CVDR684535_1Beoordelingskader Maatschappelijke Voorzieningen Integraal AccommodatieplannlregelingHaarlemmermeer2022-11-26gmb-2022-525614Beoordelingskader Maatschappelijke Voorzieningen Integraal Accommodatieplan Onbekendcollege van burgemeester en wethoudersalgemeen2021-02-09De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrecht2022-11-26nieuwe regeling 2021.0000253Beoordelingskader Maatschappelijke Voorzieningen Integraal Accommodatieplan 1InleidingBij de behandeling van het Integraal Accommodatieplan 2020 (2019.0058287) op 11 juni 2020 (hierna IAP) heeft de raad de behoefte uitgesproken om een taakstellend toetsingskader op te stellen op basis waarvan kan worden bepaald hoe een maatschappelijke voorziening functioneert. Bij de besluitvorming over het IAP heeft de raad dit als volgt geformuleerd in het amendement:Het college komt, voordat er gestart wordt met de wijkanalyses in Q3 2020, met een taakstellend toetsingskader en legt deze ter goedkeuring voor aan de raad.Met dit Beoordelingskader Maatschappelijke Voorzieningen IAP (hierna: Beoordelingskader) geven wij invulling aan het taakstellende toetsingskader uit het amendement. Dit doen wij als volgt:Het IAP is een procesbeschrijving waarbij we kijken naar hoe de maatschappelijke voorzieningen in een wijk/kern functioneren. Om onze maatschappelijke voorzieningen objectief te beoordelen, stellen wij een beoordelingskader voor met de volgende richtlijnen:

Ruimtelijke richtlijn: hebben we voldoende m2 van een voorziening (hoofdstuk 2)

Vastgoed richtlijnen: functioneert het vastgoed in technische en financiële zin (hoofdstuk 3)

Beleidsmatige richtlijnen: draagt de invulling van het vastgoed (programmering) bij aan onze beleidsdoelen (hoofdstuk 4)

De richtlijnen in het Beoordelingskader zijn ontwikkeld als hulpmiddel bij de wijkanalyses van het IAP. Met deze richtlijnen zijn wij in staat om onze voorzieningen te beoordelen en te bekijken of deze doelmatig en doeltreffend worden ingezet. De uitkomsten van de beoordeling geven ons inzichten in waar nog verbeteringen mogelijk zijn. Deze uitkomsten nemen we mee in de actieplannen als resultaat van de uitkomsten van een wijkanalyse conform de aanpak als verwoord in het IAP. Tijdens het opstellen van het Beoordelingskader is het meerjarenbeeld gewijzigd. Als het beleid of de koers van gemeente in de toekomst wijzigt, kan dit beoordelingskader meebewegen.In de volgende hoofdstukken lichten wij de invulling van de richtlijnen, de toepassing en de kanttekeningen verder toe.In bijlage I is een begrippenlijst opgenomen met definities van veelgebruikte begrippen die in dit Beoordelingskader aan bod komen.2Ruimtelijke richtlijn voor maatschappelijke voorzieningen2.1AanleidingMaatschappelijke voorzieningen zijn van belang voor de sociale duurzaamheid en een leefbare en aantrekkelijke woonomgeving. Wat de ruimtebehoefte voor bepaalde voorzieningen is, is lastig te in te schatten. Dit doen wij aan de hand van zogenoemde referentienormen. Een referentienorm is een vertaling van de indicatieve ruimtebehoefte aan maatschappelijke voorziening uitgedrukt in m2. Door referentienormen vast te stellen, kunnen we een kwantitatieve beoordeling maken van de voorzieningen in een wijk of kern.Hieronder zetten wij uiteen hoe wij de referentienormen hebben bepaald. Verder merken wij op dat de referentienorm slechts één van de richtlijnen is op basis waarvan we bepalen hoe de maatschappelijke voorzieningen in een kern functioneren. Te veel of te weinig m2 van een voorziening in een kern betekent niet automatisch dat een voorziening gesloten respectievelijk uitgebreid dient te worden.2.2Referentienormen ruimtebehoefte maatschappelijke voorzieningenIn samenwerking met onderzoeksbureaus STIPO en Springco Urban Analytics hebben wij referentienormen geformuleerd. Dit heeft geleid tot de rapportage in bijlage II (hierna: de rapportage). In de rapportage is per voorziening een referentienorm weergegeven, oftewel het gewenste aantal m2 van een voorziening per woning. Deze zijn gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

een ruimtelijke vertaling van bestaand beleid gemeente Haarlemmermeer;

landelijke normen en trends;

een vergelijking van de aanwezige maatschappelijke voorzieningen in een drietal vergelijkbare gemeenten;

de vierkante meters aan maatschappelijke voorzieningen in Haarlemmermeer op dit moment.

Er is gekozen voor een referentienorm per woning, maar om recht te doen aan de verscheidenheid van de kernen van onze gemeente zal deze bij de wijkanalyse omgerekend worden naar een referentienorm per inwoner. De referentienorm delen wij door gemiddelde bezetting van een woning in Haarlemmermeer en vermenigvuldigen we met het aantal inwoners van een specifieke kern.De drie gemeenten die wij als benchmark hebben gebruikt zijn Zaanstad, Zoetermeer en Almere (hierna: benchmarkgemeentes). Deze zijn gekozen omdat ze qua opbouw lijken op Haarlemmermeer.In de collegenota Schaalsprong Wonen (2018.0061852), staat dat het voorzieningenniveau minimaal hetzelfde moet blijven om het aantrekkelijke woon- en vestigingsklimaat te behouden. Daarom hebben wij de actuele omvang van de maatschappelijke voorzieningen in Haarlemmermeer meegenomen in de totstandkoming van de referentienormen.Hierbij merken wij nog wel het volgende op. Het betreffen soms schattingen van de werkelijke hoeveelheid vierkante meters aan voorzieningen, omdat niet alle informatie via deskresearch eenduidig te reproduceren was. Verder zijn de referentienormen soms op een verschillende wijze tot stand gekomen, bijvoorbeeld wanneer een gemeente sterk afweek in het aantal vierkante meters. Zo zitten sommige referentienormen qua getal tussen het gemiddelde van de drie benchmarkgemeenten en de huidige vierkante meters in Haarlemmermeer in. Andere referentienormen komen voort uit het gemiddelde van twee benchmark- gemeentes en de huidige vierkante meters in Haarlemmermeer of zijn juist gebaseerd op het gemiddelde van de drie benchmarkgemeentes inclusief de vierkante meters in Haarlemmermeer. Ook is een aantal referentienormen niet op basis van een benchmark, maar op basis van cijfers van brancheverenigingen tot stand gekomen. In tabel A is dit samengevat. Onder de tabel is een korte toelichting toegevoegd. Voor een uitgebreide toelichting op de totstandkoming per referentienorm verwijzen wij naar de rapportage.Tabel A. ReferentienormenCategorieSubcategorieSteekproef 3 gemeentes m2 per woningHaarlemmer- meer m2 per woningReferentienorm (m2 per woning)(W)ijkgebonden (B)ovenwijks (G)emeentelijkSubsidie/ inkoop rol gemeenteOntmoeten en welzijnDorps- en wijkcentra0,1540,2030,18WJaJongerencentra0,0110,0250,02BJaOntmoetingsgroepen (vrij toegankelijk)Geen onderdeel steekproef0,05WJaMaatschappelijke dienstverlening*Geen onderdeel steekproef0,0120,013WJaCultuurBibliotheken0,1050,1440,12BJaAteliers & Expositieruimtes0,0330,021****0,033BJaCultuureducatie0,0700,1240,10WJaPodia0,1690,1580,17GJaRecreatie, groen en ontspanningScoutings0,227 perceel0,031gebouw0,326 perceel0,036gebouw0,28 perceel0,033 gebouwBJaAvonturenspeeltuinen en Speeltuinverenigingen0,3510,6540,50BJaKinderboerderijen (erf)0,4830,4930,51BJaNatuureducatie (gebouw)0,0100,0160,014BJaSportBinnensport (gymzalen, sportzalen en sporthallen)Geen onderdeelsteekproef0,8BJaBuitensport (velden)**Geen onderdeel steekproef15,5BJaRecreatie, groen en ontspanningVolkstuinen4,3652,3472,69BNeeKinder- opvangKinderdagopvang (0-4jaar)Geen onderdeel steekproef0,1310,263WJaBuitenschoolse opvang (4-12 jaar)Geen onderdeel steekproef0,1610,24WNeeZorg – eerstelijnsHuisartsGeen onderdeelsteekproef0,1000,15WNeeFysiotherapeutGeen onderdeel steekproef0,1110,04WNeeTandartsGeen onderdeel steekproef0,0920,09WNeeApotheekGeen onderdeelsteekproef0,0570,088BNeeDiëtist0,0030,003BNeeLogopedist***0,0040,004BNeeVerloskundige0,0080,008BNeeSteunpunt Mantelzorg0,0020,002BJaZorgEerstelijns (Basis) GGZ***0,0090,009BNeeGeïndiceerde Dagbesteding***0,0250,025BJaHospice***Geen onderdeelsteekproef0,010BNeeZiekenhuis0,6700,670GNeeVerslaafdenzorg MGGZ***0,0530,053BJa

Maatschappelijk werk, sociale raadlieden en ouderenadvies.

Sportgrond (exclusief wandelpaden, clubhuizen, tribunes, extra groen, parkeerterreinen).

Advies van de onderzoeksbureaus is om in het gebruik van deze referentienorm een afweging te maken op basis de huidige m2 in Haarlemmermeer (in de weergegeven referentienorm is dat nog niet meegenomen).

De vierkante meters van ateliers in het Kunstfort Vijfhuizen en Fort Hoofddorp ontbreken hierin: het daadwerkelijke aantal m2 in Haarlemmermeer is daardoor hoger.

Toelichting op Tabel A

De toevoeging van bovenwijks, wijkgebonden of gemeentelijk geeft aan waar je de voorziening idealiter wilt positioneren (afstand tot de woningen). Dit is van meerdere factoren afhankelijk.

In de tabel is ook aangegeven hoeveel m2 per woning van een bepaalde voorziening in Haarlemmermeer aanwezig is. Daar waar niets staat ingevuld (zoals bij ziekenhuis, logopedist, verloskundige, geïndiceerde dagbesteding, verslavingszorg e.d.), is dit niet onderzocht. Bij een toekomstige uitbreiding van deze voorzieningen adviseren wij bij gebruik van deze referentienorm de huidige m2 per woning te onderzoeken.

Om een goede vergelijking mogelijk te maken hebben wij ook het gemiddelde getal van de drie benchmarkgemeentes opgenomen.

Witte gearceerde voorzieningen zijn de voorzieningen waar wij bepaalde mate van invloed hebben in de zin van vastgoedeigenaar en/of subsidie of exploitatievergoeding verstrekker.

Wettelijk is de gemeente alleen verantwoordelijk voor de huisvesting van (bewegings)onderwijs.

De grijs gearceerde referentienormen kunnen ook worden gebruikt bij de wijkanalyses van het IAP, maar hierin heeft gemeente een beperktere rol en minder invloed op de totstandkoming van de voorziening, omdat wij geen eigenaar van het vastgoed worden en/of geen subsidie of exploitatievergoeding verstekken. De gemeente heeft wel belang bij voldoende niveau van deze voorzieningen, zoals bijvoorbeeld huisartsen, eerstelijnszorg en de totstandkoming van integrale kindcentra (IKC).

Voor sport is in 2019 de huisvestingsopgave voor Haarlemmermeer door het Mulier Instituut onderzocht. Zij hebben beoordeeld hoeveel m2 per sport gewenst is gelet op de huidige aanwezige voorzieningen, landelijke normen en de ontwikkeling van de betreffende sport. In bijlage III en IV zijn de volledige rapportages van het Mulier Instituut opgenomen. Op basis van deze rapportages zijn de referentienormen voor binnen- en buitensport vertaald in de tabel.

Voor het bepalen van de ruimtebehoefte voor sport voor de wijkanalyses worden de uitkomsten van het Mulier Instituut als vertrekpunt gebruikt.

Voor een aantal categorieën is in de rapportage ook onderscheid gemaakt tussen de verschillende woonmilieus1Woonmilieu 1 stedelijk centrum Woonmilieu 2 centrum dorps Woonmilieu 3 landelijk die Haarlemmermeer heeft. De verschillende normeringen per woonmilieu gebruiken wij alleen bij de afweging of we de referentienorm naar boven of beneden willen afronden.

Ook staan in de rapportage bij sommige voorzieningen standaardgroottes genoemd. Deze gebruiken wij als indicatie van wat de minimale omvang van een voorziening zou moeten zijn.

Tot slot merken we nog op dat de volgende categorieën niet zijn meegenomen in Tabel A omdat voor:

onderwijshuisvesting de normen en de hieruit voortvloeiende opgave al in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) zijn opgenomen;

binnenwijks groen en speelruimte de normen zijn opgenomen in de Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR);

bovenwijks groen de normen zijn opgenomen in de Actualisatie recreatie en landschap (in Q1 2021 behandeling in raad voorzien);

wonen met zorg de huisvestingopgave door adviesbureau Companen is onderzocht. De uitkomsten hiervan zijn in Q4 2020 door middel van een informatiebrief met de raad gedeeld.

2.3Toepassing referentienormenDe referentienormen moeten gezien worden als een eerste richtlijn bij de wijkanalyses van het IAP om te bepalen of een wijk of kern voldoende m2 aan maatschappelijke voorzieningen heeft. Verdere inkleuring per wijk of kern is altijd noodzakelijk. De al aanwezige voorzieningen (of het tekort hieraan), zowel binnen de wijkgrenzen als aangrenzend, worden meegenomen in het bepalen van de concrete opgave bij de wijkanalyses. Wat betreft de status van deze referentienormen is het uitdrukkelijk niet zo dat als een wijk of kern een tekort heeft (in m2) van een bepaalde voorziening conform de norm, automatisch volgt dat de opgave is om bij te bouwen. Andersom betekent een overschot (aan m2) van een bepaalde voorziening niet dat er automatisch voorzieningen moeten worden gesloten. Afwijkingen van meer dan 20% op de referentienormen lichten wij verder toe in het actieplan als resultaat van de IAP wijkanalyse.Ook andere factoren, zoals de mogelijkheid om meerdere voorzieningen in één gebouw te organiseren of leegstaande ruimte in de omgeving beter te benutten, spelen een belangrijke rol. Op deze wijze wordt het vastgoed optimaal benut, hetgeen ten goede kan komen aan de exploitatie en de subsidieafhankelijkheid kan verminderen. De referentienormen worden daarom niet gezien als een hard gegeven, maar als een startpunt voor het bepalen van de juiste omvang en het in beeld brengen van verbeteringen.Bij het opstellen van de referentienormen hebben we voor een aantal voorzieningen gekeken in hoeverre de huidige aanwezigheid zich verhoudt tot de nu opgestelde normen. Hieruit is gebleken dat we bij de meeste categorieën in onze vastgoedportefeuille, waarvoor de gemeente een huisvestings- of subsidierol heeft, minimaal aan de referentienorm voldoen.Bij de wijkanalyses van het IAP richten wij ons voornamelijk op de maatschappelijke voorzieningen waar wij als gemeente een actieve huisvestings- of subsidierol hebben (zoals bij ontmoeting-, cultuur of sport, etc.). In de wijkanalyses kijken we zijdelings naar de maatschappelijke voorzieningen waarbij we deze actieve rol niet hebben.De referentienormen kunnen ook als één van de uitgangspunten bij de ruimtereserveringen voor maatschappelijke voorzieningen in een gebiedsontwikkeling worden gebruikt. Voor voorzieningen waar wij geen actieve rol hebben kan de referentienorm ook gebruikt worden om de benodigde ruimte te (laten) reserveren.In 2021 leggen wij verder een visie en uitvoeringsprogramma sociale infrastructuur ter bespreking aan de raad voor. Hierin wordt de ruimtebehoefte aan maatschappelijke voorzieningen geformuleerd op basis van deze referentienormen en overige uitgangspunten. Ook wordt omschreven welke maatschappelijke voorzieningen waar en wanneer benodigd zijn, met een beschrijving van de planning, kostenopgave en organisatie rondom de schaalsprong. In de nota Verkennend onderzoek voor een uitvoeringsstrategie schaalsprong wonen (2020.0001424) is al een eerste inzicht gegeven in de benodigde investeringen ten behoeve van de schaalsprong op het gebied van fysieke infrastructuur, groen en recreatie en maatschappelijke voorzieningen.3Vastgoed richtlijnen maatschappelijke voorzieningenDe ruimtelijke richtlijn vormt het startpunt van het beoordelingskader. In hoofdstuk 2 hebben we deze en de toepassing daarvan verder toegelicht.Voor de maatschappelijke voorzieningen waar wij eigenaar van zijn, gaan we aan de hand van vastgoed richtlijnen beoordelen of het gebouw financieel en technisch presteert zoals wij dat zouden willen. Hierbij maken wij gebruik van zogenoemde prestatie-indicatoren. Het betreffen voorlopige prestatie-indicatoren, zodat in de wijkanalyses op basis hiervan het vastgoed alvast beoordeeld kan worden.3.1Financiële prestatie-indicatorenMet de financiële prestatie-indicatoren krijgen we objectief in beeld hoe ons vastgoed financieel presteert. We kijken naar welke financiële ruimte er beschikbaar is voor investeringen en/of welke verbeteringen in de exploitatie (zoals het aanpassen van de huur en/of de kosten) nodig zijn. Deze prestatie-indicatoren vormen belangrijke input in de afweging of en welke maatregelen uitgevoerd kunnen worden.Tabel B. Financiële prestatie-indicatorenFinanciële prestatie-indicatorenIndicatorToelichtingAmbitieExploitatieresultaatHet verschil tussen de begrote kosten(onderhoudskosten uit het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP)), belastingen, verzekering en kapitaallasten) en begrote baten (huurprijs)van een gebouw.Exploitatieresultaat is groter dan of gelijk aan 0OnderhoudskostenDe geplande meerjarige onderhoudskosten per m2 (over periode van 10 jaar) worden vergeleken met een genormeerde bandbreedte voor onderhoud, zodat inzichtelijk wordt of het onderhoud van een objectrealistisch is.11 – 17 €/m2 bvo2Afgeleid van Benchmark gemeentelijk vastgoed 2019, TIAS School for Business en Republiq.(bruto vloeroppervlakte)HuurprijsDe werkelijke huurprijs per m2 wordt vergeleken met de gemiddelde huurprijs vansoortgelijke voorzieningen binnenonze eigen portefeuille. Bij grote afwijkingen kan dit aanleiding zijnvoor aanpassingen.huurprijs binnen een bandbreedte van 10% van degemiddelde huurBoekwaardeDe boekwaarde wordt vergeleken met de WOZ-waarde3Voor de WOZ-waarde wordt voor maatschappelijk vastgoed gebruik gemaakt van de gecorrigeerde vervangingswaarde.. Is de boekwaarde hoger,dan kan afboeking een optie zijn.boekwaarde kleiner of gelijk aande WOZ-waardeHet kan zijn dat afwijkende resultaten een logische verklaring hebben en niet noodzakelijk leiden tot aanpassingen. In die gevallen zal bij de wijkanalyse hierover een extra toelichting worden gegeven.3.2Technische prestatie-indicatorenMet de technische prestatie-indicatoren kunnen we bepalen of een gebouw eenvoudig is aan te passen (flexibele indeling, in- en uitbreiding goed mogelijk) of dat sloop en nieuwbouw een betere optie is. Daarbij kijken we naar de onderhoudsconditie en de leeftijd van het gebouw. Dit geeft een indicatie of vervanging technisch noodzakelijk kan zijn. De uitkomsten van deze gegevens moeten in de afweging in samenhang gezien worden met de financiële prestaties van een gebouw.Daarnaast zal op basis van het Klimaatakkoord van ons verwacht worden, dat onze vastgoedportefeuille presteert conform de afspraken van dit akkoord. En als gemeente willen wij optimaal bijdragen aan een inclusieve maatschappij. Dit houdt in dat ons vastgoed ook toegankelijk moet zijn voor mensen met een beperking. In onderstaande tabel zijn de prestatie-indicatoren nader toegelicht en is een eerste aanzet gegeven van onze ambities.Tabel C. Technische prestatie-indicatorenTechnische prestatie-indicatorenIndicatorToelichtingAmbitieGebouwconditieVoor ons onderhoud maken we gebruik van een meerjaren onderhoudsplan op basis van de NEN27674Conditiemeting van gebouwen, terreinen en installaties is in Nederland de meting van de staat van onderhoud conform de NEN 2767 standaard. Dit gebeurt door middel van een vastgelegde meet- en registreermethode. Bij de inspectie van ieder materiaal, elk element en iedere detaillering wordt gecontroleerd op eventuele gebreken, de omvang daarvan en de intensiteit. De score loopt van 1 tot 6, daarbij is 1 zeer goed en 6 zeer slecht. Een conditiescore van 3 is naar de maatstaf van de meeste vastgoedportefeuillehouders of gebruikers voldoende.. Wij onderhouden onsvastgoed sober en doelmatig.Minimaal conditieniveau 3 (NEN2767)LeeftijdHet bouwjaar geeft aan hoe oud een gebouw is en zegt ietsover de mogelijk resterende boekwaarde en of er investeringsruimte is.Een gebouw ouder dan 20 jaar komt eerder in aanmerking voorrenovatie, sloop of nieuwbouwDuurzaamheidOp basisvan het Klimaatakkoord moet al het vastgoed in 2050 energieneutraal zijn. Hiervoor wordt een Routekaart Maatschappelijk Vastgoed Haarlemmermeer uitgewerkt.Vooruitlopend op dezeRoutekaart wordt nu alvast een prestatiedoel benoemd.Ten minste Energielabel C5In het Klimaatakkoord is aangegeven dat alle kantoorpanden in 2023 label C moeten hebben. Deze ambitie geldt (nog) niet voor maatschappelijke voorzieningen en is sterk afhankelijk van hoe rendabel duurzaamheidsinvesteringen zijn..ToegankelijkheidVoor de toegankelijkheid van gebouwen is nog geen landelijk of gemeentelijk beleidgeformuleerd. Momenteel is er ook nog geen vastomlijnde landelijke NEN-methodiek vastgesteld. Bij de introductie van de Omgevingsvisie wordt het landelijk Bouwbesluit wel (beperkt) aangepast voor (ver-)bouw van woningen en openbare gebouwen. Vooruitlopend op duidelijke centrale richtlijnen voor toegankelijkheid benoemen we hier wel alvast ons ambitieniveau.De verdere uitwerking van toegankelijkheid van onze voorzieningen wordt meegenomen in het beleidskader Vastgoed. Hierin zal beschreven worden wat de minimaleeisen zijn wat betreft bereikbaarheid, bewegingsvrijheid en verblijfscomfort6Bij het ontbreken van een eenduidige NEN-normering maken wij gebruik van het Handboek voor Toegankelijkheid. Het handboek is 9 doorontwikkeld in samenwerking met cliënten- en patiëntenorganisaties. Het Keurmerk Nationale Toegankelijkheid, ontwikkeld en getoetst door de organisatie van Ongehinderd, maakt hier ook gebruik van, net als de toekomstige NEN-normering..

Onze voorzieningen zijn zonder belemmering voor iedereen toegankelijk

Bezoekers moetenzonder belemmering kunnen bewegen in onze voorzieningen

Bezoekers kunnen zonder belemmering verblijven in onze voorzieningen

4Beleidsmatige richtlijnen maatschappelijke voorzieningen4.1Prestatie-indicatoren voor beleidsmatige richtlijnenAls de maatschappelijke voorzieningen aan de hand van de ruimtelijke richtlijn en de vastgoedrichtlijnen zijn beoordeeld, gaan we tijdens de IAP wijkanalyse aan de hand van beleidsmatige richtlijnen beoordelen of de invulling van het gebouw (programmering) presteert zoals wij dat zouden willen. Het doel is immers dat de programmering bijdraagt aan onze beleidsdoelen (maatschappelijke meerwaarde oplevert). Het meten van een maatschappelijke meerwaarde is een lastige opgave, omdat het niet eenvoudig objectief meetbaar is. Om deze prestatie toch te beoordelen, stellen wij voor om het gebruik en de tevredenheid van de gebruiker van de maatschappelijke voorziening te meten aan de hand van de volgende prestatie-indicatoren:Voor gebruik:

Het werkelijke gebruik van een ruimte, waar mogelijk in % afgezet tegen het maximaal mogelijke gebruik (bezettingsgraad) per type accommodatie.

Het totaal aantal bezoekers gemiddeld per week.

Voor tevredenheid:

Tevredenheid gebruikers uit tevredenheidsonderzoeken.

4.2UitwerkingWe gaan per type voorziening nog een passende methode en ambitie over gebruik en tevredenheid formuleren. Het gebruik van een bibliotheek is immers anders te meten dan van een sporthal, dat vraagt om maatwerk. Ook zijn wij hiervoor afhankelijk van de informatie die onze maatschappelijke partners (stichting Maatvast, stichting Het Cultuurgebouw en Sportfondsen NV) kunnen aanleveren. Samen met hen stellen wij een passende methode en ambitie vast. Dit gaan we in de komende tijd verder uitwerken. Hierbij wordt ook gekeken naar het onderscheid tussen grote en kleine kernen.Maatschappelijke meerwaarde is vanzelfsprekend meer dan alleen het resultaat van bezetting, aantal bezoekers en de tevredenheid. Maar door deze prestaties meetbaar te maken krijgen we wel inzicht in de mogelijkheden om het gebruik van de maatschappelijke voorzieningen te optimaliseren. Bij de vraag of de ruimte meer gebruikt zou kunnen worden, speelt ook de afweging welke extra kosten het uitbreiden van programmering of extra uren beheer met zich meebrengt. Hieronder is een eerste uitwerking van de prestatie- indicatoren gebruik en tevredenheid weergegeven.Tabel D. Prestatie-indicatoren bij beleidsmatige richtlijnCategorieSubcategorieGebruik van het vastgoedTevredenheid gebruikerBezettingsgraad % op jaarbasis*Bezoekers per weekOntmoeten en welzijnDorps- en wijkcentraAantal uren verhuur 5.096 uur per jaar als 100% bezettingAantal bezoekers

Klant tevredenheidsonderzoek door Maatvast (1x per 2 jaar)

Cijfers minimaal 7

JongerencentraAantal uren verhuur 5.096 uur per jaar als 100% bezettingAantal bezoekers

Klant tevredenheidsonderzoek door Maatvast (1x per 2 jaar)

Cijfers minimaal 7

CultuurBibliotheken5.096 uur per jaar als 100% bezetting.De openingsuren zijn bekend. Verdere afstemming benodigd over ambitieniveau.Bezoekersaantallen met onderscheid tussen bibliotheken van groter en kleiner dan 750 m2 Verdere afstemming benodigd over ambitieniveau.Nader af te stemmen.Wellicht een terugkerend tevredenheidsonderzoek door het CultuurgebouwAteliers & expositieruimtes5.096 uur per jaar als 100% bezetting. Verdere afstemming benodigd over berekening bezettingsgraad en ambitieniveau.Bezoekersaantallen per locatie. Verdere afstemming benodigd over ambitieniveau voor alle locaties.Nader af te stemmen. Wellicht een terugkerend tevredenheidsonderzoek door het CultuurgebouwCultuureducatie5.096 uur per jaar als 100% bezetting. Verdere afstemming benodigd over berekening bezettingsgraad en ambitieniveau.Bezoekersaantallen per locatie.Verdere afstemming benodigd over ambitieniveau voor alle locaties.Nader af te stemmen. Wellicht een terugkerend tevredenheidsonderzoek door het CultuurgebouwPodia5.096 uur per jaar als 100% bezetting. Verdere afstemming benodigd over berekening bezettingsgraad en ambitieniveau.Bezoekersaantallen per locatie.Verdere afstemming benodigd over ambitieniveau voor alle locaties.Nader af te stemmen. Wellicht een terugkerend tevredenheidsonderzoek door het CultuurgebouwSportSporthal

< 35% = optimaliseren of verklaren

> 35% = voldoende

1000

Onderzoek Mulier (en later wellicht Sportfondsen)

beoordeling gemiddeld minimaal voldoende

Sportzaal

< 50% = optimaliseren of verklaren

> 50% = voldoende

400

Onderzoek Mulier (en later wellicht Sportfondsen)

beoordeling gemiddeld minimaal voldoende

Gymzaal

< 25% = optimaliseren of verklaren

> 25% = voldoende

400

Onderzoek Mulier (en later wellicht Sportfondsen)

beoordeling gemiddeld minimaal voldoende

Maximale bezetting is van 9:00-23:00 uur. Dit is 14 uur per dag en daarmee 14 uur x 365 dagen is 5.096 uur op jaarbasis = 100%.

5ContextIn juni 2020 is het IAP geamendeerd vastgesteld. Tijdens het opstellen van het Beoordelingskader is meerjarenbeeld gewijzigd. Het vaststellen van dit beoordelingskader heeft nu echter verder geen financiële consequenties. Dit beoordelingskader is de invulling van het amendement en van toepassing bij de wijkanalyses van het IAP. Uit de wijkanalyses van het IAP komen per kern actieplannen, deze actieplannen worden ter informatie of besluitvorming, afhankelijk van een eventuele investeringsvraag, aan de raad voorgelegd en meegenomen in Meerjaren Perspectief vastgoed (MPV). Het eerste MPV zal eind 2021 gereed zijn. Binnenkort zal ook visie en uitvoeringsprogramma sociale infrastructuur ter bespreking aan de raad worden aangeboden. Hierin wordt de ruimtebehoefte aan maatschappelijke voorzieningen geformuleerd met een beschrijving van de planning, kostenopgave en organisatie die past bij de gewenste schaalsprong van ongeveer 20.000 extra woningen.De samenhang tussen de diverse stukken kan als volgt worden weergegeven:6Uitwerking en evaluatieNet als het IAP 2020, is het Beoordelingskader Maatschappelijk Voorzieningen IAP een document dat we moeten evalueren op basis van de toepassing in de praktijk. Van belang is te beoordelen hoe de referentienormen en de richtlijnen in de praktijk uitwerken.Tegelijkertijd willen we ook de eerste wijkanalyses gebruiken om te toetsen of de richtlijnen die we hier hebben opgenomen realistisch en eenvoudig toepasbaar zijn en dienen de volgende prestatie-indicatoren nog verder te worden uitgewerkt:

Duurzaamheid

Toegankelijkheid

Gebruik

Tevredenheid

Duurzaamheid en toegankelijkheid nemen we mee in het Beleidskader Vastgoed en gebruik en tevredenheid worden meegenomen in de prestatieafspraken bij de subsidieverlening/overeenkomsten met onze maatschappelijke partners.Het beoordelingskader is onderdeel van de evaluatie van het IAP. Bij de raadssessie eind 2021 informeren wij de raad over de voortgang en eind 2022 evalueren we het IAP.BegrippenlijstMaatschappelijke activiteiten:Dit zijn bezigheden die voortkomen uit de maatschappelijke behoeften van mensen of een groep mensen.Maatschappelijke voorzieningen:Een combinatie van functies, activiteiten en accommodaties die zijn gericht op het bewerkstelligen van specifieke behoeften en doelstellingen van doelgroepen.Maatschappelijke accommodaties:Vastgoedobjecten met een maatschappelijke bestemming, die worden ingezet voor de beleidsdoelstellingen van onderwijs, welzijn, zorg, sport en cultuur. De bestemming van de accommodatie (het object) is bepalend, niet het eigendom van het object.Bovenwijkse maatschappelijke voorziening:Een maatschappelijke voorziening waarvan het nut zich uitstrekt over een groter gebied dan de wijk of kern waar de maatschappelijke voorziening is gevestigdReferentienormen:Ruimtebehoefte in m2 per woning of inwoner voor een bepaalde maatschappelijke voorziening. Wij zien de referentienormen als een vertaling van de indicatieve ruimtebehoefte aan maatschappelijke voorziening uitgedrukt in m2. Het begrip referentienorm wordt door meerdere gemeenten gehanteerd.Referentienormen Voorzieningen Haarlemmermeer Springco Urban Analytics & Stipo, 19 januari 2021Overzichtsmatrix (m2 per woning)Advies Stipo 2019Steekproef 2020Maatsch. vastgoed Hlmr 2020Normering 2020Reikwijdte voorzieningOntmoetingsruimte0,290,1540,2030,18WijkgebondenJongerencentrum0,0110,0250,02BovenwijksBibliotheek0,1050,1440,12BovenwijksAtelier (gesubsidieerd)0,0330,0210,033BovenwijksCultuureducatie0,0700,1240,10WijkgebondenPodia0,1690,1580,17GemeentelijkScoutings (perceel)0,2270,3260,28BovenwijksScoutings (gebouw)0,0310,0360,033Bovenwijks(Avonturen)speeltuinen enspeeltuinverenigingen0,3510,6540,50BovenwijksKinderboerderijen0,4830,4930,51BovenwijksVolkstuinen4,3652,3472,69BovenwijksNatuureducatie (gebouw)0,0100,0160,012BovenwijksEerstelijns (Basis) GGZ0,0090,009BovenwijksDiëtist0,0030,003BovenwijksLogopedist0,0040,004BovenwijksSteunpunt Mantelzorg0,0020,002BovenwijksVerloskundige(behandelruimte)0,0080,008BovenwijksZiekenhuis0,6700,67GemeentelijkGeïndiceerde dagbesteding0,0250,025BovenwijksVerslavingszorg MGGZ0,0530,05BovenwijksHuisarts0,150,1000,15WijkgebondenFysiotherapeut0,040,1110,04WijkgebondenTandarts0,090,0920,09WijkgebondenApotheek0,0880,0570,088BovenwijksMaatschappelijkedienstverlening0,0120,013WijkgebondenWijkzorg0,016WijkgebondenKinderdagopvang0,263 *0,1310,263WijkgebondenBuitenschoolse opvang0,2400,1610,240WijkgebondenHospice0,0100,010BovenwijksOntmoetingsgroepen(vrij toegankelijk)0,050,05Bovenwijks

Stipo’s kengetallen voor kinderdagopvang en peuterspeelzalen uit 2019 bij elkaar opgeteld (nieuwe wetgeving)

InleidingDe gemeente Haarlemmermeer heeft Stipo gevraagd om in navolging van Stipo’s rapportage uit 2019 (Update Kengetallen voorzieningen Haarlemmermeer, 15 februari 2019) meer inzicht te bieden in de benodigde vierkante meters voor een aantal maatschappelijke voorzieningen. Stipo heeft Springco Urban Analytics gevraagd om hierin als onderzoeker te participeren.Bij veel gemeenten is de wens groot om meer inzicht te krijgen in de normen die worden gebruikt om het ruimtebeslag van maatschappelijke voorzieningen te berekenen en te beoordelen. Van normen die gemeenten al jarenlang gebruiken in hun stedelijke ontwikkeling is soms onduidelijk hoe deze ooit tot stand zijn gekomen. Ook bestaat de behoefte om het huidige niveau naast dat van vergelijkbare gemeenten te leggen. Dit rapport met bijbehorend advies voor referentienormen biedt een antwoord op bovengenoemde vragen en dient als objectieve onderbouwing voor de beoordeling van bestaande maatschappelijke voorzieningen en voor ruimtereserveringen van maatschappelijke voorzieningen bij gebiedsontwikkelingen. Per voorziening is al een indeling (wijkgebonden, bovendijks of gemeentelijk) gemaakt die de reikwijdte (afstand voor inwoners tot een voorziening) van een voorziening beschrijft. Deze komt terug in de Overzichtsmatrix aan het begin van dit rapport.Zeker in de huidige context, waarin de gemeente Haarlemmermeer voor een grote stadsuitbreiding staat, is dit zeer relevante informatie. In de Nota Schaalsprong Wonen (2018.0061852) staat dat het huidige voorzieningenniveau in de gemeente Haarlemmermeer goed voldoet, en dat de huidige voorzieningen naar verhouding van de groei van de gemeente moeten meegroeien. Daarom is in dit onderzoek ook gekeken naar het huidige bezit aan maatschappelijke voorzieningen in Haarlemmermeer en is dit meegewogen om tot een advies referentienorm te komen. Omdat landelijke kengetallen of referentienormen niet of nauwelijks voorkomen is gekozen voor een onderzoeksintensieve aanpak met drie vergelijkbare steekproefgemeenten. Hierbij moet worden opgemerkt dat met deze aanpak een benadering van de werkelijkheid wordt gegeven. Toch heeft het resulterende getal veel waarde gehad, omdat het in combinatie met ambtelijke beleidskennis tot een betrouwbare definitieve referentienorm heeft geleid.MethodeStipo’s rapportage uit 2019 en deze gezamenlijke rapportage van Springco Urban Analytics en Stipo gebruiken verschillende methodieken. De eerste ging uit van een theoretische benadering, waarin cijfers van brancheverenigingen, een voorzieningenmodel uit Amsterdam en een kennisbank Van Mensen Naar Meters gecombineerd zijn met beleid van de gemeente Haarlemmermeer. Door de werkelijke locaties en vierkante meters van voorzieningen te achterhalen in zowel de gemeente Haarlemmermeer als drie steekproefgemeenten, en hieruit een reële referentienorm te berekenen (praktische benadering), vult dit onderzoek de cijfers uit 2019 aan.In deze rapportage zijn allereerst drie steekproefgemeenten (Almere, Zaanstad en Zoetermeer) onder de loep genomen. De keuze voor deze evenals Haarlemmermeer polycentrische steekproefgemeenten wordt verder toegelicht in Bijlage 1. De verschillende voorzieningen werden door middel van bureauonderzoek (bv. Google Maps, OpenStreetMaps), beleidsanalyse (bv. subsidieregisters) en ‘web scrapes’7Een ‘web scrape’ is een computertechniek waarbij software wordt gebruikt om informatie van webpagina's (bv. landelijke branchecijfers) te extraheren. in kaart gebracht. Vervolgens zijn voor alle gevonden voorzieningen de hoeveelheid vierkante meters op verschillende manieren berekend. Per locatie is gekozen voor de methode waarmee een zo accuraat mogelijke benadering van de werkelijke oppervlakte kon worden verkregen. De volgende methoden werden gebruikt:

Zo kon in het geval van een gebouw met ‘dedicated space’ het aantal vierkante meters van Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) worden gehaald. Deze methode is alleen mogelijk als het verblijfsobject uitsluitend voor genoemde functie wordt gebruikt (bv. een gebouw dat alleen dienstdoet als fysiotherapiepraktijk en niet ook als sportschool). Omdat de BAG gebruiksoppervlakte aangeeft in plaats van bruto vloeroppervlakte (hierna BVO) zijn deze vierkante meters omgerekend naar BVO (zie Bijlage 2).

Als er bij een verblijfsobject geen sprake was van ‘dedicated space’ zijn de getallen op de volgende twee manieren tot stand gekomen:

Indien er sprake was van standaardgroottes die konden worden afgeleid uit de vakliteratuur, is de grootte van gevonden locaties op deze manier worden ingevuld

Als standaardgrootte niet bekend was is gebruik gemaakt van het gemiddelde van de locaties mét ‘dedicated space’.

In het geval van een erf (scouting, kinderboerderij, avonturenspeeltuin) is de hoeveelheid vierkante meters berekend op basis van satellietbeelden.

