CVDR63153_1Maatregelenverordening Wet werk en bijstand gemeente Borger-OdoornnlregelingBorger-Odoorn2018-06-26Borger-OdoornWeek in Week uit, 28-12-2010Maatregelenverordening Wet werk en bijstand gemeente Borger-OdoornWet werk en bijstand, artt 8, lid 1 en 18gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2010-12-09De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2011-01-012012-01-01Vervangt Afstemmingsverordening Wwb12-10-2010GeenMaatregelenverordening Wet werk en bijstand gemeente Borger-OdoornDe raad van de gemeente Borger-Odoorn;gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d.
12-10-2010;gelet op artikel 8, lid 1 en artikel 18 van de Wet werk en bijstand;BESLUIT:vast te stellen de Maatregelenverordening Wet werk en bijstand gemeente
Borger-Odoorn1.Algemene bepalingen1.BegripsomschrijvingIn deze verordening wordt verstaan onder:
de wet: de Wet werk en bijstand (Wwb);
algemene bijstand: de bijstand bedoeld in artikel 5, onderdeel
b, van de wet;
bijzondere bijstand: de bijstand bedoeld in artikel 5, onderdeel
d, van de wet;
bijstand: algemene en bijzondere bijstand;
bijstandsnorm: de bijstandsnorm bedoeld in artikel 5, onderdeel
c, van de wet;
maatregel: het verlagen van de bijstand op grond van artikel 18,
tweede lid, van de wet;
maatregel voor onbepaalde duur: de maatregel die wordt opgelegd
totdat de belanghebbende de tekortkoming heeft hersteld;
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Borger-Odoorn.
2.Het opleggen van een maatregel1.Als de belanghebbende naar het oordeel van het college
tekortschietend besef vanverantwoordelijkheid betoont voor de voorziening in het bestaan dan
wel uit de wet of de artikelen 28, tweede lid, of artikel 29, eerste
lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende nakomt, waaronder
begrepen het zich jegens het college zeer ernstig misdragen, wordt
overeenkomstig deze verordening een maatregel opgelegd.2.Een maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
waarin de belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin hij verkeert.3.Berekeningsgrondslag1.De maatregel wordt toegepast op de bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand indien:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de wet; of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende, in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding
geeft.
4.Het besluit tot opleggen van een maatregelIn het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder geval
vermeld de reden van de maatregel, de duur van de maatregel, het
percentage waarmee de bijstand wordt verlaagd, het bedrag waarmee de
bijstand wordt verlaagd uitgaande van de uitkeringsnorm en, indien van
toepassing, de reden om af te wijken van een standaardmaatregel.5.Het horen van belanghebbende1.Voordat een maatregel als bedoeld in Hoofdstuk 3 (niet nakomen
inlichtingenplicht) wordt opgelegd, wordt belanghebbende in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen.2.Het horen van de belanghebbende kan achterwege worden gelaten
indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is gesteld
zijn zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen
nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
de belanghebbende niet heeft voldaan aan een verzoek van het
college of van een derde aan wie het college met toepassing
van artikel 7 van de wet werkzaamheden in het kader van de
wet heeft uitbesteed, om binnen een gestelde termijn
inlichtingen te verstrekken als bedoeld in artikel 17 van de
wet.
6.Afzien van het opleggen van een maatregel1.Het college ziet af van het opleggen van een maatregel indien:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; of:
de gedraging meer dan één jaar voor constatering van die
gedraging door het
college heeft plaatsgevonden, tenzij die gedraging een schending van
de inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die gedraging ten
onrechte bijstand is verleend. Een maatregel wegens schending van de
inlichtingenplicht wordt niet opgelegd na verloop van vijf jaren
nadat de betreffende gedraging heeft plaatsgevonden.2.Het college kan afzien van het opleggen van een maatregel indien het
daarvoor dringende redenen aanwezig acht.3.Indien het college afziet van het opleggen van een maatregel op
grond van dringende redenen, wordt de belanghebbende daarvan
schriftelijk mededeling gedaan.7.Ingangsdatum en tijdvak1.De maatregel wordt opgelegd met ingang van de eerst volgende
kalendermaandvolgend op de datum waarop het besluit tot het opleggen van de
maatregel aan belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij wordt
uitgegaan van de voor die maand geldende bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan een maatregel met terugwerkende
kracht worden opgelegd, voor zover de bijstand nog niet is
uitbetaald.8.Samenloop van gedragingen1.Indien sprake is van een gedraging die schending oplevert van
meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt één maatregel
opgelegd. Indien voor schending van die verplichtingen maatregelen
van verschillende hoogten gelden, wordt de hoogste maatregel
opgelegd.2.Indien sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van één of meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt voor
iedere gedraging een afzonderlijke maatregel opgelegd. Deze
maatregelen worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op
artikel 2, tweede lid, niet verantwoord is.2.Geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen of
behouden van algemeen geaccepteerde arbeid9.Indeling in categorieënGedragingen van belanghebbenden waardoor de verplichting op grond van
artikel 9 van de wet niet of onvoldoende is nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:1. Eerste categorie:
het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
UWV/Werkbedrijf of het niet tijdig laten verlengen van de
registratie;
het niet ondertekenen of het niet aan burgemeester en wethouders
verstrekken van het aangeboden trajectplan.
