaging geboden is. Afwijking van de standaardverlaging kan zowel een
verzwaring als een matiging betekenen.Omdat de verlaging het gevolg is van het schenken van aan het recht op uitkering
verbonden verplichtingen en gezien moet worden als de ‘keerzijde van de
medaille’ en niet als een boete, wordt in het derde lid geregeld dat de
maatregel ten hoogste het bedrag aan uitkering kan bedragen waarop
belanghebbende recht zou hebben gehad. Is door het verrekenen van inkomsten of
herziening van het recht op uitkering het recht minder dan de verlaging die
overeenkomstig deze verordening zou moeten worden toegepast, dient het college
een geringe verlaging toe te passen van ten hoogste het resterende recht op
uitkering.Artikel 4 BerekeningsgrondslagHet percentage van de afstemming wordt berekend over de uitkering. Onder
uitkering wordt verstaan de uitkering voor levensonderhoud die wordt verstrekt
op grond van de WWB, IOAW of IOAZ. Deze bestaat uit een norm inclusief de
eventuele toeslag of verlaging en het vakantiegeld. Het tweede lid bevat de uitzonderingen op het eerste lid.Onderdeel a: de 18- tot 21-jarigen ontvangen een lage jongerennorm, die indien
noodzakelijk wordt aangevulde door middel van aanvullenden bijzondere bijstand
in de kosten van levensonderhoud.Indien de verlaging alleen op de lage jongerennorm wordt toegepast, zou dit
leiden tot rechtsongelijkheid ten opzicht van de 21-jarigen.Onderdeel b: deze bepaling maakt het mogelijk dat het college in incidentele
gevallen een verlaging toepast over de bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag. Er moet dan wel een verband bestaan tussen de gedraging
van een belanghebbende en zijn recht op bijzondere bijstand of de
langdurigheidstoeslag.Artikel 5 Het horen van belanghebbendeIn dit artikel wordt het horen van de belanghebbende voordat een verlaging wordt
toegepast in beginsel voorgeschreven. De reden hiervan is dat het college, vóór
dat het een officieel besluit neemt, zoveel mogelijk eenduidigheid moet
verkrijgen over de feitelijke juistheid van de vermeende verwijtbare gedraging
in verband met de beoordeling van de ernst van het feit, de mate van
verwijtbaarheid, eventuele verschoonbare omstandigheden en eventuele
persoonlijke omstandigheden. Het vooraf horen van een belanghebbende over
zijn/haar zienswijze over de vermeende niet-nakoming van zijn/haar
verplichtingen kan hieraan bijdragen. De hoorplicht kan in die zin tevens
bijdragen aan het voorkomen van bezwaar- en beroepsprocedures.Het tweede lid bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. De onderdelen
a en b staan ook genoemd in artikel 4:11 van de Algemene wet bestuursrecht.Artikel 6 Afzien van het toepassen van een verlagingHet uitgangspunt is dat de toepassing van verlagingen als een algemene
verplichting geldt voor het college. De beleidsvrijheid die de wet aan het
college laat, betreft de duur en de hoogte van de verlaging en nadrukkelijk niet
de overweging óf een verlaging toegepast dient te worden bij een verwijtbare
gedraging van een belanghebbende.In sub b van het eerste lid van dit artikel is een andere reden aangegeven om af
te zien van het toepassen van een verlaging, namelijk wanneer de gedraging te
lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de effectiviteit
(‘lik op stuk’) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de gedraging heeft
plaatsgevonden wordt toegepast. Om deze reden wordt onder b geregeld dat het
college geen verlagingen toepast voor gedragingen die langer dan één jaar
geleden hebben plaatsgevonden.Voor gedragingen die een schending van de inlichtingenplicht inhouden en als
gevolg waarvan ten onrechte uitkering is verleend of een te hoog bedrag aan
uitkering is verleend, geldt in de verordening een verjaringstermijn van vijf
jaar. Dit wordt in het tweede lid beschreven. Met deze termijn wordt aangesloten
bij de termijn zoals deze gold krachtens artikel 14e van de Algemene
bijstandswet in verband met het opleggen van een boete wegens niet-nakoming van
de inlichtingenplicht. Een termijn van vijf jaar ligt voor de hand wegens de
ernst van de gedraging (fraude), de soort gedraging, die niet altijd direct
geconstateerd kan worden en gelet op het feit dat de gemeente vaak enige tijd
nodig zal hebben om de omvang van de fraude (het benadelingsbedrag) vast te
stellen.In het derde lid wordt geregeld dat het college kan afzien van het toepassen van
een verlaging indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht. Wat dringende
redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op
voorhand worden vastgelegd. Uitgangspunt hierbij is een analoge uitleg van het
begrip ‘dringende redenen’ aan die in de WWB- jurisprudentie van de Centrale
Raad van Beroep.De rode draad in deze jurisprudentie is:
dat dringende redenen zien op de gevolgen die een bepaald besluit heeft
voor een belanghebbende, gelet op zijn persoonlijke omstandigheden.