Voor sommige voorzieningen was al een referentienorm bekend uit 2019. De gevonden vierkante meters in steekproefgemeenten en/of de gemeente Haarlemmermeer maakt een vergelijking mogelijk. Dit is per voorziening beschreven in de duiding. Zichtbare verschillen zijn vaak het gevolg van specifieke beleidskeuzes in de desbetreffende gemeente, wat ook te zien is in de verschillen tussen de drie steekproefgemeenten onderling. Als een steekproefgemeente in een bepaalde categorie overduidelijk afweek van het normale patroon, is deze als ‘outlier’ bestempeld en niet opgenomen in de uiteindelijke berekening. In de meeste gevallen zien we echter – op enkele uitschieters na - dat veel getallen grotendeels overeenkomen.De metrage van avonturenspeeltuin Jeugdland Nieuw-Vennep werd op basis van satellietbeelden bepaaldDe getallen zijn op verzoek van de gemeente berekend per woning. Mocht de wens bestaan dit te vertalen naar een getal per bewoner dan kan dat met de gemiddelde woningbezetting van het jaar waarin het kengetal werd opgesteld (2,39 in 2019 en 2,43 in 2020).Toelichting referentienormenRuimte voor MeedoenOntmoetingsruimte (dorps- en wijkcentrum)Referentienorm0,18m² BVO per woningToelichtingIn de landelijke Taxatiewijzer voor overheidsgebouwen hanteert VNG (2019) voor een ‘Dorpshuis, 1980 en ouder, traditionele bouw’ een bruto BVO van 600m² en voor een ‘Standaard wijk- en buurtcentrum, 1980 en ouder, traditionele bouw’ een BVO van 1.000m². Voor alternatieve archetypes van wijk- en buurtcentra gelden in de Taxatiewijzer andere vloeroppervlaktes.8Voor ‘Dorpshuis, 1980 en ouder, traditionele bouw’ geldt 600m², voor ‘Wijkbuurtcentrum, 1981 t/m 2000, multifunctionele accommodatie’ en ‘Wijkbuurtcentrum, 2001 en nieuwer, modern’ geldt beide ook 1000m², voor ‘Wijkbuurtcentrum, 1981 t/m 2000, standaard’ geldt 1500m², en voor ‘Wijkbuurtcentrum, 2001 en nieuwer, multifunctionele accommodatie’ geldt 2000m² (VNG, 2019). In een eerder onderzoek naar de wijkonderneming, die Wijkplaats (2012) in opdracht van Bouwstenen voor Sociaal en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uitvoerde, wordt een BVO van 600m² gehanteerd. Omdat deze standaard grootte in twee verschillende onderzoeken naar voren komt, wordt bij wijkcentra zonder ‘dedicated space’ uitgegaan van 600m². Dat is bij 10 van de 56 gevonden buurtcentra het geval.Bron steekproefLocatiespecifiek: Zoetermeerwijzer, Sociale Kaart Flevoland, Subsidieregeling buurthuizen ZaanstadGeneriek: Google Maps,Sociale Kaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 24 locaties, met totaal BVO van 14.683m². In 2020 had de stad 85.977 woningen.Dit betekent 14.683/85.977=0,171m² per woning.In Zaanstad zijn 18 locaties, met totaal BVO van 13.294m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 13.294/68.947=0,193m² per woning.In Zoetermeer zijn14 locaties, met totaalBVO van 4.661m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 4.661/56.458=0,083m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn dit dus 56 locaties, met een BVO van 32.638m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 32.638/211.382=0,154m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 28 locaties, met totaal BVO13.015m2. In totaalzijn er 64.195 woningen. Ditbetekent 13.015/64.195=0,203m² per woning.In totaal zijn dit dus 84 locaties, met een BVO van 45.653m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 45.653/275.577=0,166m² per woning.Omdat de gevonden hoeveelheid vierkante meters in de gemeente Zoetermeer significant afwijkt van de resterende gemeenten en deze gemeente een ander beleid aangaande buurthuizen lijkt te hanteren, adviseren Stipo en Springco deze gemeente niet op te nemen in de benchmark. In Almere, Zaanstad en Haarlemmermeer zijn in totaal 70 locaties, met een BVO van 40.992m². In totaal zijn er 219.119 woningen. Dit betekent 40.992/219.119=0,187m² per woning.Duiding en advies vervolgkeuze

Dit cijfer is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

In 2005 is er een landelijk kengetal opgezet door de VU van 0,1 buurtcentrum per 1.000 inwoners. Met de grootte van 600 m2 per ontmoetingsruimte en verrekend naar een getal per woning betekent dit voor Haarlemmermeer 0,146m² per woning (600m² per 10.000 inwoners en een woonbezetting van 2,43 inwoners per woning. 600/10.000=0,06m² per inwoner. 0,06x2,43=0,1458 m² per woning).

De uitkomst van Stipo’s onderzoek in 2019 was 0,29m² per woning, dat betekent bij een woningbezetting van 2,39 in 2019 dan 0,12m² per inwoner (0,29/2,39). Bij de berekening is gekeken naar de meest overeenkomende huidige norm van de Haarlemmermeer ‘Sociaalcultureel werk (wijkcentra/dorpshuizen)’ waarbij 240m² per 1000 inwoners wordt gehanteerd op niveau van kleine kern en 120m² per 1000 inwoners op wijk/gemeente niveau. Dat staat gelijk aan: 240/1000*2,39 = 0,57m² per woning en 120/1000*2,39 = 0,29m² per woning. Uit de trends blijkt dat buurthuizen in functionaliteit een verrijking ondergaan (zorg, dagbesteding, activiteiten), waardoor het ons advies is om niet te besparen op deze voorziening. Door ruimte voor aanvullende functies vast te stellen in deze norm, kan dat effect hebben op bijvoorbeeld voorziening laagdrempelige dagbesteding.

Voor het cijfer van 0,29 m² per woning uit 2019 is door Stipo de toen bestaande norm van de gemeente Haarlemmermeer als uitgangspunt genomen. Die norm stamt uit 2010. Sindsdien is er veel veranderd in de buurthuizen. Van de bandbreedte in die norm heeft Stipo daarom in 2019 het lage cijfer genomen vanwege de trend meer combinaties op te zoeken met andere maatschappelijke gebouwen. Dat lage cijfer is vertaald naar een cijfer per woning.

In alle drie steekproefgemeenten in het huidige onderzoek ligt de gevonden oppervlakte lager dan de lage norm van de gemeente Haarlemmermeer zelf. Op basis van de steekproefgemeenten is ook een woonmilieu-specifieke berekening gemaakt (zie Bijlage 1b).

Zoetermeer is van de drie steekproefgemeente zeer laag, en dat haalt het gemiddelde van 0,154 fors omlaag. Vandaar dat Stipo en Springco adviseren deze gemeente niet op te nemen in de benchmark.

Gezien de lage oppervlakte van Zoetermeer het gevolg van gemeentelijk beleid lijkt en deze gemeente daarom niet wordt meegenomen in de benchmark, en na gesprekken met beleidsadviseurs en analyse van beleidsstukken in de Haarlemmermeer, adviseren Stipo en Springco een referentienorm van 0,18m² per woning.

Ruimte voor ontmoeten en welzijnJongerencentrumReferentienorm0,02m² BVO per woningToelichtingVoor het oppervlak per jongerencentrum zijn geen landelijke statistieken of referentienormen beschikbaar. In Stipo’s Kennisbank Voorzieningenscan (2012) is daarom indicatief uitgegaan van 600m² voor ‘jongerencentra/poppodia’. Op basis van de case study van jongerencentra in de Taxatiewijzer Overheidsgebouwen van VNG (2019) kan een standaardgrootte van BVO van 350 m2 worden afgeleid. In het licht van de daadwerkelijke vloeroppervlakte van gevonden jongerencentra in de drie steekproefgemeenten is die laatste standaardgrootte de meest logische keuze. Daarom wordt bij jongerencentra zonder ‘dedicated space’ uitgegaan van een BVO van 350m². Dat is bij 3 van de 13 gevonden jongerencentra het geval.Bron steekproefLocatiespecifiek: Zoetermeerwijzer, Sociale Kaart FlevolandGeneriek: Google Maps, Sociale Kaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 6 locaties, met totaal BVO van 1.451m². In 2020 had de stad 85.977 woningen.Dit betekent 1.451/85.977=0,017m² perwoning.In Zaanstad is 1 locatie, met totaal BVO van 232m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen.Dit betekent 232/68.947=0,003m² per woning.In Zoetermeer zijn 3 locaties, met totaal BVO van 666m². In 2020 had de stad 56.458 woningen.Dit betekent 666/56.458=0,012m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn dit dus 10 locaties, met een BVO van 2.349m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 2.349/211.382=0,011m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 6 locaties, met totaal BVO van 1.624m². In 2020 had Haarlemmermeer 64.195woningen. Dit betekent 1.624/64.195=0,025m² per woning.In totaal zijn dit dus 16 locaties, met een BVO van 3.973m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 3.973/275.577=0,014m² per woning.Omdat de gevonden hoeveelheid vierkante meters in de gemeente Zaanstad significant afwijkt van de resterende gemeenten en deze gemeente een ander beleid aangaande jongerencentra hanteert, adviseren Stipo en Springco deze gemeente niet op te nemen in de benchmark. In Almere, Zoetermeer en Haarlemmermeer zijn in totaal 15 locaties, met een BVO van 3.141m². In totaal zijn er 206.630 woningen. Dit betekent 3.141/206.630=0,015m² per woning.Duiding en advies vervolgkeuze

Dit cijfer is sterk afhankelijk van het lokaalbeleid.

Zaanstad is van de drie steekproefgemeente zeer laag, maar hanteert ook ander beleid. Dit haalt het gemiddelde van omlaag. Vandaar dat Stipo enSpringco adviseren dezegemeente niet op te nemenin de benchmark.

In 2005 is er een landelijk kengetal door de VU opgesteld van 0,1 jongerencentrum per 1.000 inwoners. Met de groottevan 350m² per jongerencentrum en verrekend naar een getal per woning betekent dit 0,085m² per woning (woonbezetting van 2,43 inwoners per woning in 2020 en 350/10.000 en 2,43x0,035=0,085).

In 2009 was er een norm van 1 sociaal-culturele accommodatie specifiek voor jongeren wanneer er in een kern 3.500 12 t/m 23 jarigen woonden (deze norm bevatte geen metrage). In het voorzieningenkader uit 2010 stond 160m² per 1.000 12-18 jarigen met een minimum van 40 m².

We adviseren op grond van het landelijk kengetal en de gemeentelijke beleidsdoelen van de gemeente Haarlemmermeer om de uitkomst uit de steekproefgemeenten naar boven op te schroeven. Stipo en Springco komen dan uit op 0,02m² per woning als referentienorm.

Ruimte voor cultuurBibliotheekReferentienorm0,12m² BVO per woningToelichtingEr wordt geen gebruik gemaakt van de standaardgrootte uit de Taxatiewijzer Cultuur van VNG (2019), omdat hierin slechts één getal (BVO van 1500 m2) wordt gehanteerd. Dit sluit niet aan bij het divergente karakter van hoofd- en nevenvestigingen. In een onderzoek van VNG (2011) naar het subsidiebeleid van openbare bibliotheken wordt expliciet verwezen naar een APE-onderzoek uit 2007 waarin de groottes van vestigingen zijn onderzocht. Hierin komt naar voren dat in gemeenten met tussen de 100.00 en 150.000 inwoners (Zoetermeer) een hoofdvestiging circa 3500m² en een nevenvestiging circa 1500m² beslaat. Voor gemeenten met meer dan 150.000 inwoners (Almere, Zaanstad) geldt dat een hoofdvestiging circa 4500m² en een nevenvestiging circa 2250m² beslaat. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze oppervlakten slechts indicatief zijn. Van de 9 bibliotheken uit de steekproef zijn er 2 op deze manier worden ingevuld, bij de overige 7 was sprake van ‘dedicated space’. Binnen deze referentienorm zijn alleen openbare bibliotheken die voor iedereen toegankelijk zijn meegenomen, en dus geen bibliotheken die alleen voor een bepaalde doelgroep (bijvoorbeeld schoolkinderen) zijn bestemd.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,Vereniging van Openbare BibliothekenBerekeningIn Almere zijn 4 bibliotheken, met totaal BVO van 13.664m². In 2020 had de stad 85.977 woningen.Dit betekent 13.664/85.977=0,159m² per woning.In Zaanstad zijn 2 bibliotheken, met totaal BVO van 3.987m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Ditbetekent 3.987/68.947=0,058m² per woning.In Zoetermeer zijn3 bibliotheken, met totaal BVO van 4.564m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 4.564/56.458=0,081m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn dit dus 9 bibliotheken, met een BVO van22.216m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 22.216/211.382=0,105m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 6 bibliotheken, met totaal BVO van 9.272m². In 2020 had degemeente 64.195 woningen. Dit betekent 9.272/64.195=0,144m² per woning.In totaal zijndit dus 15 bibliotheken, met een BVO van 31.488m². In totaal zijn er 275.577woningen. Dit betekent 31.488/275.577=0,114m² per woning.Omdat de gemeenten Zaanstad in haar beleid aangaande bibliotheken significant afwijkt van de resterende gemeenten, adviseren Stipo en Springco deze gemeente niet op te nemen in de benchmark. In Almere, Zoetermeer en Haarlemmermeer zijn in totaal 13 bibliotheken, met een BVO van 27.500m². In totaal zijn er 206.630 woningen. Dit betekent 27.500/206.630=0,133m² per woning.Duiding en advies vervolgkeuze

Er is geen zuiver landelijk getal voor bibliotheken.

De steekproefgemeenten laten grote verschillen zien. Het gat tussen Zaanstad met een relatief laag getal en Almere met een relatief hoog getal is groot. Op basis van de drie steekproefgemeenten is ook een woonmilieu- specifieke berekening gemaakt, die ook grote verschillen toont (zie Bijlage 1b).

Dit cijfer is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

Stipo en Springco hebben uitgebreide data-analyse uitgevoerd om tot een advies voor bibliotheken te komen. Op basis van het huidige aantal huishoudens woonachtig in de gemeente Haarlemmermeer, en een reisafstand van 1,25-4km (geldt voor 80% van de Nederlanders) lijkt een aantal van drie tot acht (hoofd- of neven)vestigingen een passend gemeentelijk streven voor bibliotheken.

Zaanstad heeft van de drie steekproefgemeenten een significant lagere oppervlakte, wat het gemiddelde fors omlaag haalt. Omdat de gemeente Zaanstad een wezenlijk ander beleid voert op het gebied van bibliotheken adviseren Stipo en Springco de gemeente niet op te nemen in de benchmark.

We adviseren op basis van correspondentie met beleidsadviseurs om voor de referentienorm uit te gaan van 0,12m² per woning, wat aansluit bij het gemiddelde van alle vier gemeenten.

Ruimte voor cultuurAtelier & ExpositieruimteReferentienorm0,033m² BVO per woningToelichting standaardgrootteVoor het oppervlak per atelier of expositieruimte zijn geen landelijke statistieken of referentienormen beschikbaar. Daarom worden de missende oppervlaktes in de drie steekproefgemeenten ingevuld door het gemiddelde van de locaties met ‘dedicated space’ te berekenen. Voor deze locaties geldt op basis van informatie uit de BAG (geconverteerd van GO naar BVO, zie Bijlage 2) een gemiddelde BVO van 500m². Van de 12 locaties uit de steekproef moesten er 4 op deze manier worden ingevuld, en een bureauonderzoek op Google Maps kan bevestigen dat deze schatting voor de gevonden locaties accuraat is.Bron steekproefLocatiespecifiek: Cultuurplan Almere, Cultuurfonds Almere, Toekomstagenda Cultuur Zaanstad, Subsidiekader Zoetermeer, Cultuurfonds ZoetermeerGeneriek: Subsidieregisters, GoogleMapsBerekeningIn Almere zijn7 (deels) gesubsidieerde locaties met ateliers/expositieruimten, mettotaal BVO van 2.141m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 2.141/85.977=0,025m² per woning.In Zaanstad zijn 4 (deels) gesubsidieerde locaties met ateliers/expositieruimten, met totaal BVO van 2.227m². In 2020 had de stad 68.947 woningen. Dit betekent 2.227/68.947=0,032m² per woning.In Zoetermeer zijn 2 (deels) gesubsidieerd locaties met ateliers/expositieruimten, met totaal BVO van 2.613m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 2.613/56.458=0,046m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn dit dus 13 (deels) gesubsidieerde ateliers/expositieruimten, met een BVO van 6.982m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 6.982/211.382=0,033m² perwoning.In Haarlemmermeer zijn 4 ateliers, met totaal BVO van 1.335m2. In 2020 had degemeente 64.195 woningen. Dit betekent 1.335/64.195=0,021m² per woning.9 De vierkante meters van ateliers in het Kunstfort Vijfhuizen en Fort Hoofddorp missen in deze berekeningIn totaal zijn dit dus 17 ateliers, met een BVO van 8.317m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 8.317/275.577=0,030m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er bestaat voorateliers geen landelijke referentienorm.

De gemiddelde oppervlakte bij de drie steekproefgemeenten ligt dicht bij elkaar.

Dit cijfer is sterk afhankelijk van het lokaalbeleid.

We adviseren als referentienorm het gemiddelde van de drie steekproefgemeenten te nemen, wat neerkomt op 0,033m² per woning.

Ruimte voor cultuurCultuureducatieReferentienorm0,10m² BVOper woningToelichting standaardgrootteVoor het oppervlak per locatie voor cultuureducatie zijn geen landelijke statistieken of referentienormen beschikbaar. De brancheorganisatie LKCA geeft slechts een overzicht van de aangesloten organisaties, en hierin mist een groot deel van de gesubsidieerde instellingen voor cultuureducatie in de drie steekproefgemeenten.Daarom worden de missende oppervlaktes ingevuld doorhet gemiddelde van de locaties met ‘dedicated space’ te berekenen. Voor deze locaties geldt op basis van informatie uit de BAG een gemiddelde BVO van 2.050m². Van de 8 locaties uit de steekproef moesten er 3 in Almere op deze manier worden ingevuld, en een bureauonderzoek op Google Maps kan bevestigen dat deze schatting van de drie Almeerse locaties accuraat is.Bron steekproefLocatiespecifiek: Cultuurplan Almere, Cultuurfonds Almere, Toekomstagenda Cultuur Zaanstad, Subsidiekader Zoetermeer, Cultuurfonds ZoetermeerGeneriek: Google Maps,Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en AmateurkunstBerekeningIn Almere zijn 4 locaties bestemdvoor cultuureducatie, met totaal BVO van 7.387m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 7.387/85.977=0,086m² per woning.In Zaanstad zijn 3 locaties bestemd voor cultuureducatie, met totaal BVO van 3.093m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 3.093/68.947=0,045m² per woning.In Zoetermeer is 1 locatie bestemd voor cultuureducatie, met totaal BVO van 4.289m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 4.289/56.458=0,076m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn dit dus 8 locaties bestemd voor cultuureducatie, met een BVO van 14.769m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 14.769/211.382=0,070m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 2 locaties bestemd voor cultuureducatie met totaal BVO van 7.937m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 7.937/64.195=0,124m² per woning.In totaal zijn dit dus 10 locaties bestemd voor cultuureducatie, met een BVO van 22.706m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 22.706/275.577=0,082m² per woning.Omdat de gemeente Zaanstad significant afwijkt van de resterende gemeenten wordt geadviseerd deze niet op te nemen in de benchmark. In Almere, Zoetermeer en Haarlemmermeer zijn in totaal 7 locaties bestemd voor cultuureducatie, met een BVO van 19.613m². In totaal zijn er 206.630 woningen. Dit betekent 19.613/206.630=0,095m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor cultuureducatie geen betrouwbare landelijke referentienorm voorhanden.

Er zijn grote verschillen tussen de daadwerkelijk aangetroffen oppervlaktes in de drie steekproefgemeenten, met Zaanstad als gemeente met een laag cijfer en Zoetermeer met een hoog cijfer.

Op basis van de drie steekproefgemeenten is ook een woonmilieu- specifieke berekening gemaakt, die ook grote verschillen toont (zie Bijlage 1b).

Dit cijfer is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

Daarom adviseren wij de gemeente Zaanstad niet op te nemen in de benchmark, wat betekent dat het gemiddelde van Almere, Zoetermeer en Haarlemmermeer een afgeronde referentienorm van 0,10m² per woning oplevert.

Ruimte voor cultuurPodiaReferentienorm0,17m² BVO per woningToelichting standaardgrootteVNG (2019) maakt in de Taxatiewijzer Cultuur onderscheid tussen schouwburgen, concertzalen en theaters die gebouwd zijn vóór 1986 (BVO van 2500 m²) en daarna (BVO van 10.000 m2). Van de acht accommodaties uit de steekproef werd alleen het KAF in Almere ingevuld volgens een standaard metrage. Omdat het een multifunctioneel gebouw uit 2006 betreft is de laatste standaard grootte van 10.000 m2 overgenomen, wat na een bureauonderzoek een geschikte benadering voor dit specifieke gebouw lijkt. Bij de overige zeven schouwburgen en poppodia was sprake van ‘dedicated space’.Bron steekproefLocatiespecifiek:Nota Cultuurbeleid Almere,Cultuurfonds Almere, Toekomstagenda Cultuur Zaanstad, Subsidiekader Zoetermeer, Cultuurfonds ZoetermeerGeneriek: Google Maps,Vereniging van Schouwburg- en ConcertgebouwdirectiesBerekeningIn Almere zijn 4 podia, met totaal BVO van 13.710m². In 2020 had de stad 85.977 woningen.Dit betekent 13.710/85.977=0,159m² perwoning.In Zaanstad zijn 3 podia, met totaal BVO van 13.639m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 13.639/68.947=0,198m² per woning.In Zoetermeer zijn 2 podia, met totaal BVO van 8.283m². In 2020 had de stad 56.458 woningen.Dit betekent 8.283/56.458=0,147m² per woning.In totaal zijn dit dus 9 podia, met een BVO van 35.632m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 35.632/211.382=0,169m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 5 podia totaal BVO van 10.173m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 10.173/64.195=0,158m² per woning.Dus als Haarlemmermeer hieraan wordt toegevoegd betekent dit een totaal van 14 ruimtes, met een BVO van 45.805m2 ². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 45.805/275.577=0,166m² per woning.Duiding en advies vervolgkeuze

Voor podia is geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De gemeten verschillen in oppervlaktes tussen de drie steekproefgemeenten en Haarlemmermeer vallen relatief mee, en daarom adviseren we om het gemiddelde van de vier gemeenten als referentienorm te kiezen, wat afgerond 0,17m² BVO per woning zou betekenen.

Ruimte voor recreatie, groen en ontspanningScoutingsReferentienorm0,28m² perceelof 0,033m² BVOscoutinggebouw per woningToelichting standaardgrootteIn haar richtlijnen gebruikt Scouting Nederland (2020) drie indicatieve scoutinggebouwen die verschillen van grootte.10Een ‘gebouw met 3 groepsruimten die geschikt zijn voor 115 personen’ heeft een BVO van 344m², een ‘gebouw met 4 groepsruimten die geschikt zijn voor 155 personen’ heeft een BVO van 428m², een ‘gebouw met 5 groepsruimtendiegeschikt zijn voor192 personen’ is heeft een BVO van 580m² (Scouting Nederland, 2020). Omdat het niet te achterhalen is hoeveel groepsruimten de scoutinggebouwen in de vier steekproefgemeenten hebben wordt de standaardgrootte van het middelgrote gebouw genomen als leidraad. Dit levert een BVO van 428m² per scoutinggebouw op, die bij 5 van de 15 gevonden locaties op deze manier is ingevuld. Om de oppervlakte van het perceel te achterhalen zijn satellietbeelden van de 21 locaties nader bekeken, indien er sprake was van een omliggend perceel.Bron steekproefScouting Nederland, GoogleMapsBerekeningIn Almere zijn 7 scoutings, met 2.889m² BVO voor de gebouwen en 24.790m² voor de percelen. In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent een BVO van 2.889/85.977=0,039m² gebouw per woningen 0,288m² perceel per woning.In Zaanstad zijn 4 scoutings, met 2.181m² BVO voor de gebouwen en 9.115m² voor de percelen. In 2020 had de gemeente 68.947 woningen Dit betekent een BVO van 2.181/68.947=0,032m² gebouw per woning en 0,132m² perceel per woning.In Zoetermeer zijn 4 scoutings, met 1.395m² BVO voor de gebouwen en 14.119m² voor de percelen. In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent een BVO van1.395/56.458=0,025m² gebouw per woning en 0,250m² perceel per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn 15 scoutings, met 6.465m² BVO voor de gebouwen en 48.024m² voorde percelen. In totaal zijn er in deze gemeenten 211.382 woningen. Dit betekent 6.465/211.382=0,031m² gebouw per woning, en 48.024/211.382=0,227m² perceel per woning.In Haarlemmermeer zijn 6 scoutings, met 2.282m² BVO voor de gebouwen en 20.920m² voor de percelen. In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Ditbetekent een BVO van 2.282/64.195=0,036m² gebouw per woningen 20.920/64.195=0,326m² perceel per woning.In totaal zijn dit dus 21 scoutings, met 8.747m² BVO voor de gebouwen en 68.944m² voor de percelen. In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 8.747/275.577=0,032m² gebouw per woning, en 68.944/275.577=0,250m² perceel per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor scouting geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

Deze referentienorm is sterk afhankelijk van het lokaalbeleid.

Het gemiddelde van de drie steekproefgemeenten, en ook de hoogste oppervlakte per woning van die drie valt lager uit dan de huidige oppervlakte in de Haarlemmermeer.

We adviseren op basis van het beleid van Haarlemmermeer qua referentienorm tussen de huidige aanwezige meters in Haarlemmermeer en de situatie in de drie steekproefgemeenten te gaan zitten. De referentienorm komt dan uit op 0,28m² perceel per woning en 0,033m² gebouw.

Hierbij moet worden opgemerkt dat de berekende percelen niet altijd gebaseerd zijn op het formele eigendom van de scoutingvereniging, maar soms ook op een natuurlijke grens van het perceel die is opgemerkt op basis van satellietbeelden. Dit is een enigszins arbitraire grens, en daarom wordt een ruime afwijking van deze norm door Stipo en Springco acceptabel geacht.

Ruimte voor recreatie, groen en ontspanningAvonturenspeeltuinen en SpeeltuinverenigingenReferentienorm0,50m² per woningToelichting standaardgrootteDe avonturenspeeltuin(vereniging)en met betaalde entree zijn gevonden door een uitgebreid bureauonderzoek. Omdat een kenmerk van een avonturenspeeltuin is dat het kind opgaat in de natuur, is de scheidslijn tussen bos en speeltuin vaak onzichtbaar. Dat maakte het bepalen van de oppervlakte op basis van satellietbeelden soms lastig. De gemiddelde oppervlakte van een avonturenspeeltuin(vereniging) is 6.440m².Bron steekproefLocatiespecifiek:Speelruimtebeleidsplan Gemeente Zaanstad, Zoetermeer Actief, Kidsproof FlevolandGeneriek: Google Maps,OpenStreetMap, Measure Map OnlineBerekeningIn Almere zijn 3 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 33.647m². In 2020 had de stad 85.977woningen. Dit betekent 33.647/85.977=0,391m² per woning.In Zaanstad zijn 6 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 28.577m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 28.577/68.947=0,414m² per woning.In Zoetermeer zijn 3 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 12.016m². In 2020 had de stad 56.458woningen. Dit betekent 12.016/56.458=0,213m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn 12 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 74.240m². In totaal zijn er in deze gemeenten 211.382 woningen. Dit betekent 74.240/211.382=0,351m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 4 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 41.973m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent een BVO van 41.973/64.195=0,654m² per woning.In totaal zijn dit dus 16 avonturenspeeltuin(vereniging)en, met een BVO van 116.213m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 116.213/275.577=0,422m² per woning.Duiding en advies vervolgstap

Er is voor avonturenspeeltuinen en speeltuinverenigingen geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar. De NUSO voorziet niet in een norm voor deze specifieke categorie.

De referentienorm is sterk afhankelijk van het lokaalbeleid.

De verschillen tussen de drie steekproefgemeenten zijn groot, maar de gevonden oppervlakte in de Haarlemmermeer is nog veelgroter.

We adviseren op basis van het beleid van Haarlemmermeer qua referentienorm tussen de huidige aanwezige meters in Haarlemmermeer en de situatie in de drie steekproefgemeenten te gaan zitten. De referentienorm komtuit op 0,50m² perwoning.

Ruimte voor recreatie, groen en ontspanningKinderboerderijenReferentienorm0,51m² erf per woningToelichting standaardgrootteDe kinderboerderijen zijn gevonden door middel van een ‘web scrape’ van OpenStreetMap (2020). Sommige locaties staan in deze database slechts vermeld met de coördinaten in plaats van als polygoon, en daarom kon de erfoppervlakte niet automatisch worden gedetecteerd. Deze missende getallen zijn ingevuld op basis van de satellietbeelden in 12 van de 15 gevallen. Het gemiddelde erf heeft eenoppervlakte van 8.920m². Het VNG (2019) hanteert in de Taxatiewijzer voor kinderboerderijen verschillende BVO-kengetallen voor de gebouwen op het erf (stallen, nachtverblijven, volières, etc.), maar omdat de oppervlakte van het erf relevanter is voor de gemeente zijn dezeniet gebruikt.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,OpenStreetMapBerekeningIn Almere zijn 3 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 15.796m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 15.796/85.977=0,184m² per woning.In Zaanstad zijn 5 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 36.464m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 36.464/68.947=0,529m² per woning.In Zoetermeer zijn 3 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 49.870m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 49.870/56.458=0,883m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn 11 kinderboerderijen, waarvan de ervenoptellen tot een oppervlakte van 102.130m². In totaal zijn er in deze gemeenten 211.382 woningen. Dit betekent 102.130/211.382=0,483m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 4 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 31.669m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent een BVO van 31.669/64.195=0,493m² per woning.In totaal zijn dit dus 15 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 133.799m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 133.799/275.577=0,486m² per woning.Omdat de gemeente Almere significant afwijkt naar beneden en de gemeente Zoetermeer naar boven in vergelijking met de resterende gemeenten wordt geadviseerd beide niet op te nemen in de benchmark. In Zaanstad en Haarlemmermeer zijn in totaal 9 kinderboerderijen, waarvan de erven optellen tot een oppervlakte van 68.133m². In totaal zijn hier 133.142 woningen. Dit betekent 68.133m²/133.142=0,512m² per woning.Duiding en advies vervolgstap

Er is voor kinderboerderijen geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar. De SKN voorziet hier niet in.

De referentienorm is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

De verschillen tussen de drie steekproefgemeenten zijn zeer groot. De gemeentes Almere en Zoetermeer wijken significant af.

Amsterdam hanteert een norm van 0,175m² erf per woning, maar is een veel dichter bebouwde gemeente met veel minder open ruimte.

Omdat de oppervlakte van kinderboerderijen in Almere en Zoetermeer dusdanig verschilt van de resterende gemeenten, kan worden uitgegaan van een wezenlijk ander beleid in deze twee gemeenten. Daarom worden zij niet opgenomen in de benchmark, en komt de referentienorm afgerond uit op 0,51m² per woning.

Ruimte voor recreatie, groen en ontspanningVolkstuinenReferentienorm2,68m² BVO per woning(Landelijk: 3,19m² BVO per woning11Op basis van het gemiddelde van alle gemeenten mét volkstuinen. Zie het tabblad ‘Volkstuinen landelijk’ in de spreadsheet.)Toelichting standaardgrootteDe volkstuinen zijn gevonden door middel van een ‘web scrape’ van OpenStreetMap (2020). Hierin zijn geen natuurtuinen en private tuinen opgenomen, maar alleen de door de gemeente gefaciliteerde volkstuin voor recreatief gebruik. Omdat bij alle 49 gevonden volkstuinen de oppervlakte gedetecteerd is hoeft er voor deze norm geen standaardgrootte worden gebruikt. De gemiddelde volkstuin in de vier steekproefgemeenten heeft een BVO van 17.597m², wat hoger ligt dan het landelijk gemiddelde (BVO van circa 12.000m²). Dat wordt mede veroorzaakt door de aanwezigheid van de Waterlandse Tuinen in Almere, met 296.099m² één van de grootste volkstuincomplexen van Nederland. Voor een overzicht van de volkstuinen in heel Nederland (die zichtbaar zijn in OpenStreetMap) is een extra tabblad toegevoegd aan de spreadsheet. Omdat alle oppervlakten bekend zijn is bij 0 van de 60 volkstuinen een standaard grootteingevuld.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,OpenStreetMapBerekeningIn Almere zijn 22 tuincomplexen, met een BVO van 564.676m². In 2020 had de stad 85.977 woningen.Dit betekent 564.676/85.977=6,568m² per woning.In Zaanstad zijn 17 tuincomplexen, met een BVO van 257.705m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 257.705/68.947=3,738m² per woning.In Zoetermeer zijn 10 tuincomplexen, met een BVO van 100.379m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 100.379/56.458=1,778m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn 49 tuincomplexen, met een BVO van 922.760m². In totaal zijn er in deze gemeenten 211.382 woningen. Dit betekent 922.760/211.382=4,365m² per woning.In Haarlemmermeer zijn 11 tuincomplexen, met een BVO van 150.663m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent een BVO van 150.663/64.195=2,347m² per woning.In totaal zijn dit dus 60 tuincomplexen, met een BVO van 1.073.423m². In totaal zijn er275.577 woningen. Ditbetekent 1.073.423/275.577=3,895m² per woning.Omdat de gemeente Almere, zoals aangegeven in de toelichting, met deWaterlandse Tuinen het gemiddelde zwaar omhoog trekt, adviseren wij deze gemeente niet op te nemen in de benchmark. In Zaanstad, Zoetermeer en Haarlemmermeer zijn in totaal 38 tuincomplexen, met een BVO 508.747m². In totaal zijn er 189.600 woningen. Dit betekent 508.747/189.600=2,683m² per woning.Duiding en advies vervolgstap

Er is voor volkstuinen geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De referentienorm is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

De verschillen tussen de drie steekproefgemeenten zijn groot, met Almere als uitschieter vanwege de aanwezigheid van een uitzonderlijk groot volkstuinencomplex.

We adviseren daarom de gemeente Almere niet op te nemen in de benchmark, en als referentienorm het gemiddelde van Zaanstad, Zoetermeer en Haarlemmermeer (2,69m² per woning) te nemen.

Ruimte voor recreatie, groen en ontspanningNatuureducatie (gebouw)Referentienorm0,012m² BVO per woningToelichting standaardgrootteVoor de oppervlakte per gebouw bestemd voor natuureducatie zijn geen landelijke statistieken of referentienormen beschikbaar. De brancheorganisatie (IVN) geeft slechts een overzicht van de aangesloten organisaties. De gesubsidieerde organisaties die natuureducatie verzorgen in de vier steekproefgemeenten worden vaak vanuit huis geleid door vrijwilligers. In die gevallen is het moeilijk een standaard grootte toe te wijzen. In het geval van een ‘belevingstuin’ is gekozen alleen de BVO van bijbehorende gebouwen op te nemen, omdat de grote metrages van deze tuinen anders een vertekenend beeld zouden geven. Toch zijn er zeven locaties gevonden die zich specifiek richten op natuureducatie, waarvan er één geen ‘dedicated space’ heeft. Omdat voor de resterende vier locaties op basis van informatie uit de BAG een gemiddelde BVO van 454m² geldt is de ontbrekendeoppervlakte met dat getal ingevuld.Bron steekproefLocatiespecifiek:Stad & NatuurAlmereGeneriek: Google Maps,OpenStreetMap, NME Gids,IVNBerekeningIn Almere zijn 3 locaties bestemd voor natuureducatie, met een BVO van 1.248m². In 2020 had de stad 85.977woningen. Dit betekent 1.248/85.977=0,015m² per woning.In Zaanstad is 1 locatie bestemd voor natuureducatie, met een BVO van 478m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 478/68.947=0,007m² per woning.In Zoetermeer is 1 locatie bestemd voor natuureducatie, met een BVO van 454m². In 2020 had de stad 56.458woningen. Dit betekent454/56.458=0,008m² per woning.In de drie steekproefgemeenten zijn 5 locaties bestemd voor natuureducatie, met een BVO van 2.180m². In totaal zijn er in deze gemeenten 211.382 woningen. Dit betekent 2.180/211.382=0,010m² per woning.In Haarlemmermeer zijn2 locaties bestemdvoor natuureducatie, met een BVO van 996m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent een BVO van 996/64.195=0,016m² per woning.In totaal zijn dit dus 7 locaties bestemd voor natuureducatie, met een BVO van 3.176m². In totaal zijn er 275.577 woningen. Dit betekent 3.176/275.577=0,012m² per woning.Duiding en advies vervolgstap

Er is voor natuureducatie geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De referentienorm is sterk afhankelijk van het lokaal beleid.

De verschillen tussen de vier gemeenten zijn groot: Zaanstad en Zoetermeer hebben de helft van de oppervlakte van Almere en Haarlemmermeer.

We adviseren daarom om op basis van het eigen beleid een keuze te maken voor een definitieve referentienorm, waarin wij het gemiddelde van 0,012 m² van de vier gemeenten adviseren.