2. Tweede categorie:
het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar
de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling, dan wel een onderzoek
naar de geschiktheid voor scholing of opleiding.
3. Derde categorie
gedragingen die de inschakeling in arbeid belemmeren;
het niet of in onvoldoende mate gebruikmaken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling
als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel b en artikel 10,
eerste lid van de wet, waaronder begrepen sociale
activering.
4. Vierde categorie:
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde
arbeid.
10.De hoogte en duur van de maatregel1.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel vastgesteld
op:
10 % van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de eerste categorie;
20 % van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de tweede categorie;
50 % van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de derde categorie.
100 % van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de vierde categorie.
2.De duur van de maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt
verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel is opgelegd,
opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging van dezelfde of
hogere categorie. Met een besluit waarmee een maatregel is opgelegd
wordt gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond van
dringende redenen, bedoeld in artikel 6, tweede lid.3.Niet nakomen van de inlichtingenplicht11.Te laat verstrekken van gegevens1.Indien een belanghebbende de verplichting op grond van artikel 17
van de wet niet is nagekomen door informatie die van belang is voor
de verlening van bijstand of de voortzetting daarvan niet binnen de
door het college daartoe gestelde termijn te verstrekken, wordt met
toepassing van artikel 54 van de wet een maatregel opgelegd van 10 %
van de bijstandsnorm gedurende een maand, onverminderd artikel 2,
tweede lid.2.Het percentage van de maatregel wordt verdubbeld, indien
belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een
besluit waarbij een maatregel wordt opgelegd opnieuw schuldig maakt
aan dezelfde als verwijtbare aan te merken gedraging. Met een
besluit waarmee een maatregel is opgelegd wordt gelijkgesteld het
besluit om daarvan af te zien op grond van dringende redenen,
bedoeld in artikel 6, tweede lid.3.Van het opleggen van de maatregel kan worden afgezien en worden
volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing, tenzij
het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting plaatsvindt
binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop
eerder aan belanghebbende een schriftelijke waarschuwing is
gegeven.12.Het verstrekken van onjuiste/onvolledige inlichtingen met
gevolgen voor de bijstand1.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht
bedoeld in artikel 17 van de wet heeft geleid tot het ten onrechte
of tot een te hoog bedrag verlenen van bijstand, wordt de maatregel
afgestemd op de hoogte van het benadelingsbedrag.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende wijze vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000,-: 10% van de
bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 1000,- tot € 2000,-: 20% van
de bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 2000,- tot € 4000,-: 40 %
van de bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een benadelingsbedrag van € 4000,- of meer: 100% van de
bijstandsnorm gedurende een maand.
13.Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen zonder
gevolgen voor de bijstand1.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht
bedoeld in artikel 17 van de wet niet heeft geleid tot het ten
onrechte of tot een te hoog bedrag verlenen van bijstand, bedraagt
de maatregel, onverminderd artikel 2, tweede lid, 5% van de bijstand
gedurende een maand.2.Van het opleggen van een maatregel bedoeld in het eerste lid kan
worden afgezien en worden volstaan met het geven van een
schriftelijke waarschuwing, tenzij het niet of niet behoorlijk
nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een periode van twee
jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de belanghebbende
een schriftelijke waarschuwing is gegeven.4.Overige gedragingen die leiden tot een maatregel14.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Indien een belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft
betoond als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de wet, wordt een
maatregel opgelegd die wordt afgestemd op de periode dat de
belanghebbende als gevolg van zijn gedraging eerder of langer recht
heeft op bijstand.2.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de
volgende wijze vastgesteld:
bij een periode van 3 maanden of korter: 10% van de
bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een periode van 3 tot 6 maanden: 10% van de
bijstandsnorm gedurende drie maanden;
bij een periode van 6 maanden en langer: 10% van de
bijstandsnorm gedurende zes maanden.
