CVDR51971_8Algemene plaatselijke verordening gemeente ElburgnlregelingElburg2018-07-12ElburgGemeenteblad Elburg, 2015, nr. 25124Algemene plaatselijke verordening gemeente ElburgGemeentewet, art. 108 en 149gemeenteraadbestuur en recht2015-03-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-04-032018-07-20Wijziging van de artikelen 1:2, 2:1, 2:10b, 2:28, 2:39, 2:48, 3:5, 4:2, 4:3, 5:9, 5:24, 5:26. Toevoeging van de artikelen 2:66, 2:67, 2:68, 2:76 en de daarbij behorende toelichting.OnbekendapvGeenWijziging van de artikelen 1:2, 2:1, 2:10b, 2:28, 2:39, 2:48, 3:5, 4:2, 4:3, 5:9, 5:24, 5:26. Toevoeging van de artikelen 2:66, 2:67, 2:68, 2:76 en de daarbij behorende toelichting.Algemene Plaatselijke Verordening ElburgDe raad van de gemeente Elburg;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 augustus 2010
gelet op artikel 108 en 149 van de Gemeentewet;b e s l u i t :vast te stellen: de Algemene Plaatselijke Verordening.1.ALGEMENE BEPALINGEN1:1BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
openbare plaats: een voor het publiek toegankelijke plaats,
waaronder begrepen de weg als bedoeld onder b;
weg: weg, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b, van de
Wegenverkeerswet 1994 ;
openbaar water: wateren die voor het publiek bevaarbaar of op
andere wijze toegankelijk zijn;
bebouwde kom: de bebouwde kom of kommen waarvan gedeputeerde
staten, respectievelijk de raad, de grenzen hebben vastgesteld
overeenkomstig artikel 27, tweede lid, van de Wegenwet en
artikel 20a van de wegenverkeerswet 1994;
rechthebbende: degene die over een zaak zeggenschap heeft
krachtens een zakelijk of persoonlijkrecht;
bouwwerk: bouwwerk als bedoeld in artikel 1 van de
Bouwverordening;
gebouw: gebouw als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder c,
van de Woningwet ;
handelsreclame: iedere openbare aanprijzing van goederen of
diensten, waarmee kennelijk beoogd wordt een commercieel belang
te dienen;
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1, eerste
lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
1:2Beslistermijn1.Het bevoegde bestuursorgaan beslist op een aanvraag voor een
vergunning of ontheffing binnen acht weken na de datum van ontvangst
van de aanvraag.2.Het bestuursorgaan kan de termijn voor ten hoogste acht weken
verlengen.3.In afwijking van het tweede lid is artikel 3.9 van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht van toepassing indien beslist wordt op een
aanvraag om een vergunning als bedoeld in artikel 2:10, vierde lid,
artikel 2:11, tweede lid, aanhef en onder a, of artikel 4:11.1:3Indiening aanvraag1.Indien een aanvraag voor een vergunning of ontheffing wordt
ingediend minder dan drie wekenvóór het tijdstip waarop de aanvrager de vergunning of ontheffing
nodig heeft, kan het bestuursorgaanbesluiten de aanvraag niet te behandelen.2.Indien een aanvraag voor een vergunning, als genoemd in artikel 2:25
van deze verordening, wordt ingediend eerder dan drie maanden voor
het tijdstip waarop de aanvrager de vergunning nodig heeft, kan het
bestuursorgaan besluiten de aanvraag niet te behandelen.2.Voor bepaalde, door het bestuursorgaan aan te wijzen, vergunningen
of ontheffingen kan de in heteerste lid genoemde termijn worden verlengd tot ten hoogste acht
weken.1:4Voorschriften en beperkingen1.Aan een vergunning of ontheffing kunnen voorschriften en beperkingen
worden verbonden. Deze voorschriften en beperkingen strekken slechts
tot bescherming van het belang of de belangen inverband waarmee de vergunning of ontheffing is vereist.2.Degene aan wie een vergunning of ontheffing is verleend, is
verplicht de daaraan verbonden voorschriften en beperkingen na te
komen.1:5Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing is persoonsgebonden, tenzij bij of krachtens
deze verordening anders is bepaaldof de aard van de vergunning zich daartegen verzet.1:6Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing kan worden ingetrokken of gewijzigd:
indien ter verkrijging daarvan onjuiste of onvolledige gegevens
zijn verstrekt;
indien op grond van een verandering van de omstandigheden of
inzichten opgetreden na het verlenen van de ontheffing of
vergunning, intrekking of wijziging noodzakelijk is vanwege het
belang of de belangen ter bescherming waarvan de vergunning of
ontheffing is vereist;
indien de aan de vergunning of ontheffing verbonden
voorschriften en beperkingen niet zijn of wordenagekomen;
indien van de vergunning of ontheffing geen gebruik wordt
gemaakt binnen een daarin gestelde termijn dan wel, bij het
ontbreken van een gestelde termijn, binnen een redelijke
termijn;
indien de houder dit verzoekt.
1:7TermijnenDe vergunning of ontheffing geldt voor onbepaalde tijd, tenzij bij de
vergunning of ontheffing anders is bepaaldof de aard van de vergunning of ontheffing zich daartegen verzet.1:8WeigeringsgrondenDe vergunning of ontheffing kan door het bevoegd gezag of het bevoegde
bestuursorgaan worden geweigerd inhet belang van:
de openbare orde;
de openbare veiligheid;
de volksgezondheid;
de bescherming van het milieu.
1:9Lex Silencio Positivo van toepassingParagraaf 4.1.3.3. van de Algemene wet bestuursrecht (positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen)is van toepassing voor de volgende artikelen in deze verordening:
Artikel 2:6 ontheffing aanbieden geschreven of gedrukte
stukken;
Artikel 2:10a vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of
aan de weg;
Artikel 2:11 vergunning voor het aanleggen, beschadigen of
veranderen van een weg;
Artikel 2:12 vergunning voor het maken veranderen van een
uitweg;
Artikel 2:28 vergunning voor het exploiteren van een
horecabedrijf;
Artikel 5:11 ontheffing aantasting groenvoorziening door
voertuigen;
Artikel 5:13 vergunning inzameling van geld of goederen;
Artikel 5:16 ontheffing beperking venten met gedrukte
stukken;
Artikel 5:18 vergunning voor een standplaats;
Artikel 5:23 vergunning voor het organiseren van een
snuffelmarkt;
Artikel 5:33 ontheffing verkeer in natuurgebieden;
Artikel 5:34 ontheffing afvalstoffen verbanden
buiteninrichtingen of anderszins vuur te stoken;
Artikel 5:50 vergunning laden lossen;
Artikel 5:51 ontheffing innemen ligplaats;
Artikel 5:53 vergunning vaste ligplaats.
1:10Lex Silencio Positivo niet van toepassingParagraaf 4.1.3.3. van de Awb (positieve fictieve beschikking bij niet
tijdig beslissen) is niet van toepassingop de volgende artikelen in deze verordening:
Artikel 2:1 ontheffing verbod op samenscholing;
Artikel 2:25 vergunning voor evenementen;
Artikel 2:60 ontheffing houden hinderlijke of schadelijke
dieren;
Artikel 3:4 Vergunning seksinrichtingen.
2.OPENBARE ORDE1.BESTRIJDING VAN ONGEREGELDHEDEN2:1Samenscholing en ongeregeldheden1.Het is verboden op een openbare plaats deel te nemen aan een
samenscholing, te vechten, zich onnodig op te dringen en/of door
uitdagend gedrag aanleiding te geven tot ongeregeldheden.2.Hij die op een openbare plaats aanwezig is bij een voorval
waardoor ongeregeldheden ontstaan of dreigen te ontstaan, of bij
een tot toeloop van publiek aanleiding gevende gebeurtenis
waardoor ongeregeldheden ontstaan of dreigen te ontstaan, dan
wel zich bevindt in of aanwezig is bij een samenscholing, is
verplicht op bevel van een ambtenaar van politie zijn weg te
vervolgen of zich in de door hem aangewezen richting te
verwijderen.3.Het is verboden zich te begeven of te bevinden op openbare
plaatsen die door of vanwege het bevoegde bestuursorgaan in het
belang van de openbare veiligheid of ter voorkoming van
ongeregeldheden zijn afgezet.4.De burgemeester kan ontheffing verlenen van het in het derde lid
gestelde verbod.5.Het bepaalde in de voorgaande leden geldt niet voor betogingen,
vergaderingen en godsdienstige en levensbeschouwelijke
samenkomsten als bedoeld in de Wet openbare manifestaties.2.BETOGING2:2Optochten[gereserveerd]2:3Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen1.Hij die het voornemen heeft op een openbare plaats een betoging
te houden, geeft daarvan voor de openbare aankondiging en ten
minste 48 uur voordat de betoging wordt gehouden, schriftelijk
kennis aan de burgemeester.2.De kennisgeving bevat:
naam en adres van degene die de betoging houdt;
het doel van de betoging;
de datum waarop de betoging wordt gehouden en het
tijdstip van aanvang en van beëindiging;
de plaats en, voor zover van toepassing, de route en de
plaats van beëindiging;
voor zover van toepassing, de wijze van
samenstelling;
maatregelen die degene die de betoging houdt zal treffen
om een regelmatig verloop te bevorderen.
3.Hij die de kennisgeving doet, ontvangt daarvan een bewijs waarin
het tijdstip van de kennisgeving is vermeld.4.Indien het tijdstip van de schriftelijke kennisgeving valt op
een vrijdag na 12.00 uur, een zaterdag, een zondag of een
algemeen erkende feestdag, wordt de kennisgeving gedaan
uiterlijk 12.00 uur op de aan de dag van dat tijdstip
voorafgaande werkdag.5.De burgemeester kan in bijzondere omstandigheden de in het
eerste lid, genoemde termijn verkorten en een mondelinge
kennisgeving in behandeling nemen.2:4Afwijking termijn(Vervallen; opgenomen in artikel 2:3)2:5Te verstrekken gegevens(Vervallen; opgenomen in artikel 2:3)3.VERSPREIDEN VAN GEDRUKTE STUKKEN2:6Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken
of afbeeldingen1.Het is verboden gedrukte of geschreven stukken dan wel
afbeeldingen onder publiek te verspreiden dan wel openlijk aan
te bieden op door het college aangewezen openbare plaatsen.2.Het college kan de werking van het verbod beperken tot bepaalde
dagen en uren.3.Het verbod geldt niet voor het huis-aan-huis verspreiden of het
aan huis bezorgen van gedrukte of geschreven stukken en
afbeeldingen.4.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid
gestelde verbod.4.VERTONINGEN E.D. OP DE WEG[vervallen]5.BRUIKBAARHEID EN AANZIEN VAN DE WEG2:10aVergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg
in strijd met de publieke functie van de weg1.Het is verboden zonder voorafgaande vergunning van het bevoegde
bestuursorgaan de weg of een weggedeelte anders te gebruiken dan overeenkomstig de publieke
functie daarvan.2.Een vergunning bedoeld in het eerste lid kan worden
geweigerd:
Indien het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg,
gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor
het doelmatig en veilig gebruik daarvan, dan wel een
belemmering kan vormen voor het doelmatig beheer en
onderhoud van de weg;
Indien het beoogde gebruik hetzij op zichzelf, hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan de redelijke
eisen van welstand;
In het belang van de voorkoming of beperking van
overlast voor gebruikers van de in de nabijheid gelegen
onroerende zaak.
3.Het bevoegd gezag kan in het belang van de in lid 2 genoemde
belangen nadere regels stellen.4.Het bevoegd gezag kan een omgevingsvergunning verlenen voor het
in het eerste lid bedoelde gebruik, voor zover dit een
activiteit betreft als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid, onder
j. of onder k. van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.2:10bAfbakeningsbepalingen en uitzonderingen1.Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel geldt niet
voor:
evenementen als bedoeld in artikel 2:24;
terassen als bedoeld in artikel 2:27;
standplaatsen als bedoeld in artikel 5:18.
2.Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel geldt tevens
niet voor voorwerpen of stoffen waarop gedachten of gevoelens
worden geopenbaard.3.Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel geldt niet
voorzover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
de Wet beheer rijkswaterstaatswerken of het Provinciaal
wegenreglement.4.De weigeringsgrond van het tweede lid, onder a, van het vorige
artikel geldt niet voorzover in het daarin geregelde onderwerp
wordt voorzien door artikel 5 van de Wegenverkeerswet.5.De weigeringsgrond van het tweede lid, onder b,van het vorige
artikel geldt niet voor bouwwerken.6.De weigeringsgrond van het tweede lid, onder c, van het vorige
artikel geldt niet voorzover in het geregelde onderwerp wordt
voorzien door de Wet milieubeheer.2:10cVrij te stellen categorieënHet college kan categorieën van voorwerpen aanwijzen waarvoor het
verbod in het eerste lid van artikel A niet geldt.2:11(Omgevings) vergunning voor het aanleggen, beschadigen en
veranderen van een weg1.Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning een
weg aan te leggen, de verharding daarvan op te breken, in een
weg te graven of te spitten, aard of breedte van de
wegverharding te veranderen of anderszins verandering te brengen
in de wijze van aanleg van een weg.2.De vergunning wordt verleend:
als omgevingsvergunning door het bevoegd gezag, indien
de activiteiten zijn verboden bij een bestemmingsplan,
beheersverordening of voorbereidingsbesluit;
door het college in overige gevallen.
3.Het verbod geldt voorts niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Wetboek van Strafrecht, de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, het Provinciaal wegenreglement,
de Waterschapskeur, de Telecommunicatiewet of de daarop
gebaseerde Telecommunicatieverordening.2:12Omgevingsvergunning voor het maken, veranderen van een
uitweg1.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een uitweg te maken naar de weg;
van de weg gebruik te maken voor het hebben van een
uitweg;
verandering te brengen in een bestaande uitweg naar de
weg.
2.Voor de toepassing van het eerste lid wordt onder weg verstaan
wat artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder
verstaat.3.Een vergunning kan worden geweigerd in het belang van:
de bruikbaarheid van de weg;
het veilig en doelmatig gebruik van de weg;
de bescherming van het uiterlijk aanzien van de
omgeving;
de bescherming van groenvoorzieningen in de
gemeente.
4.Het verbod in het eerste lid geldt niet:
voorzover in het daarin geregelde onderwerp wordt
voorzien door de Wet beheer Rijkswaterstaatswerken, de
waterschapskeur of het Provinciale wegenreglement;
indien in een omgevingsvergunning voor het oprichten van
een bouwwerk een uitweg naar de weg is opgenomen;
indien in een door het bevoegd gezag vastgesteld
planologisch document de uitweg reeds staat
verbeeld.
6.VEILIGHEID OP DE WEG2:13Veroorzaken van gladheid[gereserveerd]2:14Winkelwagentjes[vervallen]2:15Hinderlijke beplanting of gevaarlijk voorwerpHet is verboden beplanting of een gevaarlijk voorwerp aan te brengen
of te hebben op zodanige wijze dat aan het wegverkeer het vrije
uitzicht wordt belemmerd of daaraan op andere wijze hinder of gevaar
oplevert.2:16Openen straatkolken e.d.Het is aan degene die daartoe niet bevoegd is verboden een
straatkolk, rioolput, brandkraan of een andere afsluiting die
behoort tot een openbare nutsvoorziening, te openen, onzichtbaar te
maken of af te dekken.2:17Kelderingangen e.d.[vervallen]2:18Rookverbod in bossen en natuurterreinen1.Het is verboden te roken in bossen, op heide of veengronden dan
wel in duingebieden of binnen een afstand van dertig meter
daarvan gedurende een door het college aangewezen periode.2.Het is verboden in bossen, op heide of veengronden dan wel in
duingebieden of binnen een afstand van honderd meter daarvan,
voor zover het de open lucht betreft, brandende of smeulende
voorwerpen te laten vallen, weg te werpen of te laten
liggen.3.Het in het eerste en tweede lid gestelde verbod geldt niet voor
zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
artikel 429, aanhef en onder 3, van het Wetboek van Strafrecht
.4.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt voorts niet voor
zover het roken plaatsvindt in gebouwen en aangrenzende
erven.2:19Gevaarlijk of hinderlijk voorwerp1.Het is verboden op, aan of boven het voor voetgangers of
(brom)fietsers bestemde deel van de weg op enigerlei wijze
prikkeldraad, schrikdraad, puntdraad of andere scherpe
voorwerpen aan te brengen of te hebben hangen lager dan 2,2
meter boven dat gedeelte van de weg.2.Het verbod geldt niet voor prikkeldraad, schrikdraad, puntdraad
of andere scherpe voorwerpen, die op grotere afstand dan 0,50 m
uit de uiterste boord van de weg, op van de weg af gerichte
delen van een afscheiding zijn aangebracht.3.Voor de toepassing van dit artikel wordt onder weg verstaan wat
artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder verstaat.4.Het verbod in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door artikel 5 van
de Wegenverkeerswet 1994.2:20Vallende voorwerpen[gereserveerd]2:21Voorzieningen voor verkeer en verlichting1.De rechthebbende op een bouwwerk is verplicht toe te laten dat
op of aan dat bouwwerk voorwerpen, borden of voorzieningen ten
behoeve van het verkeer of de openbare verlichting worden
aangebracht, onderhouden, gewijzigd of verwijderd.2.Het bepaalde geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Waterstaatswet 1900, de
Onteigeningswet, of de Belemmeringenwet Privaatrecht.2:22Objecten onder hoogspanningslijn[niet van toepassing]2:23Veiligheid op het ijs[vervallen]7.EVENEMENTEN2:24Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt onder evenement verstaan elke voor
publiek toegankelijke verrichting van vermaak, met uitzondering
van:
bioscoopvoorstellingen;
markten als bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder h,
van de Gemeentewet en artikel 5:22van deze
verordening;
kansspelen als bedoeld in de Wet op de kansspelen;
het in een inrichting in de zin van de Drank- en
Horecawet gelegenheid geven tot dansen;
betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in
de Wet openbare manifestaties;
activiteiten als bedoeld in artikel 2:39 van deze
verordening.
kermissen.
2.Onder evenement wordt mede verstaan:
een herdenkingsplechtigheid;
een braderie;
een optocht niet zijnde een betoging als bedoeld in
artikel2:3 van deze verordening, op de weg;
een feest, muziekvoorstelling of wedstrijd op of aan de
weg;
een klein evenement.
3.Onder klein evenement wordt verstaan een kleinschalige
activiteit die op slechts één dag plaatsvindt, tenzij de
burgemeester deze activiteit op grond van artikel 2:25 lid 3
verboden heeft.2:25Evenement1.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
evenement te organiseren.2.Geen vergunning is vereist voor een klein evenement,
indien:
het aantal aanwezigen niet meer bedraagt dan 500
personen;
het evenement tussen 8:00 en 23:30 uur plaats
vindt;
geen versterkte muziek ten gehore wordt gebracht voor
9:00 uur of na 23:30 uur;
het evenement niet plaatsvindt op de rijbaan,
(brom)fietspad of parkeerplaats of anderszinseen
belemmering vormt voor het verkeer en de
hulpdiensten;
er een organisator is;
de organisator minimaal 20 werkdagen voorafgaand aan het
evenement daarvan melding heeftgedaan aan de
burgemeester.
3.De burgemeester kan binnen 15 dagen na ontvangst van de melding
besluiten het organiseren van een evenement als bedoeld in het
tweede lid te verbieden, indien daardoor de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu in gevaar
komt.4.Naast de weiegringsgronden genoemd in artikel 1:8 van deze
verordening, kan de vergunning worden gewiegerd indien:
de aard en het karakter van de locatie waarvoor een
vergunning is aangevraagd zich verzetten tegen het
houden van een evenement of
door het toestaan van het aangevraagde evenement of de
aangevraagde evenementen geen gevarieerd programma van
evenementen ontstaat.
5.De burgemeester kan gebiedenen periodes aanwijzen waarin
beperkingen worden gesteld aan het aantal te houden
evenementen.6.Het verbod van het eerste lid geldt niet voor een wedstrijd op
of aan de weg, voor zover in het geregeld onderwerp wordt
voorzien door artikel 10 juncto 148, van de Wegenverkeerswet
1994 .2:26OrdeverstoringHet is verboden bij een evenement de orde te verstoren.8.TOEZICHT OP HORECABEDRIJVEN2:27BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
Horecabedrijf: de voor het publiek toegankelijke,
besloten ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof
zij bedrijfsmatig was logies wordt verstrekt of dranken
worden geschonken of rookwaren of spijzen voor directe consumptie worden bereid
of verstrekt. Onder een horecabedrijf wordt in ieder geval
verstaan: een hotel, restaurant, pension, café, cafetaria,
snackbar, discotheek, buurthuis of clubhuis. Onder horecabedrijf wordt
tevens verstaan een bij dit bedrijf behorend terras en
andere aanhorigheden.
Terras: een buiten de besloten ruimte van de
inrichting liggend deel van het horecabedrijf waar sta- of
zitgelegenheid kan worden geboden en waar tegen vergoeding
dranken kunnen worden geschonken of spijzen voor directe
consumptie kunnen worden bereid of verstrekt.
Onder exploitant wordt in deze paragraaf
verstaan: degene die een horecabedrijf exploiteert op
grond van het bepaalde in artikel 2:28.
2:28Exploitatievergunning horecabedrijf (en bijbehorend
terras)1.Het is verboden een horecabedrijf en eventueel bijbehorend
terras te exploiteren zonder vergunning van de
burgemeester.2.De burgemeester weigert de vergunning indien de exploitatie van
het horecabedrijf en/of het bijbehorende terras in strijd is met
een geldend bestemmingsplan, beheersverordening, exploitatieplan
of voorbereidingsbesluit.3.In afwijking van het bepaalde in artikel 1:8 kan de burgemeester
de vergunning slechts geheel of gedeeltelijk weigeren indien
naar zijn oordeel moet worden aangenomen dat de woon- of
leefsituatie in de omgeving van het horecabedrijf of de openbare
orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed.4.Geen vergunning is vereist voor een horecabedrijf dat zich
bevindt in een winkel als bedoeld in artikel 1 van de
Winkeltijdenwet voor zover de activiteiten van het horecabedrijf
een nevenactiviteit vormen van de winkelactiviteit.5.Onverminderd het gestelde in het derde lid kan de burgemeester
de exploitatievergunning ten behoeve van één of meer bij een
horecabedrijf behorende terrassen weigeren:
indien het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg
dan wel een gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de
weg of voor het doelmatig en veilig gebruik
daarvan;
indien dat gebruik een belemmering kan worden voor het
doelmatig beheer en onderhoud van de weg.
6.De burgemeester kan in het belang van de openbare orde, de woon-
en leefomgeving en het uiterlijk aanzien van het terras nadere
regels stellen met betrekking tot terrassen bij
horecabedrijven.7.De burgemeester kan bepalen dat, het gestelde in het eerste lid
niet geldt voor één of meer in dat besluit aangeduide soorten
horecabedrijven in de gehele gemeente dan wel in een of meer
daarin aangewezen gedeelten van de gemeente.8.De exploitatie van een horecabedrijf, waarop een besluit als
bedoeld in het zevende lid van toepassing is, moet zodanig
geschieden dat daardoor de woon- en leefsituatie in de omgeving
van het horecabedrijf en/of de openbare orde niet op
ontoelaatbare wijze nadelig worden beïnvloed2:29Sluitingstijd1.Het is de exploitant verboden het horecabedrijf voor bezoekers
geopend te hebben, of bezoekers inhet horecabedrijf te laten
verblijven: op maandag tot en met zaterdag tussen 1:00 uur en
7:00 uur, en op zondag tussen 00:00 uur en 7:00 uur.2.De burgemeester kan door middel van een vergunningvoorschrift
andere sluitingstijden vaststellen voor een afzonderlijk
horecabedrijf, in de gehele gemeente dan wel in één of meer
aangewezen gedeelten van de gemeente bepalen dat in het
horecabedrijf na 00:00 uur op zondag en na 1:00 uur op de
overige dagen, geen nieuwe bezoekers meer in het horecabedrijf
mogen worden toegelaten, en dat tussen 03:00 uur en 7:00 uur
geen bezoekers meer in het horecabedrijf mogen verblijven.3.Het in het eerste en tweede lid bepaalde geldt niet voor zover
in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door op de Wet
milieubeheer gebaseerde voorschriften.4.De sluitingstijd van een terras behorende bij een horecabedrijf
is op alle dagen van de week uiterlijk om 00:00 uur. 2:30Afwijking sluitingstijd; tijdelijke sluiting1.De burgemeester kan in het belang van de openbare orde,
veiligheid, zedelijkheid of gezondheid ofin geval van bijzondere omstandigheden voor een of meer
horecabedrijven tijdelijk andere dan dekrachtens artikel 2:29 geldende sluitingstijden vaststellen of
tijdelijk sluiting bevelen.2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover in het
daarin geregelde onderwerp wordt voorziendoor artikel 13b van de Opiumwet.2:31Aanwezigheid in gesloten horecabedrijfHet is bezoekers verboden zich in een horecabedrijf te bevinden
gedurende de tijd dat het bedrijf krachtensartikel 2:29 of ingevolge een op grond van artikel 2:30 genomen
besluit gesloten dient te zijn.2:32Handel in horecabedrijven1.In dit artikel wordt onder handelaar verstaan: de handelaar als
bedoeld in artikel 1 van de algemene maatregel van bestuur op
grond van artikel 437, eerste lid, van het Wetboek van
Strafrecht.2.De exploitant van een horecabedrijf laat niet toe dat een
handelaar of een voor hem handelendpersoon in dat bedrijf enig voorwerp verwerft, verkoopt of op
enig andere wijze overdraagt.2:33OrdeverstoringHet is verboden in een horecabedrijf de orde te verstoren.2:33aZwarte lijst1.Het is de houder van een inrichting, als bedoeld in artikel
2:27, eerste lid, verboden in die inrichting toe te laten of te
laten verblijven niet tot zijn gezin behorende personen, die
naar het oordeel van de burgemeester misbruik van
alcoholhoudende drank plegen te maken en wier namen als zodanig
schriftelijk door de burgemeester aan die houder zijn
opgegeven.2.Het is aan een persoon wiens naam ingevolge het bepaalde in het
eerste lid door de burgemeeste aan de houders van inrichtingen,
als bedoeld in artikel 2:27, eerste lid, is opgegeven, verboden
zichin een dergelijke inrichting te bevinden nadat hij schriftelijk
door de burgemeester van dit verbod in kennis is gesteld.3.Het verbod in het tweede lid geldt voor een bepaalde periode,
die niet langer is dan een jaar.2:34Het college als bevoegd bestuursorgaanIndien een horecabedrijf geen inrichting is in de zin van artikel
174 van de Gemeentewet, treedt hetcollege op als bevoegd bestuursorgaan voor de toepassing van artikel
2:28 tot en met 2:318aBIJZONDERE BEPALINGEN OVER HORECABEDRIJVEN ALS BEDOELD IN DE
DRANK- EN HORECAWET2.34aBegripsomschrijving1.Voor de toepassing van deze afdeling wordt verstaan onder:
de wet: Drank- en Horecawet;
terras: het buiten de besloten ruimte gelegen deel van
een inrichting waarin het horecabedrijf wordt
uitgeoefend, waar sta- of zitgelegenheid kan worden
geboden en waar bedrijfsmatig of anders dan om niet
dranken of spijzen voor gebruik ter plaatse mogen worden
verstrekt;
vergunning: de vergunning als bedoeld in artikel 3 van
de wet;
bezoeker: een ieder die zich in een inrichting bevindt,
met uitzondering van:
leidinggevenden in de zin van de wet;
personen die dienst doen in de inrichting;
personen wier aanwezigheid in de inrichting
wegens dringende redenen noodzakelijk is;
paracommerciële inrichting: een inrichting waarin een
paracommerciële rechtspersoon in eigen beheer het
horecabedrijf exploiteert.
2.Voor de toepassing van deze afdeling wordt onder de overige
begrippen in deze afdeling verstaan wat de wet daaronder
verstaat.2.34b Schenktijden para commerciële inrichtingen1.In paracommerciële inrichtingen wordt alcoholhoudende drank
uitsluitend vertsrekt gedurende de periode beginnende met een
uur voor aanvang en eindigende met een uur na beëindiging van
activiteiten die passen binnen de statutaire doelomschrijving
van de desbetreffende paracommerciële rechtspersoon.2.Onvermimderd het eerste lid, wordt in paracommerciële
inrichtingen acoholhoudende drank uitsluitend vertrekt op
werkdagen tussen 19:00 en 24:00 uur en op zaterdag, zondag en
algemeen erkende feestdagen tussen 13:30 en 24:00 uur. 2.34cBijeenkomsten in paracommerciële inrichtingen1.Het is in paracommerciële inrichtingen verboden om
alcoholhoudende drank te schenken tijdens bijeenkomsten van
persoonlijke aard of die gericht zijn op personen die niet of
niet rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende
rechtspersoon betrokken zijn.2.In afwijking van lid 1 hebben paracommerciële inrichtingen de
mogelijkheid om alcoholhoudende drank te verstrekken tijdens ten
hoogste 6 bijeenkomsten per jaar van persoonlijke aard of die
gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de
activiteiten van de desbetreffende rechtspersoon betrokken zijn.
3.De paracommerciële rechtspersoon doet uiterlijk 5 werkdagen
vóór een bijeenkomst als bedoeld in het tweede lid hiervan
melding aan de burgemeester.2.34dSchenken van sterk alcoholhoudende drankHet is verboden in paracommerciële inrichtingen sterke drank te
verstrekken.2.34ePrijsactiesTer bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de
openbare orde is het verboden bedrijfsmatig of anders dan om niet
alcoholhoudende dranken:
te verstrekken voor gebruik ter plaatse tegen een prijs die
voor een periode van 24 uur of korter lager ligt dan 60% van
de prijs die in de betreffende horecalokaliteit of op het
betreffende terras gewoonlijk wordt gevraagd;
aan te bieden voor gebruik elders dan ter plaatse tegen een
prijs die voor een periode van een week of korter lager is
dan 70% van de prijs die in het betreffende verkooppunt
gewoonlijk wordt gevraagd.
2.34fOntheffingen1.De burgemeester kan op aanvraag tijdelijk, in bijzondere
gevallen, ontheffing verlenen van de in artikelen 2.34b, 2.34c
en 2.34d opgenomen bepalingen en/of verboden. 2.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene Wet
Bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.3.Het college is bevoegd om voor dorps- en gemeenschapshuizen
nadere regels vast te stellen voor het verlenen van een
ontheffing als bedoeld in het eerste lid van dit artikel.2.34gIntrekkingsgronden ontheffingNaast de in artikel 1:6 vermelde intrekkings- en wijzigingsgronden
kan de in artikel 2:34F bedoelde ontheffing ook worden ingetrokken
of gewijzigd indien zich feiten hebben voorgedaan, die de vrees
wettigen, dat het van kracht blijven van de ontheffing gevaar
oplevert voor de openbare orde, veiligheid of zedelijkheid.9.TOEZICHT OP INRICHTINGEN TOT HET VERSCHAFFEN VAN
NACHTVERBLIJF2:35BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder inrichting: elke al dan niet
besloten ruimte waarin, in de uitoefeningvan beroep of bedrijf, aan
personen de mogelijkheid van nachtverblijf of gelegenheid tot
kamperenwordt verschaft.2:36Kennisgeving exploitatieDegene die een inrichting opricht, overneemt, verplaatst of de
exploitatie of feitelijke leiding van eeninrichting staakt, is
verplicht binnen drie dagen daarna daarvan schriftelijk kennis te
geven aan de burgemeester.2:37Nachtregister(vervallen)2:38Verschaffing gegevens nachtregisterDegene die in een inrichting nachtverblijf houdt of de kampeerder is
verplicht de exploitant of feitelijk leidinggevende van die
inrichting volledig en naar waarheid naam, adres, woonplaats,
geboortedatum, geboorteplaats, betrekking, dag van aankomst en de
dag van vertrek te verstrekken.10.TOEZICHT OP SPEELGELEGENHEDEN2:39Speelgelegenheden1.Dit artikel verstaat onder speelgelegenheid: een voor het
publiek toegankelijke gelegenheid waar bedrijfsmatig of in een
omvang alsof deze bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt geboden
enig spel te beoefenen, waarbij geld of in geld inwisselbare
voorwerpen kunnen worden gewonnen of verloren.2.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
speelgelegenheid te exploiteren of te doen exploiteren. Het
verbod is niet van toepassing op:
speelautomatenhallen waarvoor op grond van artikel 30c,
eerste lid, onder c, van de Wet op de Kansspelen
vergunning is verleend;
speelgelegenheden waarvoor de minister van Veiligheid en
Justitie of de Kamer van Koophandel bevoegd is
vergunning te verlenen;
c.speelgelegenheden waar de mogelijkheid wordt geboden
om het kleine kansspel als bedoeld in artikel 7c van de
Wet op de kansspelen te beoefenen, of te spelen op
speelautomaten als bedoeld in artikel 30 van de Wet op
de kansspelen , of de handeling als bedoeld in artikel
1, onder a, van de Wet op de kansspelen te
verrichten.
3.De burgemeester weigert de vergunning:
indien naar zijn oordeel moet worden aangenomen dat de
woon en leefsituatie in de omgeving van de
speelgelegenheid of de openbare orde op ontoelaatbare
wijze nadelig worden beïnvloed door de exploitatie van
de speelgelegenheid;
indien de exploitatie van de speelgelegenheid in strijd
is met een geldend bestemmingsplan.
2:40Speelautomaten1.In dit artikel wordt verstaan onder:
Wet: de Wet op de kansspelen;
speelautomaat: automaat als bedoeld in artikel 30, onder
a, van de Wet;
kansspelautomaat: automaat als bedoeld in artikel 30,
onder c, van de Wet;
hoogdrempelige inrichting: inrichting als bedoeld in
artikel 30, onder d, van de Wet;
laagdrempelige inrichting: inrichting als bedoeld in
artikel 30, onder e, van de Wet.
In hoogdrempelige inrichtingen zijn twee speelautomaten
toegestaan, waarvan maximaal twee
kansspelautomaten.
2.In laagdrempelige inrichtingen zijn twee speelautomaten
toegestaan, met dien verstande dat kansspelautomaten in het
geheel niet zijn toegestaan.11.MAATREGELEN TEGEN OVERLAST EN BALDADIGHEID2:41Betreden gesloten woning of lokaal1.Het is verboden zonder ontheffing van de burgemeester een
krachtens artikel 174a van de Gemeentewet gesloten woning, een
niet voor publiek toegankelijk lokaal of een bij die woning of
dat lokaal behorend erf te betreden.2.Het is verboden zonder ontheffing van de burgemeester een
krachtens artikel 13b van de Opiumwet gesloten woning, een niet
voor het publiek toegankelijk lokaal, een bij die woning of dat
lokaal behorend erf, een voor het publiek toegankelijk lokaal of
bij dat lokaal behorend erf te betreden.3.Deze verboden gelden niet voor personen wier aanwezigheid in de
woning of het lokaal wegens dringende reden noodzakelijk
is.2:42Plakken en kladden1.Het is verboden een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaatszichtbaar is te bekrassen of
te bekladden.2.Het is verboden zonder schriftelijke toestemming van de
rechthebbende op een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is:
een aanplakbiljet of ander geschrift, afbeelding of
aanduiding aan te plakken, te doen aanplakken, op andere
wijze aan te brengen of te doen aanbrengen;
met kalk, krijt, teer of een kleur of verfstof een
afbeelding, letter, cijfer of teken aan te brengen of te
doen aanbrengen.
3.Het in het tweede lid gestelde verbod is niet van toepassing
indien gehandeld wordt krachtens wettelijk voorschrift.4.Het college kan aanplakborden aanwijzen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen.5.Het is verboden de in het vierde lid bedoelde aanplakborden te
gebruiken voor het aanbrengen van handelsreclame.6.Het college kan nadere regels stellen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen, die geen betrekking mogen
hebben op de inhoud van de meningsuitingen en
bekendmakingen.7.De houder van de in het tweede lid bedoelde schriftelijke
toestemming is verplicht die aan een opsporingsambtenaar op
diens eerste vordering terstond ter inzage af te geven.2:43Vervoer plakgereedschap e.d.1.Het is verboden op de weg of openbaar water te vervoeren of bij
zich te hebben enig aanplakbiljet, aanplakdoek, kalk, teer,
kleur of verfstof of verfgereedschap.2.Dit verbod is niet van toepassing, indien de genoemde materialen
of gereedschappen niet zijn gebruik of niet zijn bestemd voor
handelingen als verboden in artikel 2:42.2:44Vervoer inbrekerswerktuigen en geprepareerde
voorwerpen1.Het is verboden op een openbare plaats inbrekerswerktuigen te
vervoeren of bij zich te hebben.2.Het is verboden op de weg in de nabijheid van winkels te
vervoeren of bij zich te hebben een tas of andere voorwerpen die
er kennelijk toe zijn uitgerust om het plegen van winkeldiefstal
te vergemakkelijken.3.De in het eerste en tweede lid gestelde verboden zijn niet van
toepassing indien de genoemde gereedschappen, voorwerpen of
middelen niet zijn gebruikt of niet zijn bestemd voor de in het
eerste lid en/of tweede lid bedoelde handelingen.2:45Betreden van plantsoenen e.d.[niet van toepassing]2:46Rijden over bermen e.d.[niet van toepassing]2:47Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen1.Het is verboden:
op een openbare plaats te klimmen of zich te bevinden op
een beeld, monument, overkapping, constructie, openbare
toiletgelegenheid, voertuig, hekheining of andere
afsluiting, verkeersmeubilair en daarvoor niet bestemd
straatmeubilair;
zich op een openbare plaats zodanig op te houden dat aan
weggebruikers of bewoners van nabij de weg gelegen
woningen onnodig overlast of hinder wordt
veroorzaakt
2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door artikel 424, 426 bis of 431 van
het Wetboek van Strafrecht of artikel 5 van de Wegenverkeerswet
1994.2:48Verboden drankgebruik1.Het is voor personen die de leeftijd van achtien jaar hebben
bereikt verboden op een openbare plaats, die deel uitmaakt van
een door het college aangewezen gebied, alcoholhoudende drank te
gebruiken of aangebroken flessen, blikjes en dergelijke met
alcoholhoudendedrank bij zich te hebben.2.Het bepaalde in het eerste lid geldt niet voor:
een terras dat behoort bij een horecabedrijf, als
bedoeld in artikel 1 van de Drank- en Horecawet;
de plaats, niet zijnde een horecabedrijf, als bedoeld
onder a, waarvoor een ontheffing geldt krachtens artikel
35 van de Drank- en Horecawet.
2:49Verboden gedrag bij of in gebouwen1.Het is verboden:
zich zonder redelijk doel in een portiek of poort op te
houden;
zonder redelijk doel in, op of tegen een raamkozijn of
een drempel van een gebouw te zitten of te liggen.
2.Het is aan anderen dan bewoners of gebruikers van flatgebouwen,
appartementsgebouwen en soortgelijke meergezinshuizen en van
gebouwen die voor publiek toegankelijk zijn, verboden zich
zonder redelijk doel te bevinden in een voor gemeenschappelijk
gebruik bestemde ruimte van zo'n gebouw.2:50Hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke
ruimtenHet is verboden zich zonder redelijk doel op een voor anderen
hinderlijke wijze op te houden in of op een voor het publiek
toegankelijk portaal, telefooncel, wachtlokaal voor een openbaar
vervoermiddel, parkeergarage, rijwielstalling of een andere
soortgelijke, voor het publiek toegankelijke ruimte dan wel deze te
verontreinigen of te bezigen voor een ander doel dan waarvoor de
desbetreffende ruimte is bestemd.2:51Neerzetten van fietsen e.d.Het is verboden op een openbare plaats een fiets of een bromfiets te
plaatsen of te laten staan tegen een raam, een raamkozijn, een deur,
de gevel van een gebouw dan wel in de ingang van een portiek
indien:
dit in strijd is met de uitdrukkelijk verklaarde wil van de
gebruiker van dat gebouw of dat portiek;
daardoor die ingang versperd wordt.
2:52Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein
e.d.Het is verboden op de door het college of de burgemeester aangewezen
uren en plaatsen zich met een fiets of bromfiets te bevinden op een
door het college of de burgemeester aangewezen terrein waar een
markt, kermis, uitvoering, bijeenkomst of plechtigheid gehouden
wordt die publiek trekt, mits dit verbod kenbaar is aan de bezoekers
van het terrein.2:53Bespieden van personen[vervallen]2:54Bewakingsapparatuur[gereserveerd]2:55Nodeloos alarmeren[gereserveerd]2:56Alarminstallaties[gereserveerd]2:57Loslopende honden1.Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te
laten verblijven of te laten lopen:
binnen de bebouwde kom op de weg zonder dat die hond
aangelijnd is;
op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als
zodanig ingerichte kinderspeelplaats, zandbak of
speelweide of op een andere door het college aangewezen
plaats;
op de weg zonder voorzien te zijn van een halsband of
een ander identificatiekenmerk dat de eigenaar of houder
duidelijk doet kennen.
2.Het verbod in het eerste lid aanhef en onder b is niet van
toepassing op door het college aangewezen plaatsen.3.De verboden genoemd in het eerste lid onder a en b gelden niet
voor zover de eigenaar of houder van een hond zich vanwege zijn
handicap door een geleidehond laat begeleiden en de hond als
zodanig aantoonbaar gekwalificeerd is of indien een eigenaar of
houder van een hond deze aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot
geleidehond.2:58Verontreiniging door honden1.De eigenaar of houder van een hond is verplicht ervoor te zorgen
dat die hond zich niet van uitwerpselen ontdoet:
op een gedeelte van de weg dat bestemd is of mede
bestemd voor het verkeer van voetgangers;
op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als
zodanig ingerichte kinderspeelplaats, zandbak of
speelweide;
op locaties binnen de bebouwde kom, die zijn aangewezen
als locaties waar een hond los mag lopen;
op een andere door het college aangewezen plaats.
2.Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing op door
het college aangewezen plaatsen.3.De strafbaarheid wegens overtreding van het in het eerste lid
gestelde gebod wordt opgeheven indien de eigenaar of houder van
de hond er zorg voor draagt dat de uitwerpselen onmiddellijk
worden verwijderd.2:59Gevaarlijke honden1.Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te
laten verblijven of te laten lopen op een openbare plaats of op
het terrein van een ander:
anders dan kort aangelijnd nadat het college aan de
eigenaar of de houder heeft bekendgemaakt dat het die
hond gevaarlijk of hinderlijk acht en een aanlijngebod
in verband met het gedrag van die hond noodzakelijk
vindt;
anders dan kort aangelijnd en voorzien van een muilkorf
nadat het college aan de eigenaar of de houder heeft
bekendgemaakt dat het die hond gevaarlijk of hinderlijk
acht en een aanlijn en muilkorfgebod in verband met het
gedrag van die hond noodzakelijk vind.
2.In afwijking van artikel 2:57, eerste lid onder c, geldt voor
het bepaalde in het eerste lid bovendien dat de hond voorzien
moet zijn van een optisch leesbaar, niet- verwijderbaar
identificatiekenmerk in het oor of de buikwand.3.In het eerste lid wordt verstaan onder:
muilkorf: een muilkorf als bedoeld in artikel 1, onder
d, van de Regeling agressieve dieren;
kort aanlijnen: aanlijnen van een hond met een lijn met
een lengte, gemeten van hand tot halsband, die niet
langer is dan 1,50 meter.
4.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Regeling agressieve
dieren.2:60Houden van hinderlijke of schadelijke dieren1.Het is verboden op door het college ter voorkoming of opheffing
van overlast of schade aan de openbare gezondheid aangewezen
plaatsen, buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer, bij dat aanwijzingsbesluit aangeduide dieren:
aanwezig te hebben;
aanwezig te hebben anders dan met inachtneming van de
door hetcollege gestelde regels;
aanwezig te hebben tot een groter aantal dan in die
aanwijzing is aangegeven, of;
te voeren.
2.Het is verboden op een krachtens het eerste lid aangewezen
plaats daarbij aangeduide dieren aanwezigte hebben, dan wel
aanwezig te hebben anders dan met inachtneming van de door het
college gestelde regels, dan wel aanwezig te hebben in een
groter aantal dan door het college is aangegeven.3.Het college kan de rechthebbende op een onroerende zaak gelegen
binnen een krachtens het eerste lid aangewezen gedeelte van de
gemeente ontheffing verlenen van het in het tweede lid gestelde
verbod.2:61Wilde dieren[gereserveerd]2:62Loslopend veeDe rechthebbende op vee dat zich bevindt in een aan een weg liggend
weiland of terrein dat niet van die weg is afgescheiden door een
deugdelijke veekering, is verplicht ervoor te zorgen dat zodanige
maatregelen getroffen worden dat dit vee die weg niet kan
bereiken.2:63Duiven[vervallen]2:64Bijen[vervallen]2:65BedelarijHet is verboden in door het college aangewezen gebieden op of aan de
weg of in een voor het publiek toegankelijk gebouw te bedelen om
geld of andere zaken.2:66Vloekverbod1.Het is verboden in het openbaar de naam van God vloekende te
gebruiken.2.Het is verboden in het openbaar ruwe of onzedelijke taal te
gebruiken.3.Het bepaalde in lid 1 geldt indien het Wetboek van Strafrecht
van toepassing is.12.BEPALINGEN TER BESTRIJDING VAN HELING VAN GOEDEREN2:66Begripsbepaling In deze afdeling wordt verstaan onder handelaar: een handelaar als
bedoeld in artikel 1 van de algemene maatregel van bestuur op grond
van artikel 437, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht .2:67Verplichtingen met betrekking tot het verkoopregister1.De handelaar is verplicht aantekening te houden van alle
gebruikte of ongeregelde goederen die hij verkoopt of op andere
wijze overdraagt, in een doorlopend en een door of namens de
burgemeester gewaarmerkt register, en daarin onverwijld op te
nemen:
het volgnummer van de aantekening met betrekking tot het
goed;
de datum van verkoop of overdracht van het goed;
een omschrijving van het goed, daaronder begrepen - voor
zover dat mogelijk is - soort, merk en nummer van het
goed;
de verkoopprijs of andere voorwaarden voor overdracht
van het goed; en
de naam en het adres van degene die het goed heeft
verkregen.
2.De burgemeester kan vrijstelling verlenen van deze
verplichtingen.3.Op de vrijstelling is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) van toepassing2:68Voorschriften als bedoeld in artikel 437 van het Wetboek van
Strafrecht De handelaar of een voor hem handelend persoon is verplicht:
de burgemeester binnen drie dagen schriftelijk in kennis te
stellen:
dat hij het beroep van handelaar uitoefent met vermelding
van zijn woonadres en het adres van de bij zijn onderneming
behorende vestiging;
van een verandering van de onder a, sub 1, bedoelde
adressen;
dat hij het beroep van handelaar niet langer uitoefent;
dat hij enig goed kan verkrijgen dat redelijkerwijs van een
misdrijf afkomstig is of voor de rechthebbende verloren is
gegaan;
de burgemeester op eerste aanvraag zijn administratie of
register ter inzage te geven;
aan de hoofdingang van elke vestiging een kenteken te hebben
waarop zijn naam en de aard van de onderneming duidelijk
zichtbaar zijn;
een door opkoop verkregen goed gedurende de eerste drie
dagen in bewaring te houden in de staat waarin het goed
verkregen is.
13.VUURWERK2:71BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder consumentenvuurwerk:
Consumentenvuurwerk waarop het Besluit van 22 januari 2002, houdende
nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en professioneelvuurwerk (Vuurwerkbesluit) van toepassing is.2:72Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk tijdens de
verkoopdagenHet is verboden in de uitoefening van een bedrijf of nevenbedrijf
consumentenvuurwerk ter beschikking te stellen dan wel voor het ter
beschikking stellen aanwezig te houden, zonder een vergunning van
hetcollege van de gemeente waar het bedrijf is of zal worden
gevestigd.2:73Bezigen van consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisseling1.Het is verboden consumentenvuurwerk te bezigen op een door het
college in het belang van de voorkoming van gevaar, schade of
overlast aangewezen plaats.1.Het is verboden consumentenvuurwerk op een openbare plaats te
bezigen als dat gevaar, schade of overlast kan veroorzaken.3.De in het eerste en tweede lid gestelde verboden gelden niet
voor zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
artikel 429, aanhef en onder 1, van het Wetboek van Strafrecht
.2:73aCarbidbussen1.Het is verboden op of aan de weg of op een voor het publiek
toegankelijk terrein met gebruikmaking van carbid voorwerpen af
te schieten:
binnen de bebouwde kom
buiten de bebouwde kom op andere tijden dan op 31
december na 10.00 uur en op 1 januari voor 02.00
uur.
met meer dan vier carbidbussen in georganiseerd
verband.
2.Het bepaalde in lid 1 geldt niet voor zover de Wet geluidhinder
of het Vuurwerkbesluit Wet milieugevaarlijke stoffen van
toepassing is.3.Van het in het eerste lid onder c gestelde verbod kan ontheffing
worden verleend voor het schieten (in georganiseerd verband) met
vijf of meer carbidbussen in directe nabijheid van elkaar op 31
december. Deze ontheffing dient ten minste vier weken van
tevoren te worden aangevraagd bij de burgemeester. Indien 31
december op een zondag valt, kan de burgemeester ontheffing van
het eerste lid onder b en c verlenen, zodat op 30 december in
plaats van 31 december in georganiseerd verband met vijf of meer
carbidbussen geschoten kan worden.14.DRUGSOVERLAST2:74Drugshandel op straatOnverminderd het bepaalde in de Opiumwet is het verboden op of aan
de weg post te vatten of zich daar heen en weer te bewegen en zich
op of aan wegen in of op een voertuig te bevinden of daarmee heen en
weer of rond te rijden, met het kennelijke doel om middelen als
bedoeld in artikel 2 en 3 van de Opiumwet , of daarop gelijkende
waar, al dan niet tegen betaling af te leveren, aan te bieden of te
verwerven, daarbij behulpzaam te zijn of daarin te bemiddelen.2:76Openlijk drugsgebruikHet is verboden in door het college aangewezen gebieden op of aan de
weg of in een voor het publiek toegankelijk gebouw middelen als
bedoeld in de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet te gebruiken, toe te
dienen, dan wel voorbereidingen daartoe te verrichten of ten behoeve
van het gebruik voorwerpen of stoffen voorhanden te hebben.15.BESTUURLIJKE OPHOUDING, VEILIGHEIDSRISICOGEBIEDEN EN
CAMERATOEZICHT3.SEKSINRICHTINGEN, SEKSWINKELS, STRAATPROSTITUTIE1.BEGRIPSBEPALINGEN3:1BegripsbepalingenIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder:
a.prostitutie: het zich beschikbaar stellen tot het
verrichten van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
b.prostituee: degene die zich beschikbaar stelt tot het
verrichten van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
c.seksinrichting: de voor het publiek toegankelijke,
besloten ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof
zij bedrijfsmatig was seksuele handelingen worden verricht,
of vertoningen van erotisch-pornografische aard plaatsvinden. Onder een seksinrichting
worden in elk geval verstaan: een seksbioscoop,
seksautomatenhal, sekstheater, een parenclub of een
prostitutiebedrijf waaronder tevens begrepen een
erotische-massagesalon, al dan niet in combinatie met
elkaar;
d.escortbedrijf: de natuurlijke persoon, groep van personen
of rechtspersoon die bedrijfsmatig of in een omvang alsof
zij bedrijfsmatig was prostitutie aanbiedt die op een andere
plaats dan in de bedrijfsruimtewordt uitgeoefend;
e.sekswinkel: de voor het publiek toegankelijke besloten
ruimte waarin hoofdzakelijk goederen van erotisch-
pornografische aard aan particulieren plegen te worden
verkocht of verhuurd;
f.exploitant: de natuurlijke persoon of personen of
rechtspersoon of rechtspersonen die een seksinrichting of
escortbedrijf exploiteert, dan wel exploiteren en de tot
vertegenwoordiging van die rechtspersoon of rechtspersonen
bevoegde natuurlijke persoon of personen;
beheerder: de natuurlijke persoon of personen die de
onmiddellijke feitelijke leiding uitoefent, dan wel
uitoefenen in een seksinrichting of escortbedrijf;
bezoeker: degene die aanwezig is in een seksinrichting, met
uitzondering van:
de exploitant;
de beheerder;
de prostituee;
het personeel dat in de seksinrichting werkzaam
is;
toezichthouders die zijn aangewezen op grond van
artikel 6.2 van deze verordening;
andere personen wier aanwezigheid in de
seksinrichting wegens dringende redenen noodzakelijk
is.
3:2Bevoegd bestuursorgaanIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder bevoegd bestuursorgaan: het
college of, voorzover het betreft voor het publiek openstaande
gebouwen en daarbij behorende erven als bedoeld in artikel 174 van
de Gemeentewet , de burgemeester.3:3Nadere regelsMet het oog op de in artikel 3:13 genoemde belangen, kan het college
over de uitoefening van de bevoegdheden zoals genoemd in dit
hoofdstuk nadere regels vaststellen.2.SEKSINRICHTINGEN, STRAATPROSTITUTIE EN DERGELIJKE3:4Seksinrichtingen1.Het is verboden een seksinrichting of escortbedrijf te
exploiteren of te wijzigen zonder vergunning van het bevoegd
bestuursorgaan.2.In de aanvraag om vergunning en in de vergunning wordt in ieder
geval vermeld:
de persoonsgegevens van de exploitant;
de persoonsgegevens van de beheerder; en
de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf.
3:5Gedragseisen exploitant en beheerder1.De exploitant en de beheerder:
staat niet onder curatele en is niet ontzet uit de
ouderlijke macht of de voogdij;
is niet in enig opzicht van slecht levensgedrag; en
heeft de leeftijd van eenentwintig jaar bereikt.
2.Naast de gestelde eisen in het eerste lid, is de exploitant en
de beheerder niet:
met toepassing van de artikel 37 van het Wetboek van
Strafrecht in een psychiatrisch ziekenhuis geplaatst of
met toepassing van artikel 37a van het Wetboek van
Strafrecht ter beschikking gesteld;
binnen de laatste vijf jaar onherroepelijk veroordeeld
tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van zes maanden
of meer door de rechter in Nederland, de Nederlandse
Antillen of Aruba, dan wel door een andere rechter
wegens een misdrijf waarvoor naar Nederlands recht een
bevel tot voorlopige hechtenis ingevolge artikel 67,
eerste lid van het Wetboek van Strafvordering is
toegelaten;
binnen de laatste vijf jaar bij tenminste twee
rechterlijke uitspraken onherroepelijk veroordeeld tot
een onvoorwaardelijke geldboete van 500 euro of meer of
tot een andere hoofdstraf als bedoeldin artikel 9,
eerste lid, onder a van het Wetboek van Strafrecht ,
wegens dan wel medewegens overtreding van:- bepalingen gesteld bij of krachtens de Drank- en
Horecawet , de Opiumwet , de Vreemdelingenwet en de Wet
arbeid vreemdelingen ;- de artikelen 137c tot en met 137g , 140 , 240b , 242
tot en met 249 , 252 , 250a (oud), 273f , 300 tot en met
303 , 416 , 417 , 417bis , 426 , 429quater en 453 van
het Wetboek van Strafrecht ;- de artikelen 8 en 162, derde lid , alsmede artikel 6
juncto artikel 8 of juncto artikel 163 van de
Wegenverkeerswet 1994 ;
de artikelen 1, onder a, b en d , 13 , 14 , 27
en 30b van de Wet op de kansspelen ;
de artikelen 2 en 3 van de Wet op de weerkorpsen
;
de artikelen 54 en 55 van de Wet wapens en
munitie.
3.Met een veroordeling als bedoeld in het tweede lid wordt gelijk
gesteld:
vrijwillige betaling van een geldsom als bedoeld in
artikel 74, tweede lid onder a van het Wetboek van
Strafrecht of artikel 76, derde lid onder a van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen, tenzij de geldsom
minder dan 375 euro bedraagt;
een bevel tot tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke
straf.
4.De periode van vijf jaar, genoemd in het tweede lid, wordt:
bij de weigering van een vergunning teruggerekend vanaf
de datum van beslissing op de aanvraag van de
vergunning;
bij de intrekking van een vergunning teruggerekend vanaf
de datum van de intrekking van dezevergunning.
5.De exploitant of de beheerder is binnen de laatste vijf jaar
geen exploitant of beheerder geweest van een seksinrichting of
escortbedrijf die voor ten minste een maand door het bevoegde
bestuursorgaan is gesloten, of waarvan de vergunning bedoeld in
artikel 3.4, eerste lid, is ingetrokken, tenzij aannemelijk is
dat hem ter zake geen verwijt treft.3:6Sluitingstijden1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben en daarin bezoekers toe te laten of te laten verblijven
tussen 0:00 uur en 9:00 uur.2.Het bevoegd bestuursorgaan kan door middel van een voorschrift
als bedoeld in artikel 1:4 voor een afzonderlijke seksinrichting
andere sluitingstijden vaststellen.3.Het is bezoekers van een seksinrichting verboden zich daarin te
bevinden gedurende de tijd dat die seksinrichting krachtens het
eerste lid of tweede lid, dan wel krachtens artikel 3:7, eerste
lid, gesloten dient te zijn.4.Het in het eerste tot en met derde lid bepaalde geldt niet
voorzover in de daarin geregelde onderwerpen wordt voorzien door
de op de Wet milieubeheer gebaseerde voorschriften.3:7Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke)
sluiting1.Met het oog op de in artikel 3:13, tweede lid, genoemde belangen
of in geval van strijdigheid met de bepalingen in dit hoofdstuk
kan het bevoegd bestuursorgaan:
tijdelijk andere dan de krachtens artikel 3:6, eerste of
tweede lid, geldende sluitingsuren vaststellen;
van een afzonderlijke seksinrichting al dan niet
tijdelijk de gedeeltelijke of algehele sluiting
bevelen.
2.Onverminderd het bepaalde in artikel 3:41 van de Algemene wet
bestuursrecht , maakt het bevoegd bestuursorgaan het in het
eerste lid bedoelde besluit openbaar bekend overeenkomstig
artikel 3:42 Algemene wet bestuursrecht .3:8Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en
beheerder1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben, zonder dat de ingevolge artikel 3:4 op de vergunning
vermelde exploitant of beheerder in de seksinrichting aanwezig
is.2.De exploitant en de beheerder zien er voortdurend op toe dat in
de seksinrichting:
geen strafbare feiten plaatsvinden, waaronder in ieder
geval de feiten genoemd in de titels XIV (misdrijven
tegen de zeden), XVIII (misdrijven tegen de persoonlijke
vrijheid), XX (mishandeling), XXII (diefstal) en XXX
(heling) van het Tweede Boek van het Wetboek van
Strafrecht , in de Opiumwet en in de Wet wapens en
munitie ; en
geen prostitutie wordt uitgeoefend door personen in
strijd met het bij of krachtens de Wet arbeid
vreemdelingen of de Vreemdelingenwet bepaalde.
3:9Straatprostitutie1.Het is verboden, door handelingen, houding, woord, gebaar of op
andere wijze, passanten tot prostitutie te bewegen, uit te
nodigen dan wel aan te lokken.2.Met het oog op de naleving van het in het eerste lid gestelde
verbod, kan door politieambtenaren het bevel worden gegeven zich
onmiddellijk in een bepaalde richting te verwijderen.3:10SekswinkelsHet is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin een
sekswinkel te exploiteren in door het college in het belang van de
openbare orde of de woon- en leefomgeving aangewezen gebieden of
delen van de gemeente.3:11Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en
dergelijke1.Het is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin
of daarop goederen, opschriften, aankondigingen, gedrukte of
geschreven stukken dan wel afbeeldingen van
erotisch-pornografische aard openlijk ten toon te stellen, aan
te bieden of aan te brengen:
indien het bevoegd bestuursorgaan aan de rechthebbende
heeft bekendgemaakt dat de wijze van tentoonstellen,
aanbieden of aanbrengen daarvan, de openbare orde of de
woon- en leefomgeving in gevaar brengt;
anders dan overeenkomstig de door het bevoegd
bestuursorgaan in het belang van de openbare orde of de
woon- en leefomgeving gestelde regels.
2.Het in het eerste lid gestelde verbod is niet van toepassing op
het tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen van goederen,
opschriften, aankondigingen, gedrukte of geschreven stukken dan
wel afbeeldingen, die dienen tot het openbaren van gedachten en
gevoelens als bedoeld in artikel 7,eerste lid, van de Grondwet
.3.BESLISSINGSTERMIJN; WEIGERINGSGRONDEN3:12Beslissingstermijn(niet van toepassing)3:13Weigeringsgronden1.De vergunning bedoeld in artikel 3:4, eerste lid, wordt
geweigerd indien:
de exploitant of de beheerder niet voldoet aan de in
artikel 3:5 gestelde eisen;
de vestiging of de exploitatie van de seksinrichting of
het escortbedrijf in strijd is met een geldend
bestemmingsplan, stadsvernieuwingsplan of
leefmilieuverordening;
er aanwijzingen zijn dat in de seksinrichting of het
escortbedrijf personen werkzaam zijn of zullen zijn in
strijd met artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht
of met het bij of krachtens de Wet arbeid vreemdelingen
of de Vreemdelingenwet bepaalde.
2.In afwijking van artikel 1:8 kan de vergunning bedoeld in
artikel 3:4, eerste lid, dan wel de aanwijzing of vaststelling
bedoeld in artikel 3:9, eerste lid, worden geweigerd in het
belang van:
de openbare orde;
het voorkomen of beperken van overlast;
het voorkomen of beperken van aantasting van het woon-
en leefklimaat;
de veiligheid van personen of goederen;
de verkeersvrijheid of -veiligheid;
de gezondheid of zedelijkheid;
de arbeidsomstandigheden van de prostituee.
4.BEËINDIGING EXPLOITATIE; WIJZIGING BEHEER3:14Beëindiging exploitatie1.De vergunning vervalt zodra de ingevolge artikel 3:4 op de
vergunning vermelde exploitant, de exploitatie van de
seksinrichting of het escortbedrijf feitelijk heeft
beëindigd.2.Binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie,
geeft de exploitant daarvan schriftelijk kennis aan het bevoegd
bestuursorgaan.3:15Wijziging beheer1.Indien een beheerder als bedoeld in artikel 3:1, onder g, het
beheer in de seksinrichting of het escortbedrijf feitelijk heeft
beëindigd, geeft de exploitant daarvan binnen een week na de
feitelijke beëindiging van het beheer schriftelijk kennis aan
het bevoegd bestuursorgaan.2.Het beheer kan worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder,
indien het bevoegd bestuursorgaan op aanvraag van de exploitant
heeft besloten de verleende vergunning overeenkomstig de
wijziging in het beheer te wijzigen. Het bepaalde in artikel
3:13, eerste lid, aanhef en onder a, is van overeenkomstige
toepassing.3.In afwachting van het besluit bedoeld in het tweede lid, kan het
beheer worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder zodra de
exploitant een aanvraag als bedoeld in het tweede lid heeft
ingediend, totdat over de aanvraag is besloten.4.BESCHERMING VAN HET MILIEU EN HET NATUURSCHOON EN1.GELUIDHINDER EN VERLICHTING4:1BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
Besluit: het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer;
inrichting: inrichting type A of type B als bedoeld in het
Besluit;
houder van een inrichting: degene die als eigenaar,
bedrijfsleider, beheerder of anderszins een inrichting
drijft;
collectieve festiviteit: festiviteit die niet specifiek aan
één of een klein aantal inrichtingen is verbonden;
incidentele festiviteit: festiviteit of activiteit die
gebonden is aan één of een klein aantal inrichtingen;
geluidsgevoelige gebouwen: woningen en gebouwen die op grond
van artikel 1 van de Wet geluidhinder worden aangemerkt als
geluidsgevoelige gebouwen met uitzondering van gebouwen
behorende bij de betreffende inrichting;
geluidsgevoelige terreinen: terreinen die op grond van
artikel 1 van de Wet geluidhinder worden aangemerkt als
geluidsgevoelige terreinen met uitzondering van terreinen
behorende bij de betreffende inrichting;
onversterkte muziek: muziek die niet elektronisch is
versterkt.
4:2Aanwijzing collectieve festiviteiten1.De geluidsnormen als bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20
van het Besluit en artikel 4:5 van deze verordening gelden niet
voor door het college per kalenderjaar aan te wijzen collectieve
festiviteiten gedurende de daarbij aan te wijzen dagen of
dagdelen.2.De voorwaarden met betrekking tot de verlichting ten behoeve van
sportbeoefening in de buitenlucht als bedoeld in artikel 3.148,
eerste lid, van het Besluit gelden niet voor door het college
per kalenderjaar aan te wijzen collectieve festiviteiten
gedurende de daarbij aan te wijzen dagen of dagdelen.3.In een aanwijzing als bedoeld in het eerste en tweede lid, kan
het college bepalen dat de aanwijzing slechts geldt in een of
meer van de volgende delen: Elburg/Oostendorp, ’t Harde een
Doornspijk (inclusief Hoge Enk).4.Het college maakt de aanwijzing ten minste vier weken voor het
begin van een nieuw kalenderjaar bekend.5.Het college kan wanneer een collectieve festiviteit
redelijkerwijs niet te voorzien was, een festiviteit terstond
als collectieve festiviteit als bedoeld in het eerste lid
aanwijzen.6.Het equivalente geluidsniveau LAeq veroorzaakt door de
inrichting, bedraagt niet meer dan 45 dB(A), gemeten op de gevel
van gevoelige gebouwen op een hoogte van 1,5 meter.7.De geluidswaarde als bedoeld in het zesde lid is inclusief
onversterkte muziek en exclusief 10 dB(A) toeslag vanwege
muziekcorrectie. Tevens wordt de bedrijfsduurcorrectie buiten
beschouwing gelaten.8.Op de dagen als bedoeld in het eerste lid dient het ten gehore
brengen van extra muziek - hoger dan de geluidsnorm als bedoeld
in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20 van het Besluit en artikel
4:5 van deze verordening- uiterlijk om 23:00 uur te worden
beëindigd.4:3Kennisgeving incidentele festiviteiten1.Het is een inrichting toegestaan maximaal één incidentele
festiviteit per kalenderjaar te houden waarbij de geluidsnormen
als bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20 van het Besluit
en artikel 4:5 van deze verordening niet van toepassing zijn,
mits de houder van de inrichting ten minste twee weken voor de
aanvang van de festiviteit het college daarvan in kennis heeft
gesteld.2.Het is een inrichting toegestaan om tijdens maximaal twee
incidentele festiviteiten per kalenderjaar de verlichting langer
aan te houden ten behoeve van sportactiviteiten waarbij artikel
3.148, eerste lid van het Besluit, niet van toepassing is, mits
de houder van de inrichting ten minste tien werkdagen voor de
aanvang van de festiviteit het college daarvan in kennis heeft
gesteld.3.Het college stelt een formulier vast voor het doen van een
kennisgeving.4.De kennisgeving wordt geacht te zijn gedaan wanneer het
formulier, volledig en naar waarheid ingevuld, tijdig is
ingeleverd op de plaats op dat formulier vermeld.5.De kennisgeving wordt tevens geacht te zijn gedaan wanneer het
college op verzoek van de houder van een inrichting een
incidentele festiviteit, die redelijkerwijs niet te voorzien
was, terstond toestaat.6.Het equivalente geluidsniveau LAeq veroorzaakt door de
inrichting bedraagt niet meer dan 45 dB(A), gemeten op de gevel
van geluidgevoelige gebouwen op een hoogte van 1,5 meter.7.De geluidswaarde als bedoeld in het zesde lid is inclusief
onversterkte muziek en exclusief 10 dB(A) toeslag vanwege
muziekcorrectie. Tevens wordt de bedrijfsduurcorrectie buiten
beschouwing gelaten.8.Op de dagen als bedoeld in het eerste lid wordt het ten gehore
brengen van extra muziek - hoger dan de geluidsnorm als bedoeld
in de artikelen 2.17 , 2.19 en 2.20 van het Besluit en artikel
4:5 van deze verordening - uiterlijk om 23:00 uur
beëindigd.9.De geluidsnorm als bedoeld in het zesde lid geldt voor het
bebouwde gedeelte van de inrichting en niet voor de
buitenruimte.10.Bij het ten gehore brengen van muziekgeluid blijven ramen en
deuren gesloten, behoudens voor het onmiddellijk doorlaten van
personen of goederen.4:4Verboden incidentele festiviteiten[gereserveerd]4:5Onversterkte muziek1.Bij het ten gehore brengen van onversterkte muziek, zoals
bedoeld in artikel 2.18, eerste lid onder f en vijfde lid van
het Besluit binnen inrichtingen is de onder e. opgenomen tabel
van toepassing, met dien verstande dat:
de in de tabel aangegeven waarden binnen in- of
aanpandige gevoelige gebouwen niet gelden indien de
gebruiker van deze gevoelige gebouwen geen toestemming
geeft voor het in redelijkheiduitvoeren of doen
uitvoeren van geluidsmetingen;
de in de tabel aangegeven waarden op de gevel ook gelden
bij gevoelige terreinen op de grens van het
terrein;
de waarden in in- en aanpandige gevoelige gebouwen, voor
zover het woningen betreft, gelden in geluidsgevoelige
ruimten en verblijfsruimten;
bij het bepalen van de geluidsniveaus zoals vermeld in
de tabel geen bedrijfsduurcorrectie wordt
toegepast.