Ruimte voor zorg en gezondheid | EerstelijnszorgEerstelijns (basis) GGZReferentienorm0,009m² per woning, waarbijgebruik is gemaaktvan een standaardgrootteStandaardgrootte26m² BVO per FTEBron standaardgrootteCapaciteitsorgaan (2018). Capaciteitsplan 2020-2024 Beroepen Geestelijke Gezondheid.Nederlandse Zorgautoriteit (2019). Verantwoording tarieven ggz en fz 2020. Nivel(2018). Zorglandschap en zorggebruik in een veranderende eerste lijn.Toelichting standaardgrootteBij deze referentienorm wordt uitgegaan van de generalistische basis GGZ die door basispsychologen en GZ-psychologen wordt verleend, en niet de gespecialiseerde GGZ(Nivel 2018). Tijdens de ‘web scrape’ van Zorgkaart Nederland werden klinisch psychologen, psychotherapeuten en psychiaters dus uitgesloten. Dit leverde in Almere behoorlijk veel meer werkzame eerstelijns GGZ-verleners op. Gemiddeld werkt een GZ- psycholoog 0,84 FTE (Capaciteitsorgaan 2018). In haar verantwoording van de kosten voor generalistische basis-ggz geeft de Nederlandse Zorgautoriteit (2019) aan dat voor deze zorg een gemiddelde BVO van 31m² geldt. Hier zitten alle faciliteiten (behandelkamer, wachtkamer, sanitair) bij inbegrepen. Een vermenigvuldiging(0,84*31) levert een BVO van 26m² per werkzame eerstelijns GGZ zorgverlener op. De oppervlakte is bij alle gevonden GGZ-verleners op deze manier ingevuld, omdat gebruik van ‘dedicated spaces’ vertekenend zou zijn in de gekozen methode.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,Zorgkaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 48 (en dus 40,3 FTE) werkzame eerstelijns GGZ-verleners, met een totale geschatte BVO van 1.248m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 1.248/85.977=0,015m² per woning.In Zaanstad zijn 14 (en dus 11,8 FTE) werkzame eerstelijns GGZ-verleners, met een totale geschatte BVO van 364m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Ditbetekent 364/68.947=0,005m² per woning.In Zoetermeer zijn 14 (en dus 11,8 FTE) werkzame eerstelijns GGZ-verleners, met een totale geschatte BVO van 566m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 566/56.458=0,006m² per woning.In totaal zijn dit dus 76 (63,9 FTE) werkzame eerstelijns GGZ-verleners, met een totale geschatte BVO van 1.976m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 1.976/211.382=0,009m² per woning.Duiding en advies vervolgstap

Er is voor Eerstelijns GGZ geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussen de drie steekproefgemeenten zijn groot. Zaanstad en Zoetermeer hebben 1/3 van de geschatte BVO in Almere.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou nog een goede stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

We adviseren de gemiddelde hoeveelheid vierkante meters in de drie steekproefgemeenten te gebruiken als referentienorm. Hier is de huidige hoeveelheid meters in Haarlemmermeer niet meegenomen. We adviseren daarom op basis van het eigen beleid en het inzicht in de eigen oppervlakte een afweging te maken in het gebruik van deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | EerstelijnszorgDiëtistReferentienorm0,003m² BVO per woning, waarbij gebruikis gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte13m² BVO per FTEBron standaardgrootteNederlandse Vereniging van Diëtisten (2020). Branche-informatie.Toelichting standaardgrootteBij deze referentienorm wordtvan dezelfde standaardgrootte (BVO 31m² voor behandelkamer, wachtruimte en sanitaire voorzieningen) uitgegaan als bij de eerstelijns GGZ, omdat dit qua zorghuisvesting gelijkende normen zijn. Tijdens de ‘web scrape’ van Zorgkaart Nederland werd op het beroep ‘diëtist’ gezocht, en de resultaten zijn meer in verhouding dan bij de eerstelijns GGZ. Ook hier moet de gemiddelde FTE worden berekend. De richtlijn vanuit zorgverzekeraar Achmea is 1FTE diëtist per 800 diabetespatiënten. In totaal zijn er 1.186.400 mensen met diabetes in Nederland (VWS), dus dat betekent dat er 1483 FTE diëtisten nodig zijn. In het Kwaliteitsregister Paramedici staan 3488 diëtisten die voldoen aan de kwaliteitscriteria (Nederlandse Vereniging van Diëtisten). Gemiddeld is per gecertificeerde diëtist vraag naar 0,43 FTE. Een vermenigvuldiging (0,43*31) leverteenBVO van ca 13m² per werkzame diëtistop. De oppervlakte is bij alle gevonden diëtisten op deze manier ingevuld, omdat gebruik van ‘dedicated spaces’ vertekenend zou zijn in de gekozen methode.Bron steekproefGeneriek: Zorgkaart Nederland, Google MapsBerekeningIn Almere zijn 19 (en dus 8,2 FTE) werkzame diëtisten, met een totale geschatte BVO van 253m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 253/85.977=0,003m² behandelruimte per woning.In Zaanstad zijn 16 (en dus 6,9 FTE) werkzame diëtisten, met een totale geschatte BVO van 213m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 213/68.947=0,003m² behandelruimte per woning.In Zoetermeer zijn 14 (en dus 6,0 FTE) werkzame diëtisten, met een totale geschatte BVO van 187m². In 2020 had de gemeente 56.458 woningen. Dit betekent 187/56.458=0,003m² behandelruimte per woning.In totaal zijn dit dus 39 (21,1 FTE) werkzame diëtisten, met een totale geschatte BVO van 653m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 653/211.382=0,003m² behandelruimte per woning.Duiding en advies vervolgactie

De daadwerkelijke oppervlakte zijn dermate gelijk in de driesteekproefgemeenten dat we adviseren de 0,003 m2 als referentienorm tehanteren.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou nog een goede stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevredenis, te vergelijken met deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | EerstelijnszorgLogopedistReferentienorm0,004m² behandelruimte per woning, waarbij gebruik is gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte15,5m² BVO per FTEBron standaardgrootteNivel (2003). Logopedie in de extramurale gezondheidszorg: stand van zaken in 2002.Toelichting standaardgrootteBij deze referentienorm wordtvan dezelfde standaardgrootte (BVO 31m² voor behandelkamer, wachtruimte en sanitaire voorzieningen) uitgegaan als bij de eerstelijns GGZ, omdat dit qua zorghuisvesting gelijkende normen zijn. Tijdens de ‘web scrape’ van Zorgkaart Nederland werd op het beroep ‘logopedist’ gezocht, en net als bij de eerstelijns GGZ werden er behoorlijk veel meer van deze zorgverleners in Almere gevonden dan in de andere twee steekproef-gemeenten. Ook hier is de gemiddelde FTE nodig om tot een finale standaardgrootte te komen. Een onderzoek van Nivel (2003) onder werkzame logopedisten kwam uit op een gemiddelde FTEvan 0,5. Omdat dit een oud onderzoek betreft moet deze referentienorm worden vernieuwd, maarnu wordt hiervan uitgegaan. Een vermenigvuldiging (0,5*31) levert een BVO van 15,5m² per werkzame logopedistop. De oppervlakte is bij alle gevonden logopedisten op deze manier ingevuld, omdat gebruik van ‘dedicated spaces’ vertekenend zou zijn in de gekozen methode.Bron steekproefZorgkaart Nederland (2020)BerekeningIn Almere zijn 35 (en dus 17,5 FTE) werkzame logopedisten, met een totale geschatte BVO van 543m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 543/85.977=0,006m² behandelruimte per woning.In Zaanstad zijn 10 (en dus 5,0 FTE) werkzame logopedisten, met een totale geschatte BVO van 155m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 155/68.947=0,002m² behandelruimte per woning.In Zoetermeer zijn 10 (en dus 5,0 FTE) werkzame logopedisten, met een totale geschatte BVO van 155m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 155/56.458=0,003m² behandelruimte per woning.In totaal zijn dit dus 55 (27,5 FTE) werkzame logopedisten, met een totale geschatte BVO van 449m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 449/211.382=0,004m² behandelruimte per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor logopedisten geen actuele landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussen de drie steekproefgemeenten zijn groot. Zaanstad en Zoetermeer hebben 1/3 respectievelijk 1/2 van de totale geschatte BVO in Almere.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou een nodige stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

We adviseren de gemiddelde hoeveelheid vierkante meters in de drie steekproefgemeenten te gebruiken als referentienorm. Hier is de huidige hoeveelheid meters in Haarlemmermeer niet meegenomen. Daarom adviseren daarom op basis van het eigen beleid en het inzicht in de eigen oppervlakte (en ruimtevraag) een afweging te maken in het gebruik van deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | EerstelijnszorgSteunpunt MantelzorgReferentienorm0,002m² per woning, waarbij gebruik is gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte35m² BVO per FTEBron standaardgrootteBasisregistraties Adressen en Gebouwen (2020) VMCA (2020). Jaarverslag 2019.Toelichting standaardgrootteVoor de standaardgrootte van een steunpunt voor mantelzorgers zijn geen landelijke statistieken of referentienormen beschikbaar. De brancheorganisatie Mantelzorg NL geeft slechts een overzicht van de aangesloten organisaties. Toch biedt de ‘dedicated space’ van de Vrijwilligers en Mantelzorg Centrale Almere een manier om tot een standaardgrootte te komen. Uit het meestrecente jaarverslag van VMCA (2020) blijkt dat de acht consulenten gemiddeld 0,75 FTE invullen, dus in totaal 6 FTE. VMCA’s uit de BAG getraceerde BVO van circa 209m² betekent dus een BVO van 35m² per FTE mantelzorgondersteuner (209/35). De oppervlakte is bij de 5 locaties zonder ‘dedicated space’ op deze manier ingevuld. Hierbij is gekeken naar de mantelzorgondersteuners die werkzaam zijn in de steekproefgemeenten. Dat gebeurt niet alleen op locaties die uitsluitend bedoeldzijn als steunpunt mantelzorg, maar kan ook bijvoorbeeld ook vanuit gebouwen die bestemd zijn voor algemene maatschappelijke dienstverlening.Bron steekproefLocatiespecifiek: VMCA,SMD, Palet Welzijn Generiek: Mantelzorg NL, Google MapsBerekeningIn Almere is 1 steunpunt voor (6FTE) begeleiders van mantelzorgers, met een totale geschatte BVO van 209m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 209/85.977=0,002m² perwoning.In Zaanstad zijn2 steunpunten voor(4FTE) begeleiders van mantelzorgers, meteen totale geschatte BVO van 139m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 139/68.947=0,002m² per woning.In Zoetermeer zijn 3 steunpunten voor (4FTE) begeleiders van mantelzorgers, met een totale geschatte BVO van 139m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 139/56.458=0,002m² per woning.In totaal zijn dit dus 6 steunpunten voor (14 FTE) begeleiders van mantelzorgers, met een totale geschatte BVO van 488m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 488/211.382=0,002m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

De daadwerkelijke oppervlakte zijn dermate gelijk in de driesteekproefgemeenten dat we adviseren de 0,002 m2 als referentienorm tehanteren.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou nog een goede stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | EerstelijnszorgVerloskundigeReferentienorm0,008m² BVO behandelruimte per woning, waarbij gebruik is gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte40m² BVO per FTEBron standaardgrootteNivel (2017). Cijfers uit de registratie van verloskundigen. Stipo (2012). Kennisbank Voorzieningenscan.Toelichting standaardgrootteDe gemiddelde verloskundige werkt gemiddeld 0,83 fte (Nivel 2017). De KNOV, de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen, gaat uit van 40m² BVO praktijkruimte per FTE (Stipo 2012). Na een vermenigvuldiging (0,83*44) is duidelijk dat per gevonden verloskundige op Zorgkaart Nederland zonder ‘dedicated space’, uitgegaan kan worden van een BVO van 33,2m². Tijdens de ‘web scrape’ vanZorgkaart Nederland werd op het beroep ‘verloskundige’ gezocht, en ook bij deze zoekterm werden relatief veel zorgverleners in Almere gevonden. Omdat hier ook naar verhouding meer vrouwen (15-45 jaar) wonen is dit gerechtvaardigd. De oppervlakte is bij alle gevonden verloskundigen op deze manier ingevuld, omdat gebruik van ‘dedicatedspaces’ vertekenend zouzijn in de gekozen methode.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,Zorgkaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 26 (en dus 21,6 FTE) werkzame verloskundigen, met een totale geschatte BVO van 863m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 863/85.977=0,010m² behandelruimte per woning.In Zaanstad zijn 15 (en dus 12,5 FTE) werkzame verloskundigen, met een totale geschatte BVO van 498m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 498/68.947=0,007m² behandelruimte per woning.In Zoetermeer zijn 12 (en dus 10,0 FTE) werkzame verloskundigen, met een totale geschatte BVO van 398m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 398/56.458=0,007m² behandelruimte per woning.In totaal zijn dit dus 53 (44,0 FTE) werkzame verloskundigen, met een totale geschatte BVO van 1760m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 1760/211.382=0,008m² behandelruimte per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor verloskundige geen actuele landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussende drie gemeenten zijn niet heel groot, met Almere aan dehoge kant.

We adviseren op grond hiervan om voor de referentienorm het gemiddelde van0,008 m2 per woning te hanteren.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou nog een goede stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | TweedelijnszorgZiekenhuis (incl. buitenpoliklinieken)Referentienorm0,67m² per woningToelichtingIn de drie steekproefgemeenten kon worden uitgegaan van de BVO van de drie ziekenhuislocaties en de drie bijbehorende buitenpoliklinieken in de BAG, omdat de accommodaties ‘dedicatedspaces’ zijn.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,Zorgkaart NederlandBerekeningIn Almere is 1 ziekenhuis met 1 buitenpolikliniek, met een BVO van 66.732m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 66.732/85.977=0,776m² per woning.In Zaanstad is 1 ziekenhuis met 1 buitenpolikliniek, met een BVO van 42.160m². In 2020 hadde gemeente 68.947woningen. Dit betekent 42.160/68.947=0,611m² per woning.In Zoetermeer is 1 ziekenhuis met 1 buitenpolikliniek, met een BVO van 32.637m². In 2020 had de stad 56.458woningen. Dit betekent 32.637/56.458=0,578m² per woning.In totaal zijn dit dus 3 ziekenhuizen met 3 buitenpoliklinieken, met een totaal BVO van 141.529m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 141.529/211.382=0,670m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor ziekenhuizen geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussen de drie gemeenten zijn niet heel groot, met Almere aan de hoge kant en Zoetermeer aan delage kant.

We adviseren op grond hiervan om voor de referentienorm het gemiddelde van0,67 m2 per woning te hanteren.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou nog een goede stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevredenis, te vergelijken met deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | TweedelijnszorgGeïndiceerde dagbesteding (18-64 jaar)Referentienorm0,025m² per woning, waarbij gebruik is gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte150m² BVOBron standaardgrootteAdviescentrum voor Zorghuisvesting (2017). Handreiking Kengetallen Benchmark Zorgvastgoed.Nederlandse Zorgautoriteit (2019). Prestatiebeschrijvingen en tarieven dagbesteding en vervoer AWBZ.VNG (2019). Taxatiewijzer en kengetallen: Verzorging.Toelichting standaardgrootteIn de landelijke Taxatiewijzer Verzorging hanteert VNG (2019) voor ‘Dagverblijf voor bezigheidstherapie en lichte werkzaamheden’ een BVO van 1500m². De berekening van deze standaardgrootte sluit echter niet aan bij het gebruik in dit onderzoek,omdat duidelijk blijkt dat het hier om grote complexen gaat die uitsluitend voor dagbesteding worden gebruikt. De standaardgrootte wordt in dit onderzoek juist gebruikt voor accommodaties die niet in ‘dedicated spaces’ zijn geherbergd. Het Adviescentrum voor Zorghuisvesting (2017) hanteert voor ‘dagbesteding in geestelijke gezondheidszorg’ een BVO van 13,5-24m² per deelnemer. Het gemiddelde hiervan is per deelnemer een BVO van 18,75m². Als er bekend is hoeveel deelnemers in de locatie worden ontvangen wordt dit getal vermenigvuldigd met deze oppervlakte. Mocht dit niet zo zijn, is er nog een andere manier. De Nederlandse Zorgautoriteit (2019) schat in dat de groepsgrootte van eengeïndiceerde dagactiviteit “groter of gelijk aan 8” deelnemers is. Volgens de conservatieve inschatting dus 8*18,75m²=150m² BVO per geïndiceerde dagbesteding. Dit sluit aan bij de gebruikte standaardgrootte van de Gemeente Amsterdam. De oppervlakte is bij 4 van de 12 gevonden locaties op deze manier ingevuld.Bron steekproefLocatiespecifiek: Triade Flevoland, Woonzorg Flevoland, Sociaal Wijkteam Zaanstad, ZoetermeerwijzerGeneriek: Google Maps,Zorgkaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 7 locaties, met een totale geschatte BVO van 2.222m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 2.222/85.977=0,026m² per woning.In Zaanstad zijn 3 locaties, met een totale geschatte BVO van 1.013m². In 2020 had degemeente 68.947 woningen. Dit betekent 1.013/68.947=0,015m² per woning.In Zoetermeer zijn 2 locaties, met een totale geschatte BVO van 1.970m². In 2020 had de stad 56.458woningen. Dit betekent 1.970/56.458=0,035m² per woning.In totaal zijn dit dus 12 locaties, met een totale geschatte BVO van 5.206m². In totaalzijn er 211.382 woningen. Dit betekent 5.206/211.382=0,025m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor geïndiceerde dagbesteding geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussen de drie gemeenten zijn vrij groot, met Zoetermeer aan de hoge kant en Zaanstad aan de lage kant.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou een nodige stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

We adviseren de gemiddelde hoeveelheid vierkante meters in de steekproefgemeenten als referentienorm te hanteren, maar in het gebruik hiervan een afweging te maken op basis van de huidige situatie in Haarlemmermeer. De vierkante meters in Haarlemmermeer zijn namelijk niet meegenomen in de totstandkoming van deze referentienorm.

Ruimte voor zorg en gezondheid | TweedelijnszorgVerslavingszorg MGGZReferentienorm0,053m² per woning, waarbij gebruik is gemaakt van een standaardgrootteStandaardgrootte3.000m² BVO voor grootcentrum, 110m² BVO voor forensische kliniekBron standaardgrootteVNG (2019). Taxatiewijzer en kengetallen: Ziekenhuizen.Toelichting standaardgrootteIn de landelijke Taxatiewijzer Ziekenhuizen hanteert VNG (2019) voor ‘Centrum voor verslavingszorg’ een BVO van 3.000m². Het gaat hier om zorgvoorziening in de geestelijke gezondheidszorg die (ambulante) hulp en begeleiding biedt aan verslaafden, dan wel waar verslaafden verblijven en behandeld worden, tevens gericht op het geven van voorlichting en preventie ten aanzien van verslavingsproblematiek. Wat opvalt in de beschreven case studies is dat de BVO’s enorm fluctueren, van 692m² tot 14.000m². Indien het een forensische verslavingskliniek betreft is er nog een anderestandaardgrootte bekend. Zo berekende het Adviescentrum voor Zorghuisvesting dat een ‘forensische psychiatrische verslavingskliniek’ een gemiddelde BVO van 110m² had. Van de 7 zorginstellingen voor verslavingszorg uit de steekproef moesten er 5 op deze manier worden ingevuld, bij de overige 2 was sprake van ‘dedicated space’. Drie instellingen in Almere, Zaanstad en Zoetermeer worden gezien als centra, waarvoor een BVO van 3.000m² geldt. Twee andere instellingen in Almere worden gezien als kliniek, waarvoor een BVO van 110m² geldt. Omdat deze oppervlakten zo ver van elkaar af liggen en zij op arbitraire wijze worden ingevuld, is deze referentienorm slechts tendele een benadering van de realiteit.Bron steekproefGeneriek: Google Maps,Zorgkaart NederlandBerekeningIn Almere zijn 5 locaties voor verslavingszorg, met totaal geschatte BVO van 5.158m². In 2020 had de stad 85.977 woningen. Dit betekent 5.158/85.977=0,060m² per woning.In Zaanstad is 1 locaties voor verslavingszorg, met totaal geschatte BVO van 3.00m². In 2020 had de gemeente 68.947 woningen. Dit betekent 3.000/68.947=0,044m² per woning.In Zoetermeer is 1 locaties voor verslavingszorg, met totaal geschatte BVO van 3.000m². In 2020 had de stad 56.458 woningen. Dit betekent 3.000/56.458=0,053m² per woning.In totaal zijn dit dus 7 locaties voor verslavingszorg, met een totaal geschatte BVO van 11.158m². In totaal zijn er 211.382 woningen. Dit betekent 11.158/211.382=0,053m² per woning.Duiding en advies vervolgactie

Er is voor verslavingszorg geen betrouwbare landelijke referentienorm per woning beschikbaar.

De verschillen tussen de drie gemeenten zijn vrij groot, met Almere aan de hoge kant en Zaanstad aan de lage kant.

Er is voor dit cijfer geen berekening gemaakt voor de huidige daadwerkelijke oppervlakte in de gemeente Haarlemmermeer. Dat zou een nodige stap zijn om de huidige situatie, waarover de raad tevreden is, te vergelijken met deze referentienorm.

We adviseren de gemiddelde hoeveelheid vierkante meters in de steekproefgemeenten als referentienorm te hanteren, maar in het gebruik hiervan een afweging te maken op basis van de huidige situatie in Haarlemmermeer. De vierkante meters in Haarlemmermeer zijn namelijk niet meegenomen in de totstandkoming van deze referentienorm.

Extra HaarlemmermeerIn 2019 heeft Stipo in opdracht van de gemeente Haarlemmermeer voor een aantal voorzieningen kengetallen ontwikkeld op basis van landelijke cijfers (van verscheidene brancheverenigingen, het Voorzieningenmodel Amsterdam, Stipo’s Mensen naar Meters, Module Kengetallen - Wolters Kluwer, het Bouwbesluit, waarstaatjegemeente, etc.). Deze kengetallen zijn direct overgenomen in de overzichtsmatrix op pagina 2 van deze rapportage. Voor een aantal kengetallen uit het onderzoek uit 2019 heeft inmiddels een actualisatie plaatsgevonden; deze zijn niet in dit onderzoek opgenomen. In dit onderzoek is een inschatting gemaakt van de werkelijke hoeveelheid vierkante meters die voor deze voorzieningen zijn gereserveerd in de Haarlemmermeer.HuisartsReferentienorm0,15m² BVO per woning (Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,100m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerZorgkaart NederlandBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn volgens Zorgkaart Nederland 72 huisartsen werkzaam met een totale geschatte BVO van 72*88,8=6.393,6m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 6.393,6/64.195=0,100m² per woning, waarbij moet worden opgemerkt dat dit een benadering van de werkelijke situatie is.Standaardgrootteca. 89m² BVOper werkzame huisartsBron standaardgrootteLHV (2014). Praktijk met Toekomst bouwadviesgroep-LHV.NIVEL (2018). De werkweek vande Nederlandse huisarts in 2018.Toelichting standaardgrootte (geschat)De branchevereniging LHV hanteert als standaardgrootte voor een huisartsenpraktijk 300m² BVO, waarin zij uitgaat van 2,5 FTE huisarts. Dit betekent 120m² per FTE huisarts (300/2,5). Dit komt grotendeels overeen met de in 2019 gehanteerde metrage van een normpraktijk (128m²). Uit een grootschalige enquêtering onder huisartsen door NIVEL in 2018 is gebleken dat een werkzame huisarts gemiddeld 0,74 FTE invult. Dit betekent dat ca. 3,4 werkzame huisartsen gebruik maken van de 300m² BVO (2,5/0,74), wat neerkomt op 88,8m² BVO per werkzame huisarts (300/3,4).Conclusie

De gevonden vierkante meters in Haarlemmermeer (0,101m² per woning) verschillen wezenlijk van de referentienorm uit 2019 (0,15m² per woning).

De referentienorm uit 2019 is op de volgende manier tot stand gekomen: het bestaande kengetal dat de Gemeente Haarlemmermeer zelf al in 2010had opgesteld van 1 FTE per 2350bewoners is als vertrekpunt vergeleken met het aantalhuisartsen dat er in 2019in de Haarlemmermeer was (59) en dat getal kwam nog steeds overeen met het kengetal uit 2010. Dat bleek vervolgens ook overeen te komen met het systeem ‘Van Mensen naar Meters’ (met als bronnen RIVM en Nivel 2008) en met de module 'Kengetallen van Wolters Kluwers. Voor de oppervlakte is uitgegaan van de Normcijfers van het LHV. De omvang van een normpraktijk was volgens LHV 128m² (uitgaande van een huisarts, een POH-GGZ en een assistent).

Vervolgens was de berekening: 2095 mensen per normpraktijk (LHV), 2,39 was woningbezetting Haarlemmermeer in 2019, omvang normpraktijk 128m², dus 2095/2,39 = 877 woningen per normpraktijk, 128/877 = 0,15 m2 per woning.

Aangezien de gevonden hoeveelheid vierkante meter een fors tekort laat zien ten opzichte van het landelijke kengetal, adviseren Stipo en Springco in toekomstige gebiedsuitbreiding meer rekening te houden met de ruimtevraag van huisartsen. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat inwoners van in Haarlemmermeer ook gebruik maken van huisartsen in nabijgelegen steden en kernen (bijvoorbeeld bij de zogeheten dubbeldorpen).

FysiotherapeutReferentienorm0,04m² BVO per woning(Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,111m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerZorgkaart NederlandBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 160 fysiotherapeuten (113,6 FTE) met een totale geschatte BVO van 7.100m² (113,6 x 62,5m²). In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 7.100/64.195=0,111m² per woning, waarbij moet worden opgemerkt dat dit een benadering van de werkelijkheid is.Standaardgrootte150m² voor 1 praktijk (62,5m²per FTE)Bron standaardgrootteNIVEL (2017). Capaciteitsraming Fysiotherapie.Royal Haskoning DHV (2017). Onderzoek naar behoefte voorzieningen: Dubbeldorp Lisse& Lisserbroek.RVO (2017). Referentie gebouwen BENG.Toelichting standaardgrootte (geschat)In haar behoefteraming voor de gemeente Haarlemmermeer rekent RoyalHaskoning DHV voorde gemiddelde fysiotherapiepraktijk een BVO van 150m² metdaarin plaats voor 2,4 FTE fysiotherapeut. Dit komt overeen met het gemiddelde van de twee standaardgrootten die RVO gebruikt (100m² voor één verdieping en 200m²voor twee verdiepingen). Per FTE komt ditdus neer op eenBVO van 150/2,4=62,5m². Op Zorgkaart Nederland zijn 160 werkzame fysiotherapeuten te vinden binnen de gemeente Haarlemmermeer. De gemiddelde fysiotherapeut vult 0,71 FTE (NIVEL 2017), wat dus neerkomt op 0,71*160=113,6 FTE fysiotherapeut.Conclusie

De gevonden vierkante meters in Haarlemmermeer (0,112m² per woning) verschillen enorm van de referentienorm uit 2019 (0,04m² per woning).

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: 75m² per praktijk (bron: noord.amsterdam.nl, Mensen naar Meters, 2009) wat neerkomt, met gemiddeld 3,9 fysiotherapeuten per praktijk (Rabobank Brancheinformatie), op 75/3,9 = 19 m2 per fte. 19x2,27= 43m² per 1000 woningen / 1000 = 0,04 m2 per woning.

Aangezien de gevonden hoeveelheid vierkante meter een fors overschot laat zien ten opzichte van het landelijke kengetal, adviseren Stipo en Springco in toekomstige gebiedsuitbreiding minder ruimte voor fysiotherapeuten te reserveren dan de referentienorm indiceert.

TandartsReferentienorm0,09m² BVO per woning(Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,092m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerGoogle Maps, Zorgkaart NederlandBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 42 tandartspraktijken met een totale geschatte BVO geschatte van 5.925m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 5.925/64.195=0,092m² per woning.Toelichting standaardgrootte (geschat)Omdat de meeste tandartspraktijken ‘dedicated spaces’ zijn, en het zonde zou zijn om dan uit te gaan van een standaardgrootte, zijn de missende oppervlaktes ingevuld door het gemiddelde van de locaties met ‘dedicated space’ te berekenen. Voor deze locaties geldt op basis van informatie uit de BAG een gemiddelde BVO van 141m². Vande 42 locaties moesten er 8 op dezemanier worden ingevuld.Conclusie

De uitkomst van dit onderzoek (0,093m²per woning) strookt in zijn geheel met de referentienorm uit 2019 (0,09m² per woning).

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: de norm ligt op 131m² per praktijk (in Mensen naar Meters, NMT gemiddelde oppervlakte tandartspraktijken 2006) met 1,5 tandarts per praktijk (bron: KNMT). Dat komt neer op 131/1,5 = 87,33m² per FTE, gedeeld door 0,001 fte per woning (huidig kengetal van Haarlemmermeer vertaald naar fte) geeft 0,09m² per woning.

In de berekening van 2019 is dus gekeken naar landelijke gemiddelden. Omdat de KNMT heel gericht stuurt op geografische spreiding komt dit gemiddelde ook overeen met de lokalepraktijk.

Daarom adviseren Stipo en Springco om de referentienorm van 0,09m² per woning strak te hanteren.

ApotheekReferentienorm0,088m² BVO per woning (Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,057m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerHLMRMEER.nlBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 13 apotheken (buitenhet ziekenhuis) meteen totale geschatte BVO van 3.637m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Ditbetekent 3.637/64.195=0,057m² per woning.Toelichting standaardgrootte (geschat)Ook bij deze categorie is bij locaties zonder ‘dedicated space’ het gemiddelde van de locaties mét ‘dedicated space’ genomen. Dit gemiddelde bleek op basis van cijfers uit de BAG 280m² BVO te zijn. Uiteindelijk moesten 5 van de 13 apotheken op deze manier worden ingevuld. In Hoofddorp is één ziekenhuisapotheek (SAHZ) niet opgenomen in de referentienorm, omdat ziekenhuis/polikliniek een expliciet anderecategorie is in de uitvraag.Conclusie

De gevonden vierkante meters apotheek in dit onderzoek (0,057m² per woning) verschillen nogal van de referentienorm uit 2019 (0,088m² per woning).

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: 1 per 7500 inwoners = 7500 / 2.39 = 1 per 3.138 woningen (gemeente Haarlemmermeer Voorzieningenkader 2010), 275m² / 3.138 = 0,088m² per woning. De 275m² komtuit de ModuleKengetallen van Wolters Kluwer.

Omdat de gevonden vierkante meters in Haarlemmermeer onder dereferentienorm liggen wordt door Stipo en Springco geadviseerd in toekomstige gebiedsuitbreiding rekening te houden met de ruimtevraag van apotheken.

Maatschappelijke dienstverleningReferentienorm0,013m² BVO per woning (Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,012m² BVO per woning(zie toelichting)Bron steekproef HaarlemmermeerSociale Kaart HaarlemmermeerBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 6 locaties voor maatschappelijke dienstverlening met een totale BVO van 2.767m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 2.767/64.195=0,043m² per woning. Als alleen de MeerWaarde locaties worden meegeteld – en dus niet de seniorenverenigingen – is de totale BVO 2.002m². Dan komen wij uit op 2.002/64.195=0,031m² per woning.Daarvan is echter het kantoor van MeerWaarde een hoge uitschieter met 1.609 m2. MeerWaarde biedt meer diensten aan dan alleen de maatschappelijke dienstverlening. Als we een schatting doen en ervan uitgaan dat van dit kantoor 25% is toe te rekenen aan maatschappelijke dienstverlening dan komen we op een totale oppervlakte van 795 m2. Dit zou uitkomen op 795/64.195=0,012m² per woning, vergelijkbaar met de eerder opgegeven norm.Conclusie

De gevonden vierkante meters voor maatschappelijke dienstverlening in dit onderzoek (deels gebaseerd op een schatting) liggen met 0,012m2 per woning dicht in de buurt van de referentienorm van 0,013m² per woning.

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: Amsterdamse norm is in oppervlakte 0,01m² per woning, wat zich vertaalt naar de 0,01 / 1,83 (woningbezetting A’dam in 2019) = 0,0055 per inwoner * 2,39 (woningbezetting Haarlemmermeer in 2019) = 0,013m² per woning. De Amsterdamse norm bestaat uit maatschappelijke dienstverlening en wijkzorg: spreekkamers, cursusruimte, kantoorruimte. Ook in Stipo’s eerdere rapport Mensen naar Meters kwam 0,01m² per woning naar voren. In Stipo’s berekening in Mensen naar Meters zijn maatschappelijk werk, sociale raadlieden en ouderenadvies meegenomen, maar niet de wijkzorglocaties.

In dit onderzoek zijn op verzoek van de gemeente ook seniorenverenigingen meegenomen. In werkelijkheid dienen deze niet alleen een zorgtaak, maar ook een gemeenschapstaak. Zonder seniorenverenigingen zou het getal op 0,031m² uitkomen.

Dit getal pakt nog steeds zeer hoog uit. Dit is grotendeels te verklaren door het grote oppervlakte van het MeerWaarde kantoor (1609m² BVO).

We adviseren de referentienorm van 0,013m² te hanteren.

WijkzorgReferentienorm-Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,016m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerSociale Kaart Haarlemmermeer, Amstelring WijkzorgBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 15 wijkzorgteams actief, die gebruik maakten van een totale geschatte BVO van 1.011m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Ditbetekent 1.011/64.195=0,016m² per woning, waarbij moet worden vermeld dat dit een benadering van de werkelijkheid is (zie toelichting standaardgrootte).Standaardgrootte84m² BVOBron standaardgrootteBAGToelichting standaardgrootte (geschat)In totaal zijn er in de gemeente Haarlemmermeer 15 wijkzorgteams actief, waarvan er 12 een ruimtevraag vertegenwoordigen. De andere 3 zijn werkzaam vanuit respectievelijk een kerk of een woonhuis. Van de wijkzorgteams die de ruimtevraag vertegenwoordigen, kon de locatie bij 6 van de 12 uit de BAG worden gehaald omdat er sprake was van ‘dedicated space’. De overige 6 wijkzorgteams waren gevestigd in bredere (gezondheids-)centra. Deze locaties zonder ‘dedicated space’ zijn ingevuld door het gemiddelde van de wijkzorglocaties mét ‘dedicated space’ in te vullen. Dit kwam neer op een BVO van 84m².Conclusie

Er is nog geen referentienorm voor wijkzorg bepaald door de gemeente Haarlemmermeer.

Wij adviseren om deze referentienorm voor wijkzorg te bepalen door middel van de in dit onderzoek gebruikte steekproefmethode.

Hoewel er nog geen specifieke referentienorm voor wijkzorg is bepaald, heeft deze categorie veel te maken met de eerder genoemde categorieën in de eerstelijnszorg en maatschappelijke dienstverlening. Het toevoegen van wijkzorglocaties met bescheiden oppervlakte kost niet veel ruimte en is misschien wel nodig blijkt gezien de groeiende zorgvraag in de gemeente Haarlemmermeer (Stipo 2019).

KinderdagopvangReferentienorm0,263m² BVO per woning (Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,131m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerLandelijk Register KinderopvangBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 72 kinderdagverblijven met een totale geschatte BVO van 8.424m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 8.424/64.195=0,131m² per woning.Standaardgrootte117m² BVOBron standaardgrootteWaarborgfonds Kinderopvang (2019). Kwaliteitscriteria voor voorzieningen in de Kinderopvang: Huisvesting vanuit kindperspectief.Toelichting standaardgrootte (geschat)Omdat alle peuterspeelzalen per 1 januari 2018 kinderdagverblijven werden, is na overleg tussen de auteurs en de opdrachtgever besloten ook peuterspeelzalen binnen deze categorie op te nemen. Gastouderopvang is niet opgenomen, niet alleen omdat deze dienst vaak aan huis wordt geleverd maar ook omdat dit als een fundamenteel andere categorie wordt gezien. Omdat kinderdagverblijven vaak in scholen zijn gevestigd en het BAG hierin geen onderscheid maakt, worden alle 60 locaties ingevuld met een standaardgrootte. Het Waarborgfonds Kinderopvang gaat in kengetallen uit van ca. 108-126m² BVO, en daarvan is het gemiddelde 117m².Indien de locatie zowel kinderdagopvang (0-4 jaar) als buitenschoolse opvang (4-12 jaar) aanbiedt is de bij beide categorieën de helft van de oppervlakte geteld.Conclusie

De gevonden vierkante meters voor kinderdagopvang in dit onderzoek liggen met 0,133m² per woning ver onder de referentienorm van 0,263m² per woning (referentienormen van kinderopvang en peuterspeelzalen uit 2019 bij elkaar opgeteld, omdat deze tegenwoordig als één worden gezien).

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: aantal kindplaatsen (1,8 op basis van CBS cijfers) = 2.102,75 kindplaatsen in de Haarlemmermeer voor hele dagopvang. Vervolgens komt dat neer op 2.102,75 / 60.621 (aantal woningen) = 0,035 kindplaatsen per woning. Per kindplaats wordt 6,5m² gerekend (Bouwbesluit Rijksoverheid 2012), waarmee de ruimtelijke vertaling uitkomt op (0,034 x 6,5m²) =0,225m² per woning.

Omdat de gevonden vierkante meters in Haarlemmermeer ver onder de referentienorm liggen wordt door Stipo en Springco geadviseerd in toekomstige gebiedsuitbreiding meer ruimte te reserveren voor kinderdagopvang, of hiervoor ruimtedeling te organiseren.

Buitenschoolse Opvang (BSO)Referentienorm0,240m² BVO per woning (Stipo, 2019)Gevonden m² steekproef in Haarlemmermeer0,161m² BVO per woningBron steekproef HaarlemmermeerLandelijk Register KinderopvangBerekening gevonden m² in HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn 69 Buitenschoolse Opvanglocaties met een totalegeschatte BVO van 10.350m². In 2020 had de gemeente 64.195 woningen. Dit betekent 10.350/64.195=0,161m² per woning.Standaardgrootte150m²BVOBron standaardgrootteWaarborgfonds Kinderopvang (2019). Kwaliteitscriteria voor voorzieningen in de Kinderopvang: Huisvesting vanuit kindperspectief.Toelichting standaardgrootte (geschat)Omdat Buitenschoolse Opvanglocaties vaak in scholen zijn gevestigd en het BAG hierin geen onderscheid maakt, worden alle 15 locaties ingevuld met een standaardgrootte. Het Waarborgfonds Kinderopvang gaat in haar kengetallen uit van ca. 140-160m² BVO, en daarvan is het gemiddelde van 150m² BVO genomen. Indien de locatie zowel kinderdagopvang (0-4 jaar) als buitenschoolse opvang (4-12 jaar) aanbiedt is de bij beide categorieën de helft van de oppervlakte geteld.Conclusie

De gevonden vierkante meters voor BSO in dit onderzoek liggen met 0,163m² per woning ver onder de referentienorm van 0,240m² per woning.

De referentienorm uit 2019 is toen op de volgende manier berekend: aantal kindplaatsen (1,8 op basis van CBS cijfers) = 2.238,75 kindplaatsen in de Haarlemmermeer, vervolgens komt dat neer op 2.238,75 / 60.621 (aantal woningen) = 0,037 kindplaatsen per woning. Per kindplaats wordt 6,5m² gerekend (Bouwbesluit Rijksoverheid 2012, waarmee de ruimtelijke vertaling uitkomt op (0,037 x 6,5m²) =0,240m² per woning.

Omdat de gevonden vierkante meters in Haarlemmermeer onder de referentienorm liggen wordt door Stipo en Springco geadviseerd in toekomstige gebiedsuitbreiding meer ruimte te reserveren voor buitenschoolse opvang, of hiervoor ruimtedeling te organiseren.

Stipo 2019Tot slot zijn er twee categorieën in de overzichtsmatrix op pagina 2 opgenomen die uit Stipo’s rapport van 2019 stammen, maar waarvan geen inschatting van de werkelijke hoeveelheid vierkante meters in Haarlemmermeer of de drie steekproefgemeenten is gemaakt. Om de verantwoording van de referentienormen compleet te maken wordt de berekening die toentertijd is gemaakt hieronder herhaald.HospiceReferentienorm0,010m² BVO per woning (Stipo, 2019)Berekening in 2019

In de berekening van Stipo wordt gerefereerd aan de Amsterdamse Referentienormen en de norm van Zorgverzekeraars Nederland.

Hierin wordt uitgegaan van een BVO van 350m² als richtlijn voor een hospice.

Op basis van de Amsterdamse referentienormen is vervolgens berekend: 0,008m² / 1,83 (woningbezetting Amsterdam) * 2,39 (woningbezetting Haarlemmermeer in 2019) = 0,010m² per woning.

Voor de oppervlakte van een hospice is in 2019 wel een lokale inventarisatie gedaan van de huidige hospices. Als er in Amsterdam een norm van 1 hospice (4-6 bedden) per 100.000 inwoners wordt gehanteerd, kom je met 2 hospices in de gemeente Haarlemmermeer uit op 0,011m² per 1000inwoners. Daaruit wordtde conclusie getrokken dat de gemeente Haarlemmermeer vergeleken met Amsterdam ruim zit in het aanbod voor palliatieve zorg.

Tot slot werd geadviseerd om de capaciteit van de bestaande hospice- locaties te monitoren, en rekening te houden de toenemende vergrijzing en de daarmee gepaard gaande groeiende behoefte naar hospice- locaties.

Ontmoetingsgroepen (vrij toegankelijk)Referentienorm0,05m² BVO per woning(Stipo, 2019)Berekening in 2019

In de berekening van Stipo wordt gerefereerd aan de Amsterdamse Referentienormen en cijfers van het CBS.

Volgens het CBSis het totaalaantal inwoners dat in aanmerking komt voor dagbesteding binnen WMO in Haarlemmermeer: 2651,08 inwoners van 147.282 inwoners totaal (18 x 147,282 = 2651,08) = 0,018 procent van de bevolking Haarlemmermeer. In Amsterdam is dit 14 x 854,047 = 11.957 = 0,014 procent van de bevolking (11.957 / 854,047).

Dit leidt totde volgende vertalingsberekening:Norm Amsterdam: 0,03 m2 BVO per woningVertaling van andere gemiddelde woningbezetting (GWB)GWB Amsterdam: 1,83 in 2019GWB Haarlemmeer: 2,39 in 2019Amsterdamse norm van 0,03 per woning = 0,01639 per bewoner > is in de Haarlemmermeer 0,03918 m2 BVO per woningVertaling van aandeel bewoners dat komt in aanmerking voor dagbesteding WMO:Amsterdam: 1,40%Haarlemmermeer: 1,79%0,03918 m2 BVO / 1,4 x 1,79 = 0,0500 m2 BVO

Tot slot werd geadviseerd om deze voorziening te koppelen aan de (ruimtelijke) invulling van die van buurthuizen, omdat het niet alleen ruimte bespaart maar ook de kracht van laagdrempeligheid met zich meebrengt.