15.Zeer ernstige misdragingen1. Indien een belanghebbende zich zeer ernstig heeft misdragen
tegenover het college of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die
rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de wet, als
bedoeld in artikel 18, tweede lid van de wet, wordt onverminderd
artikel 2, tweede lid, een maatregel opgelegd van maximaal 50% van
de bijstandsnorm gedurende een maand.2.De duur van de maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt
verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel wordt opgelegd,
opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging als bedoeld in
het eerste lid5Handhavingsbeleid16.Het handhavingsbeleid1.Het college biedt aan de gemeenteraad ter vaststelling een
handhavingsplan aan met daarin het te voeren beleid op het gebied
van handhaving, bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van
de wet en de te verwachten resultaten en het rapporteert hierover
aan de gemeenteraad.2.Het handhavingsplan maakt als bijlage onderdeel uit van deze
verordening.6Slotbepalingen17.De inwerkingtreding1.Deze verordening treedt in werking op 1 januari 20112.Op deze datum vervalt de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand
gemeente Borger-Odoorn van 29 september 2005.3.Op gedragingen die hebben plaatsgevonden voor de inwerkingtreding
van deze verordening blijven de bepalingen van de
Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand gemeente Borger-Odoorn
van 29 september 2005 van toepassing.18.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als “Maatregelenverordening Wet
werk en bijstand gemeente Borger-Odoorn”.Vastgesteld in de openbare vergadering d.d. 09-12-2010.Namens de raad van de gemeente Borger-Odoorn,de locogriffier H.J. van Olstde voorzitter M.L.J. Out2:Verschillen tussen (nieuwe) Maatregelenverordening WWB en de (bestaande)
Afstemmingsverordening WwbDe nu ter vaststelling aangeboden Maatregelenverordening wijkt niet heel erg af
van de “oude”verordening. Wel is een aantal onderdelen vereenvoudigd ten gunste
van de uitvoeringspraktijk en de rechtszekerheid voor inwoners van de regio
Zuidoost-Drenthe.Concreet is de Maatregelenverordening gewijzigd op de hieronder genoemde punten.
De artikelen die niet zijn genoemd zijn niet gewijzigd.
Huidige MaatregelenverordeningNieuwe Maatregelenverordening Artikel 7 lid 3Een maatregel wordt voor bepaalde tijd of voor onbepaalde
duur opgelegd tot er sprake is van herstel. Indien de
maatregel langer dan drie maand wordt opgelegd wordt eea
heroverwogenIs komen te vervallen. De verordening en de WWB bieden
voldoende mogelijkhedenArtikel 8Een artikel voor samenloop en van gedragingenArtikel 8Is onderverdeeld in 2 leden. Sprake van onderscheid in het
aantal daden. Indien sprake is van meerdaadse samenloop dan moet voor
iedere gedraging afzonderlijk het maatregelpercentage worden
berekend en gelijktijdig worden opgelegd, tenzij dit niet
verantwoord is.Artikel 91e categorie: sub c niet tijdig voldoen aan de
inlichtingenplicht.2e categorie: sub c het niet voldoen aan een
oproep. Sub d gedragingen die de inschakeling belemmeren behoren tot
de 2e categorie.Artikel 9Het niet tijdig voldoen aan de inlichtingen plicht is elders
opgenomen in de verordening (nu artikel 11).Het niet voldoen aan een oproep is aangemerkt als het niet
voldoende meewerken aan (lid 2).Gedragingen die de inschakeling in arbeid belemmeren behoren
tot de 3e categorie.Artikel 10Bij gedragingen van de 3e categorie wordt een
maatregel opgelegd van 100% van de norm gedurende onbepaalde
tijd. De maatregelen wordt opgeheven als belanghebbende de
tekortkoming heeft hersteld.Er is sprake van een verdubbeling van de maatregel onder
zowel eerste lid sub a,b en d.Dit is afzonderlijk opgenomen in de verordening.Artikel 10Bij gedragingen van de 3e categorie wordt een
maatregel opgelegd van 50% voor de duur van een maand.Er kan sprake zijn van een verdubbeling van de maatregel
onder eerste lid a, b, c en d. Deze verdubbelingen zijn in
één lid opgenomenArtikel 11Kent geen mogelijkheid tot het geven van een
waarschuwing.Artikel 11De mogelijkheid van het geven van een waarschuwing is
toegevoegd, lid 3.Artikel 12De maatregel wordt afgestemd op de hoogte van het
benadelingbedrag, zonder dat er onderscheid is gemaakt in de
hoogte van het benadelingbedrag.Artikel 12De maatregel wordt afgestemd op de hoogte van het
benadelingbedrag waarbij sprake is van een hoger percentage
naarmate het benadelingbedrag stijgt. Dus hoe meer de
gemeente benadeeld is hoe hoger het percentage; oplopend tot
100% van de norm.Artikel 13Het niet geven van juiste of het geven van onvolledige
informatie kan een maatregel betekenen van € 50,--.Kent geen mogelijkheid tot het geven van een
waarschuwing.Artikel 13Analoog aan de gehele verordening is een percentage
opgenomen.De mogelijkheid van het geven van een waarschuwing is
toegevoegd, lid 2.Artikel 15Bij zeer ernstige misdragingen kan een maatregel worden
opgelegd van 10% en als er binnen een jaar weer sprake is
van een dergelijke misdraging dan kan de maatregel worden
vastgesteld op 50%Artikel 15Als er sprake is van een zeer ernstige misdraging kan de
maatregel vastgesteld worden op 50%. Bij herhaling wordt
deze verdubbeld. Dus een forse verhoging.Artikel 16Jaarlijks moet een handhavingplan door de raad worden
vastgesteld.Artikel 16De verplichting om jaarlijks een handhavingplan vast te
stellen is komen te vervallen. Wel dient nagegaan te worden
of het huidige plan geactualiseerd moet worden.
ARTIKELGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1. BegripsomschrijvingDe begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een gelijkluidende
betekenis als de omschrijving in de Wwb.In de verordening wordt het begrip ‘belanghebbende’ gebruikt. Dit begrip wordt
in artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht omschreven als ‘degene wiens
belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken’.Artikel 2. Het opleggen van een maatregelEerste lidDe Wwb verbindt aan het recht op een bijstandsuitkering de volgende
verplichtingen:
Het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan (artikel 18, tweede lid).
De plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9). Deze plicht bestaat uit
twee soorten verplichtingen:
de plicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen en deze te aanvaarden; en
de plicht gebruik te maken van een door het college aangeboden
voorziening gericht op ondersteuning bij arbeidsinschakeling.
Deze verplichtingen zullen nader moeten worden uitgewerkt in
specifieke verplichtingen die zijn toegesneden op de situatie en
mogelijkheden van de bijstandsgerechtigde. De gemeentelijke
reïntegratieverordening vormt de juridische basis voor het
opleggen van deze specifieke verplichtingen. Deze verplichtingen
zullen in het besluit tot het verlenen van bijstand dan wel het
trajectplan moeten worden neergelegd.
De informatieplicht (artikel 17, eerste lid). Op een
uitkeringsgerechtigde rust de verplichting aan het college op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging mededeling te doen van alle feiten en
omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij
van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op
bijstand.
De medewerkingsplicht (artikel 17, tweede lid). Dit is de plicht van
uitkeringsgerechtigden om desgevraagd het college de medewerking te
verlenen die redelijkerwijs nodig is voor de uitvoering van de wet. De
medewerkingsplicht kan uit allerlei concrete verplichtingen bestaan,
zoals:
het toestaan van huisbezoek;
het meewerken aan een psychologisch onderzoek.
Artikel 18, tweede lid, noemt een gedraging die in ieder geval een schending van
de medewerkingsplicht inhoudt: ‘het zich jegens het college zeer ernstig
misdragen’.De wet SUWI legt ook verplichtingen op aan uitkeringsgerechtigden. Het betreft
de verplichting om alle gevraagde gegevens en bewijsstukken aan de Centrale
organisatie werk en inkomen te verstrekken die nodig zijn voor de beslissing
door het college (artikel 28, tweede lid Wet SUWI) en de verplichting om op
verzoek of onverwijld uit eigen beweging alle feiten en omstandigheden mee te
delen aan de Centrale organisatie werk en inkomen, waarvan hem redelijkerwijs
duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op het recht op bijstand,
het geldend maken van het recht op bijstand of de hoogte of duur van de
bijstand.Tweede lidIn de maatregelenverordening zijn voor verschillende gedragingen die een
schending van een verplichting betekenen, standaardmaatregelen vastgesteld in de
vorm van een vaste percentuele verlaging van de bijstandsnorm.In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd: het college dient een op te
leggen maatregel af te stemmen op de individuele omstandigheden van de
belanghebbende en de mate van verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt met zich mee dat bij elke op te leggen maatregel moet
worden nagegaan of gelet op de individuele omstandigheden van de betrokken
uitkeringsgerechtigde afwijking van de hoogte en de duur van de voorgeschreven
standaardmaatregel geboden is. Afwijking van de standaardmaatregel kan zowel een
verzwaring als een matiging betekenen.Dit betekent dat bij het beoordelen of een maatregel moet worden opgelegd, en zo
ja welke, telkens de volgende drie stappen moeten worden doorlopen:
stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging.
stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid.
Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de
uitkeringsgerechtigde.
De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee de bijstand wordt verlaagd. Wat betreft de beoordeling van de mate
van verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 6.Matiging van de opgelegde maatregel wegens persoonlijke omstandigheden kan
bijvoorbeeld in de volgende gevallen aan de orde zijn:
bijzondere financiële omstandigheden van de belanghebbende, zoals
bijvoorbeeld hoge woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van
bijzondere aard waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk
is;
sociale omstandigheden, gezinnen met kinderen bijvoorbeeld;
bij een opeenstapeling van maatregelen: de zwaarte van het geheel
van maatregelen is niet evenredig aan de ernst van de gedraging en
de mate van verwijtbaarheid.
Artikel 3. BerekeningsgrondslagEerste lidIn dit lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd over
de bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de wettelijke norm,
inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief vakantietoeslag.
Indien de maatregel meer bedraagt dan de bijstand in aanvulling op eigen
inkomsten, dan wordt de op te leggen maatregel beperkt tot de aanvullende
bijstand.Tweede lidOnderdeel a: de 18 tot 21-jarigen ontvangen een lage jongerennorm, die indien
noodzakelijk wordt aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in
de kosten van levensonderhoud (bij zelfstandige huishouding). Indien de
maatregel alleen op de lage jongerennorm wordt opgelegd, zou dit leiden tot
rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.Onderdeel b: deze bepaling maakt het mogelijk dat het college in incidentele
gevallen een maatregel oplegt over de bijzondere bijstand. Er moet dan wel een
verband bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn recht op
bijzondere bijstand.Artikel 4. Het besluit tot opleggen van een maatregelHet verlagen van de bijstand omdat een maatregel wordt opgelegd, vindt plaats
door middel van een besluit. Wanneer de maatregel bij een lopende uitkering
wordt opgelegd, wordt een besluit tot vaststelling van de algemene bijstand
genomen op grond van artikel 45 Wwb. Wordt een maatregel met terugwerkende kracht opgelegd, dan moet een besluit tot
herziening van de bijstand worden genomen (Wwb artikel 54, derde lid). Tegen
beide genoemde besluiten kan door de belanghebbende bezwaar en beroep worden
aangetekend.In dit artikel wordt aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden
vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) en met name uit het motiveringsbeginsel. Het motiveringsvereiste houdt
onder andere in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering
wordt voorzien.Artikel 5. Het horen van belanghebbendeOp grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is in een aantal gevallen het horen van
de belanghebbende verplicht bij de voorbereiding van beschikkingen. Deze
hoorplicht kan echter niet bij de voorbereiding van beschikkingen die betrekking
hebben op een financiële aanspraak (artikel 4:12 Awb).In dit artikel wordt het horen van de belanghebbende voordat een maatregel als
bedoeld in Hoofdstuk 3 (niet nakomen inlichtingenplicht) wordt opgelegd in
beginsel voorgeschreven.Het tweede lid bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. De onderdelen
a. en b. staan ook genoemd in artikel 4.11 van de Awb.Artikel 6. Afzien van het opleggen van een maatregelEerste lidHet afzien van het opleggen van een maatregel ‘indien elke vorm van
verwijtbaarheid’ ontbreekt, is geregeld in artikel 18, tweede lid, Wwb. Een andere reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (‘lik op stuk’) is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden wordt onder b.
geregeld dat het college geen maatregelen oplegt voor gedragingen die langer dan
één jaar geleden hebben plaatsgevonden.Voor gedragingen die een schending van de informatieplicht inhouden en als
gevolg waarvan ten onrechte bijstand is verleend of een te hoog bedrag aan
bijstand is verleend, geldt in de verordening een verjaringstermijn van vijf
jaar. Met deze termijn wordt aangesloten bij de termijn in artikel
14e van de Algemene bijstandswet in verband met het opleggen van een
boete wegens niet nakoming van de informatieplicht. Een termijn van vijf jaar
ligt voor de hand gelet op de ernst van de gedraging (fraude) en gelet op het
feit dat de gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de omvang van de fraude (het
benadelingsbedrag) vast te stellen. Tweede lidHierin wordt geregeld dat het college kan afzien van het opleggen van een
maatregel indien het daarvoor dringende redenen aanwezig achter. Wat dringende
redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op
voorhand worden vastgelegd.Derde lidHet doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van het
opleggen van een maatregel wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive.Artikel 7. Ingangsdatum en tijdvakEerste lidHet opleggen van een maatregel vindt plaats door het verlagen van de bijstand.
