CVDR620202_1Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Altena houdende regels omtrent reserves en voorzieningen Nota Reserves en voorzieningen Altena 2019nlregelingAltena2019-01-14Altenagmb-2019-8539Nota Reserves en voorzieningen Altena 2019Onbekendgemeenteraadfinanciën en economie2019-01-08De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2019-01-15nieuwe regelingOnbekend.Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Altena houdende regels omtrent reserves en voorzieningen Nota Reserves en voorzieningen Altena 2019De raad van de gemeente Altena,gelezen het voorstel van de Altenacolleges;besluit1. Vast te stellen de Nota Reserves en voorzieningen Altena 2019.1. InleidingArtikel 10 van de Financiële verordening Altena 2019 regelt dat de raad de nota Reserves en voorzieningen vaststelt. In de nota Reserves en voorzieningen worden in ieder geval spelregels opgenomen inzake (a) de vorming en besteding van reserves en (b) de vorming en besteding voor voorzieningen. Deze nota geeft invulling aan dit artikel.2. Wettelijk kaderDe basis voor het reserve- en voorzieningenbeleid is gelegen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Binnen de kaders is het aan de raad om te bepalen hoe hij invulling wil geven aan het beleid.2.1 ReservesReserves behoren tot het eigen vermogen van een gemeente. In artikel 43, lid 1 van het BBV wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen reserves:
De algemene reserve. De algemene reserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente. De algemene reserve kan ingezet worden als buffer voor financiële tegenvallers en onvoorziene risico’s, en is dan ook een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen;
De bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve, waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Een bestemmingsreserve moet besteed worden aan het doel waarvoor deze door de raad is ingesteld. De raad kan de bestemming wijzigen.
Reserves kunnen de volgende functies vervullen:
Bufferfunctie
Inkomensfunctie
Bestedingsfunctie
Egalisatiefunctie
Ad a. De bufferfunctie van reservesVan deze functie is sprake wanneer een reserve is gevormd voor het opvangen van onvoorziene zaken. Als de onvoorziene zaak zich voordoet hoeft voor het bedrag dat wordt onttrokken aan de reserve geen beslag gelegd te worden op de exploitatie.Ad b. De inkomensfunctie van reservesDe bespaarde rente kan als resultaatbestemming aan het vermogen worden toegevoegd of (deels) als structureel dekkingsmiddel worden ingezet. Als bespaarde rente wordt ingezet als structureel dekkingsmiddel ontstaat bij het aanwenden van de reserves een dekkingstekort ter grootte van de vervallenrentebaten. De gemeente Altena houdt rekening met bespaarde rente.Ad c. De bestedingsfunctie van reservesBestemmingsreserves worden gevormd voor door de raad bepaalde specifieke bestemmingen en worden gevoed vanuit de exploitatie of vanuit de algemene reserve. Die reserves hebben een bestedingsfunctie.Ad d. De egalisatiefunctie van reservesReserves kunnen worden gevormd om tarieven of baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Pieken en dalen in de exploitatie kunnen zodoende worden vermeden. Regels voor (bestemmings)reservesDe belangrijkste spelregels voor het omgaan met (bestemmings)reserves zijn als volgt:
Reserves mogen geen negatief saldo hebben.
Voor geraamde stortingen en onttrekkingen is een voor 31 december van het verslagjaar genomen raadsbesluit nodig.
De gemeenteraad kan te allen tijde het doel of de bestemming wijzigen. Voor een dergelijke wijziging is dus altijd een raadsbesluit nodig.
Instellen/ opheffen van een bestemmingsreserve is een raadsbevoegdheid.
Bij het instellen van een reserve wordt minimaal het volgende bepaald: doel – voeding – maximale en minimale omvang – beschikkingsbevoegdheid – eventuele bijzonderheden.
Wanneer het doel op basis waarvan een bestemmingsreserve is gevormd op enig moment vervalt, dan dient de reserve door middel van een raadsbesluit te worden opgeheven;
Er wordt bespaarde rente toegerekend.
Er wordt geen rente toegevoegd aan reserves;
De minimale omvang van een reserve is € 100.000, uitgezonderd dekkingsreserves en specifieke raadsbesluiten.
2.2 VoorzieningenVoorzieningen behoren tot het vreemd vermogen (artikel 44 BBV). Voorzieningen worden gevormd voor:
verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren;
de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b (BBV).
Ad a en b. Voor de onderwerpen benoem bij lid a en b is het vormen van een voorziening verplicht. Hierbij gaat het bijvoorbeeld juridische claims in afwachting van een uitspraak van de rechter of om voorzieningen die een (beste) schatting betreffen van de lasten voortvloeiend uit risico’s die samenhangen met de bedrijfsvoering, zoals rechtsgedingen of reorganisaties.Ad c. Bij lid c gaat het om kostenegalisatie. Aan het vormen van deze voorziening zijn twee eisen gesteld, te weten:
er moet sprake zijn van kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, maar waarvan de oorsprong wel (mede) ligt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar;
de voorziening moet strekken tot gelijkmatige verdeling van de lasten over een aantal begrotingsjaren. Hierbij het vooral om het onderhoud van kapitaalgoederen zoals wegen, waterwegen, riolering en gebouwen.