Dringende redenen zien dus nadrukkelijk niet
op omstandigheden die betrekking hebben op de oorzaak en
de verwijtbaarheid van niet-nakoming van een verplichting;
dat met redelijke mate van objectiviteit vastgesteld dient te kunnen
worden dat de dringende redenen zien op de onaanvaardbaarheid van de
sociale en/of financiële consequenties van een besluit voor
belanghebbende. De enkele omstandigheid dat een belanghebbende
financieel zwaar getroffen wordt door een besluit is niet als dringende
reden aan te merken. Evenmin is het bestaan van (problematische)
schulden aan te merken als dringende reden;
dat verklaringen van hulpverlenende instanties van een belanghebbende
hierbij een rol kunnen spelen. Tegelijkertijd behoudt het college de
bevoegdheid om hiernaar een nader zelfstandig onderzoek in te
stellen.
Het onderzoek naar dringende redenen tot het afzien van het toepassen van een
verlaging vindt door het college plaats indien door een belanghebbende
aantoonbaar een begin van bewijs van de aanwezigheid van dringende redenen is
overlegd dan wel wanneer daarvan anderszins uit concrete feiten en
omstandigheden als gevolg van het voorgenomen besluit, is gebleken.Het in het vierde lid beschreven doen van een schriftelijke mededeling dat het
college afziet van het toepassen van een verlaging wegens dringende redenen is
van belang in verband met eventuele recidive. Deze bepaling maakt tevens
duidelijk dat indien zich een omstandigheid voordoet als bedoeld in het eerste
lid, te weten het ontbreken van elke verwijtbaarheid dan wel het verlopen van
een verjaringstermijn, dat in dat geval het afzien van toepassing van een
verlaging door het college niet schriftelijk behoeft te worden kenbaar gemaakt
aan belanghebbende. Dit is ook logisch omdat een dergelijk besluit, in
tegenstelling tot het afzien van toepassing van een verlaging wegens dringende
redenen, rechtens niet betrokken dient te worden bij de beoordeling van recidive
in de toekomst.Artikel 7 Ingangsdatum en tijdvak van de verlagingIn de voorgaande verordening werd nog toepassing gegeven aan
herzieningsbesluiten. Intussen is duidelijk geworden, ook uit gerechtelijke
uitspraken, dat herzieningen niet nodig zijn. Daarom wordt in artikel 7 alleen
nog aangegeven, dat een verlaging kan worden toegepast op toekomstige nog niet
betaalde uitkeringen. Hierop heeft het eerste lid betrekking.In het tweede lid wordt de handelswijze aangegeven ingeval een uitkering reeds
is beëindigd. Er kan dan immers geen verlaging meer plaatsvinden.Dit speelt met name bij fraudegevallen, waar uit onderzoek blijkt dat de
belanghebbende geen recht op uitkering blijkt te hebben. Te denken valt aan een
(verzwegen) samenwoning, het niet in de gemeente verblijven, enzovoort. Wanneer
deze belanghebbende binnen een jaar wederom een uitkering aanvraagt, kan de
verlaging alsnog worden toegepast.Het derde lid regelt dat een verlaging voor bepaalde tijd wordt toegepast. Door
een verlaging voor een bepaalde periode toe te passen, weet de
uitkeringsgerechtigde die met een verlaging wordt geconfronteerd waar hij aan
toe is. Het college kan na afloop van de periode waarvoor de verlaging is
toegepast opnieuw een verlaging toepassen. Hiervoor is dan wel weer een apart
besluit nodig. Overigens laat dit onverlet dat het de voorkeur dat het college
vóór afloop van de verlagingsperiode onderzoek doet naar de omstandigheid of de
toegepaste verlaging bij belanghebbende heeft geleid tot gedragsbeïnvloeding.