Bijlage 1. Steekproefgemeenten en woonmilieusBijlage 1a. Toelichting van methodiekEr zijn voor de gevraagde categorieën geen landelijke referentienormen bekend. Daarom zijn er drie steekproef- gemeenten gekozen om toch een beeld te krijgen van wat er in de rest van Nederland aan maatschappelijke voorzieningen is.De gemeenten Almere (211.893 inwoners, 85.977 woningen), Zaanstad (156.794 inwoners, 68.947 woningen) en Zoetermeer (125.285 inwoners, 56.458 woningen) zijn niet zonder reden gekozen voor deze steekproef. Net als de gemeente Haarlemmermeer (156.039 inwoners, 64.195 woningen) zijn het middelgrote gemeenten. Daarnaast delen zij het polycentrisme wat Haarlemmermeer kenmerkt. Ook qua demografie sluiten de steekproefgemeenten goed aan op de Haarlemmermeerse realiteit.Voor sommige voorzieningen zijn ook woonmilieu-specifieke referentienormen berekend (zie Bijlage 2). Deze zullen niet leidend zijn als definitief referentiegetal, maar kunnen wel dienen als verklarende factor wanneer wordt afgeweken van de generieke referentienorm. Woonmilieu 1 bestaat uit dichtbevolkte stadskernen met een relatief hoog voorzieningenniveau en een hoofdzakelijk gestapelde woningvoorraad. Woonmilieu 2 bestaat met name uit uitbreidingen van bestaande landelijke kernen met een redelijk voorzieningenniveau. Woonmilieu 3 bestaat uit dunner bevolkte landelijke gebieden zonder veel voorzieningen.Bijlage 1b. Woonmilieu-specifieke inventarisatie gevonden m2De gemeente Haarlemmermeer wenste voor vier specifieke voorzieningen een indicatief beeld van de vierkante meters per woonmilieu (op basis van de drie steekproefgemeenten), omdat dit deels binnenwijkse voorzieningen zijn. Deze woonmilieu-specifieke referentienormen zullen niet leidend zijn in beleid, maar kunnen verklaren waarom de gemeente in beleid afwijkt van de generieke referentienormen. De totstandkoming van de woonmilieus in de drie steekproefgemeenten en Haarlemmermeer zijn in de bijlage ‘Steekproefgemeenten en Woonmilieus’ nader toegelicht.Voor deze woonmilieu-specifieke referentienormen is dezelfde methodiek gebruikt als bij de generieke referentienormen (m2/woning). In het geval van ontmoetingsruimten bleek er in Almere, Zaanstad en Zoetermeer 13.512m2 op 101.987 woningen in Woonmilieu 1 te zijn, dus 0,133m2 per woning. Dit was 13.901 m2 op 90.354 woningen in Woonmilieu 2, dus 0,154m2 per woning (toevallig ook het algemene referentienormen voor alle woonmilieus). Omdat er geen locaties voor cultuureducatie en bibliotheken zijn gevonden in Woonmilieu 3 komt deze referentienorm op 0 m2 uit.OntmoetingsruimtenIn Woonmilieu 1 zijn 28 locaties, met een BVO van 13.513m². In totaal zijn er in WM1101.987 woningen. Dit betekent 13.513/101.987=0,133m² per woning.In Woonmilieu 2 zijn 22 locaties, met een BVO van 13.901m². In totaal zijn er in WM2 90.354woningen. Dit betekent 13.901/90.354=0,154m² per woning.In Woonmilieu 3 zijn 6 locaties, met een BVO van 5.523m². In totaalzijn er in WM2 23.342 woningen. Dit betekent 5.523/23.342=0,237m² per woning.JongerencentraIn Woonmilieu 1 zijn 5 jongerencentra, met een BVO van 1.420m². In totaal zijn er in WM1 101.987woningen. Dit betekent 1.420/101.987=0,014m² per woning.In Woonmilieu 2 zijn 7 jongerencentra, met een BVO van 1.884m². In totaal zijn er in WM2 90.354 woningen. Dit betekent 1.884/90.354=0,021m² per woning.In Woonmilieu 3 is 1 jongerencentrum, met een BVO van 84m². In totaal zijn er in WM2 23.342woningen. Dit betekent84/23.342=0,004m² per woning.BibliothekenIn Woonmilieu 1 zijn 5 bibliotheken, met een BVO van 16.713m². In totaal zijn er in WM1 101.987woningen. Dit betekent 16.713/101.987=0,164m² per woning.In Woonmilieu 2 zijn 4 bibliotheken, met een BVO van 7.239m². In totaal zijn er in WM2 90.354woningen. Dit betekent7.239/90.354=0,080m² per woning.In Woonmilieu 3 zijngeen bibliotheken. Dit betekent dus 0m² per woning.CultuureducatieIn Woonmilieu 1 zijn 7 locaties bestemd voor cultuureducatie, met een BVO van 15.915m². In totaal zijn er in WM1 101.987 woningen. Dit betekent 15.915/101.987=0,156m² per woning.In Woonmilieu 2 is 1 locatiebestemd voor cultuureducatie, met een BVO van 487m². In totaal zijn er in WM2 90.354 woningen. Dit betekent 487/90.354=0,005m² per woning.In Woonmilieu 3 zijn geen locaties bestemdvoor cultuureducatie. Dit betekent dus 0m² per woning.Bijlage 2. Bruto-vloeroppervlakte (BVO)In deze rapportage worden de referentienormen gecommuniceerd in bruto-vloeroppervlakte (BVO). De BVO is de som van de buitenwerks gemeten vloeroppervlakte van alle bouwlagen (in België wordt dan ook gesproken over de "buitenmuurse oppervlakte"). Dit is de gangbare eenheid die gehanteerd wordt in gebouwanalyses en investeringsramingen. Voor de gemeente Haarlemmermeer is relevant hoeveel bouwruimte gereserveerd moet worden voor de verschillende maatschappelijke voorzieningen, en omdat kengetallen over bouwkosten beschikbaar zijn op basis van BVO is dit de meest nuttige eenheid.Het kadaster van Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) maakt gebruik van de gebruiksoppervlakte (GO) volgens NEN 2580:2007. Tot de GO van een verblijfsobject wordt dus uitsluitend de binnenruimte gerekend.12BZK geeft wel aan dat in afwijking van NEN 2580:2007 gemeenschappelijke ruimten (zoals een trappenhuis in het geval van een gedeeld kantoorpand) geen onderdeel uit van de oppervlakte van een verblijfsobject. Dit is in deze analyse minder relevant, omdat de BAG alleen wordt geraadpleegd in het geval van ‘dedicated use’.Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2018). Catalogus Basisregistratie Adressen en Gebouwen. https://www.geobasisregistraties.nl/binaries/basisregistraties-ienm/documenten/publicatie/2018/03/12/catalogus-2018/Catalogus-BAG-2018.pdf Omdat dit minder goed aansluit bij de aard van het onderzoek moet deze GO worden geconverteerd naar BVO. Deze conversie heeft een foutmarge, omdat de verhouding per object kan verschillen (dikte van buitenmuren, hoeveelheid binnenwanden). Het Bouwkostenkompas hanteert een vormfactor van 0,87. Elke 1m² BVO is dus 0,87m² GO.Daarnaast gebruiken ontwikkelaars in mindere mate verhuurbare vloeroppervlakte (VVO). De WOZ wordt bijvoorbeeld getaxeerd met VVO op basis van huurwaardekapitalisatie, omdat alle marktinformatie over huurprijzen gerelateerd is aan VVO. De VVO van een gebouw is de GO vermeerderd met de correctie glaslijn.Bijlage 3. Landelijke standaardgrootte bibliothekenOm tot een landelijke standaardgrootte te komen voor bibliotheken is een ‘web scrape’ van het geografische platform OpenStreetMap uitgevoerd. Dit heeft 670 bibliotheken opgeleverd, waarvan bij 25 onduidelijk is welke BVO erbij hoort. Volgens de Koninklijke Bibliotheek waren er in 2018 763 bibliotheekvestigingen, waar de servicepunten niet bij zijn inbegrepen.13https://www.bibliotheekinzicht.nl/kern-en-basisgegevens/bibliotheeklocaties-en-faciliteiten Een aantal bibliotheken is dus niet meegenomen in deze landelijke referentienorm, maar vanwege de grote N hoeft dit geen probleem te zijn. In totaal hebben 290 (neven)vestigingen een BVO die minder groot is dan 750m2, wat neerkomt op 45,0% van het totale aantal bibliotheken met een bekende oppervlakte. Daarnaast hebben 146 bibliotheken een BVO tussen 750m2 en 1.500m2, wat neerkomt op 22,6%. Ruim een derde van de (neven)vestigingen heeft dus een BVO van minder dan 1.500m2.TotaalMissingMinimumMaximumMediaanGemiddelde6702546m²28.500m²842m²1.758m²Omdat het gemiddelde erg vertekend is door de invloed van grote atypische vestigingen zoals het Amsterdamse OBA Oosterdok (28.500m2), is de mediaan (842m2) de meest logische standaardgrootte.Landelijke verdeling van oppervlaktes (m2) van bibliotheekvestigingenBijlage 4. Verzorgingsgebieden (Voronoi)Om het verzorgingsgebied van bibliotheken te achterhalen is voor de verschillende vestigingen een straal verbeeld door middel van Voronoi-cellen. In een omgeving zonder reliëf, zoals Nederland, worden deze gebruikt om de ruimtelijke dichtheid te meten. De Rijksoverheid gebruikt de Voronoi-methode veelvuldig.Voor elke locatie in de steekproefgemeenten is berekend wat in vogelvlucht de dichtstbijzijnde bibliotheek is, en op die manier ontstaat een indicatief beeld van de verzorgingsgebieden per bibliotheek. Hierin is geen rekening gehouden met de oppervlakte en bijbehorende significantie (hoofd- of nevenvestiging) van de desbetreffende bibliotheek. Dit zou in een bredere beleidsoverweging wel een rol moeten spelen, net als de afstand die een bewoner per fiets, auto of openbaar vervoersmiddel moet afleggen om bij de bibliotheek te komen. Deze Voronoi-verdeling geeft slechts een indicatie van de dichtheid van een voorziening, omdat een kleine cel betekent dat de voorziening een relatief kleine geografische straal bedient.Bijlage 3a. Voronoi-cellen bibliothekenBibliotheken in AlmereBiblotheken in ZaanstadBibliotheken in ZoetermeerVoronoi-cellen voor bibliotheken op landelijke schaalVoronoi-cellen voor bibliotheken in Haarlemmermeer met een straal van 1500m om elke bibliotheekBijlage 3b. Voronoi-cellen cultuureducatieZoals eerder in het traject is aangegeven zijn er weinig locaties gevonden die bestemd zijn voor cultuureducatie. Dat maakt het lastig uitspraken te doen over het verzorgingsgebied van deze locaties. Omdat organisaties binnen de cultuureducatie vaak (maar niet uitsluitend) buitenshuis cultureel onderwijs verzorgen, zou de kantoorlocatie ook niet leidend moeten zijn voor het geografische verzorgingsgebied dat de organisatie bedient. Omdat er slechts één locatie bestemd voor cultuureducatie gevonden is in Zoetermeer (en de brede definiëring van cultuureducatie het onmogelijk heeft gemaakt een landelijke data-verzameling te doen) staat op de volgende pagina een Voronoi- verdeling voor Almere en Zaanstad. Wat opvalt is dat de gevonden locaties in het centrum van de gemeenten zijn gevestigd. Hoewel op basis van deze steekproef geen gewenste straal kan worden berekend, kan wel worden geconcludeerd dat het redelijk zou zijn om organisaties die cultuureducatie verzorgen in Hoofddorp (of eventueel in Nieuw-Vennep) te huisvesten.Voronoi-cellen voor cultuureducatie in AlmereVoronoi-cellen voor cultuureducatie in ZaanstadRuimte voor binnensport in HaarlemmermeerEen vraag-aanbodanalyse naar binnensportruimte (2018 – 2035)1. InleidingDe gemeente Haarlemmermeer heeft behoefte aan een helder toekomstperspectief op de vraag naar sportruimte binnen de gemeente. Gelet op de te verwachte bevolkingsgroei zijn inzichten nodig in de ontwikkeling van de behoefte aan sportaccommodaties en onderbouwing van waar eventuele planmatige aanpassingen nodig zijn.Deze rapportage richt zich op de behoefte aan binnensportruimte in Haarlemmermeer13De behoefte aan buitensportruimte wordt behandeld in Schadenberg, B. & Hoekman, R. (2019). Ruimte voor buitensport in Haarlemmermeer. Utrecht: Mulier Instituut.. Binnensportruimte wordt gezien als de overdekte sportruimte die wordt benut voor de beoefening van meerdere zaalsporten en het geven van bewegingsonderwijs (sporthallen, sportzalen en gymzalen).Ter beantwoording van de kennisbehoefte van de gemeente zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld:

Wat is de huidige (2018) en toekomstige (2025 en 2035) vraag naar binnensportruimte in Haarlemmermeer, en hoe verhoudt dit zich tot het huidige aanbod?

Wat is het huidige aanbod aan binnensportruimte?

Wat is de huidige (2018) en toekomstige (2025 en 2035) normatieve behoefte aan binnensportruimte voor de (georganiseerde) binnensport?

Wat is de huidige (2018) en toekomstige (2025 en 2035) normatieve behoefte aan binnensportruimte voor het bewegingsonderwijs?

Wat is het huidige (2017/’18) gebruik van de gemeentelijke binnensportruimte?

Hoe ervaren de gebruikers de beschikbaarheid en kwaliteit van de binnensportruimte?