Het vormen van een voorziening is in dit geval niet verplicht; er kan ook voor gekozen worden de ongelijkmatig gespreide lasten in de komende begrotingsjaren voor de te verwachten bedragen in de meerjarenraming op te nemen of hiervoor een reserve te hanteren.Voorzieningen die worden gevormd om de lasten van (groot) onderhoud van een kapitaalgoed over een aantal jaren te egaliseren kunnen alleen worden ingesteld en gevoed op basis van een beheerplan van het desbetreffende kapitaalgoed. Dit beheerplan dient periodiek 1 Onder een recent beheerplan wordt een beheerplan verstaan van maximaal vijf jaar oud ten opzichte van het verslagleggingsjaar. Deze vijf jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn waar gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de raad en verantwoord is in de paragraaf ‘Onderhoud kapitaalgoederen’ van de begroting en de jaarstukken. Tussentijdse bijstelling van het beheerplan binnen de vijf jaar is verplicht, indien een belangrijke afwijking is opgetreden in de staat van het onderhoud (Notitie Materiële vaste activa - Commissie BBV). te worden geactualiseerd en financieel te zijn getoetst. Ad d. Bij lid d gaat het onder andere om investeringen in riolering. Het is niet toegestaan om voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume (bijvoorbeeld vakantiegeld van de medewerkers).Regels voor voorzieningenDe belangrijkste spelregels voor het omgaan met voorzieningen zijn als volgt:
De hoogte van de voorziening heeft een directe relatie met het risico en/of met de toekomstige verplichting.
De best mogelijke schatting wordt gebruikt bij het vormen van de voorziening. Als geen meest waarschijnlijke variant kan worden aangegeven, maar slechts een reeks van mogelijke uitkomsten dan wordt de voorziening gesteld op het gemiddelde van de reeks van mogelijke uitkomsten.
Toevoegingen (stortingen) aan voorzieningen of het vormen van een nieuwe voorziening worden conform de vastgestelde (meerjaren)begroting als last bij de taakvelden c.q. programma’s opgenomen en door vaststelling van de programma’s geautoriseerd.
Een voorziening wordt opgeheven als een verplichting of een risico waarvoor een voorziening is ingesteld, is weggevallen. Voor het opheffen van de voorziening geen raadsbesluit nodig. Voor voorzieningen ter egalisatie van kosten geldt dat deze na besluitvorming door de gemeenteraad worden opgeheven. Het saldo van een op te heffen voorziening komt ten gunste van de exploitatie (algemene middelen).
3. Relatie met weerstandsvermogenHet weerstandsvermogen is bedoeld om financiële tegenvallers op te vangen zodra risico’s werkelijkheid worden. Het weerstandsvermogen is in artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) als volgt gedefinieerd:Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:
de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de provincie onderscheidenlijk gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken;
alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.
Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit wordt als volgt berekend:
Om de weerstandscapaciteit te beoordelen wordt gebruik gemaakt van de door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement opgestelde tabel inzake waardering van risico’s. Deze is als volgt:
De weerstandsratio wordt als volgt bepaald: ·Door de gemeente Altena wordt een ratio van minimaal 1,0 (waarderingscijfer C of hoger) gehanteerd. Nadere informatie is opgenomen in de Nota Risicomanagement Altena 2019.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 8 januari 2019De voorzitter, M.A. Fränzel MSc de raadsgriffier,Drs. S.J. Peet Bijlage A. Overzicht reservesHieronder worden de reserves van de drie gemeenten weergegeven. In de cijferoverzichten is uitgegaan van de bestaande reserves en voorzieningen bij de drie voormalige gemeenten ultimo 2017 (stand Jaarrekening 2017). In 2019 zal na de opstelling van de Jaarrekening 2018 op basis van de cijfers ultimo 2018 nader bekeken worden welke reserves en voorzieningen de gemeente Altena zou moeten hebben en wat de wenselijke omvang daarvan is.
De beschikkingsbevoegdheid van onderstaande reserves ligt in beginsel bij de gemeenteraad. Bij een herijkingsmoment of bij het aanvragen van een nieuwe reserve kan hier een uitzondering op voorgesteld worden.In de navolgende tabellen wordt de onderbouwing per reserve weergegeven.