Indien dat niet of slechts in beperkte mate het geval is geweest, ligt het voor
de hand dat een belanghebbende er dan reeds op gewezen wordt dat de toegepaste
verlaging zal worden voortgezet dan wel zal worden verhoogt.Het is ook denkbaar dat een belanghebbende vóór dat de verlagingsperiode
afloopt, nadrukkelijk een laatste kans geboden wordt om zijn gedrag in
overeenstemming te brengen met de aan hem opgelegde verplichtingen en dat
middels een schriftelijke vooraankondiging aan hem wordt medegedeeld welke
verlaging na afloop van de verlagingsperiode zal worden toegepast indien hij de
laatste kans niet waarneemt. Inherent aan deze werkmethodiek is wel dat er na
afloop van de verlagingsperiode nog steeds een zelfstandig onderzoek vereist is
voor de nieuw toe te passen verlaging. De WWB introduceert voor het eerst nadrukkelijk de mogelijkheid om een
verlaging voor een langere duur toe te passen dan drie maanden, de maximum
verlagingsperiode die binnen de jurisprudentie onder de Abw rechtsgeldig werd
geacht. De wetgever heeft deze termijn dus nadrukkelijk verruimd, zij het met
die beperking dat indien het college een verlaging voor een langere duur dan
drie maanden toepast, het college de verlaging aan een herbeoordeling zal moeten
onderwerpen. Dit is geregeld in artikel 18 derde lid WWB. Gemeenten mogen zelf
bepalen wanneer die herbeoordeling plaatsvindt, als dat maar gebeurt binnen drie
maanden nadat het besluit is genomen. Een rechtsvraag die nadrukkelijk de
aandacht verdient is of bij zo’n beoordeling niet opnieuw een besluit genomen
dient te worden, waarbij alle relevante feiten en omstandigheden opnieuw tegen
het licht worden gehouden.Inhoudelijk kan worden opgemerkt dat een marginale beoordeling volstaat: het
college moet beoordelen of het redelijk is dat de toegepaste verlaging wordt
gecontinueerd.Daarbij kan worden gekeken naar de omstandigheden waarin belanghebbende
verkeert, maar bijvoorbeeld ook of belanghebbende nu wel aan zijn verplichtingen
voldoet.Procedureel gezien heeft belanghebbende aldus een belangrijke stel- en
bewijsplicht doordat hij aantoonbaar aannemelijk moet zien te maken dat er zich
nieuwe feiten en omstandigheden hebben voorgedaan ten opzicht van de periode
waarvoor op diens uitkering een verlaging is toegepast. In verband hiermee is
het van groot belang dat bij de eerste beschikking waarin een langdurige
verlaging (drie maanden of langer) wordt toegepast nadrukkelijk vooraf wordt
beschreven welke bewijzen door het college aanvaard zullen worden als basis voor
heroverweging van de toegepaste verlaging. Dit volgt uit de eisen van de
rechtszekerheid.Terugkomend op de zojuist beschreven rechtsvraag kan er niet aan worden voorbij
gegaan dat de wijze van toepassing van langdurige verlaging voor een
belanghebbende zeer ingrijpend is. In dat geval is het college van mening dat
het dan ook gepast is dat een belanghebbende tegen deze besluiten passende
rechtsmiddelen in het kader van rechtsbescherming moet kunnen aanwenden.Om die reden is het college van mening dat een besluit tot voortzetting van de
toegepaste verlaging te allen tijde middels een afzonderlijke beschikking aan
belanghebbende dient te worden medegedeeld waartegen belanghebbende een
bezwaarschrift kan indienen.Al met al zal er een zeer terughoudende toepassing van de bevoegdheid tot
toepassing van langdurige verlaging gevoerde dienen te worden. Ook al omdat het
toepassen van langdurige verlagingen minder goed past in de
klantmanagementmethodiek, namelijk een actieve begeleiding van klanten bij de
nakoming van hun plicht tot arbeidsinschakeling naast een hoogwaardig
handhavingsbeleid.Artikel 8 Samenloop van gedragingenHet eerste lid heeft betrekking op verschillende gedragingen van een
uitkeringsgerechtigde die (min of meer) gelijktijdig plaatsvinden.Hiervan dient te worden onderscheiden de situatie dat één bepaalde gedraging
verschillende schendingen van verplichtingen met zich meebrengt. Hierop heeft