WerkwijzeDe normatieve behoefte is bepaald door middel van het toepassen van vastgelegde en algemeen geaccepteerde planningsnormen en richtlijnen. Het huidige gebruik is in beeld gebracht door het analyseren van de gebruikersoverzichten van de gemeentelijke binnensportruimtes. De ervaring van de gebruikers is geïnventariseerd via een online gebruikersbevraging en een discussiesessie met de sportverenigingen.LeeswijzerIn hoofdstuk 2 wordt een aantal ontwikkelingen en prognoses, die relevant zijn bij sportcapaciteitsvraagstukken, beschreven. Hoofdstuk 3 behandelt het aanbod van binnensportruimte, waar in hoofdstuk 4 de behoefte centraal staat. In hoofdstuk 5 wordt het gebruik van de gemeentelijke binnensportruimte uiteengezet. De gebruikers komen in hoofdstuk 6 aan het woord. De beantwoording van de onderzoeksvragen en de beschouwing van de resultaten zijn in hoofdstuk 7 verwoord.2.Relevante ontwikkelingen en prognosesIn dit hoofdstuk beschrijven we ontwikkelingen en prognoses die relevant zijn bij sportcapaciteitsvraagstukken. We behandelen achtereenvolgens de bevolkingssamenstelling en - prognose van Haarlemmermeer, de leerlingenprognoses van de scholen gevestigd in de gemeente, en de (landelijke) ontwikkelingen in sportdeelname en sportaccommodatiegebruik.2.1BevolkingGemeenteHaarlemmermeer telt in totaal circa 153.100 inwoners in 2018, waarvan ruim een kwart jonger is dan 20 jaar. De verwachting is dat het aantal inwoners met ruim 37.000 zal toenemen naar circa 190.000 inwoners in 2035 (+24%). Het aantal inwoners jonger dan 20 jaar zal met circa 4.600 toenemen (+12%), terwijl zowel het aantal inwoners van 20 tot 65 jaar (+18%) als het aantal inwoners van 65 jaar en ouder (+66%) met ruim 16.000 zal toenemen (figuur 2.1).In bijlage 1 zijn de bevolkingscijfers opgenomen.Figuur 2.1 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035 (in absolute aantallen en procenten)Bron: Gemeente Haarlemmermeer, team Onderzoek, 2018. Bewerking: Mulier Instituut.PlaatsenHaarlemmermeer bestaat uit 31 plaatsen (kaart 2.1). De stad Hoofddorp is met circa 75.100 inwoners de plaats met de meeste inwoners, gevolgd door het dorp Nieuw-Vennep met circa 31.400 inwoners (tabel 2.1).De verwachting is dat in 2035 de meeste plaatsen in Haarlemmermeer meer inwoners hebben dan in 2018, dan wel een vergelijkbaar aantal inwoners hebben. De grootste absolute toename wordt verwacht in Hoofddorp (+13.700 inwoners) en Nieuw-Vennep (+7.100). De grootste relatieve toename wordt verwacht in Cruquius (+518%) en Lisserbroek (+197%).In bijlage 1 zijn de bevolkingscijfers per plaats opgenomen.Tabel 2.1 (Verwacht) aantal inwoners plaatsen Haarlemmermeer in 2018 en 2035Plaatsen20182035Ontwikkeling 2018 - 2035Hoofddorp75.10088.800+18%Nieuw-Vennep31.40038.500+23%Badhoevedorp12.60015.800+25%Zwanenburg7.8007.800-Vijfhuizen4.7004.700-Rijsenhout4.2004.200-Lisserbroek3.50010.400+197%Spaarndam2.8003.000+7%Halfweg2.4002.500+4%Zwaanshoek1.8002.200+22%Abbenes1.2001.100-8%Cruquius1.1006.800+518%Beinsdorp9001.000+11%Lijnden800800-Aalsmeerderbrug, Oude Meeren Rozenburg800700-13%Burgerveen, Leimuiderbrugdijk en Weteringbrug800700-13%Haarlemmerliede, Penningsveer en Spaarnwoude700600-14%Buitenkaag500500-Boesingheliede100100-Schiphol100--Bron: Gemeente Haarlemmermeer, team Onderzoek, 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Kaart 2.1 Plaatsen Haarlemmermeer1) Hoofddorp 2) Nieuw-Vennep 3) Badhoevedorp 4) Zwanenburg 5) Vijfhuizen 6) Rijsenhout 7) Lisserbroek 8) Spaarndam 9) Halfweg 10) Zwaanshoek 11) Abbenes 12) Cruquius 13) Beinsdorp 14) Lijnden 15a) Aalsmeerderbrug 15b) Oude Meer 15c) Rozenburg 16a) Burgerveen 16b) Leimuiderbrugdijk 16c) Weteringbrug 17) Haarlemmerliede, Penningsveer en Spaarnwoude 18) Buitenkaag 19) Boesingheliede 20) Schiphol.Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.2.2OnderwijsGemeenten hebben een wettelijke taak in het voorzien van (binnen)sportruimte ten behoeve van het bewegingsonderwijs van de scholen voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs (sbo & (v)so) en het voortgezet onderwijs gevestigd binnen de eigen gemeente.GemeenteIn Haarlemmermeer zijn 57 scholen voor het basisonderwijs gevestigd, waarvan basisschool Jong Geleerd in Halfweg en De Kameleon in Zwanenburg twee vestigingen heeft. Het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) wordt op negen scholen gegeven. Zes scholen verzorgen voortgezet onderwijs, waarvan het Haarlemmermeer Lyceum, het Hoofdvaart College en De Linie twee vestigingen hebben. In totaal zijn 72 scholen in Haarlemmermeer gevestigd, met in totaal 77 onderwijslocaties. Bij deze scholen zijn in totaal in het schooljaar 2018/’19 ruim 23.000 leerlingen ingeschreven (tabel 2.2)De verwachting is dat het totale aantal leerlingen in het basisonderwijs in de periode tot en met het schooljaar 2024/’25 redelijk stabiel zal blijven, om vervolgens tot en met het schooljaar 2034/’35 met bijna 2.000 toe zal nemen. Het totale aantal leerlingen bij de scholen voor het voortgezet onderwijs zal tot het schooljaar 2034/’35 licht afnemen. Het totale aantal leerlingen in het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) zal tot en met het schooljaar 2034/’35 redelijk stabiel blijven (tabel 2.2).Tabel 2.2 (Verwacht) totale aantal leerlingen scholen Haarlemmermeer naar onderwijstype in de schooljaren 2018/’19, 2024/’25 en 2034/’35Aantal locaties2018/’192024/’252034/’35Basisonderwijs5914.11014.28016.010t.o.v. 2018/’19+1%+13%Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)9700670760t.o.v. 2018/’19-3%+9%Voortgezet onderwijs98.0207.8507.390t.o.v. 2018/’19-2%-8%Bron: Pronexus, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.PlaatsenDe meeste scholen in Haarlemmermeer zijn in Hoofddorp gevestigd (38 scholen, 41 onderwijslocaties), gevolgd door Nieuw-Vennep (13 scholen en onderwijslocaties). De meeste leerlingen in het schooljaar 2018/’19 gaan dan ook naar een school gelegen in Hoofddorp of Nieuw-Vennep (tabel 2.3).De verwachting is dat het totale aantal leerlingen ingeschreven bij de basisscholen in Abbenes (+90 leerlingen; +150%), Badhoevedorp (+480 leerlingen; +34%) en Lisserbroek (+630 leerlingen; +225%) in het schooljaar 2034/’35 significant hoger zal zijn dan in het schooljaar 2018/’19. De scholen voor het voortgezet onderwijs in zowel Hoofddorp als in Nieuw-Vennep zullen naar verwachting met een terugloop van het aantal leerlingen te maken krijgen (tabel 2.3).Tabel 2.3 (Verwachte) totale aantal leerlingen scholen Haarlemmermeer naar onderwijstype en plaats (o.b.v. locatie schoolgebouw) in de schooljaren 2018/’19, 2024/’25 en 2034/’35Aantal locatiesAantal leerlingenPlaatsOnderwijstype2018/’192024/’252034/’35HoofddorpBasisonderwijs266.8006.8807.480Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)7520500570Voortgezet onderwijs86.2906.2305.800Nieuw-VennepBasisonderwijs113.4002.9203.260Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)1504050Voortgezet onderwijs11.7301.6201.590BadhoevedorpBasisonderwijs41.4101.6201.890ZwanenburgBasisonderwijs4600620660VijfhuizenBasisonderwijs2420420440RijsenhoutBasisonderwijs2280290300LisserbroekBasisonderwijs2280530910SpaarndamBasisonderwijs1190200210HalfwegBasisonderwijs3360380390ZwaanshoekBasisonderwijs1180210200AbbenesBasisonderwijs160110150CruquiusSpeciaal onderwijs (sbo & (v)so)1130130140HaarlemmerliedeBasisonderwijs1706070BuitenkaagBasisonderwijs1505050Bron: Pronexus, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.OntwikkelingenDe gemeente Haarlemmermeer wil de komende periode investeringen in de renovatie van bestaande onderwijsgebouwen en het bijbouwen van onderwijslocaties. De plannen hiertoe zijn opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen (2017) dat is opgesteld door de gemeente Haarlemmermeer en de Haarlemmermeerse schoolbesturen. Hieronder zijn de drie concrete ontwikkelingen op een rij gezet die gevolgen hebben voor het aanbod aan binnensportruimte.HalfwegDe gemeente Haarlemmermeer heeft in het tweede kwartaal van 2018 een bestemmingsplan voor de realisatie van een Integraal Kind Centrum (IKC) in Halfweg vastgesteld. De drie bestaande basisscholen in Halfweg (beide locaties van Jong Geleerd en basisschool Margriet) zullen samengaan in een nieuw schoolgebouw. In het IKC zal geen binnensportruimte worden gerealiseerd. Een nieuwe gymzaal zal worden gebouwd op de huidige locatie van de Margrietschool, gelegen nabij het toekomstige IKC. Definitieve besluitvorming over deze ontwikkeling moet nog plaatsvinden.HoofdvaartDe gebouwen van het Hoofdvaart College en De Linie worden beoordeeld als verouderd, en zijn aan vervanging toe. De planvorming voor het onderbrengen van beide scholen in één gebouw, inclusief ruimte voor het bewegingsonderwijs, is eind 2018 gestart. De bestaande sportzaal en gymzalen in de bestaande gebouwen van het Hoofdvaart College zullen vooralsnog behouden blijven.LisserbroekDe verwachte bevolkingstoename als gevolg van nieuwbouw in Lisserbroek (van 3.500 inwoners in 2018 naar 10.400 inwoners in 2035) zal tevens leiden tot een significant toename van het aantal leerlingen woonachtig in Lisserbroek. Het is de verwachting dat de bestaande gymzaal in Lisserbroek niet voldoende capaciteit zal bieden voor het toekomstig aantal leerlingen. Definitieve besluitvorming over de uitbreiding van het aanbod van één naar twee gymzalen in Lisserbroek moet nog plaatsvinden.Naast bovenstaande mutaties spelen er diverse ontwikkelingen op het gebied van onderwijs in Haarlemmermeer, met mogelijke gevolgen voor het aanbod aan binnensportruimte. Zo moet nog besluitvorming plaatsvinden over het bouwen van nieuwe onderwijslocaties in de gemeente waarbij in de nabijheid eventueel binnensportruimte gecreëerd moet worden, en moet nog besluitvorming plaatsvinden over het clusteren van diverse scholen.2.3Georganiseerde sportSporthallen, sportzalen en gymzalen worden, naast scholen voor het bewegingsonderwijs, in de regel hoofdzakelijk gebruikt door sportverenigingen die zijn aangesloten bij een sportbond. De ledenontwikkeling van de desbetreffende sportbonden geeft derhalve een goede indicatie van de ontwikkeling in het (structurele) gebruik van de binnensportruimte. Hieronder kijken we hoe het aantal leden bij de sportbonden, waarvan de activiteiten (grotendeels) in binnensportruimtes plaatsvinden, zich sinds 2000 heeft ontwikkeld.LandelijkTotale aantal lidmaatschappenHet totale aantal lidmaatschappen bij alle sportbonden in Nederland is in de periode 2000-2012 gestegen tot ruim 4.7 miljoen, maar sindsdien is sprake van een daling van ruim 150.000 (figuur 2.2). In 2012 was ruim 28 procent van alle Nederlanders lid van een sportbond. In 2017 is 26 procent van de Nederlandse bevolking nog lid van een sportbond. Het lidmaatschap bij de junioren ligt beduidend hoger dan het lidmaatschap bij de senioren, respectievelijk 48 procent bij de junioren om 22 procent bij de senioren in 2017.Figuur 2.2 Ontwikkeling lidmaatschappen bij sportbonden in de periode 2000-2017 (in aantallen)Noot: Het aantal lidmaatschappen is exclusief het aantal leden bij Aikido Bond Nederland, Reddingsbrigade Nederland, Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie en Sportvisserij Nederland. Deze bonden zijn na 2000 bij NOC*NSF aangesloten.Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.BadmintonBadminton Nederland heeft ruim 39.000 leden in 2017. Dit ledental is bijna de helft van het aantal in 2000 (-47%). De ledendaling heeft zowel plaatsgevonden bij de senioren als bij de junioren (figuur 2.3).Figuur 2.3 Ontwikkeling lidmaatschappen bij Badminton Nederland in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.BasketbalDe Nederlandse Basketball Bond (NBB) is één van de weinige sportbonden waarvan de activiteiten (grotendeels) in binnensportruimtes plaatsvinden, die in 2017 meer leden heeft dan in 2000. De bond heeft ruim 51.000 leden in 2017, circa 5.000 meer dan in 2000 (figuur 2.4).Figuur 2.4 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de Nederlandse Basketball Bond in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.Gymnastiek en turnenDe Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (KNGU) is met ruim 300.000 leden de grootste sportbond waarvan de activiteiten (grotendeels) in binnensportruimtes plaatsvinden. De KNGU laat als gevolg van een wijziging in de registratiemethode tussen 2014 en 2015 een grote stijging (+62.000) van het aantal lidmaatschappen zien (figuur 2.5)14Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2015.. In de periode tussen 2000 en 2014 heeft de bond ruim 55.000 leden verloren (-18%).Figuur 2.5 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie in de periode 2000-2017 (in aantallen)Toelichting: De stijging tussen 2014 en 2015 is het gevolg van een wijziging in de registratiemethode. Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.HandbalHet Nederlands Handbal Verbond (NHV) heeft ruim 49.000 leden in 2017. Dit aantal is bijna 6.000 lager dan in 2000. De afgelopen jaren is, door een toename van het aantal seniorenleden, het totale aantal leden stabiel. Het aantal junioren is namelijk verder afgenomen (figuur 2.6).Figuur 2.6 Ontwikkeling lidmaatschappen bij het Nederlands Handbal Verbond in de periode 2000-2017 (in aantallen)Toelichting: Voor 2009 kan geen onderscheid worden gemaakt naar het aantal leden naar (leeftijds)categorie. Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.KorfbalDe Koninklijk Nederlands Korfbalverbond (KNKV) heeft circa 85.500 leden in 2017. In 2010 had de bond nog meer dan 100.000 leden (figuur 2.7).Figuur 2.7 Ontwikkeling lidmaatschappen bij het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.TafeltennisDe Nederlandse Tafeltennisbond (NTTB) heeft bijna 27.000 leden in 2017. Dit ledental is bijna 12.000 lager dan in 2000. De afgelopen vijf jaar zag de bond haar ledental dalen met meer dan 5.000 leden (- 17%). Voor een relatief kleine sportbond is dat een aanzienlijke daling (figuur 2.8).Figuur 2.8 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de Nederlandse Tafeltennisbond in de periode 2000-2017 (in aantallen)Toelichting: Voor 2005 kan geen onderscheid worden gemaakt naar het aantal leden naar (leeftijds)categorie.Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.VolleybalOndanks een afname van het aantal leden sinds 2000 is de Nederlandse Volleybalbond met ruim 117.000 leden in 2017 de tweede sportbond van Nederland waarvan de activiteiten (grotendeels) in binnensportruimtes plaatsvinden. De afgelopen vijf jaar is het ledental gestabiliseerd (figuur 2.9).Figuur 2.9 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de Nederlandse Volleybalbond in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.Diverse gevechtssportbondenJudo Bond Nederland (bijna 53.000 leden in 2017) en Karate-do Bond Nederland (circa 8.000 leden 2017) hebben sinds 2000 een kleine ledendaling meegemaakt. De Federatie Oosterse Gevechtskunsten heeft bijna 10.000 leden in 2017, circa 3.000 meer dan in 2000, en Taekwondo Bond Nederland heeft ruim 5.600 leden in 2017, circa 3.000 minder dan in 2000 (figuur 2.10).Figuur 2.10 Ontwikkeling lidmaatschappen bij diverse gevechtssportbonden in de periode 2000-2017 (met 2000 als uitgangsjaar; in procenten)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut. Het is niet gezegd dat de ontwikkeling van de laatste zeventien jaar bij de sportbonden een-op-een toepasbaar is op de zeventien jaar die gaan komen. Het ligt niet in de lijn der verwachting dat de sporten die een fors aandeel aan leden zagen verdwijnen, in dezelfde mate blijven slinken op weg naar volledige verdwijning. Daarnaast heeft bovenstaande analyse alleen betrekking op de ledentallen van de sportbonden. Informele of recreatieve sportgroepen, zoals een vriendenclub die eens in de zoveel tijd in een binnensportruimte badmintont of volleybalt buiten de badminton- of volleybalbond om, blijven hiermee buiten zicht.HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer is in 2017 ruim 28 procent van de inwoners lid van een sportbond, ten opzichte van 26 procent van alle Nederlanders. Het aandeel sportbondleden in Haarlemmermeer is eveneens hoger dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten en hoger dan het gemiddelde in Kennemerland. Het grootste verschil bestaat bij het aandeel inwoners jonger dan 25 jaar dat lid is van een sportbond (figuur 2.11).Figuur 2.11 Benchmark sportbondenleden naar leeftijdscategorie Haarlemmermeer in 2017 (in procenten)Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier Instituut.De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) is de grootste sportbond in Nederland. Circa 7 procent van de Nederlandse bevolking is lid van de KNVB. In Haarlemmermeer is de KNVB eveneens de grootste sportbond (circa 10.000 leden). De grootste binnensportbond, zowel landelijk als in Haarlemmermeer is de Koninklijke Nederlandse Gymnastiek Unie (tabel 2.4).Tabel 2.4 Ledenpercentage tien grootste Nederlandse sportbonden in Haarlemmermeer en vergelijkingsregio’s in 2017AtletiekGolfGymnastiekHockeyPaardensportSportvissenTennisVoetbalVolleybalZwemmenHaarlemmermeer0,6%3,0%1,9%2,1%1,2%2,8%4,8%6,6%0,4%1,1%t.o.v. Nederland(-,2%)(+,9%)(+,2%)(+,6%)(+,3%)(-)(+1,6%)(-,4%)(-,3%)(+,3%)VSG-regio Kennemerland0,6%3,5%1,7%2,6%1,1%2,6%4,5%6,0%0,4%1,0%t.o.v. Nederland(-,2%)(+1,4%)(-)(+1,1%)(+,2%)(-,2%)(+1,3%)(-1,0%)(-,3%)(+,2%)Vergelijkbaregemeenten0,9%2,0%1,5%1,5%0,8%2,3%3,0%6,1%0,6%0,9%t.o.v. Nederland(+,1%)(-,1%)(-,2%)(-)(-,1%)(-,5%)(-,2%)(-,9%)(-,1%)(+,1%)Nederland0,8%2,1%1,7%1,5%0,9%2,8%3,2%7,0%0,7%0,8%Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier Instituut.2.4SportaccommodatiegebruikHoewel snel aan sportaccommodaties wordt gedacht als het om sportbeoefening gaat, maakt de volwassen Nederlander bij het sporten vooral veel gebruik van de openbare ruimte (figuur 2.12). Ook een derde van de Nederlandse kinderen sport in de openbare ruimte (figuur 2.13). Daarbij wordt de openbare ruimte veelal gebruikt voor hardlopen, wandelen en wielrennen. In vergelijking met 2014 valt op dat het gebruik van de openbare ruimte, met name bij de volwassenen, is toegenomen.Sporthallen worden door de volwassenen Nederlanders beduidend minder als sportaccommodatie gebruikt. Daarentegen sport een kwart van de Nederlandse kinderen in een sporthal. Het gebruik van sporthallen voor de sportbeoefening is ten opzichte van 2014 zowel bij de volwassenen als bij de kinderen toegenomen.Figuur 2.12 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door volwassenen in 2014 en 2018 (in procenten)Bron: Nationaal Sportonderzoek (NSO), oktober 2011 en mei 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Figuur 2.13 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door kinderen in 2014 en 2018 (in procenten)Bron: Nationaal Sportonderzoek (NSO), oktober 2011 en mei 2018. Bewerking: Mulier Instituut.3.AanbodIn dit hoofdstuk zetten we het aanbod aan binnensportruimte in Haarlemmermeer uiteen. Binnensportruimte wordt gezien als de overdekte sportruimte die wordt benut voor de beoefening van meerdere zaalsporten en het geven van bewegingsonderwijs. Het bijzondere van deze accommodaties is enerzijds het dubbelgebruik voor sport en bewegingsonderwijs en anderzijds dat meerdere sporten door middel van verschillende belijningen van dezelfde sportvloer gebruikmaken. Dat onderscheidt dit soort accommodaties van andere overdekte sportaccommodaties, zoals danszalen, dojo’s en turnhallen, die alleen voor één tak van sport gebruikt kunnen worden. Waar het gaat om de multifunctionele overdekte sportaccommodaties, is een driedeling in typen gangbaar. Deze indeling is gebaseerd op de oppervlakte van de sportvloer. Hierbij wordt van groot naar klein onderscheid gemaakt in sporthallen, sportzalen en gymzalen.3.1Huidige situatieSporthallenStandaardsporthallen hebben een sportvloer van minimaal 44 bij 24 meter. In sporthallen wordt ruimte geboden om zowel trainings- als competitievormen af te werken voor badminton, basketbal, volleybal, zaalhandbal, zaalhockey, zaalkorfbal, zaalvoetbal, en sporten zonder belijning (zoals diverse gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek, tafeltennis en turnen).In Haarlemmermeer liggen zes sporthallen, waarvan vijf in eigendom van de gemeente Haarlemmermeer zijn (tabel 3.1). De Koning Willem-Alexanderhal wordt geëxploiteerd door Sportfondsen Koning Willem- Alexander; de andere gemeentelijke sporthallen door Sportfondsen Haarlemmermeer. De Dees Verdurmenhal is onderdeel van Dorpshuis Spaarndam. Het dorpshuis (inclusief sporthal) is in eigendom van Stichting Dorpscentrum Spaarndam, en wordt tevens door deze stichting geëxploiteerd. De vloer in de Dees Verdurmenhal is 38 bij 20 meter. Ondanks deze kleinere afmetingen vinden in de hal wel wedstrijden van de KNHB en KNVB plaats.In de gemeentelijke sporthallen zijn één of meerdere scheidingswanden aanwezig, waardoor gedeelde zaalhuur door meerdere gebruikers mogelijk is, en waardoor gelijktijdig meerdere gymlessen kunnen worden geaccommodeerd. Alle sporthallen zijn beschikbaar voor zowel het accommoderen van de (georganiseerde) binnensport als het bewegingsonderwijs.Tabel 3.1 Aanbod van sporthallen in Haarlemmermeer in 2018PlaatsSporthalLengte (m)Breedte (m)Aantal scheidingswandenGemeentelijke sporthallenBadhoevedorpDe Sporthoeve42281HoofddorpFanny Blankers-Koenhal42281HoofddorpHet Spectrum44282HoofddorpKoning Willem-Alexanderhal51322Nieuw-VennepDe Estafette48282Niet-gemeentelijke sporthallenSpaarndamDees Verdurmenhal3820GeenSportzalenSportzalen zijn kleiner dan sporthallen en groter dan gymzalen. Standaardsportzalen hebben een sportvloer van circa 28 bij 22 meter. In sportzalen wordt ruimte geboden voor badminton, basketbal, volleybal en sporten zonder belijning (zoals diverse gevechts- en verdedigingssporten, gymnastiek, tafeltennis en turnen), met in principe mogelijkheden voor competitie en training. De benodigde afmetingen en de eisen van de betreffende bond staan niet toe dat in sportzalen officiële competitiewedstrijden worden gespeeld voor zaalhandbal, zaalhockey, zaalkorfbal en zaalvoetbal. Wel kunnen sportzalen voor deze sporten als trainingsmogelijkheden fungeren.In Haarlemmermeer liggen zes sportzalen, waarvan de helft in gemeentelijke eigendom is (tabel 3.2). De gemeentelijke sportzalen worden geëxploiteerd door Sportfondsen Haarlemmermeer. De sportzalen van het Hoofdvaart College en het Haarlemmermeer Lyceum zijn in eigendom van de Dunamare Onderwijsgroep. De verhuur buiten schooltijden van deze sportzalen vindt plaats via Sportfondsen Haarlemmermeer. Sportzaal Sandestein is in eigendom van Woonzorg Nederland. De gemeente Haarlemmermeer huurt de sportzaal van deze stichting. De exploitatie is in handen van Sportfondsen Haarlemmermeer.Het is mogelijk om de sportzalen door middel van een scheidingswand in twee delen te scheiden. De sportzalen zijn beschikbaar voor zowel het accommoderen van de (georganiseerde) binnensport als voor het bewegingsonderwijs.Tabel 3.2 Aanbod van sportzalen in Haarlemmermeer in 2018PlaatsSportzaalLengte (m)Breedte (m)Aantal scheidingswandenGemeentelijke sportzalenHoofddorpFloriande Midden28221HoofddorpIn de Breedte28221Nieuw-VennepBreedenborgh28221Niet-gemeentelijke sportzalenHoofddorpHoofdvaart College24211HoofddorpHaarlemmermeer Lyceum28221Nieuw-VennepSandestein28221GymzalenGymzalen worden primair gebouwd om het bewegingsonderwijs van (basis)scholen te faciliteren. De afmetingen van gymzalen zijn vaak afgeleid uit de afmetingen die zijn opgenomen in de Modelverordening Huisvesting Onderwijs, namelijk 21 bij 12 meter15Ook in de gemeentelijke verordening van Haarlemmermeer betreffende onderwijshuisvesting is opgenomen dat een zaal voor het bewegingsonderwijs minimaal 252 vierkante meter dient te zijn (21 bij 12 meter).. Deze afmetingen bieden in principe mogelijkheden voor training en competitie voor badminton, diverse gevechts- en verdedigingssporten en tafeltennis. Wel kunnen gymzalen fungeren als trainingsmogelijkheden voor andere sporten.In Haarlemmermeer liggen 43 gymzalen, verspreid over 35 locaties (tabel 3.3). 26 gymzalen zijn in eigendom van de gemeente Haarlemmermeer. De gemeentelijke gymzalen worden geëxploiteerd door Sportfondsen Haarlemmermeer. Sportfondsen Haarlemmermeer verzorgt tevens de verhuur (buiten schooltijden) van de gymzalen van het Hoofdvaart College (eigendom van Dunamare Onderwijsgroep) en gymzaal Sandestein (eigendom van Woonzorg Nederland).De niet-gemeentelijke gymzalen zijn veelal in eigendom van onderwijsstichtingen. De meeste niet- gemeentelijke gymzalen in Haarlemmermeer zijn niet te huur voor sportverenigingen of andere partijen (geen extern gebruik). Deze gymzalen worden alleen gebruikt voor het bewegingsonderwijs van de desbetreffende scholen. Dit is een herkenbare situatie die zich ook in andere gemeenten voordoet. De toegankelijkheid van de gymzalen kan daarbij een rol spelen, bijvoorbeeld doordat deze gymzalen alleen vanuit de school te bereiken zijn. Vanuit privacy- en veiligheidsoverwegingen is het een drempel voor schoolbesturen om externen buiten schooltijd toegang te geven tot het schoolgebouw.Geplande mutatiesIn het vierde kwartaal van 2018 is gestart met de bouw van een nieuw dorpshuis in Zwanenburg. In het dorpshuis zal een sporthal van 44 bij 28 meter worden gerealiseerd. In het huidige dorpshuis De Olm is een gymzaal aanwezig. De mutatie zal derhalve leiden tot een uitbreiding van het aanbod aan binnensportruimte. De Olm, inclusief gymzaal, zal na de realisatie van het nieuwe dorpshuis worden gesloopt. De verwachting is dat het nieuwe dorpshuis in het eerste kwartaal van 2020 wordt opgeleverd.Definitieve besluitvorming over de invulling van de nieuwe gebouwen in Hoofdvaart van het Hoofdvaart College en De Linie, evenals de uitbreiding van het binnensportaanbod in Lisserbroek, moet nog plaatsvinden (zie paragraaf 2.3).Overig aanbodIn Haarlemmermeer liggen meerdere overdekte sportaccommodaties die een deel van de (sportspecifieke) vraag naar binnensportruimte opvangen.Tafeltennisverenigingen HTC Hoofddorp en TTV Nieuw-Vennep beschikken over een eigen accommodatie in respectievelijk Hoofddorp en Nieuw-Vennep. In Hoofddorp liggen Dojo Saikoro en ABC Kops en in Nieuw-Vennep ligt Judo Yushi waar diverse gevechtssporten plaatsvinden. In Nieuw-Vennep staat de Vespo-hal. De Vespo-hal was tot 2015 een standaardsporthal waarin diverse zaalsporten konden plaatsvinden. De hal is echter omgebouwd tot een trampoline-/turnhal.Tabel 3.3 Aanbod van gymzalen in Haarlemmermeer in 2018GymzaalLB.OpmerkingGemeentelijke gymzalen (exploitatie door Sportfondsen Haarlemmermeer)ALangerak2112BDVoortouw2112HDAmazone2112HDBornholm2112Twee gymzalenHDBoskern2112Twee gymzalenHDBraambos2214HDGraan voor Visch2112HDPax2112Twee gymzalenHDSchulp2816HDSparresholm2112HDVan Den Berghlaan2112HDVeste 12112HDVeste 22816HDWormerstraat2112LBAzollastraat2112NVLinquenda2112Twee gymzalenNVNoorderdreef2112NVPapaverstraat2112RHPampusstraat2010VHZijdewinde2112ZHNoppenstraat2112ZBKinheim2112Niet-gemeentelijke gymzalen (eigenaar haakjes)BDOranje Nassauschool (Stichting MeerPrimair)2112Geen extern gebruikBKSint Willibrordusschool (Stichting Meer Primair)2112Geen extern gebruikCDe Waterlelie (SEIN)2112Geen extern gebruikHDDe Linie (Dunamare Onderwijsgroep)2112Geen extern gebruikHDHet Kompas (Aloysius Stichting)2112Geen extern gebruikHDHoofdvaart College (Dunamare Onderwijsgroep)2112Twee gymzalenHDDr. JP Heijeschool (SOPOH)2010Geen extern gebruikHDKaj Munk College(Stichting IRIS)2112Twee gymzalen; geen extern gebruikHDKSH Hoofddorp (Stichting IRIS)2112Geen extern gebruikNVHerbert Vissers College (Stichting IRIS)2112Drie gymzalen; geen extern gebruikNVSandestein (WoonzorgNederland)2214SDDorpshuis Spaarndam (Stichting Dorpscentrum Spaarndam)2816ZBDe Olm (Stichting De Olm)2112A = Abbenes, BD = Badhoevedorp, HD = Hoofddorp, LB = Lisserbroek, NV = Nieuw-Vennep, RH = Rijsenhout, VH = Vijfhuizen, ZH = Zwaanshoek, ZB = Zwanenburg, BK = Buitenkaag, C = Cruquius en SD = Spaarndam.3.2Landelijk vergelekenDe sporthallen, sportzalen en gymzalen in Haarlemmermeer vertalen zich naar 73 zaaldelen16Zes sporthallen (achttien zaaldelen), zes sportzalen (twaalf) en 43 gymzalen (43).. Hierbij telt een sporthal voor drie zaaldelen, een sportzaal voor twee zaaldelen en een gymzaal voor één zaaldeel (ongeacht of scheidingswanden in de ruimtes aanwezig zijn of dat de ruimtes alleen gebruikt worden voor het bewegingsonderwijs). Het totale relatieve aanbod aan binnensportruimte in Haarlemmermeer (11,9 zaaldelen per 25.000 inwoners) is daarmee laag vergeleken met het landelijke gemiddelde (15,0), het gemiddelde in Kennemerland (13,8) en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (15,8). Het relatieve lage aanbod in Haarlemmermeer is met name het gevolg van het beperkte aantal sporthallen. Haarlemmermeer beschikt over 1,0 sporthal per 25.000 inwoners, waar landelijk het gemiddelde 2,3 sporthal per 25.000 inwoners is (tabel 3.4).Tabel 3.4 Vergelijking aanbod binnensportruimte in Haarlemmermeer in 2018SporthallenSportzalenGymzalenZaaldelenAbsoluutPer 25.000 inwonersAbsoluutPer 25.000 inwonersAbsoluutPer 25.000 inwonersAbsoluutPer 25.000 inwonersHaarlemmermeer61,061,0437,07311,9(t.o.v. Nederland)(-1,3)(-)(+,7)(-3,1)VSG-regio Kennemerland361,7110,51697,829913,8(t.o.v. Nederland)(-,6)(-,5)(+1,5)(-1,2)Vergelijkbaregemeenten1001,6791,25518,61.00915,8(t.o.v. Nederland)(-,7)(+,2)(+2,4)(+,8)Nederland1.5482,36821,04.3106,310.31815,0Bron: Database Sportaanbod (DSA), 2018. Bewerking: Mulier Instituut.3.3SpreidingDe meeste binnensportruimtes in Haarlemmermeer liggen in Hoofddorp (drie sporthallen, vier sportzalen en 23 gymzalen), gevolgd door Nieuw-Vennep (één sporthal, twee sportzalen en acht gymzalen). Zwanenburg (circa 7.800 inwoners) is de plaats in Haarlemmermeer met de meeste inwoners zonder een sporthal of sportzaal (kaart 3.1). In Zwanenburg liggen wel twee gymzalen die beide beschikbaar zijn voor de (georganiseerde) binnensport. Ook in Lisserbroek, waar een significant bevolkingsgroei wordt verwacht (van circa 3.500 inwoners in 2018 naar circa 10.400 inwoners in 2035) is geen sporthal of sportzaal aanwezig (wel één gymzaal).Kaart 3.1 Aanbod van binnensportruimte in Haarlemmermeer in 2018Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.Aan de rand van Haarlemmermeer liggen meerdere sporthallen (kaart 3.2). Mede als gevolg hiervan ligt voor 17 procent van de inwoners van Haarlemmermeer de dichtstbijzijnde sporthal niet in Haarlemmermeer. Voor bijna 10.000 inwoners van Haarlemmermeer, veelal woonachtig in Zwanenburg, is de Aristoshal in Amsterdam de dichtstbijzijnde sporthal. Voor de inwoners van Lisserbroek is De Waterkanten in Lisse de dichtstbijzijnde sporthal; voor de inwoners van Rijsenhout is dat Het Spant in Leimuiden. Voor ruim 4.000 inwoners ligt de dichtstbijzijnde sporthal in Haarlem (de Beijneshal, de Spaarnehal of de sporthal van het Haarlem College).Kaart 3.2 Aanbod van sporthallen rond Haarlemmermeer in 2018Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.Ten opzichte van onderwijslocatiesDe spreiding van de binnensportruimte over Haarlemmermeer dient dusdanig te zijn dat de gemeente voldoet aan haar taakstelling om te voorzien van sportruimte voor het bewegingsonderwijs17Zie: Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Haarlemmermeer 2015.. De binnensportruimte waar de scholen hun gymlessen geven, moet binnen een bepaalde afstand vanaf de onderwijslocatie te bereiken zijn, in het vervolg de normafstand genoemd. De normafstand is afhankelijk van het aantal klokuren waarvoor de gemeente ruimte ter beschikking moet stellen18In hoofdstuk 4 wordt het aantal klokuren bewegingsonderwijs behandeld.. De kortste normafstand van toepassing op het basisonderwijs en het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) is 1 kilometer; voor het voortgezet onderwijs 2 kilometer19De normafstanden in de gemeentelijke verordening van Haarlemmermeer hebben betrekking op de hemelsbrede afstand. De afstanden in dit hoofdstuk betreffen de afstanden gemeten over de weg. De afstand over de weg is per definitie langer (of even lang) als de hemelsbrede afstand..In bijlage 2 zijn de binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de onderwijslocaties, dan wel de dichtstbijzijnde binnensportruimte, opgenomen.Basisonderwijs58 van de 59 locaties voor het basisonderwijs hebben ten minste één binnensportruimte binnen 1 kilometer van het schoolgebouw. Alleen de Sint Franciscusschool in Haarlemmerliede heeft geen binnensportruimte binnen 1 kilometer bereikbaar. De dichtstbijzijnde binnensportruimtes voor de school bevinden zich in Spaarndam (3,2 kilometer). De Sint Franciscusschool is een dusdanige kleine school (circa 80 leerlingen) dat deze afstand alsnog binnen de normen valt.Wanneer alleen de gemeentelijke binnensportruimtes worden meegenomen, hebben 51 van de 59 onderwijslocaties ten minste één binnensportruimte binnen 1.000 meter van het schoolgebouw. De acht basisscholen zonder gemeentelijke binnensportruimte binnen 1.000 van het schoolgebouw zijn de Sint Willibrordusschool (in Buitenkaag), de Sint Franciscusschool (Haarlemmerliede), beide locaties van Jong Geleerd (Halfweg), basisschool Margriet (Halfweg), de Sint Adelbertusschool (Spaarndam), De Achtbaan (Zwanenburg) en de locatie aan de Plantsoenlaan van De Kameleon (Zwanenburg). De Sint Willibrordusschool beschikt over een eigen gymzaal. De Sint Adelbertusschool kan terecht in Dorpshuis Spaarndam (met sporthal en gymzaal). De dichtstbijzijnde binnensportruimte voor de drie locaties in Halfweg en de twee basisscholen in Zwanenburg is gymzaal De Olm (in Zwanenburg).Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)Alle onderwijslocaties voor het speciaal onderwijs hebben ten minste één binnensportruimte binnen 1 kilometer van het schoolgebouw. De Waterlelie (in Cruquius) is de enige school die geen gemeentelijke binnensportruimte binnen 1 kilometer van het schoolgebouw heeft. De Waterlelie beschikt echter over een eigen gymzaal.Voortgezet onderwijsAlle onderwijslocaties voor het voortgezet onderwijs hebben tenminste één gemeentelijke binnensportruimte binnen 1.000 meter van het schoolgebouw.4.BehoefteIn dit hoofdstuk beschrijven we de normatieve behoefte aan binnensportruimte vanuit de (georganiseerde) binnensport en het bewegingsonderwijs. Hierbij baseren we ons op landelijke normen en richtlijnen.4.1(Georganiseerde) binnensportDe normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen voor de (georganiseerde) binnensport kan worden berekend aan de hand van draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen. De draagvlakcijfers houden rekening met de omvang en samenstelling van de bevolking om het aantal benodigde sporthallen en sportzalen te bepalen. Ze houden geen rekening met (veranderingen in) de lokale sportdeelname of het sportaccommodatiegebruik.De normatieve behoefte aan sporthallen en sportzalen wordt weergegeven in een bandbreedte, met een theoretische minimale behoefte (het minimaal aantal benodigde accommodaties) en een theoretische maximale behoefte (het maximaal aantal benodigde accommodaties)Gymzalen en andere overdekte sportaccommodaties zonder vastgestelde normen (zoals danszalen, dojo’s en turnhallen) kunnen een deel van de (sportspecifieke) vraag naar sporthallen en sportzalen opvangen.GemeenteIn Haarlemmermeer bestaat voor de (georganiseerde) binnensport een behoefte van tussen de zeven en negen sporthallen, en tussen de tien en dertien sportzalen in 2018. Zowel het aanbod aan sporthallen (zes) als het aanbod aan sportzalen (zes) vallen onder de behoeftebandbreedte (tabel 4.1).De behoefte aan sporthallen en sportzalen in Haarlemmermeer vertaalt zich naar een behoefte van tussen de 39 en 51 zaaldelen. Het aanbod aan sporthallen en sportzalen vertaalt zich naar 30 zaaldelen; een aanbod (ruim) onder de behoeftebandbreedte (tabel 4.1).De verwachte bevolkingsgroei in Haarlemmermeer leidt tot een significante verschuiving in de behoefte aan binnensportruimte. Waar in 2018 een behoefte van tussen de zeven en negen sporthallen bestaat, is de verwachting dat in 2035 een behoefte bestaat van tussen de acht en tien sporthallen. De behoeftebandbreedte voor sportzalen verschuift van tussen de tien en dertien sportzalen in 2018 naar tussen de twaalf en vijftien sportzalen in 2035 (tabel 4.1).Tabel 4.1 Gemeentebrede vraag-aanbodanalyse sporthallen en sportzalen Haarlemmermeer (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2018, 2025 en 2035BehoefteOverschot (+) /tekort (-)TypeAanbodMin.Max.Min.Max.Sporthallen (3 zaaldelen)201867 (6,3)9 (8,4)-1-3202577 (7,2)10 (9,6)--3203578 (7,4)10 (9,8)-1-3Sportzalen (2 zaaldelen)2018610 (10,1)13 (12,6)-4-72025612 (11,5)15 (14,4)-6-92035612 (11,8)15 (14,8)-6-9Zaaldelen20183039 (39,1)51 (50,5)-9-2120253345 (44,6)58 (57,6)-12-252035346 (45,7)59 (59,0)-13-26PlaatsenSportaccommodaties hebben een verzorgingsgebied dat niet ophoudt bij de grenzen van de stad of het dorp (of bij de gemeentegrens). Dat wil zeggen dat de sporters die gebruikmaken van de sportaccommodatie niet per definitie woonachtig zijn in dezelfde plaats (of gemeente) als waar de sportaccommodatie zich bevindt. Om toch inzicht te geven in waar in Haarlemmermeer de meeste behoefte aan binnensportruimte bestaat, is de gemeentelijke behoefte aan sporthallen en sportzalen in tabel 4.2 uitgesplitst naar plaats.De grootste behoefte aan binnensportruimte bestaat in Hoofddorp, met een behoefte van drie sporthallen en vijf tot zeven sportzalen, gevolgd door Nieuw-Vennep, met een behoefte van twee sporthallen en twee tot drie sportzalen. Het aanbod in beide plaatsen is niet afdoende voor de behoefte. Het aanbod in Badhoevedorp is conform de behoefte. In Zwanenburg is voldoende behoefte aan binnensportruimte voor een sportzaal; in Zwanenburg is geen sporthal of sportzaal aanwezig. In de overige plaatsen is onvoldoende behoefte aan binnensportruimte voor een sporthal of sportzaal (tabel 4.2).De verwachting is, op basis van de verwachte bevolkingsontwikkeling, dat de normatieve behoefte aan binnensportruimte in Hoofddorp en Nieuw-Vennep in 2035 hoger zal zijn dan in 2018. De reeds bestaande tekorten lopen daarmee op. De verwachte bevolkingstoename van Lisserbroek leidt tot een dusdanige toename in de normatieve behoefte aan binnensportruimte, dat in 2035 voldoende bestaansrecht bestaat voor een sporthal. De dichtstbijzijnde sporthal in Haarlemmermeer gezien vanaf Lisserbroek staat in Nieuw-Vennep, waar reeds een normatief tekort aan binnensportruimte wordt geconstateerd (tabel 4.2).Ook in Cruquius geeft de verwachte bevolkingsontwikkeling aanleiding tot het overwegen van het uitbreiden van het aanbod aan binnensportruimte (sporthal of sportzaal). Voor de (toekomstige) inwoners van Cruquius ligt de dichtstbijzijnde sporthal of –zaal in Haarlemmermeer in Hoofddorp, waar reeds een normatief tekort wordt geconstateerd (tabel 4.2).Tabel 4.2 Behoefte sporthallen en sportzalen plaatsen Haarlemmermeer (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2018, 2025 en 2035 (1/2)SporthallenAanbodSportzalenAanbodZaaldelenBehoefteBehoefteBehoeftePlaatsJaarAanbodMin.Max.Min.Max.Min.Max.Hoofddorp20183(3,1)4 (4,2)45 (5,0)7 (6,3)1720 (19,4)25 (25,1)20253(3,7)5 (4,9)-6 (5,9)8 (7,3)1723 (22,7)30 (29,4)20353(3,4)5 (4,6)-6 (5,5)7 (6,8)1722 (21,2)28 (27,3)Nieuw-Vennep20181(1,3)2 (1,7)22 (2,1)3 (2,6)78 (8,1)11 (10,5)20251(1,3)2 (1,7)-2 (2,1)3 (2,6)78 (8,1)11 (10,4)20351(1,5)2 (2,1)-3 (2,5)3 (3,1)710 (9,5)13 (12,3)Badhoevedorp20181(0,5)1 (0,7)-1 (0,8)1 (1,0)33 (3,0)4 (3,9)20251(0,6)1 (0,8)-1 (0,9)1 (1,2)34 (3,6)5 (4,6)20351(0,6)1 (0,8)-1 (1,0)1 (1,2)34 (3,7)5 (4,8)Zwanenburg2018-(0,3)1 (0,4)-1 (0,5)1 (0,6)-2 (1,9)3 (2,5)20251(0,3)1 (0,4)-1 (0,5)1 (0,6)32 (1,9)3 (2,4)20351(0,3)1 (0,4)-1 (0,5)1 (0,6)32 (1,8)3 (2,3)Vijfhuizen2018-- (0,2)1 (0,3)-1 (0,3)1 (0,4)-1 (1,2)2 (1,6)2025-- (0,2)1 (0,3)-1 (0,3)1 (0,4)-1 (1,2)2 (1,5)2035-- (0,2)- (0,2)-1 (0,3)1 (0,4)-1 (1,1)2 (1,4)Rijsenhout2018-- (0,2)- (0,2)-1 (0,3)1 (0,3)-1 (1,0)2 (1,3)2025-- (0,2)- (0,2)-1 (0,3)1 (0,3)-1 (1,0)2 (1,3)2035-- (0,2)- (0,2)-1 (0,2)1 (0,3)-1 (1,0)1 (1,2)Lisserbroek2018-- (0,1)- (0,2)-- (0,2)1 (0,3)-1 (0,9)1 (1,2)2025-1 (0,3)1 (0,4)-- (0,5)1 (0,6)-2 (1,8)3 (2,3)2035-1 (0,4)1 (0,6)-- (0,7)1 (0,8)-3 (2,6)4 (3,4)Spaarndam20181- (0,1)- (0,2)-- (0,2)- (0,2)31 (0,7)1 (0,9)20251- (0,1)- (0,2)-- (0,2)- (0,2)31 (0,8)1 (1,0)20351- (0,1)- (0,2)-- (0,2)- (0,2)31 (0,7)1 (0,9)Halfweg2018-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)-1 (0,6)1 (0,8)2025-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)-1 (0,6)1 (0,8)2035-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)-1 (0,6)1 (0,8)Zwaanshoek2018-- (0,1)- (0,1)-- (0,1)- (0,2)-1 (0,5)1 (0,6)2025-- (0,1)- (0,1)-- (0,1)- (0,2)-1 (0,6)1 (0,7)2035-- (0,1)- (0,1)-- (0,1)- (0,2)-1 (0,5)1 (0,7)Tabel 4.2 Behoefte sporthallen en sportzalen plaatsen Haarlemmermeer (o.b.v. Planologische Kengetallen) in 2018, 2025 en 2035 (2/2)SporthallenSportzalenZaaldelenBehoefteBehoefteBehoeftePlaatsJaarAanbodMin.Max.AanbodMin.Max.AanbodMin.Max.Abbenes2018-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-1 (0,3)1 (0,4)2025-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-1 (0,3)1 (0,3)2035-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-1 (0,3)1 (0,3)Cruquius2018-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-1 (0,3)1 (0,3)2025-- (0,2)- (0,2)-1 (0,3)1 (0,4)-1 (1,1)2 (1,4)2035-1 (0,3)1 (0,4)-1 (0,4)1 (0,6)-2 (1,7)2 (2,2)Beinsdorp2018-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-1 (0,3)1 (0,3)2025-- (0,0)- (0,1)-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)1 (0,3)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)1 (0,3)Lijnden2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)1 (0,3)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)Aalsmeerderbrug, Oude meer, Rijk en Rozenburg2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)-- (0,2)1 (0,3)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)Burgerveen, Leimuiderbrug en Weteringbrug2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)Haarlemmerliede, Penningsveer en Spaarnwoude2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,1)-- (0,2)- (0,2)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,2)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,2)Buitenkaag2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,1)- (0,1)Boesingheliede2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)Schiphol2018-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)2025-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)2035-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)-- (0,0)- (0,0)4.2BewegingsonderwijsHet bewegingsonderwijs is een verplicht vak in het basisonderwijs, speciaal onderwijs (sbo & (v)so) en het voortgezet onderwijs. Scholen zijn echter vrij in het kiezen van de duur en frequentie van de gymlessen. In Haarlemmermeer is vastgelegd dat basisscholen bij de gemeente aanspraak kunnen maken op binnensportruimte zodat elke gymgroep (groep van 6- tot 12-jarigen) wekelijks twee keer 45 minuten kan gymmen (1,5 klokuur). De scholen voor het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) hebben recht op binnensportruimte waarin elke gymgroep wekelijks drie keer 45 minuten kan gymmen (2,25 klokuur).Hoeveel ruimte beschikbaar moet zijn voor het voortgezet onderwijs is afhankelijk van het aantal leerlingen20Zie: Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Haarlemmermeer 2015.. De scholen kunnen echter minder of meer uren aanvragen dan waar zij bij de gemeente op basis van het aantal gymgroepen of leerlingen aanspraak op kunnen makenIn het vervolg wordt het maximaal aantal klokuren waarvoor de gemeente wekelijks ruimte beschikbaar moet stellen, de normatieve behoefte genoemd.GemeenteDe basisscholen in Haarlemmermeer kunnen in totaal aanspraak maken op binnensportruimte waarin wekelijks 592,50 klokuur gymlessen in ingeroosterd kan worden. Uitgaande van een capaciteit van 26 klokuren per zaaldeel21Voor het basisonderwijs en speciaal