Verlaging van de bijstand kan in beginsel op twee manieren:
met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
bijstand; of
door middel van verlaging van de bijstand in de eerstvolgende
maand(en)
Het verlagen van de bijstand die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode. De gemeente hoeft in dat geval niet over te gaan tot
herziening (en terugvordering) van de (te veel betaalde) bijstand. Om die reden
is in dit lid vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd met ingang van de
eerstvolgende kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die maand
geldende bijstandsnorm.Tweede lidWanneer een uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de bijstandsgerechtigde is
uitbetaald, kan het praktisch zijn om de verlaging van de uitkering te
verrekenen met het bedrag dat nog moet worden uitbetaald. In dat geval moet de
bijstand wel worden herzien (artikel 54, derde lid Wwb) en teruggevorderd
(artikel 58 Wwb).Wordt een maatregel voor een langere duur dan drie maanden opgelegd, dan zal het
college de maatregel aan een herbeoordeling moeten onderwerpen. Dit is geregeld
in artikel 18, derde lid van de Wwb.Gemeenten mogen zelf bepalen wanneer die herbeoordeling plaats vindt, als dat
maar gebeurt binnen drie maanden nadat het besluit is genomen, waarbij alle
relevante feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden. Een
marginale beoordeling volstaat: het college moet beoordelen of het redelijk is
dat de opgelegde maatregel wordt gecontinueerd. Daarbij kan worden gekeken naar
de omstandigheden waarin betrokkene verkeert, maar bijvoorbeeld ook of de
betreffende persoon nu wel aan zijn verplichtingen voldoet.Artikel 8. Samenloop van gedragingenDe regeling voor de samenloop van gedragingen heeft betrekking op de schending
van de verplichtingen genoemd in de wet. Indien sprake is van één gedraging die
als schending van meerdere verplichtingen kan worden aangemerkt, dan dient voor
het toepassen van de maatregel te worden uitgegaan van de verplichting waarop de
zwaarste maatregel van toepassing is. Is sprake van verschillende gedragingen (meerdaadse samenloop) dan dient voor
iedere gedraging afzonderlijk het maatregelpercentage te worden berekend en
gelijktijdig te worden opgelegd, tenzij dit niet verantwoord is. Hoofdstuk 2. Geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen
of behouden van algemeen geaccepteerde arbeidArtikel 9. Indeling in categorieënDe gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking
verlenen aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid,
worden in vier categorieën onderscheiden. Hierbij is het onderscheidend
criterium de mate waarin de uitkeringsgerechtigde niet heeft voldaan aan de
verplichtingen gericht op de toeleiding naar de arbeidsmarkt en de mate waarin
algemeen geaccepteerde arbeid wordt geweigerd dan wel door eigen toedoen niet
wordt behouden.De eerste categorie, onderdeel a, betreft de formele verplichting om zich als
werkzoekende in te schrijven bij het UWV/Werkbedrijf en ingeschreven te doen
blijven. Onderdeel b betreft de verplichting om het individuele activeringsplan,
het (standaard)trajectplan, te ondertekenen. Het trajectplan wordt als bijlage
bij het besluit tot toekenning of voortzetting van de bijstand meegestuurd.De tweede categorie betreft de verplichtingen tot een actieve opstelling op de
arbeidsmarkt, de eigen verantwoordelijkheid van de belanghebbende om
bijvoorbeeld voldoende te solliciteren en te voldoen aan een oproep. De derde categorie gaat het om gedragingen die direct aanleiding vormen tot een
beroep op bijstand of het zonder noodzaak langer voortduren daarvan. Daarnaast
betreft het hier de verplichtingen om gebruik te maken van een door het college
aangeboden voorziening gericht op ondersteuning bij arbeidsinschakeling als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel b en artikel 10, eerste lid van de
wet, waaronder begrepen sociale activering. Deze verplichtingen zijn nader
uitgewerkt in de Reïntegratiebeleidsplan. Een voorbeeld hiervan is Work First.
Deze voorziening wordt aangeboden om arbeidsritme te verkrijgen dan wel te
behouden. De vierde categorie betreft het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid alsmede het door eigen toedoen voorafgaand aan de aanvraag algemeen
geaccepteerde arbeid niet behouden dan wel tijdens de bijstand deeltijdarbeid
niet behouden.Artikel 10. De hoogte en duur van de maatregelEerste lidDeze bepaling bevat de standaardmaatregelen voor de vier categorieën van
gedragingen die verband houden met het geen of onvoldoende medewerking verlenen
aan het verkrijgen of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Bij het
vaststellen van het percentage waarmee de bijstand wordt verlaagd dient aan de
eisen van proportionaliteit en evenredigheid te worden voldaan. Ook zal het
effect van de op te leggen maatregel, zoals de beoogde gedragsverandering van de
belanghebbende, in ogenschouw genomen worden.Tweede lid In het tweede lid wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking
gebracht in een verdubbeling van de hoogte van de maatregel, indien binnen één
jaar na een eerste verwijtbare gedraging sprake is van een herhaling van de
verwijtbare gedraging. In het derde lid wordt de duur van de maatregel verlengd.