het tweede lid betrekking.Artikel 9 Het besluit tot toepassen van een verlagingHet verlagen van de uitkering vindt plaats door middel van een besluit. Tegen
dit besluit kan door de belanghebbende bezwaar en beroep worden aangetekend. In
dit artikel wordt aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden
vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Algemene wet bestuursrecht
(Awb). Het motiveringsvereiste houdt onder ander in dat een besluit kenbaar is
evn van een deugdelijke motivering wordt voorzien.HOOFDSTUK 2De arbeidsverplichting en de reïntegratieverplichtingArtikel 10 Indeling in categorieënDe gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking
verlenen aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid,
worden in vier categorieën onderscheiden. Hierbij is de ernst van de gedragingen
het onderscheidend criterium. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de
gedraging concretere gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van
betaalde arbeid.De gedraging die in dit artikel worden genoemd zijn minder concreet omschreven
dan in het oude Maatregelenbesluit. De reden hiervoor is dat de WWB volstaat met
een algemene omschrijving van de plicht tot arbeidsinschakeling. De concrete
invulling van de verplichtingen dient zoveel mogelijk te worden afgestemd op de
situatie van de individuele uitkeringsgerechtigde en de gevolgen die de
gedragingen heeft voor het reïntegratietraject.De eerste categorie betreft de formele verplichtingen van de belanghebbende,
namelijk om zich als werkzoekende in te schrijven bij het UWV en ingeschreven te
doen blijven en de verplichting om het trajectplan te ondertekenen en te
retourneren. Het trajectplan omvat de afspraken met de belanghebbende over diens
reïntegratie.De tweede categorie betreft de verplichting tot een actieve opstelling ten
aanzien van arbeidsinschakeling en daarop gericht onderzoek. Namelijk, het in
voldoende mate solliciteren (naar vermogen trachten arbeid te verkrijgen), het
(tijdig) voldoen aan een oproep voor arbeidsbemiddeling of een onderzoek naar de
mogelijkheden voor arbeidsinschakeling en het meewerken aan een sociaal-medisch
onderzoek naar de mogelijkheden van de belanghebbende.In de derde en vierde categorie gaat het om gedragingen die direct een
aanleiding kunnen vormen tot een beroep op uitkering of het zonder noodzaak
langer laten voortduren daarvan. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen
gedragingen die dit gevolg wel direct aanwijsbaar hebben en gedragingen waarbij
dit niet het geval is. Als het direct aanwijsbare gevolg van de gedraging is dat
een voor belanghebbende vastgesteld traject geen doorgang vindt/ of niet wordt
ingezet wordt de gedraging ingedeeld in de vierde categorie en dus zwaarder
bestraft dan wanneer de gedraging geen directe gevolgen heeft voor het
reïntegratietraject van de belanghebbende.De medewerkingsplicht aan de door het college aangeboden voorzieningen treedt in
de plaats van de verplichting tot het naar vermogen verkrijgen van algemeen
geaccepteerde arbeid en is als sluitend alternatief bedoeld voor
arbeidstoeleiding. De verplichting is gericht op de bevordering van de
zelfstandige bestaansvoorziening. Voor deelname aan een voorziening geldt dat de
kortste weg naar duurzame arbeid voorop staat en dat vertraging van het traject
door eigen toedoen van een belanghebbende als een ernstige gedraging wordt
beschouwd. Vertraging op zichzelf is dus verwijtbaar; niet noodzakelijk is dat
de vertraging geleid heeft tot het geen doorgang vinden van of het beëindigen
van het traject.In het kader van de sluitende aanpak acht het college deze laatstgenoemde
gedraging zeer ernstig verwijtbaar omdat het in de situatie dat het college een
belanghebbende een voorziening aanbiedt al duidelijk is dat directe bemiddeling
een zeer geringe kans van slagen heeft en dan gaat het niet aan dat de laatste
kans tot arbeidsinschakeling door eigen toedoen van de klant wordt gefrustreerd.