onderwijs (sbo & (v)so) wordt uitgegaan dat in een schoolweek in één zaaldeel tijdens de reguliere lestijden maximaal 34 gymlessen van 45 minuten ingeroosterd kunnen worden (26 klokuren). Voor het voortgezet onderwijs wordt uitgegaan van maximaal 40 lessen van 50 minuten (34 klokuren)., zijn voor het basisonderwijs minimaal 23 zaaldelen nodig. De scholen voor het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) hebben in totaal een normatieve behoefte van 137,25 klokuur, waarvoor ten minste vijf zaaldelen nodig zijn. Voor de scholen voor het voortgezet onderwijs zijn ten minste 22 zaaldelen nodig om hun normatieve behoefte te accommoderen.In Haarlemmermeer liggen 69 af te scheiden zaaldelen (rekening houdende met de aanwezige scheidingswanden in de sporthallen en sportzalen, zie paragraaf 3.1), waarvan 45 in gemeentelijke eigendom zijn. Achttien zaaldelen zijn in eigendom van diverse onderwijsstichtingen of gerelateerde stichtingen (zoals SEIN en de Aloysius Stichting). Gemeentebreed zijn derhalve voldoende af te scheiden zaaldelen aanwezig om de normatieve behoefte te accommoderen.De toename van het aantal leerlingen in het basisonderwijs zal leiden tot een significante toename in de behoefte aan zaaldelen ten behoeve van het bewegingsonderwijs. De behoefte aan zaaldelen voor het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) zal constant blijven; voor het voortgezet onderwijs zal deze afnemen (tabel 4.3).Tabel 4.3 Minimaal benodigd aantal zaaldelen t.b.v. bewegingsonderwijs scholen Haarlemmermeer naar onderwijstype in de schooljaren 2018/’19, 2024’25 en 2034/’35BehoefteAanbodAantal locaties2018/'192024/'252034/'35In klokurenIn zaaldelenIn klokurenIn zaaldelenIn klokurenIn zaaldelenAf te scheiden zaaldelen (waarvan gemeentelijk)Basisonderwijs59592,5023(22,8)595,5023(22,9)688,5027(26,5)Speciaal onderwijs9137,256(5,3)132,756(5,1)150,756(5,8)^A69 (45)Voortgezet onderwijs9716,2522(21,1)698,2521(20,5)657,7520(19,3)^A In de schooljaren 2024/’25 en 2034/’35 zal het aanbod met twee zaaldelen (in niet-gemeentelijke eigendom) uitgebreid zijn ten opzichte van het schooljaar 2018/’19 (zie geplande mutaties in hoofdstuk 3). Bron: Pronexus, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.PlaatsenDe grootste behoefte aan binnensportruimte ten behoeve van het bewegingsonderwijs bestaat in Hoofddorp, gevolgd door Nieuw-Vennep. Op Halfweg, Cruquius en Haarlemmerliede na, zijn in alle plaatsen in Haarlemmermeer voldoende af te scheiden zaaldelen aanwezig voor de normatieve behoefte van de scholen gevestigd in de desbetreffende plaatsen (tabel 4.4).In Halfweg is geen binnensportruimte aanwezig waar de basisscholen in Halfweg (Jong Geleerd (twee locaties) en Basisschool Margriet) gebruik van kunnen maken. De scholen wijken uit naar gymzaal De Olm (in Zwanenburg). De afstand van De Olm tot de drie basisscholen is minder dan 1.000 meter. Bij de totstandkoming van het Integraal Kind Centrum (IKC) in Halfweg zal op de huidige locatie van de Margrietschool (nabij het toekomstige IKC) een gymzaal gerealiseerd worden, waardoor de scholen in de toekomst wel in de eigen plaats kunnen gymmen.In Cruquius heeft De Waterlelie ((voortgezet) speciaal onderwijs) alleen de beschikking over haar eigen gymzaal (met een theoretische capaciteit van 26 klokuren). De school heeft echter een normatieve behoefte van 31,5 klokuur bewegingsonderwijs.In Haarlemmerliede heeft de Sint Franciscusschool (basisonderwijs) geen binnensportruimte binnen de eigen plaats voor het geven van het bewegingsonderwijs. De binnensportruimtes in Dorpshuis Spaarndam (met sporthal en gymzaal) zijn de dichtstbijzijnde mogelijkheden voor de school. De afstand bedraagt ruim 3 kilometer. De school beschikt wel over een eigen speelzaal (~90 m2) in het eigen schoolgebouw. Alle gymlessen vinden in deze zaal plaats.Het is de verwachting dat de toename van het aantal klokuren bewegingsonderwijs zal leiden tot een behoefte aan extra zaaldelen in Hoofddorp, Badhoevedorp, Zwanenburg en Lisserbroek. In Hoofddorp, Badhoevedorp en Zwanenburg is voldoende capaciteit aanwezig om deze toename te accommoderen. In Lisserbroek zal in het schooljaar 2034/’35 behoefte zijn aan een tweede zaaldeel, waar nu maar één zaal aanwezig is.Tabel 4.4 Minimaal benodigd aantal zaaldelen t.b.v. bewegingsonderwijs scholen Haarlemmermeer, naar onderwijstype en plaats (o.b.v. locatie schoolgebouw) in het schooljaar 2018/’19BehoefteAanbod2018/'19 2024/'252034/'35PlaatsOnderwijstypeAantal onderwijslocatiesIn klokurenIn zaaldelenIn klokurenIn zaaldelenIn klokurenIn zaaldelenAf scheiden zaaldelen (waarvan gemeentelijk)HoofddorpBasisonderwijs26286,50 12 (11,0)289,50 12 (11,1)325,50 13 (12,5)39 (27)Speciaal onderwijs799,00 4 (3,8)94,50 4 (3,6)108,00 5 (4,2)Voortgezet onderwijs8557,00 17 (16,4)549,50 17 (16,2)511,50 16 (15,0)Nieuw-VennepBasisonderwijs11141,00 6 (5,4)117,00 5 5 (4,5)139,50 6 (5,4)15 (9)Speciaal onderwijs16,75 1 (0,3)6,75 1 (0,3)9,00 1 (0,3)Voortgezet onderwijs1159,50 5 (4,7)148,75 5 (4,4)146,25 5 (4,3)BadhoevedorpBasisonderwijs460,00 3 (2,3)69,00 3 (2,7)81,00 4 (3,1)4 (3)ZwanenburgBasisonderwijs425,50 1 (1,0)27,00 2 (1,0)28,50 2 (1,1)^A2 (1)VijfhuizenBasisonderwijs218,00 1 (0,7)18,00 1 (0,7)18,00 1 (0,7)1 (1)RijsenhoutBasisonderwijs212,00 1 (0,5)10,50 1 (0,4)12,00 1 (0,5)1 (1)LisserbroekBasisonderwijs210,50 1 (0,4)21,00 1 (0,8)37,50 2 (1,4)1 (1)SpaarndamBasisonderwijs17,50 1 (0,3)9,00 1 (0,3)9,00 1 (0,3)2 (0)HalfwegBasisonderwijs315,001 (0,6)15,00 1 (0,6)16,50 1 (0,6)-ZwaanshoekBasisonderwijs17,50 1 (0,3)9,00 1 (0,3)9,00 1 (0,3)1 (1)AbbenesBasisonderwijs13,00 1 (0,1)4,50 1 (0,2)6,00 1 (0,2)1 (1)CruquiusSpeciaal onderwijs131,50 2 (1,2)31,50 2 (1,2)33,75 2 (1,3)1 (0)HaarlemmerliedeBasisonderwijs13,00 1 (0,1)3,00 1 (0,1)3,00 1 (0,1)-BuitenkaagBasisonderwijs13,00 1 (0,1)3,00 1 (0,1)3,00 1 (0,1)1 (0)^AIn de schooljaren 2024/’25 en 2034/’35 zal één extra zaaldeel (in niet-gemeentelijke eigendom) aanwezig zijn (zie geplande mutaties in hoofdstuk 3). Bron: Pronexus, 2019. Bewerking: Mulier Instituut.OntwikkelingenHalfwegDe verwachting is dat één gymzaal de scholen gevestigd in Halfweg (Jong Geleerd (twee locaties) en Basisschool Margriet) in de schooljaren 2024/’25 en 2034/’35 voldoende capaciteit zal bieden voor het bewegingsonderwijs. Bij de totstandkoming van het Integraal Kind Centrum (IKC) in Halfweg zal op de huidige locatie van de Margrietschool (nabij het toekomstige IKC) één gymzaal gerealiseerd worden, waarvan de scholen in Halfweg gebruik zullen gaan maken. Dit is conform de huidige en toekomstige behoefte. Het bewegingsonderwijs van de scholen in De Olm in Zwanenburg zal derhalve komen te vervallen.HoofddorpHet Hoofdvaart College (beide locaties) en De Linie (beide locaties) hebben gezamenlijk in het schooljaar 2018/’19 een normatieve behoefte van ruim 106 klokuren, waarvoor minimaal drie zaaldelen nodig zijn. Het is de verwachting dat de gezamenlijke behoefte dusdanig afneemt dat in de schooljaren 2024/’25 en 2034/’35 drie zaaldelen voldoende capaciteit zullen bieden.LisserbroekDe verwachte toename van het aantal leerlingen op de scholen in Lisserbroek zal leiden tot een dusdanige hogere behoefte aan binnensportruimte dat één gymzaal in het schooljaar 2034/’35 niet voldoende capaciteit zal bieden. Uitbreiding van het aanbod van één zaaldeel is noodzakelijk (conform de bestaande plannen).5.GebruikIn dit hoofdstuk kijken we naar het gebruik van de gemeentelijke binnensportruimtes, evenals van de niet-gemeentelijke binnensportruimtes waarvan de verhuur (deels) via Sportfondsen Haarlemmermeer loopt, in de periode september 2017 tot en met augustus 2018.5.1SporthallenIn tabel 5.1 staat het totale jaargebruik (in gewogen uren10) van de sporthallen naar doeleinde. De sporthallen zijn gedurende het jaar gemiddeld 45 procent van de tijd bezet (maandag t/m zondag; van 08:00 tot 23:00 uur), variërend van De Sporthoeve (32%) tot de Fanny Blankers-Koenhal (52%).De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en NOC*NSF hebben beide richtlijnen voor de bouw en exploitatie van sporthallen en -zalen opgesteld. Deze richtlijnen gaan uit van het (potentiële) jaargebruik in uren. De VNG adviseert dat voor de bouw en exploitatie van een sporthal of –zaal een minimale behoefte van 1.600 uur per jaar moet bestaan. NOC*NSF hanteert een richtlijn van 1.400 uur sportgebruik.Alle sporthallen voldoen met hun jaargebruik aan de VNG-richtlijn; alleen de Koning Willem- Alexanderhal voldoet met het sportgebruik tevens aan de NOC*NSF-richtlijn (tabel 5.1).Tabel 5.1 Jaargebruik (in gewogen uren22Bij het gewogen aantal uren is rekening gehouden met welke zaaldelen tijdens het gebruik bezet zijn en welke vrij zijn.) en jaarbezetting (in procenten) naar doeleinde sporthallen Haarlemmermeer in de periode september 2017 tot en met augustus 2018SporthalSport en overigBewegings-onderwijsTotaalJaarbezettingVNG richtlijnNOC*NSF richtlijnFanny Blankers-Koenhal1.3481.5172.86552JaNeeKoning Willem-Alexanderhal1.4471.3112.75850JaJaDe Estafette1.2821.2062.48845JaNeeDe Sporthoeve1.2454881.73232JaNeeHet Spectrum1.0891.5302.61947JaNeeSportgebruikHet Spectrum en de Koning Willem-Alexanderhal hebben een duidelijke hoofdgebruiker wanneer het gaat om het sportgebruik van de sporthallen. Bijna de helft van het sportgebruik van Het Spectrum is op naam van badmintonvereniging BC Meershuttle; bijna 60 procent van het sportgebruik van de Koning Willem-Alexanderhal is op naam van basketbalvereniging BV Hoofddorp. De overige sporthallen hebben niet zozeer één hoofdgebruiker, maar het meeste gebruik staat wel op naam van een klein aantal gebruikers (tabel 5.2).Tabel 5.2 Hoofdsportgebruikers sporthallen Haarlemmermeer in de periode september 2017 tot en met augustus 2018 (percentage betreft aandeel van het totale sportgebruik)Fanny Blankers- KoenhalKoning Willem- AlexanderhalDe EstafetteDe SporthoeveHet Spectrum1VCH29%volleybalBV Hoofddorp59%basketbalVHZ22%volleybalKNVB24%zaalvoetbalBC Meershuttle48%badminton2The Challengers28%basketbalSV Pax9%gymnastiekKV KIOS20%korfbalVOS13%handbalBV Hoofddorp22%basketbal3SV Lotus13%handbalBV Floriande6%badmintonBV Nieuw-Vennep18%badmintonKV Badhoevedorp11%korfbalKNVB10%zaalvoetbalOnderwijsDe Fanny Blankers-Koenhal is de enige sporthal die door onderwijsinstellingen van verschillende onderwijstypen wordt gebruikt (figuur 5.1). De hal wordt zowel door de Juliana van Stolbertschool en de Klimop (beide basisonderwijs) als het MBO College Airport (middelbaar beroepsonderwijs) gebruikt. Het Spectrum wordt uitsluitend door KSH Hoofddorp en het Kaj Munk College gebruikt (beide voortgezet onderwijs). De Estafette wordt alleen door het Herbert Vissers College (voortgezet onderwijs) gebruikt; de Sporthoeve alleen door de Rietveldschool (basisonderwijs).Figuur 5.1 Onderwijsgebruik (in gewogen uren) sporthallen Haarlemmermeer naar onderwijstype in de periode september 2017 tot en met augustus 2018BezettingVerenigingen en scholen maken doorgaans niet het hele jaar gebruik van de sporthallen. Om deze reden kijken we hieronder naar de seizoensbezetting, waarbij we een onderscheid maken in het reguliere seizoen en het winterseizoen. Het reguliere seizoen is gedefinieerd als de maanden maart tot en met november en het winterseizoen als de maanden december, januari en februari. De eventuele openstelling en het gebruik tijdens vakantieweken en op feestdagen is buiten beschouwing gelaten, om mogelijke knelpunten die tijdens het structurele gebruik bestaan te detecteren.DoordeweeksDe sporthallen zijn overdag (08:00 tot 16:00 uur), zowel in het reguliere seizoen als in het winterseizoen, gemiddeld voor 75 procent van de tijd bezet, waarbij de bezetting van De Sporthoeve relatief laag is (38%, figuur 5.2).De sporthallen zijn doordeweeks gemiddeld in de middag/avond (16:00 tot 23:00 uur) tijdens het reguliere seizoen voor iets meer dan de helft van de tijd bezet (51%). In het winterseizoen zijn alle sporthallen beter bezet; gemiddeld zijn de sporthallen voor circa drie kwart (76%) van de tijd bezet (figuur 5.2).De bezetting van de sporthallen is tussen 19:00 en 21:00 uur het hoogst. Gemiddeld zijn de sporthallen tijdens deze piekuren in het reguliere seizoen voor 65 procent van de tijd bezet; in het winterseizoen 95 procent van de tijd (figuur 5.2).In bijlage 3 zijn de bezettingsgraden voor de sporthallen per doordeweekse dag opgenomen.WeekendDe sporthallen zijn tijdens het reguliere seizoen op zaterdag (tussen 09:00 en 18:00 uur) gemiddeld voor 34 procent van de tijd bezet; in het winterseizoen voor 78 procent van de tijd. De bezetting van de sporthallen op zondag is vergelijkbaar met de zaterdagbezetting; op zondag is tussen 09:00 en 18:00 uur de gemiddelde bezetting 31 procent in het reguliere seizoen en 67 procent in het winterseizoen (figuur 5.3).Figuur 5.2 Gemiddelde doordeweekse bezetting sporthallen Haarlemmermeer naar tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)Figuur 5.3 Gemiddelde weekendbezetting sporthallen Haarlemmermeer tussen 09:00 en 18:00 uur naar seizoen en dag in 2017/’18 (in procenten)5.2SportzalenJaargebruikIn tabel 5.3 staat het totale gebruik (in gewogen uren) van de sportzalen. De sportzalen zijn gedurende het jaar gemiddeld 30 procent van de tijd bezet (maandag t/m zondag; van 08:00 tot 23:00 uur), variërend van sportzaal Floriande Midden (26%) tot sportzaal In de Breedte (33%). De sportzalen worden opvallend weinig gebruikt voor sportdoeleinden. Geen van de sportzalen voldoet dan ook aan de NOC*NSF-richtlijn.Tabel 5.3 Jaargebruik (in gewogen uren) en jaarbezetting (in procenten) naar doeleinde sportzalen Haarlemmermeer in de periode september 2017 tot en met augustus 2018SportzaalSport en overigBewegingsonderwijsTotaalJaarbezettingVNG richtlijnNOC*NSF richtlijnBreedenborgh7438121.55528NeeNeeFloriande Midden6448001.44426NeeNeeHaarlemmermeer Lyceum199n.b.---NeeHoofdvaart College500n.b.---NeeIn de Breedte7831.0211.80433JaNeeSandestein7629651.72632JaNeeSportgebruikGymnastiekverenging SV Pax is een hoofdgebruiker in meerdere sportzalen (tabel 5.4). Het beperkte sportgebruik van de sportzaal van het Haarlemmermeer Lyceum is voor het overgrote deel op naam van SV Lotus (handbal) en Joy2BFit (divers).Tabel 5.4 Hoofdsportgebruikers sportzalen Haarlemmermeer in de periode september 2017 tot en met augustus 2018 (percentage betreft aandeel van het totale sportgebruik)BreedenborghFloriandeMiddenHaarlemmermeer LyceumHoofdvaart CollegeIn de BreedteSandestein1Op Stoom24%kinderopvangVCH35%volleybalSV Lotus48%handbalSV Pax24%gymnastiekSV Pax48%gymnastiekSV Pax27%gymnastiek2Sportplaza20%diversBC Topflight18%badmintonJoy2BFit44%diversPioniers24%honkbalDojo Saikoro33%budoVHZ17%volleybal3SV Pax13%gymnastiekBV Floriande14%badmintonBC Meershuttle8%badmintonBC Pax22%badmintonMinangkabau11%diversSportservice10%diversOnderwijsIn de sportzalen vindt nauwelijks deelgebruik door onderwijsinstellingen van meerdere onderwijstypen plaats. Alleen in de sportzaal Floriande Midden vindt beperkt deelgebruik plaats; de zaal wordt zowel door basisscholen als door een school voor het speciaal onderwijs (Prof. Van Gilseschool) gebruikt. De overige sportzalen worden alleen of door basisscholen of alleen door de scholen voor het voortgezet onderwijs gebruikt (figuur 5.4).Figuur 5.4 Onderwijsgebruik (in gewogen uren) sportzalen Haarlemmermeer naar onderwijstype in de periode september 2017 tot en met augustus 2018Noot: De sportzalen bij het Haarlemmermeer Lyceum en het Hoofdvaart College zijn doordeweeks overdag onbeperkt beschikbaar voor het bewegingsonderwijs van de desbetreffende scholen (beide voortgezet onderwijs). Het werkelijke gebruik ten behoeve van het bewegingsonderwijs is niet bekend.BezettingDoordeweeksDe sportzalen zijn overdag (08:00 tot 16:00 uur), zowel in het reguliere seizoen als in het winterseizoen, gemiddeld voor 58 procent van de tijd bezet. In de middag/avond (16:00 tot 23:00 uur) zijn de sportzalen gemiddeld minder goed bezet; 32 procent in het reguliere seizoen, 39 procent in het winterseizoen. De bezetting van de sportzaal van het Haarlemmermeer Lyceum in de middag/avond is opvallend laag (figuur 5.5).De sportzalen zijn gemiddeld tussen 19:00 en 21:00 uur in het reguliere seizoen voor de helft van de tijd bezet (53%); in het winterseizoen 68 procent van de tijd. Opvallend is de relatief hoge bezetting van sportzaal In de Breedte tijdens de piekuren in het reguliere seizoen (figuur 5.5).In bijlage 3 zijn de bezettingsgraden voor de sportzalen per doordeweekse dag opgenomen.WeekendDe sportzalen worden beperkt (of niet) in het weekend (tussen 09:00 en 18:00 uur) gebruikt, met uitzondering van Sandestein (figuur 5.6).Figuur 5.5 Gemiddelde doordeweekse bezetting sportzalen Haarlemmermeer naar tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)Noot: De sportzalen bij het Haarlemmermeer Lyceum en het Hoofdvaart College zijn doordeweeks overdag onbeperkt beschikbaar voor het bewegingsonderwijs van de desbetreffende scholen (beide voortgezet onderwijs). Het werkelijke gebruik ten behoeve van het bewegingsonderwijs is niet bekend.Figuur 5.6 Gemiddelde weekendbezetting sportzalen Haarlemmermeer tussen 09:00 en 18:00 uur naar seizoen en dag in 2017/’18 (in procenten)5.3GymzalenJaargebruikIn tabel 5.5 staat het totale gebruik (in gewogen uren) van de gymzalen. Vrijwel alle gymzalen worden overwegend voor het bewegingsonderwijs gebruikt. De gymzalen zijn gedurende het jaar gemiddeld 24 procent van de tijd bezet (maandag t/m zondag; van 08:00 tot 23:00 uur), variërend van gymzaal Langerak (6%) tot gymzaal Graan voor Visch (35%). Er bestaan geen richtlijnen waar het gebruik van de gymzalen tegen afgezet kan worden.Tabel 5.5 Jaargebruik (in gewogen uren) naar doeleinde gymzalen Haarlemmermeer in de periode september 2017 tot en met augustus 2018GymzaalSport en overigBewegingsonderwijsTotaalJaarbezettingAmazone3691.1711.53928%Azollastraat5090395317%Bornholm 13401.0541.39425%Bornholm 25149661.48027%Boskern 16716521.32324%Boskern 25248171.34124%Braambos5281.0411.56829%Graan voor Visch3531.5831.93635%Hoofdvaart College 1187n.b.--Hoofdvaart College 278n.b.--Kinheim4728751.34725%Langerak1222163386%Linquenda 13398221.16121%Linquenda 23428761.21822%Noorderdreef4827911.27323%Noppenstraat16976693517%Pampusstraat33746880415%Papaverstraat30161891917%Pax 17111.2241.93535%Pax 23471.1531.50027%Sandestein4927281.22022%Schulp4638981.36125%Sparresholm5155531.06819%Van Den Berghlaan10978489416%Veste 16396561.29423%Veste 29199941.91335%Voortouw9648321.79633%Wormerstraat4031.1861.58929%Zijdewinde3751.0961.47127%Het gebruik van de gymzalen ten behoeve van bewegingsonderwijs in de gymzalen is grotendeels ten dienste van het basisonderwijs (78%). De grootgebruiker qua sport van de gymzalen is gymnastiekvereniging SV Pax. Bijna 18 procent van het sportgebruik van de gymzalen staat op naam van deze vereniging.BezettingDoordeweeksDe gymzalen zijn overdag (08:00 tot 16:00 uur), zowel in het reguliere seizoen als in het winterseizoen, gemiddeld voor 57 procent van de tijd bezet. In de middag/avond (16:00 tot 23:00 uur) zijn de gymzalen, als gevolg van het beperkte sportgebruik, gemiddeld minder goed bezet; 23 procent in het reguliere seizoen, 26 procent in het winterseizoen (figuur 5.7). De gymzalen zijn gemiddeld tussen 19:00 en 21:00 uur in het reguliere seizoen voor 37 procent van de tijd bezet; in het winterseizoen 42 procent van de tijd (figuur 5.8).WeekendDe gymzalen worden beperkt (of niet) in het weekend (tussen 09:00 en 18:00 uur) gebruikt (niet in figuur).Figuur 5.7 Gemiddelde doordeweekse bezetting gymzalen Haarlemmermeer naar tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)Noot: De gymzalen bij het Hoofdvaart College (voortgezet onderwijs) zijn doordeweeks overdag onbeperkt beschikbaar voor het bewegingsonderwijs van de desbetreffende school. Het werkelijke gebruik ten behoeve van het bewegingsonderwijs is niet bekend.Figuur 5.8 Gemiddelde doordeweekse bezetting gymzalen Haarlemmermeer naar tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)5.4Landelijk vergelekenOm te bezien in hoeverre de bezetting van de gemeentelijke binnensportruimtes in Haarlemmermeer zich verhouden tot de bezetting in andere gemeenten, is een benchmark opgesteld met vergelijkbare gemeenten (qua inwoneraantal en stedelijkheid) waar het Mulier Instituut op dezelfde wijze de bezetting van de gemeentelijke binnensportruimtes in beeld heeft gebracht. De benchmark bestaat uit de gemeentelijke (niet sportspecifieke) sporthallen, sportzalen en gymzalen in Apeldoorn, Haarlem, Nijmegen en Tilburg.De sporthallen, sportzalen en gymzalen in Haarlemmermeer zijn overdag (08:00 – 16:00 uur) gemiddeld beter bezet dan de binnensportruimtes in de benchmark. Ook in de middag/avond (16:00 – 23:00 uur) zijn de Haarlemmermeerse sporthallen beter bezet dan de sporthallen in de benchmark; de sportzalen en gymzalen zijn minder goed bezet. Tijdens de piekuren hebben de sporthallen in Haarlemmermeer een vergelijkbare bezetting met de benchmark; de sportzalen en gymzalen blijven, net als de hele middag/avond, achter ten opzichte van de benchmark (figuur 5.9).In de bezettingscijfers van de sporthallen in Haarlemmermeer en in de benchmark, lijkt een organisatorische grens naar voren te komen. Een grens (maximale bezettingsgraad) die in de praktijk niet of moeilijk te overschrijden is, terwijl theoretisch meer gebruik mogelijk is (bezettingsgraad richting de 100 procent). Deze grens lijkt op de doordeweekse middag/avond (16:00-23:00 uur) rond de 80 procent te liggen en tijdens de piekuren (19:00-21:00 uur) rond de 90 procent. Ook de bezetting op zaterdag van de sporthallen in Haarlemmermeer zal richting een organisatorische grens gaan.Het zaterdaggebruik van de sporthallen in Haarlemmermeer is hoger dan de benchmark; de sportzalen in Haarlemmermeer worden minder gebruikt. Op zondagen worden zowel de sporthallen als sportzalen in Haarlemmermeer gemiddeld meer gebruikt door de sporthallen en sportzalen in de benchmark (figuur 5.9).Figuur 5.9 Vergelijking bezetting gemeentelijke binnensportruimtes Haarlemmermeer met benchmark naar type, weekdeel, tijdsperiode en seizoen6.ErvaringNaast de normatieve behoefte die uitgaat van landelijke normen en richtlijnen, en het werkelijk plaatsgevonden gebruik, hebben we de sportverenigingen en exploitanten gevraagd naar hoe zij het aanbod op het gebied van beschikbaarheid en kwaliteit ervaren. Alle gebruikers van de gemeentelijke binnensportruimtes zijn benaderd voor het invullen van een online gebruikersbevraging. De sportverenigingen zijn daarnaast voor een discussiesessie uitgenodigd.6.1GebruikersbevragingBeschikbaarheidDe meeste gebruikers van de sportzalen en gymzalen in Haarlemmermeer zijn van mening dat de ruimtes voldoende beschikbaar zijn, en dat zij op de gewenste dagen en tijdens de gewenste tijden gebruik kunnen maken van de sportruimtes. Bijna de helft van de gebruikers van de sporthallen geeft echter aan dat dit niet het geval is bij de sporthallen (figuur 6.1).Bijna de helft van de gebruikers van de sporthallen kunnen niet het gewenste aantal uren (op de gewenste dagen en tijdens de gewenste tijden) afnemen bij de sporthallen, omdat deze reeds bezet zijn. De gebruikers die ontevreden zijn over de beschikbaarheid van de sporthallen betreffen zowel structurele gebruikers als incidentele gebruikers, zowel gebruikers die gedurende het hele seizoen gebruikmaken van de sporthallen als gebruikers die alleen gedurende het winterseizoen gebruikmaken van de sporthallen.In bijlage 4 is het aantal reacties per binnensportruimte opgenomen.Figuur 6.1 Reactie gebruikers op de stelling “Deze sportaccommodatie is beschikbaar voor ons op de momenten dat wij deze willen gebruiken” naar type binnensportruimte (in aantallen en procenten)KwaliteitSporthallenDe diverse onderdelen van de sporthallen in Haarlemmermeer worden over het algemeen voldoende tot goed beoordeeld door de gebruikers (figuur 6.2). Met name de sportruimtes op zichzelf zijn volgens de gebruikers goed.Het onderhoud van de sportruimte, sportvloer, sportmaterialen en de hygiëne van de was-/kleedgelegenheden worden relatief vaak als matig of slecht beoordeeld. Andere aandachtspunten in de sporthallen zijn de stroefheid van de sportvloeren en de opslagmogelijkheden van de eigen materialen: meer dan een kwart van de gebruikers ervaart dit als matig of slecht23De negatieve beoordelingen van de stroefheid van de sportvloeren hebben met name betrekking op de Fanny Blankers Koenhal en Het Spectrum. De vloer van FBK is in de loop van 2018 vervangen; de renovatie van Het Spectrum is het tweede kwartaal van 2019 gereed..In bijlage 4 zijn de beoordelingen per sporthal opgenomen.SportzalenDe beoordelingen van de sportzalen in Haarlemmermeer tonen veel overeenkomsten met de beoordelingen van de sporthallen. Over het algemeen worden de sportzalen voldoende tot goed beoordeeld door de gebruikers (figuur 6.3).Het onderhoud van de sportruimte, sportvloer, sportmaterialen en de hygiëne van de was-/kleedgelegenheden worden relatief vaak als matig of slecht beoordeeld. Ander aandachtspunt in de sportzalen is de opslagmogelijkheden van eigen materialen: meer dan de helft van de gebruikers ervaart dit als matig of slecht.In bijlage 4 zijn de beoordelingen per sportzaal opgenomen.GymzalenDe gymzalen in Haarlemmermeer worden over het algemeen minder goed beoordeeld dan de sporthallen en sportzalen. Toch worden de gymzalen alsnog overwegend voldoende tot goed beoordeeld door de gebruikers (figuur 6.4).Net als in de sporthallen en sportzalen, zijn de gebruikers het minst tevreden over het onderhoud van de sportruimte, sportvloer, sportmaterialen en de hygiëne van de was-/kleedgelegenheden. In vergelijking met de sporthallen en sportzalen, valt de relatief slechte beoordeling van het onderdeel ‘accommodatie’ van de gymzalen op. De gebruikers van de gymzalen zijn minder tevreden over de accommodatie waarvan de gymzaal onderdeel is, zoals de uitstraling van het gebouw of het vloerplan van de accommodatie.In bijlage 4 zijn de beoordelingen per gymzaal opgenomen.Figuur 6.2 Beoordeling sporthallen Haarlemmermeer naar onderdeel (in aantallen en procenten)Figuur 6.3 Beoordeling sportzalen Haarlemmermeer naar onderdeel (in aantallen en procenten)Figuur 6.4 Beoordeling gymzalen Haarlemmermeer naar onderdeel (in aantallen en procenten)6.2DiscussiesessiesDe aanwezige sportverenigingen geven te kennen dat het huidige aantal binnensportruimtes in Haarlemmermeer niet voldoende is voor de behoefte van de verenigingen. De verenigingen willen meer uren afnemen dan nu mogelijk is. De verenigingen ervaren dit tekort als structureel. Zij geven aan dat ook vijf tot tien jaar geleden de aanwezige binnensportruimte beperkend was voor het bedienen van de inwoners van Haarlemmermeer. De verenigingen hanteren noodgedwongen een wachtlijst of hebben een ledenstop.De sportzalen bieden de verenigingen niet de mogelijkheden die zij van een binnensportruimte verlangen. Alleen sporthallen bieden de verenigingen de gewenste capaciteit en voldoen aan bepaalde randvoorwaarden (zoals een kantine en tribune). De verenigingen wijken alleen uit naar de aanwezige sportzalen in Haarlemmermeer indien dit onvermijdelijk is. Zij zien het uitbreiden van het aantal sportzalen in Haarlemmermeer niet als een oplossing voor het (ervaren) capaciteitstekort.De verenigingen hebben in hun ogen een grote reikwijdte. De verenigingen hebben leden woonachtig door de hele gemeente. De verenigingen die actief zijn in de binnensportruimtes in Hoofddorp enNieuw-Vennep bedienen naar hun mening niet alleen de inwoners van deze plaatsen, maar bedienen alle inwoners van Haarlemmermeer. Volgens de verenigingen moet het geen heikele kwestie zijn als wordt overwogen het aanbod aan binnensportruimte in Hoofddorp of Nieuw-Vennep uit te breiden, waar het aanbod zich nu al in deze plaatsen concentreert.7.Samenvatting en conclusieIn dit hoofdstuk zetten we de resultaten uit voorgaande hoofdstukken bijeen. We sluiten af met een eindconclusie.7.1SamenvattingVraag en aanbod binnensportOp basis van de landelijke normen bestaat in Haarlemmermeer een normatief tekort aan binnensportruimte. Het aanbod van binnensport (zes sporthallen, zes sportzalen en 43 gymzalen) in Haarlemmermeer is vergeleken met landelijke cijfers laag. Met name het aantal sporthallen blijft achter. Haarlemmermeer beschikt over 1,0 sporthal per 25.000 inwoners, waar in vergelijkbare gemeenten het gemiddelde 1,6 sporthal per 25.000 inwoners is. Om dit gelijk te trekken, zijn vier extra sporthallen nodig.Vraag en aanbod onderwijsDe basisscholen hebben een normatieve behoefte van 23 zaaldelen, de scholen voor het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) van vijf zaaldelen en de scholen voor het voortgezet onderwijs van 22 zaaldelen. Het aanbod aan af te scheiden zaaldelen in Haarlemmermeer bedraagt 69, waarvan 45 in gemeentelijke eigendom zijn en 18 in eigendom van diverse onderwijs(gerelateerde)stichtingen. Gemeentebreed zijn derhalve voldoende af te scheiden zaaldelen aanwezig om de normatieve behoefte te accommoderen.De spreiding van de (gemeentelijke) binnensportruimtes in Haarlemmermeer is dusdanig dat de gemeente in de meeste gevallen ruimschoots voldoet aan haar taakstelling in het voorzien van ruimte voor bewegingsonderwijs in de nabijheid van de scholen. Alleen in Cruquius en Haarlemmerliede worden knelpunten geconstateerd. De eigen gymzaal van De Waterlelie in Cruquius biedt de school onvoldoende capaciteit; in Haarlemmerliede is geen zaaldeel aanwezig voor het bewegingsonderwijs van de Sint Franciscusschool (de school beschikt wel over een kleinere zaal (~90 m2) voor de gymlessen).Werkelijk gebruikDe gemeentelijke sporthallen in Haarlemmermeer zijn gedurende het hele jaar gemiddeld voor 45 procent van de tijd bezet (365 dagen; 08:00 tot 23:00 uur). Dit is hoger dan het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten.De bezetting van de sporthallen in Haarlemmermeer lijkt in de middag/avond (16:00 tot 23:00 uur) tegen een organisatorische grens aan te zitten. Gelet op de beschikbaarheid van het kader (trainers en vrijwilligers) en de leden van de verenigingen, is nauwelijks ruimte beschikbaar voor een hogere bezetting. De gemiddelde bezetting op de doordeweekse avonden in Haarlemmermeer is dan ook hoger dan het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten. Ook in het weekend is de bezetting van de sporthallen in Haarlemmermeer dusdanig dat deze waarschijnlijk richting een organisatorische grens gaan. De weekendbezetting in Haarlemmermeer is tevens hoger dan het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten.De sportzalen en gymzalen worden relatief weinig gebruikt (voor sportdoeleinden). Zowel op de doordeweekse avonden (ook tijdens de piekuren) als in het weekend zijn voldoende mogelijkheden voor meer gebruik door de bestaande gebruikers of door nieuwe gebruikers.Gebruikers aan het woordEen groot deel van de gebruikers van de binnensportruimte in Haarlemmermeer is van mening dat het huidige aanbod aan sporthallen in Haarlemmermeer niet voldoende is voor de behoefte aan sporthallen. De gebruikers geven aan meer uren te willen afnemen in de (gemeentelijke) sporthallen, maar dat dit nu niet mogelijk is vanwege de overbezetting. Deze situatie zou zich al lange tijd voordoen (5–10 jaar).De sportzalen (en gymzalen) in Haarlemmermeer worden door de meeste verenigingen als ongeschikt beoordeeld. De verenigingen wensen (uitsluitend) gebruik te maken van sporthallen. Sporthallen bieden in hun ogen de gewenste capaciteit en bieden meer mogelijkheden voor hun activiteiten (aanwezigheid van een kantine en tribune). De sportverenigingen bedienen, naar eigen zeggen, inwoners van de hele gemeente. De sportverenigingen die actief zijn in de binnensportruimtes in Hoofddorp en Nieuw-Vennep hebben ook leden vanuit andere plaatsen.De kwaliteit van de sporthallen, sportzalen en gymzalen wordt overwegend positief beoordeeld. Aandachtpunten in de binnensportruimtes zijn het onderhoud en de hygiëne.ToekomstDe verwachting is dat de totale bevolking van Haarlemmermeer van circa 153.100 inwoners in 2018 toeneemt naar circa 190.000 inwoners in 2035 (+24%); het aantal jongeren zal met circa 4.600 toenemen. Jongeren maken, ten opzichte van andere leeftijdsgroepen, relatief veel gebruik van de binnensportruimte voor de sportbeoefening, terwijl ouderen relatief veel gebruikmaken van de openbare ruimte. Het aantal ingeschreven leerlingen op de scholen gevestigd in Haarlemmermeer zal in dezelfde periode met ruim 1.300 toenemen.De verwachte bevolkingsgroei zal leiden tot een significante toename in de behoefte aan binnensportruimte ten behoeve van de (georganiseerede) binnensport. Gemeentebreed zal in 2025 en 2035 normatief behoefte zijn aan een extra sporthal, waarmee de behoefte in totaal uitkomt op acht tot tien sporthallen. Ook de normatieve behoefte aan sportzalen zal stijgen tot twaalf tot vijftien sportzalen (toename van twee sportzalen t.o.v. 2018). Het tekort aan binnensportruimte zal zodoende oplopen. De grootste absolute toename in aantal inwoners wordt verwacht in Hoofddorp en Nieuw- Vennep. Het aanbod aan binnensportruimte in Haarlemmermeer concentreert zich in deze twee woonplaatsen. Het aanbod is reeds niet afdoende voor de behoefte. Ook in Lisserbroek en Cruquius wordt een significante bevolkingsgroei verwacht dat voldoende bestaansrecht zal bieden voor een sporthal of sportzaal.De verwachte toename van het aantal leerlingen op de scholen gevestigd in Haarlemmermeer zal leiden tot een behoefte aan extra zaaldelen voor het bewegingsonderwijs in Hoofddorp, Badhoevedorp, Zwanenburg en Lisserbroek. In Hoofddorp, Badhoevedorp en Zwanenburg is voldoende capaciteit aanwezig om deze toename te accommoderen. In Lisserbroek zal in het schooljaar 2034/’35 behoefte zijn aan een tweede zaaldeel, waar nu maar één zaaldeel aanwezig is.7.2SlotconclusieHaarlemmermeer beschikt in 2018 over zes sporthallen, zes sportzalen en 43 gymzalen. De gemeente beschikt hiermee over relatief weinig binnensportruimte. Derhalve is het aantal binnensportruimtes ook lager dan de normen voor de (georganiseerde) binnensport voorschrijven. De sportverenigingen geven aan dat het aanbod aan binnensportruimte niet voldoende is om de inwoners van Haarlemmermeer te kunnen bedienen. Zij moeten noodgedwongen een wachtlijst of ledenstop hanteren. De huidige bezetting van de sporthallen is hoger dan in vergelijkbare gemeenten, en laat weinig mogelijkheden zien tot een hogere bezetting door sportverenigingen. Deze mogelijkheden zijn er wel in de sportzalen en gymzalen. Deze worden echter door de sportverenigingen als ongeschikt beoordeeld.De verwachte bevolkingsgroei zal leiden tot een toenemende behoefte aan binnensportruimte, zowel voor de (georganiseerde) binnensport als voor het bewegingsonderwijs. Het huidige aanbod is in de meeste gevallen afdoende voor de toenemende behoefte aan zaaldelen voor het bewegingsonderwijs. Waar dit niet het geval is, liggen plannen om het aanbod aan binnensportruimte uit te breiden. De toenemende behoefte vanuit de (georganiseerde) binnensport zal leiden tot een hogere druk op het bestaande aanbod, waar de druk op de binnensportruimte nu al hoog is.Op basis van bovenstaande is uitbreiding van de binnensportruimte ten behoeve van de (georganiseerde) binnensport in Haarlemmermeer gegrond. Gelet op de huidige spreiding van behoefte, en de verwachte bevolkingsontwikkeling, is uitbreiding van het aanbod in Hoofddorp en Nieuw-Vennep gegrond, ondanks dat het huidige aanbod zich reeds in deze plaatsen concentreert. In Lisserbroek wordt een dusdanige bevolkingsgroei verwacht, dat ook hier in de toekomst voldoende draagvlak zal bestaan voor de realisatie van een sporthal (of sportzaal).Het beperkte sportgebruik van de sportzalen en gymzalen geven voldoende aanleiding om te kijken naar mogelijkheden voor optimalisatie van het gebruik. Eventueel kan door het verplaatsen van sporten die kunnen plaatsvinden in een sportzaal of gymzaal, maar nu plaatsvinden in een sporthal, naar een sportzaal of gymzaal, ruimte worden gemaakt in de sporthallen voor sporten die alleen in een sporthal kunnen plaatsvinden.BijlagenBijlage 1 – Bevolkingscijfers HaarlemmermeerTabel b1.1 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035201820252035Jonger dan 20 jaar38.70041.20043.40020 tot 65 jaar89.300105.200105.40065 jaar en ouder25.10031.70041.500Bron: Gemeente Haarlemmermeer, team Onderzoek, 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Tabel b1.2 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie plaatsen Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035201820252035201820252035HoofddorpAbbenesJonger dan 20 jaar19.00020.30019.100Jonger dan 20 jaar30020020020 tot 65 jaar44.70054.00048.90020 tot 65 jaar70060060065 jaar en ouder11.30015.80020.70065 jaar en ouder200300300Nieuw-VennepCruquiusJonger dan 20 jaar9.2008.30010.000Jonger dan 20 jaar2001.0001.70020 tot 65 jaar17.80018.40021.90020 tot 65 jaar6002.9004.10065 jaar en ouder4.5005.1006.50065 jaar en ouder3004001.000BadhoevedorpBeinsdorpJonger dan 20 jaar3.0003.6003.900Jonger dan 20 jaar20020020020 tot 65 jaar7.0008.4008.30020 tot 65 jaar60060050065 jaar en ouder2.7002.8003.50065 jaar en ouder100200200ZwanenburgLijndenJonger dan 20 jaar1.7001.7001.600Jonger dan 20 jaar20010010020 tot 65 jaar4.5004.4004.20020 tot 65 jaar50040040065 jaar en ouder1.6001.7002.00065 jaar en ouder200200200VijfhuizenAalsmeerderbrug, Oude meer, Rijk en RozenburgJonger dan 20 jaar1.2001.1001.000Jonger dan 20 jaar10010010020 tot 65 jaar2.8002.7002.50020 tot 65 jaar50050040065 jaar en ouder8001.0001.20065 jaar en ouder100200200RijsenhoutBurgerveen, Leimuiderbrugdijk en WeteringbrugJonger dan 20 jaar900800800Jonger dan 20 jaar20020010020 tot 65 jaar2.3002.4002.20020 tot 65 jaar40040040065 jaar en ouder1.0001.0001.20065 jaar en ouder200200200LisserbroekHaarlemmerliede, Penningsveer en SpaarnwoudeJonger dan 20 jaar8001.6002.500Jonger dan 20 jaar10010010020 tot 65 jaar2.1004.4006.10020 tot 65 jaar40040030065 jaar en ouder5009001.80065 jaar en ouder200200200SpaarndamBuitenkaagJonger dan 20 jaar700700700Jonger dan 20 jaar10010010020 tot 65 jaar1.6001.8001.60020 tot 65 jaar20020020065 jaar en ouder40060070065 jaar en ouder100100100HalfwegBoesingheliedeJonger dan 20 jaar500500500Jonger dan 20 jaar00020 tot 65 jaar1.4001.5001.40020 tot 65 jaar10010010065 jaar en ouder50060070065 jaar en ouder000ZwaanshoekSchipholJonger dan 20 jaar500600500Jonger dan 20 jaar00020 tot 65 jaar1.0001.3001.20020 tot 65 jaar1000065 jaar en ouder30040050065 jaar en ouder000Bron: Gemeente Haarlemmermeer, team Onderzoek, 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Bijlage 2 - Afstanden scholen en binnensportruimtes HaarlemmermeerBasisonderwijsTabel b4.1 Binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de basisscholen in Haarlemmermeer (exclusief de basisscholen in Hoofddorp; afstanden in kilometer)Noot: de blauwgedrukte binnensportruimtes zijn in gemeentelijke eigendom.Tabel b4.2 Binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de basisscholen in Hoofddorp (afstanden in kilometer; 1/2) Noot: de blauwgedrukte binnensportruimtes zijn in gemeentelijke eigendom.Speciaal onderwijs (sbo & (v)so)Tabel b4.3 Binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de scholen voor het speciaal onderwijs (sbo & (v)so) in Haarlemmermeer (afstanden in kilometer)Noot: de blauwgedrukte binnensportruimtes zijn in gemeentelijke eigendom.Voortgezet onderwijsTabel b4.4 Binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de scholen voor het voortgezet onderwijs in Haarlemmermeer (afstanden in kilometer)Noot: de blauwgedrukte binnensportruimtes zijn in gemeentelijke eigendom.Vervolg tabel b4.2 Binnensportruimtes binnen 1 kilometer van de basisscholen in Hoofddorp (afstanden in kilometer; 2/2)Noot: de blauwgedrukte binnensportruimtes zijn in gemeentelijke eigendom.Bijlage 3 – Bezetting binnensportruimtes HaarlemmermeerTabel b3.1 Gemiddelde bezetting sporthallen Haarlemmermeer naar weekdag, tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)MaandagDinsdagWoensdagDonderdagVrijdagReg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.08:00 - 16:00 uurFanny Blankers-Koenhal73%78%94%97%97%97%88%88%86%86%Koning Willem-Alexanderhal82%82%82%82%82%82%82%82%82%82%De Estafette83%83%85%88%67%67%80%80%88%90%De Sporthoeve3%3%59%61%62%67%59%59%2%0%Het Spectrum81%80%84%83%88%90%83%83%90%90%16:00 - 23:00 uurFanny Blankers-Koenhal69%100%68%86%63%87%56%78%69%97%Koning Willem-Alexanderhal52%73%45%62%50%65%53%77%49%60%De Estafette51%79%63%74%59%79%31%68%40%55%De Sporthoeve74%96%33%75%40%81%29%70%30%74%Het Spectrum58%78%51%74%60%81%38%67%51%64%19:00 - 21:00 uurFanny Blankers-Koenhal64%100%77%100%45%80%70%98%59%100%Koning Willem-Alexanderhal67%98%74%100%76%97%66%100%71%92%De Estafette65%100%88%100%77%100%42%95%69%82%De Sporthoeve70%95%51%100%60%100%53%100%48%45%Het Spectrum71%100%68%100%74%100%52%100%74%98%Tabel b3.2 Gemiddelde bezetting sportzalen Haarlemmermeer naar weekdag, tijdsperiode en seizoen in 2017/’18 (in procenten)MaandagDinsdagWoensdagDonderdagVrijdagReg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.Reg.Wint.08:00 - 16:00 uurBreedenborgh69%70%58%58%56%55%58%58%33%33%Floriande Midden66%67%37%39%54%54%36%35%56%56%Haarlemmermeer Lyceumn.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.Hoofdvaart Collegen.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.n.b.In de Breedte67%69%59%59%73%73%69%69%66%66%Sandestein69%69%69%69%55%59%69%69%48%48%16:00 - 23:00 uurBreedenborgh50%58%30%26%25%26%33%42%3%4%Floriande Midden35%42%37%40%26%50%22%48%40%38%Haarlemmermeer Lyceum10%30%15%25%13%26%13%20%0%0%Hoofdvaart College25%19%33%38%20%29%38%38%2%0%In de Breedte33%34%45%48%44%46%42%43%38%38%Sandestein49%54%38%47%9%43%18%43%46%48%19:00 - 21:00 uurBreedenborgh70%88%48%35%63%63%25%45%13%16%Floriande Midden75%100%60%75%65%100%29%100%45%25%Haarlemmermeer Lyceum27%80%47%70%27%70%50%80%0%0%Hoofdvaart College36%25%87%100%38%83%75%75%4%0%In de Breedte72%75%73%75%73%75%98%98%100%100%Sandestein71%100%67%80%22%73%51%93%63%63%Bijlage 4 – Beoordeling binnensportruimte HaarlemmermeerBeschikbaarheidTabel b5.1 Reactie gebruikers op de stelling “Deze sportaccommodatie is beschikbaar voor ons op de momenten dat wij deze willen gebruiken” naar binnensportruimte (in aantallen)Zeer mee eensMee eensNeutraalMee oneensZeer mee oneensSporthal1810105De Estafette12211De Sporthoeve3311Dees Verdurmenhal1Het Spectrum122Koning Willem-Alexanderhal2223Fanny Blankers-Koenhal13Sportzaal1472Floriande Midden33Haarlemmermeer Lyceum1Hoofdvaart College11Sandestein1121Gymzaal410621Boskern 21De Olm1111Herbert Vissers College11Kinheim11Noorderdreef1Pampusstraat1Sandestein131Schulp1Veste 13Veste 21Zijdewinde11Ruimte voor buitensport in HaarlemmermeerEen vraag-aanbodanalyse naar buitensportaccommodaties (2018 – 2035)1.InleidingDe gemeente Haarlemmermeer heeft behoefte aan een helder toekomstperspectief op de vraag naar sportruimte binnen de gemeente. Gelet op de te verwachte bevolkingsgroei zijn inzichten nodig in de ontwikkeling van de behoefte aan sportaccommodaties en onderbouwing van waar eventuele planmatige aanpassingen nodig zijn.Deze rapportage richt zich op de behoefte aan buitensportaccommodaties24De behoefte aan binnensportruimte wordt behandeld in: Schadenberg, B. & Hoekman, R. (2019).Ruimte voor binnensport in Haarlemmermeer. Utrecht: Mulier Instituut.. Op verzoek van de gemeente Haarlemmermeer wordt de normatieve behoefte aan ruimte (velden en banen) van de bestaande atletiek-, handbal-, hockey, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen bepaald, en inzicht gegeven hoe deze behoefte zich zal ontwikkelen in de periode tot en met 2035. Daarnaast wordt in beeld gebracht hoe de verenigingen de accommodatie waarvan zij gebruikmaken beoordelen, om te bezien waar eventueel knelpunten bestaan.Ter beantwoording van de kennisbehoefte van de gemeente zijn de volgende onderzoeksvragen opgesteld:

Wat is de huidige (2017/’18) normatieve behoefte aan ruimte (banen en velden) voor de bestaande atletiek-, handbal-, hockey-, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen, en hoe verhoudt dit zich tot het huidige aanbod?

Wat is de toekomstige (2025 en 2035) normatieve behoefte aan ruimte (banen en velden) voor de bestaande atletiek-, handbal-, hockey-, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen?

Hoe beoordelen de sportverenigingen de kwaliteit, de gebruiksmogelijkheden en de beschikbaarheid van de buitensportaccommodatie die zij gebruiken?

WerkwijzeDe ruimtebehoefte van de verenigingen is, tenzij anders aangegeven, bepaald door het toepassen van de planningsnormen of richtlijnen uit het Handboek Sportaccommodaties. De vooruitzichten op de ruimtebehoefte die worden gepresenteerd, zijn gebaseerd op bevolkingsprognoses en landelijke sportdeelnamecijfers. De beoordeling van de accommodaties wordt in beeld gebracht met het Waarderingsmodel Sportaccommodaties (WSA) van het Mulier Instituut.LeeswijzerIn hoofdstuk 2 worden ontwikkelingen en prognoses, die relevant zijn bij sportcapaciteitsvraagstukken, beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het aanbod aan buitensportaccommodaties op een rij gezet, evenals de (toekomstige) ruimtebehoefte van de atletiek-, handbal-, hockey-, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen. De beoordeling van de buitensportaccommodaties wordt in hoofdstuk 4 behandeld. Een overzicht van alle uitkomsten wordt in hoofdstuk 5 gegeven.2.Relevante ontwikkelingen en prognosesIn dit hoofdstuk beschrijven we ontwikkelingen en prognoses die relevant zijn bij sportcapaciteitsvraagstukken. We behandelen de bevolkingssamenstelling en -prognose van Haarlemmermeer en de (landelijke) ontwikkelingen in sportdeelname en sportaccommodatiegebruik.2.1BevolkingGemeenteHaarlemmermeer telt in totaal circa 153.100 inwoners in 2018, waarvan ruim een kwart jonger is dan 20 jaar. De verwachting is dat het aantal inwoners met ruim 37.000 zal toenemen naar circa 190.000 inwoners in 2035 (+24%). Het aantal inwoners jonger dan 20 jaar zal met circa 4.600 toenemen (+12%), terwijl zowel het aantal inwoners van 20 tot 65 jaar (+18%) als het aantal inwoners van 65 jaar en ouder (+66%) met ruim 16.000 zal toenemen (figuur 2.1).In bijlage 1 zijn de bevolkingscijfers opgenomen.Figuur 2.1 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035 (in absolute aantallen en procenten)Bron: Gemeente Haarlemmermeer (team Onderzoek), 2018. Bewerking: Mulier Instituut.PlaatsenHaarlemmermeer bestaat uit 26 plaatsen (kaart 2.1). De stad Hoofddorp is met circa 75.100 inwoners de plaats met de meeste inwoners, gevolgd door het dorp Nieuw-Vennep met circa 31.400 inwoners (tabel 2.1).De verwachting is dat in 2035 de meeste plaatsen meer inwoners hebben dan in 2018, dan wel een vergelijkbaar aantal inwoners hebben. De grootste absolute toename wordt verwacht in Hoofddorp (+13.700 inwoners) en Nieuw-Vennep (+7.100). De grootste relatieve toename wordt verwacht in Cruquius (+518%) en Lisserbroek (+197%).In bijlage 1 zijn de bevolkingscijfers per plaats opgenomen.Tabel 2.1 (Verwachte) totale aantal inwoners plaatsen Haarlemmermeer in 2018 en 2035Plaatsen20182035Ontwikkeling 2018 - 2035Hoofddorp75.10088.800+18%Nieuw-Vennep31.40038.500+23%Badhoevedorp12.60015.800+25%Zwanenburg7.8007.800-Vijfhuizen4.7004.700-Rijsenhout4.2004.200-Lisserbroek3.50010.400+197%Spaarndam2.8003.000+7%Halfweg2.4002.500+4%Zwaanshoek1.8002.200+22%Abbenes1.2001.100-8%Cruquius1.1006.800+518%Beinsdorp9001.000+11%Lijnden800800-Aalsmeerderbrug, Oude Meeren Rozenburg800700-13%Burgerveen, Leimuiderbrugdijk en Weteringbrug800700-13%Haarlemmerliede, Penningsveer en Spaarnwoude700600-14%Buitenkaag500500-Boesingheliede100100-Schiphol100--Bron: Gemeente Haarlemmermeer (team Onderzoek), 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Kaart 2.1 Plaatsen Haarlemmermeer in 20191) Hoofddorp 2) Nieuw-Vennep 3) Badhoevedorp 4) Zwanenburg 5) Vijfhuizen 6) Rijsenhout 7) Lisserbroek 8) Spaarndam 9) Halfweg 10) Zwaanshoek 11) Abbenes 12) Cruquius 13) Beinsdorp 14) Lijnden 15a) Aalsmeerderbrug 15b) Oude Meer 15c) Rozenburg 16a) Burgerveen 16b) Leimuiderbrugdijk 16c) Weteringbrug 17) Haarlemmerliede, Penningsveer en Spaarnwoude 18) Buitenkaag 19) Boesingheliede 20) Schiphol.Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.2.2Georganiseerde sportBuitensportaccommodaties worden in de regel veelal gebruikt door sportverenigingen die zijn aangesloten bij een sportbond. De ledenontwikkeling van de desbetreffende sportbonden geeft derhalve een goede indicatie van de ontwikkeling in het (structurele) gebruik van de buitensportaccommodaties.NederlandTotale aantal lidmaatschappenHet totale aantal lidmaatschappen bij alle sportbonden in Nederland is in de periode 2000-2012 gestegen tot ruim 4.7 miljoen. Sindsdien is er sprake van een daling van ruim 150.000 (figuur 2.2). In 2012 was 29 procent van alle Nederlanders lid van een sportbond. In 2017 is 26 procent van de Nederlandse bevolking nog lid van een sportbond. Het lidmaatschap bij de junioren ligt beduidend hoger dan het lidmaatschap bij de senioren, respectievelijk 48 procent bij de junioren om 22 procent bij de senioren in 2017.Figuur 2.2 Ontwikkeling lidmaatschappen bij sportbonden in de periode 2000-2017 (in aantallen)Toelichting: Het aantal lidmaatschappen is exclusief het aantal leden bij Aikido Bond Nederland, Reddingsbrigade Nederland, Koninklijke Nederlandse Schietsport Associatie en Sportvisserij Nederland. Deze bonden zijn na 2000 bij NOC*NSF aangesloten.Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.AtletiekDe Atletiekunie heeft ruim 137.000 leden in 2017. Sinds 2000 is het ledental met circa 50.000 toegenomen. Het ledental is de afgelopen vijf jaar redelijk stabiel. Het grootste deel van de leden is seniorlid. Het aantal senioren is de afgelopen jaren echter afgenomen, terwijl het aantal junioren is toegenomen (figuur 2.3).Figuur 2.3 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de Atletiekunie in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.HandbalHet Nederlands Handbal Verbond heeft ruim 49.000 leden in 2017. Dit aantal is bijna 6.000 lager dan in 2000. De afgelopen jaren is, door een toename van het aantal seniorenleden, het totale aantal leden stabiel. Het aantal junioren is verder afgenomen (figuur 2.4).Figuur 2.4 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de handbalbond (NHV) in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Toelichting: Voor 2009 kan geen onderscheid worden gemaakt naar (leeftijds)categorie. Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.HockeyDe Koninklijke Nederlandse Hockey Bond is de afgelopen jaren één van de snelst groeiende sportbonden. De hockeybond heeft ruim 254.000 leden in 2017; bijna een verdubbeling ten opzichte van het aantal in 2000. De groei is met name toe te schrijven aan een toename van het aantal juniorenleden, in het bijzonder het aantal meisjes. De afgelopen jaren neemt relatief gezien het aantal seniorenleden meer toe (figuur 2.5).Figuur 2.5 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de hockeybond (KNHB) in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.Honk- en softbalOndanks een tussentijdse toename van het aantal leden heeft de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond circa 20.500 leden in 2017, vergelijkbaar met het aantal in 2000. De afgelopen vijf jaar zag de bond haar ledental dalen met meer dan 2.000 leden (-10%, figuur 2.6). Voor een relatief kleine sportbond is dat een aanzienlijke daling.Figuur 2.6 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de honk- en softbalbond (KNBSB) in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.KorfbalDe Koninklijk Nederlands Korfbalverbond heeft circa 85.500 leden in 2017. In 2010 had de bond nog meer dan 100.000 leden (figuur 2.7).Figuur 2.7 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de korfbalbond (KNKV) in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.RugbyDe Nederlandse Rugbybond is de afgelopen jaren één van de snelst groeiende sportbonden. De bond heeft ruim 15.000 leden in 2017, ruim 5.000 meer dan vijf jaar terug. Met name het aantal junioren is de afgelopen vijf jaar toegenomen (+70%, figuur 2.8).Figuur 2.8 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de rugbybond (RN) in de periode 2000-2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.TennisOndanks een significante afname van het aantal leden sinds 2000 is de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond met ruim 570.000 leden in 2017 de tweede sportbond van Nederland, na voetbalbond KNVB. De afgelopen vijf jaar is met name het aantal junioren afgenomen (-25%, figuur 2.9).Figuur 2.9 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de tennisbond (KNLTB) in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.VoetbalDe Koninklijke Nederlandse Voetbalbond is de grootste sportbond met ruim 1,2 miljoen leden in 2017. Sinds 2000 is het ledental toegenomen met ruim 200.000. De afgelopen jaren is het ledental redelijk stabiel; het aantal vrouwen en meisjes aangesloten bij de bond is wel toegenomen (figuur 2.10).Figuur 2.10 Ontwikkeling lidmaatschappen bij de voetbalbond (KNVB) in de periode 2000- 2017 (in aantallen)Bron: Ledentalrapportages NOC*NSF, 2000-2017. Bewerking: Mulier Instituut.HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer is in 2017 ruim 28 procent van de inwoners lid van een sportbond, ten opzichte van 26 procent van alle Nederlanders in 2017. Het aandeel sportbondleden in Haarlemmermeer is eveneens hoger dan het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten en hoger dan het gemiddelde in Kennemerland. Het grootste verschil bestaat bij het aandeel inwoners jonger dan 25 jaar dat lid is van een sportbond (figuur 2.11).Figuur 2.11 Aandeel inwoners dat lid is van een sportbond naar leeftijdscategorie in 2017 (in procenten)Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier Instituut.De Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) is de grootste sportbond in Nederland. Circa 7 procent van de Nederlandse bevolking is lid van de KNVB. In Haarlemmermeer is de KNVB eveneens de grootste sportbond (circa 10.000 leden). De KNHB en KNLTB hebben relatief veel leden in Haarlemmermeer (tabel 2.2).Tabel 2.2 Ledenpercentage tien grootste Nederlandse sportbonden in Haarlemmermeer en vergelijkingsregio’s in 2017AtletiekGolfGymnastiekHockeyPaardensportSportvissenTennisVoetbalVolleybalZwemmenHaarlemmermeer0,6%3,0%1,9%2,1%1,2%2,8%4,8%6,6%0,4%1,1%t.o.v. Nederland(-,2%)(+,9%)(+,2%)(+,6%)(+,3%)(-)(+1,6%)(-,4%)(-,3%)(+,3%)VSG-regio Kennemerland0,6%3,5%1,7%2,6%1,1%2,6%4,5%6,0%0,4%1,0%t.o.v. Nederland(-,2%)(+1,4%)(-)(+1,1%)(+,2%)(-,2%)(+1,3%)(-1,0%)(-,3%)(+,2%)Vergelijkbaregemeenten0,9%2,0%1,5%1,5%0,8%2,3%3,0%6,1%0,6%0,9%t.o.v. Nederland(+,1%)(-,1%)(-,2%)(-)(-,1%)(-,5%)(-,2%)(-,9%)(-,1%)(+,1%)Nederland0,8%2,1%1,7%1,5%0,9%2,8%3,2%7,0%0,7%0,8%Bron: Ledentalrapportage NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier Instituut.2.3SportaccommodatiegebruikHoewel snel aan sportaccommodaties wordt gedacht als het om sportbeoefening gaat, maakt de volwassen Nederlander bij het sporten vooral veel gebruik van de openbare ruimte (figuur 2.13). Ook een derde van de Nederlandse kinderen sport in de openbare ruimte (figuur 2.14). Daarbij wordt de openbare ruimte veelal gebruikt voor hardlopen, wandelen en wielrennen. In vergelijking met 2014 valt op dat het gebruik van de openbare ruimte, met name bij de volwassenen, is toegenomen.Sportvelden en tennisbanen worden door de volwassenen Nederlanders beduidend minder als sportaccommodatie gebruikt (figuur 2.12). Daarentegen sport ruim een derde van de Nederlandse kinderen op een sportveld. Het gebruik van sportvelden voor de sportbeoefening is ten opzichte van 2014 bij kinderen toegenomen, bij volwassenen is het gebruik gelijk gebleven (figuur 2.13).Figuur 2.12 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door volwassenen in 2014 en 2018 (in procenten)Bron: Nationaal Sportonderzoek 2014 en 2018 (Mulier Instituut).Figuur 2.13 Gebruik van typen accommodaties voor sportbeoefening door kinderen in 2014 en 2018 (in procenten)Bron: Nationaal Sportonderzoek 2014 en 2018 (Mulier Instituut).3.Aanbod en behoefte buitensportaccommodatiesIn dit hoofdstuk zetten we het totale aanbod aan buitensportaccommodaties in Haarlemmermeer uiteen, en bepalen we de (toekomstige) ruimtebehoefte van de bestaande atletiek-, handbal-, hockey, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen.Haarlemmermeer telt 32 sportparken (kaart 3.1). De meeste sportparken liggen in Hoofddorp (acht), gevolgd door Nieuw-Vennep (zes). Halfweg is de plaats met de meeste inwoners zonder een sportpark (circa 2.400 inwoners). Halfweg grenst aan Zwanenburg, waar meerdere sportparken liggen (drie). Ook in Cruquius is geen sportpark aanwezig. Cruquius telt in 2018 iets meer dan 1.000 inwoners. De verwachting is dat de bevolking van Cruquius richting 2035 met ruim 4.000 inwoners zal toenemen. Voor de inwoners van Cruquius zijn de sportparken in Hoofdorp en Vijfhuizen het dichtstbij gelegen. In bijlage 2 is per sportpark het aanbod aan sportvoorzieningen opgenomen.In de volgende paragrafen staat de ruimtebehoefte van de bestaande atletiek-, handbal-, hockey, honk- en softbal-, korfbal-, tennis-, rugby- en voetbalverenigingen in Haarlemmermeer centraal. De ruimtebehoefte is, tenzij anders aangegeven, bepaald door het toepassen van de richtlijnen en normen die zijn opgenomen in het Handboek Sportaccommodaties. De ruimtebehoefte van de verenigingen in 2025 en 2035 is geraamd door middel van het toepassen van de bevolkingsprognoses en landelijke sportdeelnamecijfers die zijn behandeld in hoofdstuk 2. Uitgangspunt bij de ontwikkeling in ruimtebehoefte is de verwachte bevolkingsontwikkeling, waarbij een bevolkingstoename zal leiden tot een toename in de ruimtebehoefte en een bevolkingsafname (of vergrijzing) tot een afname in de ruimtebehoefte. Vervolgens is gecorrigeerd met de recente landelijke ontwikkelingen in sportdeelname, zoals de afnemende populariteit van handbal of de stijging van het aantal rugbyleden. Wanneer deze trends zich doorzetten, zal in de toekomst het aandeel inwoners dat lid is van een handbalvereniging lager zijn, en van een rugbyvereniging juist hoger zijn.Kaart 3.1 Sportparken Haarlemmermeer in 2019HOOFDDORP1) Tennispark In den Boogaerd 2) Sportpark Overbos 3) Sportpark De IJvelden 4) Arnolduspark 5) Sportpark Pioniers 6) Sportpark De Deugd 7) Sportpark Toolenburg 8) Tennispark HoofddorpNIEUW-VENNEP9) Sportpark Getsewoud-Noord 10) Tennispark Nieuw-Vennep 11) Sportpark Noordrand 12) Sportpark Eugenie Previnaireweg 13) Sportpark Jan Schrama 14) Crossbaan Nieuw-Vennep 15) Sportpark OosterdreefSPAARNDAM16) Sportpark Spaarndam 17) Tennispark Spaarndam VIJFHUIZEN18) Tennispark De Nieuwe Brug 19) Sportpark Zijdewinde CRUQUIUS20) Haarlemmermeer GolfclubZWANENBURG21) Sportpark De Bataaf 22) Tennispark De Cirkel 23) Sportpark ZwanenburgLIJNDEN24) Pétanque LijndenBADHOEVEDORP25) Sportpark De Veldpost 26) Sportpark Quatrebras 27) Sportpark De SchuilhoeveZWAANSHOEK28) Tennispark ZwaanshoekLISSERBROEK29) Skatebaan Lisserbroek 30) Sportpark LisserbroekABBENES31) Sportpark Van GoethemRIJSENHOUT32) Sportpark RijsenhoutKaartvervaardiging: Mulier Instituut.3.1AtletiekAlgemeenAtletiek wordt zowel op een atletiekaccommodatie, waar alle loop-, spring-, en werponderdelen uitgevoerd kunnen worden, als in de openbare ruimte beoefend. Een gebruikelijk beeld bij atletiekverenigingen is dat ongeveer de helft van de leden voor de sportbeoefening gebruikmaakt van de sportvoorzieningen bij de atletiekaccommodatie.Nederland telt in totaal 188 atletiekaccommodaties, wat neerkomt op 0,3 accommodatie per 25.000 inwoners (DSA, 2019). De Atletiekunie telt circa 137.000 leden in 2017. Dit betekent gemiddeld 715 leden per accommodatie. In Haarlemmermeer zijn twee atletiekaccommodaties aanwezig. Het aanbod is hiermee vergelijkbaar met de landelijke cijfers. Het aantal inwoners van Haarlemmermeer dat lid is van de Atletiekunie is echter relatief laag, waardoor het gemiddelde aantal leden per accommodatie in Haarlemmermeer eveneens laag is (tabel 3.1).Tabel 3.1 Aantal atletiekaccommodaties, ledenpercentage Atletiekunie en gemiddeld aantal leden per atletiekaccommodatieAantal accommodatiesLedenpercentageGemiddeld aantal leden per accommodatieTotaalPer 25.000 inwonersHaarlemmermeer20,30,6455VSG-regio Kennemerland50,20,6628Vergelijkbare gemeenten170,30,9832Nederland1880,30,8715Bron: Databestand SportAanbod (DSA), 2019; Atletiekunie via NOC*NSF, 2017. Bewerking: Mulier InstituutHaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn twee atletiekverenigingen actief. AV Badhoevedorp is begin 2018 verhuisd naar sportpark De Veldpost in Badhoevedorp. De vereniging heeft circa 200 leden in het seizoen 2018. AV Haarlemmermeer heeft haar thuisbasis op het Arnolduspark in Hoofddorp. De vereniging heeft circa 600 leden in het seizoen 2018.Beide atletiekaccommodaties in Haarlemmermeer worden gezien als een volwaardige atletiekaccommodatie, bestaande uit (minimaal) een rechte sprintbaan voor afstanden tot en met 110 meter, een rondbaan waarop de afstanden langer dan 110 meter kunnen worden gelopen, en een (midden)ruimte met de mogelijkheid om alle werpnummers en springnummers uit te voeren. De richtlijn van de Atletiekunie is dat een volwaardige atletiekaccommodatie een vereniging ruimte kan bieden voor het accommoderen van ongeveer 1.000 leden. Zodoende hebben AV Badhoevedorp en AV Haarlemmermeer voldoende ruimte voor het huidige aantal leden.ToekomstDe verwachting is dat AV Badhoevedorp en AV Haarlemmermeer tot en met 2035 een groeipotentie hebben (figuur 3.1). Dit is op basis van zowel de verwachte toename van het aantal inwoners in Haarlemmermeer als op basis van de recente toename van het aantal leden bij de Atletiekunie. Beide verenigingen hebben op de bestaande accommodaties voldoende capaciteit om de verwachte groei te faciliteren.AV Badhoevedorp heeft met haar nieuwe accommodatie op sportpark De Veldpost mogelijk een impuls in aantrekkingskracht gekregen, waarmee meer leden geworven kunnen worden dan is weergegeven. Ook deze extra toename zal op de bestaande accommodatie kunnen worden geaccommodeerd.Figuur 3.1 Verwachte ontwikkeling atletiekverenigingen Haarlemmermeer in de periode 2018 - 2035 (in aantal leden)De Atletiekunie is begin 2017 gestart met het project “More Indoor”. Het project heeft als doel te komen tot meer indoor atletiekaccommodaties in Nederland. De Atletiekunie wil meer atletiekverenigingen de mogelijkheid bieden het gehele jaar in de eigen regio te trainen, zowel binnen als buiten.3.2HandbalAlgemeenHandbal wordt zowel binnen als buiten gespeeld. Het eerste deel van het veldseizoen start in september en duurt tot midden oktober. Hierop aansluitend begint het zaalseizoen. Het tweede deel van het veldseizoen begint eind maart en duurt tot en met juni. Het oudere veldhandbal heeft veel populariteit verloren ten opzichte van het jongere zaalhandbal; in Nederland wordt nu meer zaalhandbal beoefenend dan veldhandbal.Bij handbalverenigingen die zowel in het veldseizoen als het zaalseizoen actief zijn, kan de ruimtebehoefte buiten niet los worden gezien van de ruimtebehoefte binnen. Als de capaciteit tijdens het veldseizoen beperkingen voor het aantal teams kent, zal dit doorwerken op het aantal actieve teams tijdens het zaalseizoen (en andersom).HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn drie handbalverenigingen gevestigd. SV Lotus, DSOV en VOS hebben in het seizoen 2017/’18 in totaal 34 teams bij een zondagcompetitie bij het NHV ingeschreven25In bijlage 3 is een overzicht van het aantal ingeschreven teams per vereniging opgenomen.. SV Lotus beschikt tijdens het veldseizoen over twee verharde velden; DSOV en VOS beschikken beide over één verhard veld.SV Lotus (op sportpark Toolenburg in Hoofddorp) en DSOV (op sportpark Zijdewinde in Vijfhuizen) hebben tijdens het veldseizoen de beschikking over het aantal velden waaraan zij behoefte hebben. Het veld op sportpark De Bataaf in Zwanenburg biedt VOS nipt voldoende ruimte (tabel 3.2).Tabel 3.2 Vraag-aanbodanalyse velden handbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18TeamsVeldenPlaatsAccommodatieVerenigingAbs.Norm.AanbodBehoefteResultaatHoofddorpSportpark ToolenburgSV Lotus1512,522 (1,3)Aanbod conform behoefteVijfhuizenSportpark ZijdewindeDSOV86,011 (0,6)Aanbod conform behoefteZwanenburgSportpark De BataafVOS119,511 (1,0)Aanbod conform behoefteToelichting: Alle teams in de tabel van de handbalverenigingen spelen hun wedstrijden op zondag.ToekomstDe verwachting is dat de velden bij SV Lotus, DSOV en VOS de verenigingen ook in de toekomst voldoende capaciteit bieden voor het aantal teams (tabel 3.3). Bij DSOV zal tussen 2025 en 2035 eventueel een capaciteitstekort ontstaan. Dit als gevolg van de bevolkingsgroei in Cruquius, waar geen handbalvereniging actief is.Tabel 3.3 (Verwachte) veldbehoefte handbalverenigingen Haarlemmermeer in 2017/’18, 2025 en 2035BehoefteBevolkings ontwikkelingCorrectie landelijke ontwikkelingPlaatsAccommodatieVerenigingAanbod2017/'18202520352017/'1820252035HoofddorpSportcomplex ToolenburgSV Lotus22(1,3)2(1,3)2(1,3)2(1,3)2(1,2)2(1,2)VijfhuizenSportpark ZijdewindeDSOV11(0,6)1(0,9)2(1,2)1(0,6)1(0,8)2(1,0)ZwanenburgSportcomplex De BataafVOS11(1,0)1(0,9)1(0,9)1(1,0)1(0,9)1(0,9)Toelichting: De (verwachte) veldbehoefte heeft betrekking op de behoefte op zondag. De handbalverenigingen in Haarlemmermeer hebben geen zaterdagafdeling.In Nederland is bij een groeiend aantal handbalvereniging sprake van (tijdelijk) aanbod van beach handball. In de meeste gevallen wordt een tijdelijk zandveld gerealiseerd op een van de verharde (permanente) buitenhandbalvelden. In Haarlemmermeer heeft nog geen van de handbalverenigingen een (tijdelijk) beachcourt gerealiseerd.3.3HockeyAlgemeenHockey wordt zowel binnen als buiten beoefend. Zaalhockey vindt plaats in de periode dat het veldhockey winterstop heeft (december, januari en februari). Hoewel het zaalhockey de laatste jaren veel aan populariteit wint, wordt veldhockey in Nederland het meest beoefend.In Nederland liggen 892 buitenhockeyvelden, wat neerkomt op 1,3 veld per 25.000 inwoners (DSA, 2019). De Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB) telt circa 254.000 leden in 2017. Dit betekent een gemiddelde velddruk van 278 leden per veld. In Haarlemmermeer zijn negen hockeyvelden aanwezig, waarmee het relatieve aanbod hoog is. Het aantal inwoners van Haarlemmermeer dat lid is van een hockeyvereniging is echter ook hoog, waardoor de velddruk vergelijkbaar is met de velddruk in vergelijkbare gemeenten tabel 3.4).Tabel 3.4 Aantal hockeyvelden, ledenpercentage KNHB en gemiddeld aantal leden per hockeyveldAantal veldenTotaalPer 25.000 inwonersLedenpercentageGemiddeld aantalleden per veldHaarlemmermeer91,52,1358VSG-regio Kennemerland421,92,6333Vergelijkbare gemeenten661,01,5362Nederland8921,31,5278Bron: Databestand SportAanbod (DSA), 2019; KNHB via NOC*NSF (2017). Bewerking: Mulier Instituut.HaarlemmermeerHaarlemmermeer telt drie hockeyverenigingen. MHC De Reigers, MHC De Kikkers en HC Spaarndam hebben in het seizoen 2017/’18 in totaal 144 teams bij een zaterdag- of zondagcompetitie bij de KNHB ingeschreven26In bijlage 3 is een overzicht van het aantal ingeschreven teams per vereniging opgenomen.. MHC De Reigers en MHC De Kikkers beschikken beide over vier velden: drie (semi-)watervelden en één zandkunstgrasveld. HC Spaarndam beschikt over één zandkunstgrasveld27Zandingestrooide kunstgrasvelden kennen een hogere capaciteit dan (semi-)watervelden. (Semi-)watervelden moeten tussendoor worden besproeid. Verenigingen hebben echter vanwege hockeytechnische redenen een voorkeur voor (semi-)watervelden..MHC De Kikkers (op sportpark Getsewoud-Noord in Nieuw-Vennep) en HC Spaarndam (op het sportpark in Spaarndam) hebben onvoldoende capaciteit voor hun teams op zaterdag; het tekort bij MHC De Kikkers is het meest nijpend. MHC De Reigers beschikt op het Arnolduspark in Hoofddorp over de veldcapaciteit conform haar behoefte (tabel 3.5)28 De veldbehoefte van de verenigingen in Haarlemmermeer is bepaald door het toepassen van de richtlijn van de KNHB. Deze richtlijn sluit beter aan bij de werkelijke behoefte van verenigingen, waar de richtlijn in het Handboek Sportaccommodaties verouderd is..ToekomstDe verwachting is dat MHC De Reigers, MHC De Kikkers en HC Spaarndam een dusdanige groei zullen meemaken dat bij MHC De Reigers een tekort aan velden zal ontstaan en dat de huidige tekorten aan veldcapaciteit bij MHC De Kikkers en HC Spaarndam zullen toenemen (tabel 3.6).Als gevolg van de toenemende populariteit van de hockeysport zal MHC De Reigers in 2025 en 2035 meer teams hebben ten opzichte van het seizoen 2017’/18. Het aantal zaterdagteams bij de vereniging loopt in de periode tot en met 2025 dusdanig op dat een behoefte gaat bestaan aan een vijfde veld (ten opzichte van de huidige vier op het Arnolduspark in Hoofddorp). In de periode tussen 2025 en 2035 zal mogelijk een behoefte gaan bestaan aan een zesde veld.Bij MHC De Kikkers is reeds een behoefte aan vijf velden (ten opzichte van aanbod van vier velden op sportpark Getsewoud-Noord). De verwachting is dat de behoefte tot en met 2025 redelijk stabiel zal blijven. Als gevolg van de bevolkingsgroei van Lisserbroek, waar geen hockeyvereniging actief is, wordt een dusdanige toename van het aantal zaterdagteams verwacht dat de behoefte zal oplopen tot een zesde (en eventueel een zevende) veld.Het aantal teams bij HC Spaarndam zal tot en met 2035 lichtelijk oplopen. Deze toename kan gefaciliteerd worden met de aanleg van een tweede veld op het sportpark in Spaarndam (conform de huidige behoefte).Een groeiend aantal hockeyverenigingen in Nederland beschikt tijdens de wintermaanden over een blaashal. Het lukt veel hockeyverenigingen niet om tijdens het zaalseizoen voldoende zaalruimte te regelen. Een blaashal zorgt ervoor dat verenigingen een continu trainings- en wedstrijdprogramma voor alle teams kunnen hanteren. In Haarlemmermeer maakt geen van de hockeyverenigingen gebruik van een blaashal.Tabel 3.5 Aantal teams en velden hockeyverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18Aantal teamsAanbodBehoefte (in normteams)PlaatsAccommodatieVerenigingZat.Zon.Zandkunst-grasvelden(Semi-)water-veldenCapaciteit (innormteams)Zat.Zon.ResultaatHoofddorpArnoldusparkMHC De Reigers 4991341,737,09,0Aanbod conform behoefte Nieuw-VennepSportpark Getsewoud-NoordMHC De Kikkers56131-41,744,313,0Aanbod op zaterdag tekortSpaarndamSportpark SpaarndamHC Spaarndam17-1-11,711,8-Aanbod op zaterdag tekortTabel 3.6 (Verwachte) veldbehoefte hockeyverenigingen Haarlemmermeer in 2017/’18, 2025 en 2035 (in normteams)BehoefteBevolkingsontwikkelingBevolkingsontwikkelingBevolkingsontwikkelingCorrectie landelijke ontwikkeling Correctie landelijke ontwikkeling Correctie landelijke ontwikkeling 2017/'18202520352017/'1820252035WoonplaatsSportparkVerenigingAanbodZat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.HoofddorpArnoldusparkMHC De Reigers41,737,09,036,811,437,010,437,09,043,613,255,214,5Nieuw-VennepGetsewoud-NoordMHC De Kikkers41,744,313,040,113,849,317,444,313,048,016,074,624,5SpaarndamSportpark Hansje BrinkerHC Spaarndam11,711,80,012,00,012,10,011,80,014,50,018,60,03.4Honk- en softbalAlgemeenHonk- en softbalvelden nemen, ten opzichte van velden van andere veldsporten zoals hockey en voetbal, relatief veel ruimte in beslag. Om deze reden wordt vaak besloten een combinatieveld aan te leggen, waarop meerdere vormen van honkbal en softbal beoefend kunnen worden. In Nederland liggen in totaal 360 velden waarop één of meerdere vormen van honkbal en softbal kunnen worden gespeeld (DSA, 2019). Dit komt neer op een half veld per 25.000 inwoners. In Kennemerland, inclusief Haarlemmermeer, zijn relatief veel velden voor de honk- en softbalsport aanwezig (tabel 3.7).Tabel 3.7 Aantal honk- en softbalvelden in 2019Aantal veldenTotaalPer 25.000inwonersHaarlemmermeer132,1VSG-regio Kennemerland502,3Vergelijkbare gemeenten560,9Nederland3600,5Bron: Databestand SportAanbod (DSA), 2019. Bewerking: Mulier Instituut.HaarlemmermeerHaarlemmermeer heeft vier honk- en softbalverenigingen. De verenigingen hebben in het seizoen 2018 in totaal 51 teams bij de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond (KNBSB) ingeschreven (tabel 3.8)29 In bijlage 3 is een overzicht van het aantal ingeschreven teams per vereniging opgenomen.. In de gemeente liggen in totaal vier honkbalvelden (geschikt voor senioren- en juniorenhonkbal), één jeugdhonkbalveld (geschikt voor aspiranten- en pupillenhonkbal), twee velden voor beeball (alleen geschikt voor beeball) en zes softbalvelden (geschikt voor softbal en aspiranten- en pupillenhonkbal).De vier honk- en softbalverenigingen hebben genoeg veldcapaciteit voor het aantal teams in het seizoen 2018 (tabel 3.8).ToekomstDe verwachting is dat de velden bij SC Badhoevedorp, Hoofddorp Pioniers, Vennep Flyers en SV Spaarnwoude de verenigingen ook in de toekomst voldoende capaciteit bieden voor het aantal teams (tabel 3.9). De huidige capaciteit biedt voldoende ruimte om de eventuele groei te faciliteren30 SC Badhoevedorp zal op termijn verhuizen naar sportpark De Veldpost. De vereniging zal hier over dezelfde veldcapaciteit gaan beschikken als op sportpark De Schuilhoeve..Tabel 3.8 Vraag-aanbodanalyse velden honk- en softbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2018Tabel 3.9 (Verwachte) veldbehoefte honk- en softbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2018, 2025 en 20353.5KorfbalAlgemeenKorfbal wordt zowel binnen als buiten gespeeld. Het eerste deel van het veldseizoen start in september en duurt tot eind november. Hierop aansluitend begint het zaalseizoen. Het tweede deel van het veldseizoen begint eind maart en duurt tot en met juni.Bij korfbalverenigingen die zowel in het veldseizoen als het zaalseizoen actief zijn, kan de ruimtebehoefte buiten niet los worden gezien van de ruimtebehoefte binnen. Als de capaciteit tijdens het veldseizoen beperkingen kent, zal dit doorwerken op het aantal actieve teams tijdens het zaalseizoen (en andersom).HaarlemmermeerKorfbalvereniging Sporting Badhoevedorp en KIOS zijn gevestigd in Haarlemmermeer. De verenigingen hebben in het seizoen 2017/’18 in totaal 33 teams in een zaterdagcompetitie bij de Koninklijk Nederlands Korfbalverbond (KNKV) ingeschreven31 In bijlage 3 is een overzicht van het aantal ingeschreven teams per vereniging opgenomen.. Beide verenigingen hebben tijdens het veldseizoen de beschikking over twee volwaardige kunstgrasspeelvelden en een kunstgraspupillenveld.Sporting Badhoevedorp heeft een afgeronde behoefte van twee speelvelden (één volwaardig speelveld en één pupillenveld voldoen tevens aan de behoefte), waarmee de vereniging een overschot aan veldcapaciteit heeft. KIOS heeft afgerond drie speelvelden nodig voor het aantal ingeschreven teams; twee volwaardige speelvelden en één pupillenveld voldoen ook, waarmee het aanbod op sportpark Eugenie Previnaireweg in Nieuw-Vennep conform de behoefte van KIOS is (tabel 3.10).Tabel 3.10 Vraag-aanbodanalyse velden korfbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18TeamsVeldenPlaatsAccommodatieVerenigingAbs.Norm.AanbodBehoefteResultaatBadhoevedorpSportpark QuatrebrasSporting Badhoevedorp108,1A2,52(1,2)OverschotNieuw- VennepSportpark Eugenie PrevinairewegKIOS2316,2A2,53(2,3)Aanbod conform behoefte^A Het halve veld betreft een pupillenveld.Toelichting: Alle teams in de tabel van de korfbalverenigingen spelen hun wedstrijden op zaterdag.ToekomstDe verwachting is dat de velden bij KV Badhoevedorp en KIOS de verenigingen ook in de nabije toekomst (2025) voldoende capaciteit bieden voor het aantal teams (tabel 3.11). Bij KIOS zal eventueel een capaciteitstekort ontstaan tussen 2025 en 2035. Dit als gevolg van de bevolkingsgroei in Cruquius, waar geen korfbalvereniging actief is.Zaterdag-zondagverdelingAlle teams van KV Badhoevedorp en KIOS spelen hun wedstrijden op zaterdag. Bij het doorrekenen van de toekomstige veldbehoefte is uitgegaan dat ook in 2025 en 2035 de verenigingen alleen op zaterdag spelen. Het mogelijke toekomstige tekort bij KIOS kan opgelost worden door een deel van de teams op zondag te laten spelen.Tabel 3.11 (Verwachte) veldbehoefte korfbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18, 2025 en 2035BehoefteBevolkings- ontwikkelingCorrectie landelijke ontwikkelingPlaatsSportparkVerenigingAanbod2017/'18202520352017/'1820252035BadhoevedorpBadhoevedorpKV Badhoevedorp2,52(1,2)2(1,3)2(1,4)2(1,2)2(1,1)1(0,9)Nieuw-VennepEugenie PrevinairewegKIOS2,53(2,3)3(2,2)3(2,8)3(2,3)2(1,8)2(1,8)Toelichting: Alle teams in de tabel van de korfbalverenigingen spelen hun wedstrijden op zaterdag.Beachkorfbal is groeiende in Nederland. Verenigingen zien het als een manier om de leden in de zomerperiode extra aanbod te bieden. In Haarlemmermeer is nog geen sprake van aanbod van beachkorfbal.3.6RugbyAlgemeenNederland telt in totaal 86 rugbyverenigingen. De meeste rugbyverenigingen beschikken over één veld waar zowel wedstrijden op worden gespeeld als op wordt getraind (DSA, 2019).HaarlemmermeerDe Haarlemmermeer Hawks is de enige rugbyvereniging in Haarlemmermeer. De vereniging heeft de beschikking over één rugbynatuurgrasveld voor haar zes teams die in het seizoen 2017/’1832 In bijlage 2 is een overzicht van het aantal ingeschreven teams opgenomen. bij de Nederlandse Rugby Bond (NRB) staan ingeschreven.Voor rugby zijn geen planningsnormen of richtlijnen in het Handboek Sportaccommodaties opgenomen. Vanuit de rugbybond wordt de vuistregel gehanteerd van 5,5 normteams per veld. De zes teams van de Haarlemmermeer Hawks vertalen zich naar 6,3 normteams, waarmee de vereniging (volgens de vuistregel van de rugbybond) met het huidige veld op sportpark De Deugd in Hoofddorp onvoldoende capaciteit heeft (tabel 3.12).Tabel 3.12 Vraag-aanbodanalyse velden Haarlemmermeer Hawks in het seizoen 2017/’18TeamsVeldenPlaatsAccommodatieVerenigingAbs.Norm.AanbodBehoefteResultaatHoofddorpSportpark DeDeugdHaarlemmermeerHawks66,312 (1,1)AanbodtekortToekomstGelet op de recente ontwikkelingen bij de NRB heeft Haarlemmermeer Hawks een significant groeipotentieel (figuur 9.2). Deze groei kan niet worden gefaciliteerd met het bestaande veld op sportpark De Deugd in Hoofddorp, waar nu reeds een tekort aan veldcapaciteit wordt geconstateerd.Figuur 9.2 Verwachte ontwikkeling Haarlemmermeer Hawks in de periode 2017/’18 – 2035 (in normteams)3.7TennisAlgemeenTennis wordt zowel binnen als buiten beoefend. Er zijn circa 350 accommodaties In Nederland waar binnen kan worden getennist, met in totaal circa 1.300 overdekte tennisbanen, ten opzichte van ruim 2.000 accommodaties waar buiten kan worden getennist, met in totaal circa 11.300 tennisbanen (DSA, 2019).In Nederland liggen 11.336 tennisbanen in de buitenlucht, wat neerkomt op 16,6 baan per 25.000 inwoners (DSA, 2019). De Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB) telt circa 570.000 leden in 2017. Dit betekent een gemiddelde baandruk van 48 leden per baan. In Haarlemmermeer zijn 128 buitentennisbanen aanwezig, waarmee het relatieve aanbod aanzienlijk hoger is dan het landelijke gemiddelde. De baandruk is echter als gevolg van het hoge ledenpercentage in Haarlemmermeer in lijn met de gemiddelde baandruk in vergelijkbare gemeenten (tabel 10.1).Tabel 10.1 Aantal buitentennisbanen, ledenpercentage KNLTB en gemiddeld aantal leden per baanAantal banenLedenpercentageGemiddeld aantal ledenper baanTotaalPer 25.000inwonersHaarlemmermeer12821,14,856VSG-regio Kennemerland39518,34,561Vergelijkbare gemeenten83613,13,057Nederland11.33616,63,248Bron: Databestand SportAanbod (DSA), 2019; KNLTB via NOC*NSF (2017). Bewerking: Mulier Instituut.HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn vijftien tennisverenigingen actief. De tennisverenigingen in Haarlemmermeer beschikken in totaal over 126 outdoor tennisbanen33 Aan de Hoofdweg in Hoofddorp liggen twee buitentennisbanen waar geen KNLTB- vereniging op actief is. Het totale aantal tennisbanen in de buitenlucht in Haarlemmermeer komt daarmee op 128 zoals opgenomen in tabel 10.1.. In totaal staan bij de verenigingen in het seizoen 2017/’18 circa 7.700 leden bij de KNLTB ingeschreven.Bij negen tennisverenigingen in Haarlemmermeer wordt geconstateerd dat het aantal aanwezige tennisbanen conform de behoefte is. Bij TV Badhoevedorp op sportpark Quatrebras in Badhoevedorp wordt als enige een normatief tekort aan tennisbanen geconstateerd. De vereniging heeft een