Tabel:
7:00 – 19:00 uur19:00 – 23:00 uur23:00 -7:00 uurLAr,LT op de gevel van gevoelige gebouwen50 dB(A)45 dB(A)40 dB(A)LAr,LT in in- en aanpandige gevoelige
gebouwen35 dB(A)30 dB(A)25 dB(A)LAmax op de gevel van gevoelige gebouwen70 dB(A)65 dB(A)60 dB(A)LAmax in in- en aanpandige gevoelige
gebouwen55 dB(A)50 dB(A)45 dB(A)
2.Voor de duur van 4 uur in de week is onversterkte muziek,
vanwege het oefenen door muziekgezelschappen zoals orkesten,
harmonie- en fanfaregezelschappen, in een inrichting gedurende
de dagen avondperiode uitgezonderd van de genoemde
geluidsniveaus in het eerste lid.3.Indien versterkte elementen worden gecombineerd met onversterkte
elementen, wordt het hele samenspel beschouwd als versterkte
muziek en is het Besluit van toepassing.4.Het eerste lid geldt niet indien artikel 4:2 of artikel 4:3 van
deze verordening van toepassing is.4:6Overige geluidhinder1.Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer of het Besluit toestellen of geluidsapparaten in
werking te hebben of handelingen te verrichten op een zodanige
wijze dat voor een omwonende of voor de omgeving geluidshinder
wordt veroorzaakt.2.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.3.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Wet geluidhinder, de
Zondagswet, de Wet openbare manifestaties, het Vuurwerkbesluit
of de Provincialemilieuverordening.4:6aGeluidshinder door bromfietsen e.d.Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer zich met een motorvoertuig of een bromfiets zodanig te
gedragen, dat daardoor voor een omwonende of overigens voor de
omgeving (geluid)hinder ontstaat.2.BODEM-, WEG- EN MILIEUVERONTREINIGING4:7Straatvegen(Vervallen)4:8Natuurlijke behoefte doenHet is verboden binnen de bebouwde kom op een openbare plaats zijn
natuurlijke behoefte te doen buiten daarvoor bestemde plaatsen.4:9Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen
en putten buiten gebouwenSloten en andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten
gebouwen mogen zich niet bevinden in een toestand die gevaar
oplevert voor de veiligheid, nadeel voor de gezondheid of hinder
voor degebruikers van de gebouwen of voor anderen.3.BEWAREN VAN HOUTOPSTANDEN (NIET VAN TOEPASSING)Vastgelegd in de Bomenverordening 2009.4.MAATREGELEN TEGEN ONTSIERING EN STANKOVERLAST4:13Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen
enz.1.Het is verboden op door het college in het belang van het
uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming of opheffing
van overlast dan wel voorkoming van schade aan de openbare
gezondheid aangewezen plaatsen, buiten een inrichting in de zin
van de Wet milieubeheer, in de openlucht of buiten de weg de
volgende voorwerpen of stoffen op te slaan, te plaatsen of
aanwezig te hebben:
onbruikbare of aan hun oorspronkelijke bestemming
onttrokken voer- of vaartuigen of onderdelen
daarvan;
bromfietsen en motorvoertuigen of onderdelen
daarvan;
kampeermiddelen als bedoeld in artikel 4:17 of
onderdelen daarvan, indien het plaatsen of aanwezig
hebben daarvan geschiedt voor verkoop of verhuur of
anderszins voor een commercieel doel;
mestopslag, gierkelder of andere verzamelplaatsen van
vuil, een verzameling ingekuild gras, loof of pulp of
ingekuilde landbouwproducten, afbraakmaterialen en oude
metalen.
2.Het is verboden op een door het college aangewezen plaats een
bepaald voorwerp of bepaalde stof: op te slaan, te plaatsen of
aanwezig te hebben.3.Het college kan bij de aanwijzing als bedoeld in het eerste en
tweede lid nadere regels stellen.4.Het in dit artikel bepaalde geldt niet voorzover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet ruimtelijke
ordening of de Provinciale Verordening.4:14Stankoverlast door gebruik van meststoffen[gereserveerd]4:15Omgevingsvergunning handelsreclame1.Het is verboden zonder vergunning van het college op of aan een
onroerende zaak handelsreclame te maken of te voeren met behulp
van een opschrift, aankondiging of afbeelding in welke vorm dan
ook, die van af de weg zichtbaar is.2.Het verbod geldt niet voor:
onverlichte opschriften, aankondigingen of afbeeldingen
in het inwendige gedeelte van de onroerende zaak, tenzij
deze in ernstige mate in strijd is met de redelijke
eisen van welstand;
onverlichte opschriften of aankondigingen, daartoe
aangewezen door de overheid;
onverlichte opschriften of aankondigingen kleiner dan
0,50 m² en de langste zijde korter dan 1 meter die
betrekking hebben op:
een openbare verkoping of een aanbieding ter
verkoop, verhuur of verpachting van een onroerende
zaak, zulks voor zolang zij feitelijke betekenis
hebben;
het beroep, de dienst of het bedrijf dat in of
op de onroerende zaak wordt uitgeoefend of
waarvoor die zaak is bestemd;
onverlichte en verlichte opschriften of aankondigingen
in gebieden op bedrijventerreinen die volgens de
Welstandsnota als welstandsvrij zijn aangemerkt, tenzij
deze worden geplaatst bij of op panden aan de randen van
het bedrijventerrein en mits die betrekking hebben op
het beroep, de dienst of het bedrijf dat op de
onroerende zaak wordt uitgeoefend;
onverlichte en verlichte (mits niet periodiek oplichtend
of bewegend) opschriften of aankondigingen die worden
geplaatst bij of op panden aan de randen van het
bedrijventerrein als bedoeld in de Welstandsnota indien
het gaat om:
maximaal één opschrift of aankondiging per
bedrijfsunit, die vlak op de gevel wordt
geplaatst, die maximaal 2 meter hoog is en niet
breder dan de helft van de breedte van de
bedrijfsunit met een maximale breedte van 6
meter;
maximaal 2 vrijgeplaatste opschriften of
aankondigingen op de onroerende zaak die niet
breder zijn dan 2 meter en niet hoger dan 3,5
meter;
maximaal 1 vrijgeplaatste vlag per bedrijf met
een maximale stoklengte van 6 meter en een
maximale oppervlakte van 4 m2,mits die betrekking hebben op het beroep, de
dienst of het bedrijf dat op de onroerende zaak
wordt uitgeoefend;
onverlichte opschriften of aankondigingen in het
beschermd stadsgezicht indien het gaat om:
maximaal 2 vlaggen per pand aan de gevel met een
maximale stoklengte van 1 meter en een maximale
oppervlakte van 1,5 m2
maximaal 1 historisch verantwoord bord per gevel
met een maximale oppervlakte van 0,5 m2 die op de
gevel van de begane grond van een horecabedrijf
wordt bevestigd met daarop de dag- dan wel
weekaanbiedingen dan wel menu’s, mits die betrekking hebben op het beroep, de
dienst of het bedrijf dat op de onroerende zaak
wordt uitgeoefend;
onverlichte opschriften of aankondigingen op panden met
een detailhandelsbestemming, niet gelegen op
bedrijventerreinen en niet in het beschermd stadsgezicht
indien het gaat om:
maximaal 2 vlaggen per pand aan de gevel met een
maximale oppervlakte van 1,5 m2,mits die betrekking hebben op het beroep, de
dienst of het bedrijf dat op de onroerende zaak
wordt uitgeoefend;
onverlichte opschriften die betrekking hebben op de naam
of de aard van in uitvoering zijnde bouwwerken of op de
namen van degenen die bij het ontwerp of de uitvoering
van het bouwwerk betrokken zijn, mits deze opschriften
zijn aangebracht op borden bij of op de in uitvoering
zijnde bouwwerken zelf, zulks voor zolang zij feitelijke
betekenis hebben;
onverlichte opschriften of aankondigingen dienstbaar aan
het openbare vervoer, indien deze zijn aangebracht ten
dienste van dat vervoer.
3.Het is verboden door een opschrift, aankondiging of afbeelding
als bedoeld in het tweede lid de veiligheid van het verkeer in
gevaar te brengen of ernstige hinder voor de omgeving te
veroorzaken.4.In afwijking van artikel 1:8 kan een vergunning als bedoeld in
het eerste lid worden geweigerd:
indien de handelsreclame, hetzij op zichzelf, hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan redelijke eisen
van welstand;
in het belang van de verkeersveiligheid;
in het belang van de voorkoming of beperking van
overlast voor gebruikers van een in de nabijheidgelegen
onroerende zaak.
5.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor voorwerpen waarop
artikel 2.10a van toepassing is.6.Het verbod in het eerste lid geldt niet voorzover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Provinciale
landschapsverordening;7.De weigeringsgrond van het vierde lid, onder a, geldt niet voor
bouwwerken;8.De weigeringsgrond van het vierde lid, onder c, geldt niet
voorzover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
de Wet milieubeheer.4:16Vergunningsplicht lichtreclame[gereserveerd]5.KAMPEREN BUITEN KAMPEERTERREINEN4:17BegripsbepalingIn deze afdeling wordt onder kampeermiddel verstaan: Een onderkomen
of voertuig waarvoor geen bouwvergunning in de zin van artikel 40
van de Woningwet is vereist, dat bestemd of opgericht is dan wel
gebruikt wordt of kan worden gebruikt voor recreatief
nachtverblijf.4:18Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen1.Het is verboden ten behoeve van recreatief nachtverblijf
kampeermiddelen te plaatsen of geplaatst te houden buiten een
kampeerterrein dat als zodanig in het bestemmingsplan is bestemd
of mede bestemd.2.Het verbod geldt niet voor het plaatsen van kampeermiddelen voor
eigen gebruik door de rechthebbende op een terrein.3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het eerste lid.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8. kan de ontheffing
worden geweigerd in het belang van:
de bescherming van natuur en landschap;
de bescherming van een stadsgezicht.
4:19Aanwijzing kampeerplaatsen1.Het verbod van artikel 4:18, eerste lid is niet van toepassing
op door het college aangewezen plaatsen.2.Het college kan daarbij nadere regels stellen in het belang van
de gronden, genoemd in artikel 4:18, vierde lid.6.BESCHERMING PLANTEN4.20Planten, paddenstoelen, mossen1.Het is verboden planten, paddenstoelen en mossen, behorende tot
de in het tweede lid van dit artikel genoemde soorten of delen
daarvan:
van hun groeiplaats te verwijderen;
onder zich te hebben of te koop aan te bieden.
2.Het bepaalde in het eerste lid van dit artikel is van toepassing
op:
alle soorten niet op stenen groeiende korstmossen
(Lichenes);
kussentjesmos (Leucobryum glaucum).
3.Het bepaalde in het eerste lid van dit artikel geldt niet,
indien de in het eerste lid van dit artikel genoemde
handelingen;
betrekking hebben op planten gekweekt in tuinen of
kwekerijen;
geschieden in het kader van werkzaamheden, die verband
houden met normaal onderhoud en/of exploitatie van
terreinen;
niet meer dan twee exemplaren of delen van de in het
tweede lid onder b. genoemde paddestoelen betreffen,
waarbij geen onderscheid wordt gemaakt tussen de soorten
paddestoelen
niet meer dan één dm² van de in het tweede lid onder c.
genoemde mossen betreffen.
4.Burgemeester en wethouders kunnen van het in het eerste lid van
dit artikel gestelde verbod ontheffing verlenen, al dan niet
onder voorschriften.5.ANDERE ONDERWERPEN BETREFFENDE DE HUISHOUDING DER GEMEENTE1.PARKEEREXCESSEN5:1BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
voertuigen: alle voertuigen als bedoeld in artikel 1, onder
a, ah, ia, af en onder al, van het Reglement verkeersregels
en verkeerstekens (RVV 1990) met uitzondering van: treinen,
trams en kleine wagens zoals: kruiwagens, kinderwagens en
rolstoelen.
parkeren: parkeren als bedoeld in artikel 1, onder ac, van
het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV
1990).
5:2Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d.1.Onder verhuren als bedoeld in dit artikel wordt mede
verstaan:
het gebruiken van een voertuig voor het geven van
lessen;
het gebruiken van een voertuig voor het vervoeren van
personen tegen betaling.
2.Tot de voertuigen als bedoeld in dit artikel worden niet
gerekend:
voertuigen voor persoonlijk gebruik van de in het derde
lid bedoelde persoon.
3.Het is degene die er zijn bedrijf, nevenbedrijf dan wel een
gewoonte van maakt voertuigen te stallen, te herstellen, te
slopen, te verhuren of te verhandelen, verboden:
drie of meer voertuigen die hem toebehoren of zijn
toevertrouwd, op de weg te parkeren binnen een cirkel
met een straal van 100 meter met als middelpunt een van
deze voertuigen;
de weg als werkplaats voor voertuigen te gebruiken.
4.Het college kan ontheffing van het verbod verlenen.5:3Te koop aanbieden van voertuigen1.Het is verboden op een door het college aangewezen weg een
voertuig te parkeren met het kennelijke doel het te koop
aanbieden of te verhandelen. .Het college kan ontheffing van het verbod verlenen.5:4Defecte voertuigen[vervallen]5:5Voertuigwrakken1.Het is verboden een voertuig dat rijtechnisch in onvoldoende
staat van onderhoud en tevens in een kennelijk verwaarloosde
toestand verkeert op de weg te parkeren. 2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Wet Milieubeheer. 5:6Kampeermiddelen e.a.1.Het is verboden een voertuig dat voor recreatie of anderszins
voor andere dan verkeersdoeleinden wordt gebruikt (bijvoorbeeld
aanhangwagens, keten enz.):
langer dan op drie achtereenvolgende dagen op wegen
binnen de bebouwde kom en op andere door het college
aangewezen wegen te plaatsen of te hebben, waar dit naar
zijn oordeel buitensporig is met het oog op de verdeling
van beschikbare parkeerruimte of schadelijk is voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente;
op een door het college aangewezen plaats te parkeren,
waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente.
2.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid,
aanhef en onder a, gestelde verbod.3.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet voorzover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door het
Provinciaal wegenreglement of de Provinciale
landschapsverordening.5:7Parkeren van reclamevoertuigen1.Het is verboden een voertuig dat is voorzien van een aanduiding
van handelsreclame, op de weg te parkeren met het kennelijk doel
om daarmee handelsreclame te maken.2.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.5:8Parkeren van grote voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan
2,4 meter te parkeren op een door het college aangewezen plaats,
waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk
aanzien van de gemeente.2.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter, een breedte van meer dan
2 meter of een hoogte van meer dan 2,4 meter, op de weg te
parkeren bij een voor bewoning of ander dagelijks gebruik
bestemd gebouw op zodanige wijze dat daardoor het uitzicht van
bewoners of gebruikers vanuit dat gebouw op hinderlijke wijze
wordt belemmerd of hun anderszins hinder of overlast wordt
aangedaan.3.Het in het tweede lid gestelde verbod geldt niet op werkdagen
van maandag tot en met vrijdag, dagelijks van 08.00 tot 18.00
uur.4.Het college kan van de in het eerste en tweede lid gestelde
verboden ontheffing verlenen.5:9Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van lading, een
lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4
meter, op de weg te parkeren bij een voor bewoning of ander
dagelijks gebruik bestemd gebouw op zodanige wijze dat daardoor
het uitzicht van bewoners of gebruikers vanuit dat gebouw op
hinderlijke wijze wordt belemmerd of hen anderszins hinder of
overlast wordt aangedaan.2.Het verbod geldt niet gedurende de tijd die nodig is voor en
gebruikt wordt voor het uitvoeren van werkzaamheden waarvoor de
aanwezigheid van het voertuig ter plaatse noodzakelijk is.3.Het college kan van de in het eerste lid gestelde verboden
ontheffing verlenen.5:10Parkeren van voertuigen met stankverspreidende
stoffen[gereserveerd]5:11Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen1.Het is verboden met een voertuig te rijden door of deze te doen
of te laten staan in een park of plantsoen of een van
gemeentewege aangelegde beplanting of groenstrook.2.Dit verbod is niet van toepassing:
op de weg;
op voertuigen die worden gebruikt voor werkzaamheden
door of vanwege de overheid;
op voertuigen, waarmee standplaats wordt of is ingenomen
op terreinen die voor dit doel zijn bestemd.
3.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.5:12Overlast van fiets of bromfiets1.Het is verboden op door het college in het belang van het
uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming of opheffing
van overlast, of ter voorkoming van schade aan de openbare
gezondheid aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen onbeheerd
buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten
staan.2.Het is verboden op door het college aangewezen plaatsen fietsen
of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde
periode onafgebroken te laten staan.2.COLLECTEREN5:13Inzameling van geld of goederen1.Het is verboden zonder vergunning van het college een openbare
inzameling van geld of goederen te houden of daartoe een
intekenlijst aan te bieden.2.Onder een inzameling van geld of goederen wordt mede verstaan:
het bij het aanbieden van goederen, waartoe ook worden gerekend
geschreven of gedrukte stukken, dan wel bij het aanbieden van
diensten aanvaarden van geld of goederen, indien daarbij te
kennen wordt gegeven of de indruk wordt gewekt dat de opbrengst
geheel of ten dele voor een liefdadig of ideëel doel is
bestemd.3.Het verbod geldt niet voor een inzameling die in besloten kring
gehouden wordt.3.VENTEN5:14Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt onder venten verstaan: het in de
uitoefening van de ambulante handel te koop aanbieden, verkopen
of afleveren van goederen dan wel diensten aan te bieden op een
openbare en in de open lucht gelegen plaats of aan huis;2.Onder venten wordt niet verstaan:
het aan huis afleveren van goederen door of vanwege
degene die dit doet ter exploitatie van zijn winkel als
bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet;
het te koop aanbieden, verkopen of afleveren van
goederen dan wel het aanbieden van diensten op
jaarmarkten en markten als bedoeld in artikel 160,
eerste lid, onder h, van de Gemeentewet of op
snuffelmarkten als bedoeld in artikel 5:22;
het te koop aanbieden, verkopen of afleveren van
goederen dan wel het aanbieden van diensten op een
standplaats als bedoeld in artikel 5:17.
5:15Ventverbod1.Het is verboden te venten indien daardoor de openbare orde, de
openbare veiligheid,de volksgezondheid of het milieu in gevaar
komt.2.Het is verboden te venten op zondagen, algemeen erkende
feestdagen en maandag t/m zaterdag tussen 20:00 uur en 9:00
uur.3.Het verbod als bedoeld in het eerste lid geldt niet voor zover
in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door artikel 5
van de Wegenverkeerswet .5:16Venten met gedrukte stukken1.Het verbod als bedoeld in artikel 5:15, eerste lid geldt niet
voor venten met gedrukte of geschreven stukken waarin gedachten
en gevoelens worden geopenbaard als bedoeld in artikel 7, eerste
lid, van de Grondwet.2.In afwijking van het bepaalde in het eerste lid is het venten
van gedrukte en geschreven stukken waarin gedachten en gevoelens
worden geopenbaard als bedoeld in artikel 7, eerste lid van de
Grondwet verboden:
Op door het college aangewezen openbare plaatsen;
of
Op door het college aangewezen dagen en uren.
3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het tweede lid.4.STANDPLAATSEN5:17Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt verstaan onder standplaats: het vanaf een
vaste plaats op een openbare en in de openlucht gelegen plaats
te koop aanbieden, verkopen of afleveren van goederen dan wel
diensten aan te bieden,, gebruikmakend van fysieke middelen,
zoals een kraam, een wagen of een tafel.2.Onder standplaats wordt niet verstaan:
een vaste plaats op een jaarmarkt of markt als bedoeld
in artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de
Gemeentewet;
een vaste plaats op een evenement als bedoeld in artikel
2:24.
5:18Standplaatsvergunning en weigeringsgronden1.Het is verboden zonder vergunning van het college een
standplaats in te nemen of te hebben.2.Het college weigert de vergunning wegens strijd met een geldend
bestemmingsplan.3.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de vergunning
worden geweigerd:
indien de standplaats hetzij op zichzelf hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan eisen van
redelijke welstand;
indien als gevolg van bijzondere omstandigheden in de
gemeente of in een deel van de gemeente redelijkerwijs
te verwachten is dat door het verlenen van de vergunning
voor een standplaats voor het verkopen van goederen een
redelijk verzorgingsniveau voor de consument ter plaatse
in gevaar komt.
5:19Toestemming rechthebbendeHet is de rechthebbende op een perceel verboden toe te staan dat
daarop zonder vergunning van het college standplaats wordt of is
ingenomen.5:20Afbakeningsbepalingen1.Het verbod van artikel 5:18, eerste lid geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of het Provinciaal wegenreglement.2.De weigeringsgrond van artikel 5:18, derde lid, onder a, geldt
niet voor bouwwerken.5:21Aanhoudingsplicht(Vervallen)5.SNUFFELMARKTEN5:22Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt verstaan onder snuffelmarkt: een markt in
een voor het publiek toegankelijk gebouw waar hoofdzakelijk
tweedehands en incourante goederen worden verhandeld of diensten
worden aangeboden vanaf een standplaats.2.Onder een snuffelmarkt wordt niet verstaan:
een markt of jaarmarkt als bedoeld in artikel 160,
eerste lid, aanhef en onder h, van de Gemeentewet;
een evenement als bedoeld in artikel 2:24.
5:23Organiseren van een snuffelmarkt1.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
snuffelmarkt te organiseren.2.Het verbod geldt niet voor ruimten die uitsluitend dan wel
nagenoeg geheel en voortdurend in gebruik zijn als winkel in de
zin van de Winkeltijdenwet.3.De burgemeester weigert de vergunning wegens strijd met een
geldend bestemmingsplan.6.OPENBAAR WATER5:24Voorwerpen op, in of boven openbaar water1.Het is in verband met de veiligheid op het openbaar water
verboden een voorwerp, niet zijnde een vaartuig, op, in of boven
openbaar water te plaatsen, aan te brengen of te hebben, indien
dit door zijn omvang of vormgeving, constructie of plaats van
bevestiging gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van het
openbaar water of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan,
dan wel een belemmering vormt voor het doelmatig beheer en
onderhoud van het openbaar water.2.Degene die voornemens is een steiger, een meerpaal of een ander
voorwerp met een permanent karakter op, in of boven openbaar
water te plaatsen, doet daarvan uiterlijk twee weken tevoren een
melding aan het college.3.De melding bevat in ieder geval naam, adres en contactgegevens
van de melder, en een beschrijving van de aard en omvang van het
voorwerp.4.Het verbod is niet van toepassing voorzover in de daarin
geregelde onderwerpen wordt voorzien door het Wetboek van
Strafrecht, de Scheepvaartverkeerswet, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, de Provinciale vaarwegenverordening, de
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
Telecommunicatieverordening.5:25Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen1..Het is verboden met een vaartuig een ligplaats in te nemen of
te hebben dan wel een ligplaats voor een vaartuig beschikbaar te
stellen op door het college aangewezen gedeelten van openbaar
water.2.Het college kan aan het innemen, hebben of beschikbaar stellen
van een ligplaats met dan wel voor een vaartuig op niet
krachtens het eerste lid aangewezen gedeelten van openbaar
water:
nadere regels stellen in het belang van de openbare
orde, volksgezondheid, veiligheid, milieuhygiëne en het
aanzien van de gemeente;
beperkingen stellen naar soort en aantal
vaartuigen.
3.Het verbod in het eerste lid geldt niet voorzover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet milieubeheer, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken.4.Het in de vorige leden bepaalde geldt niet voor de haven en het
havenkanaal als bedoeld in afdeling 10 van dit hoofdstuk.5:26Aanwijzingen ligplaats1.Onverminderd het krachtens het tweede lid van artikel 5:25
bepaalde kan het college aan de rechthebbende op een vaartuig
aanwijzingen geven met betrekking tot het innemen, veranderen of
gebruik van een ligplaats in het belang van de openbare orde,
volksgezondheid, veiligheid, de milieuhygiëne en het aanzien van
de gemeente.2.De rechthebbende op een vaartuig is verplicht alle door of
vanwege het college gegeven aanwijzingen met betrekking tot het
innemen, veranderen of gebruik van een ligplaats op te
volgen.3.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door het Wetboek van Strafrecht, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, het Binnenvaartpolitiereglement, de
Waterwet of de Provinciale vaarwegenverordening.4.Het in de vorige leden bepaalde geldt niet voor de haven en het
havenkanaal als bedoeld in afdeling 10 van dit hoofdstuk.5:27Verbod innemen ligplaats1.Het is verboden een ligplaats in te nemen, te hebben of
beschikbaar te stellen in strijd met het krachtens artikel 5:26,
tweede lid bepaalde.2.Het in de vorige lid bepaalde geldt niet voor de haven en het
havenkanaal als bedoeld in afdeling 10 van dit hoofdstuk.5:28Beschadigen van waterstaatswerken1.Het is verboden schade toe te brengen aan of veranderingen aan
te brengen in de toestand van bij de gemeente in beheer zijnde
openbare wateren, havens, dijken, wallen, kaden, trekpaden,
beschoeiingen, oeverbegroeiing, bruggen, zetten, duikers, pompen,
waterleidingen, gordingen, aanlegpalen, stootpalen, bakens of
sluizen.2.Het verbod geldt niet voorzover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Wetboek van Strafrecht, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of de Provinciale
vaarwegenverordening.5:29ReddingsmiddelenHet is verboden een voor het redden van drenkelingen bestemd en
daartoe bij het water aangebracht voorwerp te gebruiken voor een
ander doel dan wel voor dadelijk gebruik ongeschikt te maken.5:30Veiligheid op het water1.Het is aan een ieder die zich als bader of zwemmer in het
openbaar water ophoudt, verboden zich zodanig te gedragen dat
het scheepvaartverkeer daarvan hinder of gevaar kan
ondervinden.2.Het verbod geldt niet voorzover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Binnenvaartpolitiereglement ,
de Wet beheer rijkswaterstaatswerken of de Provinciale
vaarwegenverordening.5:31Overlast aan vaartuigen1.Het is verboden zonder redelijk doel zich vast te houden aan een
vaartuig in openbaar water, daarop te klimmen of zich daarop of
daarin te begeven of te bevinden.2.Het is aan degene die daartoe niet bevoegd is verboden een
vaartuig, liggend in of aan een openbaar water, los te
maken.7.CROSSTERREINEN EN GEMOTORISEERD EN RUITERVERKEER IN
NATUURGEBIEDEN5:32Crossterreinen1.Het is verboden op enig terrein, geen weg zijnde, met een
motorvoertuig als bedoeld in artikel 1, onderdeel z , en een
bromfiets als bedoeld in artikel 1, onderdeel i van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 een wedstrijd
dan wel, ter voorbereiding van een wedstrijd, een trainings- of
proefrit te houden of te doen houden dan wel daaraan deel te
nemen, dan wel een motorvoertuig of een bromfiets met het
kennelijke doel daartoe aanwezig te hebben.2.Het verbod van het eerste lid is niet van toepassing op door het
college aangewezen terreinen. Het college kan daarbij nadere
regels stellen voor het gebruik van deze terreinen:
in het belang van het voorkomen of beperken van
overlast;
in het belang van de bescherming van het uiterlijk
aanzien van de omgeving en ter bescherming van andere
milieuwaarden;
in het belang van de veiligheid van de deelnemers van de
in het eerste lid bedoelde wedstrijden en ritten of van
het publiek.
3.Voor de toepassing van het eerste lid wordt dat onder weg
verstaan wat artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder
verstaat.4.Het verbod in het eerste lid geldt niet voorzover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet milieubeheer of
het Besluit geluidproductie sportmotoren.5:33Beperking verkeer in natuurgebieden1.Het is verboden binnen voor publiek toegankelijke
natuurgebieden, parken, plantsoenen of voor recreatief gebruik
beschikbare terreinen te rijden of zich te bevinden met een
motorvoertuig als bedoeld in artikel 1, onder z, Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 , een bromfiets als
bedoeld in artikel 1, onder i, Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990 of met een fiets of een paard.2.Het verbod van het eerste lid is niet van toepassing op door het
college aangewezen terreinen. Het college kan daarbij nadere
regels stellen voor het gebruik van deze terreinen in het belang
van:
in het belang van het voorkomen van overlast;
in het belang van de bescherming van natuur- of
milieuwaarden;
in het belang van de veiligheid van het publiek.
3.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor bestuurders van
motorvoertuigen en bromfietsen en voor fietsers of berijders van
paarden:
ten dienste van politie, brandweer en geneeskundige
hulpverlening en van andere krachtens artikel 29, eerste
lid, Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990
door de minister van Verkeer en Waterstaat aangewezen
hulpverleningsdiensten;
die worden gebruikt in verband met beheer, onderhoud of
exploitatie van de terreinen als in het eerste lid
bedoeld;
die worden gebruikt in verband met werken die krachtens
wettelijk voorschrift moeten worden uitgevoerd;
van de zakelijk gerechtigden, huurders en pachters van
percelen die gelegen zijn binnen de terreinen als in het
eerste lid bedoeld;
voor het verkeer ten behoeve van bezoek en van de
verzorging van de onder d bedoelde personen.
4.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt voorts niet:
op wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b,
van de Wegenverkeerswet 1994;
binnen de bij of krachtens de Provinciale verordening
'Stiltegebieden' aangewezen stiltegebieden, ten aanzien
van motorrijtuigen die bij of krachtens die verordening
zijn aangewezen als 'toestel'.
5.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid
gestelde verbod.8.VERBOD VUUR TE STOKEN5:34Verbod afvalstoffen te verbranden buiten inrichtingen of
anderszins vuur te stoken1.Het is verboden in de openlucht afvalstoffen te verbranden
buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer of
anderszins vuur aan te leggen, te stoken of te hebben.2.Het verbod geldt niet voorzover het betreft:
verlichting door middel van kaarsen, fakkels en
dergelijke;
sfeervuren zoals terrashaarden en vuurkorven, indien
geen afvalstoffen worden verbrand;
vuur voor koken, bakken en braden, voorzover dat geen
gevaar, overlast of hinder voor de omgeving
oplevert.
3.Het college kan van dit verbod ontheffing verlenen.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de ontheffing
worden geweigerd ter bescherming van de flora en fauna.5.Het verbod geldt niet voorzover in het geregelde onderwerp wordt
voorzien door artikel 429, aanhef en onder 1 of 3, van het
Wetboek van Strafrecht of de Provinciale milieuverordening.9.VERSTROOIING VAN AS5:35BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder incidentele asverstrooiing:
het verstrooien van as als bedoeld in de Wet op de lijkbezorging op
een door de overledene of nabestaande(n) gewenste plek buiten een
permanent daartoe bestemd terrein.5:36Verboden plaatsen1.Incidentele asverstrooiing is verboden op:
verharde delen van de weg;
gemeentelijke begraafplaatsen.
2.Het college kan op verzoek van de nabestaande die zorgdraagt
voor de asbus op grond van bijzondere omstandigheden ontheffing
verlenen van het verbod uit het eerste lid, behoudens de
gemeentelijke begraafplaatsen.5:37Hinder of overlastIncidentele asverstrooiing is verboden indien daardoor hinder of
overlast wordt veroorzaakt voor derden.10.HAVEN EN HAVENKANAAL5.38Toepassing van deze afdelingHet bepaalde in deze afdeling is uitsluitend van toepassing op de
haven en het havenkanaal in Elburg.5.39BegripsomschrijvingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
havenmeester: de door of namens het college als zodanig
aangewezen functionaris;
schip: elk vaartuig daaronder mede verstaan drijvende
werktuigen, alsmede woonschepen, glijboten en ponten, hoe
ook genaamd en van welke grootte, inhoud, toerusting of
inrichting het ook zij;
schipper: ieder, die aan boord van enig schip voortdurend of
tijdelijk het gezag voert en bij ontbreken daarvan de
rechthebbende op het schip;
haven en havenkanaal: alle wateren vanaf het Drontermeer tot
en met de havenkom, grenzend aan de vestingstad Elburg, voor
zover in beheer bij de gemeente;
ligplaats: vaste ligplaats of passantenligplaats;
vaste ligplaats: een ligplaats bestemd voor de toewijzing
van maximaal een jaar;
passantenligplaats: een ligplaats voor vaartuigen die wordt
toegewezen voor niet langer dan veertien aaneengesloten
dagen;
los- en laadplaats: gedeelte van de haven, bedoeld voor
laad- en losactiviteiten van schepen;
woonschepen: schepen uitsluitend of hoofdzakelijk als woning
gebezigd of tot woning bestemd.
5.40Veilig vaargedrag1.Het is verboden met een schip op zodanige wijze te varen of een
lig- of laad- en losplaats in te nemen, dat de vrijheid van het
scheepvaartverkeer, de veiligheid van de opvarenden of de
veiligheid op het water zonder noodzaak in gevaar wordt gebracht
of schade wordt of kan worden veroorzaakt.2.Het is verboden zich op of in het water zodanig te gedragen dat
daardoor hinder of last wordt of kan worden veroorzaakt.3.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, de Scheepvaartwet, de provinciale
vaarwegenverordening of het provinciale vaarwegenreglement, de
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
telecommunicatieverordening van toepassing is5.41Verstoring orde en rust1.Het is verboden:
te varen in de nabijheid van wedstrijden, waterfeesten,
demonstraties of soortgelijke gebeurtenissen;
ligplaats in te nemen in de nabijheid
van als zodanig aangeduide broed- en rustplaatsen van
waterwild.
2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, de Scheepvaartwet, de provinciale
vaarwegenverordening of het provinciale vaarwegenreglement, de
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
telecommunicatieverordening van toepassing is5.42Vastleggen schepen1.De rechthebbende op een schip is verplicht zodanige maatregelen
te treffen dat dit vaartuig niet onbestuurd in openbaar
vaarwater terecht kan komen.2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, de Scheepvaartwet, de provinciale
vaarwegenverordening of het provinciale vaarwegenreglement, de
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
telecommunicatieverordening van toepassing is.5.43Aanwijzingen havenmeester1.De schipper is verplicht de aanwijzingen van de havenmeester, te
geven in het belang van de vrijheid van het scheepvaartverkeer,
de veiligheid van de opvarenden, de veiligheid te water ,en alle
overige aanwijzingen in het belang van een ordelijk
havenverkeer, stipt en onverwijld op te volgen.2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, de Scheepvaartwet, de provinciale
vaarwegenverordening of het provinciale vaarwegenreglement, d
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
telecommunicatieverordening van toepassing is.e5.44Voorwerpen op of in het water1.In afwijking van het bepaalde in artikel 5.24, eerste lid, is
het toegestaan om in, onder of over het water en de
aanlegsteigers kabels, kettingen, touwen of draden, voor zover
dienende tot het meren of slepen van voertuigen, te leggen of te
hebben.2.De havenmeester kan in het belang van de openbare orde,
veiligheid, volksgezondheid, milieuhygiene, het aanzien van de
gemeente en de waarborging van de naleving van de overige
bepalingen in deze afdeling, aan het in het eerste lid gestelde
beperkingen stellen.3.Aanwijzingen van de havenmeester, ter effectuering van de in de
tweede lid genoemde beperkingen, dienen strikt en direct te
worden opgevolgd.5.45Dreggen en schepen opleggen1.Het is verboden zonder toestemming van de havenmeester:
in het water te dreggen, daarin naar voorwerpen te
zoeken of daaruit voorwerpen te halen;
een schip op te leggen.
2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voorzover de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken,de Scheepvaartwet, de provinciale
vaarwegenverordening of het provinciale vaarwegenreglement, de
Telecommunicatiewet of de daarop gebaseerde
telecommunicatieverordening van toepassing is.5.46Slopen en baggerwerkzaamhedenHet is verboden zonder vergunning van het college in het havenkanaal
of in de haven een schip of wrak te slopen of baggerwerkzaamheden te
verrichten.5.47Verwijdering onbeheerde voorwerpenDe havenmeester kan niet of niet voldoende bemand zijnde schepen,
onbeheerd drijvende balken, palen of andere voorwerpen weren,
verhalen of in bewaring nemen voor rekening en risico van de
rechthebbende op deze voorwerpen.5.48Handelingen aan schepen door onbevoegden1.Het is verboden zonder toestemming van de rechthebbende op een
schip dat schip te betreden, daarop voorwerpen te plaatsen, het
schip te verhalen, los te maken of anderszins daarop of daaraan
handelingen te verrichten.2.Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing indien
deze handelingen worden verricht door of op aanwijzing van de
havenmeester.5.49Vaarbeperkingen1.Het is verboden in de haven en het havenkanaal te varen:
met een schip dat een grotere diepgang en/of een grotere
lengte en/of een grotere breedte heeft dan 2.50 meter
respectievelijk 55 meter respectievelijk 7 meter;
anders dan met gestreken zeilen;
met een grotere snelheid dan 5 km. per uur;
met een schip waarvan de lading nadelig is voor de
volksgezondheid, gevaar oplevert voor de openbare orde
en veiligheid, overlast van ernstige aard veroorzaakt,
of het aanzien van de gemeente schaadt;
met naast elkaar gekoppelde of vastgemaakte
schepen.
2.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid,
onder e, bepaalde.3.Het in het eerste en het tweede lid bepaalde geldt niet
voorzover de Wet beheer rijkswaterstaatswerken, de
Scheepvaartwet, de provinciale vaarwegenverordening of het
provinciale vaarwegenreglement, de Telecommunicatiewet of de
daarop gebaseerde telecommunicatieverordening van toepassing
is.5.50Laden en lossen1.Het is verboden zonder vergunning van het college voorwerpen en
goederen van welke aard ook, te laden, te lossen, over te slaan
of op te slaan anders dan het gebruiksdoel van de ligplaats
behorend.2.Het is verboden goederen op zodanige wijze te laden, te lossen,
over te slaan of op te slaan dat daardoor goederen in het water
terechtkomen.3.De schipper is verplicht in het water terechtgekomen goederen
daaruit te verwijderen, zulks ten genoege van de
havenmeester.5.51Innemen ligplaats1.Het is verboden:
een ligplaats in te nemen buiten de op grond van artikel
5.52 bestemde plaatsen;
een ligplaats in te nemen of ingenomen te houden in
strijd met het bepaalde krachtens artikel
(vergunningplicht vaste ligplaatsen) of 5.57 (toewijzing
passantenligplaatsen);
een ligplaats in te nemen of ingenomen te houden indien
daarvoor het verschuldigde havengeld niet is
betaald;
een ligplaats in te nemen of ingenomen te houden met een
schip dat bestemd is en gebezigd wordt voor het
uitoefenen van een bedrijf of het al dan niet
bedrijfsmatig aanbieden van goederen of diensten;
een ligplaats in te nemen of ingenomen te houden met een
schip met het voornemen daarop of daaraan werkzaamheden
te verrichten of te doen verrichten welke ten doel
hebben het schip daarna te gebruiken als, dan wel te
bestemmen tot een schip als bedoeld onder d;
een ligplaats in te nemen met een schip met het
voornemen daarop of daaraan werkzaamheden te verrichten
of te doen verrichten welke ten doel hebben het schip
daarna te gebruiken of te doen gebruiken als, danwel te
bestemmen tot een schip bestemd als woonschip.
2.Het college kan in het belang van de openbare orde,
volksgezondheid, veiligheid, milieuhygiëne en het aanzien van de
gemeente, van het bepaalde in het eerste lid, sub a, c, d, e en
f ontheffing verlenen.5.52Indeling haven1.Het college bepaalt welke delen van de haven en het havenkanaal
worden bestemd als:
los- en laadplaatsen;
vaste ligplaatsen voor woonschepen;
vaste ligplaatsen voor pleziervaartuigen en
vissersschepen;
passantenligplaatsen voor pleziervaartuigen en
vissersschepen;
ligplaatsen voor voormalige vissersschepen die door het
gemeentebestuur van Elburg zijn aangewezen als varende
monumenten;
ligplaatsen voor een categorie schepen welke nader door
het college kan worden bepaald.
2.Het college wijst twee vaste ligplaatsen voor woonschepen aan.
Elke ligplaats is bestemd voor één woonschip.3.De op grond van het eerste lid vastgestelde indeling wordt
vastgelegd en bijgehouden op een bij deze afdeling behorende
kaart. 5.53Vaste ligplaats1.Het is verboden zonder vergunning van het college een vaste
ligplaats in te nemen of ingenomen te houden.2.In de aanvraag om een vergunning wordt in ieder geval
vermeld:
naam, adres en woonplaats van de aanvrager;
naam, adres en woonplaats van de eigenaar van het
schip;
verklaring dat aanvrager het gebruiksrecht van het schip
heeft en het schip ook zelf gebruikt;
lengte, breedte en diepgang van het schip;
een zodanige omschrijving van het schip dat kan worden
vastgesteld welke ligplaats volgens de in artikel 5.52
vastgestelde indeling, passend is voor het betreffende
schip;
de periode waarvoor de vergunning wordt aangevraagd
indien de door aanvrager gewenste periode afwijkt van de
periode en/of verlenging als bepaald in artikel
5.55A.
3.Het college kan nadere regels stellen die voor de beoordeling
van de aanvraag noodzakelijk zijn.4.In de vergunning wordt in ieder geval vermeld:
naam, adres en woonplaats van de vergunninghouder;
lengte, breedte en diepgang van het schip;
de periode waarvoor de vergunning wordt verleend.
5.54Wachtlijsten vaste ligplaatsen1.Het college stelt per categorie vaste ligplaatsen als bedoeld in
artikel 5.52, lid 1, sub b,c,e en f een wachtlijst op, waarop
aanvragen voor een vaste ligplaats op volgorde van binnenkomst
staan vermeld.2.Voor plaatsing op een wachtlijst is vereist dat de aanvrager
verklaart het gebruiksrecht van het schip te hebben en het schip
ook zelf gaat gebruiken indien een ligplaats wordt
toegewezen.3.In de aanvraag voor plaatsing op de wachtlijst wordt in ieder
geval vermeld:
de gegevens als bedoeld in artikel 5:53, lid 2;
de verklaring als bedoeld in lid 2.
4.Plaatsing op de wachtlijst geschiedt op de dag dat door het
college wordt vastgesteld dat aan het gestelde in het derde lid
is voldaan en de gegevens en verklaring als zijnde
waarheidsgetrouw worden bevonden.5.Op de wachtlijst wordt in ieder geval aantekening gehouden
van:
de datum van plaatsing op de wachtlijst;
de voor de aanvraag als bedoeld in het derde lid
benodigde gegevens.
6.Met inachtneming van het bepaalde in artikel 5.56, lid 5,
geschiedt verwijdering van de wachtlijst door het college op één
van de volgende gronden:
op aanvraag van degene die de plaatsing op de wachtlijst
heeft aangevraagd danwel door degene die kan aantonen
gerechtigd te zijn namens en in het belang van de
aanvrager te handelen;
door verlening van een vergunning voor een vaste
ligplaats;
indien, door het innemen van een ligplaats, gevaar,
schade of hinder kan ontstaan voor de openbare orde,
volksgezondheid, veiligheid, milieuhygiëne of het
aanzien van de gemeente;
indien aanvrager redelijkerwijs geen belang meer heeft
bij plaatsing op de wachtlijst;
indien degene die de plaatsing op de wachtlijst heeft
aangevraagd een aangeboden ligplaats niet
aanvaardt.
7.Het college kan nadere regels stellen over de toepassing van een
wachtlijst voor vaste ligplaatsen.5.55Vergunningverlening vaste ligplaatsen1.Verlening van een vergunning voor vaste ligplaatsen geschiedt in
de volgende rangorde:
aanvragers aan wie reeds een vergunning, niet zijnde een
vergunning als bedoeld in artikel 5.56 is verleend voor
de voorafgaande periode;
aan aanvragers als bedoeld onder a1. worden
gelijkgesteld vergunninghouders die een aanvraag
indienen voor een ligplaats voor een ander schip binnen
dezelfde categorie, doch ongeacht de grootte van het
schip;
aanvragers die overeenkomstig het bepaalde in artikel
5.54 volgens de volgorde van datum van plaatsing op de
wachtlijst staan vermeld;
aanvragers, die niet op een wachtlijst als bedoeld in
artikel 5.53 staan vermeld, op volgorde van de datum van
ontvangst van de aanvraag, die voldoet aan de eisen als
gesteld in artikel 53, tweede lid.
2.Een vergunninghouder verkrijgt geen recht op een specifieke
ligplaats; indien een efficient gebruik van de ruimte in de
haven dit gewenst maakt kan door de havenmeester een andere
ligplaats worden aangewezen, zonder dat vergunninghouder enig
recht op schadevergoeding heeft of compensatie voor wijziging
van faciliteiten. 3.De vergunning kan worden geweigerd in het belang van de openbare
orde, volksgezondheid, veiligheid, milieuhygiëne en het aanzien
van de gemeente.55ATijdsduur vergunning1.De vergunning voor een vaste ligplaats wordt verleend voor de
periode, eindigende op 31 december van het jaar van
vergunningverlening, behalve als de vergunning uitdrukkelijk
voor een kortere periode wordt verleend. 2.Een vergunning voor een vaste ligplaats wordt wordt jaarlijks,
per kalenderjaar, automatisch verlengd, behalve als:3.vergunninghouder geen gebruik meer wil maken van de vergunning;
vergunninghouder dient dit uiterlijk 2 maanden voor afloop van
een kalenderjaar te melden aan het college;4.het college voor het einde van het kalenderjaar aan
vergunninghouder meedeelt dat de vergunning niet wordt verlengd.
55BTijdelijk toewijzen andere vaste ligplaats1.Het college kan jaarlijks maximaal 10 dagen aanwijzen waarop een
vergunninghouder geen gebruik kan maken van een toegewezen vaste
ligplaats. 2.Aan de vergunninghouder die op grond van lid 1 geen gebruik kan
maken van een toegewezen vaste ligplaats wordt, tenzij de aard
van het schip en de beschikbare ligplaatsen het onmogelijk
maken, een andere ligplaats toegewezen.3.Het bepaalde in lid 1 geldt niet voor woonschepen. 5.56Tijdelijke toewijzing1.Een vaste ligplaats is tijdelijk niet toewijsbaar in geval
van:
het ontbreken van passende gegadigden, blijkende uit het
ontbreken van een passende inschrijving op de voor de
vaste ligplaats geldende wachtlijst en het ontbreken van
aanvragen voor deze ligplaats, en er voorts op korte
termijn ook geen passende aanvraag wordt verwacht.
noodzakelijke beheers- en onderhoudswerkzaamheden in of
nabij de haven of havenkanaal.
2.Het college is bevoegd in geval een vaste ligplaats tijdelijk
niet toewijsbaar is, vergunning te verlenen voor maximaal drie
maanden. De periode kan voor maximaal drie maanden worden
verlengd.3.De belangen als bedoeld in artikel 5.55, tweede lid, zijn bij de
vergunningverlening voor een tijdelijke vaste ligplaats van
overeenkomstige toepassing.4.Degene aan wie tijdelijk een vergunning is verleend voor een
vaste ligplaats, kan na afloop van de vergunningperiode, geen
aanspraak maken op toewijzing van zijn aanvraag voor een andere
vaste of passantenligplaats. Hij wordt ook niet aangemerkt als
houder van een passantenligplaats als bedoeld in artikel 5.57.
5.Toewijzing van een tijdelijke ligplaats heeft geen verwijdering
van een eventuele plaatsing op de wachtlijst, als bedoeld in
artikel 5.54 tot gevolg.5.57Passantenligplaatsen1.Het is verboden zonder toestemming van de havenmeester een
passantenligplaats in te nemen of ingenomen te houden.2.De toestemming kan mondeling en schriftelijk worden verleend en
geschiedt op aanvraag.3.In de aanvraag wordt in ieder geval vermeld:
naam, adres en woonplaats van de aanvrager;
lengte, breedte en diepgang van het schip;
een zodanige omschrijving van het schip dat door de
havenmeester kan worden vastgesteld welke ligplaats,
volgens de in artikel 5.52 vastgestelde indeling,
passend is voor het betreffende schip;
de periode waarvoor de toestemming wordt
aangevraagd.
4.De aanvrager is verplicht eventuele overige voor de beoordeling
van de aanvraag noodzakelijke gegevens aan de havenmeester te
verschaffen.5.De toestemming geldt slechts voor de aanvrager en het in de
aanvraag vermelde schip.6.Een woonschip mag als passant maximaal veertien aaneengesloten
verblijven.5.58Toe- en afwijzing passantenligplaatsen1.Ligplaatsen voor passanten worden toegewezen op volgorde van
datum van ontvangst van de aanvragen.2.De havenmeester kan op basis van de volgende gronden afwijken
van de in het eerste lid genoemde volgorde:
ten behoeve van werkzaamheden in het belang van de
instandhouding of wijziging van het havenkanaal, de
waterkwaliteit, de kades en de overige tot de
haveninfrastructuur behorende voorzieningen;
vanwege een evenement als bedoeld in artikel 2.24 indien
het evenement in of nabij de haven en het havenkanaal
plaatsvindt en voor de organisatie van het evenement
ligplaatsen nodig zijn dan wel dat toewijzing van
ligplaatsen onevenredige schade, gevaar of hinder
toebrengt aan het evenement;
in het belang van de openbare orde, veiligheid,
volksgezondheid, milieuhygiëne en het aanzien van de
gemeente.
3.In afwijking van het bepaalde in dit artikel kan het college
bepalen dat een of meerdere passantenligplaatsen voor een
bepaalde periode niet worden toegewezen.6.STRAF-, OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN6:1StrafbepalingOvertreding van het bij of krachtens deze verordening gegeven
voorschriften, niet-nakoming van een ingevolge deze verordening
opgelegde verplichting en niet naleving van één op grond van artikel
1:4daarbij gegeven voorschriften en beperkingen, wordt gestraft met
hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede
categorie en kan bovendien worden gestraft met openbaarmaking van de
rechterlijke uitspraak.6:2Toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn belast: ambtenaren van de politie.2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het college dan
wel de burgemeester aan te wijzen personen.6:3Binnentreden woningenZij die belast zijn met het toezicht op de naleving of de opsporing van
een overtreding van de bij of krachtens deze verordening gegeven
voorschriften welke strekken tot handhaving van de openbare orde of
veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen,
zijn bevoegd tot het binnentreden in een woning zonder toestemming van
de bewoner.6:4Inwerkingtreding nieuwe en intrekking oude verordening1.De Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Elburg 2008
wordt ingetrokken.2.Deze verordening treedt in werking op 15 oktober 2010.3.Afdeling 8a van deze verordening treedt in werking op de dag na
bekendmaking.4.Op het tijdstip van inwerkingtreding van afdeling 8a wordt de Drank
en Horecaverordening 2005 ingetrokken.5.Op het tijdstip van inwerkingtreding van afdeling 8a vervallen voor
de paracommerciële inrichtingen:
de voorschriften en beperkingen die tot dat tijdstip op
grond van eerdere gemeentelijke verordeningen krachtens de
wet zijn gesteld;
de ontheffingen die tot dat tijdstip door het college van
burgemeester en wethouders en de burgemeester zijn
verleend;
de tot dat tijdstip gehanteerde schenk- of taptijden.
6.Voorschriften en beperkingen die tot het tijdstip van
inwerkingtreding van afdeling 8a op grond van eerdere gemeentelijke
verordeningen krachtens de wet zijn gesteld aan vergunningen van
andere dan in de artikel het eerste lid bedoelde inrichtingen,
blijven van kracht.7.Ontheffingen die tot het tijdstip van inwerkingtreding van afdeling
8a zijn verleend op grond van eerdere gemeentelijke verordeningen
krachtens de wet, behalve de in het vijfde lid, onder c bedoelde
ontheffingen, blijven 12 maanden na inwerkingtreding van deze
verordening van kracht. Daarna komen deze ontheffingen te
vervallen.6:5OvergangsbepalingBesluiten, genomen krachtens de verordening bedoeld in artikel 6:4,
eerste lid, die golden op het moment van de inwerkingtreding van deze
verordening en waarvoor deze verordening overeenkomstige besluiten kent,
gelden als besluiten genomen krachtens deze verordening.6:6CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Algemene plaatselijke verordening
gemeente Elburg.Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Elburgin zijn vergadering van 27 september 2010de voorzitter, de griffier,F.A. de Lange Mr.Ir. M.C. Luiting-KammingaAlgehele toelichtingAlgehele toelichting APV 2010HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1:1 BegripsomschrijvingenIn dit artikel wordt een aantal begrippen dat in de verordening wordt
gehanteerd, gedefinieerd. Van een aantal specifieke begrippen, dat wil zeggen
begrippen die op een bepaald onderdeel van deze verordening betrekking hebben,
zijn in de desbetreffende afdeling definities opgenomen.Bij de wijziging van 2008 zijn een aantal definities vervallen of
verplaatst:
De definitie van voertuigen (het oude nummer 1.1 onder e) is verplaatst.
Deze begripsomschrijving wordt maar op enkele plaatsen in de APV
gebruikt. Voertuigen worden waarnodig voortaan op die plaats
gedefinieerd.
Hetzelfde geldt voor vaartuigen (het oude nummer 1.1 onder f).
De definitie van vee (het oude nummer 1.1 onder j) is geschrapt:
Door aan te sluiten bij de Meststoffenwet ontstond een enigszins
willekeurige groep dieren die onder de APV kwamen te vallen, er daarmee
een al even willekeurige groep die daar dus niet onder viel. Verder is
"vee" een welomschreven begrip uit het dagelijks spraakgebruik, dat
verder geen definitie nodig heeft om in een juridische tekst bruikbaar
te zijn.
Over de in artikel 1:1 opgenomen definities kan het volgende worden
opgemerkt.a. Een openbare plaats Zoals hiervoor aangegeven is de definitie van weg in de APV aanzienlijk beperkt.
Dat brengt met zich mee dat de werking van artikelen in dit model waar sprake is
van de weg een (veel) beperktere werking hebben dan daarvoor. De bevoegdheid van
de gemeente gaat verder dan dat. In artikelen waar het de bedoeling is om zaken
te regelen op plaatsen die niet tot de weg kunnen worden gerekend, is gekozen
voor de term "een openbare plaats". Daarmee is beoogd om die plaatsen aan te
duiden die voor deze wijziging onder het al te brede begrip weg vielen:
al dan niet met enige beperking - voor het publiek toegankelijke pleinen
en open plaatsen, parken, plantsoenen, speelweiden, bossen en andere
natuurterreinen, ijsvlakten en aanlegplaatsen voor vaartuigen;
de voor het publiek toegankelijke stoepen, trappen, portieken, gangen,
passages en galerijen, die uitsluitend tot voor bewoning in gebruik
zijnde ruimte toegang geven en niet afsluitbaar zijn;
andere voor het publiek toegankelijke, al dan niet afsluitbare stoepen,
trappen, portieken, gangen, passages en galerijen; de afsluitbare alleen
gedurende de tijd dat zij niet door of vanwege degene die daartoe naar
burgerlijk recht bevoegd is, zijn afgesloten.
Voor het begrip openbare plaats in de zin van de Wet Openbare Manifestaties
(WOM) zie de toelichting bij artikel 2:3 Betogingen. b. Weg Een aantal van de in deze verordening opgenomen bepalingen hebben betrekking op
(verboden) gedragingen "op of aan de weg". In artikel 1:1 is de "weg" omschreven
als weg in de zin van de Wegenverkeerswet 1994 . Dat verschilt aanzienlijk van
de oude omschrijving, waar praktisch iedere publiek toegankelijke ruimte onder
het begrip "weg" viel. Daarop is kritiek gekomen, met name omdat het begrip
"weg" op die manier wel erg ver af kwam te staan van wat het normale
spraakgebruik daaronder verstaat. In de aanwijzingen voor de decentrale
regelgeving is juist aangegeven dat het normale spraakgebruik zoveel mogelijk
moet worden gevolgd (aanwijzing 66). Bij die artikelen waarvan het duidelijk de bedoeling is dat er zaken worden
geregeld die zich niet alleen op of aan de weg afspelen, is gekozen voor de
omschrijving "openbare plaats". In de wetgeving bestaan verschillende definities van het begrip "weg":
de "(Openbare) weg" in de zin van de Wegenwet: een begrip dat de
wetgever heeft gecreëerd in verband met de verkeersbehoefte. Een van de
grondbeginselen van de Wegenwet is dat het verkeer op wegen die openbaar
zijn in de zin van deze wet, het onbetwistbaar recht van vrij gebruik
heeft (behoudens bepaalde beperkingen; zie hierna);
de "weg" in de zin van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994), te weten de
voor het openbaar verkeer openstaande weg: een begrip ontstaan als
gevolg van de noodzaak om met betrekking tot de verkeersveiligheid en
het in stand houden van de weg in te grijpen.
In eerdere versies van deze toelichting was op deze plaats een nogal uitvoerige
verhandeling opgenomen over de betekenis van het begrip "weg" in de Wegenwet en
de Wegenverkeerswet. De volledigheid ging hier ten koste van de leesbaarheid en
overzichtelijkheid. Ook valt te betwijfelen of er aan deze theoretische
achtergrond veel behoefte bestond. Vandaar dat deze paragrafen zijn geschrapt.
Uiteraard zijn de teksten op verzoek nog wel beschikbaar. Op of aan de weg Verschillende bepalingen in deze verordening hebben betrekking op (verboden)
gedragingen "op of aan de weg". De term "aan de weg" duidt begripsmatig op een
zekere nabijheid ten opzichte van de weg. Daaronder vallen bijvoorbeeld
voortuinen van huizen en andere open ruimtes die aan de weg zijn gelegen.
Daaronder valt echter niet wat zich binnenshuis bevindt of afspeelt. Ook treinstations vallen buiten het bereik van de APV. Artikel 27 van de
Spoorwegwet en de daarop gebaseerde Algemeen Reglement Vervoer regelen het
bevoegd gezag inzake veiligheid, orde en rust op en om stations. c. Openbaar water Een "openbaar water" in de zin van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek is ieder
water, dat open staat voor het publiek. "Openbaar" is hier dus synoniem aan
"feitelijk voor het publiek toegankelijk". d. Bebouwde kom De reikwijdte van een aantal artikelen in deze verordening is (of kan) beperkt
(zijn) tot de bebouwde kom. Voor het begrip "bebouwde kom" kan aangesloten worden bij de aanwijzing van
gedeputeerde staten van de bebouwde kom krachtens artikel 27, lid 2, van de
Wegenwet. Voor de duidelijkheid zou de grens van de bebouwde kom op een
topografische kaart weergegeven kunnen worden en als bijlage bij de APV gevoegd
kunnen worden. e. Rechthebbende Hieronder wordt verstaan de rechthebbende naar burgerlijk recht. f. Bouwwerk Deze omschrijving verwijst naar artikel 1 van de (Model-)bouwverordening: "elke
constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die op
de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden
is, hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter
plaatse te functioneren"; g. Gebouw Deze omschrijving verwijst naar artikel 1, onder c, van de Woningwet: "elk
bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of gedeeltelijk met
wanden omsloten ruimte vormt". h. Handelsreclame In het vierde lid van artikel 7 van de Grondwet, betreffende de vrijheid van
meningsuiting, wordt handelsreclame (commerciële reclame) met zoveel woorden
buiten de werking van dit artikel geplaatst. Dit is vooral van belang in verband
met het bepaalde in het eerste lid van artikel 7, dat zich volgens vaste
jurisprudentie verzet tegen een vergunningsstelsel voor de verspreiding van
gedrukte stukken e.d. Aan een vergunningsstelsel voor handelsreclame staat het
grondwetsartikel niet in de weg. Onder het begrip “reclame” dient te worden
verstaan: iedere vorm van openbare aanprijzing van goederen en diensten. Door
dit te beperken tot “handelsreclame” heeft de in het vierde lid geformuleerde
uitzondering slechts betrekking op reclame voor commerciële doeleinden in de
ruime zin des woords en omvat zij elk aanbod van goederen en diensten, maar is
zij niet van toepassing op reclame voor ideële doeleinden. Dit betekent niet dat
handelsreclame helemaal niet beschermd wordt. Voorschriften voorhandelsreclame zullen de toets aan artikel 10 EVRM en artikel 19 IV moeten
kunnen doorstaan. Deze verdragsbepalingen verzetten zich echter niet tegen een
vergunningsstelsel.In dit artikel is met de term “bevoegd gezag” aangehaakt bij de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Die is van toepassing op de vergunning voor
aanleg of veranderen van een weg (artikel 2:11). De vergunning voor het
aanleggen of veranderen van een weg is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid
onder d van de Wabo. De Wabo kan ook van toepassing zijn op het gebruik van de
weg anders dan overeenkomstig de publieke functie daarvan, namelijk als het gaat
om het opslaan van roerende zaken (artikel 2:10a). De ontheffing voor het
opslaan van roerende zaken is aangewezen inartikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de Wabo. De omgevingsvergunning wordt door één bevoegd gezag beoordeeld en doorloopt één
procedure. De beslissing op de aanvraag kent ook één procedure van
rechtsbescherming. Het bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project zal worden verricht.
In een beperkt aantal gevallen berust de bevoegdheid tot toestemmingsverlening
niet bij het College van burgemeester en wethouders, maar bij het College van
gedeputeerde staten en in enkele gevallen bij een Minister. Het bevoegd gezag is
integraal verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is tevens belast met de
bestuursrechtelijke handhaving.Daarnaast komt in de APV op verschillende plaatsen de term “bevoegd
bestuursorgaan” voor. Daarmee wordt dan gedoeld op ofwel het College van
burgemeester en wethouders, ofwel de burgemeester. De Wabo brengt hierin geen
verandering.i. bevoegd gezagIn dit artikel is met de term “bevoegd gezag” aangehaakt bij de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Die is van toepassing op de vergunning voor
aanleg of veranderen van een weg (artikel 2:11). De vergunning voor het
aanleggen of veranderen van een weg is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid
onder d. van de Wabo. De Wabo kan ook van toepassing zijn op het gebruik van de
weg anders dan overeenkomstig de publieke functie daarvan, namelijk als het gaat
om het opslaan van roerende zaken (artikel 2:10). De ontheffing voor het opslaan
van roerende zaken is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de
Wabo. De omgevingsvergunning wordt door één bevoegd gezag beoordeeld en doorloopt één
procedure. De beslissing op de aanvraag kent ook één procedure van
rechtsbescherming. Het bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project in hoofdzaak zal
worden verricht. In een beperkt aantal gevallen berust de bevoegdheid tot
toestemmingsverlening niet bij het College van burgemeester en wethouders, maar
bij het College van gedeputeerde staten en in enkele gevallen bij een Minister.
Het bevoegd gezag is integraal verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is
tevens belast met de bestuursrechtelijke handhaving. Zie verder ook de toelichting bij de artikelen 2:10, 2:11 en 4:11 van deze
verordening.Daarnaast komt in de APV op verschillende plaatsen de term “bevoegd
bestuursorgaan” voor. Daarmee wordt dan gedoeld op ofwel het College van
burgemeester en wethouders, ofwel de burgemeester. De Wabo brengt hierin geen
verandering.Jurisprudentieb. WegStrandovergang is openbare weg in de zin van artikel 4, lid 1, onder II,
Wegenwet. ABRS 16-03-1999, Gst. 1999, 7100, 3 m.nt. HH.Nu in dit geval onvoldoende vaststaat dat de strook grond een weg in de zin van
artikel 1 APV was, staat evenmin vast dat het verbod van artikel 9.1 APV is
overtreden. ABRS 29-08-2001, LJN-nr. AD3795.h. HandelsreclameOnder een "commercieel belang te dienen" moet mede worden begrepen: dienstig te
zijn tot koop en verkoop. HR 11-05-1982, NJ 1983, 68.Artikel 1:2 BeslistermijnHet uitgangspunt van artikel 4:13 van de Awb is dat in het wettelijk voorschrift
de termijn aangegeven wordt waarbinnen de beschikking gegeven dient te worden.
Zo kan worden nagegaan wat voor iedere situatie een goede beslistermijn is. In
dit model hebben wij de beslistermijn vastgesteld op acht weken (eerste lid). Dit is gelijk aan de maximumtermijn die in artikel 4:13, tweede lid, van de Awb,
wordt gesteld. Uiteraard kan een gemeente ook kiezen voor een andere, kortere,
beslistermijn of zelfs voor per type besluit verschillende beslistermijnen. Dit
laatste doet bij uitstek recht aan het algemeen beginsel dat elke termijn
redelijk moet zijn. Tijdig beslissen is een rechtsplicht voor elk
bestuursorgaan. Het merendeel van de aanvragen zal binnen acht weken kunnen
worden afgehandeld. Meer ingewikkelde aanvragen, zeker die waarvoor meerdere
adviezen moeten worden ingewonnen, vergen soms meer tijd. De verlenging van de
beslistermijn biedt dan uitkomst. Ook deze termijn hebben we in het model op
acht weken gesteld (tweede lid). Ook hier geldt dat een individuele gemeente een
andere termijn kan vastleggen. Uitgangspunt blijft altijd dat die termijn
redelijk moet zijn. Artikel 4:14 Awb verplicht tot kennisgeving aan de aanvrager van dit
verlengingsbesluit. Indien de aanvrager meent dat de verlenging niet redelijk
is, kan hij daartegen in bezwaar en beroep gaan.DienstenrichtlijnOp vergunningprocedures voor wat betreft diensten is artikel 13 van de
Dienstenrichtlijn van toepassing. Het derde lid bepaalt dat de aanvraag binnen
een redelijke, vooraf vastgestelde termijn wordt behandeld. De achtweken-termijn
van artikel 1:2 voldoet daaraan.Artikel 13, derde lid, van de Dienstenrichtlijn bepaalt voorts dat de
beslistermijn eenmaal door de bevoegde instantie mag worden verlengd, indien dit
gerechtvaardigd wordt door de complexiteit van het onderwerp. Dit houdt in dat
voor verlenging een stevige motivering is vereist met gebruikmaking van dit
criterium.De verlenging en duur ervan worden met redenen omkleed vóór het verstrijken van
de oorspronkelijke termijn ter kennis van de aanvrager gebracht worden. Het
derde lid is een implementatie van deze verplichting.OntvangstbevestigingIndien de Dienstenrichtlijn van toepassing is, wordt op grond van artikel 13,
vijfde lid de ontvangst van elke vergunningaanvraag zo snel mogelijk bevestigd.
De ontvangstbevestiging moet de volgende informatie bevatten: de beslistermijn,
de beschikbare rechtsmiddelen en indien van toepassing de vermelding dat bij het
uitblijven van een antwoord binnen de gespecificeerde termijn de vergunning
geacht wordt te zijn verleend. Het gaat hier om toepassing van de lex
silencio.Een bevoegde instantie bevestigt eveneens de ontvangst van een melding die een
dienstverrichter krachtens wettelijk voorschrift bij een bevoegde instantie
dient te verrichten, indien door het doen van die melding en een bij wettelijk
voorschrift bepaald tijdsverloop een voorwaarde wordt vervuld voor toegang tot
of de uitoefening van een dienst.Opschorting van de termijnOp grond van de Dienstenrichtlijn gaat de termijn pas in op het tijdstip waarop
alle documenten zijn ingediend. Artikel 13, zesde lid bepaalt dat wanneer een
aanvraag onvolledig is, de aanvrager zo snel mogelijk wordt meegedeeld dat hij
aanvullende documenten moet verstrekken, en, in voorkomend geval, welke gevolgen
dit heeft voor de in artikel 13, derde lid, bedoelde termijn. Hiermee wordt
bedoeld dat moet worden meegedeeld dat de termijn pas aanvangt als de gevraagde
documenten zijn ontvangen.Deze regeling wijkt af van die van artikel 4:15 Awb: de termijn voor het geven
van een beschikking wordt opgeschort met ingang van de dag waarop het
bestuursorgaan krachtens artikel 4:5 de aanvrager uitnodigt de aanvraag aan te
vullen, tot de dag waarop de aanvraag is aangevuld of de daarvoor gestelde
termijn ongebruikt is verstreken.Als de aanvraag is aangevuld, loopt de termijn weer verder door.WaboDe tekst van het eerste lid is in overeenstemming gebracht met die van artikel
3.9, eerste lid van de Wabo. Inhoudelijk is er niets veranderd.Het derde lid is toegevoegd omdat artikel 3.9, tweede lid van de Wabo bepaalt
dat de beslistermijn niet met acht, maar slechts met zes weken kan worden
verlengd. De wegaanlegvergunning (art 2:11) en de kapvergunning (art 4:11)
vallen onder de Wabo. De vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg
is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid onder d. van de Wabo, en de vergunning
voor het vellen van houtopstanden in artikel 2.2, eerste lid onder g. De Wabo
kan ook van toepassing zijn op het gebruik van de weg anders dan overeenkomstig
de publieke functie daarvan, namelijk als het gaat om het opslaan van roerende
zaken (artikel 2:10). De ontheffing voor het opslaan van roerende zaken is
aangewezen in artikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de Wabo. De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning of ontheffing die
onder de Wabo valt, staan in de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor,
Staatscourant 2010-5162). De algemene indieningsvereisten staan in artikel 1.3
Mor, dat luidt als volgt:Artikel 1.3 indieningsvereisten bij iedere aanvraag
In de aanvraag vermeldt de aanvrager:
de naam, het adres en de woonplaats van de aanvrager, alsmede
het elektronisch adres van de aanvrager, indien de aanvraag met
een elektronisch formulier wordt ingediend;
het adres, de kadastrale aanduiding dan wel de ligging van het
project;
een omschrijving van de aard en omvang van het project;
indien de aanvraag wordt ingediend door een gemachtigde: zijn
naam, adres en woonplaats, alsmede het elektronisch adres van de
gemachtigde, indien de aanvraag met een elektronisch formulier
wordt ingediend;
indien het project wordt uitgevoerd door een ander dan de
aanvrager: zijn naam, adres en woonplaats.
De aanvrager voorziet de aanvraag van een aanduiding van de locatie van
de aangevraagde activiteit of activiteiten. Deze aanduiding geschiedt
met behulp van een situatietekening, kaart, foto’s of andere geschikte
middelen.
De aanvrager doet bij de aanvraag een opgave van de kosten van de te
verrichten werkzaamheden.
In Hoofdstuk 7 van de Mor staan nog bijzondere indieningsvereisten. Daarvan zijn
in het kader van de APV alleen die voor het vellen van houtopstanden van belang.
Zie daarvoor de toelichting bij artikel 4:11. Artikel 1:3 Indiening aanvraagIn de praktijk gebeurt het nog wel eens dat burgers met de aanvraag om een
vergunning tot het laatste moment wachten. Als algemene richtlijn wordt daarom
een termijn van drie weken aangehouden. De bewoordingen van het onderhavige
artikel ("kan") laten uitkomen, dat niet elke te laat ingediende aanvraag buiten
behandeling hoeft te worden gelaten. Voor vergunningen die niet binnen drie
weken kunnen worden behandeld, is in het tweede lid de mogelijkheid geschapen om
de termijn van drie weken te verlengen tot maximaal acht weken.Vanzelfsprekend kan ook een langere of kortere termijn worden vastgelegd. Als
wordt overwogen voor verschillende APV-vergunningen of -ontheffingen
verschillende termijnen vast te leggen, dan dient iedere afwijking van de
algemene regel in het betreffende onderdeel van de APV te worden vastgelegd.