Onder die omstandigheden acht het college het daarom verdedigbaar dat ook voor
deze gedraging een standaardverlaging passend is van 100% gedurende een
maand.Artikel 11 Hoogte en duur van de verlaging bij een eerste verwijtbare
gedraging Deze bepaling bevat de standaardverlagingen voor de vier categorieën van
gedragingen die verband houden met heet geen of onvoldoende medewerking verlenen
aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid.Artikel 12 Recidive en meervoudige recidiveHet eerste lid stelt dat indien binnen één jaar na een eerste verwijtbare
gedraging sprake is van een herhaling van de verwijtbare gedraging, de grotere
ernst van de gedraging tot uitdrukking wordt gebracht in een verdubbeling van de
duur van de verlaging. Onder ‘eerste verwijtbare gedraging’ wordt de eerste
gedraging verstaan die aanleiding is geweest tot een verlaging, ook indien de
verlaging wegens dringende redenen niet is geëffectueerd. Voor het bepalen van
de aanvang van de termijn van 12 maanden geldt het tijdstip waarop het besluit
waarin de verlaging is toegepast bekend is gemaakt.Op basis van deze bepaling kan een zwaardere verlaging na recidive slechts één
keer worden toegepast. Het tweede lid stelt daarom dat indien belanghebbende na
een tweede verwijtbare gedraging wederom hetzelfde verwijtbaar gedrag vertoont,
de hoogte en de duur van de verlaging individueel moet worden vastgesteld.
Hierbij zal gekeken moeten worden naar de ernst van de gedraging, de mate van
verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van betrokkene. Het ligt in de
rede dat de hoogte en/of duur van een verlaging toenemen bij het volharden van
de belanghebbende in een verwijtbare gedraging.HOOFDSTUK 3 De inlichtingenverplichtingArtikel 13 Te laat verstrekken van gegevensIndien een cliënt de voor de verlening van de uitkering van belang zijnde
gegevens niet op tijd verstrekt dan wel in verzuim blijft door zonder tijdig
bericht van verhindering (24 uur vóór het moment van de afspraak) niet in
persoon te verschijnen voor een afspraak, kan het college het recht op uitkering
opschorten vanaf de dag dat belanghebbende in verzuim is (artikel 54 eerste lid
WWB, artikel 17, eerste lid IOAW en artikel 17, eerste lid IOAZ).Het college stelt middels een beschikking de cliënt in kennis van het
opschortingsbesluit onder gelijktijdige verstrekking van een officiële
hersteltermijn waarbinnen de cliënt het verzuim kan herstellen.Wordt de gevraagde informatie niet binnen de gestelde termijn aan de gemeente
verstrekt dan wel verschijnt belanghebbende niet op een tweede uitnodiging voor
een gesprek, dan kan het college de uitkering beëindigen vanaf de datum van
opschorting.In het eerste lid wordt geregeld dat indien de gevraagde gegevens wel binnen de
hersteltermijn worden verstrekt of indien belanghebbende wel op de tweede
uitnodiging voor een gesprek verschijnt, de uitkering wordt voortgezet, maar een
verlaging wordt toegepast van 10% voor de duur van een maand.In het tweede lid wordt vastgesteld hoe om te gaan met recidive bij het te laat
verstrekken van inlichtingen of het niet komen opdagen op afspraken. Analoog aan
de verlagingen wegens het niet voldoen aan de arbeids- of
reïntegratieverplichting wordt de maatregel bij recidive verdubbeld in
duur.In het derde lid wordt geregeld dat in gevallen waarbij de gemeente niet
financieel is benadeeld kan worden volstaan met een schriftelijke waarschuwing.