behoefte van zestien banen ten opzichte van een aanbod van twaalf banen. De overige vijf tennisverenigingen hebben een normatief overschot aan tennisbanen (tabel 10.2).ToekomstHet toekomstige aantal leden bij de tennisverenigingen is sterk afhankelijk van hoe de sport zich in de nabije toekomst ontwikkelt. De KNLTB heeft sinds 2000 bijna 140.000 leden verloren (-20%); deze afname is vooralsnog niet gestagneerd.De verwachting is dat de meeste tennisverenigingen in Haarlemmermeer ook in de toekomst voldoende baancapaciteit zullen hebben voor het aantal leden. Gelet op de verwachte bevolkingsgroei in Badhoevedorp, is het goed mogelijk dat het tekort bij TV Badhoevedorp op sportpark Quatrebas in Badhoevedorp zal toenemen. Ook in Lisserbroek en Vijfhuizen wordt een significante bevolkingstoename verwacht, waardoor het mogelijk is dat het huidige aantal banen (na 2025) bij TV Lisserbroek en TV Vijfhuizen niet afdoende zal zijn (tabel 10.3; tabel 10.4).PadelPadel is een jonge racketsport die begin 2000 in Nederland is geïntroduceerd en de laatste jaren steeds populairder is geworden. In Nederland zijn op het moment 58 padelaccommodaties gerealiseerd (DSA, 2019). Dit aantal neemt snel toe. De KNLTB geeft aan dat 30 procent van de 1.700 tennisverenigingen in Nederland concrete interesse heeft getoond in het aanbieden van padel in de nabije toekomst.Volgens gegevens van de KNLTB is 90 procent van de padelcompetitiespelers tennisspeler. Deze stappen niet volledig over op de sport, maar spelen padel naast het tennissen. De tennisverenigingen die padel aanbieden doen dat voornamelijk als extra dienst voor hun leden.De gedachte bij verenigingen is om met padel mensen aan het sporten te houden en bij de vereniging te laten blijven. De populariteit van de sport hangt af van de mate waarin de verenigingen slagen om de sport bekendheid te geven. De sport heeft potentie omdat de aard van het spel past bij de individuele en flexibele sportbehoefte van deze tijdOp het tennispark van TC De Nieuwe Brug is sinds 2006 één padelbaan aanwezig. Dit betreft de eerste padelbaan in Nederland. Bij TV Badhoevedorp op sportpark Quatrebas in Badhoevedorp zijn in 2018 drie padelbanen aangelegd.Tabel 10.2 Vraag-aanbodanalyse banen tennisverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18AanbodAantal ledenBehoeftePlaatsAccommodatieVerenigingBuitenSen.Jun.Min.Max.ResultaatAbbenesSportpark Van GoethemSV Abbenes46561 (0,8)2 (1,4)OverschotBadhoevedorpSportpark QuatrebrasTV Badhoevedorp1496046616 (15,8)29 (28,5)TekortHoofddorpArnoldusparkHealthCity Arnolduspark114591437 (6,7)12 (12,0)Conform behoefteHoofddorpTennispark HoofddorpTV Hoofddorp1268119610 (9,7)18 (17,5)Conform behoefteHoofddorpTennispark In denBoogaerdTV In den Boogaerd10436606 (5,5)10 (9,9)Conform behoefteLisserbroekSportpark LisserbroekTV Lisserbroek6201513 (2,8)5 (5,0)OverschotNieuw-VennepSportcomplex OosterdreefTC De Kikkers1686619112 (11,7)21 (21,1)Conform behoefteNieuw-VennepTennispark Nieuw-VennepTV Nieuw Vennep103031075 (4,6)8 (8,2)OverschotRijsenhoutSportpark RijsenhoutTV Rijsenhout5271644 (3,7)7 (6,7)Conform behoefteSpaarndamTennispark SpaarndamTV Spaarndam6281454 (3,6)7 (6,5)Conform behoefteVijfhuizenSportpark ZijdewindeTV Vijfhuizen73051345 (4,9)9 (8,8)Conform behoefteVijfhuizenTennispark De Nieuwe BrugTC De Nieuwe Brug7202343 (2,6)5 (4,7)OverschotZwaanshoekTennispark ZwaanshoekTC Zwaanshoek94361657 (6,7)12 (12,0)Conform behoefteZwanenburgSportpark ZwanenburgLucky Strike73651035 (5,2)10 (9,4)Conform behoefteZwanenburgTennispark De CirkelTC De Cirkel257-1 (0,6)1 (1,1)OverschotToelichting: Het aantal leden betreffen de leden ingeschreven bij de KNLTB, en zijn aangeleverd door de KNLTBTabel 10.3 Verwachte ruimtebehoefte tennisverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18 en in 2025 en 2035 (o.b.v. bevolkingsontwikkeling)BehoefteWoonplaatsSportparkVerenigingAanbodBuiten2017/'18Min.2017/'18Max.2025Min.2025Max2035Min.2035Max.AbbenesSportpark Van GoethemS.V Abbenes41 (0,8)2 (1,4)1 (0,7)2 (1,3)1 (0,7)1 (1,2)BadhoevedorpSportpark De VeldpostT.V. Badhoevedorp1416 (15,8)29 (28,5)19 (18,6)34 (33,4)20 (19,6)35 (35,2)HoofddorpTennispark HealthCity ArnoldusparkHealthCity Arnolduspark117 (6,7)12 (12,0)8 (8,0)15 (14,4)8 (7,6)14 (13,6)HoofddorpTennispark T.V. HoofddorpT.V. Hoofddorp1210 (9,7)18 (17,5)12 (11,7)21 (21,1)11 (11,0)20 (19,9)HoofddorpTennispark T.V. In den BoogaerdT.V. In den Boogaerd106 (5,5)10 (9,9)7 (6,8)12 (12,2)7 (6,3)12 (11,3)LisserbroekSportpark LisserbroekT.V. Lisserbroek63 (2,8)5 (5,0)6 (5,9)11 (10,6)9 (8,3)15 (14,9)Nieuw-VennepSportcomplex OosterdreefT.C. De Kikkers1612 (11,7)21 (21,1)10 (9,6)18 (17,3)12 (11,7)21 (21)Nieuw-VennepSportpark FandangoT.V. Nieuw Vennep105 (4,6)8 (8,2)4 (3,4)6 (6,1)4 (4,1)8 (7,3)RijsenhoutSportpark KonnetlaantjeT.V. Rijsenhout54 (3,7)7 (6,7)4 (3,6)7 (6,4)4 (3,4)6 (6,1)SpaarndamSportpark SpaarndamT.V. Spaarndam64 (3,6)7 (6,5)4 (3,9)7 (6,9)4 (3,8)7 (6,8)VijfhuizenSportpark ZijdewindeT.V. Vijfhuizen75 (4,9)9 (8,8)8 (7,9)14 (14,2)10 (9,6)17 (17,2)VijfhuizenTennispark T.C. De Nieuwe BrugT.C. De Nieuwe Brug73 (2,6)5 (4,7)5 (4,4)8 (7,9)5 (5,2)10 (9,3)ZwaanshoekTennispark T.C. ZwaanshoekT.C. Zwaanshoek97 (6,7)12 (12,0)8 (8,1)15 (14,5)8 (7,3)13 (13,1)ZwanenburgSportpark ZwanenburgLucky Strike75 (5,2)10 (9,4)5 (5,0)9 (9,0)5 (4,9)9 (8,9)ZwanenburgTennispark T.C. De CirkelT.C. De Cirkel21 (0,6)1 (1,1)1 (0,6)1 (1,1)1 (0,6)1 (1,1)Tabel 10.4 Verwachte ruimtebehoefte tennisverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18 en in 2025 en 2035 (o.b.v.bevolkingsontwikkeling gecorrigeerd met landelijke ontwikkeling KNLTB)BehoefteAanbod2017/'1820252035WoonplaatsSportparkVerenigingBuitenMin.Max.Min.Max.Min.Max.AbbenesSportpark Van GoethemS.V Abbenes41 (0,8)2 (1,4)1 (0,5)1 (1,0)1 (0,4)1 (0,7)BadhoevedorpSportpark De VeldpostT.V. Badhoevedorp1416 (15,8)29 (28,5)14 (13,9)25 (25)10 (10,1)18 (18,2)HoofddorpTennispark HealthCity ArnoldusparkHealthCity Arnolduspark117 (6,7)12 (12)6 (6,1)11 (10,9)4 (4,0)8 (7,3)HoofddorpTennispark T.V. HoofddorpT.V. Hoofddorp1210 (9,7)18 (17,5)9 (8,9)16 (16,0)6 (5,9)11 (10,6)HoofddorpTennispark T.V. In den BoogaerdT.V. In den Boogaerd106 (5,5)10 (9,9)5 (5,2)10 (9,4)4 (3,5)6 (6,2)LisserbroekSportpark LisserbroekT.V. Lisserbroek63 (2,8)5 (5,0)5 (4,5)8 (8,1)5 (4,5)8 (8,0)Nieuw-VennepSportcomplex OosterdreefT.C. De Kikkers1612 (11,7)21 (21,1)8 (7,5)14 (13,4)7 (6,6)12 (11,8)Nieuw-VennepSportpark FandangoT.V. Nieuw Vennep105 (4,6)8 (8,2)3 (2,6)5 (4,7)3 (2,3)4 (4,1)RijsenhoutSportpark KonnetlaantjeT.V. Rijsenhout54 (3,7)7 (6,7)3 (2,7)5 (4,9)2 (1,8)4 (3,3)SpaarndamSportpark SpaarndamT.V. Spaarndam64 (3,6)7 (6,5)3 (2,9)6 (5,3)2 (2,1)4 (3,7)VijfhuizenSportpark ZijdewindeT.V. Vijfhuizen75 (4,9)9 (8,8)6 (5,9)11 (10,7)5 (5,0)9 (9,0)VijfhuizenTennispark T.C. De Nieuwe BrugT.C. De Nieuwe Brug73 (2,6)5 (4,7)4 (3,4)6 (6,1)3 (2,8)5 (5,1)ZwaanshoekTennispark T.C. ZwaanshoekT.C. Zwaanshoek97 (6,7)12 (12,0)6 (6,1)11 (10,9)4 (3,8)7 (6,9)ZwanenburgSportpark ZwanenburgLucky Strike75 (5,2)10 (9,4)4 (3,8)7 (6,8)3 (2,6)5 (4,7)ZwanenburgTennispark T.C. De CirkelT.C. De Cirkel21 (0,6)1 (1,1)1 (0,5)1 (0,8)1 (0,3)1 (0,6)3.8VoetbalAlgemeenVoetbal is de meest beoefenende veldsport in Nederland. In Nederland liggen circa 7.300 voetbalvelden, waarvan 19 procent kunstgras betreft (DSA, 2019). Het betreft hier uitsluitend volwaardige velden die voldoen aan de officiële afmetingen vanuit de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB).Verenigingen kunnen naast deze velden nog beschikken over kleinere (natuurgras)velden of –stroken die benut worden voor trainingen of voor het inlopen voorafgaand aan wedstrijden.In Haarlemmermeer zijn in totaal 52 volwaardige voetbalvelden aanwezig, waarmee het aanbod ten opzichte van het aantal inwoners lager is dan het Nederlandse gemiddelde, maar wel in lijn is met het aanbod in vergelijkbare gemeenten. Het percentage kunstgras in Haarlemmermeer is relatief hoog. Het aantal inwoners in Haarlemmermeer dat lid is van de KNVB is lager dan het Nederlandse gemiddelde, maar vergelijkbaar met het aandeel in vergelijkbare gemeenten. Het gemiddeld aantal leden per veld in Haarlemmermeer is vergelijkbaar met dat in vergelijkbare gemeenten, maar het aandeel kunstgrasvelden is hoog (tabel 10.5).Tabel 10.5 Aantal voetbalvelden, ledenpercentage KNVB en gemiddeld aantal leden per veldAantal veldenTotaalPer 25.000inwonersPercentagekunstgrasLeden-percentageGemiddeld aantalleden per veldHaarlemmermeer528,644%6,6193VSG-regioKennemerland1707,929%6,0190Vergelijkbaregemeenten7248,625%6,5200Nederland7.29710,719%7,1163Bron: Databestand SportAanbod (DSA), 2019; KNVB via NOC*NSF (2017). Bewerking: Mulier Instituut.HaarlemmermeerIn Haarlemmermeer zijn dertien amateurvoetbalverenigingen actief. De verenigingen hebben in het seizoen 2017/’18 in totaal 587 teams bij de KNVB ingeschreven. 114 van deze teams (20%) zijn in een zondagcompetitie ingeschreven 34In bijlage 2 is een overzicht van het aantal teams per vereniging opgenomen.. De voetbalverenigingen beschikken naast 52 volwaardige velden nog over kleinere velden waarop trainingen kunnen plaatsvinden. Het merendeel van de velden betreft natuurgras. Natuurgrasvelden worden in beginsel alleen voor wedstrijden óf alleen voor trainingen gebruikt; kunstgrasvelden voor zowel wedstrijden als trainingen.Tabel 10.6 Aantal teams en velden voetbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18Aantal veldenAantal teamsNatuurgrasPlaatsAccommodatieVerenigingWed.Train.KunstgrasZat.Zon.AbbenesVan GoethemSV Abbenes10,5-4-BadhoevedorpDe SchuilhoeveRKSVPancratius21,024922BadhoevedorpDe SchuilhoeveSCBadhoevedorp11,01186HoofddorpDe IJveldenSV Hoofddorp31,047022HoofddorpOverbosSV Overbos41,526316HoofddorpDe DeugdVV UNO1-2453LisserbroekLisserbroekVV Kagia10,5232-Nieuw-VennepJan SchramaSV DIOS1-A2,254119Nieuw-VennepNoordrandFC VVC41,0262-RijsenhoutRijsenhoutSCW10,25121-SpaarndamSpaarndamSVSpaarnwoude1-1105VijfhuizenZijdewindeDSOV1-2308ZwanenburgZwanenburgVVZwanenburg3-22813^A Het kwart veld betreft een kunstgrasveld waarop trainingen kunnen plaatsvinden. De afmetingen laten het niet toe dat officiële wedstrijden op het veld kunnen plaatsvinden.Toelichting: Het aantal teams betreft de teams ingeschreven bij de KNVB, en zijn aangeleverd door de KNVB.In tabel 10.7 is het benodigd aantal wedstrijd- en trainingsvelden afgezet tegen het aanbod. Bij VV UNO (op sportpark De Deugd in Hoofddorp), VV Kagia (op het sportpark in Lisserbroek), SV DIOS (op sportpark Jan Schrama in Nieuw-Vennep) en SCW wordt een tekort aan wedstrijdvelden geconstateerd. Bij VV UNO, VV Kagia en SCW zijn niet genoeg velden aanwezig voor het aantal zaterdagteams; bij SV DIOS schiet het aanbod zowel voor het aantal zaterdagteams als voor het aantal zondagteams tekort. Bij SV DIOS is eveneens onvoldoende trainingscapaciteit aanwezig. Ook bij RKSV Prancratius (sportpark De Schuilhoeve in Hoofddorp) en SV Overbos (op het eigen sportpark in Hoofdorp) zijn onvoldoende trainingsvelden aanwezig.ToekomstDe verwachting is dat bij de meeste voetbalverenigingen in Haarlemmermeer het aantal teams dusdanig zal toenemen dat de bestaande veldtekorten groter worden, of dat veldtekorten gaan ontstaan (tabel 10.8; tabel 10.9).Vrouwen-/meisjesafdelingSV Abbenes, SC Badhoevedorp en VV UNO hebben geen vrouwen-/meisjesafdeling. Bij het doorrekenen van de toekomstige veldbehoefte van deze verenigingen is ervan uitgegaan dat zij ook in 2025 en 2035 geen vrouwen-/meisjesafdeling hebben. Wanneer deze verenigingen (succesvol) een vrouwen-/meisjesafdeling opzetten, zal uiteraard de toekomstige veldbehoefte hoger liggen dan hierboven is weergegeven.Zaterdag-zondagverdelingDe meeste voetbalverenigingen in Haarlemmerneer hebben in het seizoen 2017/’18 meer zaterdagteams dan zondagteams. De behoefte aan wedstrijdvelden is als gevolg op zaterdag hoger dan op zondag. Bij het doorrekenen van de toekomstige veldbehoefte is uitgegaan van een zelfde verdeling van het aantal teams over het weekend als in het seizoen 2017/’18. Huidige tekorten aan wedstrijdvelden, en tekorten die gaan ontstaan in de periode tot en met 2035, kunnen (deels) opgelost worden wanneer een meer evenwichtige verdeling van het aantal teams over het weekend tot stand komt. In bijlage 5 is de huidige en toekomstige wedstrijdveldbehoefte van de verenigingen bij een optimale verdeling van de teams over het weekend weergegeven.Tabel 10.7 Vraag-aanbodanalyse velden voetbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18BehoefteWedstrijdveldenTrainingsveldenPlaatsSportparkVerenigingZat.Zon.aanbodResultaatBehoefteAanbodResultaatAbbenesVan GoethemSV Abbenes1 (0,5)-1Aanbod conformbehoefte0,5 (0,3)0,5Aanbod conformbehoefteBadhoevedorpDe SchuilhoeveRKSV Pancratius4 (3,4)4 (3,6)4Aanbod conformbehoefte3,5 (3,5)3,0Aanbod kleinerdan behoefteBadhoevedorpDe SchuilhoeveSC Badhoevedorp2 (1,7)1 (1,0)2Aanbod conformbehoefte1,5 (1,3)2,0Aanbod groterdan behoefteHoofddorpDe IJveldenSV Hoofddorp6 (5,7)4 (3,7)7Aanbod groterdan behoefte4,5 (4,7)5,0Aanbod groterdan behoefteHoofddorpOverbosSV Overbos6 (5,3)3 (2,6)6Aanbod conformbehoefte4,0 (4,0)3,5Aanbod kleinerdan behoefteHoofddorpDe DeugdVV UNO4 (3,8)1 (0,5)3Aanbod op zaterdag kleiner2,0 (2,2)2,0Aanbod conformbehoeftedan behoefteLisserbroekLisserbroekVV Kagia4 (3,6)-3Aanbod op zaterdag kleiner2,0 (1,8)2,5Aanbod groterdan behoeftedan behoefteNieuw-VennepJan SchramaSV DIOS4 (3,8)4 (3,2)3Aanbod kleinerdan behoefte3,5 (3,5)2,25Aanbod kleinerdan behoefteNieuw-VennepNoordrandFC VVC6 (5,9)-6Aanbod conformbehoefte3,0 (2,9)3,0Aanbod conformbehoefteRijsenhoutRijsenhoutSCW3 (2,3)-2Aanbod op zaterdag kleiner1,0 (1,2)1,25Aanbod conformbehoeftedan behoefteSpaarndamSpaarndamSV Spaarnwoude2 (1,1)1 (0,9)2Aanbod conformbehoefte1,0 (1,0)1,0Aanbod conformbehoefteVijfhuizenZijdewindeDSOV3 (2,6)2 (1,4)3Aanbod conformbehoefte2,0 (2,0)2,0Aanbod conformbehoefteZwanenburgZwanenburgVV Zwanenburg3 (2,0)3 (2,2)5Aanbod groterdan behoefte2,0 (2,1)2,0Aanbod conformbehoefteToelichting: Het aanbod aan wedstrijdvelden is de som van het aantal natuurgraswedstrijdvelden en het aantal kunstgrasvelden (m.u.v. van het kunstgrasveldje bij SV DIOS). Het aanbod aan trainingsvelden is de som van het aantal natuurgrastrainingsvelden en het aantal kunstgrasvelden.Tabel 10.8 Verwachte ruimtebehoefte voetbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18 en in 2025 en 2035 (o.b.v. bevolkingsontwikkeling)WedstrijdveldenBehoefteTrainingsvelden2017/'1820252035BehoeftePlaatsSportparkVerenigingAanbodZat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.aanbod2017/'1820252035AbbenesVan GoethemSV Abbenes1 1 (0,5)-1 (0,5)-1 (0,5)-0,50,5 (0,3) 0,5(0,3)0,5 (0,3)BadhoevedorpDe SchuilhoeveRKSV Pancratius44 (3,4)4 (3,6)6 (5,2)5 (4,7)6 (5,5)5 (4,7)3,03,5 (3,5) 5,0(4,9)5,0 (5,1)BadhoevedorpDe SchuilhoeveSC Badhoevedorp2 2 (1,7)1 (1,0)3 (2,2)2 (1,7)3 (2,3)2 (1,7)2,01,5 (1,3) 2,0(1,9)2,0 (2,0)HoofddorpDe IJveldenSV Hoofddorp7 6 (5,7)4 (3,7)7 (6,1)5 (4,4)7 (6,4)5 (4,1)5,04,5 (4,7)  5,5(5,3)5,0 (5,2)HoofddorpOverbosSV Overbos6 6 (5,3)3 (2,6)6 (5,7)4 (3,1)7 (6,2)3 (2,9)3,54,0 (4,0 4,5(4,4)4,5 (4,6)HoofddorpDe DeugdVV UNO3 4 (3,8)1 (0,5)4 (4,0)1 (0,7)5 (4,4)1 (0,7)2,02,0 (2,2)  2,5(2,3)2,5 (2,6)LisserbroekLisserbroekVV Kagia3 4 (3,6)-7 (6,9)-11 (10,0)-2,52,0 (1,8)  3,5(3,4)5,0 (5,0)Nieuw-VennepJan SchramaSV DIOS3 4 (3,8)4 (3,2)4 (3,6)4 (3,2)5 (4,1)4 (3,9)2,253,5 (3,5)  3,5 (3,4)4,0 (4,0)Nieuw-VennepNoordrandFC VVC66 (5,9)-6 (5,7)-7 (6,9)-3,0 3,0 (2,9)  3,0(2,9)3,5 (3,4)RijsenhoutRijsenhoutSCW2 3 (2,3)-3 (2,3)-3 (2,4)-1,251,0 (1,2)  1,0 (1,2)1,0 (1,2)SpaarndamSpaarndamSV Spaarnwoude22 (1,1)1 (0,9)2 (1,4)2 (1,0)2 (1,4)2 (1,0)1,0 1,0 (1,0)  1,0(1,2)1,0 (1,2)VijfhuizenZijdewindeDSOV33 (2,6)2 (1,4)3 (2,6)2 (1,4)3 (2,6)2 (1,4)2,02,0 (2,0)  2,0(2,0)2,0 (2,0)ZwanenburgZwanenburgVV Zwanenburg5 3 (2,0)3 (2,2)3 (2,4)3 (2,2)3 (2,4)3 (2,2)2,02,0 (2,1)  2,5(2,3)2,5 (2,3)Toelichting: Het aanbod aan wedstrijdvelden is de som van het aantal natuurgraswedstrijdvelden en het aantal kunstgrasvelden (m.u.v. van het kunstgrasveldje bij SV DIOS). Het aanbod aan trainingsvelden is de som van het aantal natuurgrastrainingsvelden en het aantal kunstgrasvelden.Tabel 10.9 Verwachte ruimtebehoefte tennisverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18 en in 2025 en 2035) o.b.v. bevolkingsontwikkeling gecorrigeerd met landelijke ontwikkeling)WedstrijdveldenTrainingsveldenBehoefte2017/'1820252035BehoeftePlaatsSportparkVerenigingaanbodZat.Zon.Zat.Zon.Zat.Zon.aanbod2017/'1820252035AbbenesVan GoethemSV Abbenes11 (0,5)-1 (0,5)-1 (0,5)-0,501 (0,3)1 (0,3)1 (0,3)BadhoevedorpDe SchuilhoeveRKSV Pancratius44 (3,4)4 (3,6)5 (4,5)5 (4,1)6 (5,3)5 (4,1)3,003,5 (3,5)4,5 (4,3)4,5 (4,7)BadhoevedorpDe SchuilhoeveSC Badhoevedorp22 (1,7)1 (1,0)2 (1,9)2 (1,2)2 (1,9)2 (1,2)2,001,5 (1,3)1,5 (1,6)1,5 (1,6)HoofddorpDe IJveldenSV Hoofddorp76 (5,7)4 (3,7)7 (6,6)5 (4,4)7 (6,6)5 (4,1)5,004,5 (4,7)5,5 (5,5)5,5 (5,3)HoofddorpOverbosSV Overbos66 (5,3)3 (2,6)7 (6,3)4 (3,3)7 (6,9)4 (3,1)3,504 (4,0)5 (4,8)5 (5,0)HoofddorpDe DeugdVV UNO34 (3,8)1 (0,5)4 (4,0)1 (0,7)4 (3,7)1 (0,7)2,002 (2,2)2,5 (2,3)2 (2,2)LisserbroekLisserbroekVV Kagia34 (3,6)-8 (7,1)-11 (10,7)2,502 (1,8)3,5 (3,6)5,5 (5,4)Nieuw-VennepJan SchramaSV DIOS34 (3,8)4 (3,2)4 (4,0)4 (3,4)5 (4,2)4 (3,7)2,253,5 (3,5)3,5 (3,7)4 (4,0)Nieuw-VennepNoordrandFC VVC66 (5,9)-7 (6,3)-8 (7,2)-3,003 (2,9)3 (3,1)3,5 (3,6)RijsenhoutRijsenhoutSCW23 (2,3)-3 (2,6)-3 (2,7)-1,251 (1,2)1,5 (1,3)1,5 (1,3)SpaarndamSpaarndamSV Spaarnwoude22 (1,1)1 (0,9)2 (1,5)2 (1,0)2 (1,5)2 (1,0)1,001 (1,0)1,5 (1,3)1,5 (1,3)VijfhuizenZijdewindeDSOV33 (2,6)2 (1,4)4 (3,0)2 (1,6)3 (2,9)2 (1,6)2,002 (2,0)2,5 (2,3)2,5 (2,3)ZwanenburgZwanenburgVV Zwanenburg53 (2,0)3 (2,2)3 (2,7)3 (2,5)3 (2,3)3 (2,5)2,002 (2,1)2,5 (2,6)2,5 (2,4)Toelichting: Het aanbod aan wedstrijdvelden is de som van het aantal natuurgraswedstrijdvelden en het aantal kunstgrasvelden (m.u.v. van het kunstgrasveldje bij SV DIOS). Het aanbod aan trainingsvelden is de som van het aantal natuurgrastrainingsvelden en het aantal kunstgrasvelden.4.Beoordeling buitensportaccommodatiesIn dit hoofdstuk zetten we de beoordeling van de sportverenigingen over hun eigen buitensportaccommodatie op een rij. De sportverenigingen hebben hiervoor online een waarderingsmodel van de buitensportaccommodatie ingevuld. Hieronder geven we een totaalbeeld van hoe de verenigingen de sportaccommodaties hebben beoordeeld. In bijlage 4 is per buitensportaccommodatie de beoordeling weergegeven.AlgemeenDe sportverenigingen zijn over het algemeen tevreden over hun buitensportaccommodatie. De verenigingen kunnen veelal op de momenten wanneer zij dit wensen gebruikmaken van de buitensportaccommodatie (figuur 4.1). Dit als gevolg van het feit dat zij veelal de enige gebruiker van de buitensportaccommodaties zijn.Tabel 4.1 Reactie sportverenigingen op algemene stellingen over hun buitensportaccommodatie (in procenten)SportparkHet sportpark dat dient als thuisbasis voor de verenigingen wordt overwegend als ‘goed’ of ‘voldoende’ beoordeeld. Relatief veel verenigingen zijn ontevreden over de verlichting van het sportpark. Eén op de drie verenigingen beoordeelt dit aspect van het sportpark als ‘matig’ of ‘slecht’ (figuur 4.2).Figuur 4.2 Beoordeling sportverenigingen onderdeel ‘sportpark’ van hun buitensportaccommodatie (in procenten)SportvoorzieningenDe sportvoorzieningen (banen/velden en materialen) worden door de verenigingen overwegend positief beoordeeld. Het onderhoud van de sportvoorzieningen wordt relatief het vaakst beoordeeld als matig of slecht. Alsnog zijn de meeste verenigingen over dit aspect tevreden (figuur 4.3).Figuur 4.3 Beoordeling sportverenigingen onderdeel ‘sportvoorzieningen’ van hun buitensportaccommodatie (in procenten)Was- en kleedgelegenhedenDe was- en kleedgelegenheden van de buitensportaccommodatie worden van de drie onderdelen (‘sportpark’, ‘sportvoorzieningen’ en ‘was- en kleedgelegenheden’) het minst goed beoordeeld. Veel verenigingen zijn ontevreden over de kwaliteit van de kleedkamers (figuur 4.4).Figuur 4.4 Beoordeling sportverenigingen onderdeel ‘was- en kleedgelegenheden’ van hun buitensportaccommodatie (in procenten)5.SamenvattingAanbod en behoefteAtletiekHet aanbod aan atletiekaccommodaties in Haarlemmermeer is in lijn met landelijke cijfers. AV Badhoevedorp is gevestigd op sportpark De Veldpost in Badhoevedorp, AV Haarlemmermeer op het Arnolduspark in Hoofddorp. Beide verenigingen hebben voldoende ruimte tot hun beschikking, nu en in de toekomst.HandbalSV Lotus (op sportpark Toolenburg in Hoofddorp), DSOV (op sportpark Zijdewinde in Vijfhuizen) en VOS (op sportpark de Bataaf in Zwanenburg) hebben voldoende capaciteit op de bestaande buitenhandbalvelden. Bij DSOV zullen tussen 2025 en 2035 eventueel knelpunten ontstaan als gevolg van de bevolkingsgroei in Cruquius.HockeyHet hockeyaanbod in Haarlemmermeer is relatief hoog vergeleken met landelijke cijfers. Het aandeel van de inwoners van Haarlemmermeer is naar verhouding nog hoger. Bij MHC De Kikkers (op sportpark Getsewoud-Noord in Nieuw-Vennep) en HC Spaarndam (op het sportpark in Spaarndam) worden dan ook capaciteitstekorten geconstateerd. MHC De Reigers (op het Arnolduspark in Hoofddorp) beschikt over voldoende veldcapaciteit.De verwachting is dat MHC De Reigers, MHC De Kikkers en HC Spaarndam een dusdanige groei zullen meemaken dat bij MHC De Reigers (net als bij de andere twee verenigingen) een capaciteitstekort zal ontstaan en dat de huidige tekorten bij MHC De Kikkers en HC Spaarndam zullen toenemen.Honk- en softbalKennemerland is de honkbalregio van Nederland. Het aanbod aan honk- en softbalvelden in deze regio, inclusief Haarlemmermeer, is veel hoger dan in het rest van het land. SC Badhoevedorp (op sportpark De Schuilhoeve en in de toekomst op sportpark De Veldpost in Badhoevedorp), Hoofddorp Pioniers (op het eigen sportpark in Hoofddorp), Vennep Flyers (op sportpark Oosterdreef in Nieuw-Vennep) en SV Spaarnwoude (op het sportpark in Spaarndam) hebben voldoende veldcapaciteit tot hun beschikking, nu en in de toekomst.KorfbalSporting Badhoevedorp (op sportpark Quatrebas in Badhoevedorp) en KIOS (op sportpark Eugenie Previnaireweg in Nieuw-Vennep) hebben voldoende capaciteit op de bestaande buitenkorfbalvelden. Bij KIOS zullen tussen 2025 en 2035 eventueel knelpunten ontstaan als gevolg van de bevolkingsgroei in Cruquius. Naast uitbreiding van het aantal velden, zouden de knelpunten ook opgelost kunnen worden met de bestaande capaciteit wanneer een deel van de teams van KIOS op zondag gaat spelen.RugbyRugby is één van de snelst groeiende sporten in Nederland. Haarlemmermeer Hawks (op sportpark De Deugd in Hoofddorp) beschikt niet over voldoende capaciteit om door te groeien. De verwachting is dat de vereniging een significant groeipotentieel heeft.TennisHet aanbod aan tennisbanen in Haarlemmermeer is relatief hoog vergeleken met landelijke cijfers. Het aandeel inwoners van Haarlemmermeer is eveneens hoog. In Haarlemmermeer zijn vijftien tennisverenigingen gevestigd. De meeste tennisverenigingen zijn ruim voldoende tennisbanen aanwezig om de leden te bedienen. Bij TV Badhoevedorp op sportpark Quatrebras in Badhoevedorp wordt een tekort aan tennisbanen geconstateerd.Ook in de toekomst zullen de meeste tennisverenigingen voldoende capaciteit hebben met het huidige aantal tennisbanen. Het tekort bij TV Badhoevedorp op sportpark Quatrebas in Badhoevedorp zal mogelijk toenemen. Als gevolg van de bevolkingsgroei in Lisserbroek en Vijfhuizen is de verwachting dat het huidige aantal banen in de toekomst (na 2025) op het tennispark van TV Lisserbroek en bij TV Vijfhuizen op sportpark Zijdewinde in Vijfhuizen niet voldoende zal zijn.VoetbalHet aantal voetbalvelden in Haarlemmermeer is in lijn met landelijke cijfers. Het aandeel kunstgrasvelden is echter hoog. Bij meerdere voetbalverenigingen worden capaciteitstekorten geconstateerd. De verwachting is dat bij de meeste voetbalverenigingen in de toekomst capaciteitstekorten (gaan) bestaan. Huidige tekorten, en tekorten die gaan ontstaan kunnen (deels) opgelost worden wanneer een meer evenwichtige verdeling van het aantal teams over het weekend tot stand komt.BeoordelingOp basis van het Waarderingsmodel Sportaccommodaties wordt vastgesteld dat vrijwel alle buitensportaccommodaties aan de verwachtingen van de verenigingen voldoen. De was- en kleedgelegenheden worden het meest kritisch beoordeeld, al is het algemene beeld eveneens goed.In de bijlage 4 is per buitensportaccommodatie de beoordeling weergegeven.BijlagenBijlage 1 – Bevolkingscijfers HaarlemmermeerTabel b1.1 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035201820252035Jonger dan 20 jaar38.70041.20043.40020 tot 65 jaar89.300105.200105.40065 jaar en ouder25.10031.70041.500Bron: Gemeente Haarlemmermeer (team Onderzoek), 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Tabel b1.2 (Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie plaatsen Haarlemmermeer in 2018, 2025 en 2035201820252035201820252035HoofddorpAbbenesJonger dan20 jaar19.00020.30019.100Jonger dan20 jaar30020020020 tot 65jaar44.70054.00048.90020 tot 65jaar70060060065 jaar en ouder11.30015.80020.70065 jaar en ouder200300300Nieuw-VennepCruquiusJonger dan20 jaar9.2008.30010.000Jonger dan20 jaar2001.0001.70020 tot 65jaar17.80018.40021.90020 tot 65jaar6002.9004.10065 jaar en ouder4.5005.1006.50065 jaar en ouder3004001.000BadhoevedorpBeinsdorpJonger dan20 jaar3.0003.6003.900Jonger dan20 jaar20020020020 tot 65jaar7.0008.4008.30020 tot 65jaar60060050065 jaar en ouder2.7002.8003.50065 jaar en ouder100200200ZwanenburgLijndenJonger dan20 jaar1.7001.7001.600Jonger dan20 jaar20010010020 tot 65jaar4.5004.4004.20020 tot 65jaar50040040065 jaar en ouder1.6001.7002.00065 jaar en ouder200200200VijfhuizenAalsmeerderbrug, Oudemeer, Rijk en RozenburgJonger dan20 jaar1.2001.1001.000Jonger dan20 jaar10010010020 tot 65jaar2.8002.7002.50020 tot 65jaar50050040065 jaar en ouder8001.0001.20065 jaar en ouder100200200RijsenhoutBurgerveen, Leimuiderbrugdijk en WeteringbrugJonger dan20 jaar900800800Jonger dan20 jaar20020010020 tot 65jaar2.3002.4002.20020 tot 65jaar40040040065 jaar en ouder1.0001.0001.20065 jaar en ouder200200200LisserbroekHaarlemmerliede, Penningsveer en SpaarnwoudeJonger dan20 jaar8001.6002.500Jonger dan20 jaar10010010020 tot 65jaar2.1004.4006.10020 tot 65jaar40040030065 jaar en ouder5009001.80065 jaar en ouder200200200SpaarndamBuitenkaagJonger dan20 jaar700700700Jonger dan20 jaar10010010020 tot 65jaar1.6001.8001.60020 tot 65jaar20020020065 jaar en ouder40060070065 jaar en ouder100100100HalfwegBoesingheliedeJonger dan20 jaar500500500Jonger dan20 jaar00020 tot 65jaar1.4001.5001.40020 tot 65jaar10010010065 jaar en ouder50060070065 jaar en ouder000ZwaanshoekSchipholJonger dan20 jaar500600500Jonger dan20 jaar00020 tot 65jaar1.0001.3001.20020 tot 65jaar1000065 jaar en ouder30040050065 jaar en ouder000Bron: Gemeente Haarlemmermeer (team Onderzoek), 2018. Bewerking: Mulier Instituut.Tabel b2.1 Sportvoorzieningen op sportparken Haarlemmermeer in 2018 (1/2)SportaccommodatieSporttakHoofdgebruikerSportvoorzieningenHoofddorpTennispark In den BoogaerdTennisTV In den Boogaerd10 buitentennisbanenSportpark OverbosVoetbalSV Overbos5,5 natuurgrasvoetbalveld; 2 kunstgrasvoetbalvelden Sportpark De IJveldenVoetbalSV Hoofddorp 4 natuurgrasvoetbalvelden; 4 kunstgrasvoetballeden ArnoldusparkAtletiekAV Haarlemmermeer 1 1 volwaardige atletiekaccommodatieArnoldusparkHockeyMHC De Reigers 3 (semi-)waterhockeyvelden; 1 zandkunstgrashockeyveld ArnoldusparkSkisport-1 outdoor borstelbaanArnoldusparkTennisHealthCity Arnolduspark 11 buitentennisbanenSportpark PioniersHonk- en softbalHoofddorp Pioniers2 honkbalvelden; 1 jeugdhonkbalveld; 2 beeballvelden; 2 softbalvelden Sportpark De DeugdBeachvolleybalVCH Beach4 outdoor beachvolleybalveldenSportpark De DeugdRugbyHaarlemmermeer Hawks 1 natuurgrasrugbyveldSportpark De DeugdVoetbalVV UNO1 natuurgrasvoetbalveld; 2 kunstgrasvoetbalvelden Sportpark ToolenburgCricketCC De Kikkers1 natuurgrascricketveldSportpark ToolenburgHandbalSV Lotus2 verharde handbalveldenTennispark HoofddorpTennisTV Hoofddorp12 buitentennisbanenNieuw-VennepSportpark Getsewoud-NoordHockeyMHC De Kikkers3 (semi-)waterhockeyvelden; 1 zandkunstgrashockeyveld Tennispark Nieuw-VennepTennisTV Nieuw Vennep10 buitentennisbanenSportpark NoordrandVoetbalFC VVC5 natuurgrasvoetbalvelden; 2 kunstgrasvoetbalvelden Sportpark Eugenie PrevinairewegKorfbalKIOS2 kunstgraskorfbalvelden; 1 kunstgraskorfbalpupillenveld Sportpark Jan SchramaJeu de boulesDe Spaanse Ruiter20 outdoorbanenSportpark Jan SchramaVoetbalSV DIOS1 natuurgrasvoetbalveld; 2,25 kunstgrasvoetbalveld Sportpark OosterdreefHonk- en softbalVennep Flyers1 honkbalveld; 2 softbalveldenSportpark OosterdreefTennisTC De Kikkers16 buitentennisbanenAuto- en Motorcrossbaan Nieuw Vennep Auto- en motorsport -1 crossbaanSpaarndamSportpark SpaarndamHockeyHC Spaarndam1 zandkunstgrashockeyveld Sportpark SpaarndamHonk- en softbalSV Spaarnwoude1 softbalveldSportpark SpaarndamVoetbalSV Spaarnwoude1 natuurgrasvoetbalveld; 1 kunstgrasvoetbalveldTennispark SpaarndamTennisTV Spaarndam6 buitentennisbanenVijfhuizenTennispark De Nieuwe BrugTennisTC De Nieuwe Brug7 buitentennisbanenSportpark ZijdewindeHandbalDSOV1 verhard handbalveld Sportpark ZijdewindeTennisTV Vijfhuizen7 buitentennisbanenSportpark ZijdewindeVoetbalDSOV1 natuurgrasvoetbalveld; 2 kunstgrasvoetbalveldenTabel b2.1 Sportvoorzieningen op sportparken Haarlemmermeer in 2018 (2/2)SportaccommodatieSporttakHoofdgebruikerSportvoorzieningenCruquiusHaarlemmermeersche GolfclubGolf36 holes golfbaanZwanenburgSportpark De BataafHandbalVOS1 verhard handbalveldSportpark De BataafSkate-/wielersportH.S.C. De Bataaf1 asfaltbaan en 1 BMX-parcoursTennispark De CirkelTennisTC De Cirkel2 buitentennisbanenSportpark ZwanenburgTennisLucky Strike7 buitentennisbanenSportpark ZwanenburgVoetbalVV Zwanenburg3 natuurgrasvoetbalvelden; 2 kunstgrasvoetbalveldenLijndenPetanqueaccommodatie LijndenJeu de boulesPétanque Lijnden18 outdoorbanenBadhoevedorpSportpark De VeldpostAtletiekAV Badhoevedorp1 volwaardige atletiekaccommodatieSportpark QuatrebrasJeu de boulesSporting Badhoevedorp24 outdoorbanenSportpark QuatrebrasKorfbalSporting Badhoevedorp1 kunstgraskorfbalveldSportpark QuatrebrasTennisTV Badhoevedorp14 buitentennisbanenSportpark De SchuilhoeveHonk- en softbalSC Badhoevedorp1 honkbalveld; 1 softbalveldSportpark De SchuilhoeveVoetbalRKSV Pancratius3 natuurgrasvoetbalvelden; 2 kunstgrasvoetbalveldenSportpark De SchuilhoeveVoetbalSC Badhoevedorp2 natuurgrasvoetbalvelden; 1 kunstgrasvoetbalveldZwaansboekTennispark ZwaanshoekTennisTC Zwaanshoek9 buitentennisbanenLisserbroekSportpark LisserbroekTennisTV Lisserbroek6 buitentennisbanenSportpark LisserbroekVoetbalVV Kagia1,5 natuurgrasvoetbalveld; 2 kunstgrasvoetbalveldenSkatebaan LisserbroekSkatesportIJs-/skeelerclub Lisserbroek1 combinatiebaan (ijs-en skatebaan)AbbenesSportpark Van GoethemTennisSV Abbenes4 buitentennisbanenSportpark Van GoethemVoetbalSV Abbenes1,5 natuurgrasvoetbalveldRijsenhoutSportpark RijsenhoutTennisTV Rijsenhout5 buitentennisbanenSportpark RijsenhoutVoetbalSCW1,25 natuurgrasvoetbalveld; 1 kunstgrasvoetbaveldBijlage 3 – Teamaantallen buitensportverenigingen HaarlemmermeerTabel b3.1 Aantal teams handbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18DSOVVOSSV LotusMannen/jongensSenioren-12A---B--1C-12ZondagVrouwen/meisjesSenioren232A---B--1C211JeugdD-21E214F221Tabel b3.2 Aantal teams hockeyverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18MHC De ReigersMHC De KikkersHC SpaarndamJongensA22-B321C33-11D2318E2116E22-ZaterdagF11-MeisjesA461B681C78211D5738E4326E563F442MannenSenioren45-ZondagVeteranen-2-VrouwenSenioren53-Veteranen-3-Tabel b3.3 Aantal eams honk- en softbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18Vennep FlyersHoofddorp PioniersSCBadhoevedorpSVSpaarnwoudeSeniorenHoofdklasse-1--Overgangsklasse-1--2^e1--3^e-1--4^e121-Junioren1^e-2--Honkbal2^e-1--3^e1--Aspiranten1^e-1--2^e111-3^e-1--Pupillen1^e-2--2^e122-3^e-2--DamesSilver League-1--4^e-1-1Heren1^e-1--Softbal2^e11113^e211Junioren1^e-1--Aspiranten1^e11--2^e-1--BeeballTotaal-2511Tabel b3.4 Aantal teams korfbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18KIOSKV BadhoevedorpSenioren54A21ZaterdagB21C41D31E41F31Tabel b3.5 Aantal teams Haarlemmermeer Hawks in het seizoen 2017/’18AantalHeren1Junioren1Cubs1Mini’s1Benjamins1Turven1Tabel b3.6 Aantal teams voetbalverenigingen Haarlemmermeer in het seizoen 2017/’18ZaterdagSV AbbenesSC BadhoevedorpSV DIOSDSOVSV HoofddorpVV KagiaSV OverbosRKSV PancratiusSCWVV UNOFC VVCVV ZwanenburgSV SpaarnwoudeMannen/jongensSenioren2---38425271-35+-1-----1-1-1-Veteranen-4--2-212-21-O19---11221132-1O17---32321133-1O16----------3--O151-52431116331O14-1424-1-113-1O13-25263541442-O13 (7x7)-----1-------O12-2535-54-4421O11 (9x9)--1-2-11-21--O11 (7x7)116254762444-O10 (7x7)-3537-77-4731O9 (6x6)-2331038827542O8 (6x6)-215111481474-Vrouwen/meisjesSenioren---21----1-135+----11-1--1-O17-211121--211O15-1111421-2--O13-112-211--1-O11 (7x7)-112-4-1-2--G-teamsSenioren-----1------Junioren-1----------ZondagMannen/jongensSenioren-36512-59-3-55Veteranen-1-1--------O19-1413--1---3-ZondagO17-17-6-34---3-O15-1----26-----O14-----31-----Vrouwen/meisjesSenioren-12--31---1-O17----------1-Bijlage 4 - Beoordeling buitensportaccommodaties HaarlemmermeerSportparkTabel b4.1 Beoordeling ‘sportpark’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (1/2)Tabel b4.1 Beoordeling ‘sportpark’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (2/2)Sportvoorzieningen (velden en banen)Tabel b4.2 Beoordeling ‘sportvoorzieningen’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (1/2)Tabel b4.2 Beoordeling ‘sportvoorzieningen’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (2/2)Tabel b4.3 Beoordeling ‘was- en kleedgelegenheden’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (1/2)Tabel b4.3 Beoordeling ‘was- en gelegenheden’ van buitensportaccommodaties Haarlemmermeer (2/2)Bijlage 5 – Wedstrijdveldbehoefte voetbalverenigingen HaarlemmermeerTabel b5.1 Verwachte wedstrijdveldbehoefte voetbalverenigingen Haarlemmermeer bij een optimale verdeling van de teams over het weekend in het seizoen 2017/’18, 2025 en 2035 (o.b.v. bevolkingsontwikkeling)BehoeftePlaatsSportparkVerenigingAanbod2017/’1820252035AbbenesSportpark Van GoethemSV Abbenes11 (0,3)1 (0,3)1 (0,3)BadhoevedorpSportpark De SchuilhoeveRKSV Pancratius44 (3,5)5 (4,9)6 (5,1)BadhoevedorpSportpark SchuilhoeveSC Badhoevedorp22 (1,3)2 (1,9)2 (2,0)HoofddorpSportcomplex De IJveldenSV Hoofddorp75 (4,7)6 (5,3)6 (5,4)HoofddorpSportcomplex OverbosSV Overbos64 (4,0)5 (4,5)5 (4,6)HoofddorpSportpark De DeugdVV UNO33 (2,2)3 (2,3)3 (2,6)LisserbroekSportpark LisserbroekVV Kagia32 (1,8)4 (3,4)6 (5,0)Nieuw-VennepSportcomplex Jan SchramaSV DIOS34 (3,5)4 (3,4)5 (4,0)Nieuw-VennepSportcomplex MontreallaanFC VVC63 (2,9)3 (2,9)4 (3,4)RijsenhoutSportpark SCWSCW22 (1,2)2 (1,2)2 (1,2)SpaarndamSportpark SpaarndamSV Spaarnwoude21 (1,0)2 (1,2)2 (1,2)VijfhuizenSportpark ZijdewindeDSOV33 (2,0)3 (2,0)3 (2,0)ZwanenburgSportpark ZwanenburgVV Zwanenburg53 (2,1)3 (2,3)3 (2,3)Toelichting: Het aanbod aan wedstrijdvelden is de som van het aantal natuurgraswedstrijdvelden en het aantal kunstgrasvelden (m.u.v. van het kunstgrasveldje bij SV DIOS). Het aanbod aan trainingsvelden is de som van het aantal natuurgrastrainingsvelden en het aantal kunstgrasvelden.Tabel b5.2 Verwachte wedstrijdveldbehoefte voetbalverenigingen Haarlemmermeer bij een optimale verdeling van de teams over het weekend in het seizoen 2017/’18, 2025 en 2035 (o.b.v. bevolkingsontwikkeling gecorrigeerd met landelijke ontwikkeling)BehoeftePlaatsSportparkVerenigingAanbod2017/’1820252035AbbenesSportpark Van GoethemSV Abbenes11 (0,3)1 (0,3)1 (0,3)BadhoevedorpSportpark De SchuilhoeveRKSV Pancratius44 (3,5)5 (4,9)6 (5,1)BadhoevedorpSportpark SchuilhoeveSC Badhoevedorp22 (1,3)2 (1,9)2 (2,0)HoofddorpSportcomplex De IJveldenSV Hoofddorp75 (4,7)6 (5,3)6 (5,4)HoofddorpSportcomplex OverbosSV Overbos64 (4,0)5 (4,5)5 (4,6)HoofddorpSportpark De DeugdVV UNO33 (2,2)3 (2,3)3 (2,6)LisserbroekSportpark LisserbroekVV Kagia32 (1,8)4 (3,4)6 (5,0)Nieuw-VennepSportcomplex Jan SchramaSV DIOS34 (3,5)4 (3,4)5 (4,0)Nieuw-VennepSportcomplex MontreallaanFC VVC63 (2,9)3 (2,9)4 (3,4)RijsenhoutSportpark SCWSCW22 (1,2)2 (1,2)2 (1,2)SpaarndamSportpark SpaarndamSV Spaarnwoude21 (1,0)2 (1,2)2 (1,2)VijfhuizenSportpark ZijdewindeDSOV33 (2,0)3 (2,0)3 (2,0)ZwanenburgSportpark ZwanenburgVV Zwanenburg53 (2,1)3 (2,3)3 (2,3)Toelichting: Het aanbod aan wedstrijdvelden is de som van het aantal natuurgraswedstrijdvelden en het aantal kunstgrasvelden (m.u.v. van het kunstgrasveldje bij SV DIOS). Het aanbod aan trainingsvelden is de som van het aantal natuurgrastrainingsvelden en het aantal kunstgrasvelden.