Het recht op uitkering dient van zo kort mogelijke duur te zijn. Er wordt streng
opgetreden als de belanghebbende weigert zelf te voorzien in de kosten van het
bestaan.Met een eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging verstaan die
aanleiding is geweest tot een maatregel, ook indien de maatregel wegens
dringende redenen niet is geëffectueerd. Voor het bepalen van de aanvang van de
termijn van 12 maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit waarmee de
maatregel is opgelegd, bekend is gemaakt.Op basis van deze bepaling kan een recidivemaatregel slechts één keer worden
toegepast. Indien belanghebbende na een tweede verwijtbare gedraging wederom
hetzelfde verwijtbare gedrag vertoont, zal de hoogte en de duur van de maatregel
individueel moeten worden vastgesteld, waarbij gekeken zal moeten worden naar de
ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de individuele
omstandigheden van de betrokkene.Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de inlichtingenplichtIn dit hoofdstuk worden twee vormen van het niet nakomen van de
informatieplicht onderscheiden:
Artikel 11: het niet tijdig verstrekken van inlichtingen aan de
gemeente. In deze situatie is artikel 54 Wwb van toepassing. Het
college kan in dat geval het recht op bijstand opschorten en
belanghebbende in de gelegenheid stellen binnen een door hem te
stellen termijn het verzuim te herstellen.
Artikel 12: het verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen
aan de gemeente, waardoor ten onrechte een uitkering is verstrekt of
een te hoog bedrag aan bijstand is verstrekt. In deze situatie heeft
de uitkeringsgerechtigde niet voldaan aan de inlichtingenplicht van
artikel 17 Wwb. Het opzettelijk verzwijgen van relevante informatie
tegenover de gemeente, met het oogmerk een (hogere) uitkering te
krijgen (fraude) vormt een schending van de informatieplicht van
artikel 17.
Het kan ook voorkomen dat bepaalde gevraagde gegevens niet aan de gemeente
worden verstrekt. In dat geval kan het college de rechtmatigheid van de
uitkering niet vaststellen. De bijstand moet dan worden geweigerd (in de
situatie dat een uitkering wordt aangevraagd) of het besluit tot toekenning van
de bijstand moet worden ingetrokken (bij een lopende uitkering). Het opleggen
van een maatregel is dus bij het niet-verstrekken van gegevens die noodzakelijk
zijn voor het vaststellen van de rechtmatigheid van de uitkering niet aan de
orde.Artikel 11. Te laat verstrekken van gegevensEerste lidIndien een cliënt de voor de verlening van de bijstand van belang zijnde
gegevens of gevorderde bewijsstukken niet op tijd verstrekt, kan het college het
recht op bijstand opschorten (artikel 54, eerste lid Wwb). Het college geeft de
cliënt vervolgens een termijn waarbinnen hij zijn verzuim kan herstellen (de
hersteltermijn).Wordt de gevraagde informatie niet binnen de gestelde termijn aan de gemeente
verstrekt, dan kan het college de bijstand beëindigen (het intrekken van het
besluit tot toekenning van de bijstand). Worden de gevraagde gegevens wel binnen
de hersteltermijn verstrekt, dan wordt de bijstand weliswaar voortgezet, maar
wordt tevens een maatregel opgelegd. Dit lid regelt de hoogte van de maatregel. Artikel 12. Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen met
gevolgen voor de bijstandEerste lidIn artikel 17, eerste lid, Wwb is bepaald dat belanghebbende op verzoek of
onverwijld uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten en
omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van
invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. De
ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de hoogte van het
benadelingsbedrag. Dat is het door de gemeente teveel betaalde bedrag aan
bruto bijstand. Dit is de verleende bijstand verhoogd met de loonbelasting
en de premies volksverzekeringen krachtens de Wet op de loonbelasting 1964
en de ziekenfondspremie.Tweede lidDe maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht bedoeld in artikel 17 van de Wwb wordt afhankelijk gesteld
van de hoogte van het bruto bedrag aan bijstand dat als gevolg van de schending
van die verplichting ten onrechte of te veel aan de belanghebbende is
betaald.De relatie met de strafrechtelijke sanctieOnder het huidige boeteregime bestaat de verplichting voor gemeenten om
proces-verbaal op te maken en aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie
indien er sprake is van fraude en het benadelingsbedrag hoger is dan € 10.000,-
(de aangifterichtlijn sociale zekerheid). Het is de bedoeling dat deze
taakverdeling tussen gemeenten en het OM blijft bestaan, ook al kent de Wwb de