Een schriftelijke waarschuwing is, ook juridisch gezien, geen verlaging. Dit wil
zeggen dat bij herhaling van de gedraging in principe een verlaging wordt
toegepast zonder toepassing van de recidiveregeling in het tweede lid. Uit
jurisprudentie (CRvB 02-12-2003, nrs. 03/5367 NABW-VV en 035352) blijk dat het
college niet in redelijkheid kan weigeren gebruik te maken van zijn bevoegdheid
tot oplegging van een waarschuwing indien het niet aanstonds voldoen aan de
inlichtingenplicht niet tot enige benadeling heeft geleid en van het bewust, met
het oog op geldelijk gewin niet tijdig verstrekken van gegevens geen sprake
is.In het vierde lid wordt vastgesteld dat slechts één maal per twee jaar
gewaarschuwd wordt. Schendt de belanghebbende ondanks de waarschuwing opnieuw de
inlichtingenverplichting dan wordt in principe een verlaging toegepast.Artikel 14 Onjuiste of onvolledige inlichtingen met gevolgen voor de
uitkering of langdurigheidstoeslagIn artikel 17 eerste lid WWB, artikel 13 IOAW en artikel 13 IOAZ is bepaald dat
belanghebbende op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten en omstandigheden waarvan hem
redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn
arbeidsinschakeling of het recht op uitkering. De ernst van de gedraging komt
tot uitdrukking in de hoogte van het benadelingbedrag. Dat is het door de
gemeente bruto to veel betaalde bedrag aan uitkering. Onder "onverwijld uit eigen beweging mededeling doen van" wordt verstaan dat een
belanghebbende op het eerstvolgende maandelijkse
rechtmatigheidsonderzoeksformulier (ROF-je) melding cliënt te maken van de,
vanuit oogpunt van de Wet, relevante gebeurtenis. De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht wordt afhankelijk gesteld van de hoogte van het
benadelingbedrag. De maatregel wordt toegepast op de toekomstige uitkering van
de belanghebbende. Het bedrag van de verlaging wordt geregeld in het tweede lid. De relatie met de strafrechtelijke sanctie De gemeenten heeft de verplichting om proces-verbaal op te maken en aangifte te
doen bij het Openbaar Ministerie indien er sprake is van fraude en het
benadelingbedrag hoger is dan € 10.000 (de Richtlijn voor strafvordering sociale zekerheidsfraude). Indien de gemeente aangifte doet bij het Openbaar Ministerie kan het niet meer
overgaan tot het toepassen van een maatregel. Het ‘una via’ beginsel (geen
samenloop van sancties op dezelfde onrechtmatige gedraging dan bij beslissing
van een enkel overheidsorgaan) verzet zich daartegen. Indien het Openbaar
Ministerie om wat voor reden dan ook besluit om niet over te gaan tot vervolging
kan de gemeente alsnog een verlaging toepassen. Het blijft voor het college op grond van artikel 3, tweede en derde lid van deze
verordening mogelijk om al individualiserend de verlaging anders vast te stellen
dan de richtlijn die wordt vermeldt in dit artikel.Artikel 15 Onjuist of onvolledige inlichtingen zonder gevolgen voor de
uitkering of langdurigheidstoeslagIn dit artikel wordt de zogeheten ‘nulfraude’ geregeld: het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft
voor de hoogte van de uitkering of langdurigheidstoeslag. Voorbeelden van
nulfraude zijn het niet opgeven van een vermogensbestanddeel onder de
vermogensgrens of het niet melden van vrijwilligerswerk. De in het tweede lid genoemde bevoegdheid tot het geven van een waarschuwing bij
het nietof niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht is gelijk aan de
bevoegdheid tot het gevenvan een waarschuwing bij het to laat verstrekken van informatie. Uit
jurisprudentie (CRvB 02-12-2003, nrs. 03/5367 NABW-W en 03/5352) blijkt dat het College
nietin redelijkheid kan weigeren gebruik te maken van zijn bevoegdheid tot oplegging
van eenwaarschuwing indien het niet aanstonds voldoen aan de inlichtingenplicht niet
tot enige benadeling heeft geleid en van het bewust, met het oog op geldelijk gewin niet
tijdig verstrekken van gegevens geen sprake is. In het derde lid wordt vastgesteld dat slechts een maal per twee jaar
gewaarschuwd wordt.Schendt de belanghebbende ondanks de waarschuwing opnieuw de
inlichtingenverplichting dan wordt in principe een verlaging toegepast. HOOFDSTUK 4 De overige gedragingenConform reguliere jurisprudentie van de bestuursrechter dient de hoogte en de
duur van de maatregel bij tekortschietend besef van verantwoordelijkheid afgestemd te zijn
op degebruikelijke criteria voor maatregeloplegging, in het bijzonder rekening
houdende met dehoogte van het benadelingsbedrag.Bij het onverantwoord interen op vermogen komt de individualisering tot uiting
in de duur vande verlaging. Deze wordt aangepast aan de periode die uit belanghebbendeuitkeringsonafhankelijk had kunnen blijven indien hij voldoende besef van
verantwoordelijkheidhad betoond door op verantwoorde wijze om te gaan met zijn vermogen. Wel dient
bij hettoepassen van een verlaging op grond van dit artikel uitdrukkelijk gezien te
worden op deindividuele omstandigheden van de cliënt. De verlaging dient recht te doen aan
zowel degedraging als de huidige situatie van de cliënt in kwestie.Artikel 16 Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidDe verplichting om voldoende besef van verantwoordelijkheid te tonen voor de
voorziening in het bestaan, geldt reeds voordat een uitkering wordt aangevraagd.
