CVDR63797_3Verordening burgerinitiatiefvoorstellen Zeeland 2003nlregelingZeeland2016-11-22ZeelandProvinciaal Blad, 2013, 25Verordening burgerinitiatiefvoorstellen Zeeland 2003Grondwet art.5provinciale statenbestuur en recht2013-03-15
De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht
2014-01-01Art 4SGR 036AInspraakGeenGeenexb-2016-39873Verordening burgerinitiatiefvoorstellen Zeeland 2003Provinciale staten van Zeeland
gelezen het voorstel van gedeputeerde staten van 4 maart 2003, nr.
030883/8;
overwegende dat het gewenst is burgers de mogelijkheid te bieden tot
het indienen van voorstellen aan provinciale staten en dat het
daartoe noodzakelijk is daaromtrent regelen te stellen;
gelet op artikel 5 van de Grondwet;
besluiten vast te stellen de navolgende Verordening
burgerinitiatiefvoorstellen Zeeland 2003In deze verordening wordt verstaan onder een burgerinitiatiefvoorstel:
een voorstel van een initiatiefgerechtigde om een onderwerp op de agenda
van de vergadering van provinciale staten te plaatsen.
Provinciale staten plaatsen een burgerinitiatiefvoorstel op de
agenda van hun vergadering indien daartoe door een
initiatiefgerechtigde een geldig verzoek is ingediend.
Ongeldig is het verzoek dat:
niet door ten minste 500 initiatiefgerechtigden wordt
ondersteund;
een onderwerp als bedoeld in artikel 4 bevat, of
niet voldoet aan de voorwaarden, gesteld in artikel 5.
Initiatiefgerechtigd zijn degenen die kiesgerechtigd zijn voor
de verkiezing van de leden van provinciale staten.
Voor de beoordeling of aan de vereisten voor
initiatiefgerechtigdheid is voldaan, is de toestand op de dag
van indiening van het verzoek bepalend.
Een burgerinitiatiefvoorstel houdt niet in:
een onderwerp dat niet behoort tot de bevoegdheid van
provinciale staten;
een vraag over het provinciaal beleid;
een klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene wet
bestuursrecht over een gedraging van het provinciebestuur;
een bezwaar in de zin van hoofdstuk 6 van de Algemene wet
bestuursrecht tegen een besluit van het provinciebestuur;
een onderwerp waarover tijdens de provinciale statenperiode
waarin indiening van het voorstel plaatsvindt door provinciale
staten een besluit is genomen; of
een verzoek tot het houden een referendum als bedoeld in de
Referendumverordening Zeeland.
Het verzoek ter plaatsing van een burgerinitiatiefvoorstel op de
agenda van de vergadering van provinciale staten wordt
schriftelijk ingediend bij de commissaris van de Koning.
Het verzoek bevat ten minste:
een nauwkeurige omschrijving van het
burgerinitiatiefvoorstel;
een toelichting op het burgerinitiatiefvoorstel;
de achternaam, de voornamen, het adres, de geboortedatum
en de handtekening van de verzoeker en zijn
plaatsvervanger, en
een lijst met de voornamen, achternamen, adressen,
geboortedata en handtekeningen van de
initiatiefgerechtigden die het verzoek ondersteunen.
Voor de indiening van het verzoek wordt gebruik gemaakt van het
in bij¬lage I bij deze verordening opgenomen model.
Voor de in het tweede lid onder d bedoelde lijst wordt gebruikt
gemaakt van het in bijlage II bij deze verordening opgenomen
model.
Provinciale staten beslissen in de eerstvolgende vergadering na
de datum van indiening van het verzoek of het
burgerinitiatiefvoorstel op de agenda van de vergadering van
provinciale staten wordt geplaatst, met dien verstande dat ten
minste twee weken is gelegen tussen de dag van indiening van het
verzoek en de dag van de vergadering waarin op het verzoek wordt
beslist.
Indien provinciale staten het verzoek afwijzen wegens strijd met
artikel 4, onder a, kunnen provinciale staten het voorstel
doorzenden aan gedeputeerde staten.
Indien provinciale staten het verzoek toewijzen, dan agenderen
zij het burgerinitiatiefvoorstel voor de eerstvolgende
vergadering van provinciale staten.
De commissaris van de Koning nodigt de verzoeker schriftelijk
uit voor de vergadering waarvoor het burgerinitiatiefvoorstel is
geagendeerd. De verzoeker of zijn plaatsvervanger heeft tijdens
deze vergadering de gelegenheid om zijn burgerinitiatiefvoorstel
mondeling nader toe te lichten.