Gemeenten die met een systematiek werken die inhoudt dat een vergunning voor een
bepaald jaar vóór 1 december van het daaraan voorafgaande jaar moet worden
aangevraagd, kunnen dit expliciet bepalen en bekendmaken.Herhaalde aanvraag (artikel 4:6 Awb)Als er lange tijd is verstreken tussen beide aanvragen kan het praktischer zijn
om de aanvraag opnieuw inhoudelijk te behandelen in plaats van een discussie te
voeren over de vraag of het wel of niet om een herhaalde aanvraag gaat. Zie
ABRvS 3 mei 2006, JB 2006/186. Daar was meer dan tien jaar verlopen tussen beide
aanvragen, en de Afdeling oordeelde dat er geen sprake was van een herhaalde
aanvraag, omdat één aanvraag was gebaseerd op de Wet openbaarheid van bestuur,
en de andere op de Archiefwet.Artikel 1:4 Voorschriften en beperkingenIn literatuur en jurisprudentie is men het erover eens dat de bevoegdheid tot
het verbinden van voorschriften in beginsel aanwezig is in die gevallen waarin
het al dan niet verlenen van die vergunning of ontheffing ter vrije beslissing
staat van het beschikkende orgaan. Toch verdient het uit een oogpunt van
duidelijkheid aanbeveling deze bevoegdheid uitdrukkelijk vast te leggen. Daarbij
moet ook - ten overvloede - worden aangegeven dat die voorschriften uitsluitend
mogen strekken ter bescherming van de belangen in verband waarmee het vereiste
van vergunning of ontheffing is gesteld.Niet-nakoming van voorschriften die aan een vergunning of ontheffing verbonden
zijn, kan grond opleveren voor intrekking van de vergunning of ontheffing dan
wel voor toepassing van andere administratieve sancties. In artikel 1:6 is deze
intrekkingsbevoegdheid vastgelegd.De vraag of bij niet-nakoming van vergunningsvoorschriften bestuursdwang kan
worden toegepast, wordt in het algemeen bevestigend beantwoord. Doordat in het
tweede lid van artikel 1:4 naleving van deze voorschriften wordt omschreven als
verplichting, wordt hierover alle onzekerheid weggenomen.Uiteraard is bestuursdwang niet mogelijk, wanneer alleen voorschriften zijn
overtreden, die slechts beogen het toezicht op de naleving van de vergunning of
ontheffing te vergemakkelijken, maar geen verband houden met de bescherming van
het belang of de belangen met het oog waarop de vergunning of ontheffing is
vereist.DienstenrichtlijnArtikel 10 van de Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd
moeten zijn op criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Ook de voorschriften en beperkingen die aan de vergunning worden
verbonden, dienen hieraan te voldoen. Zie voor wat onder dwingende reden van
algemeen belang en evenredigheid wordt verstaan: de algemene toelichting en het
commentaar onder artikel 1:8. Op grond van het vijfde lid van artikel 10 wordt
de vergunning pas verleend nadat na een passend onderzoek is vastgesteld dat aan
de vergunningvoorwaarden is voldaan.Het derde lid zegt, dat de vergunningvoorwaarden voor een nieuwe vestiging
gelijkwaardige, of gezien hun doel in wezen vergelijkbare, eisen en controles
waaraan de dienstverrichter al in een andere of dezelfde lidstaat onderworpen
is, niet mogen overlappen.In de in deze model-APV opgenomen algemene strafbepaling (artikel 6:1) wordt
overtreding van het bij of krachtens deze verordening bepaalde met straf
bedreigd. Daardoor staat ook straf op het overtreden van aan een vergunning of
ontheffing verbonden voorschriften.Artikel 1:5 Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffingEen vergunning wordt persoonlijk genoemd, als die alleen of vooral is verleend
vanwege de persoon van de vergunningaanvrager (diens persoonlijke kwaliteiten,
zoals het bezit van een diploma of een bewijs van onbesproken levensgedrag). De
persoonlijke vergunning is in beginsel niet overdraagbaar, tenzij de regeling
dat uitdrukkelijk bepaalt of dit uit de aard van de vergunning voortvloeit. Een
voorbeeld van een persoonsgebonden vergunning is de vergunning als bedoeld in
artikel 3 van de Drank- en Horecawet. Deze wet bepaalt dat voor het verkrijgen
van een vergunning de nodige diploma’s moeten zijn gehaald. Een persoonlijke
vergunning is ook de standplaatsvergunning. Dit vanwege het persoonlijke
karakter van de ambulante handel en omdat het aantal aanvragen om vergunning het
aantal te verlenen vergunningen meestal verre overtreft. Het zou onredelijk zijn
als een standplaatsvergunning zonder meer kan worden overgedragen aan een andere
terwijl een groot aantal aanvragers op de wachtlijst staat.Als een vergunning of ontheffing zowel voor de aanvrager als voor zijn
rechtsopvolger geldt, is het verstandig een voorschrift op te nemen dat de
houder van de vergunning of ontheffing verplicht binnen twee weken schriftelijk
te melden dat hij zijn vergunning heeft overgedragen, met vermelding van de naam
en het adres van de nieuwe houder van de vergunning of ontheffing.LiteratuurVoor de overdraagbaarheid van APV-vergunningen, zie: C.L. Knijff,
Rechtsopvolging bij vergunningen in de gemeentepraktijk, GS 2004, 7205, onder
3.4 Overgang uitgesloten: APV-vergunningen.JurisprudentieVolgens art. 1:10 APV is de vergunning of ontheffing persoonsgebonden tenzij bij
of krachtens deze verordening anders is bepaald. Ingevolge art. 1:11, aanhef en
onder e APV kan de vergunning of ontheffing worden gewijzigd indien de houder of
zijn rechtverkrijgende dit verzoekt. De Afdeling is van oordeel dat art. 1:11
aanhef en onder e APV niet afdoet aan het persoonsgebonden karakter van de
vergunning. Van een zelfstandige bepaling die het persoonsgebonden karakter van
de exploitatievergunning voor een coffeeshop kan opheffen is geen sprake, gelet
op de aard van de vergunning en op de strekking van het in de APV neergelegde
vergunningstelsel. De burgemeester was derhalve niet zonder meer gehouden zijn
medewerking te verlenen aan een verzoek tot overdracht van een vergunning aan
een derde. ABRS 23-11-1999, LJN-nr. AA5058, GS 2000, 7112, 6.Artikel 1:6 Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffingDe in het eerste lid genoemde intrekkings- en wijzigingsgronden hebben een
facultatief karakter ("kan"). Het hangt van de omstandigheden af of tot
intrekking of wijziging wordt overgegaan. Zo zal niet iedere niet-nakoming van
vergunningsvoorschriften leiden tot intrekking van de vergunning. Met name het
rechtzekerheids- en het vertrouwensbeginsel beperken nogal eens de bevoegdheid
tot wijziging en intrekking.Als het bestuursorgaan overweegt om de vergunning of ontheffing in te trekken of
te wijzigen, dient het de belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun
bedenkingen in te dienen (artikel 4:8 Awb).JurisprudentieGelet op art. 1:6 APV in samenhang gelezen met art. 2.1.4.1, tweede lid (oud),
APV was de burgemeester in het onderhavige geval bevoegd de vergunning in te
trekken. Intrekking van een vergunning vereist een zorgvuldige voorbereiding.
Als specifieke kennis bij het bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden
ingewonnen. Zes werkdagen zijn daarvoor voldoende. ABRS 11-06-2003, 200205273/1,
JG 03.0125, met noot M. Geertsema. (artikel 2.1.4.1 (oud) is nu opgenomen in de
artikelen 2.2.1 (oud) en 2.2.2 (oud)).Artikel 1:7 TermijnenVóór juni 2007 kende de model-APV geen bepaling die een geldingsduur aangaf voor
een krachtens het model verleende vergunning of ontheffing.
Vergunningvoorwaarden konden bepalen dat de vergunning of ontheffing periodiek
moest worden verlengd.Het streven naar lastenvermindering voor burger en overheid en toetsing aan de
Europese Dienstenrichtlijn hebben ertoe geleid in artikel 1:7 te bepalen dat de
vergunning of ontheffing in beginsel voor onbepaalde tijd geldt. Artikel 11 van
de Dienstenrichtlijn stelt dat vergunningen geen beperkte geldingsduur mogen
hebben, tenzij:
de vergunning automatisch wordt verlengd of alleen afhankelijk is van de
voortdurende vervulling van de voorwaarden;
het aantal beschikbare vergunningen beperkt is door een dwingende reden
van algemeen belang;
een beperkte duur gerechtvaardigd is om een dwingende reden van algemeen
belang.
Over punt b. dat onder meer op wachtlijsten ziet, schrijft de Dienstenrichtlijn:
"Wanneer het aantal beschikbare vergunningen voor een activiteit beperkt is
wegens een schaarste aan natuurlijke hulpbronnen of technische mogelijkheden,
moet een selectieprocedure worden vastgesteld om uit verscheidene gegadigden te
kiezen, teneinde via de werking van de vrije markt de kwaliteit en voorwaarden
van het dienstenaanbod voor de gebruikers te verbeteren. Deze procedure moet
transparant en onpartijdig zijn en de verleende vergunning mag niet buitensporig
lang geldig zijn, automatisch worden verlengd of enig voordeel toekennen aan de
dienstverrichter wiens vergunning net is komen te vervallen. In het bijzonder
moet de geldigheidsduur zodanig worden vastgesteld dat de vrije mededinging niet
in grote mate wordt belemmerd of beperkt dan nodig is met het oog op de
afschrijvingen van de investeringen en een billijke vergoeding van het
geïnvesteerde kapitaal." (PB L 376/36, nr. 62) Als gemeenten een vergunning voor
bepaalde tijd verlenen, moeten zij beargumenteren waarom deze beperking nodig is
en de evenredigheidstoets kan doorstaan.Sommige vergunningen lenen zich uit de aard alleen voor verlening voor bepaalde
tijd. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een evenementenvergunning of een
standplaatsvergunning voor een oliebollenkraam rond de jaarwisseling.Zie voor de betekenis van "een dwingende reden van algemeen belang" bij de
toelichting onder artikel 1:8.Artikel 1:6 bepaalt dat bij gewijzigde omstandigheden de vergunning kan worden
gewijzigd of ingetrokken. Het ligt ook daarom in de rede dat een vergunning voor
onbepaalde duur blijft gelden indien de omstandigheden niet wijzigen. Pas bij
gewijzigde omstandigheden dient de vergunning opnieuw te worden bezien. Ook
daarbij wordt rekening gehouden met de noodzaak- en proportionaliteitseis. Bij
geringe wijziging van omstandigheden die geen gevolgen hebben voor het algemeen
belang, kan de vergunning niet worden gewijzigd of ingetrokken. De noodzaak
daarvoor ontbreekt.Artikel 1:8 WeigeringsgrondenVergunningstelsels zijn in de model-APV als volgt geformuleerd: een
verbodsbepaling om een bepaalde activiteit te verrichten behoudens vergunning.
Vergunningstelsels kenden tot 2007 vervolgens een artikellid of -leden met
weigeringsgronden. Deze werden op verschillende manier omschreven wat
suggereerde dat in verschillende bepalingen materieel andere weigeringsgronden
golden. Dit was meestal niet het geval. In het kader van deregulering en
vermindering van administratieve lasten is kritisch naar de weigeringsgronden
gekeken. We hebben ter bevordering van de systematiek en duidelijkheid binnen de
model-APV ervoor gekozen om in Hoofdstuk I algemene weigeringsgronden te
benoemen. In de afzonderlijke vergunningstelsels zijn de betreffende
artikel(led)en vervallen. Alleen als er voor een vergunning andere
weigeringsgronden gelden dan de in artikel 1:8 genoemde, worden die in het
betreffende artikel genoemd. In een enkel geval
(horecaexploitatievergunningstelsel en vergunning voor seksinrichting) is van
artikel 1:8 afgeweken.Europese DienstenrichtlijnVergunningenTegelijkertijd met de deregulering van de vergunningstelsels van de model-APV
zijn deze gescreend aan de Europese Dienstenrichtlijn. Het gaat daarbij om de
volgende stelsels: gebiedsaanwijzing in geval van straatartiesten, de
evenementenvergunning, horecaexploitatievergunning, vergunning voor een
seksinrichting, standplaatsvergunning en de vergunning voor een snuffelmarkt.
Gokactiviteiten zijn van de werking van de Europese Richtlijn uitgezonderd,
zodat de speelautomatenvergunning niet onder het regime valt.MeldingenHet begrip vergunningstelsel in de zin van de Dienstenrichtlijn is breder dan
wij dit kennen. Daaronder vallen ook meldingsplichten. Onder vergunning verstaat
de Dienstenrichtlijn immers: elke procedure die voor een dienstverrichter of
afnemer de verplichting inhoudt bij een bevoegde instantie stappen te ondernemen
ter verkrijging van een formele of stilzwijgende beslissing over de toegang tot
of de uitoefening van een dienstenactiviteit (artikel 4 lid 6). Hieruit volgt
dat een melding wordt aangemerkt als een vergunning. Andere voorbeelden van een
‘vergunning’zijn: verklaringen van geen bezwaar; verplichting zich in te
schrijven in een register etc. Een voorbeeld van een meldingsplicht binnen deze
verordening is een eendaags klein evenement.Vestiging of tijdelijke overschrijdingBij het screenen van de model-APV aan de Dienstenrichtlijn is het volgende in
ogenschouw genomen. In theorie bestaan er drie verschillende regimes: voor de
‘vestiger’, de ‘tijdelijke grensoverschrijder’ en de Nederlandse
dienstverrichter. In het licht van deze regimes moet worden bekeken of en in
hoeverre vergunningstelsels zijn toegestaan.Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn (vrij verkeer van vestiging) ziet op de
zogenaamde ‘vestiger’. Er is overeenkomstig de rechtspraak van het HvJ sprake
van vestiging, als er een daadwerkelijke uitoefening van een economische
activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een duurzame vestiging wordt verricht.
Aan die eis kan ook zijn voldaan als een onderneming voor een bepaalde tijd
wordt opgericht of als er een gebouw wordt gehuurd van waaruit de ondernemer
zijn activiteiten onderneemt. (overweging 37 bij de richtlijn).In het licht van beide regimes moet worden bekeken of een vergunningstelsel is
toegestaan.Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn (vrij verkeer van vestiging) ziet op de
zogenaamde ‘vestiger’. Het artikel staat vergunningstelsels toe, mits aan de
volgende vereisten is voldaan:
zij zijn niet discriminatoir ten opzichte van degene die de vergunning
aanvraagt;
de behoefte aan een vergunningstelsel is gerechtvaardigd om een
dwingende reden van algemeen belang (noodzakelijkheid). Het begrip
dwingende redenen van algemeen belang zoals bedoeld in artikel 9 is door
het Hof van Justitie ontwikkeld en kan zich nog verder ontwikkelen. Het
betreft hier de zogenaamde ‘rule of reason’. Dit begrip omvat de
volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid,
als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag, en andere
dwingende redenen waaronder milieu (overweging 40 bij de richtlijn);
het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel
worden bereikt (evenredigheid).
De tijdelijke dienstverrichter overschrijdt de grens om in Nederland zijn dienst
te verrichten, maar vestigt zich hier niet. Hierop ziet artikel 16 van de
Dienstenrichtlijn (vrij verkeer van diensten). Hier gelden veel strengere
criteria om een (vergunnings)eis te stellen:
zij zijn niet discriminatoir ten opzichte van de dienstverlener;
er zijn gerechtvaardigde redenen van openbare orde, openbare veiligheid,
de volksgezondheid of de bescherming van het milieu (noodzakelijkheid).
Voor wat betreft de noodzakelijkheidseis stelt artikel 16 dan ook een
strengere eis dan artikel 9;
het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel
worden bereikt (evenredigheid).
Tenslotte zijn er de Nederlandse dienstverleners. In theorie staat de richtlijn
toe dat de overheid aan een Nederlandse dienstverlener zwaardere eisen stelt dan
aan een buitenlandse partij, maar dit is in de praktijk en vanuit het oogpunt
van rechtsgelijkheid niet wenselijk.Wij achten het op dezelfde gronden evenmin gewenst een onderscheid aan te
brengen tussen verschillende soorten van dienstverleners (tijdelijke
grensoverschrijders, vestigers en dus ook Nederlandse dienstverleners). Anders
zou de dienstverlener die zich vanuit een andere lidstaat hier vestigt een
bevoorrechte positie hebben ten opzichte van degene die de grens overschrijdt om
zijn diensten aan te bieden of beide dienstverleners ten opzichte van de eigen
onderdanen.Niet alleen de eis van het hebben van een vergunning geldt voor hen gelijkelijk,
maar ook de gronden om een vergunning te weigeren zijn voor de drie categorieën
aanvragers dezelfde. Daarom zijn de weigeringsgronden algemeen geformuleerd
zodat ze gelden voor interne én internationale verhoudingen. Er is aangesloten
bij het lichtste regime van de richtlijn (artikel 16): de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu.De richtlijn geldt niet voor het verkopen van goederen. Dit is immers geen
dienst. Bij standplaatsvergunningen kan er echter zowel sprake zijn van een
vergunning voor een standplaats voor het verkopen van goederen en/of voor het
verlenen van diensten. Ook in dit geval zou rechtsongelijkheid kunnen ontstaan
doordat de verkoper niet, maar de dienstverlener wel onder de richtlijn valt.
Daarom is in de model-apv geen onderscheid gemaakt tussen verkoop en
dienstverlening voor wat betreft de weigeringsgronden.Enkele voorheen gehanteerde weigeringsgronden komen niet meer als zodanig voor
in de richtlijn. De vraag waar deze dan wel onder vallen kan als volgt worden
beantwoord:OverlastVanouds is de APV een openbare orde en overlast-verordening. Het begrip
‘overlast’ komt in het EG-recht bij de toetsing van uitzonderingen op het vrij
verkeer niet voor. Ook de Dienstenrichtlijn spreekt niet over overlast. Het
milieubegrip omvat echter alle soorten van overlast die gerelateerd zijn aan de
omgeving/het milieu. Te denken valt aan geluidsoverlast, geurhinder, overlast
veroorzaakt door stof, afval e.d. Overlast, veroorzaakt door vuurwerk, valt
eveneens onder bescherming van het milieu of zelfs gezondheid.VerkeersveiligheidDe verkeersveiligheid valt aan te merken als een dwingende reden van algemeen
belang als bedoeld in artikel 9 (rule of reason). Maar ook is er sprake van een
belang dat te scharen valt onder de volksgezondheid, als het voorkomen van
verkeersslachtoffers het te beschermen belang betreft.Veiligheid van personen en gezondheidDeze gronden op grond waarvan voorheen een evenementenvergunning kon worden
geweigerd, bijvoorbeeld bij het uitbreken van mond- en klauwzeer (gezondheid)
kunnen als een belang van volksgezondheid worden aangemerkt.ZedelijkheidHet begrip zedelijkheid valt onder het begrip openbare orde, zoals dit wordt
uitgelegd in overweging 41. Te denken valt aan de bescherming van de menselijke
waardigheid of in het geval van dierenmishandeling (bijvoorbeeld gansslaan,
palingtrekken of zwijntjetik) betreft onder het belang van dierenwelzijn. Ook
andere dwingende redenen dan de openbare orde kunnen een ‘zedelijkheidsaspect’
hebben. Bij seksinrichtingen is zedelijkheid nog als een zelfstandige
weigeringsgrond opgenomen, omdat het om ‘vestiging’ gaat.Voorzieningenniveau bij standplaatsenIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de
gemeente ten behoeve van de consument als een openbare orde-belang aangemerkt.
De gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge
exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de vrij lage
exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State blijkt
dat het reguleren van de concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk
belang van de gemeente wordt aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts
één uitzondering toegestaan, namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de
consument in een deel van de gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis
hiervan een vergunning weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van
de boekhouding van de plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel
in gevaar komt als vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden
worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsvergunningen
waar (mede) diensten worden verleend niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een
economische, niet toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten.
Het blijft echter nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren bij een
standplaats voor het verkopen van goederen (zie artikel 5:18, derde lid, onder
b). Daarop is de richtlijn immers niet van toepassing.Détournement de pouvoirGemeenten dienen zich er van bewust te zijn dat zij een vergunningaanvraag niet
kunnen weigeren op een andere grond dan de grondslag van het vergunningstelsel.
Dit zou immers in strijd zijn met de algemene beginselen van behoorlijk
bestuur.MotiveringEen weigering dient vanzelfsprekend voldoende gemotiveerd te zijn. Gemotiveerd
moet worden welke weigeringsgrond van toepassing is en waarom. HOOFDSTUK 2. OPENBARE ORDEAlgemene toelichting afdeling 1, Orde en veiligheid op openbare
plaatsenIn deze afdeling zijn bepalingen opgenomen die bedoeld zijn om zowel het gebruik
als de bruikbaarheid van de weg in goede banen te kunnen leiden en de openbare
orde op andere openbare plaatsen te waarborgen. De diverse functies van de
openbare ruimte, onder andere voor demonstraties, optochten en feesten, vraagt
om een scheiding dan wel regulering van het gebruik.Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldhedenEerste lidHet begrip "samenscholing" is ontleend aan artikel 186 WvSr: "Hij die
opzettelijk bij gelegenheid van een volksoploop zich niet onmiddellijk
verwijdert na het derde door of vanwege het bevoegde bestuursorgaan gegeven
bevel, wordt, als schuldig aan deelneming aan samenscholing, gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede
categorie."Zie hierover de in het commentaar bij het tweede lid genoemde jurisprudentie.
Onder omstandigheden is het denkbaar dat een samenscholing het karakter heeft
van bijvoorbeeld een betoging. Gelet op de Wet openbare manifestaties moeten dit
soort samenscholingen van de werking van dit artikel uitgezonderd worden. In het
vijfde lid is dit dan ook gebeurd.Tweede lidAan de politieambtenaar mag slechts een begrensde "bevoegdheid" (tot het geven
van aanwijzingen e.d.) worden gegeven, namelijk om in die gevallen dat iets voor
regeling in bijzonderheden niet vatbaar is, naar gelang van de omstandigheden
ter plaatse te beoordelen of de in de desbetreffende APV bepaling verboden
toestand feitelijk aanwezig is. De aanwijzing, last e.d. vormt een voorwaarde
voor de toepasselijkheid van de strafbepaling; zij is bestanddeel van het
strafbare feit.De rechter blijft volkomen vrij in de beoordeling van de feiten. Als de rechter
meent dat de politieambtenaar in zijn waardering van de gedraging heeft
misgetast, laat hij de strafbepaling buiten toepassing. Het gaat hier om
bestaande politiebevoegdheden. Deze bevoegdheid berust op de artikelen 2 en 12
Politiewet. Artikel 2 draagt aan de politie de daadwerkelijke handhaving van de
rechtsorde op, waaronder blijkens artikel 12 de handhaving van de openbare orde.
Deze bevoegdheid wordt in feite herhaald als van een gemeentelijke strafbepaling
een aanwijzing, last, bevel of oordeel van een politieambtenaar een element
vormt.De aanvullende bevoegdheid van de gemeentelijke wetgever op de artikelen 184 en
186 Wetboek van Strafrecht (WvSr) is meermalen door de Hoge Raad erkend. De
sanctionering van het niet opvolgen van een krachtens een APV bepaling gegeven
politiebevel gebeurt op grond van de artikelen 184 of 186 WvSr of op grond van
artikel 154 Gemeentewet. Het opzettelijk niet voldoen aan een dergelijk bevel
levert het strafbare feit van artikel 184 WvSr op en bij samenscholingen van
artikel 186 WvSr.JurisprudentieRelatie tussen APV bepaling en artikel 184 en 186 WvSr. Aanvulling van de
gemeentelijke wetgever erkend. HR 02 06 1903, W. 7938 (APV Amsterdam) en HR 25
06 1963, NJ 1964, 239 m.nt. B.V.A. Röling (samenscholingsarrest).Oordeel van de politie is element van gemeentelijke strafbepaling. HR 12 02
1940, NJ 140, 622, AB 1940, p. 744, Gst. 1940, p. 125 (Haags tippelverbod). Zie
ook: HR 02 06 1903, W. 7938, Gst., 2715 (APV Amsterdam); HR 20 01 1936, NJ 1936,
343, Gst. 1936, p. 90, AB 1936, p. 558 (APV Amsterdam); HR 03 06 1969, NJ 1969,
411, AB 1970, p. 17, OB 1971, XIV.3, nr. 30391, NG 1970, p. 616 m.nt. H.R.G.
Veldkamp (APV Amsterdam) en HR 17 03 1970, NJ 1970, 331, OB 1971, X.4, nr.
31108, NG 1971, p. 292 (APV Arnhem).Van een volksoploop ex artikel 186 WvSr is sprake als een menigte zich
verzamelt. De openbare orde hoeft niet te worden verstoord. HR 26-02-1991, NJ
1991, 512 en HR 14-01-1992, NJ 1992, 380.Artikel 2:2 Optochten (Vervallen)Artikel 2:3 Kennisgeving betogingen op openbare plaatsenDit artikel is een uitwerking van enkele artikelen uit de Wet openbare
manifestaties (WOM).In artikel 1 van de Wet openbare manifestaties wordt in het eerste lid "openbare
plaats" gedefinieerd als: een plaats die krachtens bestemming of vast gebruik
openstaat voor het publiek. In het tweede lid is bepaald dat daaronder niet is
begrepen: een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6, tweede lid,
van de Grondwet (een kerk, moskee, synagoge of een ander gebouw dat met name
wordt gebruikt voor godsdienstige of levensbeschouwelijke doelen).Uit de artikelen 3 en 4 WOM volgt dat de gemeenteraad moet bepalen of, en zo ja,
voor welke activiteiten een kennisgeving is vereist en daarbij enkele
procedurebepalingen moet vaststellen. Artikel 5 WOM kent de burgemeester de
bevoegdheid toe om naar aanleiding van een kennisgeving voorschriften en
beperkingen te stellen of een verbod te geven; artikel 6 WOM kent hem een
aanwijzingsbevoegdheid toe, terwijl artikel 7 WOM bepaalt dat hij bevoegd is aan
de organisatoren van de desbetreffende activiteit de opdracht te geven deze te
beëindigen en uiteen te gaan. Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op
andere dan openbare plaatsen kent artikel 8 WOM de burgemeester o.a. de
bevoegdheid toe opdracht te geven deze te beëindigen.De meeste APV’s kennen alleen een kennisgevingeis voor betogingen. De overige
activiteiten zijn ongereguleerd gebleven.In verband hiermee heeft artikel 2:3. alleen betrekking op betogingen. Het
artikel kan zonodig worden uitgebreid tot samenkomsten tot het belijden van
godsdienst of levensovertuiging, tot vergaderingen en tot "processies".Uitgangspunten Wet openbare manifestatiesDe WOM beoogt een eenvormige regeling te geven voor de activiteiten die onder de
bescherming van de artikelen 6 en 9 Grondwet vallen. Het gaat daarbij om
betogingen, vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van godsdienst of
levensovertuiging voorzover die op openbare plaatsen gehouden worden.De WOM heeft betrekking op collectieve uitingen. Van een collectieve uiting kan
volgens de regering al sprake zijn wanneer daaraan meer dan twee personen
deelnemen (TK 1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 8).Individuele uitingsvormen zijn buiten de regeling gebleven. Zowel artikel 6 als
artikel 9 Grondwet maken het mogelijk ook deze onder de WOM te brengen, maar de
wetgever acht dat niet nodig.Overigens vallen individuele uitingen wel onder de bescherming van artikel 7
Grondwet. Het eerste lid van artikel 7 verbiedt expliciet een voorafgaand verlof
ten aanzien van schriftelijke uitingen, ook als die uitingen godsdienstig of
levensbeschouwelijk van aard zijn. Niet-schriftelijke uitingen van gedachten of
gevoelens worden beschermd krachtens het derde lid van artikel 7 Grondwet. De
inhoud mag niet aan voorafgaand verlof onderworpen zijn, maar de vorm waarin zij
geopenbaard worden wel. De wetgever heeft de bevoegdheid tot beperking van de
onderhavige grondrechten aan de gemeenten opgedragen. Argumenten hiervoor zijn:
de regeling van onder andere de betoging houdt nauw verband met de plaatselijke
openbare orde. De gemeenten hebben hiermee in de loop der jaren waardevolle
ervaringen opgedaan.De memorie van toelichting geeft een opsomming van de bevoegdheden die de WOM
aan gemeenteraden en burgemeesters toekent (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p.
5/6):
de bevoegdheid tot het creëren van een kennisgevingstelsel voor
betogingen, vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van
godsdienst of levensovertuiging op openbare plaatsen. De wet laat een
zekere variatie toe ten aanzien van kwesties als: voor welke
activiteiten is een kennisgeving vereist; aan welke vereisten moet een
kennisgeving voldoen; welke voorschriften en beperkingen kunnen opgelegd
worden;
de bevoegdheid tot het geven van aanwijzingen;
de bevoegdheid in het uiterste geval de betreffende activiteit te doen
beëindigen.
Een aantal onderwerpen is daarentegen geheel of gedeeltelijk aan de plaatselijke
regelgeving onttrokken. De reden is dat enerzijds de Grondwet zich tegen een
dergelijke regeling verzet en dat anderzijds de rechtsgelijkheid een uniforme
regeling van de centrale wetgever rechtvaardigt. Het gaat met name om de
volgende onderwerpen (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 6):
het aanwijzen van de gronden waarop beperking van de onderhavige
grondrechten door gemeentelijke organen is toegestaan (artikelen 2 en 8
WOM);
de bescherming van het functioneren van buitenlandse
vertegenwoordigingen en bepaalde andere instellingen die een bijzondere
volkenrechtelijke bescherming genieten, voorzover deze bescherming
verder dient te reiken dan "de bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden" (artikel 9 WOM);
een verbod van voorafgaand toezicht op de inhoud van uitingen die
tijdens eerder genoemde activiteiten zullen worden gedaan (artikelen 3,
vierde lid, 4, derde lid, en 5, derde lid);
de strafbaarstelling van overtreding van een aantal bij de WOM gegeven
normen (artikel 11 WOM) en de strafbaarstelling van verhindering en
verstoring van geoorloofde openbare manifestaties (wijziging van de
artikelen 143-146 Wetboek van Strafrecht, onder artikel 11 WOM);
de bescherming van de zondagsrust, voorzover deze bescherming verder
dient te reiken dan "de bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden"
(wijziging van de artikelen 3, 5 en 5a en 8 Zondagswet, onder artikel
III WOM).
Voor op vaste tijdstippen regelmatig terugkerende godsdienstige of
levensbeschouwelijke bijeenkomsten op openbare plaatsen, uitgaande van een
kerkgenootschap en zelfstandig onderdeel daarvan of een genootschap op
geestelijke grondslag is, gelet op artikel 3, derde lid, WOM een eenmalige
kennisgeving voldoende. De gemeenteraad heeft twee mogelijkheden; of deze
bijeenkomsten ongeregeld laten of een eenmalige kennisgeving voorschrijven.Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op andere dan openbare plaatsen kent
de WOM uitsluitend repressieve bevoegdheden toe aan de burgemeester (artikel 8
WOM). Voor deze activiteiten is geen voorafgaande kennisgeving vereist.Openbare en andere dan openbare plaatsenDe reden dat in de WOM voor openbare en andere dan openbare plaatsen
verschillende regimes zijn opgenomen is dat, volgens de wetgever, regulering van
manifestaties op andere dan openbare plaatsen niet zozeer nodig is. Een
terughoudende opstelling van de overheid is op zijn plaats. Daarnaast maakt de
redactie van artikel 6 Grondwet dit onderscheid noodzakelijk. Delegatie van de
beperkingsbevoegdheid heeft de grondwetgever uitsluitend mogelijk gemaakt ten
aanzien van belijdenis van godsdienst of levensovertuiging "buiten gebouwen en
besloten plaatsen". De regering geeft de voorkeur aan een functionele
omschrijving bij de afbakening van het begrip openbare plaats, niet- openbare
plaats of besloten plaats, waarin de bestemming of de wijze van gebruik van een
plaats bepalend is, en niet een enkel uiterlijk kenteken, zoals het al dan niet
afgescheiden zijn van de plaats (TK 1985-1986, 19 427, nr.3, p. 16).Wat is nu de betekenis van de begrippen "openbare en andere dan openbare
plaatsen"?Artikel 1, eerste lid, WOM bepaalt wat een openbare plaats is, namelijk een
plaats die krachtens bestemming of vast gebruik open staat voor het publiek.
Deze definitie kent dus twee criteria.Ten eerste moet de plaats open staan voor het publiek. Dat wil volgens de
memorie van toelichting zeggen "dat in beginsel eenieder vrij is om er te komen,
te vertoeven en te gaan; dit houdt in dat het verblijf op die plaats niet door
de gerechtigde aan een bepaald doel gebonden mag zijn (...). Dat de plaats "open
staat" betekent verder dat geen sprake is van een meldingsplicht, de eis van
voorafgaand verlof, of de heffing van een toegangsprijs voor het betreden van de
plaats".Op grond hiervan zijn bijvoorbeeld stadions, postkantoren, warenhuizen,
restaurants, musea, ziekenhuizen en kerken geen "openbare plaatsen". Ook de hal
van het gemeentehuis valt buiten het begrip "openbare plaats".Het tweede criterium is dat het open staan van de plaats moet zijn gebaseerd op
bestemming of vast gebruik. "De bestemming ziet op het karakter dat door de
gerechtigde aan de plaats is gegeven blijkens een besluit of blijkens de uit de
inrichting van de plaats sprekende bedoeling. Een openbare plaats krachtens vast
gebruik ontstaat wanneer de plaats gedurende zekere tijd wordt gebruikt als had
deze die bestemming, en de rechthebbende deze feitelijke toestand gedoogt",
aldus de memorie van toelichting (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 16).Voorbeelden van openbare plaatsen in de zin van artikel 1, eerste lid, WOM zijn:
openbare wegen, plantsoenen, speelweiden en parken en vrij toegankelijke
gedeelten van overdekte passages, van winkelgalerijen, van stationshallen en van
vliegvelden, openbare waterwegen en recreatieplassen.Omdat de definitie van het begrip "openbare plaats" ook een aantal "besloten
plaatsen" als bedoeld in artikel 6, tweede lid, Grondwet kan omvatten, is in
artikel 1, tweede lid, WOM expliciet aangegeven dat onder een openbare plaats
niet wordt begrepen een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6,
tweede lid, van de Grondwet (TK 1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 11-13, en nr.
6).BetogingWanneer kan van een betoging worden gesproken? Blijkens de jurisprudentie van de
Hoge Raad kan sprake zijn van een betoging als:
een aantal personen openlijk en in groepsverband optreedt, al dan niet
in beweging, en
de groep er op uit is een mening uit te dragen.
De memorie van toelichting bij de WOM geeft aan dat het bij de betoging gaat om
het uitdragen van gemeenschappelijk beleefde gedachten of wensen op politiek of
maatschappelijk gebied (TK 1986-1987, 19 427, nr. 3, p. 8). Er worden dus drie
eisen gesteld: meningsuiting (openbaren van gedachten en gevoelens), openheid en
groepsverband. Het gezamenlijk optreden moet ook gericht zijn op het uitdragen
van een mening. Een betoging is niet noodzakelijkerwijs een optocht en een
optocht is niet perse een betoging. Een betoging kan een optocht zijn (HR
30-05-1967, NJ 1968, 5). De Hoge Raad acht voor het aanwezig zijn van een
betoging geen "menigte" nodig. Acht personen worden al voldoende geacht om van
een betoging te kunnen spreken (HR 11-05- 1976, NJ 1976, 540).Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 Grondwet is "betoging" omschreven
als "het middel om, het liefst met zoveel mogelijk mensen, in het openbaar
uiting te geven aan gevoelens en wensen op maatschappelijk en politiek
gebied".Alleen een vreedzame betoging kan aanspraak maken op grondwettelijke
bescherming. Het aspect van de meningsuiting moet voorop staan. Als onder het
mom van een betoging activiteiten worden ontplooid die strijdig zijn met onze
rechtsorde, zal de vraag moeten worden beoordeeld of er nog wel sprake is van
een betoging in de zin van het grondwettelijk erkende recht (TK 1975-1976,
13872, nr. 4, p. 95-96). Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 heeft de
regering er op gewezen dat de door haar gegeven karakterisering van het begrip
"betoging" meebrengt dat acties, waarvan de hoedanigheid van gemeenschappelijke
meningsuiting op de achtergrond is geraakt en die het karakter hebben van
dwangmaatregelen jegens de overheid of jegens derden, geen betogingen in de zin
van het voorgestelde artikel 9 zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij
blokkades van wegen en waterwegen (TK 1976-1977, 13872, nr. 7, p. 33).Een optocht die niet primair het karakter heeft van een gemeenschappelijke
meningsuiting, zoals Sinterklaas- en carnavalsoptochten en bloemencorso’s, is
geen manifestatie in de zin van artikel 1, eerste lid, onder a WOM (TK
1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 8). Zo’n optocht kan, als die opiniërende elementen
bevat, wel onder de bescherming van artikel 7, derde lid, Grondwet vallen.Onwettig en intolerant gedrag tegenover een betogingHet recht van betoging kan niet zonder meer beperkt worden. In de jurisprudentie
over het onwettig of intolerant gedrag van derden tegenover de deelnemers aan
een betoging, is uitgemaakt dat een beperking van het recht tot betoging moet
zijn gelegen in zwaarwegende omstandigheden.Klokgelui en oproepen tot gebedArtikel 10 WOM stelt dat de gemeenteraad bevoegd is terzake regels te stellen
met betrekking tot duur en geluidsniveau.De strekking van artikel 10 WOM is niet
om een beperkingsbevoegdheid op het grondrecht vrijheid van godsdienst of
levensovertuiging te creëren, maar om het recht tot klokluiden en oproepen tot
gebed buiten twijfel te stellen en daarnaast de autonome bevoegdheid van
gemeentebesturen om in het kader van de beperking van geluidsoverlast regelend
op te treden onverlet te laten.Gemeentelijke regels die klokgelui en oproepen tot gebed in het kader van
geluidsoverlast beperken zijn dus geen medebewind, maar autonome
bepalingen.Artikel 10 WOM vertoont een zekere overlap met artikel 4:6 model APV (overige
geluidhinder). Zie de toelichting bij dat artikel.Gemeentelijke bevoegdhedenLos van zijn bevoegdheden krachtens de WOM, blijft de burgemeester bevoegd tot
optreden krachtens de artikelen 175 en 176 Gemeentewet. De memorie van
toelichting bij de WOM geeft dit aan en ook de minister belicht tijdens de
Kamerbehandeling deze bevoegdheid nadrukkelijk. Deze twee artikelen zijn echter
slechts beperkt toepasbaar. Er mag namelijk pas gebruik van gemaakt worden
wanneer er sprake is van ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde of
als er daadwerkelijk sprake is van ernstige verstoring van de openbare orde. In
die gevallen kan de burgemeester krachtens artikel 175 de nodige bevelen of
krachtens artikel 176 Gemeentewet een noodverordening uitvaardigen. De vraag
rijst of de burgemeester met behulp van deze noodbevoegdheden grondrechten,
zoals in dit geval het betogingsrecht, mag beperken.De regering heeft tijdens de behandeling van de herziene Grondwet namelijk
gesteld dat de clausule "behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet"
inhoudt dat alleen de formele wetgever zonder delegatiemogelijkheid bevoegd is
tot het beperken van grondrechten en dat de formele wet zelf de omvang van de
grondrechtbepaling moet aangeven. In artikel 175 Gemeentewet is thans expliciet
opgenomen dat de burgemeester bij het geven van noodbevelen kan afwijken van
andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften.Het verbod van delegatie zou een obstakel kunnen zijn voor de burgemeester om
krachtens artikel 176 Gemeentewet een grondrecht te beperken door middel van een
noodverordening. Volgens de Hoge Raad voegt het voorschrift op grond van artikel
176 Gemeentewet zich in als bestanddeel in de omschrijving van de overtreding
tegen het openbaar gezag van artikel 443 Sr. en het is "dus de wet (in formele
zin), die in die noodtoestand de zeer tijdelijke onderbreking van de uitoefening
van het grondrecht gedoogt", HR 28-11-1950, NJ 1951, 137 (Tilburgse APV).Bij betogingen waarbij ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde
bestaat of de verstoring daadwerkelijk plaatsvindt, kan de burgemeester derhalve
bevelen, zoals bedoeld in artikel 175 of de noodverordening zoals bedoeld in
artikel 176 Gemeentewet uitvaardigen. Dit zou in het uiterste geval zelfs een
verbod tot het houden van een betoging kunnen inhouden. Op de strekking en
reikwijdte van artikel 175 en 176 Gemeentewet is tijdens de parlementaire
behandeling en in de literatuur uitgebreid ingegaan. Door de staatssecretaris is
tijdens de mondelinge behandeling van dit wetsontwerp in de Eerste Kamer
opgemerkt: "De gevallen waarin de noodbevoegdheden van de burgemeester kunnen
worden toegepast, staan in een logisch verband met de gronden krachtens welke
grondrechten als hier aan de orde mogen worden beperkt. De burgemeester heeft
dus in de noodsituaties, bedoeld in de artikelen 175 en 176, grondwettelijk de
bevoegdheid om grondrechtbeperkende bevelen te geven ter bescherming van de
gezondheid, in het belang van het verkeer of ter bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden."Verder wordt aangegeven dat ook uit de toepassingshistorie van de artikelen 219
en 220 van de oude gemeentewet volgt dat de noodbevoegdheden passen in het kader
van de beperkingsregelingen van grondrechten.Vierde lidArtikel 145 van de Gemeentewet bepaalt dat de Algemene Termijnenwet van
overeenkomstige toepassing is op termijnen in gemeentelijke verordeningen,
tenzij in de verordening anders is bepaald. Het vierde lid bevat zo’n afwijkende
bepaling, die voorkomt dat afhandeling op zaterdag of zondag of op een algemeen
erkende feestdag of op een werkdag na 12.00 uur moet plaatsvinden. Dat laatste
is gedaan om toch nog over enige uren voor beoordeling en besluitvorming te
beschikkenJurisprudentieDe door verzoekers verwachte ordeverstoringen, het wellicht voorvallen van
strafbare feiten en de omstandigheid dat de demonstratieve optocht van het COC
ook de bisschop als stuitend zou voorkomen, bieden geen grond tot beperking van
de vrijheid van meningsuiting. Vz.ARRS 11-04-1979, Arob editie 1986, nr. 122
m.nt. De M.Het doel van de optocht kan de burgemeester geen grond opleveren voor weigering
van de vergunning. Wnd. Vz.ARRS, 23-11-1979, NG 1980, p. S 59, OB 1980,
III.2.2.7, nr. 41197 en Gst. 1980, 6602 m.nt. J.M. Kan (demonstratie Den
Haag).Onwettig gedrag van derden tegenover de deelnemers, zware belasting van het
politiekorps en ernstige hindering van het verkeer zijn onvoldoende zwaarwegende
omstandigheden om het betogingrecht te beperken. Vz.ARRS 27-05-1982, AB 1983,
62, m.nt. JHvV, tB/S XI, nr. 55, m. nt. tB/S, (Idem demonstratieverbod Afcent,
Wnd.Vz.ARRS, 30-05-1983, AB 1984, 85, P.J. Boon, Arob editie 1986, 78, m. nt.
MCB.)De omstandigheid dat een bepaalde demonstratie bij het publiek irritaties opwekt
of tegendemonstraties uitlokt, is onvoldoende basis om de demonstratie op grond
van de WOM te verbieden. Slechts wanneer er gegronde vrees bestaat voor ernstige
ongeregeldheden die niet kunnen worden voorkomen of bestreden door middel van
door de overheid te treffen maatregelen, kan er grond bestaan een demonstratie
te verbieden. Wnd.Vz.ARRS 21-03-1989, KG 1989, 158Een betoging mag slechts in dwingende situaties preventief worden verboden. Zo’n
beperking van het recht van demonstratie kan in beginsel niet gelegen zijn in de
overweging dat onwettige gedragingen van derden tegenover deelnemers aan een
betoging de verstoring van de openbare orde tot gevolg zullen hebben. Pres. Rb
Maastricht 22 maart 2001, JG 01.0198. In gelijke zin: Voorzieningenrechter
Rb.Rotterdam 24-01-2002, JG 02.0040 ,en: de uitoefening van een grondrecht mag
aanleiding zijn tot een grotere inspanning dan bij evenementen als een
risicowedstrijd van een voetbalclub. Het gaat hier om de waarborging van de
uitoefening van een grondrecht. De WOM is niet van toepassing op een
persconferentie in een woonhuis. ARRS 30-12-1993, JG 94.0160, Gst. 1994, 6983, 4
m.nt. HH, AB1994, 242 m.nt. RMvM.De actie ter blokkering van het vliegverkeer d.m.v. het oplaten van ballonen
door de Vereniging Milieudefensie is een betoging wegens de gemeenschappelijke
meningsuiting. Pres. Rb Haarlem 25-10-1996, Gst. 1996, 7044, 4 m.nt. EB, JB
1996, 266 m.nt. REdW..Kan een vreedzame demonstratie worden beëindigd, enkel en alleen omdat die niet
is aangemeld?De Nationale Ombudsman heeft in zijn rapport van december 2007, "Demonstreren
staat vrij"
http://www.nationaleombudsman.nl/rapporten/grote_onderzoeken/2007demonstreren/index.asp),
de juridische grenzen nog eens helder op een rij gezet .De Hoge Raad onderschreef in haar arrest van 17 oktober 2006 (NJ 2007, 207, AB
2007, 23) het oordeel van het gerechtshof dat een demonstratie kan worden
beëindigd, alleen omdat die niet is gemeld. De Hoge Raad vernietigde de
uitspraak van het gerechtshof, omdat het hof ten onrechte had geoordeeld dat de
politie op eigen gezag de demonstratie kon beëindigen. Die bevoegdheid ligt
uitdrukkelijk bij de burgemeester, en die zal dan ook de feitelijke beslissing
moeten nemen.Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde in haar arrest van
17 juli 2007 (NJB 2007, 1839) anders. In bijzondere omstandigheden, waarin een
demonstratie een onmiddellijke reactie is op politieke gebeurtenissen, is het
enkel en alleen ontbreken van een melding onvoldoende om de demonstratie te
beëindigen. Als er verder niets illegaals aan de hand is en de demonstratie geen
bedreiging vormt voor de openbare orde, zou het beëindigen van de demonstratie
alleen omdat de melding ontbreekt, een disproportionele beperking van het
grondrecht om te demonstreren zijn.De Ombudsman sluit zich daarbij aan: bij het beëindigen van een demonstratie
moet in zijn visie altijd worden afgewogen of dat in het belang van
volksgezondheid, het verkeersbelang, of ter voorkoming van wanordelijkheden
noodzakelijk is. Dat is overigens, zo blijkt uit het rapport, ook het beleid van
de burgemeester van Den Haag.Of de Hoge Raad in een nieuw arrest aansluiting zou zoeken het EHRM valt
uiteraard niet te voorspellen, maar er is alle reden om de lijn van het EHRM en
de Ombudsman aan te houden: het grondrecht van demonstratie moet niet
lichtvaardig worden beperkt, en niets is logischer dan om ook bij het beëindigen
van een demonstratie vanwege het ontbreken van een melding af te wegen of het
belang van volksgezondheid, het verkeersbelang, of de voorkoming van
wanordelijkheden dat noodzakelijk maken. Niet voor niets schept het artikel in
de model APV de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden een kort voor de
demonstratie gedane melding te accepteren.Artikel 2:4 Afwijking termijn(vervallen)Artikel 2:5 Te verstrekken gegevens(vervallen)Artikel 2:6 Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken of
afbeeldingenFolderen en flyeren is toegestaan, behalve op of aan door het college aangewezen
wegen of gedeelten daarvan. Het tweede lid geeft de mogelijkheid om het verbod
voor die wegen nog weer te beperken tot nader aan te geven dagen en uren,
waarbij het vierde lid het college de bevoegdheid geeft voor het dan nog
resterende verbod een ontheffing te verlenen. Van de in het eerste lid
toegekende bevoegdheid mag het college niet zodanig gebruik maken dat er "geen
gebruik van enige betekenis" overblijft. Zie ook de toelichting op artikel
2:42.Het college ontleent zijn bevoegdheid aan artikel 160, onder a, van de
Gemeentewet.Artikel 2:6 heeft betrekking op het grondrecht waarmee de gemeentelijke wetgever
het meest wordt geconfronteerd, namelijk de vrijheid van meningsuiting. Dit
grondrecht is geformuleerd in artikel 19 IV, artikel 10 EVRM en artikel 7 van de
Grondwet.Artikel 7 Grondwet luidt als volgt:
Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of
gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de
wet.
De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand
toezicht op de inhoud van een radio of televisie uitzending.
Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de
voorafgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof
nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid
volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen, toegankelijk voor
personen jonger dan zestien jaar, regelen ter bescherming van de goede
zeden.
De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van
handelsreclame.
De drukpersvrijheid is in het eerste lid van artikel 7 van de Grondwet als een
zelfstandige bepaling opgenomen en vormt een lex specialis ten opzichte van het
derde lid. De tekst van het eerste lid is letterlijk gelijk aan die van artikel
7 van de oude Grondwet, waarmee beoogd is de bestaande jurisprudentie op dat
punt intact te laten. De constante jurisprudentie op artikel 7 van de oude
Grondwet kan als volgt worden samengevat.DaklozenkrantDe verkoop van daklozenkranten is noch venten noch collecteren. Op grond van
artikel 7 van de Grondwet kan het verkopen niet verbonden worden aan een
vergunning. Wel kan de gemeente gebruik maken van artikel 2:6Als verkoop plaats vindt op het grondgebied van bijvoorbeeld een supermarkt, dan
kan de eigenaar de verkoper verzoeken weg te gaan.Het verdient aanbeveling om te overleggen met de koepelorganisaties die de
daklozen vertegenwoordigt. Immers niet iedereen kan een straatkrant verkopen. De
verkopers moeten in het bezit zijn van een identiteitsbewijs van de
koelorganisatie waarmee ze kunnen aantonen dat ze officiële straatkantverkopers
zijn.WaboHet verspreiden van gedrukte stukken valt niet onder de Wabo, ook niet als daar
een element van handelsreclame in zit.JurisprudentieI. Het in artikel 7, lid 1 van de Grondwet beschermde recht om zonder
voorafgaand verlof gedachten en gevoelens door de drukpers te openbaren
impliceert het recht om de inhoud van geschreven of gedrukte stukken of
afbeeldingen, waarin gedachten en gevoelens zijn geopenbaard, zonder voorafgaand
verlof door verspreiding of door enig ander middel in het openbaar aan het
publiek bekend te maken. 07 11 1892, W. 6259 (ventverbod ‘s Gravenhage); HR 28
11 1950, NJ 1951, 137 en 138 m.nt. W.P.J. Pompe, OB 1951, IX.1, nr. 8326, NG
1951, p. 123, AB 1951, 437 en 443 (APV Tilburg en APV Sittard) en Gst. 22 1
1981, NG 1981, Gst. 1982, 6692,2 m.nt. J.M. Kan, OB 1981, III.2.2.7, nr. 42609
(reclameverordening ‘s Gravenhage). II. Elk middel tot bekendmaking dat naast andere middelen zelfstandige betekenis
heeft en met het oog op die bekendmaking in een bepaalde behoefte kan voorzien,
valt onder de bescherming van artikel 7. Dit betekent dat de bekendmaking van
gedachten en gevoelens met behulp van middelen, die in het maatschappelijk
verkeer dezelfde functie vervullen als geschriften in eigenlijke zin, is
begrepen in de in artikel 7 erkende vrijheid van drukpers. Als "zelfstandige
middelen van bekendmaking" zijn in de jurisprudentie onder meer aangemerkt:
het op de weg uitgeven van strooibiljetten, HR 27 02 1951, NJ 1951, 472
m.nt. B.V.A. Röling, AB 1951, p. 716, OB 1951, IX.1, nr. 8498, NG 1951,
p. 196, Gst. 1951, 5118 (APV Eindhoven);
het gebruik maken van reclameborden of opschriften aan onroerend goed,
HR 24 01 1967, NJ 1967, 270 m.nt. W.F. Prins; AB 1968, p. 72 m.nt. R.
Streng, OB 1967, IX.1, nr. 26092, NG 1967, p. 187 (Nederland ontwapent);
ARRS 23 10 1978, AB 1979, 499 m.nt. F.H. van der Burg, OB 1979,
III.2.2.7, nr. 40010, NG 1979, S 4, BR 1979, p. 36, Gst. 1979,6548
(verordening stadsschoon Leiden);
het aanbrengen van aanplakbiljetten op onroerend goed, HR 19 09 1977, NJ
1978, 516 (APV Hengelo);
het staan of lopen met propagandamiddelen, HR 30 05 1967, NJ 1968 m.nt.
W.F. Prins, AB 1968, p. 332, OB 1967, IX.1, nr. 26322, NG 1967, p. 319
(Vietnam I);
het aanbieden van gedrukte stukken bij gelegenheid van het houden van
een inzameling (niet het houden van de inzameling zélf), HR 27 06 1978,
NJ 1979, 59 m.nt. M. Scheltema, AB 1979, 195 m.nt. J.R. Stellinga (APV
Eindhoven); Vz.ARRS 16 08 1979, AB 1980, 297 m.nt. JHvdV, OB 1979,
III.2.2.7, nr. 40987, NG 1979, S 176, Gst. 1980, 6604 m.nt. P. van
Zanten (APV Rotterdam) en Vz.ARRS 18 10 1979, OB 1980, III.2.2.7, nr.
41340 (APV Katwijk);
III. De gemeentelijke wetgever mag niet beperkend optreden jegens de inhoud van
gedrukte stukken e.d., maar is krachtens artikel 149 Gemeentewet wel bevoegd het
in het openbaar bekend maken ("verspreiden") van gedrukte stukken e.d. aan
beperkingen te onderwerpen in het belang van de openbare orde, zedelijkheid en
gezondheid en van andere zaken betreffende de huishouding der gemeente. Daarbij geldt dat:
een vergunningenstelsel (voorafgaand verlof) voor het gebruik van een
bepaald middel van bekendmaking dat naast andere middelen zelfstandige
betekenis heeft, niet is geoorloofd;
een algemeen verbod tot zodanig gebruik evenmin is toegestaan;
een (naar tijd, plaats en wijze) beperkt verbod mogelijk is, mits:
die beperking geen betrekking heeft op de inhoud van de gedrukte
stukken, doch gesteld is in het belang van de openbare orde e.d.;
gebruik "van enige betekenis" overblijft; anders komt de beperking in
feite neer op een algemeen verbod, HR 17 03 1953, NJ 1953, 389 m.nt.
B.V.A. Röling, OB 1953, IX.1, nr. 10867, NG 1953, p. 264, AB 1953, p.
587 (Wachttorenarrest); ARRS 28-04-1981, Gst. 1981, 6686 m.nt. J.M. Kan,
OB 1982, nr. 43849, III.2.2.7 (APV Nijmegen).
Artikel 2:7 Feest, muziek en wedstrijd e.d.(gereserveerd)Artikel 2:8 Dienstverlening(gereserveerd)Artikel 2:9 Straatartiest(vervallen)Artikelsgewijze toelichting 2:10a t/m 2:10cArtikel 2:10a Vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op, aan of boven
de weg in strijd met de publieke functie van de wegDe nadere regels met betrekking tot het uitvoering geven aan dit artikel is
vastgelegd door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente
Elburg in beleidsstukken aangaande het uitstallen van zaken in de binnenstad,
(tijdelijk) plaatsen van sandwichborden e.d. en inzake het plaatsen van
voorwerpen of stoffen op of aan de weg. Een deel is vastgelegd in de
Welstandsnota en het overige gedeelte is neergelegd in (een) apart(e)
beleidsstuk(ken) aangaande toegestane voorwerpen op, aan of boven de weg. Aan artikel 2:10a liggen als motieven ten grondslag: de verkeersveiligheid, de
welstand en het gevaar of de hinder die de stoffen of voorwerpen voor personen
of goederen opleveren. Het artikel beperkt zich niet alleen tot het plaatsen,
aanbrengen of hebben van stoffen of voorwerpen op de weg, maar strekt zich
tevens uit tot stoffen of voorwerpen aan de weg. De term ‘aan de weg’ duidt begripsmatig op een zekere nabijheid ten opzichte van
de weg. Daaronder vallen bijvoorbeeld voortuinen van huizen en andere open
ruimtes die aan de weg zijn gelegen. Hetgeen zich binnenshuis bevindt of
afspeelt valt niet onder het bereik van dit begrip.Tweede lidHier is naast de genoemde algemeen geldende weigeringsgronden een
verbijzondering opgenomen: de vergunning kan worden geweigerd als het gevraagde
problemen, hinder of schade zou opleveren voor de weg of het gebruik
daarvan.Artikel 2:10b Afbakeningsbepalingen en uitzonderingenEerste lid onder a: evenementenIndien een evenement wordt gehouden, waartoe vergunning is verleend op basis van
artikel 2:25, dan hoeft geen vergunning te worden verleend op basis van artikel
2:10a. Deze bepaling voorkomt een samenloop van beide vergunningen. In de
voorschriften bij een vergunning voor een evenement kan immers ook de
verkeersveiligheid worden gewaarborgd. Terrassen horecabedrijfHet in artikel 2:10a bedoelde verbod gebruik van de weg geldt niet voor
terrassen behorend bij een horecabedrijf, waarvoor door de burgemeester
vergunning is verleend op grond van artikel 2:28. Een dergelijk terras maakt
blijkens de definitie in artikel 2:27 deel uit van dat bedrijfAls de gemeente geen exploitatievergunningenstelsel in zijn APV heeft geregeld,
zal de toetsing van eenvergunningsaanvraag voor een terras bij een voor het publiek openstaand gebouw
rechtstreeks gebaseerd moeten zijn op art. 174 Gemeentewet. De gemeente die in
dat geval toch een vergunning wil geven op grond van art. 2:10 moet attent zijn
op het feit dat het in dit artikel niet gaat om de openbare orde, maar om
hinder, gevaar of ontsiering door voorwerpen of stoffen op, aan of boven de weg
of een weggedeelte. Dit houdt in dat op grond van deze bepaling geen voorwaarden
kunnen worden gesteld i.v.m. de openbare orde. Dit zal dan moeten gebeuren op
grond van artikel 174 Gemeentewet. Opgrond van artikel 174 Gemeentewet blijft de burgemeester – ook bij toepassing
van artikel 2:10 – op grond van jurisprudentie het bevoegd gezag. Voor de
duidelijkheid: het gaat hier om een terras dat behoort bij een voor het publiek
openstaand gebouw.In het geval een terras niet behoort bij een voor het publiek openstaand gebouw
of een in artikel 2:28 bedoeld horecabedrijf en het terras is gelegen op de weg
of een weggedeelte kunnen alleen de in artikel 2:10 bedoelde eisen worden
gesteld en is het college het bevoegd gezag.Eerste lid, onder b: standplaatsenHier wordt een uitzondering gemaakt voor standplaatsen waarop artikel 5:17 van
toepassing is.Tweede lidHet verbod van artikel 2:10a is niet van toepassing op voorwerpen waarop
gedachten of gevoelens worden geopenbaard. Een vergunningsstelsel voor zulke
uitingen zou in strijd zijn met artikel 7 van de Grondwet (vrijheid van
meningsuiting). Het is op grond van artikel 2:1 wel verboden om uitingen te doen
als daardoor het verkeer wordt gehinderd of in gevaar gebracht.Vierde lidGedragingen waarop artikel 2:10b zien, kunnen onder de reikwijdte van artikel 5
van de Wegenverkeerswet vallen. Dit artikel bepaalt dat het voor eenieder
verboden is zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of
kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan
worden gehinderd. Voor zover een hinderlijke gedraging plaatsvindt op de weg,
zoals omschreven in artikel 5 van de Wegenverkeerswet, is voor dat gedeelte
artikel 2:10b niet van toepassing. Vijfde lidIndien er sprake is van een bouwwerk in de zin van de Bouwverordening waarvoor
een omgevingsvergunning nodig is op grond van de Wabo, wordt er al getoetst op
welstandsaspecten. De weigeringsgrond als bedoeld in artikel 2:10a, tweede lid,
onder b is dan niet van toepassing. Zesde lidDe Wet milieubeheer is van toepassing als een voorwerp op de weg wordt geplaatst
dat een inrichting in de zin van deze wet is. De Wet milieubeheer en de daarop
gebaseerde voorschriften zijn aan het belang van voorkoming of beperking van
overlast (genoemd als weigeringsgrond in artikel 2:10a, tweede lid, onder
c).Artikel 2:10c VrijstellingenDe nadere regels met betrekking tot het uitvoering geven aan dit artikel is
vastgelegd door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente
Elburg in beleidsstukken aangaande het uitstallen van zaken in de binnenstad,
(tijdelijk) plaatsen van sandwichborden e.d. en inzake het plaatsen van
voorwerpen of stoffen op of aan de weg. Een deel is vastgelegd in de
Welstandsnota en het overige gedeelte is neergelegd in (een) apart(e)
beleidsstuk(ken) aangaande toegestane voorwerpen op, aan of boven de weg.. Bij vrijstellingen kan bijvoorbeeld worden gedacht aan:
Bloembakken en plantenbakken binnen een meter van de gevel van woningen
(eventueel met een maatvoering)
Reclameborden (eventueel met een maatvoering)
Uitstallingen bij winkels (eventueel met een maatvoering; eventueel
beperkt tot winkelgebieden)
Stortbakken en steigers nodig voor een verbouwing. Er zijn situaties
denkbaar dat een vergunning voor dit soort voorwerpen volstrekt redelijk
is. Anderzijds komt het ook voor dat vergunningen worden afgegeven voor
het plaatsen van een aantal steigers in de loop van een jaar, waarbij
naar de locatie dus niet word gekeken. Als service aan de burgers zou
het college in het vrijstellingsbesluit de verplichting kunnen stellen
dat er met een bord wordt aangegeven hoe lang dat gaat duren. Dat is in
een aantal Europese landen gebruikelijk.
Het plaatsen van voorwerpen op de wegInboedelsHet plaatsen van inboedels op de weg gebeurt dikwijls in het kader van de
ontruiming van woningen. Het is echter in strijd met artikel 2:10. In de VNG
ledenbrief, kenmerk 97/39, wordt ingegaan op het toepassen van bestuursdwang ten
aanzien van op de weg geplaatste zaken. Ook het preventief optreden tegen
dergelijke overtredingen wordt in deze ledenbrief behandeld. Bij Nieuwsbrief
1360 van 12 november 2001 concludeerde de VNG naar aanleiding van de hoger
beroep uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 7 november 2001 (zie
ook onder jurisprudentie), dat met deze uitspraak het advies van de ledenbrief
van 20 maart 1997 wordt gehandhaafd om met preventieve bestuursdwang op te
treden tegen de in strijd met artikel 2.1.5.1. (oud) van de model-APV op de weg
geplaatste zaken. De verhuurder kan daartoe worden aangeschreven en op hem
kunnen de kosten van de toepassing van bestuursdwang worden verhaald. ContainersOver het plaatsen van containers kan nog opgemerkt worden dat het Centrum voor
Regelgeving en onderzoek in de Grond, Water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
(CROW) in 1998 richtlijnen heeft uitgebracht, getiteld Markering onverlichte
obstakels. Deze richtlijnen gaan in op het uniform plaatsen en markeren van
verplaatsbare onverlichte obstakels (waaronder vuil en opslagcontainers),
inclusief mogelijke regelgeving met bijbehorende handhavings- en
controlemogelijkheden.WaboHet gebruik van de weg anders dan overeenkomstig de publieke functie, als
bedoeld in dit artikel, kan onder de Wabo vallen, namelijk wanneer dit gebruik
bestaat uit de opslag van roerende zaken. Dat zal bijvoorbeeld het geval zijn
als op of aan de weg een container wordt geplaatst voor de tijdelijke opslag van
puin of bouwmaterialen tijdens een verbouwing. In andere gevallen zal het niet
altijd op het eerste gezicht duidelijk zijn of het gaat om opslag van roerende
zaken als bedoeld in de Wabo. Het onderscheidend criterium is dat het plaatsen
van zaken op de weg bij opslag een tijdelijk karakter heeft: het is de bedoeling
dat de opgeslagen zaken ooit ergens anders een al dan niet definitieve
bestemming krijgen en aldaar een functie gaan vervullen. Als dat aan de orde is
valt die activiteit dan onder artikel 2.2, eerste lid onder j of onder k van de
Wabo. Een ontheffing wordt op grond van artikel 2.2, eerste lid, laatste
zinsdeel, van de Wabo aangemerkt als een omgevingsvergunning. Daarom is een
nieuw vierde lid ingevoegd, waarin staat dat het bevoegd gezag (ingevolge de
definitie in artikel 1 is dat dus het bestuursorgaan als bedoeld in de Wabo) in
een dergelijk geval een omgevingsvergunning verleent.Daarnaast blijft het derde lid gehandhaafd, waarin staat dat het bevoegde
bestuursorgaan (i.c. het college of de burgemeester) ontheffing kan verlenen
voor gebruik van de weg dat niet valt onder de Wabo, namelijk wanneer het gaat
om objecten die bedoeld zijn om ter plaatse blijvend te functioneren. Dat zijn
(b bijvoorbeeld plaatsen van bloembakken, straatmeubilair, terrassen en
dergelijke).Het is niet ondenkbaar dat bij een en hetzelfde project – bijvoorbeeld een
grootscheepse restauratie van monumentale panden – zowel de ontheffing van het
bevoegd bestuursorgaan (derde lid) als de omgevingsvergunning (vierde lid) nodig
is, waarbij dan de situatie kan ontstaan dat er twee bevoegde gezagen zijn. Met
het oog op die gevallen kan overwogen worden om met toepassing van artikel 2.2,
tweede lid van de Wabo alle activiteiten waarbij voorwerpen op of aan de weg
worden geplaatst, onder de Wabo te brengen. Dat heeft als nadeel dat de
zwaardere procedure van de Wabo in alle gevallengevolgd moet worden. Wij verwachten dat deze situatie maar heel zelden zal
voorkomen en hebben 2.2, tweede lid van de Wabo in de model-APV dan ook niet
toegepast.Jurisprudentie uitstallingenWeigering van een uitstalvergunning voor handelswaar is niet alleen gehandhaafd
op de onder b genoemde weigeringsgrond (welstand), maar ook op de onder a
opgenomen weigeringsgrond (de uitstallingen staan ook in de weg). De Afdeling
ziet voorts geen grond voor het oordeel dat de plaatsing van dit artikel in het
hoofdstuk dat betrekking heeft op openbare orde, in de weg staat aan het opnemen
van de onder b genoemde weigeringsgrond. Niet valt in te zien dat een zekere
beoordeling van het uiterlijk aanzien van een uitstalling niet in het belang van
de bescherming van de openbare orde kan worden geacht. ARRS 07-10-1996, Gst.
1997, 7050, 5 m.nt. HH. Beleid dat inhoudt dat vergunningen voor uitstallingen
in het kernwinkelgebied worden geweigerd is redelijk, mede gelet op de hoge
voetgangersstroom en een onder consumenten gehouden enquête. ABRS 11-05-1998, JU
982110 (VNG-databank). Hetzelfde geldt voor een beleid dat inhoudt dat objecten
niet meer dan 40 cm uit de voorgevel mogen worden geplaatst, welk beleid wordt
ondersteund met een welstandsadvies. ABRS 01-10-1998, JU 981188
(VNG-databank).In de notitie Uitstallingenbeleid Binnenstad heeft het college vermeld: alleen
de uitstalling van bloemen, planten, groenten en fruit wordt toegestaan. Daarmee
is bij nadere invulling van het begrip openbare orde een onderscheid gemaakt
naar de soort van de uitgestalde waren. De Rechtbank is van oordeel dat hiermee
een wezenlijk ander onderscheid wordt gehanteerd dan welke volgt uit een zekere
beoordeling van het uiterlijk aanzien van de uitstalling. Dit onderscheid is
niet in het belang van de bescherming van de openbare orde in de zin van artikel
2.1.5.1. Voor zover de uitstallingen van eisers niet aan de nieuwe maatvoering voldoen,
gelet op de straten/plaatsen waar de winkels van eisers gevestigd zijn een
wijziging (in plaats van een intrekking) van de verleende vergunning in de rede
had gelegen, met name wat betreft de maatvoering en de plaats van de
uitstalling, waarbij voorts de uitkomst van een individuele toetsing vanuit een
oogpunt van welstand mogelijk tot nadere voorwaarden aanleiding had kunnen
geven.Jurisprudentie evenementenVergunning voor luchtkussenpark onder de voorwaarden dat het mag bestaan uit
drie luchtkussens, een ballenbak, een aantal bankjes, een verkooppunt voor
frisdranken en een deugdelijke omheining. Geen bouwwerken, Woningwet niet van
toepassing. Indien er een meldingsplicht bestaat op grond van de Wet
milieubeheer, is de APV niet van toepassing. Ingeval de APV wel van toepassing
is, heeft het college in redelijkheid tot het verlenen van de vergunning kunnen
komen. Nu het seizoen al is begonnen, is er groot belang bij continuering. ABRS
23-06-2000, JU 001042 (VNG-databank).Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. Pres. Rb Leeuwarden
06-09-2001, LJN-nr. AD3917: er doen zich geen weigeringsgronden voor op grond
van artikel 2.1.5.1 en 2.2.2 APV. Ook strijdigheid met het bestemmingsplan biedt
geen grondslag voor weigering vergunning.Jurisprudentie terrassenEen terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in de
zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van dit artikel
is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit
artikel is de burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor
zover deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG
02.0018, m.nt. M. Geertsema . In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr.
200202419, LJN-nr. AF0269, JG 03.0022 m.nt. A.L. van Esveld.Jurisprudentie ReclameZie voor jurisprudentie over handelsreclame voorts in het commentaar onder
artikel 4:15. De reclameverordening bevatte het verbod om zonder vergunning van het college
reclameborden te plaatsen, die vanaf de weg of een andere voor het publiek
toegankelijke plaats zichtbaar zijn. De vergunning kon worden geweigerd in het
belang van welstand of verkeersveiligheid. Het college heeft een maximum van 123
locaties voor driehoeksborden aangewezen. Het stellen van beleidsregels was op
grond van de Reclameverordening verplicht, maar het college had nagelaten deze
op te stellen, zodat niet duidelijk was welke procedure werd gevolgd bij de
verdeling van de schaarse locaties. De Afdelingoordeelt allereerst: Anders dan art. 7 lid 1 Gw beschermt art. 10 EVRM ook
uitingen met een commercieel karakter. De inmenging in het recht van vrije
meningsuiting is echter voorzien bij de wet conform het tweede lid van art. 10.
Aangezien het stelsel in de Reclameverordening er voorts toe strekt
reclame-uitingen te reguleren in het belang van de openbare veiligheid, het
voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, alsmede de bescherming van
de rechten van anderen, is er van strijd met art. 10 EVRM geen sprake. Vervolgens: Aan het college kan niet de bevoegdheid worden ontzegd om een
maximum te stellen aan het aantal locaties waar driehoeksborden kunnen worden
geplaatst. Dit maximum zal moeten worden gerechtvaardigd uit hoofde van
bescherming van de in de Reclameverordening genoemde belangen. Het college heeft
dit nagelaten. Nu het maximum aantal aangewezen locaties het uitgangspunt vormde
voor de bij de beslissing op bezwaar gehandhaafde afwijzing van het verzoek van
appellante en niet kan worden nagegaan of dit uitgangspunt rechtens houdbaar is,
moet worden geoordeeld dat de beslissing op bezwaar niet kan worden gedragen
door de daaraan ten grondslag gelegde motivering, zodat deze voor vernietiging
in aanmerking komt. ABRS 20-04-2005, nr. 200407498, AB 2005, 180 m.nt. A.
Tollenaar; GS 2005, 7236, 140 m.nt. D.E. Bunschoten.Aangenomen mag worden dat een te beperkend beleid met betrekking tot
reclameconstructies op grond van artikel 2.1.5.1 niet als redelijk kan worden
gekwalificeerd, nog daargelaten of dit in overeenstemming is met artikel 10 EVRM
(Pres. Rb Zwolle 29-10-1997, KG 1997, 389). Immers, dit kan betekenen dat er in
feite geen mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik van het middel van
verspreiding en bekendmaking zou overblijven Volgens de President kunnen wel
beleidscriteria in de vorm van restricties voor wat betreft het aantal
vergunningen (al dan niet per aanvrager per jaar), en de locatie en duurvan elke vergunning worden gesteld (Pres. Rb Zwolle 26-9-1997, KG 1997, 338).