Dit betekent dat wanneer iemand in de periode voorafgaand aan de
uitkeringaanvraag een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid heeft
getoond, waardoor hij niet langer beschikt over de middelen om in de kosten van
het bestaan te voorzien en als gevolg daarvan een uitkering aanvraagt, de
gemeente bij de toekenning van de uitkering hiermee rekening kan houden door het
toepassen van een verlaging. Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit allerlei gedragingen
blijken, zoals: - geen of te late aanvraag doen voor een voorliggende
voorziening;
het niet nakomen van de verplichting tot instellen alimentatievordering;
een onverantwoorde besteding van vermogen.
Onder a wordt geregeld dat een belanghebbende die door tekortschietend besef een
voorliggende voorziening niet benut een verlaging van 100% gedurende één maand
krijgt opgelegd. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het door verwijtbaar gedrag of
nalaten niet toegekend krijgen van een WW-uitkering.Onder b wordt geregeld dat een belanghebbende die over vermogen beschikte of
redelijkerwijs kon beschikken en op dit vermogen onverantwoord snel heeft
ingeteerd een maatregel krijgt opgelegd die direct is gerelateerd aan de hoogte
van het onverantwoord ingeteerde vermogen. De verlaging bedraagt 100% van de
uitkeringsnorm ( i.e. belanghebbende ontvangt geen uitkering) voor de periode
die belanghebbende uitkeringsonafhankelijk zou zijn geweest indien de intering
op verantwoorde wijze zou hebben plaatsgevonden. Om dit artikel body te geven
dient in de toelichting te worden gesteld wat dan een verantwoorde
vermogensintering is. Uit jurisprudentie, zoals deze is ontstaan naar aanleiding
van de Algemene bijstandswet kan worden afgeleid dat, ook onder de Wet werk en
bijstand, de volgende regel kan worden gehanteerd:Het vermogen is verantwoord ingeteerd als de uitgaven ca. 1,5 maal
de uitkeringsnorm hebben bedragen. Rekening dient te worden gehouden met de
verantwoorde aanschaf van duurzame gebruiksgoederen.Bij een bijstandsaanvraag na intering op vermogen bestaan drie mogelijke
situaties:
Het vermogen is aantoonbaar op verantwoorde wijze ingeteerd. Er is geen
belemmering voor uitkeringsverlening.
Het vermogen is ingeteerd zonder dat de cliënt dit redelijkerwijs kan
verantwoorden. Het college gaat er vanuit dat de cliënt nog de
beschikking heeft over de gelden, hetgeen leidt tot een beëindiging van
de uitkering dan wel het afwijzen van de aanvraag op grond van het
gestelde in artikel 11 eerste lid WWB. Belanghebbende beschikt immers
over de middelen om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te
voorzien.
Het vermogen is op een onverantwoorde wijze aantoonbaar ingeteerd.
Het onverantwoord interen geeft blijk van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in de noodzakelijke bestaanskosten. Als
sanctie voor deze gedraging kan een verlaging van 100% worden toegepast. De duur
van de verlaging is afhankelijk van de mate van het betoonde besef voor de
voorziening in de bestaanskosten, in dit geval van de periode die belanghebbende
uitkeringsonafhankelijk had kunnen blijven indien hij op een verantwoorde wijze
had ingeteerd op het vermogen. De bepaling hiervan in praktijk is niet altijd
makkelijk omdat de situatie beoordeeld dient te worden op basis van de
vergelijking wat de uitkeringstechnische gevolgen zouden zijn geweest indien
belanghebbende wel zijn verplichtingen zou zijn nagekomen met de situatie nu
hij/zij dit niet gedaan heeft. Maatwerk is hierbij een leidraad. Dit maatwerk
komt tot uiting in individualisering van de duur van de verlaging. Deze wordt
aangepast aan de periode die de belanghebbende onafhankelijk van uitkering had
kunnen blijven indien hij voldoende besef van verantwoordelijkheid had getoond
door een verantwoorde intering.Artikel 17 Nadere verplichtingenArtikel 55 van de WWB geeft het college de bevoegdheid om, naast de
verplichtingen die op grond van hoofdstuk 2 (Rechten en plichten) van de WWB aan
het recht op uitkering verbonden zijn of kunnen worden, vanaf de dag van melding
aan de belanghebbende bepaalde andere verplichtingen op te leggen die strekken
tot arbeidsinschakeling, dan wel verband houden met aard en doel van een
bepaalde vorm van uitkering of strekken tot vermindering of te beëindiging van
de uitkering. Het opleggen van deze nadere verplichtingen kan bijvoorbeeld aan de orde zijn