Zo spoedig mogelijk nadat provinciale staten over het
burgerinitiatiefvoorstel een besluit hebben genomen wordt dit
besluit bekendgemaakt door kennisgeving van het besluit of van
de zakelijke inhoud ervan in een van overheidswege uitgegeven
blad of een dag-, nieuws- of huis-aan-huisblad, dan wel op een
andere geschikte wijze.
Tegelijkertijd met de bekendmaking wordt van het besluit
mededeling gedaan aan verzoeker.
De commissaris van de Koning brengt in het burgerjaarverslag tevens
rapport uit over de werking van het recht van burgerinitiatief in de
praktijk.Deze verordening wordt aangehaald als Verordening
burgerinitiatiefvoorstellen Zeeland 2003.Deze verordening treedt in werking op 1 juli 2003.Het burgerinitiatief kan beschouwd worden als een verbindingsschakel
tussen de representatieve en participatieve democratie. De directe
invloed van burgers versterkt de besluitvorming in de staten. Het
burgerinitiatief is één van de mogelijkheden om participatie van
burgers bij de beleidsvorming en besluitvorming door provinciale
staten te stimuleren. Het burgerinitiatief geeft burgers het recht
om zelf direct onderwerpen letterlijk op de politieke agenda te
plaatsen en daarmee hun vertegenwoordigers voor een keuze te
plaatsen.Het burgerinitiatief is een uitgewerkte vorm van het petitierecht.
Het verschilt ervan doordat provinciale staten zich verplichten door
burgers - procedureel correct - ingediende onderwerpen of
voorstellen op hun agenda te zetten en te behandelen. Het
burgerinitiatief kan op die manier de participatie en betrokkenheid
van burgers vergroten en geeft hen de mogelijkheid direct invloed
uit te oefenen op de politieke agenda. Onderwerpen die provinciale
staten naar hun idee zouden moeten agenderen, maar die door
provinciale staten (nog) niet zijn opgepakt, kunnen met inachtneming
van bepaalde voorwaarden op de statenagenda worden geplaatst. In de
huidige situatie hebben burgers natuurlijk al verschillende
mogelijkheden om te participeren in politieke
besluitvormingsprocessen, zoals bijvoorbeeld via inspraak. Met het
burgerinitiatief wordt echter een instrument geïntroduceerd waarmee
burgers een nieuw onderwerp of voorstel kunnen agenderen in
provinciale staten. Provinciale staten moeten vervolgens over dit
punt beraadslagen, mits aan de gestelde voorwaarden is voldaan.Het burgerinitiatief past naadloos in het versterken van de
vertegenwoordigende functie van provinciale staten; één van de
beoogde effecten van de dualisering. Deze meer externe oriëntatie
wordt gestimuleerd door verschillende wettelijke maatregelen. Zo
kunnen leden van provinciale staten het recht van initiatief van
statenleden gebruiken om signalen uit de samenleving te vertalen in
concrete voorstellen. De concentratie van bestuursbevoegdheden bij
gedeputeerde staten levert tijdswinst op die het statenlid kan
gebruiken om zich nog beter te oriënteren op wat leeft in de
provincie. Het vertalen van geluiden uit de samenleving hoeft echter
niet noodzakelijk door statenleden te gebeuren. Het invoeren van een
recht van burgerinitiatief biedt burgers de gelegenheid om publieke
agendapunten onderdeel van de politieke agenda te maken. Zo wordt er
nog een kanaal aangelegd waarlangs de dingen die in de samenleving
leven hun weg naar de provinciale politiek kunnen vinden.In deze regeling is volstaan met eenvoudige procedureregels. Een
grote hoeveelheid regels zou de burgers kunnen ontmoedigen. Daarom
is gekozen voor korte lijnen en eenvoudige procedures.Deze formulering biedt de mogelijkheid dat burgers een onderwerp aan
provinciale staten aandragen, zonder dat hierbij een concreet
voorstel is gevoegd (bijvoorbeeld de wens om over de problematiek in
een bepaalde regio te discussiëren), maar tevens om een concreet
voorstel in te dienen (bijvoorbeeld om een concreet besluit te
nemen).Uit dit artikel volgt dat de provinciale staten een
burgerinitiatiefvoorstel op de agenda van een statenvergadering
moeten plaatsen indien er sprake is van een geldig verzoek,
ingediend door een initiatiefgerechtigde. Provinciale staten zullen
zich in dat geval dus in ieder geval moeten uitspreken over het
burgerinitiatiefvoorstel. Van een geldig verzoek is sprake als het
verzoek door ten minste een bepaald aantal initiatiefgerechtigden
wordt ondersteund, het onderwerp van het burgerinitiatiefvoorstel
niet in artikel 4 is uitgezonderd en aan de in artikel 5 gestelde