Algemene reserveDoel van de reservehet sluitend maken van de begroting, voor zover er op basis van de meerjarenbegroting sprake is van niet structurele tekorten;afwikkelen van rekeningresultaten.VoedingJaarrekening / BegrotingMin / max omvangn.v.t.Omvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Algemene reserve bufferfunctieDoel van de reserveVormen van weerstandsvermogenVoedingJaarrekening / BegrotingMin / max omvangn.v.t.Omvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve grondexploitatieDoel van de reserveBufferfunctie in het kader van de grondexploitatie.VoedingSaldo grondexploitaties(verlies en winst)Min / max omvangHet benodigde weerstandsvermogen van de gemeente Altena wordt bepaald aan de hand van de berekening van de risico’s. Er is een ondergrens ingesteld, die wordt berekend aan de hand van de norm van de Inspectie Financiën Lagere Overheden methode (hierna: IFLO methode). De reserve grondbedrijf moet gelijk zijn aan het laagste van de twee bedragen van of de IFLO norm of de risicoberekening op basis van Monte Carlo, zodat financiële tegenvallers zoveel mogelijk binnen het grondbedrijf zelf kunnen worden opgevangen.Omvang per 1-1-2019BijzonderhedenBij het MPG, de paragraaf grondbeleid in de begroting en het jaarverslag wordt u jaarlijks geïnformeerd over de ontwikkelingen in de grondexploitaties, tevens worden bij het MPG de calculaties geactualiseerd.
LandschapfondsDoel van de reserveMet bijdragen vanuit ontwikkelgebieden groen compenseren binnen de gemeenteVoedingBijdragen van exploitatiegebiedenMin / max omvangn.v.t.Omvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Dekkingsreserve kapitaalslastenDoel van de reserveDeze reserve dient ter jaarlijkse dekking van de kapitaalslasten van enkele activa op de gemeentelijke balans.VoedingBegroting / algemene reserveMin / max omvangMinimaal omvang is gelijk aan de nog te realiseren kapitaalslastenOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Sociaal domeinDoel van de reserveBeschikbaar houden van gelden voor risico’s decentralisaties sociaal domein.VoedingResultaten binnen het sociaal domeinMin / max omvang€ 5.042.546Omvang per 1-1-2019Bijzonderheden
DuurzaamheidDoel van de reserveBeschikbaar houden van gelden voor investeringen in duurzaamheid.VoedingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve onderhoud gravenDoel van de reserveGelden beschikbaar houden voor ontwikkeling regionaal bedrijventerreinVoedingGrafrechtenMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
ROB (Regionaal Ontwikkel Bedrijf)Doel van de reserveDe jaarlijks verkregen onderhoudsrechten worden in deze reserve gestort; vrijval geschiedt overeenkomstig de periode waar de stortingen betrekking op hebben. VoedingGrafrechtenMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
AutomatiseringDoel van de reserveDeze reserve dient als dekking voor de uitvoering van het ICT-beleidsplan.VoedingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenVerkeersveiligheidDoel van de reserveInvesteringen in het kader van verkeersveiligheidVoedingBegroting / algemene reserveMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve conventionele explosievenDoel van de reserveUit deze reserve kunnen dan uitgaven voor werkzaamheden worden gedekt die betrekking hebben op conventionele explosieven.VoedingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve onderliggend wegennet A27Doel van de reserveVanwege de toekomstige capaciteitsuitbreiding van de A27 zullen in de periode tussen 2021 en 2028 maatregelen getroffen worden op het onderliggend wegennet. Door de aantrekkende werking van de verbrede snelweg en te verplaatsen afritten zal de verkeerscirculatie veranderen. Met maatregelen als fietspaden zal de verslechtering van de verkeersveiligheid gecompenseerd worden. Ook zullen bestaande problemen op het onderliggende wegennet met dat werk opgelost worden.VoedingAlgemene reserveMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve huisvesting M.F.A.'s (v.h. huisv. ond.)Doel van de reserveDe reserve is ingesteld voor het mogelijk maken van investeringen in de toekomst op het gebied van onderwijs en Multi Functionele Accommodaties door het “sparen van financiële middelen” en de jaarlijkse lasten hieruit te dekken.VoedingBegrotingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve renov. / verv. Kleedlok. Sportaccomm.Doel van de reserveDe reserve dient voor de instandhouding van de kleedlokalen van de veldsportverenigingen op de sportcomplexen Zuideveld te Dussen, de Schiethoek te Hank, de Zwaaier te Werkendam, de Roef te Sleeuwijk en Altena te Nieuwendijk.VoedingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenReserve MonumentenfondsDoel van de reserveDe reserve dient te ondersteuning van het gemeentelijk monumentenbeleid en richt zich met name op een drietal punten:verhinderen/ontmoedigen dat waardevolle panden verloren gaan of verstoord worden;creëren van draagvlak voor monumentenzorg en cultuurhistorie bij (potentiële) eigenaren en inwonersstimuleren dat de eigenaren van waardevolle