wanneer in de persoon gelegen problemen aan arbeidsinschakeling in de weg staan, zoals bij
psychische moeilijkheden of verslavingsproblemen. Een actieve, zo nodig bemiddelende
opstelling van het college om dergelijke factoren, door inschakeling van
professionele hulp, weg te nemen kan dan zeer gewenst zijn. Het college kan,
indien zij dit noodzakelijk achten voor het herstel van de zelfstandige
bestaansvoorziening van belanghebbende, aan de uitkering de verplichting
verbinden dat belanghebbende een medische behandeling ondergaat dan wel
enigerlei andere vorm van professionele hulpverlening die naar zijn aard met een
medische behandeling kan worden vergeleken. De zorgvuldigheid vergt dat het
college, alvorens een dergelijke verplichting op te leggen, het deskundig advies
inwinnen van een arts. Maar ook kan worden gedacht aan een verplichting om zich aan te melden voor
budgetbegeleiding of om bepaalde aanspraken op middelen te gelde te maken. Het betreffen hoe dan ook verplichtingen die naar aanleiding van een specifieke
individuele situatie worden opgelegd. De verlaging bedraagt 10%, maar hiervan kan worden afgeweken, gelet op artikel 4
van de verordening. Artikel 18 Zeer ernstige misdragingenOnder de term 'zeer ernstige misdragingen' kunnen diverse vormen van agressie
wordenverstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van gedrag dat
in hetnormale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel kan worden
beschouwd.Gemeenten kunnen alleen een verlaging toepassen indien er een verband bestaat
tussen deernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen voor de gemeente bij het
vaststellen vanhet recht op een uitkering. Vandaar dat in dit artikel wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen
moeten hebbenplaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de
uitvoeringvan de wet. In artikel 18 tweede lid WWB, artikel 20, tweede lid IOAW en artikel 20, eerste
lid IOAZwordt gesproken over ‘het zich jegens het college zeer ernstig misdragen'. Dit betekent dat alleen (zeer) agressief gedrag tegenover leden van het college
en hun ambtenaren aanleiding zijn voor het toepassen van een verlaging. Er kan dus geen
verlagingworden toegepast als een klant zich agressief heeft gedragen tegenover een
medewerkervan een andere organisatie die belast is met de uitvoering van de wet
(bijvoorbeeld eenreïntegratiebedrijf). Het kan in dat geval mogelijk zijn om een verlaging toe te
passenwegens het niet of onvoldoende gebruikmaken van een voorziening gericht oparbeidsinschakeling (artikel 10, derde lid van deze verordening). Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de volgende
vormen vanagressief gedrag in een oplopende reeks (steeds ernstiger) worden onderscheiden:
verbaal geweld (schelden);
discriminatie;
intimidatie (uitoefenen van psychische druk);
zaakgericht fysiek geweld (vernielingen);
mensgericht fysiek geweld;
combinatie van agressievormen.
Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken moeten worden
naarde omstandigheden waaronder de misdraging heeft plaatsgehad. In dit verband is
hetrelevant een onderscheid te maken tussen instrumenteel geweld en
frustratiegeweld. Vaninstrumenteel geweld is sprake als iemand het toepassen van geweld bewust
gebruikt om eenbepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het verkrijgen van een uitkering).
Agressie dieontstaat door onmacht, ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke kan worden
aangeduidmet frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate van verwijtbaarheid
bij instrumenteelgeweld in beginsel groter is dan bij frustratiegeweld. Naast het opleggen van een maatregel kan, in aanvulling op het gestelde in dit
artikel door,of namens het college, aangifte worden gedaan bij de politie dan wel de toegang
tot hetgemeentehuis worden ontzegd. Het opleggen van een maatregel staat geheel los van
hetdoen van aangifte bij de politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de
functionaristegen wie de agressie zich richtte aangifte kan doen bij de politie. In het
gemeentelijkagressieprotocol staan de richtlijnen voor het omgaan met agressie op de
werkvloer doormedewerkers van de gemeente. HOOFDSTUK 5 SlotbepalingenArtikel 19 HardheidsclausuleDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 20 HardheidsclausuleDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 21 InwerkingtredingDit artikel behoeft geen nadere toelichting.