procedurele voorwaarden wordt voldaan.In artikel 3 wordt nader omschreven wanneer een persoon
initiatiefgerechtigd is.Over het vereiste dat het verzoek door ten minste een bepaald aantal
initiatiefgerechtigden wordt ondersteund kan het volgende worden
opgemerkt. Het burgerinitiatief biedt burgers de mogelijkheid om
invloed uit te oefenen op de agenda van provinciale staten. Het is
daarom een inbreuk op het uitgangspunt dat provinciale staten hun
eigen agenda vaststellen. Dit is alleen gerechtvaardigd als het
burgerinitiatiefvoorstel ook daadwerkelijk door een bepaald gedeelte
van de bevolking wordt gedragen. De hoogte van de benodigde steun is
daarom ontleend aan de drempels die in de Tijdelijke referendumwet
worden gehanteerd bij het inleidend verzoek voor een raadgevend
correctief referendum (artikel 3). De omvang van de drempel is
daardoor van dien aard moeten zijn dat zij - zonder verhinderend te
zijn - toch een zekere garantie biedt dat het desbetreffende verzoek
gedragen wordt door een gedeelte van de bevolking. Omdat redenen van
duidelijkheid wordt niet gesproken van een percentage, maar van een
absoluut minimum aantal initiatiefgerechtigden die het verzoek
ondersteunen. Om die reden is ook het aan de Tijdelijke
referendumwet ontleende aantal afgerond op 1000. Na een duidelijke
toe- of afname van het aantal initiatiefgerechtigden, kunnen
provinciale staten dit aantal eenvoudig aanpassen. Het ligt voor de hand het initiatiefrecht toe te kennen aan
kiesgerechtigden voor provinciale statenverkiezingen, vanuit de
gedachte dat het burgerinitiatief een instrument is om burgers bij
de besluitvorming van provinciale staten te betrekken en die te
beïnvloeden. Wie kiesgerechtigd is, is vastgelegd in artikel B 2 van
de Kieswet. Voor de toetsing of aan de vereisten voor
initiatiefgerechtigdheid is voldaan, lijkt het moment van indiening
van het verzoek aangewezen. Het verzoek vindt immers formeel op dit
moment plaats. Om te kunnen onderzoeken of op dat moment wordt
voldaan aan de vereisten, zijn verschillende gegevens nodig. Welke
dat zijn wordt geregeld in artikel 5. De beperkingen die dit artikel stelt aan de inhoud van een
burgerinitiatiefvoorstel vloeien vooral voort uit
doelmatigheidsoverwegingen. Het is bijvoorbeeld weinig efficiënt om
provinciale staten te belasten met de beraadslaging over een
onderwerp waarover provinciale staten uiteindelijk geen beslissende
bevoegdheid hebben. Een ander argument voor deze uitzondering is,
dat de afstand tussen burger en bestuur alleen maar zou worden
vergroot als de burger na het doorlopen van de
burgerinitiatiefprocedure te horen krijgt dat provinciale staten
niets met het burgerinitiatiefvoorstel kunnen doen, omdat zij er
niet over gaan.Een vraag over provinciaal beleid kan ook geen onderwerp van een
burger¬initiatief zijn. Voor dit soort vragen staan de burger andere
wegen open, zoals het spreekrecht in een commissievergadering of een
spreekuur van een gedeputeerde.Ook moet worden voorkomen dat het burgerinitiatief andere procedures
zoals de bezwaar- of de klachtprocedure doorkruist. Met het oog
hierop kan worden bepaald dat het burgerinitiatiefvoorstel geen
bezwaar tegen een genomen besluit of een klacht over een gedraging
van het provinciebestuur kan inhouden. Hiervoor heeft de burger
andere wegen.Ten slotte is het evenmin de bedoeling dat zaken die recent nog in
provinciale staten aan de orde zijn geweest opnieuw onderwerp van
bespreking worden als gevolg van een burgerinitiatief. Dit zou de
besluitvorming in provinciale staten te zeer kunnen frustreren. Mede
daarom is de termijn gerelateerd aan de provinciale statenperiode.
Omdat de commissaris van de Koning de voorzitter van provinciale
staten is, ligt het voor de hand om het burgerinitiatiefvoorstel bij
hem te laten indienen. Aan het verzoek zal een aantal
minimumvereisten gesteld moeten worden. Het is uit praktische
overwegingen zoals uniformiteit, overzichtelijkheid en duidelijkheid
raadzaam indiening van een burgerinitiatiefvoorstel plaats te laten
vinden door middel van een standaardformulier voor
burgerinitiatieven. Op dit formulier zal de verzoeker naast het
voorstel plus toelichting, in ieder geval zijn personalia en die van
zijn plaatsvervanger moeten aangeven. Ook de initiatiefgerechtigden
die het verzoek ondersteunen zullen uiteraard vermeld moeten worden.