panden hun bezit goed onderhouden.VoedingMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve openbare verlichtingDoel van de reserveEgalisatie kosten van openbare verlichting in relatie tot de jaarlijkse raming voor openbare verlichtingVoedingExploitatie resultatenMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve verplichtingen Zuidrand EethenDoel van de reserveVerplichting af te ronden in het kader van het project Zuidrand EethenVoedingAlgemene reserveMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve onderhoud gebouwenDoel van de reserveBuffer en egalisatie kosten wegen in relatie tot de jaarlijkse raming voor onderhoud gemeentelijke accommodatiesVoedingExploitatie resultatenMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Reserve onderhoud wegenDoel van de reserveBuffer en egalisatie kosten wegen in relatie tot de jaarlijkse raming voor (klein) onderhoud wegen.VoedingExploitatie resultatenMin / max omvangOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
De volgende reserves kunnen naar verwachting in 2019 vrijvallen ten gunste van de algemene reserve:
De volgende reserves worden naar verwachting volledig benut in 2018:
ReserveStand 31-12-2017Reserve BTW- compensatiefonds35.000Reserve Samen Doen61.812EBR: technisch oh onderwijs162.336DBR: Groen voor Rood6.060DBR: Nieuwe initiatieven33.065DBR: Risico’s zwembad94.000DBR: Innovaties Sociaal Domein210.591Totaal602.864
Bijlage B. Overzicht voorzieningenVoor onderstaand overzicht zijn de bestaande voorzieningen van de drie gemeenten geïnventariseerd. Ultimo 2017 (stand Jaarrekening 2017) is sprake van de volgende voorzieningen in de gemeente Altena.
Pensioen wethoudersDoelDekking toekomstige pensioenverplichtingen (gewezen) wethoudersMotivatieBepaald op basis van jaarlijkse actuariële berekening (bij jaarrekening)StortingExploitatieOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
ROB (Regionaal Ontwikkel Bedrijf)DoelOpvangen gecalculeerde verliezen het regionaal bedrijventerreinMotivatieVerwacht exploitatieverliesStortingExploitatie bij de jaarrekeningOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenGrexDoelOpvangen gecalculeerde verliezen binnen de grondexploitatiesMotivatieVerliesgevende exploitatiesStortingExploitatie bij de jaarrekeningOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
RioleringDoelOpvang van schommelingen in lasten voor de toekomstige vervangingsinvesteringen riolering door egalisatie van kostenMotivatieStortingExploitatieresultatenOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
AfvalDoelOpvang van schommelingen in de lasten voor de toekomstige vervangingsinvesteringen afval door egalisatie van kostenMotivatieStortingExploitatieresultatenOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
BegravenDoelEgalisatie kosten en opbrengsten begravingen en begraafplaatsenMotivatieStortingExploitatieresultatenOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Voorziening onderhoud havensDoelHet doel van deze voorziening is het uitvoeren van grote onderhoudswerkzaamheden in de havens. Hierbij valt te denken aan in- en uitpeilen van de waterbodem, baggeren en aanbrengen van stortsteen.MotivatieStortingExploitatieOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Onderhoud gemeentelijke gebouwenDoelOnderhoud gemeentelijke accommodatiesMotivatieMeerjaren onderhoudsplanStortingExploitatieOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenOnderhoud WegenDoelDeze voorziening dient ter dekking van het planmatig onderhoud van de gemeentelijke wegen.MotivatieMeerjaren onderhoudsplanStortingExploitatieOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
DebiteurenDoelDubieuze debiteurenMotivatiekredietwaardigheid debiteurenStortingExploitatieOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Frictiekosten BibliotheekDoelDekking verwachte frictiekosten bibliotheek.MotivatieStortingOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenWordt naar verwachting afgerond in 2018
Onderhoud zwembadenDoelDeze voorziening dient ter dekking van het planmatig onderhoud van de gemeentelijke zwembaden.MotivatieStortingOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Voorziening nazorg stortplaatsenDoelIn verband met de (eeuwigdurende) nazorg van afgesloten stortplaatsen is deze voorziening gevormd. MotivatieStortingOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Voorziening onderhoud infrastructuur NoordwaardDoelTen laste van deze voorziening worden bedragen gebracht in het kader van klein en groot onderhoud m.b.t. de nieuwe infrastructuur in de Noordwaard.MotivatieStortingOmvang per 1-1-2019BijzonderhedenVoorz. niet voorziene organisatorische ontwikkelingenDoelReorganisatie voorzieningMotivatieStortingOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Afrondende kosten afgesloten grexenDoelMotivatieStortingOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden
Onderhoud civiele kunstwerkenDoelDeze voorziening dient ter dekking van het planmatig onderhoud van de civiele kunstwerken.MotivatieStortingOmvang per 1-1-2019Bijzonderheden