Dit beleid kan worden onderbouwd met behulp van een politierapport of
welstandsadvies.Over driehoeksreclameborden ten behoeve van een Rasti Rostelli-show, oordeelde
de Pres. Rb ’s-Hertogenbosch 23-09-1999, KG 1999, 299 dat bij elke aanvraag om
vergunningverlening een individuele en concrete beoordeling nodig is, ongeacht
het gevoerde beleid. Geen acht is geslagen op de borden als zodanig en de plaats
van opstelling. Geen strijd met redelijke eisen van welstand. Aanvrager dient te
worden behandeld als ware hij in het bezit van een vergunning.Driehoeksreclameborden. Het standpunt van het college dat artikel 2.1.5.1.
alleen van toepassing is als ook de Woningwet van toepassing is, wordt niet
gehonoreerd. Pres. Rb Haarlem 27-10-1997, Gst. 1998, 7069, 3 m.nt. EB, KG 1997,
388.Weigering van vergunning voor het maken van reclame voor een voetbalwedstrijd,
aangezien deze reclame-uiting ontsierend is voor de omgeving. Het betreft
commerciële reclame; artikel 7 Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR
niet van toepassing. Artikel 10 EVRM en 19 IVBPR zijn alleen in het geding als
de verspreiding van reclame (en uiteraard andere meningsuitingen) zo zeer aan
banden zou worden gelegd dat de vrijheid reclame te maken zelf zou worden
aangetast. ABRS 23-12-1994, JG 09.0207, AB 1995, 163.APV-bepaling biedt geen ruimte voor de weigering van een vergunning voor
reclameborden op basis van beleid volgens welk toestemming voor reclameborden
uitsluitend wordt verleend voor plaatselijke, niet-commerciële evenementen.
Artikel 2.1.5.1. kent een aantal limitatieve weigeringsgronden. De aard van de
reclame, commercieel of niet-commercieel, valt daar niet onder. Pres. Rb Breda
9-11-1994, JG 95.0137, KG 1995, 20. Zie ook Pres. Rb Zwolle 26-9-1997 en
29-10-1997, resp. KG 1997, 338 en 389. Een soortgelijke uitspraak betreft Pres.
Rb ‘s Hertogenbosch 12-11-1998, KG 1999, 23. Weigering van vergunning voor
reclameborden, aangezien het geen reclame voor een zeer bijzonder evenementbetreft. Aard van een evenement is geen weigeringsgrond in de zin van artikel
2.1.5.1. Vz.ARRS 27-08-1993, JG 94.0054. Door het verlenen van ontheffingen voor de duur
van een jaar heeft het college duidelijk gemaakt dat het beleid ten aanzien van
reclameborden en verkooprekken gewijzigd kan worden. Het in het geheel niet
bieden van ruimte voor het verlenen van een ontheffing verdraagt zich niet met
de APV. Vz.ABRS 03-01-1994, JG 94.0212.Jurisprudentie afvalcontainersPlaatsing van een bedrijfsafvalcontainer op de openbare weg is in strijd met de
bestemming. Bovendien komt het doelmatig en veilig gebruik van de weg in het
geding. ARRS 30-12-1993, JG 94.0213, Gst. 1994, 6995, 5 m.nt. HH.
Afvalcontainers kunnen echter bouwwerken in de zin van de Woningwet zijn
waarvoor een bouwvergunning is vereist. Dit hangt af van de constructie, omvang
van de constructie en de plaatsgebondenheid. Artikel 8.2 APV, welk artikel
vergelijkbaar is met 2.1.5.1, blijft buiten toepassing. ABRS 29-01-1998, Gst.
1998, 7054, 5 m.nt. JT en MenR 1998, 54 m.nt. H.A.M.G.Jurisprudentie handhavingNaar aanleiding van de vraag of de gemeente veroordeeld kan worden om bij een
gerechtelijke ontruiming van een woning aanwezig te zijn om de op de weg
geplaatste inboedel terstond af te voeren en op te slaan, overweegt de Pres. Rb
Amsterdam 19-08-1999, KG 1999, 242, dat de executerende deurwaarder gerechtigd
is de inboedel aan de weg te plaatsen zonder dat hem een overtreding op grond
van de APV verweten kan worden. De publieke taak van de gemeente om de openbare
weg vrij te houden van obstakels houdt echter nog niet in dat de deurwaarder een
rechtens afdwingbare vordering tegen de gemeente heeft om bij gerechtelijke
ontruimingen de inboedel af te voeren en op te slaan. Deurwaarder kan wel
maatregelen nemen zoals de geëxecuteerde van tevoren waarschuwen of zelf
maatregelen nemen voor afvoer en opslag.Ten onrechte merkte de opzichter bij een woningontruiming de inboedel als afval
aan en liet de afgevoerde inboedel als afval verbranden. Gemeente aansprakelijk
voor de schade. Pres. Rb Amsterdam 15-02-2001, JG 01.0138 m.nt. E.H.J. de Bruin,
KG 2001, 87.Het op straat plaatsen en daar laten staan van inboedel is geen gebruik van de
weg overeenkomstig de bestemming, zodat zo’n handeling onder het verbod van
artikel 2.1.5.1 (oud), eerste lid, van de APV valt. Hoewel artikel 5:21 van de
Awb niet met zoveel woorden voorziet in de mogelijkheid van een preventieve
bestuursdwangaanschrijving, kan een dergelijk besluit volgens vaste
jurisprudentie worden genomen indien er sprake is van klaarblijkelijk gevaar van
een op zeer korte termijn te verwachten overtreding van een concreet bij of
krachtens de wet gesteld voorschrift. De Afdeling overweegt nog expliciet dat
niet van belang is er of sprake is van dreigende ernstige schade. Het enige
criterium voor preventieve bestuursdwang is dus “klaarblijkelijk gevaar van
overtreding”. Verder oordeelt de Afdeling dat de aanschrijving terecht aan de
woningstichting is gericht. Als opdrachtgeefster tot ontruiming, waarbij de
inboedel op straat komt te staan, is ze overtreedster van artikel 2.1.5.1 (oud)
van de APV. Als overtreedster is de woningstichting op grond van artikel 5:25
van de Awb ook de kosten verbonden aan de toepassing van bestuursdwang
verschuldigd. ABRS 07-11-2001, JG 02.0006, LJN-nr. AD5810 (Brunssum) m.nt. M.
Geertsema, Gst. 2002, 7157, 6 m.nt. R. Boesveld.Spoedeisende bestuursdwang met toepassing van artikel 5:24, zesde lid, van de
Awb ten aanzien van op de weg geplaatste zaken na ontruiming. Het op straat
plaatsen en daar laten staan van een veelal uit losse voorwerpen van niet
geringe omvang bestaande inboedel kan niet als gebruik van de weg overeenkomstig
haar bestemming worden aangemerkt, zodat een dergelijke handeling onder het
verbod van artikel 2.1.5.1, eerste lid, van de APV valt. Deurwaarder is een
instrumenterend openbaar ambtenaar. Woningstichting is als opdrachtgeefster tot
ontruiming overtreedster van artikel 2.1.5.1 APV en dient de kosten van
bestuursdwang te betalen. ABRS 17-07-2002, JG 02.0151 m. nt. van M.
Geertsema.Ook een preventieve last onder dwangsom kan worden opgelegd aan de ontruimer.
Vzr. Zutphen 25-08-2004, 04/1199 GEMWT, LJN-nr. AQ8910.Artikel 2:10d VrijstellingenBij vrijstellingen kan worden gedacht aan:
Bloembakken en plantenbakken binnen een meter van de gevel van woningen
(eventueel met een maatvoering)
Reclameborden (eventueel met een maatvoering)
Uitstallingen bij winkels (eventueel met een maatvoering; eventueel
beperkt tot winkelgebieden)
Stortbakken en steigers nodig voor een verbouwing. Er zijn situaties
denkbaar dat een vergunning voor dit soort voorwerpen volstrekt redelijk
is. Anderzijds komt het ook voor dat vergunningen worden afgegeven voor
het plaatsen van een aantal steigers in de loop van een jaar, waarbij
naar de locatie dus niet word gekeken. Als service aan de burgers zou
het college in het vrijstellingsbesluit de verplichting kunnen stellen
dat er met een bord wordt aangegeven hoe lang dat gaat duren. Dat is in
een aantal Europese landen gebruikelijk
DereguleringVergeleken met het oude artikel 2.1.5.1. APV is in dit artikel een
dereguleringsslag gemaakt:
Vanwege de overzichtelijkheid zijn een aantal artikelen in de model APV,
waaronder ook artikel 2:10., onderverdeeld in een aantal afzonderlijke
artikelen.
Een aantal gedetailleerde bepalingen zijn vervallen, zoals het deel van
lid 1 dat regels voor voorwerpen boven de weg stelde, tot op de twintig
centimeter.
Er is een silencio positivo opgenomen.
Ook voor deze vergunning geldt dat ze in beginsel voor een onbeperkte
periode wordt verstrekt. Uiteraard kan er wel een termijn worden gesteld
voor zaken die per definitie tijdelijk worden geplaatst maar waarvan
wenselijk is dat ze niet onnodig lang het straatbeeld ontsieren, zoals
steigers en stortcontainers.
Tenslotte kan de gemeente een aanzienlijke verlaging van de administratieve
lasten bereiken door ruim invulling te geven aan de vrijstellingsbepaling van
artikel 2:10d . Eén van de belangrijkste ergernissen die de toepassing van dit
artikel oproept, is dat gemeenten soms een vergunning eisen terwijl van reële
hinder of overlast geen sprake is. Er kan worden gedacht aan bloembakken,
uitstallingen (eventueel alleen in het winkelgebied) en kleine
reclameborden.Het plaatsen van voorwerpen op de wegInboedelsHet plaatsen van inboedels op de weg gebeurt dikwijls in het kader van de
ontruiming van woningen. Het is echter in strijd met artikel 2:10. In de VNG
ledenbrief, kenmerk 97/39, wordt ingegaan op het toepassen van bestuurswang ten
aanzien van op de weg geplaatste zaken. Ook het preventief optreden tegen
dergelijke overtredingen wordt in deze ledenbrief behandeld. Bij Nieuwsbrief
1360 van 12 november 2001 concludeerde de VNG naar aanleiding van de hoger
beroepuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 7 november 2001 (zie ook
onder jurisprudentie), dat met deze uitspraak het advies van de ledenbrief van
20 maart 1997 wordt gehandhaafd om met preventieve bestuursdwang op te treden
tegen de in strijd met artikel 2.1.5.1. (oud) van de model-APV op de weg
geplaatste zaken. De verhuurder kan daartoe worden aangeschreven en op hem
kunnen de kosten van de toepassing van bestuursdwang worden verhaald.ContainersOver het plaatsen van containers kan nog opgemerkt worden dat het Centrum voor
Regelgeving en Onderzoek in de Grond , Water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
(CROW) in 1998 richtlijnen heeft uitgebracht, getiteld Markering onverlichte
obstakels. Deze richtlijnen gaan in op het uniform plaatsen en markeren van
verplaatsbare onverlichte obstakels (waaronder vuil en opslagcontainers),
inclusief mogelijke regelgeving met bijbehorende handhavings- en
controlemogelijkheden.Jurisprudentie uitstallingenWeigering van een uitstalvergunning voor handelswaar is niet alleen gehandhaafd
op de onder b genoemde weigeringsgrond (welstand), maar ook op de onder a
opgenomen weigeringsgrond (de uitstallingen staan ook in de weg). De Afdeling
ziet voorts geen grond voor het oordeel dat de plaatsing van dit artikel in het
hoofdstuk dat betrekking heeft op openbare orde, in de weg staat aan het opnemen
van de onder b genoemde weigeringsgrond. Niet valt in te zien dat een zekere
beoordeling van het uiterlijk aanzien van een uitstalling niet in het belang van
de bescherming van de openbare orde kan worden geacht. ARRS 07-10-1996, Gst.
1997, 7050, 5 m.nt. HH. Beleid dat inhoudt dat vergunningen voor uitstallingen
in het kernwinkelgebied worden geweigerd is redelijk, mede gelet op de hoge
voetgangersstroom en een onder consumenten gehouden enquête. ABRS 11-05-1998, JU
982110 (VNG-databank). Hetzelfde geldt voor een beleid dat inhoudt dat objecten
niet meer dan 40 cm uit de voorgevel mogen worden geplaatst, welk beleid wordt
ondersteund met een welstandsadvies. ABRS 01-10-1998, JU 981188
(VNG-databank).In de notitie Uitstallingenbeleid Binnenstad heeft het college vermeld: alleen
de uitstalling van bloemen, planten, groenten en fruit wordt toegestaan. Daarmee
is bij nadere invulling van het begrip openbare orde een onderscheid gemaakt
naar de soort van de uitgestalde waren. De Rechtbank is van oordeel dat hiermee
een wezenlijk ander onderscheid wordt gehanteerd dan welke volgt uit een zekere
beoordeling van het uiterlijk aanzien van de uitstalling. Dit onderscheid is
niet in het belang van de bescherming van de openbare orde in de zin van artikel
2.1.5.1.Voor zover de uitstallingen van eisers niet aan de nieuwe maatvoering voldoen,
gelet op de straten/plaatsen waar de winkels van eisers gevestigd zijn een
wijziging (in plaats van een intrekking) van de verleende vergunning in de rede
had gelegen, met name wat betreft de maatvoering en de plaats van de
uitstalling, waarbij voorts de uitkomst van een individuele toetsing vanuit een
oogpunt van welstand mogelijk tot nadere voorwaarden aanleiding had kunnen
geven.WaboHet gebruik van de weg anders dan overeenkomstig de publieke functie, als
bedoeld in dit artikel, kan onder de Wabo vallen, namelijk wanneer dit gebruik
bestaat uit de opslag van roerende zaken. Dat zal bijvoorbeeld het geval zijn
als op of aan de weg een container wordt geplaatst voor de tijdelijke opslag van
puin of bouwmaterialen tijdens een verbouwing. In andere gevallen zal het niet
altijd op het eerste gezicht duidelijk zijn of het gaat om opslag van roerende
zaken als bedoeld in de Wabo. Het onderscheidend criterium is dat het plaatsen
van zaken op de weg bij opslag een tijdelijk karakter heeft: het is de bedoeling
dat de opgeslagen zaken ooit ergens anders een al dan niet definitieve
bestemming krijgen en aldaar een functie gaan vervullen. Als dat aan de orde is
valt die activiteit onder artikel 2.2, eerste lid onder j of onder k van de
Wabo. Een ontheffing wordt op grond van artikel 2.2, eerste lid, laatste
zinsdeel, van de Wabo aangemerkt als een omgevingsgvergunning. Daarom is een
nieuw derde lid ingevoegd, waarin staat dat het bevoegd gezag (ingevolge de
definitie in artikel 1 is dat dus het bestuursorgaan als bedoeld in de Wabo) in
een dergelijk geval een omgevingsvergunning verleent. Jurisprudentie evenementenVergunning voor luchtkussenpark onder de voorwaarden dat het mag bestaan uit
drie luchtkussens, een ballenbak, een aantal bankjes, een verkooppunt voor
frisdranken en een deugdelijke omheining. Geen bouwwerken, Woningwet niet van
toepassing. Indien er een meldingsplicht bestaat op grond van de Wet
milieubeheer, is de APV niet van toepassing. Ingeval de APV wel van toepassing
is, heeft het college in redelijkheid tot het verlenen van de vergunning kunnen
komen. Nu het seizoen al is begonnen, is er groot belang bij continuering. ABRS
23-06-2000, JU 001042 (VNG-databank).Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. Pres. Rb Leeuwarden
06-09-2001, LJN-nr. AD3917: er doen zich geen weigeringsgronden voor op grond
van artikel 2.1.5.1 en 2.2.2 APV. Ook strijdigheid met het bestemmingsplan biedt
geen grondslag voor weigering vergunning.Jurisprudentie terrassenEen terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in de
zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van dit artikel
is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit
artikel is de burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor
zover deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG
02.0018, m.nt. M. Geertsema . In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr.
200202419, LJN-nr. AF0269, JG 03.0022 m.nt. A.L. van Esveld.Jurisprudentie ReclameZie voor jurisprudentie over handelsreclame voorts in het commentaar onder
artikel 4.21.De reclameverordening bevatte het verbod om zonder vergunning van het college
reclameborden te plaatsen, die vanaf de weg of een andere voor het publiek
toegankelijke plaats zichtbaar zijn. De vergunning kon worden geweigerd in het
belang van welstand of verkeersveiligheid. Het college heeft een maximum van 123
locaties voor driehoeksborden aangewezen. Het stellen van beleidsregels was op
grond van de Reclameverordening verplicht, maar het college had nagelaten deze
op te stellen, zodat niet duidelijk was welke procedure werd gevolgd bij de
verdeling van de schaarse locaties. De Afdeling oordeelt allereerst: Anders dan
art. 7 lid 1 Gw beschermt art. 10 EVRM ook uitingen met een commercieel
karakter. De inmenging in het recht van vrije meningsuiting is echter voorzien
bij de wet conform het tweede lid van art. 10. Aangezien het stelsel in de
Reclameverordening er voorts toe strekt reclame-uitingen te reguleren in het
belang van de openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en
strafbare feiten, alsmede de bescherming van de rechten van anderen, is er van
strijd met art. 10 EVRM geen sprake.Vervolgens: Aan het college kan niet de bevoegdheid worden ontzegd om een
maximum te stellen aan het aantal locaties waar driehoeksborden kunnen worden
geplaatst. Dit maximum zal moeten worden gerechtvaardigd uit hoofde van
bescherming van de in de Reclameverordening genoemde belangen. Het college heeft
dit nagelaten. Nu het maximum aantal aangewezen locaties het uitgangspunt vormde
voor de bij de beslissing op bezwaar gehandhaafde afwijzing van het verzoek van
appellante en niet kan worden nagegaan of dit uitgangspunt rechtens houdbaar is,
moet worden geoordeeld dat de beslissing op bezwaar niet kan worden gedragen
door de daaraan ten grondslag gelegde motivering, zodat deze voor vernietiging
in aanmerking komt. ABRS 20-04-2005, nr. 200407498, AB 2005, 180 m.nt. A.
Tollenaar; GS 2005, 7236, 140 m.nt. D.E. Bunschoten.Aangenomen mag worden dat een te beperkend beleid met betrekking tot
reclameconstructies op grond van artikel 2.1.5.1 niet als redelijk kan worden
gekwalificeerd, nog daargelaten of dit in overeenstemming is met artikel 10 EVRM
(Pres. Rb Zwolle 29-10-1997, KG 1997, 389). Immers, dit kan betekenen dat er in
feite geen mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik van het middel van
verspreiding en bekendmaking zou overblijven Volgens de President kunnen wel
beleidscriteria in de vorm van restricties voor wat betreft het aantal
vergunningen (al dan niet per aanvrager per jaar), en de locatie en duur van
elke vergunning worden gesteld (Pres. Rb Zwolle 26-9-1997, KG 1997, 338). Dit
beleid kan worden onderbouwd met behulp van een politierapport of
welstandsadvies.Over driehoeksreclameborden ten behoeve van een Rasti Rostelli-show, oordeelde
de Pres. Rb ’s-Hertogenbosch 23-09-1999, KG 1999, 299 dat bij elke aanvraag om
vergunningverlening een individuele en concrete beoordeling nodig is, ongeacht
het gevoerde beleid. Geen acht is geslagen op de borden als zodanig en de plaats
van opstelling. Geen strijd met redelijke eisen van welstand. Aanvrager dient te
worden behandeld als ware hij in het bezit van een vergunning.Driehoeksreclameborden. Het standpunt van het college dat artikel 2.1.5.1.
alleen van toepassing is als ook de Woningwet van toepassing is, wordt niet
gehonoreerd. Pres. Rb Haarlem 27-10-1997, Gst. 1998, 7069, 3 m.nt. EB, KG 1997,
388.Weigering van vergunning voor het maken van reclame voor een voetbalwedstrijd,
aangezien deze reclame-uiting ontsierend is voor de omgeving. Het betreft
commerciële reclame; artikel 7 Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR
niet van toepassing. Artikel 10 EVRM en 19 IVBPR zijn alleen in het geding als
de verspreiding van reclame (en uiteraard andere meningsuitingen) zo zeer aan
banden zou worden gelegd dat de vrijheid reclame te maken zelf zou worden
aangetast. ABRS 23-12-1994, JG 09.0207, AB 1995, 163.APV-bepaling biedt geen ruimte voor de weigering van een vergunning voor
reclameborden op basis van beleid volgens welk toestemming voor reclameborden
uitsluitend wordt verleend voor plaatselijke, niet-commerciële evenementen.
Artikel 2.1.5.1. kent een aantal limitatieve weigeringsgronden. De aard van de
reclame, commercieel of niet-commercieel, valt daar niet onder. Pres. Rb Breda
9-11-1994, JG 95.0137, KG 1995, 20. Zie ook Pres. Rb Zwolle 26-9-1997 en
29-10-1997, resp. KG 1997, 338 en 389. Een soortgelijke uitspraak betreft Pres.
Rb ‘s Hertogenbosch 12-11-1998, KG 1999, 23. Weigering van vergunning voor
reclameborden, aangezien het geen reclame voor een zeer bijzonder evenement
betreft. Aard van een evenement is geen weigeringsgrond in de zin van artikel
2.1.5.1.Vz.ARRS 27-08-1993, JG 94.0054. Door het verlenen van ontheffingen voor de duur
van een jaar heeft het college duidelijk gemaakt dat het beleid ten aanzien van
reclameborden en verkooprekken gewijzigd kan worden. Het in het geheel niet
bieden van ruimte voor het verlenen van een ontheffing verdraagt zich niet met
de APV. Vz.ABRS 03-01-1994, JG 94.0212.Jurisprudentie afvalcontainersPlaatsing van een bedrijfsafvalcontainer op de openbare weg is in strijd met de
bestemming. Bovendien komt het doelmatig en veilig gebruik van de weg in het
geding. ARRS 30-12-1993, JG 94.0213, Gst. 1994, 6995, 5 m.nt. HH.
Afvalcontainers kunnen echter bouwwerken in de zin van de Woningwet zijn
waarvoor een bouwvergunning is vereist. Dit hangt af van de constructie, omvang
van de constructie en de plaatsgebondenheid. Artikel 8.2 APV, welk artikel
vergelijkbaar is met 2.1.5.1, blijft buiten toepassing. ABRS 29-01-1998, Gst.
1998, 7054, 5 m.nt. JT en MenR 1998, 54 m.nt. H.A.M.G.Jurisprudentie handhavingNaar aanleiding van de vraag of de gemeente veroordeeld kan worden om bij een
gerechtelijke ontruiming van een woning aanwezig te zijn om de op de weg
geplaatste inboedel terstond af te voeren en op te slaan, overweegt de Pres. Rb
Amsterdam 19-08-1999, KG 1999, 242, dat de executerende deurwaarder gerechtigd
is de inboedel aan de weg te plaatsen zonder dat hem een overtreding op grond
van de APV verweten kan worden. De publieke taak van de gemeente om de openbare
weg vrij te houden van obstakels houdt echter nog niet in dat de deurwaarder een
rechtens afdwingbare vordering tegen de gemeente heeft om bij gerechtelijke
ontruimingen de inboedel af te voeren en op te slaan. Deurwaarder kan wel
maatregelen nemen zoals de geëxecuteerde van tevoren waarschuwen of zelf
maatregelen nemen voor afvoer en opslag.Ten onrechte merkte de opzichter bij een woningontruiming de inboedel als afval
aan en liet de afgevoerde inboedel als afval verbranden. Gemeente aansprakelijk
voor de schade. Pres. Rb Amsterdam 15-02-2001, JG 01.0138 m.nt. E.H.J. de Bruin,
KG 2001, 87.Het op straat plaatsen en daar laten staan van inboedel is geen gebruik van de
weg overeenkomstig de bestemming, zodat zo’n handeling onder het verbod van
artikel 2.1.5.1 (oud), eerste lid, van de APV valt. Hoewel artikel 5:21 van de
Awb niet met zoveel woorden voorziet in de mogelijkheid van een preventieve
bestuursdwangaanschrijving, kan een dergelijk besluit volgens vaste
jurisprudentie worden genomen indien er sprake is van klaarblijkelijk gevaar van
een op zeer korte termijn te verwachten overtreding van een concreet bij of
krachtens de wet gesteld voorschrift. De Afdeling overweegt nog expliciet dat
niet van belang is er of sprake is van dreigende ernstige schade. Het enige
criterium voor preventieve bestuursdwang is dus "klaarblijkelijk gevaar van
overtreding". Verder oordeelt de Afdeling dat de aanschrijving terecht aan de
woningstichting is gericht. Als opdrachtgeefster tot ontruiming, waarbij de
inboedel op straat komt te staan, is ze overtreedster van artikel 2.1.5.1 (oud)
van de APV. Als overtreedster is de woningstichting op grond van artikel 5:25
van de Awb ook de kosten verbonden aan de toepassing van bestuursdwang
verschuldigd. ABRS 07-11-2001, JG 02.0006, LJN-nr. AD5810 (Brunssum) m.nt. M.
Geertsema, Gst. 2002, 7157, 6 m.nt. R. Boesveld.Spoedeisende bestuursdwang met toepassing van artikel 5:24, zesde lid, van de
Awb ten aanzien van op de weg geplaatste zaken na ontruiming. Het op straat
plaatsen en daar laten staan van een veelal uit losse voorwerpen van niet
geringe omvang bestaande inboedel kan niet als gebruik van de weg overeenkomstig
haar bestemming worden aangemerkt, zodat een dergelijke handeling onder het
verbod van artikel 2.1.5.1, eerste lid, van de APV valt. Deurwaarder is een
instrumenterend openbaar ambtenaar. Woningstichting is als opdrachtgeefster tot
ontruiming overtreedster van artikel 2.1.5.1 APV en dient de kosten van
bestuursdwang te betalen. ABRS 17-07-2002, JG 02.0151 m. nt. van M.
Geertsema.Ook een preventieve last onder dwangsom kan worden opgelegd aan de ontruimer.
Vzr. Zutphen 25-08-2004, 04/1199 GEMWT, LJN-nr. AQ8910.Artikel 2:11 Aanleggen, beschadigen en veranderen van een wegAlgemeenIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is
bekeken of de vergunningplicht in deze bepaling zou kunnen worden opgeheven. Wij
hebben ervoor gekozen de vergunningplicht te laten bestaan, omdat het in verband
met de verkeersveiligheid en de bruikbaarheid van wegen niet gewenst is dat
niet-overheden zomaar wegen aanleggen, beschadigen of veranderen. Het stellen
van algemene regels in plaats van een vergunningvereiste hebben wij wel
overwogen, maar dat is niet goed mogelijk, omdat het hierbij veelal om specifiek
maatwerk gaat.Op het aanleggen of veranderen van een weg is artikel 2.2, eerste lid onder d.
van de Wabo van toepassing als de activiteit verboden is in een bestemmingsplan,
beheersverordening of voorbereidingsbesluit. Dat betekent dat de termijnen
genoemd in artikel 3.9 van de Wabo van toepassing zijn op deze vergunning. De
beslistermijn is 8 weken, de verdagingstermijn zes weken. Let wel: indien er
meerdere activiteiten worden aangevraagd en er één onder artikel 3.10 van de
Wabo valt, dan is de uitgebreide procedure van toepassing (beslistermijn van 6
maanden met een mogelijkheid tot verdagen van zes weken).De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning die onder de Wabo
valt, staan in de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor). Het gaat dan om de
algemene indieningsvereisten uit artikel 1.3 van de Mor. Zie daarvoor de
toelichting bij artikel 1.2 model-APV. Voor het aanleggen of veranderen van een
weg zijn in de Mor geen aanvullende indieningsvereisten opgenomen.In artikel 2:18 van de Wabo is bepaald dat de vergunning alleen kan worden
verleend of geweigerd op de gronden vermeld in deze verordening. De
weigeringsgronden staan in artikel 1.8 van deze verordening. Indien de activiteit niet is verboden in een bestemmingsplan, beheersverordening
of voorbereidingsbesluit is de Wabo niet van toepassing en is het college
bevoegd. Wanneer het gaat om normaal onderhoud van de weg is er ingevolge het
derde lid geen vergunning nodig: het college hoeft zichzelf geen vergunning te
verlenen. Zie verder de toelichting aldaar.Eerste lidAan artikel 2:11 ligt als motief ten grondslag de behoefte om de aanleg,
beschadiging en verandering van wegen te binden aan voorschriften met het oog op
de bruikbaarheid van die weg. Naast het opleggen van min of meer technische
voorschriften kan het ook gewenst zijn het tempo van wegenaanleg in de hand te
houden. Het is natuurlijk hoogst onwenselijk dat wegen voortijdig aangelegd
worden waardoor - door de latere aanleg van zogenaamde complementaire openbare
voorzieningen, zoals riolering, water en gasvoorziening en verlichting - de
bruikbaarheid van die weg gedurende lange tijd sterk verminderd zal zijn, nog
daargelaten dat het veel extra kosten meebrengt.Als de gemeente tevens eigenaar van de weg is, moet uiteraard ook
privaatrechtelijke toestemming worden gegeven. Een afgegeven vergunning mag niet
worden gefrustreerd door privaatrechtelijke weigering van de gemeente. Als een
derde eigenaar van de grond is, ligt dat anders. Het college kan in dat geval de
aanvrager om vergunning erop wijzen dat hij ook privaatrechtelijke toestemming
behoeft.Tweede lidOmdat voor de toepassing van dit artikel o.a. het begrip "weg" uit de
Wegenverkeerswet 1994 gebruikt wordt, is een vergunning vereist voor de aanleg,
verandering enz. van wegen die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan.
Dit betekent dat in beginsel de vergunningsplicht ook geldt voor de zogenaamde
"eigen wegen" die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan. Ook voor deze
wegen is het namelijk wenselijk dat ten behoeve van de bruikbaarheid daarvan
voor brandweer, ambulance e.d. voorschriften gesteld kunnen worden over de wijze
van verharding, breedte e.d.Die wenselijkheid is ook aanwezig voor wegen die bijvoorbeeld aangelegd worden
op grote bedrijfsterreinen. Daarvoor is in het tweede lid dan ook de toevoeging
"alsmede alle niet openbare ontsluitingswegen van gebouwen" opgenomen. De plicht
om gebouwen door middel van een verbindingsweg op het openbaar wegennet aan te
sluiten, staat in artikel 37 model Bouwverordening.Derde lidVan de vergunningplicht zijn uitgezonderd de overheden die in de uitvoering van
hun publiekrechtelijke taak wegen aanleggen of veranderen. Er mag van uitgegaan
worden dat zij hun werkzaamheden afstemmen op de bruikbaarheid van de weg.Desgewenst kunnen in het derde lid ook nog andere publiekrechtelijke lichamen,
bijvoorbeeld de op de Wet gemeenschappelijke regelingen gebaseerde
samenwerkingsverbanden, genoemd worden. Ook is het mogelijk om voor de
landinrichtingscommissie, als bedoeld in artikel 27, jo 124, tweede lid,
Landinrichtingswet, een uitzondering te maken.De plicht om gebouwen door middel van een verbindingsweg op het openbaar
wegennet aan te sluiten, staat in artikel 37 model Bouwverordening.Vierde lidVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term "onderwerp" in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
vierde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Het nutsbedrijf zal op grond van artikel 2:11 een vergunning nodig hebben voor
het leggen van leidingen e.d. in een weg. Dat is niet zo voor
telecommunicatiebedrijven en kabeltelevisiebedrijven en de door hen beheerde
telecommunicatiekabels met een openbare status (telecommunicatie- en
omroepnetwerken). Voor deze werken wordt een regeling getroffen in de
Telecommunicatiewet en de daarop gebaseerde (gemeentelijke)
Telecommunicatieverordening.JurisprudentieDe voorschriften mogen slechts slaan op datgene wat op de weg zelf betrekking
heeft - zoals de grenzen, de afmetingen, het profiel, de hoogte, de wijze van
verharding - of wat met die weg ten nauwste verband houdt zoals beplanting en
verlichting langs en van de weg, alsmede de (situering van de) langs of in de
weg liggende riolering, Vz.ARRS 10 01 1986, BR 1986, 426, Arob editie 1986, 86,
7 (Wegaanleg Gennep).Relatie van artikel 2.1.5.2 met artikel 350 van het Wetboek van Strafrecht. APV
bepaling als vorenbedoeld verbiedt het feitelijk beschadigen, zonder op die
beschadiging gerichte opzet, onverschillig wie de eigenaar is. Artikel 350 Sr.
stelt daarentegen straf op opzettelijke en wederrechtelijke beschadiging van
enig goed, geheel of ten dele aan een ander toebehorende, en derhalve op
onrechtmatige beschadiging van eens anders eigendom, gepleegd met het doel en de
wil om te beschadigen. HR 07 01 1907, W. 8485 (APV Tiel)Anti-rampalen (voor juwelierswinkel) in het voetgangersgebied van een druk
winkelcentrum leveren gevaar op voor de bruikbaarheid van de weg en voor het
doelmatig gebruik daarvan in de zin van artikel 2.1.5.2, derde lid, van de APV
Zutphen. Legalisering van de palen is niet aan de orde. Objecten die in dezelfde
winkelstraat staan, zoals fietsen, terrasstoelen en bloempotten, zijn anders dan
de twee betonnen palen. Deze kunnen ’s nachts van de openbare weg worden
verwijderd. Er is bovendien een aanvaardbaar alternatief. De palen kunnen achter
de gevellijn worden gerealiseerd. ABRS 04-02-2004, 200302804/1, LJN AO2900.Artikel 2:12 Maken, veranderen van een uitwegUit de jurisprudentie omtrent artikel 14 Wegenwet is duidelijk geworden dat de
eigenaar van een weg het uitwegen daarop moet gedogen. Voorts blijkt uit de
jurisprudentie dat regels in een verordening mogen worden gesteld, bijvoorbeeld
in het kader van de vrijheid van het verkeer, veiligheid op de weg of de
instandhouding van de bruikbaarheid van de weg.Artikel 2.12 beoogt te voorkomen dat iedereen op willekeurige plaatsen uitwegen
creëert. Dat zou de bruikbaarheid van de weg (bijvoorbeeld parkeerruimte aan de
kant van de weg) te veel belemmeren. Ten aanzien van het stellen van financiële voorwaarde aan een uitwegvergunning
is uit jurisprudentie op te maken dat dit op zich zelf wel toelaatbaar is,
indien die voorwaarde strekt ter behartiging van het belang waarvoor het
vergunningvereiste is gesteld, bijvoorbeeld de vrijheid van het verkeer, de
veiligheid op de weg of de instandhouding van de bruikbaarheid van de weg. Als
de gemeente tevens eigenaar van de weg is, moet uiteraard ook privaatrechtelijke
toestemming worden gegeven. Een afgegeven vergunning mag niet worden
gefrustreerd door privaatrechtelijke weigering van de gemeente. Als een derde eigenaar van de grond is, ligt dat anders. Het college kan in dat geval de
aanvrager om vergunning erop wijzen dat hij ook privaatrechtelijke toestemming
behoeft. Derde lidEen uitwegvergunning kan slechts worden geweigerd indien de weigeringsgronden
zijn opgenomen in de verordening. Ten einde de bruikbaarheid van de weg te
waarborgen is het toegestaan een vergunning te eisen en via voorschriften de
wijze waarop wordt uitgewogen te regelen. Daarmee komt de bepaling niet in
strijd met de Wegenwet. Deze wet houdt o.a. een regeling in ter zake van de
onderhoudsplicht van wegen en ziet niet toe op de bescherming van de
bruikbaarheid ervan. Als voorschrift aan de vergunning kan o.a. een
onderhoudsplicht opgelegd worden. Een weigeringsgrond die in het belang van de verkeersveiligheid is gesteld,
strijdt evenmin met artikel 14 Wegenwet.Hetzelfde geldt ten aanzien van de
weigeringsgrond die in het belang van de bescherming van het uiterlijk aanzien
van de gemeente wordt gesteld. De grond bescherming van groenvoorzieningen in de gemeente kan bijvoorbeeld
gebruikt worden ter weigering van het maken van een uitweg als daarbij een
(gedeelte van) een gemeentelijk plantsoen moet wijken. Ook kunnen ter
bescherming van groenvoorzieningen aan de vergunning voorschriften worden
verbonden, zodat de groenvoorziening zo min mogelijk wordt aangetast.Vierde lidVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term ‘onderwerp’ in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de lagere als de hogere regeling. Naar aanleiding van uitspraken van de ABRS in
2002, Gst. 2003, 7180, 34 en 35 met noten van J.M.H.F. Teunissen betreffende de
uitleg van de afbakeningsbepaling van artikel 4.7.2 (oud, nu 4.4.2) van de
model-APV is de specifieke hogere regelgeving in artikel 2.1.5.3, vierde lid,
gekoppeld aan de weigeringsgronden a en b, genoemd in het derde lid. Zie
hierover meer onder het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene toelichting. JurisprudentieEigenaar dient uitwegen op de weg te gedogen. ARRS 01 09 1977, AB 1977, 366
m.nt. JHvdV, Gst. 1977, 6472 m.nt. Kan, BR 1977, p. 914 m.nt. Crince le Roy
(Maastricht I); ARRS 08 06 1978, AA p. 574 m.nt. Wessel, Gst. 1977, 6514 (De
Bilt); ARRS 08 05 1981, AB 1981, nr. 391 m.nt. Borman (uitwegvergunning Nuth
I).Ontheffing verleend voor de verbreding in het belang van de veiligheid en
bruikbaarheid van de weg onder de voorwaarde dat moet worden bijgedragen in de
kosten. Kosten van de wegverbreding konden in redelijkheid niet geheel ten laste
van appellante komen. ARRS 20-06-1983, AB 1984, 75 m.nt. JHvdV.
(Wegverbreding)Weigering uitwegvergunning op basis van de verordeningsbepaling, die in het
belang van de verkeersveiligheid is gesteld, strijdt niet met artikel 14 van de
Wegenwet. HR 30 09 1987, BR 1988, 212 m.nt. P.C.F. van Wijmen.Weigering uitwegvergunning op grond van het belang van de bescherming van het
uiterlijk aanzien van de gemeente is in beginsel mogelijk. ARRS 22-12-1989, Bouw
en uitvoering 1991, nr. 5. Zie ook ABRS 13-07-1999, H01.98.1206
(VNG-databank).Het schrijven van het college dat grond niet in gebruik wordt gegeven, is mede
aan te merken als een weigering om een uitwegvergunning te verlenen. Noch het
eigendomsrecht, noch de handhaving van het bestemmingsplan kan een rol spelen
bij de beslissing gelet op het opschrift van het hoofdstuk waarin het artikel is
geplaatst. Rubrica ext lex. ARRS 11 01 1991, Gst. 6929, nr. 6. m.nt. HH. Via
voorschriften aan de vergunning te verbinden kan de wijze waarop wordt
uitgeweegd worden geregeld. ARRS 28 10 1983, Gst. 6774, nr. 12 (APV Vlijmen);
ARRS 01 04 1980, tB/S V, p. 662 (APV Dongen)). Als voorschrift aan de vergunning
kan o.a. een onderhoudsplicht opgelegd worden, ARRS 12 07 1982, tB/S III, nr. 356. De Wegenwet houdt een regeling in van de onderhoudsplicht van wegen en ziet
niet toe op de bescherming van de bruikbaarheid ervan. ARRS 09 02 1987, WO RvS
1987, R.J. 127/87, nr. 3.71.Ter bescherming van de veiligheid op de weg en mits opgelegd naar evenredigheid
kan een financiële voorwaarde worden verbonden aan een uitwegvergunning. ARRS,
20 06 1983, AB 1984, 75 m.nt.JHvdV. Zie ook ABRS 16 06 1995, Gst. 1996, 7035, 2
m.nt. EB.Indien de uitweg gedeeltelijk is aangelegd op gemeentegrond, is uitwegvergunning
nodig. Nader onderzocht moet worden of er een privaatrechtelijke
eigendomsverhouding ten grondslag ligt aan de eis dat de uitrit moet voldoen aan
het bestratingsplan. Vz.ABRS 20 01 1994, JG 94.0176, Gst. 1995, 7005, 4 m.nt.
HH.Intrekken van een uitwegvergunning kan slechts plaatsvinden op grond van de
gronden, genoemd in artikel 1.11, lid 1, (thans: artikel 1.6 model) APV. De
voorwaarde tot betaling van een recognitie maakt geen deel uit van de
vergunning, zij is gebaseerd op het eigendomsrecht van de gemeente. ABRS 05 12 1996, Gst. 1997, 7061, 3 m.nt. HH.Besluit inhoudende dat privaatrechtelijke toestemming voor gebruik van de uitweg
is geweigerd, is geen beschikking. De vraag of een vergunning kan worden
verleend staat immers los van de vraag of van die vergunning ook gebruik kan
worden gemaakt. Appellant niet ontvankelijk. ABRS 14 07 1997, AB 1997, 369 m.nt.
FM.Titel openbare orde staat weigeringsgrond bescherming uiterlijk aanzien wel toe.
ABRS 13-07-1999, JB 1999, 224. Zie ook: Weigeringsgrond bescherming uiterlijk
aanzien van de omgeving mag. Titel hoofdstuk (openbare orde) kan niet leiden tot
oordeel dat deze weigeringsgrond geen onderdeel van artikel is. Expliciete
verwijzing naar uitspraak 7 oktober 1996, Gst. 1997, 7050, 4 (zie onder
jurisprudentie artikel 2.1.5.1). In dezelfde zin: ABRS 14-08-2002, 200201413,
LJN-nr. AE6496, JG 2002, 170 m.nt. M. Geertsema.ABRS 28-01-2000, Gst. 2000,
7123, 3 m.nt. HH: Inrit is zonder uitwegvergunning aangelegd, nu de brief dat de
inrit in het trottoir zal worden gemaakt, zodra de kosten daarvan aan de
gemeente zijn betaald, geen besluit behelst in de zin van artikel 1:3, eerste
lid, Awb, maar slechts een mededeling van feitelijke aard is. Weigering van toestemming voor gebruik van bij gemeente in eigendom zijnde
groenstrook naast woning ten behoeve van het maken van een uitweg is geen
besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, maar een rechtshandeling naar burgerlijk
recht. ZBRS 04-07-2000, JB 2000, 225, Gst. 2000, 7128, 4 m.nt. HH.De in artikel 2.1.5.3, derde lid, van de APV omschreven algemene belangen
verzetten zich niet tegen vergunningverlening. Vergunning moest van rechtswege
worden verleend. Vergunning werd niet verleend ter behartiging van enig openbaar
belang. Beginsel van 'égalité devant les charges publiques' dan ook niet van
toepassing. Afwijzing nadeelcompensatie. ABRS 10-07-2000, Gst. 2000, 9.Aanvragen bouwvergunning en uitwegvergunning moeten naar verschillende
maatstaven worden beoordeeld. Vergunningaanvrager heeft bijzonder belang bij
uitwegvergunning, nu het college een bouwvergunning heeft verleend voor een
garage, namelijk het belang deze ook daadwerkelijk te kunnen gebruiken voor zijn
auto. Slechts zeer bijzondere belangen aan de kant van de gemeente zouden de
weigering kunnen dragen. Weigering op grond van te verwachten parkeerdruk ten
gevolge van uitwegvergunning in de toekomst is niet nader onderbouwd. ABRS
19-01-2001, Gst. 2001, 7139, 2 m.nt. HH.Het college had een onderzoek moeten instellen naar de consequenties van de
aanleg van de inrit voor de verkeersveiligheid en voor de resterende
parkeerruimte ter plaatse. ABRS 29-05-2001, JB 2001,180. Marginale toetsing rechter. De rechtbank heeft de uitwegvergunning ten onrechte
vernietigd op basis van een eigen oordeel over veilig en doelmatig gebruik van
de weg. De rechter moet zich beperken tot de vraag of de voorgedragen
beroepsgronden tot het oordeel leiden dat het college het genomen besluit onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid, dan wel bij beoordeling van de daarvoor
in aanmerking komende belangen in redelijkheid niet tot weigering van de
gevraagde vergunning heeft kunnen besluiten. ABRS 27-06-2001, JB 2001, 207.Algemene toelichting Afdeling 2.6 Veiligheid op de wegArtikel 2a van de Wegenverkeerswet 1994 geeft uitdrukkelijk de bevoegdheid tot
het maken van aanvullende gemeentelijke verordeningen ten aanzien van het
onderwerp waarin deze wet voorziet, voorzover deze verordeningen niet in strijd
zijn met het bepaalde in deze wet (of krachtens de op dit punt vergelijkbare
oude Wegenverkeerswet, zoals bij het RVV; aldus HR 16-12-1975, NJ 1976, 204
m.nt. W.F. Prins).Volgens de wegenverkeerswetgeving kan tot vaststelling van verkeersmaatregelen
worden overgegaan in het belang van de vrijheid van het verkeer of de veiligheid
op de weg, of in het belang van de instandhouding en de bruikbaarheid van de
weg.Voor het maken van aanvullende regels bij gemeentelijke verordening geldt steeds
de beperking dat de hogere wetgever de desbetreffende aangelegenheid niet
uitputtend heeft willen regelen. De vraag wanneer dat het geval is, is niet
altijd gemakkelijk te beantwoorden.Daarnaast is er de bevoegdheid van de gemeentelijke wetgever om met geheel
andere motieven dan de hogere wetgever voor ogen stonden een plaatselijke
regeling te treffen. Zonder problemen is het werken op grond van een ander
motief ook weer niet, met name niet wanneer de hogere wetgever in zijn regeling
uitdrukkelijk bepaalde situaties buiten schot heeft willen laten.Verder geldt hier - evenals bij de eigenlijke aanvulling - dat toepassing van de
gemeentelijke verordening toepassing van de hogere regeling niet onmogelijk mag
maken.In deze paragraaf zijn bepalingen opgenomen die ieder op zich de veiligheid van
het verkeer betreffen en als eigenlijke aanvulling op de wegenverkeerswetgeving
aangemerkt kunnen worden.JurisprudentieDe gemeenteraad is niet bevoegd tot het treffen van regelen inzake het verkeer
op wegen - ook al beogen deze regelen andere belangen te beschermen dan
verkeersbelangen - indien deze regels zo diep en zo algemeen ingrijpen in het
normale verkeer op wegen, dat het stelsel van de wegenverkeerswetgeving wordt
doorkruist. HR 21-06-1966, NJ 1966, 417 m.nt. W.F. Prins, OB 1967, XIV.3, nr.
26667, AB 1967, p. 186, NG 1966, p. 432, VR 1966, p. 227 m.nt. R.J. Polak
(bromfietsverbod Sneek); HR 23-12-1980, NJ 1981, 171 m.nt. T.W. van Veen, AB
1981, 237, NG 1981, p. S 63, VR 1981, p. 58 m.nt. J.J. Bredius (rijverbod
Schiermonnikoog) en AR 5-3-1981, Gst. 1981, 6678 m.nt. EB (rijverbod
Vlieland).Artikel 2:13 Veroorzaken van gladheid(Vervallen)Artikel 2:14 Winkelwagentjes(Vervallen)Artikel 2:15 Hinderlijke beplanting of voorwerpIndien door bomen of planten het uitzicht zodanig wordt belemmerd dat de
verkeersveiligheid in het gedrang komt, kan het college op basis van zijn
bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen ex arti-kel 125 Gemeentewet, een last
opleggen om de bomen of beplanting te verwijderen of te snoeien. In-dien iemand
een dergelijke last krijgt opgelegd, is geen kapvergunning vereist. Artikel
4.3.2, tweede lid, onder g, geeft namelijk aan dat het verbod om zonder
vergunning van het college een houtopstand te vellen of doen vellen niet geldt
in die gevallen dat dit gebeurt in het kader van een opgelegde last.JurisprudentieTuin afgeschermd met lattenscherm en coniferen. Het college vond het belang van
privacy zwaarder wegen dan het belang van de verkeersveiligheid. De Afdeling is
van oordeel dat de belemmering van het uitzicht van beperkte betekenis is omdat
het lattenscherm een open constructie kent. De weigering bestuursdwang uit te
oefenen tegen de coniferen blijft echter niet in stand omdat de Afdeling van oordeel is dat de coniferen bij het uitrijden van de inrit het zicht geheel
ontnemen. ARRS 10 12 1993, JG 94.0138.Bijlage bij artikel 2.15 (vastgesteld in de vergadering van het college op 3
december 2002) SnoeischouwArtikel 2:16 Openen straatkolken e.d.Deze bepaling spreekt voor zich.Artikel 2:17 Kelderingangen e.d.(vervallen)Artikel 2:18 Rookverbod in bossen en natuurterreinenHet verbod heeft tot doel bosbranden te voorkomen en beschadiging van
eigendommen tegen te gaan. Het verbod kan niet zover strekken dat het roken in
de gebouwen en in de bijbehorende tuinen die in een bos of natuurgebied liggen,
niet meer mogelijk is. De periode waarin het rookverbod geldt zou van 1 maart
tot 1 november kunnen zijn.AfbakeningIn artikel 429, aanhef en onder 3 , van het Wetboek van Strafrecht is bepaald:
Met hechtenis van ten hoogste veertien dagen of geldboete van de tweede
categorie wordt gestraft: hij die door gebrek aan de nodige omzichtigheid of
voorzorg gevaar voor bos-, heide-, helm-, gras- of veenbrand doet ontstaan.Artikel 2:19 Gevaarlijk of hinderlijk voorwerpAfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term ‘onderwerp’ in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
vierde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting. SchrikdraadMet betrekking tot schrikdraad kan het volgende opgemerkt worden. Ten aanzien
van de veiligheid, de goede constructie en de keuring van elektrische
schrikdraadinstallaties bevatte het Veiligheidsbesluit elektrische schrikdraden
(VBES), KB van 2 november 1948, Staatsblad 1482, een aantal bepalingen. Nadat
het VBES eerst onder de werking van de Arbeidsomstandighedenwet (artikel 47
ARBO-wet) is gebracht is het ingetrokken per 1 juli 1997 in verband met de
inwerkingtreding van het Arbeidsomstandighedenbesluit (15 januari 1997, Stb.
60). Het Arbeidsomstandighedenbesluit geeft geen technische eisen specifiek
gericht op schrikdraadinstallaties.Elektrische schrikdraadinstallaties worden
inmiddels ook door particulieren gebruikt ter bescherming van hun (volks)tuin,
volière en dergelijke tegen dieven. Aan de deugdelijkheid daarvan zijn geen
eisen gesteld. Wanneer daaraan behoefte bestaat kunnen in de APV dergelijke
eisen opgenomen worden die zijn ontleend aan het VBES.Artikel 2:19 gaat niet verder dan het stellen van een afstandsvereiste voor het
aanbrengen van schrikdraad en puntdraad.Artikel 2:20 Vallende voorwerpen (vervallen)Artikel 2:21 Voorzieningen voor verkeer en verlichtingAfbakeningDe in het derde lid genoemde uitzonderingen hebben betrekking op situaties
waarbij het desbetreffende specifieke belang, waterstaatswerken,
verkeerslichtinstallatie, trafohuisjes en dergelijke, zich verzetten tegen het
aanbrengen van allerlei voorzieningen daarop.In beginsel biedt de Belemmeringenwet privaatrecht het kader om op het
eigendomsrecht van anderen inbreuk te maken. De Belemmeringenwet is echter in
haar toepassing bedoeld voor zodanige inbreuken op dat eigendomsrecht waardoor
het gebruik van de desbetreffende onroerend zaak al dan niet tijdelijk beperkt
wordt.Wanneer daarvan sprake is kan niet een gedoogplicht op grond van het onderhavige
artikel geconstrueerd worden. Deze gedoogplicht is alleen dan aanwezig wanneer
de voorwerpen, borden of voorzieningen ten behoeve van het openbaar verkeer of
de openbare verlichting het gebruiksrecht van de eigenaar niet aantasten.Artikel 2:22 Objecten onder hoogspanningslijn(Niet van toepassing)Artikel 2:23 Veiligheid op het ijs(Vervallen)AFDELING 7 TOEZICHT OP EVENEMENTENArtikel 2:24 BegripsomschrijvingEerste lidIn artikel 2:24 is gekozen voor de zgn. negatieve benaderingsmethode ten aanzien
van de definiëring van het begrip evenement. Uitgaande van een algemeen geldend
criterium ("namelijk elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak")
wordt vervolgens een aantal evenementen opgesomd dat niet onder de werking van
de bepalingen valt.
In de eerste plaats is dit het geval bij bioscoopvoorstellingen. Deze
voorstellingen worden niet als evenement aangemerkt.
Daarnaast gelden de bepalingen niet voor waren- en snuffelmarkten.
Indien het college op grond van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder
h, van de Gemeentewet een (waren-)markt heeft ingesteld, kan de
gemeenteraad hiervoor regels vaststellen in een marktverordening.
Snuffelmarkten zijn specifiek geregeld in artikel 5:22 van de APV.
Uitgebreide informatie over markten is te vinden onder de toelichtingen
bij artikel 5:22 en de modelmarktverordening van de VNG. De Wet op de
kansspelen kent een eigen toezichtregime.
Dansen in een DHW-inrichting is uitgezonderd van het evenementenbegrip
omdat dit in het algemeen niet als een evenement kan worden gezien. Een
andere, meer incidenteel plaatsvindende activiteit dan het gelegenheid
geven tot dansen (bijv. het optreden van een band, een houseparty, of
een kooigevecht) kan wel als evenement worden aangemerkt. Zie Lbr 92/78.
Zie verder hieronder onder feest.
Betogingen, samenkomsten en vergaderingen zijn al geregeld in de Wom.
Zie voor een toelichting op de Wom onder artikel 2:3.
Onder f zijn ten slotte van de evenementenbepaling uitgezonderd 2:9
(Straatartiest) en 2:39 (Speelgelegenheden). Dit gebeurt uiteraard om
dubbele regelgeving te voorkomen.
Indien een gemeentebestuur van mening is dat bepaalde, niet in de
begripsomschrijving uitgezonderde, evenementen van de vergunningplicht behoren
te worden vrijgesteld, kunnen deze evenementen ook als uitzondering worden
opgenomen.Tweede lidHerdenkingsplechtigheidOmdat een herdenkingsplechtigheid doorgaans wel voor publiek toegankelijk is,
maar uiteraard niet als een verrichting van vermaak kan worden aangemerkt, wordt
ze als evenement genoemd.BraderieOmdat een braderie van korte duur is en niet met een bepaalde regelmaat
terugkeert, kan deze activiteit niet als jaarmarkt of gewone markt worden
aangemerkt in de zin van artikel 160 Gemeentewet (Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002). Tevens valt deze activiteit niet aan te merken als een snuffelmarkt in
de zin van artikel 5:22, van de model-Apv. Omdat een braderie een voor publiek
toegankelijke verrichting van vermaak is, is het een evenement:OptochtenHet houden van optochten, zoals carnavals- en Sinterklaasoptochten,
bloemencorso’s enz, die niet opgevat kunnen worden als een middel tot het uiten
van een mening of gedachten of gevoelens, valt niet onder de bescherming van de
Grondwet, het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) of andere internationale verdragen die de vrijheid
van meningsuiting waarborgen. Evenmin is hierop de Wet openbare manifestaties
(Wom) van toepassing.Feest, muziekWanneer een feest voor publiek toegankelijk is, is er sprake van een
vergunningplichtige activiteit omdat het valt onder de reikwijdte van de
begripsomschrijving van artikel 2:24, eerste lid. Het feest kan als een voor
publiek toegankelijke verrichting van vermaak worden aangemerkt. Besloten
feesten daarentegen vallen niet onder de reikwijdte van de evenementenbepaling
omdat deze activiteit niet een voor het publiek toegankelijke verrichting van
vermaak is. Bijvoorbeeld bij het houden van een bedrijfsfeest waar aan de hand
van uitnodigingslijsten publiek aanwezig is, is er geen sprake van een voor het
publiek toegankelijke verrichting van vermaak. Maar wanneer een feest een
"besloten" karakter heeft en er publiekelijk kaarten worden verkocht en/of
reclame wordt gemaakt, is er sprake van een evenement. De gemeente kan bij
feesten waarvoor geen vergunning nodig is, optreden wanneer deze bijvoorbeeld
worden georganiseerd in ruimten strijdig met het bestemmingsplan. Zie de
uitspraak met betrekking tot het verplicht handhavend optreden bij
schuurfeesten. ABRS 02-04-1999, Gst. 1999, 7103 m.nt. P.J.H.) Ook in het kader
van de Wegenverkeerswet 1994 kan worden opgetreden in geval van parkeer- en
verkeersoverlast.Feesten die gehouden worden in horecagelegenheden en niet behoren tot de normale
bedrijfsvoering (bijvoorbeeld een optreden van een bekende disc-jockey of een
optreden van een bekende band) zijn op grond van artikel 2.2.2 (oud)
vergunningplichtig. ABRS 11-01-2006, LJN-nr. AU9388 (Ghostship/Ghosthouse).Wanneer een feest al dan niet besloten "op of aan de weg" plaats vindt, is dit
een vergunningplichtige activiteit omdat het plaats vindt op doorgaans voor
publiek toegankelijk gebied. Het feit dat het feest besloten is, dus niet voor
publiek toegankelijk, doet daar niets aan af. Optreden van muziekkorpsen,
muziekbandjes, etc. die voor iedereen toegankelijk zijn (zowel in een inrichting
als in de buitenlucht) vallen onder de vergunningplicht van artikel 2:25.Voorschriften met betrekking tot geluid in een inrichting zijn opgenomen in het
activiteitenbesluit milieubeheer. De artikelen 4:2 en 4:3 van de model-Apv geven
het college de bevoegdheid om ontheffing te verlenen voor geluidshinder in een
inrichting. Voorschriften met betrekking tot geluid buiten een inrichting kunnen
op grond van artikel 4:6 van de model-Apv in de vergunning worden
opgenomen.Wedstrijd op of aan de wegVoor wedstrijden op of aan de weg is een vergunning van de burgemeester vereist,
krachtens het bepaalde in het eerste lid, van artikel 2:25 en artikel 2:24,
tweede lid, onder d.Wedstrijden met voertuigen op wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, aanhef
en onder b, van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) zijn op grond van artikel
10, eerste lid, WVW 1994 verboden. Het eerste lid van artikel 148 WVW 1994
bepaalt echter dat van dat verbod ontheffing kan worden verleend. Het verlenen
van die ontheffing geschiedt:
voor wegen onder beheer van het Rijk, door de minister van Verkeer en
Waterstaat;
voor andere wegen, door gedeputeerde staten; in afwijking hiervan wordt
de ontheffing verleend door het college, indien de wegen waarvoor de
ontheffing wordt gevraagd, alle gelegen zijn binnen een gemeente.
Artikel 1, onder a, van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990
geeft aan wat onder voertuigen moet worden verstaan: fietsen, bromfietsen,
invalidenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en wagens.Aan de ontheffing kan het college voorschriften verbinden om binnen redelijke
grenzen een veilig verloop van de wedstrijd te waarborgen. Op basis van de WVW
1994 mogen ook milieumotieven een rol spelen bij het reguleren van het verkeer.
In artikel 2, tweede en derde lid, WVW 1994 worden onder meer de volgende
motieven worden genoemd:
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast,
hinder of schade;
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte aantasting
van het karakter of van de functie van objecten of gebieden;
het bevorderen van een doelmatig of zuinig energiegebruik.
Wanneer een wedstrijd onder auspiciën van een sportbond plaatsvindt, zal deze
sportbond in veel gevallen zelf reglementen hebben opgesteld die de organisator
van de wedstrijd moet naleven. Het niet naleven kan tuchtrechtelijke gevolgen
voor de organisator hebben, bijvoorbeeld uit de bond gezet worden. De
veiligheidseisen die de sportbonden stellen, zijn veelal voldoende om een veilig
verloop van de wedstrijd mogelijk te maken. Het college kan deze voorschriften
van de sportbonden ook een publiekrechtelijk karakter geven door ze als
voorschriften in de vergunning op te nemen. Als de organisator deze
voorschriften vervolgens niet naleeft en de sportbond zelf ook niet ingrijpt,
kan uiteindelijk via een administratiefrechtelijke sanctie het houden van die
wedstrijd alsnog verboden worden.Indien een wedstrijd wordt gehouden met voertuigen op wegen als bedoeld in de
Wegenverkeerswet 1994 dan is - naast artikel 10 juncto artikel 148
Wegenverkeerswet 1994 - artikel 2:25 van toepassing. De evenementenbepaling is
namelijk van een geheel andere orde dan de wedstrijdbepalingen uit de
Wegenverkeerswetgeving. De burgemeester kan op grond van andere motieven, zoals
openbare orde, veiligheid in het algemeen en zedelijkheid en gezondheid,
weigeren medewerking te verlenen aan het evenement, in casu de wedstrijd op de
openbare weg. In die zin is de evenementenbepaling aanvullend op de
westrijdbepalingen uit de Wegenverkeerswetgeving. Vindt echter een wedstrijd met
een motorvoertuig of bromfiets plaats op een terrein dat niet behoort tot een
weg als hier bedoeld, dan moet daarvoor een vergunning verkregen zijn van de
burgemeester op grond van artikel 2:25. Op grond van de artikel 2:25 geldt voor
andere wedstrijden op of aan de weg eveneens een vergunningplicht. Hierbij moet
gedacht worden aan bijvoorbeeld "vossenjachten", droppings e.d.Klein evenementVoor het organiseren van kleine evenementen zoals de barbecue en/of straatfeest
is in het kader van de vermindering van administratieve lasten voor de burger
gekozen voor een meldingsplicht. Een klein evenement valt onder het begrip
evenement, maar onder voorwaarden is er geen vergunning vereist. In het derde
lid is een klein evenement daarom gedefinieerd. Het moet gaan om kleinschalige
activiteiten die niet langer duren dan één dag en die zich in de openbare ruimte
afspelen met als doel vermaak en ontspanning te bieden.Artikel 2:25 EvenementAlgemeenEvenementen vervullen een belangrijke functie in de gemeenten. Er worden
verschillende evenementen georganiseerd, grootschalig, met uitstraling voor
bijv. de hele stad, middelgroot of kleinschalig, bijvoorbeeld beperkt tot de
eigen straat. Voor een goed verloop van een evenement moeten verschillende
belangen worden afgewogen en duidelijke afspraken met de organisator worden
gemaakt.Het oude artikel 2.2.2 ging uit van een algeheel verbod op het organiseren van
een evenement zonder vergunning van de burgemeester. Het vervangen van
vergunningvoorschriften door het doen van een melding geeft organisatoren van
een klein evenement meer vrijheid maar tegelijk ook meer verantwoordelijkheid
voor zorgvuldig gebruik van die openbare ruimte. Met de invoering de
meldingsplicht voor de kleinschalige evenementen vervalt het eerder in dit
artikel opgenomen derde lid, dat bepaalde dat de burgemeester voor bepaalde
categorieën evenementen vrijstelling kon verlenen.Volgens de Europese Dienstenrichtlijn is in beginsel een vergunningstelsel
geoorloofd. De lidstaten mogen de toegang tot de uitoefening van een
dienstenactiviteit niet afhankelijk stellen van een vergunning tenzij:
de vergunning niet discriminatoir is,
het vergunningstelsel gerechtvaardigd is om een dwingende reden van
algemeen belang (noodzaakvereiste),
het nagestreefde doel niet door een minder beperkende maatregel kan
worden bereikt, met name omdat controle achteraf te laat zou komen om
werkelijk doeltreffend te zijn (proportionaliteitsvereiste).
Bij grote en middelgrote evenementen is vooraf een vergunning noodzakelijk,
controle achteraf kan niet volstaan wegens mogelijk gevaar voor de openbare
orde, overlastsituaties, verkeersveiligheid, volksgezondheid, zedelijkheid
e.d.Ook de organisator is bij een vergunningstelsel gebaat, omdat hij met de
gemeente kan onderhandelen om goede afspraken te maken. Zo krijgt hij op het
evenement toegesneden voorwaarden.In het geval van een klein evenement kan volstaan worden met een melding. Het is
dan niet per se noodzakelijk en proportioneel om een vergunning te eisen.Eerste lidBij het beoordelen van een aanvraag wordt gekeken of de vergunning al dan niet
geweigerd wordt aan de hand van de in artikel 1:8 genoemde criteria.Tweede lidVoor kleine evenementen volstaat een meldingsplicht. Het blijft verboden om
zonder melding zo’n evenement te houden, zodat de gemeente kan optreden als
zonder deze melding de barbecue en/of straatfeest wordt georganiseerd.Tweede lid, onder a en bHet aantal personen dat aanwezig is, moet lokaal worden vastgesteld. Dit kan
gebeuren in samenspraak met politie en/of hulpdiensten zoals de brandweer en de
ambulancedienst. Eveneens wordt de tijd gedurende welke het evenement plaats
vindt lokaal vastgesteldTweede lid, onder cVoor het houden van een straatfeest of barbecue is impliciet lawaai toegestaan.
De gemeenteraad dient wel de afweging te maken tussen de sociale cohesie van de
buurt en de overlast die het geluid kan hebben voor de overige buurtbewoners. Er
is voor gekozen dat het tussen 23.00 uur en 07.00 uur stil moet zijn. Uiteraard
kan de gemeente andere tijdstippen kiezen.Muziek omvat zowel onversterkte als versterkte muziek omdat beide vormen van
geluid onaanvaardbare hinder kunnen veroorzaken voor buurtbewoners.Tweede lid, onder dZodra een rijbaan, fiets/bromfietspad of parkeergelegenheid wordt afgezet voor
een evenement is tenminste een tijdelijke verkeersmaatregel nodig, genomen door
het college. Deze bevoegdheid kan overigens krachtens artikel 168 van de
Gemeentewet gemandateerd worden aan de burgemeester. Als het evenement plaats
vindt op het trottoir dan wordt rekening gehouden met voldoende doorloopruimte
voor passanten. Als richtlijn wordt hierbij 1.50 cm aangehouden. Het gaat vooral
om het ongehinderd kunnen passeren van invaliden, kinderwagens etc. Met
betrekking tot de hoofdroute van de brandweer is het belangrijk dat er een lijst
wordt opgesteld met: doorgaande wegen, wegen en terreinen met een bijzondere
bestemming (markt), evenemententerreinen en routes van de operationele diensten
(brandweer, ambulance etc.)Locaties waar barbecues/straatfeesten kunnen worden gehouden, zijn: parken,
plantsoenen, pleintjes, grasveldjes, sportveldjes, e.d.Tweede lid, onder eHier wordt met object bedoeld een kleine partytent, een barbecuetoestel, een
springkussen voor kinderen e.d. De beschikbare ruimte bepaalt het aantal te
plaatsen voorwerpen. Uiteraard mag ook hier het verkeer, waaronder voetgangers
geen hinder van ondervindenTweede lid, onder fHet is de verantwoordelijkheid van de organisator om zich tijdig over de regels
te informeren zodat hij niet met termijnen in problemen komt. De organisator kan
een natuurlijk persoon of rechtspersoon zijn.Tweede lid, onder gDe organisator stelt de burgemeester tenminste ……werkdagen voorafgaand aan het
evenement in kennis van het evenement. De gemeente heeft er belang bij om tijdig
op de hoogte te zijn van een initiatief dat zich afspeelt in de buitenlucht. De
gemeente moet hierbij zelf overwegen welke termijn redelijk is. Wij adviseren
hiervoor een termijn van maximaal 5 werkdagen aan te houden.De Drank- en Horecawet bepaalt dat er geen vergunning of ontheffing nodig is
als: a. er een besloten feest wordt gehouden, waar b. geen entree wordt gevraagd
en waar c. gratis alcohol wordt geschonken. Er moet dan wel voldaan worden alle
drie vereisten, Wanneer er sprake is van het vragen en betalen van een vaste
bijdrage impliceert dit dat er sprake is van het anders dan om niet verstrekken
van alcoholische drank (artikel 1 jo. 3 Drank en Horecawet, Uitspraak Hoge Raad
van 10 februari 1987, N.J. 1987, nr. 836). In laatstgenoemde geval kan de
burgemeester op grond van artikel 35 van de Drank- en Horecawet voor het
eendaagse evenement een ontheffing verlenen.Bij toepasselijkheid van de Dienstenrichtlijn is het een vereiste om de
meldingplichtige een ontvangstbevestiging te sturen. Daarin wordt vermeld dat
het evenement mag plaats vinden, indien de burgemeester niet binnen een bepaalde
termijn reageert.Derde lidEr kan aanleiding zijn om het organiseren van een klein evenement te verbieden.
Dit is alleen mogelijk, als de openbare orde, de openbare veiligheid, de
volksgezondheid of het milieu in gevaar komt. De criteria van de
Dienstenrichtlijn zijn namelijk van toepassing op een melding, omdat de
Dienstenrichtlijn een melding beschouwt als een vergunning.Rol van de burgemeester en de raadDe bevoegdheid van de burgemeester in het kader van het toezicht op evenementen
stoelt op artikel 174 Gemeentewet. In het derde lid van dit artikel is
aangegeven dat de burgemeester belast is met de uitvoering van verordeningen
voorzover deze betrekking hebben op het toezicht op de openbare samenkomsten en
vermakelijkheden alsmede op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij
behorende erven. Het begrip "toezicht" is ruimer dan alleen de handhaving van de
openbare orde. Het gaat hier ook om de bescherming van de gezondheid en de
veiligheid van de burger in incidentele gevallen en op bepaalde plaatsen. Indien
de burgemeester de uitvoering van zijn toezichthoudende taak wil overlaten aan
ambtenaren dan kunnen deze bevoegdheden worden gemandateerd overeenkomstig
afdeling 10.1.1. Awb.Het is ook de bevoegdheid van de burgemeester het beleid ten aanzien van
voorschriften met betrekking tot de evenementenvergunning vast te stellen.