bestuurlijke boete niet en zullen gemeenten bij fraude (in casu het niet nakomen
van de inlichtingenplicht) een maatregel moeten opleggen. Het ‘una via’ beginsel
(geen samenloop van sancties op dezelfde onrechtmatige gedraging dan bij
beslissing van één enkel overheidsorgaan) kan zich daar overigens tegen
verzetten. Het is niet mogelijk om een maatregel op te leggen als
strafvervolging reeds in werking is gesteld. De Centrale Raad van Beroep heeft
zich in het (recente) verleden geregeld uitgesproken tegen ‘dubbele
bestraffing’.Artikel 13. Verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen zonder
gevolgen voor de bijstandIn dit artikel wordt de zogeheten ‘nulfraude’ geregeld: het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft
voor de hoogte van de bijstand. Voorbeelden van nulfraude zijn het niet opgeven
van een vermogensbestanddeel onder de vermogensgrens of het niet melden van
vrijwilligerswerk.Artikel 14. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidDe verplichting om voldoende besef van verantwoordelijkheid te tonen voor de
voorziening in het bestaan, geldt reeds voordat een bijstandsuitkering wordt
aangevraagd. Dit betekent dat wanneer iemand in de periode voorafgaand aan de
bijstandaanvraag een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid heeft
getoond, waardoor hij niet langer beschikt over de middelen om in de kosten van
het bestaan te voorzien en als gevolg daarvan een bijstandsuitkering aanvraagt,
de gemeente bij de toekenning van de bijstand hiermee rekening kan houden door
het opleggen van een maatregel.Een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan uit allerlei
gedragingen blijken, zoals:
een onverantwoorde besteding van vermogen;
geen of te late aanvraag doen voor een voorliggende
voorziening;
het niet nakomen van de verplichting tot instellen
alimentatievordering.
In het tweede lid is er sprake van een vast kortingspercentage op de
bijstandsuitkering (10%) en wordt de ernst van de gedraging uitgedrukt in de
duur van de maatregel. Bij de vaststelling van de duur van de maatregel dient
beoordeeld te worden hoe lang betrokkene onafhankelijk van bijstand zou zijn
gebleven, indien hij onvoldoende besef van verantwoordelijkheid had betoond. Dit
laat overigens onverlet de mogelijkheid om af te wijken van de duur en/of de
hoogte van de maatregel op basis van de mate van verwijtbaarheid en de
individuele omstandigheden van de belanghebbende.Artikel 15. Zeer ernstige misdragingenOnder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
kan worden beschouwd.Er kan alleen een maatregel worden opgelegd indien er een verband bestaat tussen
de ernstige misdragingen en (mogelijke) belemmeringen bij het vaststellen van
het recht op een uitkering. Vandaar dat in dit artikel wordt bepaald dat de zeer
ernstige misdragingen moeten hebben plaatsgevonden onder omstandigheden die
rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de Wwb.In artikel 18, tweede lid Wwb, wordt gesproken over ‘het zich jegens het college
zeer ernstig misdragen’. Dit betekent dat alleen (zeer) agressief gedrag
tegenover leden van het college en hun ambtenaren aanleiding zijn voor het
opleggen van een maatregel. Er kan dus geen maatregel worden opgelegd als een
klant zich agressief heeft gedragen tegenover een medewerker van een andere
organisatie die belast is met de uitvoering van de Wwb (bijvoorbeeld een
reïntegratiebedrijf). Het is in dat geval wellicht mogelijk om een maatregel op
te leggen wegens het niet of onvoldoende gebruikmaken van een voorziening
gericht op arbeidsinschakeling (artikel 9, derde lid, van de verordening).Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat een
uitkeringsgerechtigde zich ernstig heeft misdragen, zal gekeken moeten
worden naar de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
persoonlijke omstandigheden van de betrokkene.Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de
volgende vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds
ernstiger) worden onderscheiden:
verbaal geweld (schelden)
discriminatie
intimidatie (uitoefenen van psychische druk)
zaakgericht fysiek geweld (vernielingen)
mensgericht fysiek geweld
combinatie van agressievormen
Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken moeten worden
naar de omstandigheden waaronder de misdraging heeft plaatsgehad.Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van aangifte bij de
politie Het college legt een maatregel op en zal de functionaris tegen wie de
agressie zich richtte ondersteunen bij het doen van aangifte bij de
politie.