Om fraude met namen te voorkomen wordt naar personalia gevraagd als
adressen en geboortedata. Met name dat laatste gegeven kan niet aan
openbare bronnen als telefoonboeken worden ontleend. Op grond van
deze gegevens kan de provincie onderzoeken of het verzoek de steun
van voldoende daartoe gerechtigde personen heeft. Dergelijke
formulieren zijn opgenomen in de bijlagen 1 en 2.De burger moet erop kunnen vertrouwen dat provinciale staten zijn
voorstel spoedig toetsen aan de vereisten en een besluit nemen over
de behandeling. Hierin voorziet het eerste lid. Het gaat erom een
termijn te kiezen die niet te lang is, maar ook niet zo kort dat ze
onvoldoende is om het voorstel te kunnen controleren. Verzoeken
waarover provinciale staten niet bevoegd zijn, kunnen provinciale
staten doorzenden naar gedeputeerde staten. Dat zal met name
gebeuren als gedeputeerde staten wel bevoegd zijn.Met het vierde tot en met zesde lid worden vooral waarborgen
gecreëerd voor transparantie bij de afhandeling van een
burgerinitiatiefvoorstel door provinciale staten. Op grond van het
zesde lid wordt de verzoeker altijd schriftelijk meegedeeld wat er
met het ingediende voorstel gebeurt. Dat kan dus een mededeling dat
het verzoek wordt afgewezen of een inhoudelijk besluit zijn. Wordt
het verzoek tot plaatsing van het burgerinitiatiefvoorstel door
provinciale staten afgewezen, dan is er sprake van een besluit in de
zin van de Algemene wet bestuursrecht waartegen bezwaar en beroep op
de rechter openstaan. Besluiten provinciale staten het
burgerinitiatiefvoorstel te agenderen, dan is er sprake van een
voorbereidingsbeslissing die niet vatbaar is voor bezwaar of beroep
(artikel 6:3 Awb). Afhankelijk van de inhoud van de beslissing op
het initiatiefvoorstel zelf, zal er sprake zijn van een besluit in
de zin vande Algemene wet bestuursrecht dat vatbaar is voor bezwaar en beroep.
Zo zal bijvoorbeeld bezwaar en beroep openstaan indien provinciale
staten naar aanleiding van het burgerinitiatiefvoorstel besluiten
een subsidie toe te kennen voor een bepaald project. Een ander
voorbeeld is het besluit om een verordening op bepaalde punten aan
te passen. Tegen een dergelijk besluit staan geen bezwaar en beroep
bij de rechter open (artikel 8:2 Awb).Er is in deze bepalingen voor gekozen in het midden te laten hoe
provinciale staten verder met het burgerinitiatiefvoorstel omgaan.
Er is niet bedoeld dat provinciale staten altijd plenair het
voorstel inhoudelijk moeten behandelen. Het ligt wel voor de hand
dat provinciale staten in pleno beslissen over het te volgen
traject, maar een besluit over een burgerinitiatiefvoorstel kan
uiteraard ook in een statencommissie inhoudelijk worden voorbereid.
Ook kunnen provinciale staten van mening zijn dat nader onderzoek
moet worden gedaan.Artikel 175 lid 2 Provinciewet bepaalt dat de commissaris van de
Koning jaarlijks een burgerjaarverslag uitbrengt, waarin hij onder
meer zijn bevindingen geeft over de kwaliteit van procedures op het
vlak van burgerparticipatie. Het ligt voor de hand daarbij ook een
rapportage over de werking van het recht van burgerinitiatief in de
praktijk te doen opnemen.Hierbij valt te denken aan getalsmatige gegevens (aantal ingediende,
aantal toegewezen en aantal afgewezen burgerinitiatiefvoorstellen),
alsmede aan een beknopt overzicht van de inhoud van de
burgerinitiatiefvoorstellen, de besluiten van provinciale staten op
de burgerinitiatiefvoorstellen en de motivatie op grond waarvan
provinciale staten tot deze besluiten zijn gekomen.Aldus vastgesteld in de vergadering van provinciale staten van 20 maart
2003Voorzitter, drs. W.T. VAN GELDER. Griffier, mevr. drs. B.L. ALLEWIJN.Uitgegeven 29 april 2003.De secretaris,mr. drs. L.J.M. VERDULT.Bijlage 1 en 2