Wanneer de burgemeester voornemens is een evenement te verbieden, is het zaak
dat dit van een goede motivering is voorzien.De raad is sinds de dualisering niet langer bevoegd om beleidsregels vast te
stellen. Dit neemt niet weg dat de raad de burgemeester kan aanspreken op zijn
beleid bij de uitoefening van zijn bestuursbevoegdheden (artikelen 169 en 180
Gemeentewet).Bovendien kan de raad op grond van haar kaderstellende bevoegdheid (artikel 147
Gemeentewet) aangeven dat het wenselijk is dat de gemeente actief is met het
aantrekken van evenementen in de gemeente, bijvoorbeeld het binnenhalen van
minimaal één groot landelijk evenement per jaar.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatige verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp
onder het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.AansprakelijkheidVergunninghouder/organisator.Voorop staat dat de vergunninghouder of de organisator zelf, of degene die
bijvoorbeeld tijdens een evenement een gevaar in het leven roept dat zich
vervolgens verwezenlijkt, primair aansprakelijk kan worden gesteld voor daardoor
veroorzaakte schade. Het arrest Vermeulen/Lekkerkerker (HR 10 maart 1972, NJ
1972, 278) is van overeenkomstige toepassing op de houder van de
evenementenvergunning. De Hoge Raad oordeelt in dat arrest dat het feit dat een
Hinderwetvergunning (nu: Wet milieubeheer) is verleend, nog niet betekent dat
eigenaren van naburige erven schade en hinder, welke zij in het algemeen niet
behoeven te dulden, wel zouden moeten verdragen van een vergunninghouder.Een dergelijke vergunning vrijwaart de vergunninghouder volgens de Hoge Raad dan
ook niet voor zijn aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, ook niet als door
de desbetreffende eigenaar tegen verlening van de vergunning tevoren bezwaren
zijn ingebracht, maar deze bezwaren zijn verworpen.Toezicht houdenMr. V.H. Affourtit gaat in het tijdschrift "Risicobewust" onder andere in op de
aansprakelijkheid voor toezichtsfalen (Aansprakelijkheid van gemeenten bij
evenementen, Tijdschrift Risicobewust, nr. 4, november 2003). Kort samengevat
komt zijn artikel op het volgende neer.Voor het houden van toezicht op evenementen bestaan op zichzelf geen heldere
regels bij overtreding waarvan de aansprakelijkheid eenvoudig kan worden
vastgesteld. De grondslag voor aansprakelijkheid moet dan ook worden gezocht in
artikel 6:162 BW en de door het zogenaamde Kelderluikarrest (HR 5 november 1965,
NJ 1966, 136) ingevulde ongeschreven zorgvuldigheidsnorm. Op basis daarvan is
een afweging nodig van de mate van waarschijnlijkheid waarmee niet-inachtneming
van de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid kan worden verwacht, de
hoegrootheid van de kans dat daaruit ongevallen ontstaan, de ernst die de
gevolgen daarvan kunnen hebben, en de mate van bezwaarlijkheid van te nemen
veiligheidsmaatregelen. Door dit laatste criterium komt de toezichthouder een
zekere "beleidsvrijheid" toe. Dit betekent dat niet van hem gevergd kan worden
dat hij op alles waarop hij toezicht uitoefent ook daadwerkelijk steeds toeziet,
omdat zijn middelen beperkt zijn. Het gaat er om dat de door de toezichthouder
gemaakte keuzes redelijk zijn.Affourtit trekt de volgende conclusies:
Als een op deugdelijke wijze totstandgekomen vergunning eenmaal is
verleend, bestaat geen verplichting tot het houden van algemeen toezicht
(HR 22 juni 2001, Gst. 2001, 7146, 2, Boeddha). Het nalaten om een
dergelijk toezicht te houden, zal dan ook niet snel tot
aansprakelijkheid leiden. Indien echter een geringe overtreding van een
vergunningvoorschrift zeer ernstige schade zou kunnen veroorzaken, ligt
een algemene controleplicht voor de hand.
Als er concrete aanwijzingen bestaan van een op handen zijnde
wetschending, zoals het handelen zonder vergunning of het handelen in
afwijking van de vergunningvoorschriften, heeft het bestuursorgaan een
verplichting tot ingrijpen. Indien er sterke aanwijzingen zijn die bij
het bestuursorgaan het vermoeden van niet naleving (moeten) doen rijzen,
is actief toezicht en eventueel ingrijpen met gebruikmaking van
bestaande bevoegdheden vereist. Niets doen is dan spoedig een
onrechtmatig nalaten.
Als een overheidslichaam concreet wordt gewaarschuwd voor (dreigende)
schade, is het in ieder geval gehouden hiernaar een onderzoek in te
stellen (HR 8 januari 1999, NJ 1999, 319, Waterschap
West-Friesland/Kaagman).
Indien de gemeente aansprakelijk wordt gehouden in verband met het niet
voldoende houden van toezicht, zal vaak tevens de vergunninghouder of de
derde-schadeveroorzaker kunnen worden aangesproken. De in rechte aangesproken
gemeente kan een van beide of allebei in vrijwaring oproepen of de schade in een
aparte procedure (afhankelijk van de omstandigheden geheel of gedeeltelijk) op
hem/hen verhalen.BelastingheffingVoor het behandelen van een aanvraag voor een vergunning voor het houden van een
evenement kunnen leges worden geheven. In de gemeentelijke legesverordening kan
hiervoor een tariefbepaling worden opgenomen. De gemeentelijke legesverordening
is gebaseerd op artikel 229, eerste lid, aanhef en onder b, van de Gemeentewet.
De tarieven in die verordening worden zodanig vastgesteld dat de geraamde baten
niet uitgaan boven de geraamde lasten. De Dienstenrichtlijn bepaalt in artikel
13, tweede lid, dat de kosten redelijk en evenredig met de kosten van de
vergunningsprocedures in kwestie moeten zijn; ze mogen de kosten van de
procedures niet overschrijden. Binnen deze grens van kostendekkendheid op
verordeningenniveau is het mogelijk tarieven te differentiëren als zich dat
beter verstaat met het gemeentelijke (evenementen)beleid. Zo zal de behandeling
van een vergunning voor een groot evenement meer werk en dus kosten met zich
brengen dan een kleinschalig evenement zoals een straatfeest. Naast dit
kostenaspect zal ook het profijt dat een organisator van een groot evenement
heeft van de evenementenvergunning groter zijn dan het profijt van de
organisator van een straatfeest. Veelal zal een groot evenement ook door een
professionele organisatie worden georganiseerd, terwijl bijvoorbeeld een
straatfeest door vrijwilligers wordt georganiseerd.Een en ander kan voor de gemeente aanleiding zijn tot beleidsuitgangspunt te
nemen dat de leges voor een vergunning voor een groot evenement hoger moet zijn
dan die voor een kleinschalig evenement. Of dat voor het kleinschalig evenement
helemaal geen leges worden geheven.Opmerking verdient dat de tarieven niet naar het inkomen, de winst of het
vermogen mogen worden gedifferentieerd.Artikel 229, eerste lid, aanhef en onder c, van de Gemeentewet maakt het
mogelijk dat een vermakelijkheidsretributie geheven wordt voor evenementen.
Vereiste daarvoor is dat gebruik moet worden gemaakt van door of met medewerking
van de gemeente tot stand gebrachte of in stand gehouden voorzieningen.
Hieronder valt ook een bijzondere voorziening in de vorm van toezicht. De
gemeente moet derhalve (extra) kosten maken in verband met het evenement. De
gemeente hoeft de hoogte van de kosten niet aan te tonen. Het is dus niet zonder
meer mogelijk om de vermakelijkheidsretributie in het leven te roepen op grond
van het feit dat een organisator een gemeentelijke weg gebruikt voor een
evenement. Het gebruik van de weg moet zodanig zijn dat de gemeente hierdoor
extra onderhoudskosten heeft.Opmerking verdient dat de vermakelijkheidsretributie in een belastingverordening
moet worden geregeld. De reikwijdte van een dergelijke verordening zal zich
veelal ook uitstrekken tot andere "vermakelijkheden" in de gemeente.De vermakelijkheidsretributie wordt geheven van degene die het evenement
organiseert. Vaak wordt de vermakelijkheidsretributie geheven als een
toegangsprijs voor een evenement moet worden betaald. Op die manier kan de
vermakelijkheidsretributie door de organisator in de toegangsprijs worden
opgenomen, zodat deze vrij eenvoudig aan de bezoekers doorberekend kan
worden.Eerste lid VoorschriftenDe burgemeester is bevoegd voorschriften te verbinden aan het houden van een
evenement. Voor de toelaatbaarheid van de voorschriften geldt een aantal
voorwaarden:a. De voorschriften mogen niet in strijd zijn met enige wettelijke regeling. b. De voorschriften moeten redelijkerwijs nodig zijn in verband met het
voorkomen van aantasting van de openbare orde, openbare veiligheid en
volksgezondheid, zie de artikelen 1:4 en 1:8. c. De voorschriften mogen niet in strijd komen met enig beginsel van behoorlijk
bestuur. Het is volgens de Afdeling bestuursrechtspraak aanvaardbaar dat de burgemeester
aan een evenementenvergunning alsnog nadere voorschriften stelt en zich niet
hoeft te beperken tot de voorschriften die voortvloeien uit de aanvraag, of de
voorschriften waarmee de aanvrager instemt. ABRS 28-04-2004, inzake Rockbitch,
LJN-nr AO8495.Niet nakoming van voorschriften die aan de vergunning verbonden zijn kan grond
opleveren voor intrekking van de vergunning dan wel voor toepassing van andere
administratieve sancties. In artikel 1:6 is de intrekkingsbevoegdheid
vastgelegd.Doorlopende vergunningEen doorlopende vergunning is voor de evenementenvergunning niet aangewezen.
Immers het evenement loopt per definitie af. Hier verzet de aard van de
vergunning zich tegen een vergunning met onbeperkte duur.Privaatrechtelijke voorschriftenHet opnemen van privaatrechtelijke voorschriften in een vergunning is niet
mogelijk omdat een vergunning eenzijdig van karakter is. Dergelijke voorschiften
zouden niet kunnen worden afdwongen. Bovendien kan een vergunning niet worden
geweigerd indien de aanvrager niet voldoet aan de privaatrechtelijke
vereisten.EntreeheffingHennekes gaat in zijn opstel (Gst. 1998, 7076, p. 281-288) in op de vraag of het
heffen van entreegeld voor het bezoeken van een evenement al dan niet geoorloofd
is. Hij concludeert dat voor entree de organisator met de bezoeker overeenkomt
om tegen betaling van een bepaald bedrag het door de organisator geboden
evenement te mogen bezoeken. Het is dus de organisator die bepaalt of er entree
geheven wordt en zo ja, hoe hoog dat entreegeld zal zijn.Evenementen en bestemmingsplanEen vergunning voor een evenement kan niet geweigerd worden omdat het in strijd
is met een bestemmingsplan. Een aanvraag voor een evenementenvergunning moet
worden beoordeeld aan de hand van de belangen die zijn opgenomen in de
weigeringsgronden. Andersoortige belangen kunnen geen zelfstandige
weigeringsgrond opleveren, ABRS 29-03-2003, LJN-nr. AF8028. Dus is strijd met
het bestemmingsplan geen weigeringsgrond in de zin van de APV.De Afdeling bestuursrechtspraak heeft echter met betrekking tot het houden van
terugkerende, meerdaagse evenementen geoordeeld dat bij evenementen die naar
omvang, duur en uitstraling een planologische relevantie hebben die in strijd is
met het bestemmingsplan, handhavend moet worden opgetreden.Een uitzondering vormen evenementen die eenmalig plaatsvinden of in elk geval
niet regelmatig worden herhaald. Artikel 17 WRO, bedoeld als planologische
vrijstelling voor tijdelijke activiteiten, kan hierop worden toegepast.
Evenementen die geen of slechts geringe planologische relevantie hebben, kunnen
eveneens gewoon plaatsvinden. Daarvoor is geen planologische vrijstelling
vereist. Voor deze evenementen is wel een evenementenvergunning vereist op grond
van de APV en eventuele andere toestemmingen of ontheffingen voor
muziek/geluidhinder, brandveiligheid enz. Het is daarom van belang dat gemeenten
naast de vergunningverlening erop toezien dat de bestemmingsplannen voorzien in
de te houden evenementen. ABRS 13-04-2005, LJN-nr. AT3708 (Schuttersfeest
Diepenheim, Hof van Twente), Gst. 2005, 7229, m.nt. Teunissen; Rb Leeuwarden
27-07-2005, LJN-nr. AU0442 (Veenhoopfestival Smallingerland).Evenementen op de openbare wegHennekens heeft in Gst, 1998, 7076, p. 281-288 een opstel geschreven met als
titel Evenementen op de openbare weg. Hij gaat uitgebreid in op de verhouding
tussen het normale gebruik van een openbare weg en het gebruik daarvan voor het
houden van een evenement. Eerst worden enkele opmerkingen gemaakt over de
evenementenvergunning als grondslag voor het besluit om een (gemeentelijke)
openbare weg af te sluiten voor het houden van een evenement. Hierna wordt de
vraag beantwoord wie bevoegd is om tot een dergelijke wegafsluiting te besluiten
en wat de gevolgen daarvan zijn. Daarbij wordt o.a. aandacht besteed aan de
openbaarheid van de weg en de regeling van wegafsluitingen in en krachtens de
Wegenverkeerswet 1994.Evenementen op het waterIndien bij een evenement onderdelen van de activiteiten op het water
plaatsvinden of indien de uitstraling van de activiteiten op het water voor de
openbare weg groot zijn moet de vergunningverlener bij de waterbeheerder advies
inwinnen over de voorwaarden waaronder een evenement nautisch gezien verantwoord
doorgang kan vinden. Er dient bijvoorbeeld nagegaan te worden of afsluiting van
waterwegen nodig zijn of dat er borden geplaatst moeten worden. Het is ook
verstandig om bij het waterschap na te gaan of er in de Waterschapswet
bepalingen zijn opgenomen inzake het houden van evenementen op het water. De
vergunningverlener vraagt daarnaast advies aan de waterpolitie over de openbare
orde en veiligheid.Voor partyboten moet de organisator in ieder geval een evenementenvergunning
aanvragen bij de gemeente waar het schip aanlegt om de passagiers aan boord te
laten gaan en tevens een vergunning bij de gemeente waar het schip eindigt om de
passagiers van boord te laten. Voorts ook overal waar het schip tussentijds
aanlegt.Handhaving op het waterVoor de handhaving wordt onderscheid gemaakt tussen orde op het water en de
openbare orde. In beide gevallen kan de politie handhavend optreden,
bijvoorbeeld bij geluidsoverlast of openbaar dronkenschap.De regels over de orde op het water en de openbare orde worden vastgelegd in de
APV, het Binnenvaartpolitiereglement, een provinciale waterverordening, en de
Scheepsvaartverkeerswet.Evenementen met dierenIn opdracht van de dierenbescherming heeft SGBO, het onderzoeks- en adviesbureau
van de VNG, een rapport opgesteld waarin een overzicht wordt gegeven van de wet-
en regelgeving op het gebied van dierenwelzijn en de daaruit voortvloeiende
verplichtingen en bevoegdheden voor provincies en gemeenten (SGBO, "Dierwelzijn
in provincie en gemeente, het juridisch kader", 2003). Het volgende is aan dit
rapport ontleend.De discussie over de aanvaarbaarheid van evenementen met dieren splitst zich toe
op twee soorten evenementen:- circussen waar dieren optreden; - folkloristische evenementen en wedstrijden met dieren, zoals zwijntje tikken
of gansslaan. Gemeenten zijn bij de besluitvorming over het toelaten van evenementen met
dieren gebonden aan een juridisch kader dat wordt gevormd door de
evenementenregeling in de APV en de voorschriften in de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren (GWWD).Hoewel dierwelzijn in de model-APV geen aparte weigeringsgrond is, kan uit
diverse rechterlijke uitspraken worden afgeleid dat gemeenten de mogelijkheid
hebben om evenementen met dieren (mede) te beoordelen op dierwelzijnsaspecten.
Gemeenten kunnen in de volgende twee situaties een vergunning voor het
organiseren van evenementen met dieren weigeren:
als er sprake is van dierenmishandeling (in dat geval kan er een beroep
worden gedaan op het openbare-ordemotief);
als de dieren op een weinig respectvolle wijze worden behandeld (in die
situatie vormt het zedelijkheidsmotief de weigeringsgrond).
Een uittreksel waarin de belangrijkste juridische instrumenten en mogelijkheden
worden besproken vindt u terug op het VNG-net (www.vng.nl/juridsche
zaken/APV/publicaties).MKZ (Mond en Klauwzeer), vogelpest, gekke koeienziekteOp grond van de Gezondheids- en Welzijnswet heeft de minister van LNV
bevoegdheden om op grond van veterinaire overwegingen (beperking verspreiding
dierziektes) aanvullende eisen te stellen aan evenementen of deze te
verbieden.Veelal zijn gemeenten, wanneer besmettelijke dierziekte zich manifesteren,
uiteindelijk verantwoordelijk voor het al dan niet laten doorgaan van een
evenement. In artikel 2:25 zijn de gronden opgenomen op grond waarvan de
burgemeester een vergunning voor een evenement kan weigeren en een verleende
vergunning kan intrekken. Bij openbare orde en het voorkomen of beperken van
overlast kan bijvoorbeeld worden gedacht aan beperkte mogelijkheid tot inzet van
politie ter handhaving van de openbare orde. Hierbij kan ondermeer in overweging
worden genomen:
de aantallen en aard van de te verwachten bezoekers,
de kans op ordeverstoring als een evenement veel door inwoners uit de
direct getroffen gebieden zouden worden bezocht,
de plaats van het evenement (al dan niet in relatie tot de
besmettingshaarden). Over dit onderwerp is in april 2001 door de VNG een
Nieuwsbrief, nummer 1293, naar gemeenten toegestuurd.
Evenementen en VuurwerkBij evenementen wordt regelmatig (professioneel) vuurwerk afgestoken. Het
bedrijf dat de ontbranding verzorgt moet bij de provincie een vergunning
aanvragen.Op grond van het Vuurwerkbesluit stelt de provincie onder meer regels over de
opslag van het vuurwerk en de afstand bij het afsteken tot het publiek. De
politie stemt met de ontbrander de vervoersroute af. De provincie neemt contact
op met de gemeente voor de door de gemeente af te geven verklaring van geen
bezwaar. De gemeente kan hier aanvullende regels stellen in het kader van de
openbare orde en veiligheid.MeldingenVoor het afsteken van maximaal 10 kg theatervuurwerk of 100 kg. Van
consumentenvuurwerk moet het ontbrandingsbedrijf ten minste tien werkdagen vóór
het evenement plaatsvindt melding doen bij Gedeputeerde Staten van de Provincie.
Dit geldt zowel voor het afsteken in de open lucht als in een gebouw.Vergunning (ontbrandingstoestemming)Als het ontbrandingsbedrijf tijdens het evenement grotere hoeveelheden theater
en/of consumentenvuurwerk of ander professioneel vuurwerk wil ontsteken, dan
dient het bedrijf hiervoor 14 weken van tevoren een vergunning aan te vragen bij
de Provincie.LasershowsSteeds vaker worden grote buitenluchtevenementen omlijst door spectaculaire
lasershows al dan niet begeleid door muziek. Krachtige lasers produceren teksten
of figuren in de lucht of op wolken. Deze lasershows zijn spectaculair om te
zien maar kunnen ook tot op grote afstand invloed hebben op vliegtuigoperaties.
Dit laatste is niet zonder risico’s. Voor het geven van een vergunning voor een
lasershow moet daarom goedkeuring van de Inspectie Verkeer en Waterstaat,
divisie Luchtvaart worden verkregen.Inspectie Verkeer en WaterstaatGemeenten die toestemming geven voor lasershows dienen vooraf aan het afgeven
van de vergunning contact op te nemen met de Inspectie Verkeer en Waterstaat,
divisie Luchtvaart (de Inspectie). Zij beoordeelt of een lasershow kan worden
toegestaan en onder welke voorwaarden.Bij de beoordeling kijkt de Inspectie naar de voorgestelde locatie van een show,
het type gebruikte laser en een aantal andere gegevens. Dit zijn de parameters
die dienen als invoergegevens voor een computerprogramma waarmee wordt bepaald
of de ligging van de showlocatie ten opzichte van een luchthaven zodanig is dat
de veiligheid gewaarborgd kan worden. Rondom ieder luchthaven bevinden zich een
drietal concentrisch gelegen gebieden waarbij op grotere afstand van een
luchthaven de energiebundels van een lasershow steeds krachtiger mogen
zijn.Soms kan het nodig zijn om voorwaarden te stellen in andere gevallen hoeven geen
beperkingen opgelegd te worden. Indien nodig worden luchtvarenden en andere
organisaties zoals de luchtverkeersleiding speciaal door de Inspectie
geïnformeerd.Gemeenten die het verzoek krijgen een vergunning af te geven voor een
laserevenement kunnen contact op nemen met de divisie Luchtvaart. De unit
Infrastructuur en de unit Handhaving van de divisie zijn verantwoordelijk voor
de vergunningverlening en het toezicht met betrekking tot luchthavens en het
luchtruim en zijn het aanspreekpunt. Informatie vindt u op het VNG-net
(www.vng.nl/juridische zaken/APV/publicaties). Meer informatie 023 - 566 31 88 (
Divisie luchtvaart unit infrastructuur).KermissenDe beoordeling van de veiligheid van installaties, die vallen onder het Besluit
veiligheid attractie- en speeltoestellen, behoort op grond van dat besluit tot
de verantwoordelijkheid van de regionale Inspectie Gezondheidsbescherming van
het Staatstoezicht op de Volksgezondheid van het ministerie van VWS. De toetsing
van de "veiligheid van personen of goederen" door de burgemeester zal zich
daarom meer richten op de veiligheid van personen of goederen op en rond het
evenemententerrein, de plaats van de attracties ten opzichte van elkaar, etc.
Voor vragen over kermissen kunnen gemeenten terecht bij de Vereniging van
gemeentelijke Kermisbeheerders (VGKS).Overige regelgevingVoor het houden van evenementen zijn ook andere regels dan die van de model-APV
van toepassing. Die regels stellen vanuit andere motieven eisen aan het houden
van evenementen. De aanvrager van een evenementenvergunning moet zo nodig ook
aan andere wettelijke vereisten voldoen, zoals:- Vreemdelingenwet 2000 - Winkeltijdenwet - Warenwet - Wet milieubeheer - Drank- en Horecawet - Woningwet EvenementenbeleidAan de hand van de motieven, neergelegd in de weigeringsgronden kan de
burgemeester beleidsregels vaststellen.Het doel van een evenementenbeleid is enerzijds het vastleggen van wat er met
betrekking tot evenementen in een gemeente wordt nagestreefd, in relatie tot de
APV en onder welke voorwaarden dit is toegestaan. Anderzijds behelst het beleid
de afstemming van processen binnen de vergunningverlening zodat deze zo
efficiënt en goedkoop mogelijk kan plaatsvinden. Zo heeft de gemeente Leiden een
evenementenbeleid "Samen uit, samen thuis", spelregels vastgesteld.De spelregels behelzen o.a.:- omschrijving van het begrip evenement; - categorieën evenementen, gemeten aan geluidsniveaus; - spreiding categorieën over locaties; - tijdstippen van de evenementen; - klachtentelefoon; - handhaving van de spelregels en gevolgen van overtreding; - één loket:de evenementencoördinator; - evenementenkalender; - onvoorziene evenementen en de uitzonderingen op de spelregels. De gemeente Leiden heeft er voor gekozen om drie categorieën evenementen toe te
staan gemeten aan de hand van geluidsniveaus. Opmerkelijk is dat Leiden sinds
1998 voor de aanvraag van evenementen één aanspreekpunt heeft. Het werken met
een dergelijk beleid levert positief resultaat op, is klantvriendelijk maar
vereist wel een goede afstemming met overige gemeentelijke afdelingen die te
maken hebben met de vergunningverlening. Het evenementenloket onder leiding van
evenementencoördinator geeft "verzamelvergunningen" af die door alle betrokken
gemeentelijke instanties is goedgekeurd. De verzamelvergunningen worden
tegelijkertijd met het definitief vaststellen van de evenementenkalender
verleend.Een evenementenkalender wordt dan ook sterk aangeraden en deze wordt jaarlijks
aan de hand van een bepaald seizoen vastgesteld. U kunt indien u geïnteresseerd
bent in de opzet van een dergelijk beleid, contact opnemen met de
evenementencoördinator van de gemeente Leiden (telefoonnummer: 071-5165058)Draaiboek evenementenEen andere mogelijkheid om een evenementen te beheersen is het instellen van een
evenementendraaiboek. Het doel van een draaiboek is om duidelijkheid te bieden
aan gemeentelijke diensten, bewoners, publiek en externe partijen. Het moet voor
alle betrokken partijen duidelijk zijn onder welke voorwaarden een evenement kan
plaatsvinden. Het draagt bij aan een soepel verloop van de vergunningaanvraag,
een efficiënte samenwerking tussen alle betrokken partijen en daarmee een veilig
en ongestoord verloop van het evenement. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld zelf in
samenwerking met eigen diensten, politie en betrokken partijen een draaiboek
evenementen ontwikkelen, zoals de gemeente Amsterdam dit inmiddels in gebruik
heeft.Een evenementendraaiboek kan verduidelijking verschaffen over het soort
evenement, maar ook over bij wie een tapvergunning moet worden aangevraagd, of
de podia veilig zijn opgebouwd en wie de controle uitvoert. Ook het aantal
aanwezige EHBO-ers, geluidseisen, de beveiliging, informatievoorziening aan
omwonenden en een veiligheidsplan kunnen onderdeel van een draaiboek zijn.Toezicht en handhaven van de openbare ordeBij verstoring van de openbare orde of bij ernstige vrees daarvan is de
burgemeester op grond van artikel 172, derde lid, van de Gemeentewet bevoegd
bevelen te geven die hij noodzakelijk acht voor de handhaving van de openbare
orde. Om de veiligheid te garanderen van bezoekers neemt de burgemeester
voorschriften op in de evenementenvergunning waaraan de organisator zich moet
houden.De politie is in beginsel terughoudend in haar optreden bij evenementen. De
driehoek, bestaande uit de burgemeester, de hoofdofficier van Justitie en de
korpschef van politie, bepaalt welke beleids- en tolerantiegrenzen tijdens een
(risico) evenement wordt gehanteerd. Deze grenzen geven aan of en hoe de politie
namens het bevoegde gezag in algemene en specifieke situaties zal optreden,
zoals in het geval van drugsbezit, zwarte kaartverkoop en dreigende openbare
ordeverstoringen.BeveiligingDe vergunninghouder is primair verantwoordelijk voor de orde en de veiligheid
van de bezoekers op het evenemententerrein. Hij moet daarom zorgen dat er
voldoende toezicht is. Afhankelijk van de aard van het evenement kunnen
vrijwilligers dit toezicht uitoefenen, of huurt de organisator een (door het
ministerie van justitie erkend) professioneel beveiligingsbedrijf in. De
burgemeester kan bepalen dat het beveiligingsbedrijf in samenspraak met de
politie een beveiligingsplan opstelt. Bij grote evenementen wordt- naast het
bevoegde beveiligingspersoneel van de evenementenorganisatie- doorgaans ook
(extra) politie ingezet om de orde op en rond het evenemententerrein te bewaken
en hulp te verlenen aan het festivalpubliek.Over het opnemen van voorschriften in de evenementenvergunning met betrekking
tot professionele beveiligingsbeambten, oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak
dat de burgemeester van Tubbergen voldoende had gemotiveerd waarom hij
professionele begeleiding van het Pinksterfeest nodig achtte. ABRS 07-04-2004,
LJN-nr. AO7140.Derde lid, het verbod van het eerste lid geldt voorts niet voor een wedstrijd op
of aan de weg, voor zover in het daarvoor geregelde onderwerp wordt voorzien
door artikel 10 juncto artikel 148 Wegenverkeerswet 1994. Zie hiervoor het
commentaar van artikel 2:24, tweede lid, onder d.Lex silencio positivoKleinere evenementen zijn al
vergunningsvrij. Deze vergunning ziet derhalve op grotere evenementen. Daarbij
is een lex silencio positivo niet wenselijk, gezien de impact die een groot
evenement kan hebben, met name op de openbare orde. Ook vragen vele aspecten van
een groot evenement, zoals brandveiligheid, geluid, aanvoer, afvoer en parkeren
van bezoekers, om maatwerk dat alleen een inhoudelijke vergunningsbeschikking
kan bieden. Er zijn derhalve verschillende dwingende redenen van algemeen
belang, met name de openbare orde, openbare veiligheid en milieu om van een Lex
silencio positivo af te zien. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing
verklaard.JurisprudentieHet in het vooruitzicht stellen van een beloning in de vorm van prijzen e.d.
maakt de activiteit tot een wedstrijd. Rb Maastricht 15-02-1977, VR 1977,
91.Een limitatieve omschrijving van het begrip "evenement" kan in de praktijk tot
problemen aanleiding geven. ARRS 12-08-1985, Gst. 1986, 6805, 4.Het door geblinddoekte personen proberen om in aanwezigheid van publiek met een
sabel de hals van een van tevoren gedode gans af te slaan (zgn. gansslaan) is
een vertoning in de zin van artikel 39, lid 1 APV Eijsden. Dit artikel is
opgenomen in hoofdstuk III betreffende de openbare orde. Bij de afweging van
belangen met betrekking tot de vergunningverlening moet derhalve in ieder geval
het belang van de openbare orde worden betrokken. In casu gegronde reden voor
vrees voor verstoring van de openbare orde, in aanmerking genomen de emoties
rond het evenement en de escalatie daarvan. ABRS 26-08-1987, AB 1988, 263.Het weigeren van een vergunning ten behoeve van het houden van evangelisatie
activiteiten op het Museumplein in Ede is toegestaan wegens verstoring van de
openbare orde en veiligheid. Vz.ARRS 06-08-1991, AB 1992, 53 m.nt. PJB, AA 1992,
10 m.nt. P.W.C. Akkermans, JG 92.0003 m.nt. L.J.J. Rogier.Braderie is geen jaarmarkt of gewone markt. Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002.Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur. Schending
van de zondagsrust? Pres. Rb Utrecht 06-06-1995, JG 95.0316 m.nt. A.B. Engberts,
KG 1995, 292.Vergunning voor houden van festivals. Ruime uitleg begrip "openbare orde". Pres.
Rb Groningen 11-08-1995, Gst. 1996, 7030, 3 m.nt HH.Het toekennen van de bevoegdheid tot het verlenen van een evenementenvergunning
aan de burgemeester is niet in strijd met artikel 162 van de Gemeentewet. De
Afdeling oordeelt dat een dergelijke bevoegdheidstoekenning in lijn is met het
bepaalde in artikel 174 Gemeentewet. Een stelsel waarbij voor een evenement een
naar tijd en plaats bepaalde algemene evenementenvergunning wordt afgegeven aan
een organisator, die binnen de in de vergunning aangegeven grenzen en voor de in
de vergunning al opgenomen activiteiten op privaatrechtelijke grondslag zonder
bemoeienis van de burgemeester overeenkomsten sluit, waarmee verder invulling
wordt gegeven aan het evenement, is toegestaan. "Koninginnenacht Den Haag" ABRS
11-03-1999, H01.98.1109, JG 99.0129 m.nt. M. Geertsema.Gebruik perceel voor evenementen, o.a. schuurfeesten in strijd met de
bestemming. Dat evenementen elk slechts een of een enkele maal per jaar worden
georganiseerd, doet daar niet aan af. Slechts in bijzondere omstandigheden
afzien van handhavend optreden (op verzoek van belanghebbende). ABRS 02-04-1999,
Gst. 1999, 7103, 4 m.nt. P.J.H.Ingevolge artikel 174 van de Gemeentewet is de burgemeester - en niet het
college - bevoegd om geluidsvoorschriften op te nemen in de
evenementenvergunning. ABRS 13-12-1999, JG 00.0055 m.nt. M. Geertsema, Gst.
2000, 7116, 3 m.nt. HH.Kooigevecht is niet een sportwedstrijd maar een evenement. Weigering vergunning
op grond van veiligheid van personen en de goede zeden. Pres. Rb ‘s
Hertogenbosch 14-02-1997, KG 1997, 106. In hoger beroep: Het is primair aan de
burgemeester om invulling te geven aan het begrip zedelijkheid als bedoeld in de
APV. Weigering op grond van zedelijkheid is toegestaan. Geen sprake van gevaar
voor veiligheid van personen. ABRS 25-08-2000, AB 2001, 337, JG 00.0205 m.nt.
G.H.M. van der Horst, Gst. 2000, 7131, 3 m.nt. HH, JB 2000, 273.Met het oog op de bescherming van het belang van de openbare orde en veiligheid
kan de evenementenvergunning worden ingetrokken, omdat de organisatie van het
evenement onjuiste dan wel onvoldoende gegevens heeft verstrekt ter verkrijging
van de vergunning en omdat het evenement niet zal worden georganiseerd volgens
oorspronkelijke plannen. Rb. Groningen 21-01-2001, LJN-nr. AB1828.Burgemeester heeft in redelijkheid kunnen weigeren om permanente verklaring van
geen bezwaar te verlenen voor ballonopstijging van ander terrein dan
gemeentelijk evenemententerrein, nu het andere terrein niet voldoet aan minimale
afstandseisen in Besluit inrichting en gebruik niet aangewezen
luchtvaartterreinen. ABRS 11-07-2001, rolnr. 200003393/1.Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. er doen zich geen
weigeringsgronden voor op grond van artikel 2.1.5.1 (oud) en 2.2.2 (oud)APV. Ook
strijdigheid met het bestemmingsplan biedt geen grondslag voor weigering
vergunning. Pres. Rb Leeuwarden 06-09-2001, LJN-nr. AD3917.Terechte intrekking van een evenementenvergunning voor houden van dansfestival
wegens gevaar voor openbare orde en/of veiligheid. Ontbreken van deskundigheid
op het gebied van organiseren van evenement doet niet af aan verwijtbaarheid van
organisator. Kosten behoren tot normaal te achten risicosfeer van organisator
van evenement. ABRS 16-01-2002, rolnr. 200101384/1.Burgemeester heeft terecht vergunning geweigerd voor vechtsportevenement wegens
strijd met de zedelijkheid. Hij heeft zijn beoordelingsvrijheid niet
overschreden. In casu is er geen sprake van een regulier maatschappelijk
aanvaarde vechtsport. Rb Amsterdam 21-02-2003, AWB 03/1235/VEROR 031008.Vechtsportevenement is een evenement in de zin van de APV en vormt niet zonder
meer een inbreuk op de openbare orde en zedelijkheid. Rb Amsterdam 13-3-2003,
LJN-nr. AF6101.Aanvraag om evenementenvergunning moet worden beoordeeld aan de hand van de
belangen die zijn opgenomen in de weigeringsgronden van de APV-bepaling.
Andersoortige belangen kunnen geen zelfstandige weigeringsgrond opleveren, ABRS
29-04-2003, LJN-nr. AF8028.Intrekken van een vergunning vereist een zorgvuldige voorbereiding, Als
specifieke kennis bij het bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden
ingewonnen met betrekking tot MKZ-besmetting. Zes werkdagen zijn daarvoor
voldoende. ABRS 11-6-2003, LJN-nr. AF9809.Voor wat betreft het opnemen van voorschriften in de evenementenvergunning met
betrekking tot professionele beveiligingsbeambten, oordeelde de Afdeling dat de
burgemeester van Tubbergen voldoende had gemotiveerd waarom hij professionele
begeleiding van het Pinksterfeest nodig achtte. ABRS 07-04-2004, LJN-nr.
AO7140.De burgemeester kon nadere voorschriften aan de door hem alsnog verleende
vergunning verbinden. ABRS 28-04-2004, LJN-nr. AO8495.Burgemeester heeft terecht evenementenvergunning voor meerdaags festival
geweigerd wegens ontbreken van politiecapaciteit voor een extra dag. Hij heeft
in dit kader grote beleidsvrijheid. Rb Haarlem 06-05-2004, LJN-nr. AO9076.Het gebruik van de grond voor het houden van het schuttersfeest houdt
strijdigheid met het bestemmingsplan in die niet is toegestaan, althans niet
zonder een passende planologische vrijstelling. Het feest heeft naar omvang,
duur en uitstraling een planologische relevantie. ABRS 13-04-2005, LJN-nr.
AT3708, Gst. 2005, 7229, m.nt. Teunissen. (Schuttersfeest Diepenheim, Hof van
Twente). Zie ook: Rb. Leeuwarden 27-07-2005, LJN-nr. AU0442 (Veenhoopfestival
Smallingerland).Aanwezigheid van hoger aantal bezoekers dan 25.000 bij evenement zal leiden tot
concrete, zich direct aandienende, de veiligheid of gezondheid bedreigende
situatie. Burgemeester was derhalve bevoegd verbod uit te vaardigen. ABRS
04-05-2005, LJN-nr. AT5100.De burgemeester heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat het dat het feest
vanwege de grootschaligheid, de muziekstijl, het soort publiek dat er komt, en
de sluitingstijd - drie uur na de toegestane sluitingstijd - niet tot de normale
bedrijfsvoering van de inrichting behoort. Daarbij is in aanmerking genomen dat
het feest niet door de exploitanten van de inrichting, maar door een derde is
georganiseerd en de exploitanten er geen blijk van hebben gegeven dat zij op de
hoogte waren van hetgeen precies zou plaatsvinden in hun inrichting. Voorts is
daarbij in aanmerking genomen dat volgens de burgemeester de ervaring heeft
geleerd dat dit soort houseparty’s vaak gepaard gaat met grootschalig
drugsgebruik, met alle risico’s van dien, en dat extra politie-inzet nodig is om
de openbare orde te handhaven, terwijl dit niet het geval is bij een reguliere
avond in "The Royce". Onder deze omstandigheden heeft de burgemeester zich niet
ten onrechte op het standpunt gesteld dat "Ghosthouse" een evenement in de zin
van artikel 2.2.1 (oud) van de Apv is, waarvoor ingevolge artikel 2.2.2 (oud),
eerste lid, van de Apv een vergunning nodig is.Er zijn voldoende aanknopingspunten voor het oordeel dat het gevaar bestond dat
het feest "Ghosthouse" zou worden gehouden zonder de daarvoor benodigde
vergunning en dat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid overtreding van
artikel 2.2.2 (oud), eerste lid, van de Apv zou plaatsvinden. De burgemeester
was dan ook bevoegd de last onder dwangsom op te leggen.Gelet op de omstandigheden van dit geval, waaronder het korte tijdsbestek
waarbinnen de burgemeester moest handelen aangezien tevoren met het
gemeentebestuur geen enkel overleg was gevoerd en de burgemeester pas op de dag
waarop het feest was gepland vernam dat het in "The Royce" zou worden gehouden,
alsmede de ervaring dat een feest als dit een grote inzet van de politie vergt,
welke inzet binnen het korte tijdsbestek moeilijk zo niet onmogelijk te
realiseren was, heeft de burgemeester in redelijkheid kunnen oordelen dat het
opleggen van de last onder dwangsom hier aangewezen was. ABRS 11-01-2006,
LJN-nr. AU9388.Artikel 2:26 OrdeverstoringDeze bepaling geeft een verbod om de orde bij evenementen te verstoren, dat zich
in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.AFDELING 8: TOEZICHT OP HORECABEDRIJVENAlgemene toelichtingExploitatie horeca-inrichtingenDereguleringIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is in
2007 bekeken of het horeca-exploitatievergunningenstelsel in de model-APV
gehandhaafd of geschrapt moet worden. In met name kleine gemeenten met een
overzichtelijk uitgaansgebied en/of enkele bekende horecaondernemingen, is er
niet altijd behoefte aan zo'n stelsel. De VNG heeft gekozen voor het handhaven
van het model horecaexploitatievergunning. Veel gemeenten zijn namelijk van
mening dat deze vergunning noodzakelijk is voor het handhaven van de openbare
orde. Gemeenten dienen wel zelf een bewuste en beargumenteerde keuze te maken
tussen het al dan niet invoeren cq handhaven van deze vergunning. Het
onderstaande kan bij het maken van die keuze behulpzaam zijn.Europese DienstenrichtlijnDe Europese Dienstenrichtlijn is van toepassing op de horeca. Het drijven van
een horecaonderneming is immers het verrichten van een dienst aan de klant. De
Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet discriminatoir,
noodzakelijk en proportioneel is. In bijna alle gevallen gaat het bij horeca om
vestiging van een horecabedrijf waarvoor artikel 9 van de richtlijn de
bovenstaande criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in artikel 9 verstaan
een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat onder meer de volgende
gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid, als bedoeld in
de artikelen 46 en 55 van het Verdrag; handhaving van de maatschappelijke orde;
bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, met inbegrip van de
stedelijke en rurale ruimtelijke ordening; Zie verder overweging 40 van de
richtlijn. Het gaat hier om de zogenaamde ‘rule of reason’. Mocht het in een enkel geval niet gaan om een vestiging, maar om een
horecaondernemer die de grens overschrijdt om zijn diensten te verrichten, dan
is niet artikel 9, maar artikel 16 van toepassing dat uitsluitend de criteria
openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en milieu als grondslag voor
een vergunningstelsel kent. Zie verder het commentaar bij artikel 1:8.Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door middel van vergunningvoorwaarden te stellen aan de
ondernemer kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 is er overeenkomstig de rechtspraak van
het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke uitoefening van een
economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een duurzame vestiging wordt
verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een onderneming voor een bepaalde
tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt gehuurd van waaruit de
ondernemer zijn activiteiten onderneemt.Motieven Drank- en Horecawet en model-APVEr wordt wel geredeneerd dat de horeca-exploitatievergunning naast de vergunning
op grond van de Drank- en Horecawet overbodig is. De regelingen van de Drank- en
Horecawet (DHW) en de model-APV hebben echter ieder hun eigen bestaansrecht
vanwege de verschillende motieven die eraan ten grondslag liggen. Het motief van
het horeca-exploitatievergunningstelsel is het het beschermen van de openbare
orde. Dit kan niet bereikt worden met behulp van de Drank- en Horecawet. Aan de
Drank- en Horecawet liggen immers primair sociaal-hygiënische en
sociaal-economische motieven ten grondslag.BestemmingsplanEen regeling via het bestemmingsplan achten wij minder adequaat. Een
bestemmingsplan ordent immers de ruimte en is niet bedoeld voor het handhaven
van de openbare orde. Er mogen alleen ruimtelijk relevante factoren worden
meegewogen. Het is natuurlijk mogelijk om in een bestemmingsplan een
horecafunctie positief te bestemmen of juist uit te sluiten of per plangebied
een maximumstelsel in het leven roepen. En dat gebeurt ook. Maar de burgemeester
kan op grond van de huidige regelgeving niet overgaan tot tijdelijke of algehele
sluiting van de horecaonderneming in geval van (gevaar voor) verstoring van de
openbare orde.Bovendien is de gemeente "binnen de bebouwde kom" (nog) niet verplicht om een
bestemmingsplan vast te stellen. En juist in die gebieden wordt de meeste horeca
geëxploiteerd. Vooral in oude binnensteden heerst in veel gemeenten nog een
ratjetoe van oude, onvolledige en ontoereikende bestemmingsplannen of zelfs
"witte vlekken" met een bestemmingsplanloos gebied.Droge horecaDe reikwijdte van de Drank- en Horecawet wordt bepaald door het begrip
"horecabedrijf" zoals gedefinieerd in artikel 1, eerste lid, van de Drank- en
Horecawet. Het toepassingsgebied van de wet is daardoor beperkt tot bedrijven
waarin alcoholhoudende dranken worden verstrekt, de zogenaamde natte horeca.
Daarentegen wordt onder een horecabedrijf in artikel 2:27, eerste lid, ook
verstaan het schenken van niet-alcoholhoudende dranken en het verstrekken van
rookwaar. Dit laatste is opgenomen om ook coffeeshops onder de model-APV te
laten vallen. In deze paragraaf worden coffeeshops dan ook als gewone
horecabedrijven behandeld en zijn geen bijzondere bepalingen over coffeeshops
opgenomen.Dat roept de vraag naar de verhouding met de Opiumwet op. De Opiumwet verbiedt
immers de handel in drugs. Uitgangspunt is dat de vergunningverlening op grond
van de APV daar geen betrekking op heeft, maar wel op de exploitatie van een
alcoholvrije inrichting. Dat laat overigens onverlet dat ten aanzien van
coffeeshops - vanwege de effecten die met name deze inrichtingen kunnen hebben
op de openbare orde - wel degelijk een specifiek beleid kan worden vastgesteld.
Meer informatie hierover is te vinden in de publicatie 'De Wet 'Damocles',
bestuursdwangbevoegdheid in artikel 13b Opiumwet' van het Steun- en
informatiepunt drugs en veiligheid (VNG-uitgeverij, Den Haag 1999)Bibob-toetsAls het gaat om ondernemingen waar alcoholhoudende drank wordt geschonken, is
een integriteittoets mogelijk op grond van artikel 27, tweede lid, van de Drank-
en Horecawet (DHW) jo. artikel 3, van de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen (Wet Bibob). De DHW geldt, zoals hierboven vermeld,
niet voor bedrijven waar geen alcohol wordt geschonken waaronder coffeeshops. Op
grond van de vergunningsplicht op grond van de APV is het voor gemeenten
mogelijk om ook voor leidinggevenden van deze bedrijven een verklaring omtrent
het gedrag te vragen en een Bibob-onderzoek te doen. Dit is van belang omdat de
horeca-exploitatievergunning een persoonsgebonden is. Wie de leidinggevende is,
is een belang van openbare orde. Immers deze leidinggevende dient ervoor te
zorgen dat overlast wordt voorkomen. Artikel 4, van het Besluit Bibob bepaalt in
overeenstemming met de model- APV dat als inrichtingen, waarvoor de Wet Bibob
geldt, onder andere aangewezen worden: "inrichtingen waarin bedrijfsmatig, in
een omvang alsof zij bedrijfsmatig was of anders dan om niet, logies wordt
verstrekt, dranken worden geschonken, of rookwaren of spijzen voor directe
consumptie worden verstrekt".Dit zijn dus horecabedrijven zoals gedefinieerd in
artikel 2:27, van de model-APV. Dit betekent dat voor horecabedrijven in de zin
van de APV een Bibob-onderzoek mag worden gedaan. Zonder de APV is hier geen
wettelijke grondslag voor. De Dienstenrichtlijn verzet zich niet tegen een
Bibob-onderzoek.Onbepaaldheid van de duurOp grond van het nieuwe artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd.
Dit geldt ook voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin
een tijdsduur wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien
jaar, dan mag dit slechts op gronden ontleend aan dwingende redenen van algemeen
belang. Zie ook onder de toelichting bij artikel 1:7.Overige wet- en regelgevingOp horecabedrijven zijn naast de regels van de Drank- en Horecawet nog vele
andere regels van toepassing. Onder andere de Wet milieubeheer en Wet op de
stads en dorpsvernieuwing.Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (het
Activiteitenbesluit)Op horecabedrijven zijn de regels van de Wet milieubeheer (Wm) van
toepassing.Meer in het bijzonder geldt het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer (het Activiteitenbesluit). Dit besluit vervangt het Besluit
horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubheer. Bij dit besluit is een
aantal regels met betrekking tot geluid, vetlozingen, geur, opslag van koolzuur
en afvalstoffen opgenomen. De tekst van het besluit is te vinden op:
www.overheid.nl. Nadere informatie is te vinden op: www.vrom.nl, www.infomil.nl
en www.horeca.org.GeluidsnormenHet Activiteitenbesluit geeft standaard geluidsnormen voor zowel bestaande als
nieuwe horeca-inrichtingen. Bovendien kan de gemeente technische voorschriften
stellen aan een inrichting om aan de geldende geluidsnorm te voldoen .Bovendien
kan de gemeente afwijkende geluidsnormen voorschrijven voor de gehele activiteit
of voor specifieke activiteiten, anders dan feestjes. Hierbij kunnen aanvullende
eisen worden gesteld, bijvoorbeeld aan de duur van de activiteit.In paragraaf 6.5 van het Activiteitenbesluit zijn overgangsbepalingen
opgenomen.Stemgeluid van een terras (er zijn uitzonderingen!) en onversterkte muziek zijn
vrijgesteld van de geluidsnormen. Voor onversterkte muziek geldt dat de gemeente
bij verordening afwijkende regels kan stellen.Voor horecaconcentratiegebieden blijft dezelfde mogelijkheid als gold onder het
oude Besluit geldig, namelijk dat er meer geluid mag worden geproduceerd.Jurisprudentie APVEen gemeentelijke verordening waarin een vergunningstelsel is opgenomen dat
specifiek regels stelt ten behoeve van coffeeshops is in strijd met de Opiumwet.
Rb Amsterdam 16 januari 1998 en 19 januari 1998, AB 1998, 222 en 223 m.nt. FM;
Rb Dordrecht 3 juli 1998, JG 98.0202; Pres. Rb Rotterdam 16 juli 1998, JG
98.0203 en Pres. Rb Zutphen 14 september 1998, JG 98.0204 m.nt. W.A.G.
Hillenaar.Burgemeester is bevoegd tot bestuursdwang, dit vergt wel zorgvuldigheid
bewijsvoering. Afvoeren van gedooglijst is geen gedoogbesluit. LJN-nr. AO7469,
JG 04.0105 m. nt. A.L. Esveld.Weigering om af te wijken van beleidsregels om een nog niet gevestigde
coffeeshops te gedogen is een Awb-besluit. Rechtbank Assen, 03/527BESLU, JG
04.0104 m. nt. A.L. Esveld.Intrekken gedoogverklaring brengt niet-ontvankelijk verklaring met zich mee,
zolang niet feitelijk handhavend is opgetreden. LJN-nr. AO6089, JG 04.0079 m.
nt. A.L. Esveld.Uitoefening bestuursdwangbevoegdheid is mogelijk, het ontbreken van vastgesteld
en gepubliceerd coffeeshopbeleid doet daar niet aan af. LJN-nr. AO2883, JG
04.0110, m. nt. A.L. Esveld.Exploitant horeca-inrichting verantwoordelijk voor handelingen in zijn
inrichting met betrekking tot handel in softdrugs. Inrichting gesloten. LJN-nr.
AI0787, JG 03.0168 m. nt. T. van der Reijt.Sluiting woning op grond van art. 174a Gemeentewet om andere reden dan
drugsoverlast toegestaan. LJN-nr. AF5325, JG. 03.0126, m. nt. T. van der
Reijt.Verspreiding via internet van cannabismenulijsten is volgens de Opiumwet
openbaarmaking . LJN-nr. AO6423, JG 04.0130 m. nt. A.L. Esveld.Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol bij de vraag of zich een situatie
voordoet die tot sluiting van de inrichting noopt. LJN-nr. AP0405, JG 04.
september, m. nt. A.L. Esveld.Een hennepkwekerij van 89 planten in een woning leidt niet tot ontbinding van
het huurcontract. LJN-nrs. AQ9905 en AQ9850, JG 04.0131, m. nt. A.L.
Esveld.Gebiedsontzegging i.v.m. met overlast, die te maken heeft met de handel in en
het gebruik van verdovende middelen, zijn gerechtvaardigd door het algemeen
belang in een democratische samenleving. LJN-nr. AP8138, JG 04.0132 m. nt. A.L.
Esveld.Het onderverhuren van een kamer in een woning t.b.v. een hennepkwekerij leidt
tot ontbinding huurcontract. Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, rolnr. C0201144/HE,
JG 04.0151, m. nt. A.L. Esveld.Aankondiging bevel tot sluiting op grond van artikel 13b Opiumwet is geen
besluit in de zin van de Awb. Rechtbank Groningen, AWB 03/90 GEMWT VEN, JG.
03.0064 m.nt. T. van der Reijt.Ook een gedoogbeschikking i.p.v. een gedoogverklaring is geen besluit in de zin
van de Awb. LJN-nr. AR2178, JG 04.0162 m.nt. A.L. Esveld.Aan het ongegrond verklaren van een bezwaar tegen het schrappen van de lijst met
gedoogde coffeeshop komt een gemeente niet toe, de bezwaarmaker is immers
volgens vaste jurisprudentie van de Raad van State niet-ontvankelijk. LJN-nr.
AR7067, JG 05.0034 m.nt. A.L. Esveld.Een APV-vergunning voor de exploitatie van
een horecabedrijf is persoonsgebonden. Dat tevens een gedoogverklaring voor de
exploitatie van een coffeeshop is verstrekt dot hier niet aan af. Na overlijden
vervalt de vergunning en gedoogverklaring. LJN-nr. AS5523, JG 05.0050 m.nt. A.L.
Esveld.Jurisprudentie Drank- en HorecawetBEM! niet ontvankelijk. Sommige horecaondernemers ondervinden economische last
van de horeca-activiteiten van verenigingen, buurthuizen e.d. (zogenoemde
paracommerciële inrichtingen). Gemeenten moeten op grond van de Drank- en
Horecawet (DHW) voorwaarden stellen om e.e.a. in goede banen te leiden. Op 1
januari 2000 is de Stichting Bevordering Eerlijke Mededinging
horeca-activiteiten (afgekort: BEM!) gestart met het beteugelen van oneerlijke
mededinging vanwege paracommerciële inrichtingen door gemeenten en
paracommerciële inrichtingen er op te wijzen dat gemeenten voorwaarden moeten
stellen en dat de inrichtingen deze moeten naleven. De horecaondernemers deden
dat liever niet zelf omdat zij repercussies vreesden.De BEM! was speciaal voor (het uitdelen van waarschuwingen en) het voeren van
processen opgericht omdat de ABRS bepaalde (onder meer in de uitspraak van 19
februari 1996, R03.93.2171, AB 1996, 241) dat de landelijke vereniging
Koninklijk Verbond van Ondernemers in het Horeca- en Aanverwante Bedrijf "Horeca
Nederland" te Woerden niet ontvankelijk was. De Afdeling oordeelde toen dat met
artikel 3a (thans artikel 4) van de (DHW) is beoogd het zogenoemd
paracommercialisme te beteugelen ten faveure van reguliere horecaondernemers -
een belang dat zich naar zijn aard in beginsel leent voor een collectieve
behartiging ervan op plaatselijk of regionaal niveau. De Afdeling achtte dit
belang niet zodanig van aard dat Horeca Nederland zich dit als landelijk
opererende vereniging - binnen het kader van haar zeer algemene doel - kan
aantrekken. De Afdeling constateert nu dat het doel van de BEM! op zichzelf
voldoende specifiek is maar dat de belangen die de BEM! wil behartigen toch
plaatselijke of hooguit regionale kwesties betreffen. Dat kunnen de
horecaondernemers volgens de Afdeling zelf wel doen, ook al vrezen zij eventuele
repercussies. De BEM! is volgens de Afdeling daarom terecht niet-ontvankelijk
verklaard.Terzijde wordt vermeld dat de minister van VWS in de Alcoholnota (TK 2000-2001,
27565, nr. 2) aangeeft voornemens te zijn de bepalingen over het
paracommercialisme te schrappen vanwege het feit dat bepalingen die zijn
ingegeven uit economische overwegingen niet in een volksgezondheidwet als de DHW
thuis horen. ABRS 22-05-2002, 200103867/1, LJN-nr. AE2813, JG 02.0129 m.nt. A.L.
Esveld.Gevolmachtigde als leidinggevende horecabedrijf geaccepteerd, in tegenstelling
tot huidige praktijk. LJN-nr. AG1744, JG 04.0078 m.nt. A.L. Esveld.24 Internetcomputers trekken een zelfstandige stroom bezoekers, strijd met de
Drank- en Horecawet. LJN-nr.AO 8501, JG 04.0103 m.nt. A.L. Esveld: Gst 2004, 188
m. nt. J.L.A. Kessen.Artikel 2:27 BegripsbepalingenDe omschrijving van het begrip "horecabedrijf" sluit zoveel mogelijk aan bij de
Drank- en Horecawet en hoofdstuk 3 van de model-APV. In de praktijk is gebleken
dat in coffeeshops soms uitsluitend cannabisproducten tegen vergoeding worden
verstrekt (en genuttigde dranken om niet). Om te voorkomen dat een coffeeshop in
dat geval niet zou worden bestreken door de begripsomschrijving "horecabedrijf",
is in het eerste lid de aanduiding "rookwaren" toegevoegd.JurisprudentieEen café is geen discotheek! LJN-nr. AO9751, JG 04.0133 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 2:28 Exploitatievergunning horecabedrijf Artikel 174 van de Gemeentewet bepaalt dat de burgemeester is belast met de
uitvoering van verordeningen voorzover deze betrekking hebben op het toezicht op
de voor het publiek openstaande gebouwen. Deze vergunning wordt daarom door de
burgemeester verleend.In het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is in
2007 bekeken of het horeca-exploitatievergunningenstelsel in de model-APV
gehandhaafd of geschrapt moet worden. In met name kleine gemeenten met een
overzichtelijk uitgaansgebied en/of enkele bekende horecaondernemingen, is er
niet altijd behoefte aan zo'n stelsel. De VNG heeft gekozen voor het handhaven
van het model horecaexploitatievergunning. Veel gemeenten zijn namelijk van
mening dat deze vergunning noodzakelijk is voor het handhaven van de openbare
orde. Gemeenten dienen wel zelf een bewuste en beargumenteerde keuze te maken
tussen het al dan niet invoeren cq handhaven van deze vergunning. In de algemene
toelichting op afdeling 8 Toezicht op horecabedrijven worden overwegingen
gegeven voor het al dan niet hanteren van een vergunningplicht.De Europese Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet
discriminatoir, noodzakelijk en proportioneel is. De richtlijn is van toepassing
op horeca. Het drijven van een horecaonderneming is immers het verrichten van
een dienst aan de klant. Voor wat betreft de noodzakelijkheid moet een gemeente
afwegen of er dwingende redenen van algemeen belang zijn die een
vergunningstelsel rechtvaardigen. Het gaat hier om de ‘rule of reason’, omdat er
bijna altijd sprake is van vestiging van een horecaondernemer. Op vestiging van
buitenlandse dienstverleners is artikel 9 van toepassing. Zie voor nadere uitleg
hiervan en van het begrip proportionaliteit onder het algemeen deel van deze
afdeling.Vergunning voor onbepaalde tijdOp grond van het nieuwe artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd.
Dit geldt ook voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin
een tijdsduur wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien
jaar, dan is het alleen op gronden ontleend aan dwingende reden van algemeen
belang geoorloofd een termijn te stellen. Zie verder onder het algemeen deel bij
deze afdeling.VergunningvoorschriftenKrachtens artikel 1:4 van de model APV kunnen voorschriften worden verbonden aan
de exploitatievergunning. Voorwaarden moeten vallen onder randvoorwaarden van
artikel 10 van de Dienstenrichtlijn. Zie daarvoor onder artikel 1:4.Tweede lidAls het bestemmingsplan vestiging van een horecabedrijf ter plaatse niet
toelaat, is het moeilijk uit te leggen dat de exploitatievergunning moet worden
verleend, maar dat daarvan geen gebruik gemaakt kan worden wegens strijd met het
bestemmingsplan. Strijd met het bestemmingsplan is daarom als imperatieve
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens jurisprudentie is dit aanvaardbaar omdat een
dergelijke bepaling geen zelfstandige planologische regeling bevat. Weliswaar
brengt dit mee dat de burgemeester treedt in een beoordeling van het geldende
bestemmingsplan, maar dit laat de bevoegdheid van het college bij de toepassing
van het geldende bestemmingsplan onverlet. Van een doorkruising van de Woningwet
of de Wet op de Ruimtelijke Ordening is geen sprake.Derde lidOmdat de weigeringsgronden zoals genoemd in artikel 1:8 voor de horeca te ruim
zijn geformuleerd (met name de volksgezondheid is hier niet aan de orde), is
bepaald dat het hier om de openbare orde gaat en om het woon- en leefklimaat.
Het begrip openbare orde moet wel binnen de kaders van de dienstenrichtlijn
worden geïnterpreteerd. Met andere woorden : de interpretatie mag het kader van
de ‘rule of reason’ niet te buiten gaan.Woon- en leefsituatie in de omgevingDe exploitatievergunning is primair een overlastvergunning: zij biedt de
mogelijkheid preventief te toetsen, of de exploitatie van een horecabedrijf zich
verdraagt met het woon- en leefmilieu ter plaatse. Daarbij is van belang in
welke mate van het bedrijf zelf overlast is te duchten, maar ook in welke mate
de komst van het bedrijf de leefbaarheid en het karakter van de buurt zullen
aantasten. Met welke aspecten de burgemeester rekening moet houden staat
omschreven in het vierde lid.De weigeringsgrond woon- en leefmilieu valt onder de ‘rule of reason’ en mag
daarom (bij een horecaondernemer die zich hier vestigt) ook op grond van de
Dienstenrichtlijn als weigeringsgrond worden gehanteerd.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als door een veelheid van
horecabedrijven in de straat of de wijk de openbare orde of het woon- en
leefmilieu in gevaar wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of
aannemelijk gemaakt dat van zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake
is.De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet
zijn.Het beleid kan worden neergelegd in een horecanota of een vergelijkbaar
beleidsstuk, waarin gemotiveerd het maximumaantal te verlenen vergunningen is
vermeld of horecaconcentratie of horecastiltegebieden zijn aangewezen. Uiteraard
zal dat beleid moeten overeenstemmen met het voor het gebied van kracht of in
voorbereiding zijnde bestemmingsplan. Een maximumstelsel kan ook in het
bestemmingsplan zelf worden neergelegd.In het algemeen mag de burgemeester afwijzend beslissen op een aanvraag om een
vergunning, als daarmee het maximum wordt overschreden. Daarbij zal de
burgemeester steeds moeten nagaan, of bijzondere omstandigheden nopen tot het
maken van een uitzondering op het beleid: iedere vergunningaanvraag moet immers
zelfstandig en met inachtneming van de betrokken belangen worden
beoordeeld.Vijfde lidEen aantal categorieën van kleinschalige horecagelegenheden, waar de openbare
orde evident niet in het geding is, is in de visie van de VNG geen vergunning
nodig. Te denken valt aan tearooms, een ontbijthoekje bij de bakker, ijssalons
etc. Vooralsnog is gekozen om winkels in de zin van de Winkeltijdenwet, die als
nevenactiviteit een horecagedeelte hebben, uit te sluiten. De gemeente kan –
indien gewenst - het toepassingsgebied verder beperken door in het artikel eisen
te stellen aan de afmetingen van de ruimte. Bijvoorbeeld deze mag maximaal 20
vierkante meter bedragen en niet meer dan 20 % van het vloeroppervlak. In het
model is zo’n maatvoering niet opgenomen om de gemeente de gelegenheid te geven
dit lokaal te bepalen.Zesde lidVoor het horecagedeelte geldt dezelfde sluitingstijd als voor de winkel om te
voorkomen dat de horeca-activiteiten na sluitingstijd worden voortgezet.Zevende en achtste lidDoor het opheffen van de vergunningplicht, kunnen in de gemeente gebieden worden
aangewezen waar zonder voorafgaande toestemming een horecabedrijf kan worden
geëxploiteerd. Bij wijze van ‘ondergrens’ geeft het achtste lid als
rechtstreekse norm dat de exploitatie van het horecabedrijf echter ook dan de
woon‑ en leefsituatie in de omgeving of de openbare orde niet op ontoelaatbare
wijze nadelig mag beïnvloeden.Indien nodig met het oog op de naleving van de in het achtste lid opgenomen
norm, kan bestuursdwang worden aangezegd of een dwangsom worden opgelegd
(afdeling 5.3 resp. 5.4 van de Algemene wet bestuursrecht).Lex silencio positivoDeze vergunning richt zich met name op de openbare orde. Een lex silencio
positivo is dan ook niet wenselijk om deze dwingende reden van algemeen belang.
Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard. Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Opheffing vergunningplicht zoals geregeld in artikel 2.3.1.3 (oud)Dit artikel is komen te vervallen, omdat nu in artikel 2:28 de uitzonderingen op
de vergunningsplicht zijn opgenomen. Gemeenten die het artikel handhaven, dienen
er wel een vrijstellingsbepaling van te maken en niet een mogelijkheid tot
opheffing, omdat dit een verouderde term is.JurisprudentieStrijd met het bestemmingsplan is als weigeringsgrond aanvaardbaar. ABRS 24 03
1997, AB 1997, 201 m.nt. FM, Gst. 1997, 7058, 4 m.nt. HH, JG 97.0165 m.nt.
E.M.H. Franssen.Aannemelijk is dat de aantasting van de woon en leefsituatie wordt veroorzaakt
door de cumulatieve effecten van het totale aantal inrichtingen. ARRS
22-05-1987, AB 1988, 240; ARRS 08 01 1988, AB 1988, 417; ABRS 24 01 1995, Gst.
1995, 7011, 3, JG 95.0200.Aannemelijk is dat woon- en leefklimaat nadelig wordt beïnvloed door de
uitbreiding van een horeca-inrichting waardoor de bezoekerscapaciteit wordt
vergroot. ABRS 20-05-1997, R03.93.1560, JU 982016 (VNG-databank).Weigering van vergunning voor coffeeshop die niet voldoet aan de in het beleid
gestelde afstandsnorm van 200 (respectievelijk 250) meter van scholen of
jongerencentra is terecht. Vz.ABRS 10-06-1997, H01.97.0530, JU 981013
(VNG-databank) en Vz.ABRS 20-02-1998, H01.97.1514, JU 981015
(VNG-databank).Voorschrift in terrasvergunning, waarbij op dagen dat er evenementen zijn aan
het gebruik van de weg voor dat doel prioriteit wordt gegeven, dient doelmatig
gebruik en beheer van de weg. ABRS 17 06 1997, JG 98.0027 98.0027, Gst. 1998,
7067, 2 met noot van HH.Een terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in de
zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van dit artikel
is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit
artikel is de burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor
zover deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG
02.0128 m.nt. M. Geertsema. In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr.
200202419, LJN-nr. AF0269.De burgemeester heeft terecht vergunning verleend voor de exploitatie van een
terras van bepaalde afmetingen en aan deze vergunning in verband met het belang
van de verkeersveiligheid een voorwaarde inzake wijze van bediening verbonden.
LJN-nr. AF0274, JG 03.0023 m.nt. A.L. Esveld.Het college is niet bevoegd tot het nemen van besluiten op aanvragen om
terrasvergunningen. LJN-nr. AF0261, JG 03.0022 m.nt. A.L. Esveld.Internetdiensten trekken een zelfstandige stroom bezoekers; internetcafé komt
niet in aanmerking voor vergunning op grond van de DHW. JG 04.0193, m. nt. A.L.
Esveld, LJN-nr. A08501. Gst. 2004, 188 m.nt. J.L.A. Kessen.De vrees voor het niet naleven van vergunningsvoorschriften is geen reden om een
vergunning te weigeren. ABRS 24-11-2004, LJN-nr. AR6286, JG 05.0047 m.nt. A.L.
Esveld.Weigering van een vergunning voor een horeca-inrichting op grond van het feit
dat het bestemmingsplan een seksinrichting niet toestaat? ABRS 03-11-2004,
LJN-nr. AR5047, JG 05.0006, m.nt. A.L. Esveld.Weigering op grond van gemeentelijk onderzoek als gevolg van de Wet Bibob. Rb
Roermond 30-12-2004, JG 05.0035 m.nt. A.L. Esveld.Aan het jarenlang niet optreden van het college tegen het verboden gebruik kan
niet het gerechtvaardigd vertrouwen worden ontleend dat het college niet meer
tot handhaving zou overgaan. Het accepteren van verplichte meldingen op grond
van de algemeen plaatselijke verordening voor incidentele feesten is daartoe
onvoldoende. ABRS 28-10-2004, LJN-nr. AR5063, JG 05.0008 m.nt. A.L. Esveld.Een APV vergunning voor de exploitatie van een horecabedrijf is
persoonsgebonden. Dat tevens een gedoogverklaring voor de exploitatie van een
coffeeshop is verstrekt doet hier niets aan af. Na overlijden vervalt vergunning
en gedoogverklaring. LJN-nr. AS5523, JG 05.0050 m.nt. A.L. Esveld.Houseparty in horecagelegenheid behoort vanwege de grootschaligheid, de
muziekstijl, het publiek dat er komt en de toegestane sluitingstijd niet tot de
normale bedrijfsvoering. In aanmerking wordt genomen dat de organisator van het
feest een derde. Voorts is in aanmerking genomen dat dit soort feesten vaak
gepaard gaat met grootschalig drugsgebruik en dat extra politie-inzet nodig is
om de openbare orde te handhaven. Het is een evenement in de zin van art. 2.2.2,
van de APV. Het preventief opleggen van een dwangsom is geoorloofd. ABRS
11-01-2006, LJN-nr. AU9388.Onder verwijzing naar AB 2003, 302 overweegt de Afdeling dat slechts het belang
van de aanvrager rechtstreeks betrokken is bij een besluit tot weigering van de
horeca-exploitatievergunning. De eigenaar van het betreffende pand en de
exploitant van de in dat pand geplaatste speelautomaten zijn geen
belanghebbende. ABRS 07-12-2005, AB Kort 2006, 42.Artikel 2:29 SluitingstijdenEerste lidArtikel 2:29 voorziet in een sluitingsregeling. Daarin is onderscheid gemaakt
tussen de sluitingstijden op werkdagen en de sluitingstijden gedurende het
weekeinde. Uiteraard kan deze onderverdeling anders worden opgezet, indien
gewenst.Grondslag voor de in de APV opgenomen sluitingsbepalingen is artikel 149
Gemeentewet. De gemeenteraad kan verplichte sluitingstijden voor horecabedrijven
vaststellen in het belang van de openbare orde. Deze bevoegdheid houdt ook in
dat een afwijkende sluitingsplicht kan worden vastgesteld voor de zondag.
Volgens HR 22-07-1960, AB 1961, p. 15, belet dit artikel de raad niet om voor de
zondag een afwijkende regeling te treffen voor de sluitingstijden van cafés e.d.
mits de grond voor de afwijking van de voor de andere dagen geldende regeling
niet gelegen is in het bijzondere karakter van de zondag. Volgens de Hoge Raad
beoogt de Zondagswet naar haar strekking niet de gemeentelijke wetgever te
beperken in zijn bevoegdheid om ter afwering van verstoring van de openbare orde
voorzieningen te treffen.De sluitingsbepalingen betreffen de gedeelten van de inrichting, waarin de
eigenlijke horecawerkzaamheden worden uitgeoefend: een op het trottoir
gesitueerd terras behoort wel tot de inrichting, de zich boven de inrichting
bevindende woning van de exploitant niet. Ook sportkantines, sociëteiten,
clublokalen, verenigingsgebouwen e.d. zijn als inrichting aan te merken.Het besloten karakter van een horecabedrijf kan de veronderstelling wekken dat
de in de APV opgenomen sluitingstijden niet van toepassing zijn op dat bedrijf:
immers, volgens de jurisprudentie kan een gemeentelijke verordening geen
activiteiten betreffen die elk karakter van openbaarheid missen. Dit kan echter
niet worden gezegd van activiteiten die een weerslag hebben op een openbaar
belang, waarvan ook sprake is bij besloten horecabedrijven. De
sluitingsuurbepaling ziet niet op activiteiten binnen het bedrijf, maar op de
(nadelige) invloed die daarvan uitgaat op de omgeving: bijvoorbeeld in de vorm
van overlast van komende en gaande bezoekers (het aan en afrijden van auto's,
het slaan met portieren, claxonneren, menselijk stemgeluid e.d.).Sommige gemeenten hebben, bij wijze van of na een experiment, de verplichte
sluitingsuren uit de APV geschrapt. Argument daarvoor is meestal, dat daardoor
onder meer de verstoring van de openbare orde (nachtrust) aanzienlijk kan worden
beperkt: er is sprake van minder geluidsoverlast doordat cafébezoekers niet
langer tegelijk maar geleidelijk aan huiswaarts keren en de politie is beter in
staat voldoende toezicht uit te oefenen. Zo’n maatregel zal meer vruchten
afwerpen naarmate zij tevens van kracht is in gemeenten in de directe omgeving:
anders bestaat immers het gevaar dat de liberalere openingstijden een
aantrekkingskracht uitoefenen op horecabezoekers uit aangrenzende gemeenten, en
dat de kans op verstoring van de openbare orde wordt vergroot.UitvoeringHet onderscheid tussen regelgeving en uitvoering heeft in het kader van de
sluitingsuren van inrichtingen aanleiding gegeven tot veel jurisprudentie van de
Afdeling rechtspraak van de Raad van State. In de uitspraak van 2 september
1983, AB 1984, 245 m.nt. JHvdV (Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker) stond de
vraag centraal of de burgemeester bevoegd was een permanente ontheffing te
verlenen van het verbod uit de APV. De Afdeling heeft over de
bevoegdheidsafbakening tussen de raad en burgemeester aangegeven dat de
gemeenteraad in het APV artikel in het geheel geen grenzen stelt aan de
ontheffingsbevoegdheid van de burgemeester. Noch uit de tekst van het APV
artikel, noch anderszins, blijkt dat de ontheffing bijvoorbeeld slechts in
bijzondere omstandigheden of in incidentele gevallen door de burgemeester mag
worden verleend.De visie van verweerder dat hij zich op het terrein van de gemeentelijke
wetgever zou bewegen, zou naar het oordeel van de Afdeling slechts opgaan indien
hij aan alle inrichtingen in de gemeente onbeperkt ontheffing van het in het
desbetreffende APV-artikel vervatte verbod zou verlenen. In dat geval zou
verweerder immers de door de gemeenteraad vastgestelde sluitingsuren als vermeld
in artikel 56 (2.3.1.4), eerste lid, APV in feite ter zijde stellen. De Afdeling
kan daarom niet inzien waarom de burgemeester de bevoegdheid zou missen het
verzoek om ontheffing in te willigen.Tweede lidIn afwijking van de in het eerste lid genoemde sluitingstijden, kan de
burgemeester andere sluitingstijden vaststellen voor een afzonderlijk
horecabedrijf. Dat kan neerkomen op een verruiming van de openingstijden, of op
een beperking. Het tweede lid geeft de burgemeester de bevoegdheid dat te
regelen met een voorschrift bij de exploitatievergunning. Het gaat hier om een
vergunningvoorschrift als bedoeld in artikel 1:4 van de model APV, dat dus moet
strekken ter bescherming van het belang of de belangen in verband waarmee de
vergunning vereist is. Over de uitoefening van deze bevoegdheid, kan de
burgemeester desgewenst beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81,
eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Als beleidsregel kan de
burgemeester bepalen dat hij, bij het beantwoorden van de vraag of voor een
afzonderlijk horecabedrijf bij vergunningvoorschrift afwijkende sluitingstijden
zullen worden vastgesteld, per categorie horecabedrijven een bepaald beleid
hanteert.Dat beleid kan bijvoorbeeld inhouden dat het sluitingsuur voor cafetaria’s,
broodjeszaken e.d. als regel op een ander tijdstip (bijvoorbeeld een uur later)
wordt vastgesteld dan voor andere horecabedrijven, om cafébezoekers de
mogelijkheid te bieden iets te eten na de sluiting van hun café. Nu het hier een
beleidsregel betreft, kan de burgemeester daarvan in een concreet geval -
gemotiveerd - afwijken (een cafetaria niet toestaan een uur later te sluiten dan
cafés) indien dat volgens hem noodzakelijk is in het belang van de openbare orde
of de woon en leefomgeving.Derde lidEen horecabedrijf als bedoeld in artikel 2:27 kan vergunningplichtig zijn
ingevolge de Wet milieubeheer (Wm) of onder de werking van het
Activiteitenbesluit. Aan een krachtens de wet te verlenen vergunning kunnen
eveneens voorschriften worden verbonden dan wel nadere eisen worden gesteld ter
voorkoming van de indirecte gevolgen van de inrichting.De sluitingsbepalingen van de APV gelden derhalve niet voorzover de op de Wm
gebaseerde voorschriften van toepassing zijn. Wat betekent dit voor de
reikwijdte van de APV bepalingen? De Wm beoogt een uitputtende regeling te geven
ter voorkoming of beperking van alle nadelige gevolgen van het milieu door het
in werking zijn van krachtens die wet aangewezen inrichtingen. De gemeenteraad
is niet bevoegd die regeling bij verordening aan te vullen, indien daarmee wordt
beoogd dezelfde belangen te beschermen.De raad kan dus niet aanvullend via de APV gevaar, schade of hinder of andere
belangen die onder het begrip "bescherming van het milieu" vallen, tegengaan die
wordt veroorzaakt door een inrichting die vergunningplichtig is ingevolge de
Wm.JurisprudentieEen in naam besloten club die wel in hoge mate voor het publiek toegankelijk is,
moet voldoen aan de sluitingstijden van de APV. Vz.ARRS, 21 12 1992, Gst. 1993,
6073, 4 m.nt. HH, JG 93.0260.Beleid op basis waarvan coffeeshops, in tegenstelling tot andere
horecabedrijven, vanaf 20.00 uur gesloten moeten zijn is noch in strijd met de
Winkeltijdenwet noch anderszins onredelijk. Een coffeeshop is geen winkel. Hij
is immers in hoofdzaak ingericht als een bedrijf waar gekochte waren ter plaatse
worden genuttigd. Rb Breda, 03-12-1997, JG 98.0025, AB 1998, 76 m.nt. FM.Terughoudend beleid ten aanzien van nachtvergunningen voor horecabedrijven. ABRS
08-02-1994, JG 94.0252 , Gst. 1994, 6999, 4 m.nt. HH.Verhouding tussen sluitingstijden zoals vastgesteld door de raad op grond van de
verordening en door de burgemeester voor het concrete geval. Vz.ARRS 30-03-1993,
JG 94.0094 m.nt. A.B. Engberts.Sluitingstijden in de APV stellen geen grenzen aan de bevoegdheid van de
burgemeester om ontheffing te verlenen. ARRS 02-09-1983, AB 1984, 245 m.nt.
JHvdV. De ontheffing van de burgemeester mag geen permanent karakter hebben en
niet alle in de gemeente aanwezige inrichtingen betreffen. ARRS 19-01-1984, AB
1984, 491 m.nt. JHvdV.De in exploitatievergunningen voor een niet-alcoholverstrekkend) horecabedrijf
opgenomen mededeling omtrent de openingstijden van het horecabedrijf is geen
besluit in de zin van art. 1:3, lid 1, van de Awb. Openingstijden vloeien
namelijk rechtstreeks voort uit de APV. LJN-nr. AE8980, JG 03.0024 m.nt. A.L.
Esveld.De burgemeester stelde terecht eis aan garderobefunctie café bij ontheffing
sluitingstijd. LJN-nr. AF2496, JG 03.0063 m.nt. A.L. Esveld.Herhaalde overtreding van sluitingtijd leidt tot onmiddellijke sluiting
horecabedrijf. LJN-nr. AM5381, JG 04.0102 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 2:30 Afwijking sluitingstijden; tijdelijke sluitingEerste lidNet als voor de in artikel 2:29, tweede lid, genoemde bevoegdheid, vormt ook
hier artikel 174 van de Gemeentewet de grondslag voor de bevoegdheid om een of
meer horecabedrijven tijdelijk afwijkende sluitingsuren op te leggen of
tijdelijk te sluiten.Aanleiding voor tijdelijke afwijking of sluiting, moet zijn gelegen in het
belang van de openbare orde, veiligheid, of gezondheid, of in bijzondere
omstandigheden (zoals, al dan niet lokale, feestdagen). Het betreft een algemene
bevoegdheid die anders dan bij de bevoegdheid als bedoeld in artikel 2:29,
tweede lid, die een individueel karakter heeft zich niet alleen kan uitstrekken
tot een maar ook tot meer of zelfs tot alle in de gemeente aanwezige
horecabedrijven. Wel beperkt de bevoegdheid zich - in tegenstelling tot artikel
2:29, tweede lid, waarbij het om een permanente afwijking kan gaan - tot het
tijdelijk vaststellen van afwijkende sluitingstijden of tot tijdelijke
sluiting.Tweede lidHoewel de wetgever er bij de invoering van de Wet "Damocles" (artikel 13b van de
Opiumwet dat op 21 april 1999 in werking is getreden) vanuit is gegaan dat
gemeentelijke regelingen (overlast- of exploitatieverordeningen) hun geldigheid
behouden omdat het onderwerp van de gemeentelijke regeling een ander is, lijkt
het raadzaam door middel van het bepaalde in het tweede lid buiten twijfel te
stellen dat niet in dezelfde situaties kan worden opgetreden als waarvoor
artikel 13b Opiumwet is bedoeld. Voor meer informatie zie de uitgave van het
Steun- en informatiepunt drugs en veiligheid (SIDV) onder de titel "De wet
"Damocles", bestuursdwangbevoegdheid in artikel 13b Opiumwet" (VNG-uitgeverij,
Den Haag 1999).Zie voor meer informatie en jurisprudentie ook de website van het SIDV
www.sidv.nl.Op 13 juli 2002 is de Wet Victor in werking getreden (Staatsblad 2002, 348).
Deze wet houdt in dat het college de bevoegdheid krijgt om de eigenaar van een
pand dat is gesloten op grond van de APV, artikel 13b Opiumwet of artikel 174a
Gemeentewet aan te schrijven om het pand in gebruik te geven aan een andere
persoon of instelling, dan wel om verbeteringen aan te brengen. Als de
verstoring van de openbare orde of de verkoop van drugs niet langdurig
achterwege blijft, kan in het uiterste geval zelfs overgegaan worden tot
onteigening.In de Wet Victor is ook bepaald dat sluitingen op grond van artikel 13b Opiumwet
en artikel 174a Gemeentewet moeten worden ingeschreven in de openbare registers.
Conform artikel 3:16 BW. Merkwaardig genoeg geldt deze inschrijvingsplicht niet
voor de sluitingen op grond van de APV.JurisprudentieArtikel 174 van de Gemeentewet geeft aan de burgemeester reeds een
sluitingsbevoegdheid. Wenselijk om ook in de APV een sluitingsbepaling op te
nemen. ARRS 15 06 1984, AB 1985, 96 m.nt. JHvdV.Sluitingsmaatregel heeft geen punitief karakter en is niet onevenredig zwaar.
ABRS 23 05 1995, AB 1995, 475 m.nt. LJJR.Sluitingsbevel zonder tijdsbepaling voldoet niet aan artikel 221 gemeentewet
(oud). Vz.ARRS 26-08-1992, AB 1993, 104, JG 93.0116 , en ABRS 05-07-1996, JG
96.0266.Terechte sluiting voor onbepaalde tijd van coffeeshop die het nuloptiebeleid
overtreedt. Vz.ABRS 05-091997, Gst. 1998, 7069, 4 m.nt. HH.Terechte sluiting van horecagelegenheid voor de duur van een jaar wegens handel
in harddrugs. Vz.ABRS 22-04-1998, K01.97.0213 (ongepubliceerd). Persoonlijke
verwijtbaarheid van de exploitant daarbij (bij handel in harddrugs) is niet van
belang. ABRS 29-04-1997, R03.93.4839, JU 982015 (VNG-databank), ABRS 27-06-1997,
R03.93.5408, JU 98201 (VNG-databank), en ABRS 04-07-2001, AB 2001, 6 m.nt.
JGB/AES.Terechte sluiting van twee horeca-inrichtingen en intrekking van de
exploitatievergunningen wegens smokkel van illegalen. Aantasting van de openbare
orde. Pres. Rb Rotterdam 5 september 1997, JG 97.0209.Bij uitoefening sluitingsbevoegdheid hoeft burgemeester geen strikte
strafrechtelijke bewijsregels in acht te nemen. ABRS 06-021997, JG 97.0075.
Sluiting is geen "criminal charge" als bedoeld in artikel 6 EVRM. Inzage in
geanonimiseerde getuigenverklaringen en politierapporten is dan ook niet
strijdig met het "fair trial"-beginsel. ABRS 11-061998, AB 1998, 297 m.nt. FM.
In bestuursrechtelijk geding moeten wel de juistheid van de feiten en
zorgvuldigheid van het besluit kunnen worden getoetst. Pres. Rb Breda, 27
januari 1998, JG 98.0096.Terechte sluiting van een discotheek op grond van artikel 2.3.1.5 van de APV van
Zaanstad, nu is gebleken dat de situatie rond het gebruik van partydrugs uit een
oogpunt van te beschermen gezondheidsbelangen onbeheersbaar is. Pres. Rb Haarlem
16 november 2001, LJN-nr. AD5792.Het (tijdelijk) sluiten van een horecabedrijf enkele weken nadat een overtreding
van de sluitingsuren heeft plaatsgehad, is geen reparatoire maatregel maar een
punitieve sanctie, waar de waarborgen van artikel 6 van het EVRM op zien. Rb.
Den Haag 10-05-2005, LJN-nr. AT6239, JG 05.00105 m.nt. A.L. Esveld.Het intrekken van de horecavergunning (voor een bedrijf dat geen alcohol
verkoopt) vanwege het feit dat de aanvrager niet voldoet aan eisen ten aanzien
van zedelijk gedrag, is geen punitieve sanctie en daarom niet in strijd met
artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden. ABRS 11-05-2005, LJN-nr. AT5345, JG 05.0094 m.nt. A.L.
Esveld.Aan het jarenlang niet optreden van het college tegen het verboden gebruik kan
niet het gerechtvaardigd vertrouwen worden ontleend dat het college niet meer
tot handhaving zou overgaan. Het accepteren van verplichte meldingen op grond
van de algemeen plaatselijke verordening voor incidentele feesten is daartoe
onvoldoende. ABRS 28-10-2004, LJN-nr. AR5063, JG 05.0008 m.nt. A.L. Esveld.Openlijke geweldpleging vóór het café niet voldoende grond voor sluiting café.
LJN-nr. AR6321, JG 05.0036 m.nt. A.L. Esveld.Geen geabstraheerde overlast als gevolg van schietincident. Vz Rb Utrecht
11-03-2005, LJN-nr. AS9918, JG 05.0060 m.nt. A.L. Esveld.Bij een beslissing van de burgemeester om een horeca-inrichting te sluiten
toetst de rechter terughoudend. ABRS 09-02-2005, LJN-nr. AS5485, JG 05.0048,
m.nt. A.L. Esveld.Het niet voorkomen van overlast in de omgeving van een coffeeshop reden voor
tijdelijke sluiting. LJN-nr. AR2177, JG 04.0163 m.nt. A.L. Esveld.De aanwezigheid van cocaïne leidt tot onmiddellijke sluiting en het schrappen
van de gedooglijst van een coffeeshop. LJN-nr. AR8730, JG 05.0033 m.nt. A.L.
Esveld.Eén pistoolschot is nog geen reden tot sluiting LJN-nr. AR6323, JG 05.0049 m.nt.
A.L. Esveld.Aantreffen van harddrugs leidt tot onmiddellijke sluiting van coffeeshop.
Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol. LJN-nr. AT3727, JG 05.0081 m.nt.
A.L. Esveld.Onder verkoop van drugs moet het totaal aan handelingen worden verstaan dat
rechtstreeks tot de overdracht van het verkochte leidt. Handhavingprotocol
alcoholvrije inrichtingen kan worden gebruikt, ook al betreft het in casu niet
een alcoholvrije inrichting. Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol.
LJN-nr. AT4607, JG 05.0082 m.nt. A.L. Esveld.Schietincident bij overval is reden voor tijdelijk sluiting. Is een reparatoire
maatregel, gericht op herstel van de openbare orde, waarbij de persoon van de
coffeeshophouder geen rol speelt. LJN-nr. AT5655, JG 05.juli/augustus m.nt. A.L.
Esveld.Sluiting woning voor de duur van één jaar op grond van 174a Gemeentewet wegens
overlast. LJN-nr. AT6163, JG 05.0095, m.nt. A.L. Esveld.Artikel 2:31 Aanwezigheid in gesloten horecabedrijfSluitingsbepalingen richten zich tot exploitant. Artikel 2:31 richt zich
daarentegen tot de (potentiële) bezoeker van de inrichting. Als die zich met
goedvinden van de exploitant in de inrichting bevindt in de tijd dat de
inrichting gesloten moet zijn, overtreedt hij artikel 2:31. Als hij geen
toestemming van de exploitant heeft en de niet weggaat als de exploitant dat
vraagt, overtreedt hij artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk).Artikel 2:32 Handel in horecabedrijvenDit artikel betreft een verbod van heling en is het oude artikel 2.5.5 uit
afdeling 12 (betreffende heling) dat in 2008 naar deze afdeling verhuisd is, met
de bedoeling om alle artikelen betreffende horecabedrijven bij elkaar te
plaatsen. Met de term ‘gebruikte of ongeregelde goederen’ worden dezelfde
goederen bedoeld als in artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht.Het is bekend dat in sommige cafés regelmatig gestolen goed verhandeld
wordt.In een aantal grote steden doet zich het verschijnsel voor dat drugverslaafden
naar bepaalde cafés gaan om daar gestolen goederen aan de man te brengen.
Artikel 2:32 sluit aan op het in artikel 14 Drank en Horecawet neergelegde
verbod tot het uitoefenen van de kleinhandel. Dit laatste verbod ziet echter
slechts op verkoophandelingen.Omdat artikel 2:32 een verbod bevat voor de exploitant (en niet voor de
handelaar), kan dit artikel niet worden gebaseerd op artikel 437ter of artikel
437 Wetboek van Strafrecht. Het artikel is vastgesteld op basis van artikel 149
Gemeentewet, terwijl de strafsanctie is gebaseerd op artikel 154
Gemeentewet.JurisprudentieSluiting café i.v.m. heling; burgemeester moet aan het sluitingsbevel ten
grondslag liggende feiten voldoende aannemelijk maken. ABRS 15 07 1996, AB 1996,
414 m.nt. FM, JG 96.0267 .Terechte sluiting snackloket i.v.m. heling. Bekendmaking van de sluiting dient
geen enkel doel. Pres. Rb Rotterdam 07 04 1995, JG 95.0202 .Artikel 2:33 OrdeverstoringDeze bepaling geeft een verbod om de orde in horecabedrijven te verstoren, dat
zich in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.Artikel 2:33a Zwarte lijstZwarte lijstAls op individuele bezoekers gericht instrument ter handhaving van de openbare
orde in het algemeen en van de orde in inrichtingen in het bijzonder, heeft
enkele malen het verschijnsel "zwarte lijst" de publiciteit gehaald.Al uit HR 02-06-1924,NJ 1924, p. 901, AB 1924, p. 410, blijkt dat een verbod om
personen in een tapperij te laten verblijven die zich aan alcoholhoudende drank
plegen te buiten te gaan, de openbare orde betreft.In ARRS 19-06-1984, AB 1985, 215 komt aan de orde hoe het hanteren van de zwarte
lijst zich verhoudt tot de internationale verdragen en tot de huishouding van de
gemeente. Kort gezegd oordeelde de Afdeling dat, mede gezien de achtergrond van
het bestreden besluit en het feit dat het verbod slechts deels betrekking heeft
op het verblijf van appellant in het jongerencentrum waar deze als vrijwilliger
werkzaam was, het gehanteerde middel evenredig is te achten tot het daarmee
beoogde doel, te weten de bescherming van de openbare orde, en dat het genomen
besluit noodzakelijk kan worden geacht ter bescherming van dat belang.Volgens Ktr. Tilburg 22 maart 1989, NJ 1989,- 585, is een toegangsverbod van
onbepaalde duur strijdig met artikel 5 van het Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. In verband daarmee verdient
het aanbeveling bovenstaande modelbepaling uit te breiden:JurisprudentieInstrument van de zwarte lijst wordt toelaatbaar geacht. Wnd. Vz.ARRS 16 09
1982, AB 1983, 38, en Wnd. Vz.ARRS 30-03-1983, KG 1983, 195.Artikel 2:34 Het college als bevoegd bestuursorgaanHet begrip "horecabedrijf" als omschreven in artikel 2:27 ziet ook op
inrichtingen die niet voor het publiek toegankelijk zijn, zoals besloten
sociëteiten en gezelligheidsverenigingen (zie ook onder artikel 2.34). Gelet op
artikel 174 van de Gemeentewet is in dat geval niet de burgemeester maar het
college het bevoegde bestuursorgaan.Het oude artikel 2.3.1.8 (Toegang ambtenaren van politie) is in 2002 geschrapt,
omdat de toezichthoudende bevoegdheden van de controlerende
(politie)functionarissen nu geregeld zijn in hoofdstuk 5, afdeling 2, van de
Awb. Het oude artikel 2.3.1.9 (zakelijk karakter van de vergunning) is geschrapt
(ledenbrief 97/144). In dit artikel was de overdraagbaarheid van de
exploitatievergunning geregeld. In praktijk bleek dat de persoon van de
exploitant een belangrijke rol speelt in de vraag in hoeverre een horecabedrijf
het woon- en leefklimaat aantast, dan wel nadelige invloed heeft op de openbare
orde. Dit geldt des te meer voor de coffeeshops, die ook onder het stelsel van
een overlastvergunning voor horecabedrijven vallen. Door het vervallen van
artikel 2.3.1.9 is de exploitatievergunning persoonlijk van aard geworden
(artikel 1:5).AFDELING 8A BIJZONDERE BEPALINGEN OVER HORECABEDRIJVEN ALS BEDOELD IN DE
DRANK- EN HORECAWETArtikel 2.34a:Eerste lid
de wet
Door het opnemen van deze begripsbepaling kan op eenvoudige wijze worden
verwezen naar de Drank en Horecawet
terras
Uit de omschrijving blijkt dat het terras onderdeel uitmaakt van de inrichting
waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, maar dat het terras niet gelegen is
in het besloten deel van de inrichting. In de begripsbepaling ontbreekt dat een
terras in de open lucht moet zijn gelegen, daar er immers ook sprake kan zijn
van een terras in een overdekte winkelstraat. Een terras kan sta- of
zitgelegenheid bieden en het moet zijn toegestaan dat daar spijzen en dranken
voor gebruik ter plaatse worden verstrekt.De hier gebruikte begripsbepaling sluit naadloos aan bij de andere
begripsbepalingen van de Algemene Plaatselijke Verordening.
vergunning
De begripsbepaling ‘vergunning’ verwijst naar artikel 3 van de Drank- en
Horecawet. Het gaat derhalve niet alleen om door het bevoegd gezag verleende
vergunningen om het horecabedrijf uit te oefenen, maar ook om vergunningen voor
de uitoefening van het slijtersbedrijf.
bezoeker
Een ieder die zich in een inrichting bevindt waarin het horeca- of het
slijtersbedrijf wordt uitgeoefend, met uitzondering van de
leidinggevenden(exploitant, bedrijfsleider, beheerder) en dienstdoende personen,
zoals barpersoneel, keukenhulpen, schoonmakers en portiers. Verder zijn uitgezonderd personen van wie de aanwezigheid in de inrichting
wegens dringende redenen noodzakelijk is. Het betreft hier bijvoorbeeld
ambulancepersoneel dat te hulp is geroepen of een politieagent of toezichthouder
die bezig is met wetshandhaving.
paracommerciële inrichting
Het begrip ‘paracommerciële inrichting’ staat voor alle kantines die door
paracommerciële rechtspersonen in eigen beheer worden geëxploiteerd.
Paracommerciële rechtspersonen richten zich per definitie primair op
activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, levensbeschouwelijke
of godsdienstige aard. De exploitatie in eigen beheer van de kantine is een
nevenactiviteit.
Bijeenkomsten van persoonlijke aard
Definitie zoals genoemd in artikel 4 lid 3 sub b van de wet. Hierbij wordt
gedacht aan bijvoorbeeld bruiloften en partijen.Tweede lidVoor de niet in het eerste lid genoemde begrippen die in deze modelverordening
worden gebruikt wordt verwezen naar de begripsbepalingen opgenomen in artikel 1
van de Drank- en Horecawet.Artikel 2.34b:Volgens artikel 4, derde lid, van de wet moeten er in elk geval regels worden
gesteld voor o.m. schenktijden ter voorkoming van oneerlijke concurrentie. Er is voor gekozen de schenktijden voor alcoholhoudende drank te beperken tot de
periode beginnende met een uur voor aanvang en eindigende met een uur nabeëindiging van de activiteiten die passen binnen de statutaire doelomschrijving
van de desbetreffende paracommerciële rechtspersoon.In lid 2 zijn de tijden opgenomen waarbinnen deze activiteiten mogen
plaatsvinden. Hierbij geldt onverminderd het bepaalde zoals in lid 1 is
gesteld.Artikel 2.34c:Dit artikel heeft betrekking op de alcoholverstrekking door paracommerciële
rechtspersonen tijdens gelegenheden die niet direct verbonden zijn aan de
hoofdactiviteit van de paracommerciële rechtspersoon zelf, zoals bruiloften en
partijen, maar ook vergaderingen van bijvoorbeeld politieke partijen of goede
doelen organisaties.Artikel 4 van de wet bevat onder meer de verplichting om ter voorkoming van
oneerlijke mededinging bij gemeentelijke verordening regels te stellen waaraan
paracommerciële rechtspersonen zich te houden hebben bij de verstrekking van
alcoholhoudende drank. Deze regels moeten onder meer betrekking hebben op in de
inrichting te houden bijeenkomsten van persoonlijke aard (artikel 4, derde lid
onder b, van de wet) en op in de inrichting te houden bijeenkomsten die gericht
zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de
betreffende rechtspersoon betrokken zijn (artikel 4, derde lid onder c, van de
wet).Met dit artikel in deze verordening wordt aan de verplichting om dit bij
gemeentelijke verordening te regelen voldaan. In artikel 2.34f is een ontheffingsmogelijkheid voor artikel 2.34c van de
verordening opgenomen. Deze ontheffingsmogelijkheden worden daar
toegelicht.Artikel 2.34c van de verordeningheeft onder meer betrekking
op het verstrekken tijdens bijeenkomsten van persoonlijke aard, zoals bruiloften
en partijen, ook indien het personen betreft die direct betrokken zijn bij de
betreffende paracommerciële rechtspersoon. Daarnaast heeft het artikel
betrekking op bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet
rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende rechtspersoon betrokken
zijn zoals bijvoorbeeld vergaderingen van politieke partijen of goede doelen
organisaties.In deze verordening wordt voorgesteld de alcoholverstrekking door
paracommerciële rechtspersonen tijdens dit soort bijeenkomsten in de regel te
verbieden. Gezien de lichtere eisen die de Drank- en Horecawet en andere wetten
aan paracommerciële rechtspersonen stellen, is het niet wenselijk dat deze
rechtspersonen dit als concurrentievoordeel jegens de reguliere horeca kunnen
gebruiken. Door dit artikel wordt voorkomen dat (veelal gesubsidieerde)
paracommerciële instellingen op onaanvaardbare wijze concurreren met de
reguliere horeca.De wet biedt in artikel 4 onvoldoende ruimte om bijeenkomsten van derden geheel
te verbieden. Daarvoor is dan ook niet gekozen. In deze verordening wordt
uitsluitend de alcoholverstrekking tijdens dit soort bijeenkomsten verboden. Bij
bijeenkomsten waarbij de paracommerciële rechtspersonen geen alcohol verstrekken
speelt het concurrentievoordeel dat ontstaat als gevolg van de lichtere eisen
die de wet aan deze rechtspersonen stelt immers veel minder een rol.
Vanzelfsprekend zal de paracommerciële rechtspersoon bij het houden van
dergelijke bijeenkomsten wel aan de overige regelgeving, zoals het
bestemmingsplan, moeten voldoen.Volgens dit artikel heeft iedere paracommerciële
inrichtingen de mogelijkheid om alcoholhoudende drank te verstrekken tijdens ten
hoogste 6 bijeenkomsten per jaar van persoonlijke aard of die gericht zijn op
personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende
rechtspersoon betrokken zijn. Er mag dus in totaal per jaar bij zes van dit
soort bijeenkomsten alcohol worden verstrekt (en niet bij 6 bijeenkomsten per
jaar van persoonlijke aard plus 6 bijeenkomsten die gericht zijn op personen die
niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende
rechtspersoon betrokken zijn).Met het oog op de handhaafbaarheid van dit artikel wordt de paracommerciële
inrichting verplicht voor een dergelijke bijeenkomst te melden of
alcoholhoudende drank zal worden verstrekt. Zo kan worden bijgehouden hoeveel
dergelijke bijeenkomsten waar alcohol wordt verstrekt worden gehouden. Mede om
de bureaucratische lasten laag te houden kan worden volstaan met een melding en
hoeft geen ontheffing of vergunning te worden aangevraagd.Opgemerkt moet worden dat de schenktijden van artikel 2.34b van deze verordening
ook tijdens dit soort bijeenkomsten gelden. Behalve dat dit de duidelijkheid en
handhaafbaarheid ten goede komt, wordt hiermee ook oneerlijke concurrentie
tegengegaan. Artikel 2.34d:Dit artikel verbiedt het schenken van sterke drank in paracommerciële
inrichtingen. Dit is de uitvoering van artikel 4 van de wet. Daarvoor is gekozen
omdat jongeren paracommerciële inrichtingen, zoals sportverenigingen, veel
bezoeken.Het is ook wenselijk een onderscheid te maken tussen paracommerciële
inrichtingen en commerciële inrichtingen waaraan zwaardere eisen worden gesteld,
die geen subsidies ontvangen, geen fiscale voordelen genieten en geen gebruik
kunnen maken van barvrijwilligers. Ook moeten commerciële inrichtingen aan meer
regels voldoen om de gezondheid van de bezoekers zoveel mogelijk te waarborgen.
Het is daarom uit het oogpunt van oneerlijke concurrentie niet wenselijk dat
paracommerciële inrichtingen dezelfde mate van vrijheid in het schenken van
alcoholhoudende drank krijgen als commerciële inrichtingen.De burgemeester kan een tijdelijke ontheffing van dit verbod verlenen met
voorschriften en beperkingen (zie artikel 2.34f). Dit maakt maatwerk mogelijk.
Het ‘nee, tenzij’ principe geniet dan uit preventief oogpunt de voorkeur.
Bovendien wordt daarmee oneerlijke concurrentie zoveel mogelijk tegengegaan. Artikel 2.34e:Dit artikel is gericht op prijsacties in de horeca en detailhandel.Er is bij dit artikel vanuit gegaan dat stunten met de prijs van alcoholhoudende
consumpties er enkel op is gericht om meer te verkopen. Meer verkopen betekent
meer drinken. Ook jeugd die weinig te besteden heeft wordt zo uitgedaagd te
experimenteren met (te)veel drank.Happy hours (drank tegen een geringe prijs, bijvoorbeeld 2 voor de prijs van
1),gratis drinken (ladys nights) of drank gratis bij een bestelling (gratis
alcoholhoudend drankje bij een andere bestelling) zijn voorbeelden van
prijsacties in de horeca.Achtergrond van dit artikel is dat prijsacties in de horeca ter bevordering van
de verkoop van grotere hoeveelheden alcohol, meer dan men gebruikelijk is te
drinken op dat moment, aanzet tot een grotere consumptie op langere termijn.
Nieuw is dit idee niet. In het regionaal en lokaal horeca-convenant was al de
volgende bepaling opgenomen: “De horeca organiseert geen verkoopbevorderende
activiteiten die onverantwoord alcoholgebruik stimuleren”.Deze bepaling wordt nu in de regelgeving opgenomen met een meer specifieke
afbakening van het begrip ‘verkoopbevorderende activiteit’. Artikel 25d van de wet biedt gemeenten voortaan de mogelijkheid prijsacties in
de horeca gedeeltelijk te beperken. Hoewel de wet toestaat dat de gemeente het
verbod op extreme prijsacties beperkt tot prijsacties van een bepaalde aard,
bijvoorbeeld alleen een verbod op Ladies Nights, is daar niet voor gekozen.
Gemeenten kunnen de bepaling alleen inzetten ter bescherming van de
volksgezondheid of in het belang van de openbare orde. Desgewenst kan de
bepaling ook alleen gelden voor een bepaald deel van de gemeente. Tegelijk stelt de wet een bovengrens in wat een gemeente kan verbieden: de
verbodsbepaling kan alleen betrekking hebben op het bedrijfsmatig en anders dan
om niet verstrekken van alcoholhoudende dranken voor gebruik ter plaatse tegen
een prijs die voor een periode van 24 uur of korter lager is dan 60% van de
prijs die in de betreffende horecalokaliteit of op het betreffende terras
gewoonlijk wordt gevraagd. Dus de actie ‘3 voor de prijs van 2’ is wel
toegestaan (immers, dit is 66% van de reguliere prijs) maar ‘2 voor de prijs van
1’ is niet toegestaan. De prijs die ‘gewoonlijk wordt gevraagd’ is af te leiden van de verplicht door
de horecalokaliteit te voeren prijslijst. Dit artikel ter beperking van
prijsacties is niet van toepassing op evenementen met een artikel 35-ontheffing. Naast prijsacties in de horeca staan prijsacties in de detailhandel tegelijk ook
een effectief alcoholpreventiebeleid in de weg. Naar schatting 80% van alle in
Nederland geconsumeerde liters alcohol wordt verkocht via de detailhandel,
waarvan 90% via supermarkten. De prijs van alcohol is in de detailhandel ook
(met afstand) het laagst.Verder vindt ongeveer driekwart van de prijsacties op bier plaats via
supermarkten. Vaak adverteren supermarkten vooral met goedkoop bier tijdens
feestdagen, zelfs tot onder de kostprijs. Er is dan sprake van dumpprijzen met
het doel meer alcohol en andere aanverwante producten te verkopen. Dat zijn
momenten waarop mensen toch al geneigd zijn om meer te drinken. Dit stimuleert
overmatig alcoholgebruik en ook nog op momenten dat dit mogelijk extra risico’s
voor de openbare orde en veiligheid met zich brengt.Er is veel onderzoek dat aantoont dat het verlagen van prijzen van
alcoholhoudende dranken (bijvoorbeeld door prijsacties) alcoholgebruik en
alcohol gerelateerde schade in de hand werkt (Babor 2010, RAND 2009, Meier
2008). Een meerderheid van de jongeren geeft aan als gevolg van prijsacties méér
te gaan drinken (Universiteit Twente 2007). Doel van het artikel is de
volksgezondheid te beschermen en de openbare orde te bewaken. Het artikel is
gericht op een verbod van extreme prijsacties die leiden tot het ‘dumpen’ van
alcohol, bijvoorbeeld op piekmomenten (in examenfeesttijd en rond Oud en Nieuw)
en vaak onder de kostprijs. In de toelichting bij de wet wordt er van uitgegaan
dat van dumpen in de detailhandel sprake is bij kortingen van meer dan 30%.
Gemiddeld werd in 2008/2009 25% korting gegeven. Maar naar schatting is een
kwart van de prijsacties op bier hoger dan 30% van de normale verkoopprijs (STAP
2011). Deze worden met dit artikel verboden als ze een week of korter duren.
Langere acties leiden in mindere mate tot ‘piek gedrag’ en zijn economisch
waarschijnlijk ook niet altijd mogelijk, aangezien dan aanzienlijk verlies wordt
geleden op deze acties. Overigens vinden producenten en importeurs een maximale
korting van 50% verantwoord (STIVA Reclamecode voor alcoholhoudende dranken,
januari 2012).De wetgever heeft gemeend prijsacties in de detailhandel (ook) niet in zijn
geheel te willen verbieden maar wel een bovengrens aan te geven. Voor verkoop
van alcohol voor gebruik elders dan ter plaatse wordt aan een verbod de volgende
reikwijdte verbonden: die prijsactie die geldt voor een periode van een week of
korter en waarbij de actieprijs lager is dan 70% van de reguliere prijs die bij
dat verkooppunt gewoonlijk wordt gevraagd (dus ‘3 halen en 2 betalen’ is daarmee
niet toegestaan, dit betreft namelijk 66% van de reguliere prijs). Wanneer meer
gemeenten deze bepaling opnemen zullen landelijke winkelketens eerder geneigd
zijn hun reclamebeleid hier op aan te passen. Gelet op het streven naar een effectief preventief alcoholbeleid en ter
bescherming van de volksgezondheid en het tegengaan van verstoring van de
openbare orde en veiligheid, is in het artikel ook voor de detailhandel de
bovengrens gehanteerd die de wetgever de gemeente biedt. Artikel 2.34f:In dit artikel zijn de mogelijkheden opgenomen tot het verlenen van ontheffingen
van de in deze afdeling gestelde verboden. Eerste lidIn het eerste lid gaat het om ontheffingen van de verboden in de artikelen
2.34b, 2.34c en 2.34d. Het betreft het verbod om op bepaalde tijden
alcoholhoudende drank te verstrekken in paracommerciele inrichtingen (art.
2.34b), het verbod om alcoholhoudende drank te schenken tijdens bijeenkomsten
van persoonlijke aard of die gericht zijn op personen die niet of niet
rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende rechtspersonen betrokken
zijn (art. 2.34c) en het verbod om sterke drank te verstrekken in
paracommerciële inrichtingen (art. 2.34d). De burgemeester kan een tijdelijke ontheffing verlenen. Argumenten om een
tijdelijke ontheffing te verlenen zijn bijvoorbeeld de aard van de
rechtspersoon, de doelgroep waar die rechtspersoon zich op richt en de vraag of
er sprake is van concurrentie met reguliere commerciële horecabedrijven. De
mogelijkheid tot het verlenen van ontheffingen moet zeer terughoudend worden
toegepast. Het spreekt daarbij vanzelf dat toepassing hiervan uiterst zorgvuldig
moet worden gemotiveerd. Er kunnen bijzondere omstandigheden zijn die bij toepassing van het vastgestelde
beleid in een concreet geval tot onevenredige en onwenselijke situaties kunnen
leiden. In zo'n geval kan ontheffing worden verleend. Dit is geen verplichting,
maar een goede belangenafweging kan tot deze uitkomst leiden.Tweede lid In het tweede lid is bepaald dat de ontheffing niet stilzwijgend wordt verleend
indien de burgemeester te laat of niet reageert op een aanvraag om een
ontheffing . De lex silencio positivo is dus niet van toepassing.Derde lid. Dorps- en gemeenschapscentra spelen van oudsher een belangrijke rol in de
versterking van leefbaarheid en sociale cohesie in de dorpen en het handhaven
van het voorzieningen niveauDoorgaans vallen zij in de categorie paracommerciële instellingen. Uit de
modelverordening van de VNG blijkt dat het van belang is dat een gemeente per
buurt- of dorpshuis de afweging maakt, of het verbinden van beperkingen aan de
drankvergunning wel nodig is. ‘In gemeenten op het platteland vervullen
dorpshuizen vaak de rol van verlengde huiskamer. Voor de dorps- en
gemeenschapscentra zijn daarom in onze gemeente aparte regels opgesteld door het
college van burgemeester en wethouders.AFDELING 9: TOEZICHT OP INRICHTINGEN TOT HET VERSCHAFFEN VAN
NACHTVERBLIJFArtikel 2:35 BegripsbepalingenInrichtingHet begrip "inrichting" als hier omschreven sluit aan bij artikel 438 Wetboek
van Strafrecht, dat ziet op het als beroep verschaffen van nachtverblijf aan
personen (eerste lid) en op het als beroep of gewoonte beschikbaar stellen van
een terrein voor het houden van nachtverblijf of het plaatsen van
kampeermiddelen e.d. (tweede lid).De definitie van "houder" zoals deze werd gegeven in artikel 2.3.2.1, tweede lid
(oud) is geschrapt. Het begrip "houder" is een ouderwets begrip en er wordt
slechts in de artikelen 2:36 en 2:38 van gesproken. Op die plaatsen is "houder"
vervangen door "exploitant of feitelijk leidinggevende". Er is geen inhoudelijke
wijziging beoogd. Houder (dus exploitant of leidinggevende) kan ook een
rechtspersoon zijn, in welk geval moet worden aangenomen dat de
registratieplicht de directeur betreft: HR 14-06-1955, NJ 1956, 38.Artikel 2:36 Kennisgeving exploitatie [2.3.2.2]Artikel 2:36 strekt ertoe, dat de burgemeester een zo volledig mogelijk
overzicht heeft van de in de gemeente aanwezig nachtverblijf en
kampeerinrichtingen.Artikel 2:37 NachtregisterDe plicht tot het bijhouden van een nachtregister door de houder van de
inrichting is neergelegd in artikel 438 van het Wetboek van Strafrecht. Artikel
438 schrijft voor dat de houder van de inrichting:– bij aankomst van een gast een geldig reisdocument of identiteitsbewijs
verlangt en daarvan aantekening maakt (eerste lid, onder 1e), en diens naam,
beroep of betrekking, woonplaats en dag van aankomst moet aantekenen (eerste
lid, onder 2e);– bij vertrek van de gast de dag van vertrek aantekent (eerste lid, onder
2e);– het register op aanvraag vertoont aan de burgemeester of een door deze
aangewezen ambtenaar.Tezamen hebben artikel 438 van het Wetboek van Strafrecht en de bepalingen van
deze paragraaf primair als doel om, met de geregistreerde gegevens, de opsporing
of aanhouding van door de politie of justitie gezochte personen te
vergemakkelijken. De in deze paragraaf opgenomen bepalingen kunnen eveneens een
ander oogmerk hebben: bijvoorbeeld, behalve de openbare orde, het vastleggen van
kwantitatieve gegevens over het recreatieve bezoek (om daarmee een
openluchtrecreatie‑ en toerismebeleid te kunnen voeren). Een toezichthouder is op grond van artikel 5.17 Awb bevoegd inzage te vorderen
van zakelijke gegevens en bescheiden.JurisprudentieHet nachtregister moet op aanvraag worden vertoond aan de burgemeester of een
door deze aangewezen ambtenaar. Tot aanwijzing als hier bedoeld is de
gemeenteraad niet bevoegd: HR 13‑12‑1897, W. 7056.Het college van de gemeente Terschelling had terecht uitgesproken dat het
beschikken over gastenstatistieken ‘dienstbaar kan worden gemaakt aan de
bevordering van het toerisme binnen de gemeente’ en ‘kunnen die voorschriften
worden aangemerkt als betreffend de huishouding der gemeente’. HR 13‑12-1966, AB
1967, p. 429Artikel 2:38 Verschaffing gegevens nachtregisterArtikel 2:38 komt de exploitant van een inrichting tegemoet. Degene die in de
inrichting de nacht doorbrengt, is op grond van deze bepaling verplicht de voor
registratie vereiste gegevens volledig en naar waarheid aan de exploitant te
verstrekken.JurisprudentieArtikel 438 Wetboek van Strafrecht kan bij plaatselijke verordening worden
aangevuld. HR 10 4 1979, NJ 1979, 442.AFDELING 10: TOEZICHT OP SPEELGELEGENHEDENArtikel 2:39 SpeelgelegenhedenEerste lidHet begrip "speelgelegenheid" als omschreven in het eerste lid, betreft iedere
openbare gelegenheid waarin de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen
waarbij geld of in geld inwisselbare voorwerpen kunnen worden gewonnen of
verloren. In de Wet op de Kansspelen is een uitputtende regeling neergelegd ten
aanzien van de kansspelen als bedoeld in artikel 1 van die wet, zoals
speelcasino’s en speelautomaten. De wet is niet van toepassing op spelen, met
uitzondering van behendigheidsautomaten, waarbij de spelers door hun
behendigheid de kans om te winnen kunnen vergroten. Voor deze categorie
speelgelegenheden is dit artikel bedoeld. Het gaat dus om speelgelegenheden,
waar de Wet op de Kansspelen geen betrekking op heeft.Het gaat om gelegenheden waar bedrijfsmatig of in een omvang alsof deze
bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen als
bedoeld in lid 1. De houder van een café waarin bezoekers het kaartspel kunnen
beoefenen, hoeft niet zonder meer over vergunning te beschikken maar slechts
indien de mogelijkheid daartoe bedrijfsmatig of in een omvang alsof deze
bedrijfsmatig is wordt aangeboden. Bepaalde kaartspelen , zoals poker, worden
beschouwd als kansspelen. Als die kaartspelen worden gespeeld met de bedoeling
om prijzen te winnen zonder dat de organisator over een vergunning beschikt, is
dat op grond van de Wet op de kansspelen verboden.Tweede en derde lidDe vergunningsplicht geldt het (doen) exploiteren van een speelgelegenheid.
Artikel 2:39 heeft het beschermen van de openbare orde en het woon en
leefklimaat als doel en heeft daarmee een ander motief dan de Wet op de
Kansspelen. Oogmerk van de Wet op de Kansspelen is het in goede banen leiden van
kansspelen, waarbij de consument beschermd dient te worden tegen gokverslaving
en criminaliteit moet worden tegengegaan.De Wet op de Kansspelen geeft de burgemeester noch het college de bevoegdheid om
een illegale speelgelegenheid te sluiten. In de praktijk is dit evenwel vanwege
de negatieve uitstraling en het illegale karakter van de speelgelegenheid vaak
wel wenselijk. Daarom is in dit artikel een vergunningsplicht opgenomen, met in
het derde lid de mogelijkheid om de vergunning te weigeren als naar het oordeel
van de burgemeester moet worden aangenomen dat de woon- en leefsituatie in de
omgeving van de speelgelegenheid of de openbare orde op ontoelaatbare wijze
nadelig wordt beïnvloed door de exploitatie van de speelgelegenheid, dan wel er
strijd bestaat met een geldend bestemmingsplan. Als een speelgelegenheid geen
vergunning heeft, heeft de burgemeester volgens artikel 125 van de Gemeentewet
de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen. In artikel 1:6 van de model APV zijn
voorwaarden opgenomen waaronder de vergunning kan worden ingetrokken of
gewijzigd.Op 7 januari 2003 heeft de rechtbank Maastricht bepaald dat de burgemeester
bevoegd is tot toepassing van bestuursdwang in geval van een casino zonder
vergunning ex artikel 2:39 APV, een illegaal casino dus. Er was een vergunning,
maar vast staat dat deze was ingetrokken onder meer vanwege een geconstateerde
overtreding van de Wet op de Kansspelen en daarmee van overtreding van artikel
2:39 van de APV. Daarna is geconstateerd dat in het pand een illegaal casino
werd geëxploiteerd. Daarmee stond dus vast dat zonder vergunning een
speelgelegenheid werd geëxploiteerd, zodat bestuursdwang kon worden toegepast.
Ook werd bepaald dat er geen sprake was van een besloten bijeenkomst in
verenigingsverband, omdat een ieder tegen betaling van een betrekkelijk gering
bedrag lid kon worden en mee kon spelen. Rb Maastricht 07-01-2003, nr 01/1750 en
01/1751 GEMWT I, LJN-nr. AF2782Op 17 juli 2002 heeft de president van de rechtbank Arnhem in voorlopige
voorziening een uitspraak gedaan over de sluiting van een illegale
speelgelegenheid op basis van de APV van de gemeente Groesbeek. De gemeente
Groesbeek heeft een uitgebreide paragraaf opgenomen in de APV over
speelgelegenheden, waarin het vergunningensysteem veel verder is uitgewerkt dan
in de model APV. Er worden onder meer eisen aan de exploitant gesteld en er zijn
meer weigeringsgronden opgenomen. Er was tot nu toe nog geen rechterlijke
uitspraak over de verbindendheid van deze bepalingen. In deze uitspraak kwam
uitsluitend de vraag aan de orde of er sprake was van een speelgelegenheid met
een besloten karakter. Dat er sprake was van een speelgelegenheid was niet in
discussie. De voorzieningenrechter oordeelde dat er wel sprake was van een voor
het publiek toegankelijke inrichting en dat de burgemeester van de gemeente
Groesbeek de bevoegdheid had bestuursdwang toe te passen. Deze
voorzieningenrechter is dus kennelijk van mening dat de APV Groesbeek verbindend
moet worden geacht, hoewel er niet expliciet aandacht aan wordt besteed in de
uitspraak. Pres. Rb. Arnhem 17-07-2002, 02/1400, LJN-nr. AE5840.InternetgokzuilenInmiddels is er ook een uitspraak van de Raad van State op 29 januari 2003 over
een gelegenheid waarin een internetgokzuil is geplaatst. De Raad van State gaat
ervan uit, en dit was ook niet in geschil, dat er dan sprake is van een
speelgelegenheid in de zin van dit artikel. Appellant exploiteerde zonder dat
zij over de vereiste vergunning beschikte, en de burgemeester is op grond van
artikel 125, derde lid, Gemeentewet bevoegd tot het toepassen van bestuursdwang.
ABRS 29-01-2003, 200202981/1, LJN-nr. AF 3507. Zie ook Rb Arnhem, 11-03-2002, JG
02.0152 m.nt. T.J. van der Reijt.Er zijn ook enkele uitspraken van de strafrechter geweest waarin de exploitant
van een internetgokzuil en een exploitant van een inrichting waarin een
internetgokzuil is geplaatst zijn veroordeeld tot een boete.SpeelautomatenhallenSpeelautomatenhallen vallen niet onder de bepaling. Het is mogelijk in een
speelautomatenhallenverordening te bepalen dat bij de beoordeling van een
aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een speelautomatenhal rekening
wordt gehouden met de woon en leefsituatie. De VNG heeft een model
speelautomatenhallenverordening opgesteld.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Lex silencio positivoDeze vergunning beoogt de bescherming van met name de openbare orde. Daarnaast
speelt het bestrijden van gokverslaving een rol. Het is hoogst onwenselijk zijn
als deze vergunning van rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke
toets van de aanvraag heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio
positivo is hier dan ook niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen
belang, zoals de openbare orde en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.Algemene toelichting.JurisprudentieInternetgokzuil in inrichting maakt dat er sprake is van speelgelegenheid,
burgemeester kan handhavend optreden. ABRS 29-01-2003, 200203981/1, LJN-nr
AF3507, Rb Almelo11-03-2002, JG 02.0152 m.nt. T.J. van der Reijt.Burgemeester kan bestuursdwang toepassen in geval er sprake is van een
speelgelegenheid, in dit geval een illegaal casino, zonder vergunning. Rb
Maastricht 07-01-2003, 01/17050 en 01/1751 GMWT I, LJN-nr. AF2782.Speelgelegenheid door een vereniging waarvan tegen betaling van een gering
bedrag een ieder lid kan worden, heeft geen besloten karakter, burgemeester kan
optreden indien er geen vergunning is. Rb Arnhem 17-07-2002, 00/3094 en 00/3095
AW, LJN-nr. AF5840.- Speelgelegenheid wordt in casu niet als besloten
aangemerkt, dus kan bestuursdwang worden toegepast ogv APV Groesbeek. Rb Arnhem
17-07-2002, 02/1400, LJN-nr. AE5840.Speelgelegenheid wordt in casu niet als besloten aangemerkt, dus kan
bestuursdwang worden toegepast ogv APV Groesbeek. Rechtbank Arnhem 17-07-2002,
02/1400, LJN-nr. AE5840.Gelegenheid bieden tot winnen van prijzen en premies middels internetgokzuilen
is strafbaar feit, Ec.politierechter Zutphen, 17-05-2002, 06/035799-01, LJN-nr.
AE4680 en Rb. Arnhem, ec. kamer, 20-12-2001, 05/087842-00, LJN-nr. AD8104.Artikel 2:40 SpeelautomatenOp 1 juni 2000 is het gewijzigde hoofdstuk van de Wet op de Kansspelen over de
speelautomaten in werking getreden (opnieuw gewijzigd per 1 november 2000). De
wetgever had er bewust voor gekozen ruimte te laten voor de uitleg van de
artikelen: de rechter moest maar voor nieuwe jurisprudentie zorg dragen. Deze
opvatting gaf de gemeenten nogal wat problemen.Begin 2002 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) een aantal
uitspraken gedaan, waarin ten aanzien van hoog- en laagdrempelige inrichtingen
een interpretatie wordt gegeven over de wijziging van de Wet op de Kansspelen
d.d. 1 november 2000 ten gevolge van de ingrijpende wijziging van de Drank- en
Horecawet. Het gaat hierbij vooral over de begrippen "inrichting" en
"horecalokaliteit" en de gevolgen voor hoog- en laagdrempelige inrichtingen. Het
CBB overweegt - in tegenstelling tot wat uit de wetsgeschiedenis blijkt en tot
nu toe uit de jurisprudentie is gebleken – "dat er wel sprake is van een
materiële wijziging van de Wet" en niet slechts van een technische. Dit kan
verstrekkende consequenties hebben voor de gemeentelijke praktijk, vooral voor
de wijze van formulering van besluiten.Het CBB toetst de vraag of er sprake is van een hoogdrempelige inrichting op een
wetstechnische manier. Er dient slechts beoordeeld te worden of er sprake is van
een horecalokaliteit in de zin van de Drank- en Horecawet en of er zich in deze
horecalokaliteit zelf geen andere activiteiten afspelen waaraan een zelfstandige
betekenis kan worden toegekend. (Een horecalokaliteit in de zin van de Drank- en
Horecawet is een van een afsluitbare toegang voorziene lokaliteit, onderdeel
uitmakend van een inrichting waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, in
ieder geval bestemd voor het verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik
ter plaatse.) Moeilijk is te bepalen wat een andere zelfstandige activiteit is.
Hierover is veel jurisprudentie, zie hieronder onder het kopje jurisprudentie.
Er moet in ieder geval gedacht worden aan het afhalen van etenswaren, dansen,
zaalverhuur, bowlen of kegelen en het serveren van kleine etenswaren. Waar
precies de grens ligt tussen ondersteunende activiteiten en zelfstandige
activiteiten is een sterk feitelijk oordeel en zal van geval tot geval moeten
worden bekeken, gerelateerd aan de jurisprudentie. In welke omgeving de
horecalokaliteit ligt, is, in tegenstelling tot de oude jurisprudentie, niet
meer van belang. Ook een horecalokaliteit op een camping of in een sporthal of
dorpshuis kan hoogdrempelig zijn. Deze benadering leidt tot de vreemde
consequentie dat bijvoorbeeld een seksinrichting als laagdrempelig wordt
aangemerkt en een sportkantine (soms) als hoogdrempelig.Op 17 juli 2002 heeft het CBB geoordeeld dat een horecalokaliteit, gelegen in
een sportcomplex, niet per definitie laagdrempelig is. De sporthal zelf maakt
geen onderdeel uit van de inrichting. Er dient beoordeeld te worden of de
horeca-inrichting zelf hoogdrempelig is. Het feit dat het café voornamelijk
gericht is op bezoekers van het sportcomplex, staat daar, aldus het CBB, los
van. Ook het feit dat het café in belangrijke mate bezocht wordt door bezoekers
beneden de 18 jaar staat er volgens het CBB niet aan in de weg dat de lokaliteit
niet tevens in belangrijke mate gericht kan zijn op bezoekers van boven de 18
jaar en dat is het wettelijk criterium. (CBB 17-07-2002, JG 02.0153 , m.nt. T.J.
van der Reijt)Samengestelde inrichtingenIndien er sprake is van een laagdrempelige horeca-inrichting, waarbinnen zich
een horecalokaliteit als bedoeld in artikel 1 lid 1 van de Drank- en Horecawet
bevindt, dient te worden onderzocht of de laagdrempelige gedeelten vanaf de
openbare weg bereikt kunnen worden via deze horecalokaliteit. Als dit het geval
is, dan is (op grond van artikel 30c lid 4 van de Wet op de Kansspelen) de
horecalokaliteit alsnog laagdrempelig en is het niet toegestaan
kansspelautomaten te plaatsen.Het CBB heeft in enkele uitspraken begin 2002 opnieuw een lijn uitgezet over
wanneer er sprake is van hoog- of laagdrempelige inrichtingen en van
samengestelde inrichtingen. Uit deze uitspraken van het CBB is een stappenplan
af te leiden, dat dient te worden doorlopen bij de beantwoording van de vraag of
er sprake is van een hoogdrempelige inrichting.a. Bij één afgesloten ruimte. 1. is er een vergunning volgens de Drank- en Horecawet? 2. staat het café- en restaurantbezoek op zichzelf? 3. zijn de activiteiten in belangrijke mate gericht op personen ouder dan 18? Is aan alle vereisten voldaan dan is er sprake van een hoogdrempelige
inrichting, waarin twee kansspelautomaten zijn toegestaan. Is aan een van de
eisen niet voldaan, dan is er sprake van een laagdrempelige inrichting. b. Bij meerdere ruimten in een gebouw. 1. is er sprake van een afzonderlijke horecalokaliteit in het gebouw, dan wel
van meerdere lokaliteiten waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, die
tezamen een besloten ruimte vormen binnen het gebouw? 2. wordt voor de afzonderlijke horecalokaliteit, dan wel voor het geheel van de
lokaliteiten die tezamen de horeca-inrichting vormen, voldaan aan de stappen
onder A? Is aan alle eisen voldaan, dan is er sprake van een hoogdrempelige inrichting. c. Bij een horecalokaliteit in de zin van artikel 1 lid 1 van de Drank- en
Horecawet binnen een laagdrempelige horeca-inrichting. 1. worden de stappen genoemd onder A. bevestigend beantwoord? 2. zo nee: er is geen sprake van een hoogdrempelige inrichting. 3. zo ja: zijn de overige ruimten van de laagdrempelige inrichting mogelijk door
het publiek te bereiken via deze horecalokaliteit? (artikel 30c lid 4 Wet op de
Kansspelen). 4. zo ja: er is géén sprake van een hoogdrempelige inrichting in de zin van de
Wet op de Kansspelen, kansspelautomaten zijn niet toegestaan. 5. zo nee: er is sprake van een hoogdrempelige inrichting in de zin van de Wet
op de Kansspelen. JurisprudentieHet verstrekken van lunches tussen 12.00 uur en 15.30 uur, dat speciaal op een
reclamebord wordt aangekondigd en waarvoor een aparte lunchkaart is, vormt een
laagdrempelige activiteit. CBB 11-04-2003, AWB 02/1474, LJN-nr. AF7697.Een deur die slechts niet op slot mag vanwege brandveiligheidsvoorschriften,
maakt dat het mogelijk is via het eetcafé de snackbar te betreden. Geen
kansspelautomaten toegestaan. CBB 29-01-2003, AWB 02/697, LJN-nr. AF3782.De beslissing in een zogenaamd "feestcafé"-vergunning voor twee
kansspelautomaten onvoldoende gemotiveerd, omdat geen aandacht is besteed aan de
stelling dat er geen sprake meer was van exploitatie van een disco. De
motivering had betrekking dienen te hebben op de feitelijke gang van zaken in de
inrichting. Gemeente moet opnieuw besluiten. CBB 29-01-2003, AWB 02/969, LJN-nr.
AF3780.Een inrichting die zich als lunchcafé afficheert, gelegen is bij een markt en
een sterk accent legt op kleine etenswaren, hetgeen ook uit de omzetcijfers
blijkt, is laagdrempelig. CBB 22-01-2003, AWB 02/1277, LJN-nr. AF 4096.Hotellobby, waarin zich bar, eetgelegenheid en hotelreceptie bevindt, is
laagdrempelig, want de hotelreceptie trekt zelfstandige stroom bezoekers. Ook
het feit dat hotelgasten door een verbindingsdeur met een pasje naar de kamers
kunnen, maakt de ruimte laagdrempelig. Vz. CBB 31-12-2002, AWB 02/1501, 02/1702,
LJN-nr AF3234.Bar/foyer in multifunctioneel vergadercentrum laagdrempelig, omdat het publiek
van buitenaf de zalen kan bereiken. Geen samengestelde inrichting. CBB
23-12-2002, AWB 02/838, LJN-nr. AF3251.Inrichting met restaurant met snackbar laagdrempelig, en restaurantgedeelte niet
als hoogdrempelig aan te merken, omdat er één Drank- en Horecavergunning is, het
personeel vanuit dezelfde ruimte beide gedeelten bedient en de toiletten (die
ook bestemd zijn voor bezoekers van de snackbar met bijbehorend terras) slechts
te bereiken zijn via het restaurantgedeelte. CBB 20-12-2002, AWB 02/1523,
LJN-nr. AF3248.Eetcafé dat zich hoofdzakelijk richt op het winkelend publiek en openingstijden
die gelijklopen met winkelcentrum en waar overdag voornamelijk koffie, thee,
fris, kleine gerechten en lunches worden geserveerd is laagdrempelig. CBB
20-12-2002, AWB 02/1493, LJN-nr. AF3245.Eetcafé met kleine kaart naast driecomponentenmaaltijden tot 17.00 uur
laagdrempelig in zin van de Wet op de Kansspelen, Vz.CBB 23-10-2002, AWB02/1647,
LJN-nr. AF1167.Een vergunning tot het aanwezig hebben van speelautomaten kan slechts worden
verleend aan de natuurlijke of rechtspersoon, die houder is van een een
vergunning ingevolge artikel 3 van de Drank- en Horecawet, dan wel
inschrijfplichtig en ingeschreven is bij het bedrijfsschap Horeca en Catering.
CBB 9 oktober 2002 AWB 01/963, 01/964, 01/ 965. LJN-nr. AF0354.Gebiedsaanwijzing in speelautomatenhallenverordening toegestaan, ook als
eigenlijk al bekend was aan wie de vergunning zou worden verleend. CBB
04-10-2002, AWB 02/414, LJN-nr. AF0388.Inrichting waar floorshows en stripteaseshows worden gegeven laagdrempelig en
seksinrichting laagdrempelig. CBB 18-09-2002, AWB 02/559, LJN-nr. AF1844 en CBB
19-06-2002, AWB02/25, LJN-nr. AE6041.Omzetpercentage van kleine etenswaren in een eetcafé op zichzelf niet bepalend
voor de vraag of er sprake is van een zelfstandige stroom bezoekers. Meer van
belang is de combinatie van het aanbod en de ligging, namelijk in een
winkelcentrum. CBB 21-08-2002, AWB02/84, LJN-nr. AE7051.Weigering van aanwezigheidsvergunning voor twee kansspelautomaten in café is in
strijd met motiveringsbeginsel. CBB 26-07-2002, AWB01/536, LJN-nr. AE7541.Sportkantine niet per definitie laagdrempelig. CBB 17-07-2002, AWB01/822, JG
02.0153 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AE 7540.Bowlingbaan niet gescheiden van bargedeelte. Hoewel de bowlingactiviteiten
slechts 20% van de omzet genereert, is er toch sprake van een zelfstandige
stroom van bezoekers. CBB 10-07-2002, AWB 02/300, LJN-nr. AE6038.Café bij supermarkt niet per definitie laagdrempelig. Voor beantwoording van de
vraag of van hoog- dan wel laagdrempelige inrichting sprake is, is beslissend de
wijze waarop de inrichting feitelijk op basis van de verleende vergunningen
functioneert en geëxploiteerd wordt. CBB 19-06- 2002, AWB02/236, LJN-nr.
AE6040.Deur die fungeert als nooduitgang voor het publiek tussen hoogdrempelig (café)
en laagdrempelig (kegelbaan) gedeelte van dezelfde inrichting, met ieder hun
eigen ingang, maakt dat de kegelbaan door het publiek kán worden bereikt via de
ingang van het café. Daarom geen kansspelautomaten toegestaan. CBB 01-03-2002,
AWB01/399 29010, JG 02.0070 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AE0468.Geen sprake van afzonderlijke horecalokaliteit in een inrichting met een
afhaalgedeelte en een café verbonden via een gemeenschappelijke bar waarachter
het personeel beide gedeelten van de inrichting kan bedienen. Eén
horecalokaliteit met meerdere activiteiten, kansspelautomaten niet toegestaan.
CBB 22-02-2002, AWB01/903 29011, JG 02.0068 , m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr.
AD9635.Steeds geheel of gedeeltelijk geopende harmonicawand tussen café en zaalgedeelte
is niet voldoende om te spreken van twee afzonderlijke horecalokaliteiten. In
café geen kansspelautomaten toegestaan. CBB 15-02-2002, AWB01/482 29010, JG
02.0069 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9977.Dorpshuis is niet in zijn geheel aan te merken als - laagdrempelige - inrichting
in de zin van de Wet op de kansspelen. In ieder geval behoren de was- en
kleedruimten, gezien de definitie conform de Drank- en Horecawet per 1 november
2000, niet tot de inrichting. CBB 13-02-2002, AWB01/616, JG 02.0065 m.nt. T.J.
van der Reijt, LJN-nr. AD9636.Samengestelde inrichting in de zin van de Wet op de kansspelen. Aanwezigheid van
een voor het publiek toegankelijke deur tussen snackbar en café. In het geval er
slechts één deur is vanaf de openbare weg naar de snackbar, waarna kan worden
doorgelopen naar het café, is dat niet voldoende motivering om een vergunning
kansspelautomaten te weigeren. CBB 13-02-2002, AWB01/668, JG 02.0066 m.nt. T.J.
van der Reijt, LJN-nr. AD9630.Samengestelde inrichting in de zin van de Wet op de kansspelen. Van belang is of
het publiek gebruik kán maken van de deur aan de openbare weg van het
café/restaurant om de overige - laagdrempelige - ruimten in de inrichting te
bezoeken. Nabijheid camping niet van doorslaggevende betekenis bij vraag of
kansspelautomaten zijn toegestaan. CBB13-02-2002, AWB01/582 29010, JG 02.0067
m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9589.Nachtbar/dancing is laagdrempelig. CBB 13-08-2001, AWB 01/537 29010, JG 01.0180
, m.nt. A.L. Esveld.Seksclub niet hoogdrempelig. CBB 16-07-2001, AWB 01/347 29010, JG 01.0156 ,
m.nt. A.L. Esveld.Salsaclub is laagdrempelig. CBB 16-07-2001, AWB 01/378 29010, JG 01.0181 , m.nt.
A.L. Esveld.Het bieden van de mogelijkheid tot het afhalen van eten vormt laagdrempelige
activiteiten die een zelfstandige betekenis hebben. Broodjes, broodjes shoarma
en soepen zijn niet als volledige maaltijd aan te merken. CBB 15-11-2000, AWB
00/73 29010, JG 01.0125 , m.nt. A. L. Esveld.- Het niet tijdens de gehele
openingstijd serveren van maaltijden die voldoen aan de definitie van het begrip
maaltijd, maakt een inrichting laagdrempelig. CBB 08-03-2000, AWB 99/715 29010,
JG 00.0083 , m.nt. A.L. Esveld.Exploitant speelautomaten is geen, exploitant horeca-inrichting is wel
belanghebbende ex artikel 1:2 Awb. CBB 09-02-2000, AWB 99/550 29010, JG 00.0158
, m.nt. A. L. Esveld.Het koppelen van de openingstijden van een inrichting aan die van een supermarkt
is mede een reden om die inrichting als laagdrempelig te beschouwen. CBB
13-01-2000, AWB 99/43 29010, JG 00.0104, m.nt. A.L. Esveld.De omstandigheid dat coffeeshophouders personen onder de 18 jaar niet tot hun
inrichting mogen toelaten maakt de kwalificatie van een coffeeshop als
laagdrempelig niet zinledig. CBB 13-01-2000, AWB 98/1162 29010, JG 00.0132 ,
m.nt. A.L. Esveld.Niet ingeschreven bij het Bedrijfschap Horeca, derhalve ontbreekt wettelijke
grondslag voor vergunning voor de aanwezigheid van kansspelautomaten. CBB
11-03-99, AWB 98/732 29000, JG 00.0045 , m.nt. A.L. Esveld.AFDELING 11: MAATREGELEN TEGEN OVERLAST EN BALDADIGHEIDArtikel 2:41 Betreden gesloten woning of lokaalEerste lidDe burgemeester is op grond van artikel 174a van de Gemeentewet bevoegd tot
sluiting van woningen van waaruit (drugs)overlast wordt veroorzaakt. Aangezien
dit artikel in de Gemeentewet niet de rechtsgevolgen van de sluiting regelt,
verdient het aanbeveling dit in de APV te regelen. Het is aan te raden om voor
de gevallen waarin de woning niet is verzegeld of de verzegeling reeds verbroken
een strafbepaling zoals in het eerste lid van artikel 2:41 op te nemen, waarin
een sanctie wordt gesteld op overtreding van het verbod.Vóór 2002 was het oude artikel 2.4.1 genummerd als 2.4.1a. Het daarvoor
bestaande Artikel 2.4.1 over kraken van gebouwen is al daarvoor geschrapt wegens
strijd met hogere regelgeving.Tweede lidHet tweede lid van artikel 2:41 is gebaseerd op de bevoegdheid van de
burgemeester ex artikel 13b van de Opiumwet tot toepassing van bestuursdwang als
in voor het publiek toegankelijke lokalen en daarbij behorende erven drugs als
bedoeld in artikel 2 of 3 van de Opiumwet worden verkocht, afgeleverd,
verstrekt, of daarvoor aanwezig zijn. Zie verder onder toelichting eerste lid.
Met de laatste wijziging van de Opiumwet is het ook mogelijk om op te treden
tegen drugshandel vanuit woningen en niet voor het publiek toegankelijke
lokalen. In 2007 is het tweede lid daarop aangepast (ledenbrief
Lbr.07/125).Derde lidAangezien de situatie kan ontstaan dat personen de woning of het lokaal moeten
betreden wegens dringende redenen, is het derde lid aan artikel 2:41 toegevoegd.
Anders zou het verbod uit het eerste lid wel erg absoluut zijn.Vierde lidVanwege de grote persoonlijke gevolgen die aan het sluiten van een woning kunnen
zijn verbonden, is in het vierde lid een mogelijkheid voor ontheffing van het
verbod opgenomen. Ook bij de sluiting van een lokaal op grond van artikel 13b
van de Opiumwet kan bijvoorbeeld ontheffing verleend worden aan de exploitant
zelf en zijn gezinsleden. Het lokaal blijft dan wel gesloten voor het
publiek.JurisprudentieVeel jurisprudentie over sluiting van drugspanden of voor publiek toegankelijke
lokalen staat op de website van het Steun- en Informatiepunt Drugs en Veiligheid
(SIDV): www.sidv.nl .Artikel 2:42 Plakken en kladdenEerste lidIn het eerste lid is sprake van een absoluut verbod. In de term "bekladden" ligt
reeds besloten dat het daarbij niet gaat om meningsuitingen als bedoeld in
artikel 7 van de Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR.Tweede lidHet aanbrengen van aanplakbiljetten op een onroerende zaak kan worden aangemerkt
als een middel tot bekendmaking van gedachten en gevoelens dat naast andere
middelen zelfstandige betekenis heeft en met het oog op die bekendmaking in een
bepaalde behoefte kan voorzien.Vrijheid van meningsuitingOp het in artikel 7 van de Grondwet gewaarborgde grondrecht zou inbreuk worden
gemaakt als die bekendmaking in het algemeen zou worden verboden of van een
voorafgaand overheidsverlof afhankelijk zou worden gesteld. Artikel 2:42 maakt
op dit grondrecht geen inbreuk, aangezien het hierin neergelegde verbod
krachtens het tweede lid uitsluitend een beperking van het gebruik van dit
middel van bekendmaking meebrengt, voorzover door dat gebruik een anders recht
wordt geschonden. De eis dat "plakken" slechts is toegestaan indien dit
geschiedt met toestemming van de rechthebbende, komt in het geval dat de
gemeente die rechthebbende is, niet neer op het afhankelijk stellen van dat
aanplakken van een voorafgaand verlof van de overheid als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet. De gemeente die als eigenares van een onroerende zaak
toestemming verleent of weigert, handelt namelijk in haar privaatrechtelijke
hoedanigheid.Artikel 2:42 verdraagt zich ook met artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR,
aangezien de beperking in de uitoefening van het recht op vrije meningsuiting
dat uit de toepassing van artikel 2:42 kan voortvloeien, kan worden aangemerkt
als nodig in een democratische samenleving ter bescherming van de openbare
orde.Een voorwaarde is echter wel dat de gemeente moet zorgen voor voldoende
plakplaatsen. Volgens het vierde lid kan het college aanplakborden aanwijzen en
daarvoor nadere regels stellen. Doet de gemeente dit niet, dan is er volgens
jurisprudentie wel sprake van strijd met artikel 7, van de Grondwet en artikel
10 EVRM. Men volgt in het algemeen de norm van 1 plakbord of –zuil op de 10.000
inwoners. Zie daarover: M. Geertsema in de noot onder ABRS 05-06-2002 in JG
02.0221. .Doen plakken of doen aanbrengenBij de herziening van 2004 is het verbod van het tweede lid, onder a, in die zin
uitgebreid dat nu ook het "doen" plakken of het op andere wijze "doen"
aanbrengen van aanplakbiljetten onder de verbodsbepaling valt. Dit vanwege de
jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State. Onder "doen"
aanplakken verstaat de Afdeling het geven van opdracht om te plakken of een
actieve bemoeienis daarmee hebben. In die gevallen kan de gemeente dus met
succes handhaven.Onder actieve bemoeienis wordt door de Afdeling niet verstaan: door het enkele
verstrekken van aanplakbiljetten anderen in de gelegenheid stellen om deze aan
te brengen; het alleen maar niet tegengaan van het aanplakken; het op internet
plaatsen van posters die men voor eigen gebruik kan uitprinten, terwijl onder
dat eigen gebruik mede wordt verstaan het hangen van posters in de stad.Men moet bij de handhaving de opdrachtgever wel een redelijke termijn gunnen om
bij de door haar ingeschakelde plakbedrijven te achterhalen waar de betreffende
posters geplakt waren en de verwijdering van die posters te bewerkstelligen.
Naast de bestuurlijke mogelijkheden tot handhaving en kostenverhaal, kan de
rechthebbende zijn kosten op de opdrachtgever ook verhalen met inschakeling van
de burgerlijke rechter.JurisprudentieUit het arrest van de Hoge Raad van 17 oktober 1989, NJ 1990, 222, blijkt dat
pas wanneer op grond van de algemene ervaringsregelen aannemelijk is geworden
dat rechthebbenden op zodanige schaal zouden weigeren in te stemmen met
aanplakking dat in feite geen mogelijkheid tot gebruik van enige betekenis van
dit middel tot verspreiding aanwezig is, van de gemeenten een min of meer
voorwaardenscheppend beleid gevraagd wordt zodat aan het criterium "dat gebruik
van enige betekenis moet overblijven", ook feitelijk inhoud kan worden gegeven.
Het hangt af van "bijzondere plaatselijke omstandigheden" of er nog gesproken
kan worden van gebruik van enige betekenis. Deze zullen dan ook onderzocht
moeten worden, aldus de Hoge Raad in een uitspraak van 26 januari 1993, NJ 1993,
534.Verzoek om vergunning voor het aanbrengen van borden aan lantaarnpalen ten
behoeve van het plakken van affiches is terecht opgevat als verzoek om
toestemming van de gemeente als eigenares van de lantaarnpalen. Betreft een
privaatrechtelijke aangelegenheid. ARRS 30 12 1993, JG 94.0194 m.nt. J.M. van
den Bosch van Os, AB 1994, 578 m.nt RMvM.Een projectie van een lichtreclame is te beschouwen als een andere wijze van
aanbrengen dan aanplakken van een afbeelding of aanduiding als bedoeld in de
APV. Vz.ARRS 13 12 1992, JG 93.0261 , Gst. 1993, 6965, 3 m.nt EB.Jurisprudentie: Vrijheid van meningsuitingIn APV opgenomen plakverbod is onverbindend wegens strijd met artikel 7, lid 1,
Grondwet (vrijheid van meningsuiting). Derhalve is geen vervolging mogelijk ter
zake van "wild plakken". Er waren geen voldoende vrije plakplaatsen in de
stadsdelen. Gemeente is verplicht deze te scheppen. Rb. Amsterdam
07-10-1993.Over een bepaling in de APV Amsterdam met ongeveer gelijkluidende inhoud als
artikel 2:42 oordeelde de Hoge Raad dat "niet aannemelijk is geworden dat ten
gevolge van het (...) verbod geen mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik
van het onderhavige middel van verspreiding en bekendmaking zou overblijven". De
bepaling is niet in strijd met artikel 10, tweede lid, EVRM, aangezien deze
"prescribed by law" is en "necessary in a democratic society (...) for the
prevention of disorder" en "protection of the (...) rights of others". HR
01-4-1997, NJ 1997, 457.Plakverbod van artikel 2.4.2 model-APV is niet in strijd met artikel 7 Grondwet
noch met artikel 10 EVRM. ABRS 05-06-2002, LJN-nr. AE3657, JG 02.0169 m.nt. M.
Geertsema, JB 2002, 221 m.nt. J. van der Velde, AB 2002, 361 m.nt. J.G. Brouwer
en A.E. Schilder.Jurisprudentie: Doen plakken of doen aanbrengenBetreft artikel 122 van de APV Utrecht, waarin ook het "doen" plakken was
opgenomen. Het college heeft ten onrechte een last onder dwangsom opgelegd tot
voorkoming van herhaling van illegaal plakken van reclamemateriaal en tot het
verwijderd houden van illegaal plakken. Het is een te ruime uitleg om "doen"
aanbrengen zo uit te leggen dat dit mede inhoudt het niet tegengaan dat van
Radio 538 afkomstig reclamemateriaal wordt aangeplakt. Er is geen sprake van
opdracht of een actieve bemoeienis van Radio 538. ABRS 18-09-2002, LJN-nr.
AE7789, JB 2002, 329, Gst. 7181, 42 m.nt. M.M. Dolman en Kistenkas.Last onder dwangsom om herhaling van (illegaal) plakken te voorkomen en illegaal
plakwerk verwijderd te houden. Uitleg van het begrip "doen aanbrengen" als
bedoeld in artikel 122, van de APV Utrecht. Als betrokkene een derde of derden
opdracht heeft gegeven tot het aanbrengen van aanplakbiljetten of anderszins
actieve bemoeienis heeft gehad met het aanplakken, is deze verantwoordelijk voor
het aanbrengen van aanplakbiljetten. Het door het enkele verstrekken van
aanplakbiljetten anderen in de gelegenheid stellen om deze aan te brengen, is
onvoldoende. ABRS 15-01-2003, 200203589/1, LJN-nr. AF2902.Aanschrijving bestuursdwang om binnen 24 uur aanplakbiljetten te verwijderen. De
vraag is of Loesje als "doen"-plakker" in de zin van de APV verantwoordelijk kan
worden gehouden. Dit is niet het geval nu Loesje geen actieve bemoeienis heeft
gehad met het aanbrengen van de posters. Loesje heeft de Loesje-posters slechts
op internet geplaatst, waarbij is aangegeven dat een ieder de posters voor eigen
gebruik vrij kan uitprinten en dat onder eigen gebruik onder meer wordt verstaan
het hangen van posters in de stad. Bovendien bevat de internetsite een
disclaimer waarin erop wordt gewezen dat posters alleen mogen worden geplakt op
plaatsen waar dit is toegestaan en verwezen is naar de toepasselijke APV. Rb.
Den Haag 08-07-2004, LJN-nr. AQ5977.Aanschrijving bestuursdwang om binnen 24 uur na de telefonische inkennisstelling
al het aangeplakte te verwijderen. Exacte locaties waren ten tijde van de
bestuursdwang niet bekend. Opplakken van de posters waren aan een plakbedrijf
uitbesteed. De Afdeling acht de termijn, waarbinnen appellante bij de door haar
ingeschakelde plakbedrijven moest zien te achterhalen waar de betreffende
posters geplakt waren en de verwijdering van die posters moest bewerkstelligen
te kort. ABRS 11-08-2004, 200400185/1, LJN-nr. AQ6624.Podium had de verspreiding van affiches uit handen gegeven aan een derde met
uitdrukkelijke opdracht dat op legale wijze te doen. Toepasselijkheid van
artikel 6:171 BW dat voor Podium een risico-aansprakelijkheid vestigt voor
onrechtmatig handelen door derden, met wie geen dienstverband bestaat maar die
ingeschakeld worden voor werkzaamheden ter uitoefening van haar bedrijf, zonder
dat het voor de gemeente duidelijk gescheiden activiteiten waren. In casu achtte
de Kantonrechter het illegaal plakken aan een activiteit van Podium te wijten.
De kosten die de gemeente heeft gemaakt voor de verwijdering van illegaal
geplakte posters op gemeente-eigendommen kan zij verhalen op Podium. Rb. Zwolle,
sector kanton 16-12-2003, LJN-nr. AF6147, JG 04.0025 m.nt. E.H.J. de Bruin.Appellant heeft posters doen plakken. Hij is verantwoordelijk voor het gedrag
van het bedrijf waaraan hij opdracht heeft gegeven posters te plakken, ook als
dat bedrijf tegen zijn instructies in zou hebben gehandeld (door op niet
toegestane plaatsen te plakken). Dat appellant het bedrijf heeft opgedragen
uitsluitend op toegestane locaties te plakken disculpeert hem niet. Gesteld is
immers niet dat hij goede grond had om te mogen vertrouwen dat dit bedrijf zich
zou houden aan die opdracht. Hof Amsterdam 23-12-2004, 1774/03, LJN-nr. AS5302. Artikel 2:43 Vervoer plakgereedschap e.d.Door deze bepaling wordt de effectiviteit van het in het vorige artikel
opgenomen aanplakverbod vergroot. Het tweede lid regelt een
rechtvaardigingsgrond voor die gevallen dat de in het eerste lid genoemde
stoffen en voorwerpen niet waren bestemd om te plakken of te kladden. Het
bepaalde in het tweede lid strijdt niet met het in artikel 6, tweede lid, EVRM
neergelegde beginsel, dat een verdachte tegen wie een strafvervolging aanhangig
is, niet is gehouden zijn onschuld te bewijzen en dat, voordat zijn schuld op
wettige wijze is vastgesteld, waarbij hem de gelegenheid is geboden zich te
verdedigen, de rechter hem niet als schuldig mag aanmerken.Deze bepaling maakt geen inbreuk op enige bepaling van het Wetboek van
Strafvordering en is evenmin in strijd met enige andere wetsbepaling noch met
enig tot de algemene rechtsbeginselen te rekenen beginsel van
strafprocesrecht.Bij de voorgestelde redactie is het de opsporingsambtenaar en het OM mogelijk
gemaakt aan de hand van de omstandigheden of verkregen indrukken na te gaan of
er al dan niet sprake is van een overtreding als bedoeld in het eerste lid.Artikel 2:44 Vervoer inbrekerswerktuigenDeze verbodsbepaling beoogt het plegen van misdrijven zoals diefstal met braak
te bemoeilijken.Verbodsbepaling met betrekking tot het vervoeren van geprepareerde tassen. De
VNG krijgt geregeld vragen over de mogelijkheid voor het opnemen van een
verbodsbepaling in de APV met betrekking tot het vervoeren van geprepareerde
tassen in de nabijheid van winkels.Regulerend optreden van de gemeente wordt onder andere beperkt door de
particuliere sfeer. Dit houdt in dat een gemeente onbevoegd is zaken te regelen
die zodanig de privé-sfeer van burgers raken, dat zij niet meer tot de
huishouding van de gemeente gerekend kunnen worden. De vraag rijst of een
verbodsbepaling inzake het vervoeren van een tas in de nabijheid van winkels die
kennelijk is toegerust om winkeldiefstallen te plegen, inbreuk maakt op de
privé-sfeer van burgers. Het antwoord is bevestigend. Immers door het opnemen
van een dergelijke bepaling wordt het mogelijk om elke willekeurige burger met
een dergelijke tas op straat aan te houden terwijl er nog geen strafbaar feit is
gepleegd. Voorts is een winkel een privé-gebied dat wordt opengesteld voor het
publiek. De kans is groot dat deze verbodsbepaling door de rechter onverbindend
wordt verklaard om bovengenoemde redenen. Het OM is in het algemeen ook niet
enthousiast om op grond van een dergelijke APV-bepaling te vervolgen. De VNG
heeft om deze reden gemeend een dergelijke verbodsbepaling achterwege te laten.
Zie voor meer informatie onder het kopje Winkelverbod en het verbod op het
vervoeren van geprepareerde tassen in de Algemene Toelichting.JurisprudentieEen verbodsbepaling inzake het vervoer van inbrekerswerktuigen kan strekken tot
bescherming van de openbare orde als bedoeld in artikel 149 Gemeentewet. HR 07
06 1977, NJ 1978, 483 (APV Wassenaar). HR 28-02-1989, NJ 1989. 687 (APV
Nijmegen)Artikel 2:45 Betreden van plantsoenen e.d. (niet van toepassing)Artikel 2:46 Rijden over bermen e.d. (niet van toepassing)Artikel 2:47 Hinderlijk gedrag in de publieke ruimteOp basis van artikel 2:47 (en artikel 2:49) kan tegen vormen van onnodige hinder
of overlast worden opgetreden.AfbakeningArtikel 424 van het Wetboek van Strafrecht stelt "straatschenderij" strafbaar,
terwijl artikel 426bis het belemmeren van anderen op de openbare weg met straf
bedreigt. Artikel 431 stelt nachtelijk burengerucht strafbaar. Deze handelingen
zou men kunnen omschrijven als baldadigheid. De omschrijving is echter strakker
dan wat men in het taalgebruik meestal als baldadigheid ervaart.Artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 bepaalt dat het voor eenieder verboden is
zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden
veroorzaakt dan wel dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd. De strekking van het begrip publieke ruimte in artikel 2:47 gaat
verder dan het begrip weg als bedoeld in de Wegenverkeerswet 1994, (zie daarvoor
de toelichting op artikel 1.1). Voorzover een hinderlijke gedraging plaatsvindt
op de weg, als omschreven in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, is artikel
2:47 niet van toepassing. Werd dit niet uitgesloten, dan zou een met een hogere
regelgeving strijdige situatie kunnen ontstaan.JurisprudentieDe gemeentelijke wetgever is bevoegd tot aanvulling van de artikel 424 en 426bis
WvSr. HR 26 02 1957, NJ 1957, 253 (APV Eindhoven)Artikel 2:48 Hinderlijk drankgebruikIn dit artikel is een verbod opgenomen om in een bepaald door het college aan te
wijzen gebied alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken flesjes en
blikjes met dergelijke drank bij zich te hebben. Dit verbod geldt uiteraard niet
voor terrassen die deel uitmaken van een horecabedrijf, of voor een evenement
waarbij van gemeentewege op grond van artikel 35 van de Drank en Horecawet
toestemming is verleend om op de plaats waar dat evenement zich afspeelt
alcoholhoudende drank te verstrekken.Omvang gebiedEr moet een duidelijk omschreven gebied aangewezen worden. Het kan bijvoorbeeld
gaan om het uitgaansgebied in het centrum of een park of plein waar regelmatig
overlast veroorzaakt wordt.Het is niet mogelijk het grondgebied van de hele gemeente aan te wijzen. Er moet
namelijk wel een concrete aanleiding te zijn waarom een bepaald gebied
aangewezen wordt. Een gebied kan worden aangewezen als gerechtvaardigde vrees
bestaat voor aantasting van de openbare orde, of de openbare orde is al
aangetast. Als dat geldt voor het hele grondgebied van de gemeente is het
stadium van hinderlijk drankgebruik allang gepasseerd, en heeft de burgemeester
zijn noodbevoegdheden uit de Gemeentewet nodig. Daarnaast zou het college bij
een algemeen verbod elk alcoholgebruik op de openbare weg, ook van goedwillende
personen, verbieden. Daarmee zou er geen evenredigheid meer zijn tussen middel
en doel, en dat zou in strijd met artikel 3:4, van de Awb. Dit geldt ook voor
een verbod om onaangebroken flesjes en blikjes bij zich te hebben, waar met
enige regelmaat naar wordt gevraagd. Het gaat de autonome verordenende
bevoegdheid van de gemeente te boven om te bepalen dat het verboden is
ongeopende flesjes alcoholhoudende drank bij zich te dragen.Het is mogelijk dat een verschuiving in het gedrag van de personen in de
richting van buiten het aangewezen gebied gelegen delen van de gemeente zal
plaatsvinden. In de meeste gevallen zal dit echter niet erg waarschijnlijk zijn,
omdat mag worden aangenomen dat de aangewezen plaatsen door hun aantrekkelijke
karakter mede bepalend voor het verschijnsel zijn. Als er toch verplaatsing
optreedt, kan het college alsnog ook voor die nieuwe pleisterplaatsen een
aanwijzingsbesluit nemen.Verstoring openbare ordeBij daadwerkelijke verstoring van de openbare orde kunnen op grond van artikel 2
en 12 van de Politiewet bevelen tot verwijdering worden gegeven. Niet naleving
daarvan is strafbaar op grond van artikel 184 van het Wetboek van
Strafrecht.Soms (als bijvoorbeeld wordt geconstateerd dat flesjes worden stukgegooid) zal
optreden mogelijk zijn aan de hand van artikel 424 van het Wetboek van
Strafrecht (baldadigheid). De hantering van deze wetsbepalingen is in de
praktijk echter niet eenvoudig. Er bestaat daarom behoefte aan dit artikel,
waardoor optreden in wat men zou kunnen noemen de "voorfase" - dus het bier
drinken op bepaalde plaatsen - mogelijk wordt.Artikel 2:49 Hinderlijk gedrag bij of in gebouwenVoor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 2:47
(Hinderlijk gedrag op of aan de weg).Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in voor publiek toegankelijke
ruimtenDeze bepaling is opgesteld om het misbruik van bepaalde, voor het publiek
toegankelijke ruimten zoals parkeergarages, telefooncellen en wachtlokalen voor
een openbaar vervoermiddel tegen te gaan. In deze bepaling wordt het woord
"ruimte" gebruikt ter onderscheiding van het in de APV voorkomende begrip "weg".
Om een indicatie te geven bij het beantwoorden van de vraag op welke voor het
publiek toegankelijke ruimten de bepaling het oog heeft, is bij wijze van
voorbeeld een aantal ruimten concreet genoemd.Desgewenst kan deze reeks van voorbeelden met andere worden uitgebreid. Het
ordeverstorende element ten slotte wordt door de zinsnede "zonder redelijk doel
of op voor anderen hinderlijke wijze" in de bepaling tot uitdrukking
gebracht.Aan deze bepaling bestaat behoefte omdat op basis van artikel 138 van het
Wetboek van Strafrecht, betreffende het wederrechtelijk vertoeven (in een
woning, besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik), slechts kan worden
opgetreden indien er sprake is van een handelen van de rechthebbende. De politie
kan niet zonder tussenkomst van de rechthebbende optreden. In het belang van de
handhaving van de openbare orde is het wenselijk dat de politie bij baldadig of
ordeverstorend gedrag in zelfbedieningsruimten in postkantoren, en in andere
soortgelijke voor het publiek toegankelijke ruimten, onmiddellijk kan ingrijpen,
mede om de eigendommen van derden te beschermen. In de ciruclaire van de VNG van
4 april 1977, OB 1977, IX.0, nr. 38112, wordt ingegaan op deze
modelbepaling.JurisprudentieArtikel 138 Sr. vereist een handeling van een rechthebbende, HR 12 06 1951, NJ
1951, 618Reglement NS, inhoudende een verbod om zich op enig gedeelte van het station
onbehoorlijk te gedragen, is noch in strijd met artikel 1 Wetboek van Strafrecht
noch met artikel 7 van de Europese conventie voor de rechten van de mens (ECRM),
HR 02 04 1985, NJ 1985, 796 (Algemeen reglement vervoer NS). De (min of meer
gelijkluidende) bepaling in de APV Amsterdam is verbindend, omdat de norm
voldoende is geconcretiseerd, HR 01-09-1998 NJ 1999, 61 (APV Amsterdam).Artikel 2:51 Neerzetten van fietsen e.d.Het plaatsen van voertuigen is op verschillende plaatsen geregeld, steeds met
een wisselende bedoeling: de instandhouding van het plantsoen, het tegengaan van
diefstal of verkeersbelangen. In dit artikel gaat het om de voorkoming van
overlast.Het neerzetten van fietsen en bromfietsen tegen panden die niet door de
eigenaren van de voertuigen worden bezocht of op plaatsen waar deze voertuigen
hinder of schade kunnen veroorzaken, geeft vaak aanleiding tot klachten. Artikel
2:51 geeft de mogelijkheid hiertegen op te treden.Artikel 2:52 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein
e.d.Op grond van het RVV 1990 kunnen bepaalde categorieën weggebruikers van bepaalde
wegen worden geweerd. De achtergrond daarvan is het verkeersbelang, hetzij de
verkeersveiligheid of de vrijheid van het (andere) verkeer. Dat moet op de in
het reglement voorgeschreven wijze ter kennis van de weggebruiker worden
gebracht.Er kunnen echter andere motieven zijn om bepaalde categorieën weggebruikers te
weren. Hier is een verbod opgenomen om de fiets of de bromfiets mee te voeren op
terreinen, waar onder meer markt wordt gehouden, als dat marktterrein door het
college is aangewezen als een voor fietsen en bromfietsen verboden terrein
gedurende die tijd. In de mensenmenigte is een fiets hinderlijk. Regenjassen
worden besmeurd, nylonkousen sneuvelen. Het verbod moet wel aan de bezoekers van
het terrein worden kenbaar gemaakt.Artikel 2:53 Bespieden van personen (vervallen)Artikel 2:54 Bewakingsapparatuur (gereserveerd)Artikel 2:55 Nodeloos alarmeren (gereserveerd)Artikel 2:56 Alarminstallaties (gereserveerd)Artikel 2:57 Loslopende hondenArtikel 2:57 beperkt het loslopen van honden in twee situaties: op de weg (door
de omschrijving van het begrip 'weg' vallen hieronder ook parken en
plantsoenen), zonder dat de hond aangelijnd is, en op kinderspeelplaatsen
e.d.Aan dit artikel ligt in zijn algemeenheid het motief van de voorkoming en
bestrijding van overlast ten grondslag.In het bijzonder heeft dit artikel de volgende bedoelingen:
de bescherming van de verkeersveiligheid, die door loslopende honden in
gevaar kan worden gebracht;
het voorkomen van beschadiging aan eigendommen van derden;
het voorkomen van hinder voor voetgangers;
het bestrijden van verontreiniging (bijvoorbeeld van speelweiden,
zandbakken, e.d.);
het voorkomen van schade en dierenleed, die worden veroorzaakt doordat
loslopende honden andere dieren en wel met name schapen en kippen naar
het leven staan.
Artikel 2:57 kende tot 2002 geen ontheffingsmogelijkheid. Er kunnen zich echter
situaties voordoen waarin de belangen van de hondenbezitter zich tegen een
strikte toepassing van het aanlijngebod verzetten. Het betreft hier onder andere
de eigenaren van blindengeleidehonden. In de lijn van reeds bestaande
jurisprudentie is voor deze categorie in het derde lid een voorziening
getroffen. In 2005 is het huidige tweede lid ingevoegd om het mogelijk te maken
dat het college een hondenuitlaatplaats aanwijst. Als in strijd met het in dit artikel neergelegde verbod honden loslopend worden
aangetroffen, kan op basis van artikel 125 van de Gemeentewet (bestuursdwang) de
honden gevangen worden genomen en overgedragen aan een door het college
aangewezen asiel. Dit vindt uiteraard niet plaats wanneer de eigenaar direct te
achterhalen is. Men zal daarbij artikel 4 van de Wet op de dierenbescherming analoog kunnen
toepassen. Het eerste lid van dit artikel geeft ambtenaren van de politie de
bevoegdheid honden en katten op te vangen die 's nachts elders dan op het erf
van de eigenaar of houder zonder toezicht worden aangetroffen. Het tweede lid
van artikel 4 bepaalt dat het hoofd van politie de eigenaar of houder moet
berichten van een en ander en hem gelegenheid moet geven om het dier gedurende
14 dagen na de datum van het bericht op te halen.Het ter plaatse doden van loslopende honden en katten is geregeld in artikel 4,
eerste lid, onder b, van de Wet op de dierenbescherming. De mogelijkheid van het
ter plaatse doden van loslopende honden en katten wordt in twee opzichten
beperkt:
De hond of de kat moet een onmiddellijk gevaar vormen voor zich op erven
of in het veld bevindende dieren, waarvan de instandhouding gewenst is.
Geen ander middel ter afwering van het gevaar mag ten dienste
staan.
De bevoegdheid komt slechts toe aan de bezoldigde ambtenaren van politie en de
door de minister van justitie aangewezen onbezoldigde ambtenaren van politie. Het Burgerlijk Wetboek geeft in boek 5 een regeling voor gevonden dieren. De
vinder van een hond kan het dier bij de gemeente in bewaring geven. De gemeente
moet op basis van artikel 5:8 BW vervolgens ten minste twee weken de verzorging
van het dier op zich te nemen. In de praktijk wordt hieraan meestal vorm gegeven
door het dier onder te brengen bij een dierenasiel, waarbij de gemeente de
kosten voor het verblijf, de voeding en de verzorging betaalt. Na twee weken is
de burgemeester bevoegd het dier te verkopen of weg te geven. Als deze
mogelijkheden zijn uitgesloten dan kan de burgemeester het dier laten afmaken.
De termijn van twee weken kan worden bekort als de kosten voor de verzorging
onevenredig hoog zullen zijn of als het afmaken van het dier om geneeskundige
redenen is vereist. Deze regeling geldt alleen voor gevonden dieren. Wanneer de
eigenaar het dier niet is verloren, bijvoorbeeld omdat duidelijk is dat het dier
slechts even verwijderd is van eigenaar of erf, is er geen sprake van een
'gevonden dier'. Beide genoemde regelingen over het doden van dieren zijn
uitputtend bedoeld. De gemeentelijke wetgever mag derhalve het doden van
loslopende honden in het geheel niet regelen.JurisprudentieAanwijzing hondenuitlaatzone. Betrokkenen zijn belanghebbenden, gelet op de
geringe afstand tussen de woningen en de uitlaatzone. Vz. ABRS 13-12-1996, JG
97.0050. Het college dient het onaangelijnd zijn van de hond te gedogen in verband met de
functie van de hond als signaal- of dovengeleidehond. Vz. ARRS 20-07-1993, JG
94.0055 , AB 1994, 454. Artikel 2:58 Verontreiniging door hondenStraatverontreiniging kan grote gevaren opleveren voor de volksgezondheid. Ook
wordt via hondenuitwerpselen die op straat, in parken en plantsoenen blijven
liggen, het voor honden dodelijke canine parvo virus verspreid.De strafbaarheid wordt opgeheven als de uitwerpselen direct worden verwijderd.
Er zijn verschillende manieren om de overlast van hondenuitwerpselen aan te
pakken. Een goed overzicht van mogelijke maatregelen en een goed overzicht van
literatuur op dit terrein is te vinden in de publicatie "Gemeentelijk
hondenbeleid. Een handleiding ter bestrijding van de overlast door hondenpoep in
Nederland" van het Multidisciplinair onderzoeksinstituut in Utrecht.Al zal de handhaving (betrapping op heterdaad) niet meevallen, het is te hopen
dat er op den duur preventieve invloed van deze bepaling uit zal gaan
.Overtreding van het verontreinigingsverbod door hondenuitwerpselen behoort tot
de zogenaamde verontreinigingsdelicten, die vatbaar zijn voor transactie door de
politie.JurisprudentieAanwijzing hondenuitlaatzone. Betrokkenen zijn belanghebbenden, gelet op de
geringe afstand tussen de woningen en de uitlaatzone. Vz.ABRS 13 12 1996, JG
97.0050.Artikel 2:59 Gevaarlijke hondenEnige jaren geleden ontstond bezorgdheid over agressief gedrag van bepaalde
honden, met name van pitbullterriërs. Bij incidenten brachten honden aanzienlijk
letsel toe aan mens of dier. De toenmalige minister van landbouw, natuurbeheer
en visserij heeft daarop de Commissie van agressief gedrag bij honden ingesteld.
De commissie inventariseerde de problematiek en maakte onderscheid tussen drie
categorieën van gevaarlijke honden:
Groepen honden met morfologisch overeenkomstige karakteristieken
(gelijke lichaamsbouw), waarmee wordt gefokt op agressief gedrag. Tot
deze categorie rekent de commissie het type pitbullterriër.
Gebruikshonden, dat wil zeggen: honden die geheel of gedeeltelijk zijn
opgeleid voor bewakings , opsporings of verdedigingswerk.
Individuele honden die niet vallen onder de vorige twee categorieën en
waarvan in de praktijk - door het toebrengen van letsel of het uiten van
een dreiging daartoe - is gebleken dat zij gevaarlijk zijn voor mens of
dier.
Om de drie beschreven groepen gevaarlijke honden onschadelijk te houden, deed de
adviescommissie de volgende voorstellen.Ad 1Aan de eigenaar of de houder van een hond uit categorie 1 moet bij
raadsverordening worden voorgeschreven die hond op of aan de weg of op het
terrein van een ander kort aan te lijnen en te voorzien van een muilkorf. Bij
openbare kennisgeving moet het college bepalen welk ras of type hond dan wel wat
voor door kruising daarmee verkregen verwanten onder deze eerste categorie
gevaarlijke honden er dus onder de strafbepaling moeten vallen. De commissie had
hierbij vooral het oog op het type pitbullterriër. Het college kan echter dit
type hond niet meer aanwijzen, omdat daarvoor sinds 1 februari 1993 maatregelen
zijn getroffen in de Regeling agressieve dieren. Deze Regeling is gebaseerd op
de Gezondheids en welzijnswet voor dieren en houdt zowel een fok als een
houdverbod in voor dieren van het type pitbullterriër. Voor de reeds bestaande
exemplaren geldt een overgangsrecht: wordt aan bepaalde voorwaarden voldaan
zoals kort aanlijnen en muilkorven op voor het publiek toegankelijke terreinen
en terreinen van een ander, dan mogen deze dieren gehouden worden. (Zie VNG
circulaire van 26 januari 1993, 93/18).In 2001 bood de minister van LNV een wijzigingsvoorstel voor de Regeling
agressieve dieren aan de Tweede Kamer aan. Het voorstel omvatte een fok- en
houdverbod voor een vijftal andere rassen, te weten de Rottweiler, American
staffordshire terriër, Dogo Argentino, Fila Brasileiro en de Mastino Napoletana.
Het generieke karakter van het voorstel stuitte echter op veel kritiek van de
Tweede Kamer. Op basis van de discussie in de Tweede Kamer is het
wijzigingsvoorstel ingetrokken. Het ministerie van LNV beraadt zich nu de vraag
of en hoe de Regeling agressieve honden moet worden aangepast.Ad 2Ten aanzien van een hond uit categorie 2 beveelt de commissie alleen een
aanlijngebod aan. Invoering van een verplichting tot muilkorven van een
gebruikshond stuit naar haar oordeel op het bezwaar dat hierdoor de uitvoering
van de taak waarvoor zo’n hond is opgeleid, bijzonder wordt bemoeilijkt. Gelet
op het gebruik van de hond voor bewakings, opsporings en verdedigingswerk is het
aanlijngebod beperkt tot de weg: op het terrein van een ander kan de hond zijn
functie blijven vervullen. Op het voorgestelde aanlijngebod maakt de commissie
onder twee voorwaarden een uitzondering: de hond moet met goed gevolg een
opleiding tot gebruikshond bij een erkende instantie of een zogenaamde gedrags
en gehoorzaamheidscursus 1 hebben doorlopen en hij moet vergezeld gaan van de
eigenaar of de houder, die hem heeft opgeleid. Erkende instanties zijn volgens
de commissie de onderafdelingen van rasverenigingen van werkhondenrassen, de
Nederlandse bond voor gebruikshondensportverenigingen, de Koninklijke
Nederlandse politiehondvereniging en de Nederlandse bond voor de
diensthond.Informatie over een gedrags- of gehoorzaamheidscursus is verkrijgbaar bij een
(plaatselijke) kynologenclub.Ad 3Ten slotte stelt de commissie voor dat de raad aan het college de bevoegdheid
verleent aan de eigenaar of de houder van een hond uit de derde categorie de
verplichting op te leggen tot aanlijnen en - indien noodzakelijk - tevens tot
muilkorven van deze hond op of aan de weg of op het terrein van een ander.Ter ondersteuning van de beschreven aanlijn en muilkorfgeboden vindt de
commissie identificatie en registratie van de honden uit de drie categorieën
wenselijk. Dat moet worden gerealiseerd door het aanbrengen van een optisch
leesbaar, niet verwijderbaar identificatiemerk in het oor of in de buikwand van
de hond (gemeentelijk voorschrift) en voorts door gegevensverstrekking door de
eigenaren aan de Stichting registratie gezelschapsdieren Nederland en in geval
van rashonden de Raad van beheer op kynologisch gebied in Nederland (hogere
regeling). De identificatie en registratie zijn van belang voor de controle op
de naleving van de aanlijn en muilkorfgeboden en voor de opsporing van een
overtreder. Via de tatoeage moet nagegaan kunnen worden of een hond behoort tot
een gevaarlijke categorie en wie de eigenaar of houder is. De commissie heeft in
haar rapport een voorbeeld van drie gemeentelijke bepalingen gegeven, waarin
haar aanbevelingen zijn verwerkt.Een van deze bepalingen is artikel 2:59. In verband met de moeilijke
uitvoerbaarheid van deze twee bepalingen bevelen wij u aan de mate van te
verwachten handhavingsproblemen in de eigen gemeente (in kleine overzichtelijke
gemeenschappen zal daarvan wellicht minder sprake zijn) af te wegen tegen de
plaatselijke behoefte aan maatregelen om gevaarlijke honden onschadelijk te
houden.Modelbepalingen voor gevaarlijke rassen of typen honden respectievelijk voor
gevaarlijke gebruikshonden luiden als volgt:Artikel 2:60 Houden van hinderlijke of schadelijke dierenDoor in het eerste lid de zinsnede "buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer op ten nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Het (oude) vierde lid is daarmee vervallen.Het kan voor de omgeving hinderlijk zijn, als iemand dieren houdt. Er moet
kunnen worden ingegrepen als overlast of schade voor de openbare gezondheid
dreigt. Dan moeten belangen worden afgewogen. Daarom is gekozen voor de
constructie dat het college bevoegd wordt verklaard om de plaatsen aan te wijzen
waar naar zijn oordeel het houden van bepaalde dieren overlast of schade voor de
volksgezondheid veroorzaakt. Voorzover het college bij een aanwijzing die
betrekking heeft op gedeelten van de gemeente bevoegd is verklaard daarbij
nadere regels te geven inzake het houden van dieren, is er sprake van delegatie
van verordenende bevoegdheid als bedoeld in artikel 156 Gemeentewet. Tevens
wordt in dit verband nog gewezen worden op de Flora en Faunawet, waarin regels
worden gegevens ter bescherming van dieren.JurisprudentieHouden van duiven hinderlijk binnen de bebouwde kom. Beroep op het
gelijkheidsbeginsel faalt. ARRS 28 02 1990, JG 91.0031.Aanschrijving tot verplaatsing van een hok van een haan die geluidsoverlast
veroorzaakt. Nader onderzoek van het college verlangd. ARRS 26 02-1991, Gst.
1991, 6962, 3 m.nt. JMK, JG 91.0382 m.nt. L.J.J. Rogier.Aanschrijving verwijdering pluimvee in verband met overlast omwonenden. Vz.ARRS
02 06 1991, JG 92.0007 , AB 1991, 686 m.nt. JHvdV.Aanschrijving tot verwijdering van kraaiende haan terecht. De door het college
gehanteerde methode van geluidmeting is niet onredelijk. ARRS 09 04 1992, JG
92.0401 , GO 1992, 3, GO 1994, 2 m.nt. L.F.D, AB 1992, 583 m.nt RMvM, TMR 1994,
9 m.nt. RJdH.Overlast van een papegaai. Onvoldoende onderzoek naar de klacht. ARRS 22 12
1993, JG 93.0137 m.nt. A.B. Engberts.Aanschrijving tot verwijdering overlastgevende hanen en kippen. Relatie
Hinderwet en Hinderbesluit. ABRS 31 08 1995, JG 96.0005, MenR 1996, 60.Aanschrijving tot verwijdering paard in verband met overlast omwonenden terecht.
Klachten van omwonenden, onderzoek van bouw- en woningtoezicht en proces-verbaal
van politie geeft voldoende feitelijke onderbouwing. ABRS 03-07-1999, JG 99.0003
m.nt. W.A.G. Hillenaar.Artikel 2.4.20 (oud, nu 2:60) en 2.4.24 (oud, nu 2:64, bijen) kunnen in sommige
situaties beide worden toegepast. Artikel 2.4.24 (oud) fungeert niet als
lexspecialis ten opzichte van artikel 2.4.20 (oud). ABRS 02-06-1997, JG 99.0005
m.nt. W.A.G. Hillenaar.Zonder aanwijzing van het college kan artikel 2.4.20 geen grondslag bieden voor
de toepassing van bestuursdwang. ABRS 17-10-2001, JG 02.0025, art. 2-4-20-, art.
4-1-7b- m.nt. M. Geertsema.Het houden van hinderlijke of schadelijke dieren (artikel 2.4.20 oud).
Geluidhinder door dieren (zie voorbeeldbepaling 4:5b model-APV). Ernstige
geluidsoverlast door kikkers in een poel. Het schoonhouden en wellicht bijvullen
van een kikkerpoel zal de aanwezigheid van kikkers mogelijk bevorderen, maar dit
is onvoldoende om te concluderen dat de buurman kikkers houdt (op grond van
artikel 2.4.20 oud) en er de zorg voor heeft. Bij de besluitvorming is terecht
rekening gehouden met het feit dat de eiser in het buitengebied woont en het
gekwaak van kikkers tot gebiedseigen geluiden moet worden gerekend. Rb.
´s-Hertogenbosch, nr.AWB 99/6873 GEMWT, LJN-nr. AD4783.Artikel 2:61 Wilde dieren (gereserveerd)Artikel 2:62 Loslopend veeDit verbod dient mede de verkeersveiligheid. Herhaaldelijk gebeuren er
verkeersongelukken doordat een paard, een koe of een ander dier uit het weiland
is gebroken en zich op de weg bevindt. De verplichting om dit zoveel mogelijk te
voorkomen is daarom op haar plaats. Een verbod tot het los laten lopen van
honden, dat mede de verkeersveiligheid dient, is opgenomen in artikel 2:57.Ten slotte wordt nog gewezen op artikel 458 Wetboek van Strafrecht. Daarin wordt
het, zonder daartoe gerechtigd te zijn, laten lopen van niet uitvliegend
pluimgedierte (o.a. kippen en kalkoenen) in tuinen of op enige grond die
bezaaid, bepoot of beplant is, met straf bedreigd.Artikel 2:63 Duiven (vervallen)Artikel 2:64 Bijen (vervallen)Artikel 2:65 BedelarijMet name in de stadscentra wordt soms overlast ondervonden van bedelaars. Deze
gedragen zich soms agressief en hinderlijk door passanten aan te klampen, te
intimideren, de weg te versperren of te volgen. Hierdoor komt de openbare orde
in het geding.Omdat in 2000 de strafbaarstelling van bedelarij uit het Wetboek van Strafrecht
(voormalig artikel 432) is verdwenen, kan de politie hiertegen niet of
nauwelijks meer optreden. Bij de opheffing van de strafbaarstelling heeft de
wetgever echter expliciet de mogelijkheid opengehouden om op basis van de
gemeentelijke autonomie zo nodig een regeling terzake van bedelarij in het leven
te roepen, indien dit gedrag de openbare orde verstoort of dreigt te verstoren.
In 2006 is daarom in de model-APV bovenstaand artikel opgenomen dat beoogt
bedelarij tegen te gaan. Op grond van dit artikel kan het college gebieden
aanwijzen waar een bedelverbod geldt. Wanneer er naar het oordeel van het
college een overlastgevende situatie in een bepaald gebied ontstaat, kan het dus
een verbod instellen.Overigens valt het spelen van straatmuziek en vervolgens vragen om een
geldelijke bijdrage aan toehoorders en passanten niet onder dit bedelverbod,
maar onder de regeling van artikel 2:9. Ook de verkoop van daklozenkranten valt
niet onder dit verbod. Deze kan immers niet verbonden worden aan een vergunning
vanwege strijd met de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 7 van de
Grondwet.Omdat dit niet in elke gemeente behoefte bestaat aan zo’n bedelarij-artikel
wordt het hier gepresenteerd als een facultatief artikel.Artikel 2:66 Begripsbepaling (vervallen)Artikel 2:67 Verplichtingen met betrekking tot het
verkoopregisterArtikel 2:68 Voorschriften als bedoeld in artikel 437 ter van het Wetboek
van Strafrecht (vervallen)Artikel 2:69 Vervreemding van door opkoop verkregen goederen
(gereserveerd)Het oude artikel 2.5.4 is nu opgenomen in artikel 2:68.Artikel 2:70 Handel in horecabedrijven (vervallen)Dit artikel is verplaatst naar afdeling 8 Toezicht op horecabedrijven en is
genummerd artikel 2:32.Artikel 2:71 BegripsomschrijvingenDeze afdeling geeft regels omtrent de verkoop en bezigen van consumentenvuurwerk
rond en tijdens de jaarwisseling, in aanvulling op het Besluit van 22 januari
2002, houdende nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en professioneel
vuurwerk (verder te noemen Vuurwerkbesluit). Het Vuurwerkbesluit is op 1 maart
2002 (grotendeels) in werking getreden.Het Vuurwerkbesluit strekt tot integrale herziening van het Vuurwerkbesluit Wet
milieugevaarlijke stoffen waarbij zowel de regelgeving voor consumentenvuurwerk
als die voor professioneel vuurwerk in één nieuwe algemene maatregel van bestuur
wordt geïntegreerd. Het Vuurwerkbesluit beoogt de gehele keten van het invoeren
dan wel vervaardigen of assembleren, verhandelen, uitvoeren, opslaan, bewerken
en afsteken van vuurwerk te reguleren, met inbegrip van bepaalde
vervoershandelingen met vuurwerk. De regels ten aanzien van het vervoer van
vuurwerk zijn gesteld ter uitwerking van artikel 3 van de Wet vervoer
gevaarlijke stoffen (Wvgs).Het Vuurwerkbesluit kent dus regels voor zowel consumentenvuurwerk als
professioneel vuurwerk. De regels inzake professioneel vuurwerk zijn voor deze
afdeling niet relevant.Definitie consumentenvuurwerkVoor de omschrijving van het begrip "consumentenvuurwerk" is aansluiting gezocht
bij de omschrijving daarvan in het Vuurwerkbesluit. Consumentenvuurwerk wordt in
het Vuurwerkbesluit als volgt gedefinieerd: "vuurwerk dat is bestemd voor
particulier gebruik" (artikel 1.1.1. lid 1). Consumentenvuurwerk dient te
voldoen aan welomschreven productveiligheidseisen, zoals uitgewerkt in de
Regeling Nadere eisen aan vuurwerk (Stcrt. 243, 1997).Als consumentenvuurwerk wordt in ieder geval aangemerkt vuurwerk dat bestemd is
voor particulier gebruik - aldus artikel 1.1.2 van het Vuurwerkbesluit -
indien:
het tot ontbranding wordt gebracht door een particulier;
het te koop wordt aangeboden of ter beschikking wordt gesteld aan,
gekocht of besteld door een particulier;
het aangetroffen wordt bij een particulier;
het binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht of voorhanden
wordt gehouden met het oogmerk het aan particulieren ter beschikking te
stellen of
het is voorzien van de aanduiding: Geschikt voor particulier gebruik.
Het Vuurwerkbesluit is ingevolge artikel 1.1.3 niet van toepassing op:
vuurwerk waarvoor regels zijn gesteld bij het Warenwetbesluit Speelgoed,
zoals klappertjes voor speelgoedpistolen;
vuurwerk dat bij de Nederlandse krijgsmacht, bij de krijgsmacht van een
bondgenootschappelijke mogendheid of bij de politie in gebruik of beheer
is;
vuurwerk dat in het kader van internationaal vervoer per zeeschip of
vliegtuig binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht en niet in
Nederland wordt gelost of rechtstreeks wordt overgeladen naar een ander
zeeschip onderscheidenlijk vliegtuig.
Fop- en schertsvuurwerkFop- en schertsvuurwerk is een aparte groep consumentenvuurwerk, genoemd in
bijlage 1 van de Regeling Nadere eisen aan vuurwerk. Het gaat hierbij onder meer
om boobytraps, sterretjes, knalbonbons, confettibommen, trektouwtjes, Bengaalse
lucifers en Bengaalse handfakkels. Aan al deze voorwerpen worden eisen gesteld
aan de lading. De lading van fop- en schertsvuurwerk is (veel) kleiner dan de
lading van overig consumentenvuurwerk. De voorschriften opgenomen in bijlage 1
van het Vuurwerkbesluit zijn niet van toepassing, indien er binnen de inrichting
niet meer dan 200 kg fop- en schertsvuurwerk aanwezig is. Op grond van artikel
2.3.7 van het Vuurwerkbesluit is fop- en schertsvuurwerk het hele jaar door
verkrijgbaar en kan het ook gedurende het hele jaar worden afgestoken.Uniforme regels verkoop en afsteken consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisselingHet Vuurwerkbesluit kent voor de verkoop en afsteken van consumentenvuurwerk
tijdens de jaarwisseling een aantal uniforme regels:
een verbod om consumentenvuurwerk ter beschikking te stellen aan een
particulier (artikel 2.3.2 lid 1);
dit verbod geldt niet op 29, 30 en 31 december met dien verstande dat
als een van deze dagen een zondag is het verbod eveneens op die zondag
geldt, in welk geval het verbod om vuurwerk ter beschikking te stellen
dan niet geldt op 28 december (artikel 2.3.2 lid 2);
een verbod per levering meer dan tien kilogram consumentenvuurwerk aan
een particulier ter beschikking te stellen (artikel 2.3.3);
een verbod om consumentenvuurwerk aan een particulier bedrijfsmatig ter
beschikking te stellen op een andere plaats dan een verkoopruimte die
voldoet aan de in bijlage 1 gestelde voorschriften en de door het
bevoegd gezag overeenkomstig artikel 2.2.3 gestelde nadere eisen
(artikel 2.3.4);
een verbod om consumentenvuurwerk bedrijfsmatig ter beschikking te
stellen aan personen die jonger zijn dan zestien jaar (artikel 2.3.5);
een verbod vuurwerk tot ontbranding te brengen op een ander tijdstip dan
tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari 2.00 uur van het daarop
volgende jaar (artikel 2.3.6).
De bepalingen 2:72 en 2:73 van de model-APV zijn gebaseerd op artikel 149
Gemeentewet en zijn een aanvulling op de uniforme regels voor de verkoop en
afsteken van consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling, zoals gesteld in het
Vuurwerkbesluit.Artikel 2:72 Afleveren van vuurwerkVerkoopvergunning consumentenvuurwerkOp basis van artikel 2:72 van de model-APV kan het college aan een bedrijf of
nevenbedrijf een vergunning verlenen voor het verkopen van consumentenvuurwerk
tijdens de door het Vuurwerkbesluit aangewezen verkoopdagen. Ter bevordering van
de deregulering en het aanbrengen van meer systematiek in de model-APV zijn in
mei 2007 twee artikelen in Hoofdstuk 1 opgenomen. Artikel 1:7 bepaalt dat de
vergunning voor onbepaalde tijd geldt en artikel 1:8 bevat de algemene
weigeringsgronden die bij elke vergunning kunnen worden gehanteerd. Zie voor
meer informatie de toelichting bij de betreffende artikelen.Algemene weigeringsgronden zijn bijvoorbeeld het belang van de handhaving van de
openbare orde waaronder overlast kan worden begrepen, als het om de bescherming
van de kwetsbare medemens gaat of het belang van de volksgezondheid die door
overlast dreigt te worden aangetast. De vergunning kan daarom worden geweigerd
als het verkooppunt zich bevindt in de nabijheid van ziekenhuizen,
bejaardentehuizen en dierenasiels. In het laatste geval is er sprake van
handhaving van de openbare orde, waaronder de bescherming van dieren valt. Aan
de verkoopvergunning kunnen voorschriften worden verbonden, indien dit nodig is
wegens dwingende redenen van algemeen belang. Dit zijn de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. Zie daarvoor artikel 1:4
en het commentaar daarbij.De verkoopvergunning wordt door veel gemeenten gebruikt om, naast het uitsluiten
via het bestemmingsplan of algemene beleidsregels, een spreidingsbeleid van
verkooppunten te voeren en om het aantal verkooppunten en bijbehorende opslag te
reguleren. Ondanks het feit dat aan een dergelijke opslag de nodige
voorschriften zijn verbonden zal het toestaan van dergelijke opslagplaatsen in
bijvoorbeeld woonwijken voor de nodige maatschappelijke onrust zorgen, is
bereikbaarheid bij calamiteiten een belangrijk aspect en dient tevens gelet te
worden op de verkeersaantrekkende werking. Het Vuurwerkbesluit regelt enkel
milieutechnische eisen waar een opslag aan moet voldoen en laat de mogelijkheid
open een milieuvergunning aan te vragen bij de provincie voor 10.000 kilo en
meer opslagen. Hierbij kan voorbij gegaan worden aan de gemeente.Artikel 2:72 is gebaseerd op artikel 149 Gemeentewet. Het verdient de
aanbeveling om voor de verkoop van consumentenvuurwerk beleidsregels vast te
stellen. De beleidsregels moeten gebaseerd zijn op dwingende redenen van
algemeen belang, waartoe behoren de openbare orde, de openbare veiligheid, de
volksgezondheid en het milieu. Afhankelijk van de lokale situatie kunnen
bijvoorbeeld de volgende beleidsuitgangspunten worden opgenomen:
het vaststellen van een maximum aantal verkooppunten in de gemeente,
bijvoorbeeld gerelateerd aan inwoneraantal of spreiding over kernen;
het vaststellen van een maximaal aantal verkooppunten in het
centrum(gebied);
de onderlinge afstand tussen verkooppunten;
het uitsluiten van verkooppunten die gelegen zijn in de nabijheid van
bijvoorbeeld ziekenhuizen, bejaardentehuizen, dierenasiels,
tankstations, (afsluitbare) winkelcentra enz.
In de beleidsregels zou kunnen worden vastgesteld dat bij de beoordeling van een
vergunningaanvraag rekening wordt gehouden met eerdere resultaten van controles
door politie, brandweer, afdeling milieu van de desbetreffende gemeente of
milieudienst.KoopzondagIn de Nota van toelichting bij het Vuurwerkbesluit wordt bij de toelichting op
artikel 2.3.2 de koopzondag uitdrukkelijk uitgesloten als verkoopdag.
Consumentenvuurwerk mag niet op zondag worden verkocht. Het verbod geldt ook in
die gevallen waarin de binnen de wettelijke termijn vallende zondag door de
gemeente is aangewezen als zondag waarop winkels open mogen zijn.Artikel 2:73 Bezigen van vuurwerkIn het Vuurwerkbesluit is bepaald dat het verboden is om consumentenvuurwerk af
te steken op een ander tijdstip dan tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari
02.00 uur van het daarop volgende jaar. Het afsteken van consumentenvuurwerk
wordt op dit tijdstip toelaatbaar geacht vanwege de koppeling van het
vuurwerkgebruik aan de feestelijkheden rond de jaarwisseling en de inbedding
daarvan in de Nederlandse volkscultuur.Toch kunnen er, ondanks dat dit alleen op oudejaarsdag is toegelaten, plaatsen
zijn waar het afsteken van consumentenvuurwerk te allen tijde niet toelaatbaar
moet worden geacht (bijvoorbeeld bij ziekenhuizen, bejaardentehuizen, huizen met
rieten daken, in winkelstraten, bij dierenasiels enz.). Dit artikel geeft het
college de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het afsteken van
consumentenvuurwerk altijd verboden is.Het tweede lid maakt het mogelijk om op te treden tegen het bezigen van
consumentenvuurwerk in bijvoorbeeld een promenade, een passage, een portiek of
een volksverzameling.JurisprudentieVoorlopige voorziening. Verbod om vuurwerk op oudejaarsdag tussen 10.00 en 22.00
uur af te steken in de directe nabijheid van een verkooppunt op een
bedrijventerrein. Publiek aangekondigde sierdemonstraties, aanzuigende werking
van de voorgenomen demonstraties op het daarin geïnteresseerde publiek, directe
nabijheid van een grootschalige vuurwerkopslagplaats, gespannen sfeer tussen
verzoekers en van omliggende bedrijven, waaronder een verkooppunt van
brandstoffen, feit van algemene bekendheid dat verkoop van vuurwerk leidt tot
het afsteken van een deel daarvan in de nabijheid van dat verkooppunt.
Afsteekverbod kan in rechte stand houden. Rb. Leeuwarden 27-12-2001, 01/1133
GEMWT, LJN-nr. AD7648.2:73a CarbidbussenDit artikel is overgenomen uit de vorige APV, omdat hieraan in onze gemeente
behoefte is. De raad heeft in de vergadering van 24 november 2005 besloten het
woord ‘busdeksels’ te vervangen door ‘voorwerpen’. Lid 1c en lid 3 zijn
toegevoegd bij besluit van 24 september 2007, omdat er behoefte was aan het
reguleren van het schieten met behulp van carbid door groep(en) personen. Artikel 2:74 Drugshandel op straatAfbakening met de OpiumwetOm niet in de sfeer van de Opiumwet te treden is de passage "onverminderd het
bepaalde in de Opiumwet" opgenomen.De Opiumwet is een strafrechtelijk instrument
waarin onder meer de verbodsbepalingen staan van middelen die worden genoemd op
lijst I ("harddrugs") en II ("softdrugs") die behoren bij deze wet. Zo wordt
verboden deze middelen te bereiden, te bewerken, te verwerken, te verkopen, af
te leveren, te verstrekken, te vervoeren en aanwezig te hebben. In de Opiumwet
wordt geen aandacht besteed aan overlast ten gevolge van drugshandel op straat.
Om hiertegen te kunnen optreden is het noodzakelijk in de APV een artikel op te
nemen dat het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en van strafbare
feiten tot doel heeft.Drugshandel op straat en coffeeshopbeleidArtikel 2:74 is opgenomen om de overlast op straat tegen te gaan. Uit het
rapport van SGBO (2001) over het gebruik van de model-APV blijkt dat 86% van
alle gemeenten deze bepaling heeft overgenomen in de eigen APV. Ongeveer de
helft van de gemeenten gebruikt deze bepaling ook (incidenteel) in de
praktijk.De straathandel in drugs kan leiden tot een verstoring van de openbare orde. Om
daartegen op te treden is het noodzakelijk in de APV een bepaling op te nemen,
die tot doel heeft het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en van
strafbare feiten. In praktijk gaat het met name om harddrugs.In dit artikel zijn zowel de aanbieders als ontvangers en bemiddelaars
("drugsrunners") strafbaar gesteld. Het "kennelijk doel" kan blijken uit
ervaringsfeiten en concrete omstandigheden zoals het aanspreken van
voorbijgangers, het waarnemen van transacties enz.Steeds meer gemeenten hebben in de afgelopen jaren een coffeeshopbeleid (inzake
de verkoop van softdrugs)vastgesteld. Onderdeel van een coffeeshopbeleid -
ongeacht de vraag of er in een gemeente al dan niet coffeeshops worden
toegestaan - moet zijn dat de handel op straat wordt bestreden. Dergelijke
handel is immers een gevaar voor de beoogde scheiding van de hard- en
softdrugmarkten.Sommige gemeenten gaan nog een stap verder en hebben in de APV ook
samenscholingsverboden, verblijfsontzeggingen, enz. opgenomen. Dit geldt onder
meer voor de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. De noodzaak om
dergelijke verboden in de APV op te nemen speelt uiteraard niet voor alle
gemeenten, maar met name voor gemeenten waar de problematiek rond handel en
gebruik van drugs op straat groot is. In de model-APV zijn dan ook geen
bepalingen te vinden.JurisprudentieDoel van het Amsterdamse verbod op drugshandel op of aan de openbare weg in de
APV is het voorkomen van een aantasting van de openbare orde en strafbare
feiten. De bepaling heeft derhalve betrekking op andere gedragingen dan
strafbaar gesteld in de Opiumwet. HR 17-11-1992, NJ 1993, 409, JG 94.0005 m.nt.
A.B. Engberts.AFDELING 15. BESTUURLIJKE OPHOUDING, VEILIGHEIDSRISICOGEBIEDEN EN
CAMERATOEZICHT OP OPENBARE PLAATSEN (NIET VAN TOEPASSING)HOOFDSTUK 3. SEKSINRICHTINGEN, SEKSWINKELS, STRAATPROSTITUTIE
E.D.Algemene toelichting1. Verordenende bevoegdheid van gemeentenVolgens artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht is het exploiteren van
prostitutie niet langer in algemene zin, maar nog slechts in bepaalde
omstandigheden strafbaar. Over de vormen van exploitatie van prostitutie die
niet langer strafbaar zijn, is geen nadere formele wetgeving vastgesteld. De
enige manier om de exploitatie van prostitutie te reguleren is dus via de APV.
De gemeentelijke bevoegdheid om bij verordening regels te stellen, heeft
daardoor een autonoom karakter: bij gebrek aan nadere formele regelgeving, zijn
gemeenten immers niet verplicht om ter uitvoering daarvan bij
(medebewinds-)verordening regels vast te stellen. Hoewel autonoom, de
verordenende bevoegdheid mag uitsluitend worden aangewend “ter regeling en
bestuur inzake de huishouding van de gemeente”: blijkens artikel 108, eerste
lid, van de Gemeentewet moeten gemeenten zich daarbij namelijk beperken tot de
behartiging van belangen die zijn aan te merken als gemeentelijke belangen.Dit hoofdstuk van de APV is niet uitsluitend gebaseerd op artikel 149
Gemeentewet, maar - voorzover het betrekking heeft op prostitutie - tevens op
artikel 151a Gemeentewet.Bij artikel 19, derde lid, van de Grondwet kan de vrije keuze van arbeid worden
onderscheiden van de uitoefening daarvan. Ter waarborging van een
maatschappelijk verantwoorde arbeidsuitoefening leggen tal van
vergunningsvoorschriften daaraan beperkingen op (in het belang van
kwaliteitsbewaking, de bescherming van de cliënt, de bescherming van de
werknemer tegen gevaar en exploitatie, de bescherming van de omgeving tegen
gevaar en overlast en dergelijke). Deze vergunningsvoorschriften hebben niet als
motief het beperken van de vrijheid van arbeidskeuze en dienen dan ook niet te
worden beschouwd als beperking daarvan. Desalniettemin mogen deze
vergunningsvoorschriften - ook al liggen daaraan andere motieven ten grondslag -
niet zo ver strekken dat de vrije arbeidskeuze daardoor impliciet illusoir
wordt. De conclusie is dan ook gerechtvaardigd dat gemeenten, bijvoorbeeld aan
het beroep van bordeelhoud(st)er of van prostituee, beperkingen mogen opleggen
ter “regeling en bestuur van de gemeentelijke huishouding”: in het belang van de
openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu.Gebod of verbod; vergunning of ontheffingGemeenten die (exploitatie van) prostitutie willen reguleren en daartoe bij
verordening vergunningsvoorschriften willen vaststellen, kunnen dat doen in de
vorm van geboden of verboden.De keuze voor gebodsbepalingen ligt in de rede, indien de gemeente wenst te
volstaan met repressief toezicht en niet de behoefte heeft op (exploitatie van)
prostitutie preventief toezicht uit te oefenen. In dat geval moeten bij
(exploitatie van) prostitutie de vergunningsvoorschriften in acht worden genomen
die de gemeente daarover heeft vastgesteld, maar is daarvoor geen nadere
voorafgaande toestemming van gemeentewege vereist. Gebodsbepalingen hebben onder
meer als voordeel dat de bestuurslasten relatief beperkt zijn: nadat de gemeente
de regels “eenmalig” heeft vastgesteld, beperkt zij zich tot het uitoefenen van
toezicht op de naleving daarvan.De keuze voor verbodsbepalingen ligt in de rede, indien de gemeente wel de
behoefte voelt om niet alleen repressief maar ook preventief toezicht uit te
oefenen. In dat geval moeten vanzelfsprekend eveneens de
vergunningsvoorschriften worden nageleefd die de gemeente over (exploitatie van)
prostitutie heeft vastgesteld, maar is daarvoor bovendien de voorafgaande
toestemming van de gemeente vereist.Dit toestemmingsvereiste kan gestalte worden gegeven door (in de
verbodsbepaling) een vergunning- of een ontheffingplicht op te nemen. Een
vergunningplicht is op zijn plaats, indien de te reguleren activiteit op
zichzelf niet als ontoelaatbaar wordt beschouwd maar het wenselijk wordt geacht
dat daarop voorafgaand toezicht kan worden uitgeoefend. Verboden is in dat geval
niet de activiteit zelf, maar het verrichten daarvan zonder toestemming
(vergunning). Een ontheffingsplicht is op zijn plaats, indien de te reguleren
activiteit op zichzelf als ontoelaatbaar wordt beschouwd maar het wenselijk
wordt geacht de mogelijkheid te behouden om die, indien bijzondere
omstandigheden dat rechtvaardigen, toch te laten plaatsvinden. Verboden is in
dat geval de activiteit zelf, zij het dat daarvoor bij wijze van uitzondering
toestemming (ontheffing) kan worden verleend.Aan de opheffing van het algemeen bordeelverbod ligt de gedachte ten grondslag,
dat (exploitatie van) prostitutie voortaan op zichzelf als een toelaatbare
activiteit moet worden beschouwd en slechts strafbaar is indien er sprake is van
onvrijwilligheid of van betrokkenheid van minderjarige dan wel illegale
prostituees. Omdat de bepalingen van hoofdstuk 3 zich richten op het reguleren
van eerstgenoemde, niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie, is daarin gekozen voor de vergunningfiguur.2. Vormen van (exploitatie van) prostitutieProstitutie wordt in tal van vormen uitgeoefend en geëxploiteerd. Een aantal van
die vormen kan worden onderscheiden, naar gelang de mate waarin de prostituee
daarbij zelfstandig werkzaam is.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend in een daarvoor ingerichte ruimte en in
dienstverband (seksclubs, bordelen, privéhuizen en dergelijke), is de invloed
van de exploitant naar verhouding het grootst. In de inrichting bepalen zij de
“huisregels” voor de prostituee, die bijvoorbeeld kunnen uiteenlopen van
verplicht condoomgebruik tot de onmogelijkheid voor de prostituee om onveilig
seksueel contact te weigeren. Bij deze vorm van prostitutie wordt de hoogte van
de inkomsten van de exploitant rechtstreeks beïnvloed door het aantal
klanten.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend in een daarvoor ingerichte ruimte maar
niet in dienstverband (kamerverhuurbedrijven, raamprostitutiebedrijven,
prostitutiehotels en dergelijke), is sprake van een geringere invloed van de
exploitant en van een minder direct verband tussen het aantal klanten en de
inkomsten van de exploitant. Meestal beperkt de rol van de exploitant zich tot
het verhuren van “ramen”, en bestaat tussen exploitant en prostituee alleen een
huurovereenkomst. De prostituee werkt in hoge mate zelfstandig (en voor
zichzelf), al kan die zelfstandigheid worden beperkt door andere omstandigheden
zoals een afhankelijkheid van de exploitant of een (slechte) eigen financiële
situatie.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend buiten een daarvoor ingerichte ruimte maar
wel in dienstverband (escortbedrijven en dergelijke), geldt weer wel dat het
aantal klanten rechtstreeks van invloed is op de inkomsten van de exploitant. De
prostituee werkt daarbij echter niet in het bedrijf van de exploitant, maar in
een hotel of bij klanten thuis. De bemoeienis van de exploitant met de werkwijze
van de prostituee is daardoor relatief gering.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend buiten een daarvoor ingerichte ruimte en
niet in dienstverband (straatprostitutie, thuiswerk en dergelijke) is de
zelfstandigheid van de prostituee doorgaans het grootst. Straatprostituees
werven hun klanten op de openbare weg. Thuiswerk(st)ers adverteren soms in
bladen, maar beschikken vaak ook over een vaste klantenkring die zich uitbreidt
langs informele weg. Op zichzelf zijn zij in staat zelf “de regels te bepalen”.
Maar doordat de onderhandelingen tussen klant en prostituee in korte tijd moeten
worden afgerond en de werksituatie vaak onveilig is, is de machtspositie van
klanten relatief sterk. Die wordt nog versterkt doordat straatprostituees veelal
drugs gebruiken; de noodzaak om hun verslaving te bekostigen, kan verder afbreuk
doen aan hun onderhandelingspositie.Genoemde vormen van (exploitatie van) prostitutie onderscheiden zich niet alleen
voor wat betreft de zelfstandigheid van de prostituee, maar ook voor wat betreft
de invloed op de openbare ruimte van elk van die vormen. Zo behoeft bijvoorbeeld
geen betoog, dat van “zichtbare” vormen (straat- en raamprostitutie) een veel
sterkere uitstraling op de woon- en leefomgeving uitgaat dan van club- of
escortprostitutie. Wel kan worden opgemerkt dat omdat raamprostitutie meer
zichtbaar is, wel betere controlemogelijkheden voorhanden zijn. Het ligt dan ook
in de rede dat dit onderscheid in het gemeentelijk prostitutiebeleid tot
uitdrukking zal komen.Bevoegdheden opsporingsambtenaren en toezichthoudersDit hoofdstuk bevat geen bepalingen over opsporingsambtenaren en
toezichthouders. Hun bevoegdheden zijn geregeld in hoofdstuk 6 van deze
model-APV en in de artikelen 5:11 tot en met 5:20 van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb).Gemeenten die in de vergunning nadere vergunningsvoorschriften opnemen met
daarin eisen ten aanzien van (volks)gezondheid en hygiëne waarvan de controle
het best kan geschieden door GGD-artsen, kunnen desgewenst deze functionarissen
als toezichthouder aanwijzen. Hierbij kan wel worden opgemerkt dat er spanning
kan ontstaan tussen de functie van vertrouwenspersoon en de taak als
toezichthouder. Op die manier kunnen zij de bevoegdheden verkrijgen die voor
adequate controle noodzakelijk zijn.JurisprudentieNulbeleid. “Bescherming openbare zeden” in bestemmingsplan is geen
motief.LJN-nr. AE2838, JG 02.0108 m.nt. A.L. Esveld.Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook al
zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde plaats
feitelijk onmogelijk maken. LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m.nt. A.L. Esveld.De omstandigheid dat de prostituees in afwachting van een beslissing op de
aanvraag rechtmatig in Nederland verblijven maakt niet dat zij in dat stadium
aan de zogenoemde Associatieovereenkomsten aanspraak kunnen ontlenen om arbeid
als zelfstandige te mogen verrichten. LJN-nr. AO3839, JG 04.0112 m.nt. A.L.
Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150
m.nt. A.L. Esveld.Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig, onverlet de
planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut. LJN-nr. AT4882, JG
05.0079 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:1 BegripsomschrijvingenProstitutie en prostituee(onder a en b)Deze omschrijving van het begrip “prostitutie” is afgeleid van de definitie in
artikel 273f, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht. Om onder andere
taalkundige redenen zijn de termen “derde” en “betaling” uit de definitie in het
Wetboek van Strafrecht in deze definitie vervangen door respectievelijk “ander”
en “vergoeding”.Seksinrichting (onder c)Het begrip seksinrichting is het centrale begrip voor deze verordening.
Seksinrichtingen zijn er in verschillende varianten. Daarom is in deze definitie
bewust gekozen voor een algemene omschrijving. Die omschrijving sluit aan bij
het spraakgebruik en in diverse rechterlijke uitspraken gehanteerde definities
(zie onder andere: Pres. Rb Amsterdam 24 januari 1997; Awb 96/12338 GEMWT; niet
gepubliceerd). “Seksinrichting” als hier omschreven zijn inrichtingen waarin op
bedrijfsmatige wijze seksuele diensten worden verleend, dan wel waarin deze
diensten in een zodanige omvang en met een zodanige frequentie worden aangeboden
dat die als bedrijfsmatig kunnen worden aangemerkt. Deze constructie (alsof het
bedrijfsmatig was) komt ook voor in de Wet milieubeheer.In de definitie is gekozen voor de term “besloten ruimte”, omdat dit meer omvat
dan het begrip “gebouw”. Onder besloten ruimte worden ook begrepen een vaar- of
een voertuig. Het bijvoeglijk naamwoord “besloten” duidt erop dat de ruimte zich
niet in de open lucht bevindt. Het moet dus gaan om een overdekt en geheel of
gedeeltelijk door wanden omsloten ruimte, die al dan niet met enige beperking
voor het publiek toegankelijk is.Veel voorkomende vormen van seksinrichtingen zijn in deze omschrijving
uitdrukkelijk genoemd. Dit om iedere discussie over de vraag of dit type
inrichting als seksinrichting dient te worden aangemerkt, te voorkomen. Dit
zijn: (raam)prostitutiebedrijven, erotische-massagesalons, seksbioscopen,
seksautomatenhallen, sekstheaters of parenclubs. Sommige van deze begrippen
behoeven wellicht nadere toelichting. Onder een prostitutiebedrijf worden niet
alleen bordelen en clubs begrepen, maar ook andere ruimten waarin prostitutie
plaatsvindt, zoals zogenaamde prostitutiehotels die speciaal aan prostituees
voor korte tijd kamers verhuren. Onder raamprostitutiebedrijf dient te worden
verstaan een inrichting met een of meer ramen van waarachter de prostituee
tracht de aandacht van passanten op zich te vestigen. Een seksbioscoop is een
inrichting waarin hoofdzakelijk vertoningen van erotisch-pornografische aard
worden gegeven door middel van audiovisuele apparatuur. Dit is in afwijking van
een seksautomatenhal, waarin dergelijke vertoningen van erotisch-pornografische
aard worden gegeven door middel van automaten en van een sekstheater, waarin
deze vertoningen anders dan door middel van audiovisuele apparatuur of automaten
- met andere woorden “live” - worden gepresenteerd. Voor zowel de seksbioscoop,
de seksautomatenhal als het sekstheater geldt dat daarin hoofdzakelijk
voorstellingen van erotisch-pornografische aard worden gegeven. Een café
bijvoorbeeld, waarin incidenteel een striptease-optreden plaatsvindt, dient
derhalve niet als “sekstheater” te worden aangemerkt. Zo’n optreden moet echter
worden beschouwd als een evenement (een “voor publiek toegankelijke verrichting
van vermaak”), waarvoor volgens artikel 2:25 vergunning van de burgemeester
vereist is.Escortbedrijf (onder d)Een escortbedrijf is een bedrijf dat - meestal telefonisch - bemiddelt tussen
klanten en prostituees. De prostituee bezoekt de klant, of gaat met de klant
naar een andere plaats. Een escortbedrijf is geen inrichting. Het kan een
kantoortje zijn, maar ook een telefooncentrale, een mobiele telefoon of een
website op Internet. De plaats van de bedrijfsruimte is bepalend voor de
vergunningplicht. Een escortbedrijf biedt de services actief aan door middel van
advertenties en andere reclame-uitingen. Uiteraard kan er ook sprake zijn van
een combinatie van een seksinrichting en een escortservice.Sekswinkel (onder e)De omschrijving van het begrip “sekswinkel” is ontleend aan de Winkeltijdenwet.
Ook in deze begripsomschrijving is bepaald dat hoofdzakelijk van verkoop van
goederen in casu van erotisch-pornografische aard sprake moet zijn. Zonder die
aanduiding zouden immers vele tijdschriftenwinkels als sekswinkel moeten worden
aangemerkt.Op de openingstijden van sekswinkels is het regime van de Winkeltijdenwet van
toepassing. Een sekswinkel is geen “seksinrichting” als hierboven omschreven; de
exploitatie ervan is niet onderworpen aan de vergunningplicht van artikel 3:4,
eerste lid. De vestiging van sekswinkels zal doorgaans afdoende kunnen worden
gereguleerd langs de weg van het bestemmingsplan. Indien dat in aanvulling
daarop (in het belang van de openbare orde of de woon- en leefomgeving) raadzaam
wordt geacht, kan worden overwogen de exploitatie van sekswinkels te verbieden
in aangewezen gebieden of delen van de gemeente en daartoe artikel 3:10 op te
nemen. Indien wordt afgezien van het opnemen van artikel 3:10 kan onderdeel e in
artikel 3:1 achterwege worden gelaten en komt de titel van afdeling 2
“Seksinrichtingen, straatprostitutie en dergelijke” te luiden.Bezoeker (onder h)Het behoeft geen betoog dat, tegen de achtergrond van de bij of krachtens de
artikelen 3:6 of 3:7 vastgestelde sluitingsuren, niet alle in de inrichting
aanwezige personen als “bezoeker” moeten worden aangemerkt.Van het begrip “bezoeker” zijn behalve de exploitant(en), de beheerder(s), de
prostituees en de personeelsleden van de exploitant, tevens toezichthouders en
opsporingsambtenaren uitgezonderd, alsmede andere personen wier aanwezigheid in
de inrichting wegens dringende redenen noodzakelijk is (hierbij valt te denken
aan personen die de inrichting moeten kunnen betreden voor het leveren van
goederen, of voor het uitvoeren van reparatie- of onderhoudswerkzaamheden).JurisprudentieEen bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174 lid
1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie woonbebouwing.
LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.Prostitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. LJN-nr. AH9858, JG
03.0194 m. nt. A.L. Esveld.Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan. LJN-nr.
AE6669, JG 03.0024 m. nt. A.L. Esveld.Een parenclub met erotisch café levert niet meer overlast op dan een
relaxbedrijf met horeca. Bestemmingsplan als weigeringgrond in de APV aanvaard.
LJN-nr.AF9857, JG 04.0111 , m.nt. A.L. Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150,
m.nt. A.L. Esveld.Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig, onverlet de
planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut. LJN-nr. AT4882, JG
05.0079 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:2 Bevoegd bestuursorgaanDe artikelen 160 en 174 van de Gemeentewet maken deze bevoegdheidsafbakening
noodzakelijk. Volgens artikel 160 is het college belast met de uitvoering van
raadsbesluiten (waaronder autonome verordeningen als deze) tenzij bij of
krachtens de wet de burgemeester daarmee is belast. Dit laatste doet zich hier
voor: artikel 174 belast de burgemeester namelijk met “het toezicht op de
openbare samenkomsten en vermakelijkheden, alsmede op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven” (eerste lid) en met “de
uitvoering van verordeningen voorzover deze betrekking hebben op het in het
eerste lid bedoelde toezicht” (derde lid).In veruit de meeste gevallen dient de burgemeester derhalve te worden aangemerkt
als het bevoegde bestuursorgaan. Zijn bevoegdheid betreft namelijk de voor het
publiek openstaande gebouwen en de openbare samenkomsten en vermakelijkheden. In
de definitie van seksinrichtingen is echter het ruimere begrip “ruimte”
opgenomen. Dat betekent dat het college bevoegd is als het gaat om met name de
vaar- en voertuigen. Ook is het college bevoegd als het gaat om escortbedrijven.
Het gebruik van de openbare weg, waarbij in dit verband met name gedacht moet
worden aan de aanwijzing van tippelzones, is een bevoegdheid van het college. Om
deze afbakening - waar aan de orde - niet steeds opnieuw volledig te moeten
weergeven, is in hoofdstuk 3 het begrip “bevoegd bestuursorgaan” gehanteerd en
is dat in artikel 3:2 eenmalig gedefinieerd.Van de specifieke aard van de seksinrichting is afhankelijk wie in een concreet
geval bevoegd is: het college of de burgemeester. Aangezien van onbevoegd
genomen besluiten vernietiging in de rede ligt, moet deze vraag met
zorgvuldigheid worden beantwoord.Op grond van artikel 168, eerste lid, van de Gemeentewet kan het college een of
meer van zijn bevoegdheden opdragen aan een of meer van zijn leden. Het gaat
hierbij om mandaat: de opgedragen bevoegdheid wordt uitgeoefend uit naam en
onder verantwoordelijkheid van het college (tweede lid), dat daarover bovendien
aanwijzingen kan geven (derde lid). Om de uitvoering van het gemeentelijk
prostitutiebeleid zoveel mogelijk te stroomlijnen, zou het college zijn
bevoegdheid terzake kunnen mandateren aan de burgemeester. Dit doet er niet aan
af dat goed moet worden bezien, of een concreet te nemen besluit een besluit van
de burgemeester zelf of van het college is.JurisprudentieBlijkens ARRS 27 augustus 1993 moet een raamprostitutiebedrijf worden beschouwd
als een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174, eerste lid,
van de Gemeentewet, ten aanzien waarvan mitsdien de burgemeester exclusief
bevoegd is, JG 94.0053.Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174 lid
1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie woonbebouwing.
LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.Ook (reguliere) bestuursrechtelijke bevoegdheden ter handhaving van de openbare
orde behoren exclusief toe aan de burgemeester. LJ-nr. AR3854, JG 05.0004 m.nt.
A.L. Esveld.Artikel 3:3 Nadere regelsVergunningsvoorschriften die voor de exploitatie van alle (of bepaalde
categorieën van) seksinrichtingen zouden moeten gelden, kunnen krachtens dit
artikel door het college worden vastgesteld als algemeen verbindende
voorschriften. Artikel 3:3 ziet dus op delegatie van regelgevende bevoegdheid
als bedoeld in artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet. Vanzelfsprekend zijn
de regels over de bekendmaking van algemeen verbindende voorschriften hierbij
van overeenkomstige toepassing.Ook kan het bevoegde bestuursorgaan zelf (nogmaals: meestal de burgemeester)
over zijn bevoegdheid beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81 van
de Awb. Evenals algemeen verbindende voorschriften nopen beleidsregels het
bevoegd bestuursorgaan eveneens tot het volgen van een vaste gedragslijn bij het
toepassen van de desbetreffende bevoegdheid, zij het niet onder alle
omstandigheden: gelet op artikel 4:84 van de Awb moet het bevoegd bestuursorgaan
namelijk handelen overeenkomstig de beleidsregel “tenzij dat voor een of meer
belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden
onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen”.
Indien het wenselijk wordt geacht om een bevoegdheid als regel op een bepaalde
wijze toe te passen, maar in bijzondere gevallen anders te kunnen besluiten,
ligt het dus in de rede daarover geen “nadere regel” maar een beleidsregel vast
te stellen.Artikel 3:4 SeksinrichtingenEerste lidZoals uiteengezet in de Algemene toelichting hoofdstuk 3 onder 2, is er hier
voor gekozen de exploitatie van seksinrichtingen en escortbedrijven te reguleren
door middel van de vergunningfiguur. Uit het eerste lid vloeit een voor de hele
gemeente geldende vergunningplicht voort. Het wijzigen van de seksinrichting
valt eveneens onder de vergunningplicht. Met het wijzigen wordt bedoeld een
wijziging van welke aard dan ook. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
verandering van bouwkundige aard, het aantal exploitanten, de wijze van
exploitatie en de naam van een of meerdere exploitanten. Dit is om te voorkomen
dat de vergunning uit de pas loopt met de feitelijke situatie.Het is ook mogelijk om een gedifferentieerd vergunningstelsel vast te stellen,
indien de lokale omstandigheden het wenselijk maken dat seksinrichtingen (alle,
of bepaalde soorten) geografisch worden geconcentreerd. De mogelijkheid om - met
vergunning - een seksinrichting te exploiteren, bestaat dan uitsluitend in
daartoe aangewezen gebieden of delen van de gemeente en is voor het overige
verboden. Zo’n beleid wordt veelal ingegeven door het belang van de openbare
orde, de openbare veiligheid of de volksgezondheid of de bescherming van het
milieu (Europese Dientenrichtlijn) : het concentreren van seksinrichtingen in
bepaalde gebieden kan bijvoorbeeld gewenst zijn, om daarop met voldoende
intensiteit toezicht te kunnen uitoefenen. Behalve ten aanzien van
seksinrichtingen in het algemeen, kan een dergelijk beleid vanzelfsprekend ook
worden gevoerd ten aanzien van een of meer vormen daarvan.Ook kan, om de exploitatie van seksinrichtingen te reguleren vanuit het belang
van openbare orde enz. ervoor worden gekozen het aantal vergunningen dat kan
worden verleend aan een maximum te binden. Zo’n maximumbeleid kan ook neergelegd
worden in een bestemmingsplan. Het kan “zelfstandig” worden toegepast, maar kan
ook worden gehanteerd ter ondersteuning van genoemd concentratiebeleid: denkbaar
is immers dat een maximumbeleid een waardevolle bijdrage kan leveren bij de
bescherming van de openbare orde, enz. in gebieden die zijn aangewezen voor het
exploiteren van seksinrichtingen. Indien de plaatselijke omstandigheden daartoe
aanleiding geven, kan een maximumbeleid worden toegesneden op de uiteenlopende
vormen van seksinrichtingen. Zo kan in een gemeente met het oog op de
bescherming van de openbare orde e.a. beleid worden gevoerd waarin de vestiging
van raamprostitutiebedrijven slechts in zeer beperkte mate, of zelfs in het
geheel niet wordt toegestaan.In een vergunningvoorschrift ten behoeve van een prostitutiebedrijf kan
uiteraard ook het aantal werkzame prostituees worden gemaximeerd, waardoor de
splitsing van ramen of werkruimten - in het verleden kwam dit met name voor bij
raamprostitutie - kan worden voorkomen (ARRS 29-08-1989; Gst. 6901, 6 en JG
90.0003 . Zie verder de toelichting bij artikel 3:13, tweede lid, onder a.Het is mogelijk exploitatievergunningen te verlenen voor een bepaalde duur,
bijvoorbeeld 2 jaar, zodat periodiek het functioneren van inrichting(en) of het
gemeentelijk beleid terzake kan worden geëvalueerd. Zie bij de toelichting op
artikel 1:7.In deze bepaling is ervoor gekozen om escortbedrijven aan dezelfde
vergunningplicht als seksinrichtingen te onderwerpen. Hierdoor wordt een
eenduidige systematiek gehanteerd. De vergunning zal echter veel minder
omvattend (kunnen) zijn, omdat de activiteiten van een escortbedrijf nu eenmaal
niet in een inrichting plaatsvinden. De toetsing van de vergunningaanvraag zal
zich derhalve veelal beperken tot de toetsing van de antecedenten van de
exploitant en beheerder. Tegen die achtergrond is het denkbaar dat gemeenten
voor escortbedrijven geen vergunningplicht, maar een meldingsplicht
instellen.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Tweede lidDe ruime strekking van de in het eerste lid genoemde vergunningplicht laat
vanzelfsprekend onverlet, dat het bevoegd bestuursorgaan zich aan de hand van
een ingediende vergunningaanvraag een oordeel moet (kunnen) vormen over alle
rechtstreeks bij het te nemen besluit betrokken belangen (artikel 3:4 van de
Awb). Indiening en inontvangstneming van een aanvraag staan dus nadrukkelijk in
het teken van het vergaren van alle kennis over relevante feiten en betrokken
belangen, die nodig is om tot een zorgvuldige afweging te kunnen komen.In het tweede lid is bepaald dat in de aanvraag ten minste moet zijn vermeld wat
de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf is en wie de exploitant en de
beheerder zijn. Voor de beoordeling van de vergunningaanvraag en voor de
ingevolge artikel 1:4 op te leggen vergunningsvoorschriften of beperkingen is de
aard van de seksinrichting relevant. Het is van belang te weten of het om
bijvoorbeeld een prostitutiebedrijf of een sekstheater gaat, of een combinatie.
De vraag of vergunning kan worden verleend voor raamprostitutiebedrijven, wordt
in de meeste gevallen strenger beoordeeld dan een andere seksinrichting.
Raamprostitutiebedrijven hebben doorgaans een beduidend sterkere (nadelige)
invloed op de openbare ruimte dan bijvoorbeeld clubs. Denkbaar is dat het
bevoegd bestuursorgaan op een bepaalde locatie een prostitutiebedrijf
toelaatbaar acht maar ter voorkoming van verkeersoverlast, een
raamprostitutiebedrijf niet of slechts in beperkte mate. In dat geval moet het
bevoegd bestuursorgaan zich er bij beoordeling van de aanvraag van bewust
(kunnen) zijn dat aan een te verlenen vergunning het voorschrift dient te worden
verbonden dat het ter plaatse te exploiteren prostitutiebedrijf niet van
zogenaamde vitrines of ramen respectievelijk slechts van een bepaald aantal
vitrines mag zijn voorzien. Door wie de inrichting zal worden geëxploiteerd en
beheerd is relevant, omdat deze personen niet van slecht levensgedrag mogen zijn
en dienen te voldoen aan de eisen van zedelijk gedrag, zoals gesteld in artikel
3:5. De vergunningverlening is bovendien persoonsgebonden en niet overdraagbaar.
Dit blijkt uit artikel 1:5.Lex silencio positivoDeze vergunning beschermt wezenlijke belangen, met name de openbare orde en
volksgezondheid. Het is hoogst onwenselijk zijn als deze vergunning van
rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke toets van de aanvraag
heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio positivo is hier dan ook
niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen belang, zoals de openbare orde
en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing
verklaard.JurisprudentieParenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan. LJN-nr.
AE6669, JG 03.0024 ,m. nt. A.L. Esveld.Bouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden geweigerd
(bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is daartegen uit een
oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan. LJN-nr. AK4053, JG 03.0195 m.
nt. A.L. Esveld.Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook al
zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde plaats
feitelijk onmogelijk maken. LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m. nt. A.L. EsveldArtikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerderDe opheffing van het algemeen bordeelverbod is onder meer gericht op het
“decriminaliseren” van de niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie. Daarom is het, ook volgens de wetgever, van belang dat bij de
besluitvorming over een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een
seksinrichting rekening gehouden kan worden met de antecedenten van de daarbij
betrokken personen: de exploitant en de beheerder(s).Aan het orgaan dat bevoegd is (meestal de burgemeester) vergunningen als bedoeld
in dit hoofdstuk af te geven, kunnen gegevens uit de justitiële
documentatieregisters worden verstrekt over personen die als exploitant of
beheerder zijn vermeld in een aanvraag . (artikel 13 van het Besluit justitiële
gegevens)In artikel 3:5. wordt zo veel mogelijk dezelfde terminologie gehanteerd en
worden nagenoeg dezelfde eisen gesteld als in artikel 5 van de Drank- en
Horecawet en het daarop gebaseerde Besluit eisen zedelijk gedrag Drank- en
Horecawet. Dit heeft als voordeel dat voor seksinrichtingen waarvoor tevens een
vergunning krachtens de Drank- en Horecawet is vereist een antecedentenonderzoek
kan worden verricht. Belangrijker nog dan dit procedurele argument is het feit
dat inhoudelijk min of meer dezelfde belangen wegen bij de
antecedentenbeoordeling. In aanvulling op het Besluit eisen zedelijk gedrag
Drank- en Horeca zijn in deze bepaling zedendelicten en mishandeling uit het
Wetboek van Strafrecht en overtredingen van de Vreemdelingenwet en de Wav
opgenomen. De toevoeging van bepalingen over misdrijven tegen de zeden en
mishandeling dienen ter bescherming van de prostituees. De relevantie van de
opname van de Vreemdelingenwet en de Wav is gelegen in de bestrijding van de
mensenhandel.Net als in de Drank- en Horecawet kan de aanduiding “in enig opzicht slecht
levensgedrag” in het eerste lid onder b. méér omvatten dan wat gesteld is in de
navolgende leden. Anders gezegd: lid 2 tot en met 5 geven aan wanneer in elk
geval sprake is van “in enig opzicht slecht levensgedrag”. Dat het niet als een
limitatieve opsomming dient te worden opgevat blijkt uit het gebruik van het
woord “naast” aan het begin van het tweede lid.Bij de beoordeling van deze zedelijkheidseisen, de verkregen gegevens uit de
justitiële documentatie en de toetsing ervan aan het besluit, kan worden
aangesloten bij de daarover reeds bestaande jurisprudentie.Jurisprudentie“In enig opzicht van slecht levensgedrag” ex artikel 3:5, eerste lid, onder b
omvat meer dan de “onherroepelijke veroordeling” ex tweede lid, onder b van de
model-APV. LJN-nr. AO6071 JG 04.0076 m.nt. A.L. Esveld.De algemene norm, neergelegd in artikel 3:5, eerste lid, aanhef en onder b, van
de APV, dat de exploitant en de beheerder niet in enig opzicht van slecht
levensgedrag zijn, houdt als zodanig geen beperking in van de vrijheid van
arbeidskeuze als bedoeld in artikel 19, derde lid, van de Grondwet, aangezien
niet gebleken is dat de beperking verder strekt dan noodzakelijk kan worden
geacht voor het met de norm beoogde doel, te weten een maatschappelijk
verantwoorde beroepsuitoefening. Wel dient er bij de uitleg van de bepaling van
de APV van uit te worden gegaan dat geen sprake is van slecht levensgedrag
indien het tegenwerpen van de bepaling in het concrete geval leidt tot een
onevenredig zware beperking van de vrijheid van arbeidskeuze. ABRS 28-02-2007
(Uden), 200603367/1, LJN-nr. AZ9519Artikel 3:6 SluitingstijdenEerste lidDe in het eerste lid opgenomen sluitingsbepaling is gegrond op artikel 149 van
de Gemeentewet. De raad kan verplichte sluitingstijden voor openbare (waaronder
seks)inrichtingen vaststellen ter bescherming van de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid of de bescherming van het milieu. Deze
bevoegdheid houdt evenzeer in dat een afwijkende sluitingsplicht kan worden
vastgesteld voor de zondag. Sommigen concluderen uit artikel 7 van de Zondagswet
dat de gemeenteraad niet bevoegd is een speciaal voor de zondag geldende
sluitingsregeling vast te stellen. Volgens HR 22-07-1960, AB 1961, p. 15, belet
dit artikel de raad echter niet om voor de zondag een afwijkende regeling te
treffen voor het sluitingsuur van openbare inrichtingen als deze, mits de grond
voor de afwijking van de voor de andere dagen geldende regeling niet is gelegen
in het bijzondere karakter van de zondag. Volgens de Hoge Raad beoogt de
Zondagswet naar haar strekking niet de gemeentelijke wetgever te beperken in
zijn bevoegdheid om ter afwering van verstoring van de openbare orde
voorzieningen te treffen.De in het eerste lid opgenomen sluitingsbepaling maakt onderscheid tussen
werkdagen en het weekeinde. Uiteraard kan worden gekozen voor een ander (of
geen) onderscheid, zoals ook - door aanpassing van het eerste lid, of in de vorm
van een nadere regel als bedoeld in artikel 3:3 - voor verschillende typen
seksinrichtingen een verschillend sluitingstijdenregime kan worden
vastgesteld.De hier opgenomen sluitingsurenregeling (want van toepassing op het begrip
“seksinrichting”) heeft geen betrekking op sekswinkels. Zoals vermeld in de
toelichting bij artikel 3:1, onder e, is op sekswinkels het regime van de
Winkeltijdenwet van toepassing.Tweede lidHet bevoegd orgaan kan door middel van een voorschrift als bedoeld in artikel
1:4 voor een of meer afzonderlijke seksinrichtingen andere sluitingstijden
vaststellen. Volgens het tweede lid kan daartoe een voorschrift worden verbonden
aan de vergunning die aan de exploitant van de betrokken inrichting(en) zal
worden verleend. Zo’n vergunningvoorschrift is er een als bedoeld in artikel 1.4
en moet mitsdien strekken ter bescherming van het belang of de belangen in
verband waarmee de vergunning vereist is.Over de uitoefening van deze bevoegdheid kan het bevoegd bestuursorgaan
desgewenst beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81, eerste lid,
van de Awb. Daarin kan bijvoorbeeld worden vastgelegd dat, bij het beantwoorden
van de vraag of voor een afzonderlijke inrichting bij vergunningvoorschrift
afwijkende sluitingstijden zullen worden vastgesteld, per categorie
seksinrichting als regel een bepaald beleid wordt gehanteerd. Van het voor die
categorie geldende beleid kan het bevoegd bestuursorgaan in een concreet geval
(gemotiveerd) afwijken, indien het dat noodzakelijk acht in het belang van
bijvoorbeeld de openbare orde, de woon- en leefomgeving en dergelijke.Derde lidAnders dan de sluitingsbepalingen van het eerste en tweede lid, richt het derde
lid zich tot de bezoeker van een seksinrichting. Indien een bezoeker met
toestemming van de exploitant of beheerder in de inrichting aanwezig is
gedurende de tijd dat deze gesloten dient te zijn, handelt hij in strijd met het
derde lid. Indien een bezoeker echter zonder toestemming van de exploitant of
beheerder in de inrichting aanwezig is en zich niet op diens eerste vordering
verwijdert, handelt hij in strijd met artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk). Laatstgenoemde bepaling staat aan het opnemen van het derde
lid niet in de weg: artikel 138 ziet toe op de bescherming van de aan de
eigendom verbonden rechten; het derde lid van artikel 3:6 strekt tot handhaving
van een publiekrechtelijke regeling.JurisprudentieBlijkens Vz.AGRS 24-01-1985, WO RvS 1985, G9, kan aan de Hinderwetvergunning een
sluitingsuur worden verbonden ter voorkoming van hinder voor de omgeving,
bijvoorbeeld door komende en gaande bezoekers. Hierop is nader ingegaan in AGRS
0802-1991, ABkort 1991, 281, waarin is vermeld dat bij verlening van een
hinderwetvergunning aan een inrichting waarbij van de bezoekers hinder te
duchten is, een voorschrift betreffende het sluitingsuur ter voorkoming of
beperking van die (geluid)hinder niet kan worden gemist, en dat een
hinderwetvergunning waarin zo’n voorschrift ontbreekt zich niet verdraagt met
artikel 17 van de Hinderwet.Blijkens de Kroonjurisprudentie mag daarbij slechts rekening worden gehouden met
“normale” hinder in de nabije omgeving van de inrichting. Alleen die overlast is
volgens de Kroon te beschouwen als hinder in de zin van de Hinderwet (thans: de
Wet milieubeheer), een van de belangen die deze wet beoogt te beschermen.
Excessieve hinder door gedrag van bezoekers en overlast die zich afspeelt een of
meer straten van de inrichting vandaan, vallen volgens de Kroon niet onder de
wetsterm “hinder”. Aan een gemeentelijke verordening die een algemene
sluitingsuurregeling bevat ter voorkoming of beperking van excessieve en verder
verwijderde overlast, ligt dan een ander motief ten grondslag dan aan de Wet
milieubeheer. Dit gaat op voor artikel 3.2.3 (oud), dat niet is toegespitst op
de specifieke situatie in en rond seksinrichtingen, maar dat zich richt op de
nadelige invloed van de aanwezigheid van zulke inrichtingen als zodanig op de
openbare orde en de woon- en leefomgeving ter plaatse (daartoe ARRS 31-12-1986,
AB 1987, 326).Artikel 3:7 Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke)
sluitingEerste lidTen opzichte van artikel 3:6 (bij of krachtens welke bepaling kan worden
voorgeschreven wat voor seksinrichtingen het “reguliere” sluitingstijdenregime
is) biedt artikel 3:7 de mogelijkheid om daarvan al dan niet tijdelijk af te
wijken. Volgens het eerste lid kan die afwijking inhouden dat:
voor (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk andere
sluitingstijden worden vastgesteld dan de bij of krachtens artikel 3:6
gestelde; of
van (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk de - algehele of
gedeeltelijke - sluiting wordt bevolen.
Aan zo’n tijdelijke afwijking moeten een of meer van de in artikel 3:13, tweede
lid, genoemde belangen ten grondslag liggen, of er moet sprake zijn van
strijdigheid met het bepaalde in dit hoofdstuk. Het bevoegd bestuursorgaan kan
daartoe overgaan indien het dat noodzakelijk acht in het belang van de openbare
orde, de woon- en leefomgeving, de voorkoming of beperking van overlast en
dergelijke.De bevoegdheid tot het tijdelijk vaststellen van andere sluitingsuren (als
bedoeld in het eerste lid, onder a) kan zich uitstrekken tot alle in de gemeente
gevestigde seksinrichtingen en onderscheidt zich daarin van de bevoegdheid
genoemd in artikel 3.2.3, tweede lid, die individueel gericht is. Tijdelijke
sluiting (als bedoeld in het eerste lid, onder b) kan daarentegen slechts van
afzonderlijke inrichtingen worden bevolen.In het eerste lid, aanhef en onder b, is het bevoegd bestuursorgaan een
expliciete sluitingsbevoegdheid gegeven. Deze bevoegdheid is te onderscheiden
van de bevoegdheid tot aanzegging van bestuursdwang als bedoeld in artikel 5:21
van de Awb die door artikel 3:7 onverlet wordt gelaten. Met toepassing van
bestuursdwang wordt kort gezegd beoogd een onrechtmatige situatie weer in
overeenstemming te (doen) brengen met het recht. De in het eerste lid, onder b,
opgenomen sluitingsbevoegdheid moet daarentegen veel meer worden gezien als een
(bestuursrechtelijke) sanctie op inbreuken op het in dit hoofdstuk
bepaalde.Indien nodig kan de naleving van een krachtens het eerste lid, onder b, gegeven
sluitingsbevel worden afgedwongen door toepassing van bestuursdwang. Om een
opeenstapeling van bestuursrechtelijke procedures te voorkomen, verdient het
aanbeveling te bezien of met het sluitingsbevel tevens (preventief)
bestuursdwang kan worden aangezegd. Daarvoor is wel vereist dat er een
klaarblijkelijke dreiging bestaat dat de desbetreffende overtreding
daadwerkelijk zal plaatsvinden en dat er schade dreigt.De sluitingsbevoegdheid is in de praktijk meermalen toegepast in gevallen waarin
openbare inrichtingen het decor vormden voor allerlei vormen van criminaliteit.
Ook prostitutiebedrijven zijn daarvoor in het verleden een aantrekkelijke plaats
gebleken. Het betrof daarbij doorgaans delicten als het bezitten of verhandelen
van verdovende middelen of vuurwapens, het tewerkstellen van jongeren of van
illegalen, heling en dergelijke. Feiten als deze zijn strafbaar gesteld in het
Wetboek van Strafrecht, de Opiumwet en de Wet wapens en munitie. Het naar
aanleiding daarvan toepassen van de sluitingsbevoegdheid als hier bedoeld, is
niet in strijd met deze formeel-wettelijke regelingen omdat daaraan een
afwijkend oogmerk ten grondslag ligt. Veel van de gedragingen als hier bedoeld
spelen zich weliswaar af in de inrichting, maar hebben tevens een uitstraling op
de openbare orde en de woon- en leefomgeving buiten de inrichting. Voor
toepassing van de sluitingsbevoegdheid is wel vereist, dat de hier bedoelde
overtredingen een meer dan incidenteel karakter hebben.Tweede lidEen besluit op grond van het eerste lid (zowel onder a als b), richt zich
doorgaans tot een of meer belanghebbenden - de betrokken exploitant(en) - en
moet aan hen worden bekendgemaakt overeenkomstig artikel 3:41 van de Awb.Nu het bezoekers verboden is in een seksinrichting te verblijven gedurende de
tijd dat deze gesloten dient te zijn (artikel 3:6, derde lid), is in het tweede
lid bepaald dat een krachtens het eerste lid genomen besluit, behalve aan de
betrokken exploitant(en), ook openbaar wordt bekendgemaakt. Dat kan op de door
3:42 Awb voorgeschreven manier. Het zichtbaar aanplakken van de
geslotenverklaring op de inrichting zelf verdient aanbeveling.JurisprudentieDe burgemeester ontleent reeds een sluitingsbevoegdheid aan artikel 174 van de
Gemeentewet. De noot bij ARRS 15-06-1984, AB 1985, 96, maakt duidelijk, waarom
het gewenst kan zijn toch een sluitingsbepaling in de APV op te nemen: De
beschikking laat voorts zien dat de rechtstreeks uit artikel 221 gemeentewet
(oud) voortvloeiende taak tot daadwerkelijke handhaving van de openbare orde de
actuele situatie tot onderwerp heeft en dat hier alleen het nemen van concrete
maatregelen op korte tijd aan de orde is. Wil een verder vooruitziend besturen
meteen op langere termijn concreet gestalte krijgen, dan dient de burgemeester
te beschikken over de bevoegdheid tot uitvoering van gemeentelijke verordeningen
of van andere wettelijke voorschriften. Bij het gebruik van zijn
sluitingsbevoegdheid bezit de burgemeester een ruime beoordelings- en
beslissingsvrijheid. Voor rechterlijke toetsing van het gebruik van die
bevoegdheid bestaat derhalve slechts een beperkte marge.In een sluitingsbevel rechtstreeks gebaseerd op artikel 174 van de Gemeentewet
dient altijd de termijn van de sluiting te zijn opgenomen. Blijkens Vz.ARRS
26-08-1992, AB 1993, 104; JG 93.0116 , en ABRS 05071996, JG 96.0266, voldoet een
sluitingsbevel zonder tijdsbepaling niet aan de aard en het doel van artikel 221
gemeentewet (oud). Indien gesloten wordt op basis van dit artikel in de APV kan
de sluiting niet alleen van langere duur zijn dan wanneer gesloten wordt op
basis van artikel 174 Gemeentewet, maar lijkt in analogie met uitspraken ten
aanzien van de sluiting van coffeeshops - onder omstandigheden - ook sluiting
voor onbepaalde tijd mogelijk. Daarvan kan met name sprake zijn als de vestiging
van de seksinrichting zonder meer in strijd is - en zal zijn - met het lokaal
beleid. Zie ter vergelijk: ABRS 29-04-1997, R03.93.4839; niet gepubliceerd,
waarin de sluiting van een coffeeshop voor onbepaalde tijd in verband met de
aanwezigheid van harddrugs geoorloofd wordt geacht, omdat het beleid inhoudt dat
coffeeshops die zich daaraan schuldig maken definitief van de gedooglijst worden
geschrapt. Een ander en beter voorbeeld is een seksinrichting die het in het
lokaal beleid vastgestelde maximum aantal inrichtingen overschrijdt en daarom
niet voor vergunningverlening in aanmerking komt. Zo’n inrichting kan voor
onbepaalde tijd worden gesloten. Zie ter vergelijk: Vz.ABRS 05-09-1997; Gst.
7069, 4, waarin een coffeeshop voor onbepaalde tijd wordt gesloten wegens
strijdigheid met het geldende nulbeleid. Een sluiting voor onbepaalde tijd staat
de opheffing ervan op een later tijdstip niet in de weg.Advies van bureau Bibob is oorzaak sluiting bordeel. LJN-nr: AT2983, JG 05.0061
m. nt. A.L. Esveld.Artikel 3:8 Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en
beheerderEerste lidOm effectiever te kunnen op treden tegen schijnbeheer, is in het eerste lid niet
slechts een gebod (een verplichting tot aanwezigheid), maar een verbod
opgenomen. De aanwezigheid van de exploitant of beheerder is van belang in
verband met het door hem uit te oefenen toezicht, zoals verwoord in het tweede
lid.Tweede lidDit artikel schept voor de exploitant(en) en de beheerder(s) een algemene
verplichting tot het uitoefenen van toezicht ter handhaving van de orde in de
inrichting. Daarbij zullen zij zich in ieder geval, maar niet uitsluitend,
moeten richten op het voorkomen en tegengaan van onvrijwillige prostitutie,
prostitutie door minderjarigen of illegalen, drugs- of wapenhandel, heling,
geweldsdelicten en dergelijke.In de jurisprudentie is al eerder uitgemaakt dat de exploitant - uiteraard
binnen redelijke grenzen - verantwoordelijk is voor de gang van zaken in de
inrichting. Dat wordt door deze toezichtverplichting, die ook geldt voor de
beheerder(s), nog eens onderstreept.Indien zich in de inrichting strafbare feiten voordoen, biedt dit artikel
aanknopingspunten om daar in bestuursrechtelijke zin tegen op te treden.
Afhankelijk van de omstandigheden en het gestelde in het handhavingsbeleid kan
tot een tijdelijke beperking van de openingstijden, een tijdelijke sluiting of
een (tijdelijke) intrekking van de vergunning worden besloten. Om in deze zin
bestuursrechtelijk te kunnen optreden is niet vereist dat daaraan
strafrechtelijke vervolging of veroordeling is voorafgegaan: vaststaan moet
slechts dat geen of onvoldoende toezicht is uitgeoefend.Aan het toezicht dat van de exploitant of beheerder mag worden verwacht op de
meerderjarigheid of legaliteit van in de inrichting werkzame prostituees zal
gestalte kunnen worden gegeven door inzage te verlangen in hun
identiteitspapieren. Waar het de onvrijwillige prostitutie en andere strafbare
feiten betreft, zullen de exploitant of beheerder regelmatig toezicht moeten
houden en zo nodig handelend moeten treden. Naarmate de exploitant aantoonbaar
en actief huisregels toepast en een nauwkeurige registratie bijhoudt van de
leeftijd en nationaliteit van de prostituees, vergemakkelijkt hij niet alleen
het toezicht, maar zal hij ook beter in staat zijn om aannemelijk te maken dat
door hem voldoende toezicht is uitgeoefend.In de vergunning kan de toezichtsverplichting als doelvoorschrift worden
opgenomen, waarbij de exploitant zelf bepaalt hoe hij en de beheerder(s) er
inhoud aan geven. Ook kunnen aan de vergunning middelvoorschriften worden
verbonden, waardoor (gedeeltelijk) wordt voorgeschreven hoe de toezichtsplicht
dient te worden ingevuld. Zo kan bijvoorbeeld worden bepaald dat verplicht
bepaalde huisregels moeten worden gehanteerd; dat de exploitant of beheerder
verplicht is om na te gaan of de prostituee over voor de verrichten van arbeid
geldige verblijfspapieren beschikt en dat hiervan een interne registratie wordt
bijgehouden.Een andere zinvol vergunningvoorschrift in dit verband, dat met name het
toezicht door de toezichthouders kan vergemakkelijken, is bijvoorbeeld het
expliciet in de vergunning opnemen van de verplichting van (vooral) de
exploitant en beheerder(s) om alle medewerking te verlenen aan de
toezichthouder, waaronder in elk geval de onmiddellijke en onbelemmerde toegang
moet worden verstaan (artikel 5:20 Awb). Dit schept geen bevoegdheden of
verplichtingen, maar duidelijkheid voor de vergunninghouder. Ook kan het nuttig
zijn om in een vergunningvoorschrift op te nemen dat het verplicht is om een
(afschrift van) de vergunning altijd in de inrichting aanwezig te hebben.JurisprudentieBepaalde strafbare feiten in de inrichting vormen een (ernstige) verstoring van
de openbare orde. Als niet de overtreding van dit artikel, maar de
ordeverstoring de grondslag vormt om bijvoorbeeld tot sluiting over te gaan,
speelt de persoonlijke verwijtbaarheid van de exploitant in de beoordeling van
de vraag of zich een situatie voordoet die tot sluiting noopt, in het geheel
geen rol. Ook de omstandigheid dat de exploitant is vrijgesproken door de
strafrechter doet dan niet ter zake (ABRS 30-07-1996, AB 1996, 471).Tegen de sluiting van een seksclub wegens prostitutie door minderjarigen
verweerde de exploitant zich door te wijzen op de inmiddels doorgevoerde
gewijzigde bedrijfsvoering om te voorkomen dat minderjarigen in zijn inrichting
werkzaam zouden zijn. Op basis van de verplicht over te leggen
legitimatiebewijzen van de medewerksters werd door hem sindsdien een volledige
lijst bijgehouden. De gemeente gaf ter zitting aan dat de sluiting zou worden
opgeheven als er een bevredigende controleregeling werd getroffen. Naar het
oordeel van de Afdeling heeft de gemeente het door de exploitant ingevoerde
systeem terecht niet als een sluitende en betrouwbare controleregeling
aangemerkt (ARRS 28-01-1992, S03.92.0095).Aan de vergunning was het volgende voorschrift verbonden: 1. de vergunninghouder
is verplicht dagelijks een nauwkeurige registratie bij te houden van de naam,
leeftijd, nationaliteit, adres en woonplaats van de bij hem/haar werkzame
prostituees; 2. deze registratie dient in de seksinrichting aanwezig te zijn; 3.
dienaangaande moeten kopieën van paspoorten of andere wettige
identiteitspapieren bij deze administratie bewaard worden; 4. de registratie
moet zeven jaar bewaard worden. De Afdeling constateert dat hoofdstuk 3 van de
APV “Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie e.d.” moet worden
aangemerkt als een verordening als bedoeld in artikel 151a, eerste lid, van de
Gemeentewet. Het voorschrift mist niet iedere wettelijke grondslag. In rechte
moet van de geldigheid van dat voorschrift worden uitgegaan. De burgemeester is
bevoegd tot handhaving. ABRS 24-1-2007 (Eindhoven), 200603030, LJN-nr.
AZ6851Artikel 3:9 StraatprostitutieEerste lidDe wetswijziging tot opheffing van het bordeelverbod heeft geen gevolgen voor de
straatprostitutie. Het is echter bij uitstek een vorm van prostitutie die nadere
regulering behoeft. Dat is de laatste jaren gebleken, doordat in verschillende
gemeenten - vanuit een oogpunt van handhaving met wisselend succes - zogenaamde
gedoogzones zijn aangewezen. Aan de belangen die behoren tot hun “huishouding”
(genoemd in artikel 3:13) ontlenen gemeenten de bevoegdheid tot regulering, ook
ten aanzien van straatprostitutie.Volgens het eerste lid is straatprostitutie verboden, tenzij het plaatsvindt op
de wegen/gebieden en gedurende de tijden die het college daartoe heeft
aangewezen. Bij aanwijzing als hier bedoeld zal rekening moeten worden gehouden
met de belangen genoemd in artikel 3:13, tweede lid. Aan de hand van de
omstandigheden ter plaatse zal moeten worden beoordeeld of tot aanwijzing van
een tippelzone kan of moet worden besloten (bijvoorbeeld in het belang van de
woon- en leefomgeving of de openbare orde in andere delen van de gemeente) of
juist niet (bijvoorbeeld in het belang van de woon- en leefomgeving of de
openbare orde in het gebied waarvan de tippelzone onderdeel zou uitmaken).Over de vraag of deze afweging er ook op neer kan komen dat er in het geheel
geen tippellocatie wordt aangewezen verschillen de meningen. De Rechtbank
Maastricht oordeelde een dergelijk algeheel verbod in strijd met de vrijheid van
arbeidskeuze (zie hierna onder jurisprudentie). Bedacht moet echter worden dat
het daar de opheffing van een reeds getroffen voorziening betreft. Vooralsnog
dient te worden aangenomen dat gemeenten waar tot op heden in het geheel niet
wordt getippeld, dit in het belang van de openbare ook moeten kunnen voorkomen.
In dat geval zou voor dit artikel volstaan kunnen worden met de aanhef van lid 1
en het bepaalde in lid 2. In beleidsmatige zin dient deze keuze uiteraard wel zo
goed mogelijk te worden onderbouwd.Tweede lidHet tweede lid heeft betrekking op straatprostitutie buiten de daartoe
aangewezen gebieden en tijden en geeft - ter handhaving van het verbod daarop -
politieambtenaren de bevoegdheid een bevel tot onmiddellijke verwijdering te
geven. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven vloeit voort uit
artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie op
niet-naleving.Derde lidHet derde en vierde lid hebben betrekking op straatprostitutie binnen de daartoe
aangewezen gebieden en tijden. Krachtens het in lid 3 gestelde kan, bijvoorbeeld
in het belang van de openbare orde en veiligheid of de voorkoming of beperking
van overlast ter plaatse, door politieambtenaren een bevel tot onmiddellijke
verwijdering worden gegeven aan prostituees, maar ook aan andere aldaar
aanwezige personen. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven
vloeit voort uit artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie
op niet-naleving.Vierde lidAls het mondeling bevel tot verwijdering als bedoeld in lid 3 geen soelaas
blijkt te bieden, kan naar het middel van de schriftelijke verblijfsontzegging
in het vierde lid worden gegrepen. Een verblijfsontzegging behelst een verbod om
zich na aanzegging door of vanwege de burgemeester te bevinden - in casu - op de
wegen en gedurende de tijden als bedoeld in het eerste lid, voorzover in de
aanzegging genoemd. Uit een verblijfsontzegging vloeit een sterke beperking van
de bewegingsvrijheid voort, zoals die onder meer wordt gewaarborgd door artikel
12 van het Internationaal Verdrag inzake de Burgerrechten en Politieke Rechten
(IVBPR). Deze moet daarom met de grootst mogelijke zorgvuldigheid worden
opgelegd. De maatregel moet noodzakelijk zijn, moet proportioneel zijn (in
verhouding tot de veroorzaakte ordeverstoring) en er moet worden voldaan aan het
subsidiariteitsbeginsel, dat erop neerkomt dat niet met een minder ingrijpend
middel zou kunnen worden volstaan. Uit de jurisprudentie over
verblijfsontzeggingen blijkt dat de rechter de volgende factoren in zijn
toetsing betrekt: staat de mate van overlast in verhouding tot de omvang van de
maatregel (welk gebied en welke tijdstippen)? Zijn er op dit verbod individuele
uitzonderingen noodzakelijk? En hoe lang geldt het verbod? De beantwoording van
deze vragen is sterk casuïstisch. Het vijfde lid heeft betrekking op de
eventueel noodzakelijke uitzonderingen op het verbod die in het concrete geval
moeten worden gemaakt. Indien betrokkene zijn woon- of werkadres heeft in het
desbetreffende gebied, dient dit in beginsel van het verbod te worden
uitgezonderd.JurisprudentieUit HR 09-01-1973, NJ 1973, 134, alsmede uit de conclusie van advocaat-generaal
Remmelink voor HR 08-05-1979, NJ 1979, 554, kan worden opgemaakt dat artikel
3.2.6 (oud) niet in strijd komt met artikel 239 van het Wetboek van Strafrecht
(dat toeziet op de schennis van de eerbaarheid).Voor wat betreft de bevoegdheid om in de APV tippelverboden op te nemen en
tippelzones aan te wijzen (en in te richten), kan worden gewezen op HR
23-10-1990, NJ 1991, 542, Gst. 6926, 4: de APV-bepaling van de gemeente
Groningen waarin het personen van wie redelijkerwijs kan worden aangenomen dat
die zich aan prostitutie overgeven wordt verboden om post te vatten of zich heen
en weer te bewegen op door het college aangewezen wegen of openbare plaatsen,
werd door de HR niet in strijd geacht met artikel 12 IVBPR (vrijheid van
beweging). Over een vergelijkbare APV-bepaling in Heerlen, waar burgemeester en
wethouder de gehele gemeente hadden aangewezen voor de gelding van dit verbod,
werd door de HR 06-11-1990, NJ 1991, 218, Gst. 6918, 8, geoordeeld dat van
strijdigheid met artikel 1 van de Grondwet evenmin sprake was. Het verbod treft
weliswaar uitsluitend prostituees; dit gebeurt echter niet in verband met
persoonskenmerken, maar vanwege hun activiteiten.Vz.ARRS 27-09-1991, BR 1992, p. 203: met betrekking tot de inrichting van een
tippelzone hebben het college van Arnhem terecht besloten dat geen
vrijstellingen ex artikel 17 en 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening vereist
zijn. Tippelen is niet in strijd met bestemming verkeersdoeleinden, de
“afwerkschotten”, die uitsluitend ’s avonds worden geplaatst, zijn dat evenmin.
Het plaatsen van een zogeheten huiskamerbus is een vorm van parkeren.Pres. Rb Maastricht 25-08-1995, KG 1996,46: de aanwijzing van een tippellocatie
is een besluit van algemene strekking waartegen beroep bij de rechtbank mogelijk
is. De president ziet geen aanleiding het besluit te schorsen.Pres. Rb Maastricht 03-07-1997, JB 1997, 206, en later ook de Rechtbank
Maastricht 02-06-1999, nrs. 98/387-389; niet gepubliceerd: de intrekking van de
aanwijzing van de enige tippellocatie door het college van Heerlen is in strijd
met het recht op bewegingsvrijheid (in casu is niet komen vast te staan dat er
sprake is van “pressing social need”) en in strijd met het recht op vrije
arbeidskeuze (artikel 19, derde lid van de Grondwet). Grondwettelijke rechten
kunnen - anders dan verdragsrechtelijke - slechts worden beperkt bij of
krachtens de wet in formele zin. Daar is in dit geval geen sprake van. Het
bestreden besluit mist derhalve een rechtmatige grond. De annotator merkt op dat
het tippelverbod slechts bepaalde handelingen verbiedt en dat het recht om te
gaan en te staan onverlet laat, zodat van strijdigheid met het recht op vrijheid
van beweging geen sprake kan zijn. Voor wat betreft het recht van vrije
arbeidskeuze volgt hij de president.ARRS 10-02-1981, AB 1981, 446 en HR 07-02-1984, AB 1984, 274 - indirect vervolgd
door HR 11-06-1985, NJ 1986, 41, AB 1986,106 - zien op de vraag wat de
reikwijdte van (de bevoegdheid tot) het opleggen van een verblijfsontzegging is.
Het vierde lid zoals hier opgenomen is daarmee in overeenstemming. Vz.ARRS
31-07-1989, AB 1990, 315 maakt duidelijk dat de bevoegdheid van de burgemeester
niet te ruim kan worden gedelegeerd. Het toekennen van een beschikkingsmandaat
is niet toegestaan.Artikel 3:10 Sekswinkels (vervallen)Artikel 3:11 Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en dergelijkeDit artikel heeft een repressief karakter: het schept niet zonder meer een
verbod, maar slechts voorzover het bevoegd bestuursorgaan daaromtrent nader
heeft besloten. Hoewel denkbaar is dat deze bepaling in de praktijk vooral zal
worden toegepast ten aanzien van sekswinkels, richt zij zich op het
tentoonstellen en dergelijke als zodanig; zij kan dus bijvoorbeeld ook
betrekking hebben op erotisch-pornografische foto’s of afbeeldingen aangebracht
aan sekstheaters, bedoeld om de aandacht van het publiek te vestigen op de
daarin plaatsvindende voorstellingen.Zoals in het eerste lid is aangegeven, kan het bevoegd bestuursorgaan de
regulering terzake gestalte geven door:
aan de betrokken rechthebbende bekend te maken dat, door de wijze van
tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen, de openbare orde of de woon- en
leefomgeving in gevaar wordt gebracht;
(algemene) regels vast te stellen die in acht moeten worden genomen bij
het tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen van goederen, opschriften en
dergelijke als hier bedoeld.
Zowel “bekendmaking” als bedoeld onder a, als de vaststelling van “regels” als
bedoeld onder b, vormt een besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de
Awb: in beide gevallen is er sprake van een besluit - dat zich richt tot een
betrokken rechthebbende respectievelijk van algemene strekking is - met het
(rechts)gevolg dat een verbod als genoemd in eerste lid, aanhef, van kracht
wordt. Tegen zo’n besluit kan dan ook door belanghebbenden bezwaar worden
aangetekend.Artikel 3:12 Beslissingstermijn (niet van toepassing)Artikel 3:13 WeigeringsgrondenDe hier genoemde belangen vormen tezamen de “huishouding”, tot het regelen en
besturen waarvan gemeenten bevoegd zijn. Ten onrechte zou de aanduiding
“weigeringsgronden” hierbij de indruk kunnen wekken dat genoemde belangen
slechts zouden kunnen worden behartigd door geen vergunning te verlenen. Waar
het om gaat is dat deze belangen de grondslag vormen voor de uitoefening van de
bevoegdheden die het gemeentebestuur terzake toekomen. Die uitoefening kan
inhouden dat met betrekking tot (de exploitatie van) prostitutie op basis van de
in dit artikel genoemde belangen:
bij verordening algemeen verbindende voorschriften kunnen worden
vastgesteld (zoals de in dit hoofdstuk opgenomen bepalingen);
nadere regels kunnen worden vastgesteld (als bedoeld in artikel 3:3);
beleidsregels kunnen worden vastgesteld (als bedoeld in artikel 4:81 van
de Awb);
vergunning kan worden verleend, onder vergunningsvoorschriften en
beperkingen (als bedoeld in artikel 1:4);
de vergunning kan worden gewijzigd of ingetrokken (als bedoeld in
artikel 1:6) of
vergunning kan worden geweigerd.
De hier genoemde belangen moeten dus enerzijds worden beschouwd als de grondslag
voor (en begrenzing van) het gemeentelijk beleid en anderzijds als handvatten om
de (exploitatie van) prostitutie te reguleren, maximeren en beheersen.Om discussie over de bevoegdheid tot wijziging of intrekking van de vergunning
te voorkomen, adviseren wij een vergunningsvoorschrift op te nemen dat niet mag
worden gehandeld in strijd met het bepaalde in hoofdstuk 3 van de APV.Eerste lid, onder a: levensgedragZie voor toelichting hierop de toelichting onder artikel 3:5.Eerste lid, onder b: bestemmingsplanNet zoals in de praktijk van de vergunningverlening op basis van afdeling 2.3,
zal ook hier regelmatig voor kunnen komen dat er geen sprake is van een
weigeringsgrond als bedoeld in het tweede lid, maar dat het geldende
bestemmingsplan vestiging van een seksinrichting of escortbedrijf ter plaatse
niet toelaat. Het is in dat geval lastig en onduidelijk als er vergunning wordt
verleend, maar tegelijkertijd moet worden uitgelegd dat daar geen gebruik van
kan worden gemaakt.Bij wijze van coördinatie is daarom strijdigheid met het bestemmingsplan als
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens ABRS 24-03-1997, AB 1997, 201, JG 97.0165 ,
is zulks aanvaardbaar omdat een dergelijke bepaling geen zelfstandige
planologische regeling bevat. Weliswaar brengt het tweede lid met zich mee dat
de burgemeester in een beoordeling van het geldende bestemmingsplan treedt, maar
dit laat de bevoegdheid van het college inzake de toepassing van het geldende
bestemmingsplan onverlet. Van een doorkruising van de Woningwet of de Wet op de
Ruimtelijke Ordening is geen sprake.Eerste lid, onder c: minderjarig, onvrijwillig, illegaalDeze weigeringsgrond is feitelijk een bijzondere invulling van de vaker
voorkomende weigeringsgrond, namelijk vrees voor ernstige verstoring van de
openbare orde. Als er aanwijzingen zijn, bijvoorbeeld op basis van
politierapportages, dat de voorgenomen exploitatie in strijd is met artikel 273f
is vergunningverlening uitgesloten. Voorkomen moet worden dat de exploitant
prostituees onder dwang arbeid laat verrichten, of minderjarigen laat werken. Zo
dient ter bescherming van de openbare orde ook te worden voorkomen dat de
exploitant prostituees zonder een voor het verrichten van arbeid geldige
verblijfstitel inzet. Verwezen wordt in dit verband naar de uitspraak van de Rb
Rotterdam van 5-09-1997, JG 97.0209 : naar het oordeel van de Rechtbank zijn
terecht twee horeca-inrichtingen gesloten en zijn de exploitatievergunningen
ingetrokken wegens de smokkel van illegalen. De Rechtbank ziet dit als een
aantasting van de openbare orde.Om te voorkomen dat werkzame prostituees tegen hun wil bepaalde seksuele
contacten moeten aangaan, kunnen aan de vergunning voorschriften worden
verbonden, zoals: een verbod op het opleggen van een minimum aantal klanten, of
het recht van prostituee om klanten of bepaalde seksuele handelingen te
weigeren.Tweede lidEuropese DienstenrichtlijnDe Europese Dienstenrichtlijn is van toepassing op sexinrichtingen. Het drijven
van een dergelijke onderneming is immers het verrichten van een dienst aan de
klant. De Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel a. niet
discriminatoir, b. noodzakelijk en c. proportioneel is. In bijna alle gevallen
gaat het om vestiging van een sexinrichting waarvoor artikel 9 van de richtlijn
de bovengenoemde criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in artikel 9
verstaan een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat onder andere
de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid, als
bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag; handhaving van de
maatschappelijke orde; doelstellingen van het sociaal beleid; bescherming van
afnemers van diensten; bescherming van werknemers; voorkoming van fraude;
bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, verkeersveiligheid. Zie
verder overweging 40 van de richtlijn. Het gaat hier om de zogenaamde ‘rule of
reason’. Mocht het in een enkel geval niet gaan om een vestiging, maar om een
ondernemer die de grens overschrijdt om zijn diensten te verrichten, dan is niet
artikel 9, maar artikel 16 van toepassing dat uitsluitend de criteria openbare
orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en milieu als grondslag voor een
vergunningstelsel kent. Zie verder het commentaar bij artikel 1:8.Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door middel van vergunningvoorwaarden te stellen aan de
ondernemer kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 van de richtlijn is er overeenkomstig de
rechtspraak van het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke
uitoefening van een economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een
duurzame vestiging wordt verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een
onderneming voor een bepaalde tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt
gehuurd van waaruit de ondernemer zijn activiteiten onderneemt.Wij hebben gemeend dat de weigeringsgronden onder de rule of reason vallen. Wel
moeten de begrippen worden geïnterpreteerd binnen de bandbreedte van de rule of
reason. Andere weigeringsgronden zijn niet geoorloofd. Uiteraard dient
gemotiveerd te worden van welke weigeringsgrond sprake is en waarom.Tweede lid, onder a: openbare ordeDe bescherming van de openbare orde en de woon- en leefomgeving kan onder meer
aanleiding zijn om het aantal seksinrichtingen waarvoor vergunning kan worden
verleend aan een maximum te binden. Indien het maximumaantal vergunningen is
verleend, kan vergunning voor een nieuwe seksinrichting worden geweigerd om te
voorkomen dat de openbare orde ter plaatse door de vestiging van een nieuw
bedrijf verder wordt verstoord.Onder meer ARRS 18-02-1999, JG 99.0168 m.nt. W.A.G. Hillenaar, 22-05-1987, AB
1988, 240, en 08-01-1988, AB1988, 417 maken duidelijk dat de rechter op zichzelf
aannemelijk acht dat aantasting van de woon- en leefomgeving wordt veroorzaakt
door de cumulatieve effecten van een aantal inrichtingen (in casu bordelen) in
de gemeente en dat dit aantal kan worden gemaximeerd. Wel moet bij een
“boventallige” vergunningaanvraag worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat
de aanwezigheid of de wijze van exploitatie van de betrokken inrichting de
openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig beïnvloedt. Om in dat geval
voldoende gemotiveerd vergunning te weigeren kan dus niet worden volstaan met
het gegeven dat het maximumaantal te verlenen vergunningen is bereikt maar moet
ook worden aangegeven dat er in casu niets is gebleken van bijzondere
omstandigheden die ertoe zouden nopen om - in afwijking van dat beleid - toch
vergunning te verlenen.Als uitgangspunt is een maximumbeleid, bijvoorbeeld ten aanzien van
horeca-inrichtingen of vent- en standplaatsvergunningen, door de rechter
aanvaard. Bij de toepassing van zo’n beleid kan een prostitutienota of een
vergelijkbaar beleidsstuk een belangrijk hulpmiddel zijn, indien daarin
gemotiveerd is toegelicht welke concentratiegebieden zijn aangewezen en voor
welk aantal inrichtingen ten hoogste een vergunning kan worden verleend. Ook een
bestemmingsplan kan daarvoor als middel dienen, indien daaruit het karakter van
een bepaalde straat of wijk blijkt.Tweede lid, onder c: woon- en leefomgevingHet belang van de openbare orde en dat van de woon- en leefomgeving zijn nauw
met elkaar verweven. Waar een maximumbeleid kan worden geacht te zijn ontleend
aan het belang van de openbare orde, kan een concentratiebeleid worden beschouwd
als met name gericht op de bescherming van de woon- en leefomgeving in bepaalde
delen van de gemeente. Gelet op eerdergenoemde verwevenheid, wordt een
maximumbeleid en een concentratiebeleid veelal ter onderlinge versterking in
combinatie toegepast. De exploitatie van seksinrichtingen kan worden tegengegaan
op plaatsen waar de woon- en leefomgeving op ontoelaatbare wijze nadelig zou
worden beïnvloed. Daarvoor zou bijvoorbeeld specifiek reden kunnen zijn in
woonbuurten of in de nabije omgeving van ‘gevoelige’ gebouwen (schoolgebouwen,
kerkgebouwen e.d.). Indien aldus gebiedsaanwijzing heeft plaats gehad, kan op
een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een seksinrichting in een
aangewezen gebied afwijzend worden beslist in het belang van het woon- en
leefklimaat ter plaatse.Vanzelfsprekend kan een dergelijk beleid ook worden toegepast ten aanzien van
bepaalde categorieën seksinrichtingen. Denkbaar is immers dat de woon- en
leefomgeving in een bepaald gebied zich niet verdraagt met de vestiging van
raamprostitutiebedrijven, maar bijvoorbeeld wel met de vestiging van clubs,
bordelen en dergelijke.Ook een aspect van bescherming van de woon- en leefomgeving is uiteraard de
omvang van de inrichting. In een vergunningvoorschrift, dat overigens tevens
betrekking heeft op de hierna te noemen grond veiligheid van personen, kan het
maximale aantal werkzame prostituees worden vastgesteld.Tweede lid, onder d: Veiligheid personen of
goederenBij de exploitatie van openbare (en daarmee seks)inrichtingen, is het van groot
belang de brandveiligheid te kunnen waarborgen. Voor wat betreft de inrichtingen
die zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van de Woningwet:
is het Bouwbesluit daarop van toepassing met het oog op de
brandveiligheid van de inrichting zelf; en
biedt de gemeentelijke bouwverordening daarvoor de grondslag voorzover
het gaat om het gebruik van de inrichting.
Gaat het om inrichtingen die niet zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van
de Woningwet (bijvoorbeeld vaartuigen), dan wordt het gebruik van de inrichting
bestreken door de brandbeveiligingsverordening.Tweede lid, onder e: verkeersvrijheid of
-veiligheidHet belang van de verkeersvrijheid of -veiligheid valt onder de noemer openbare
veiligheid en zal doorgaans vooral aan de orde zijn bij straat- en
raamprostitutie. Daarbij vindt de werving van klanten immers plaats op of aan de
openbare weg, alwaar sprake is van soms aanzienlijke aantallen voetgangers en
motorvoertuigen. Aanwijzing van een tippelzone of vestiging van
raamprostitutiebedrijven kan dan bezwaarlijk zijn, indien daardoor bijvoorbeeld
de normale bereikbaarheid van het desbetreffende gebied wordt geschaad of
bewoners ter plaatse niet of nauwelijks meer kunnen parkeren. Situaties als deze
kunnen zich evenwel ook voordoen bij vestiging van een (te) groot aantal
bordelen in een bepaald gebied, zodat ook bij andere vormen van prostitutie de
verkeersveiligheid of -vrijheid aanleiding kan vormen tot regulering (in de vorm
van een maximum- of concentratiebeleid).Tweede lid onder f: gezondheidTot de belangen die deel uitmaken van de gemeentelijke huishouding, behoort ook
dat van de (volks)gezondheid. Daarnaast hebben de gemeenten, met als uitvoerende
instantie de GGD, ook een aantal wettelijke taken met betrekking tot de
ontwikkeling en uitvoering van volksgezondheidbeleid. In dit verband wordt
gewezen op de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv; stb. 1990, 300)
en meer in het bijzonder op het Besluit collectieve preventie volksgezondheid
(Stb. 1992, 569). Dit Besluit verplicht gemeenten namelijk zorg te dragen op
voor de uitvoering van collectieve preventie van onder meer seksueel
overdraagbare aandoeningen (soa) en aids. Bovendien heeft de wetgever bij de
opheffing van het bordeelverbod het verbeteren van de positie van de prostituee,
waaronder tevens begrepen de gezondheidssituatie, als een van de
hoofddoelstellingen bestempeld. Alle reden dus voor gemeenten, bijgestaan door
de GGD, om een actief volksgezondheidsbeleid te voeren.Doelstelling van zo’n beleid kan om te beginnen zijn het (doen) verzorgen van
voorlichting over besmettingsrisico’s en seksueel veilig gedrag aan prostituees,
prostituanten en exploitanten. Bij die partijen rust immers de belangrijkste
verantwoordelijkheid voor de daadwerkelijke preventie van soa. Ook kan het
beleid erop gericht zijn zo laagdrempelig mogelijke faciliteiten te (doen)
verwezenlijken voor betrokkenen; hierbij kan worden gedacht aan toegankelijke
gezondheidszorgvoorzieningen, waar prostituees en prostituanten zich tegen een
beperkte vergoeding en op professionele wijze kunnen laten onderzoeken op de
aanwezigheid van soa. Dit beleid kan ook zijn weerslag vinden in specifieke
vergunningvoorschriften. Daarbij valt te denken aan de verplichting voor de
exploitant om een “veilig seks beleid” te voeren (dat wil zeggen dat ze geen
onveilige seks mogen aanbieden en veilige seks moeten faciliteren) en
prostituees in de gelegenheid moeten stellen zich regelmatig op soa te laten
onderzoeken. Ook kan het voorschrift worden opgenomen dat de exploitant
verplicht is om de GGD toe gang te verlenen tot de inrichting ten behoeve van de
voorlichting van prostituees. Als GGD-artsen of verpleegkundigen zijn aangewezen
als toezichthouders is een dergelijk voorschrift niet nodig. Van verschillende
zijde is echter opgemerkt dat de rol van de GGD als vertrouwenspersoon zich
moeilijk verhoudt met die van toezichthouder. Een ander vergunningvoorschrift
waar in het kader van de gezondheidspositie van de prostituee aan gedacht kan
worden, is het verbod op verplichte alcoholconsumptie.Waar het gaat om de preventie van soa’s wordt wel eens gedacht over het
verplicht stellen van een periodieke medische controle van prostituees.
Daargelaten of en hoe het verplicht stellen van een dergelijke controle mogelijk
is, kan zulks ertoe leiden dat het illegale prostitutiecircuit zich uitbreidt en
dat een toenemende groep, met name seropositieve of drugsgebruikende,
prostituees onbereikbaar wordt voor voorlichting en medische zorg.Tweede lid, onder f: zedelijkheidVoor wat betreft de bescherming van de zedelijkheid wordt wel eens gesteld dat
gemeenten hierbij geen verordenende bevoegdheid zou toekomen nu daarover door de
formele wetgever strafbepalingen zijn vastgesteld, te weten de artikelen 239,
240, 240a en 240b van het Wetboek van Strafrecht. De (aanvullende) regelgevende
bevoegdheid die gemeenten op dit punt reeds toekwam wordt door deze bepalingen
echter ongemoeid gelaten. De daarover bestaande jurisprudentie blijft derhalve
actueel.Zo werd de vraag of een APV-bepaling die de exploitatie van een sekswinkel aan
een vergunning onderwierp in strijd was met de artikelen 240 en 451bis van het
Wetboek van Strafrecht, in HR 05-06-1979, NJ 1979,553, ontkennend
beantwoord.Ook al kunnen ter bescherming van de zedelijkheid dus ook bij gemeentelijke
verordening vergunningsvoorschriften worden vastgesteld, het zedelijkheidsmotief
zal bij de regulering van de commerciële exploitatie van prostitutie doorgaans
niet vooropstaan. Denkbaar is bijvoorbeeld dat op basis van het
zedelijkheidsmotief in de vergunningvoorschriften een minimumleeftijdsgrens voor
bezoekers wordt gesteld van bijvoorbeeld 16 of 18 jaarTweede lid, onder g: arbeidsomstandighedenVolgens de MvT betreft de bescherming en verbetering van de positie van de
prostituee, die als gezegd één van de hoofddoelstellingen van de wetswijziging
is, onder meer de arbeidsomstandigheden in prostitutiebedrijven. Door opheffing
van het algemeen bordeelverbod is de Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 1990, 94)
van toepassing op delen van de prostitutiebranche, te weten waar sprake is van
een arbeidsverhouding als bedoeld in de wet.Tot slot nog een enkele opmerking over de arbeidsovereenkomst en de
arbeidsvoorwaarden. Al onder artikel 250bis van het Wetboek van Strafrecht kwam
het voor dat er sprake was van een arbeidsovereenkomst tussen prostituee en
exploitant. In de literatuur werd betwijfeld of een dergelijke overeenkomst in
strijd met de openbare orde of de goede zeden kwam of, nu artikel 250bis zich
richtte tot de exploitant, in strijd met de wet kon worden geacht. Met de
opheffing van het algemeen bordeelverbod heeft deze discussie aan belang
verloren.Van verordeningsbepalingen over arbeidsvoorwaarden van prostituees moet worden
aangenomen dat die te zeer treden in het particuliere belang van de prostituee
en de exploitant, en de grenzen van de huishouding (de regelgevende bevoegdheid)
van de gemeente te buiten gaan. Blijkens de MvT stelt ook de wetgever zich op
het standpunt dat “de centrale noch de lokale overheid het tot haar taak dient
te rekenen om binnen de grenzen van vrijheid en zelfbepaling nadere regels te
stellen over de rechtsverhouding tussen exploitant en prostituee.JurisprudentieEen brief aan alle exploitanten van seksinrichtingen inzake handhavingsbeleid is
geen schriftelijke waarschuwing die normaliter overeenkomstig het
handhavingsbeleid wordt verstuurd. Er is sprake van een arbeidsovereenkomst naar
burgerlijk recht als prostituees loon krijgen uitbetaald volgens een door de
bordeelhouder vastgesteld tarief. LJN-nr. AF5723, JG 03.0127, m.nt. A.L.
Esveld.Prostitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. LJN-nr. AH9858, JG
03.0194, m.nt. A.L. Esveld.Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan. LJN-nr.
AE6669, JG 03.0024 m.nt. A.L. Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150,
m.nt. A.L. Esveld.Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174 lid
1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie woonbebouwing.
LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook al
zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde plaats feitelijk onmogelijk maken.
LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m.nt. A.L. Esveld.Bouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden geweigerd
(bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is daartegen uit een
oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan. LJN-nr. AK4053, JG 03.0195 m.nt.
A.L. Esveld.Weigering van een vergunning voor een horeca-inrichting op grond van het feit
dat het bestemmingsplan een seksinrichting niet toestaat? ABRS 03-11-2004,
LJN-nr. AR5047, JG 05.0006 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:14 Beëindiging exploitatieEerste en tweede lidDit artikel voorziet in de omstandigheid dat de exploitant zijn bedrijf heeft
beëindigd of heeft overgedaan aan een rechtsopvolger. Onder beëindiging wordt
tevens verstaan wijziging van de naam van de exploitant of van een of meerdere
namen van de exploitanten. Een nieuwe vergunning moet dan worden aangevraagd. In
het eerste lid is bepaald dat de vergunning bij feitelijke beëindiging van de
exploitatie van rechtswege komt te vervallen. Het bevoegd bestuursorgaan heeft
er belang bij een actueel overzicht te kunnen hebben van de in de gemeente
actieve exploitanten; in verband daarmee is in het tweede lid bepaald, dat
binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie daarvan moet
worden kennisgegeven.Artikel 3:15 Wijziging beheerEerste lidHet bevoegd bestuursorgaan heeft er belang bij eveneens een actueel overzicht te
kunnen hebben van de in de gemeente actieve beheerders; in verband daarmee is in
het eerste lid bepaald dat, indien een of meer beheerders van een inrichting hun
werkzaamheden feitelijk hebben beëindigd, de exploitant daarvan binnen een week
na die feitelijke beëindiging moet kennisgeven. Anders dan bij beëindiging van
de exploitatie, leidt het vertrek van een beheerder niet tot het van rechtswege
vervallen van de vergunning: denkbaar is immers dat het beheer in de inrichting
in handen is van meer personen of dat het beheer in handen komt van de
exploitant zelf.Tweede lidDenkbaar is ook dat de exploitant de plaats van de vertrokken beheerder(s) wenst
te laten innemen door een of meer andere personen. Het tweede lid verlangt in
dat geval dat de exploitant het bevoegd bestuursorgaan verzoekt om, zoals is
voorgeschreven in artikel 3:4, tweede lid, onder b, de nieuwe beheerder(s) te
vermelden in de aan hem verleende vergunning. Daarbij dient ten aanzien van de
nieuwe beheerder(s) een antecedentenonderzoek plaats te vinden.Derde lidIn dit lid is bepaald dat de nieuwe beheerder al aan de slag kan vanaf het
moment dat de aanvraag is ingediend. Hierdoor is enerzijds gewaarborgd dat er
voor die tijd geen nieuwe beheerders werkzaam kunnen zijn. Dit zou immers het
aantonen van schijnbeheer aanzienlijk bemoeilijken. Anderzijds wordt hiermee
tegemoet gekomen aan in de praktijk noodzakelijke flexibiliteit. Wijziging van
beheer zal immers nog vaker aan de orde zijn dan de wijziging van de
exploitatie.Artikel 3:16 OvergangsbepalingAls na de inventarisatie van de lokale situatie, die vooraf gaat aan de
beleidsformulering, blijkt dat er in de gemeente geen seksinrichtingen zijn
gevestigd, bestaat er uiteraard geen noodzaak om overgangsrecht te
formuleren.Eerste lidMet het in hoofdstuk 3 opgenomen vergunningstelsel wordt een nieuw rechtsregime
van toepassing, onder meer op bestaande inrichtingen. Vanuit een oogpunt van
behoorlijk bestuur dient exploitanten van deze inrichtingen een redelijke
termijn te worden gegund om de benodigde vergunning aan te vragen. In het eerste
lid, onder a, moet worden vermeld wat daarvoor, mede gelet op de plaatselijke
omstandigheden, als redelijke termijn moet worden beschouwd. Indien de
exploitant de vergunningaanvraag binnen deze termijn heeft ingediend, mag hij de
inrichting zonder vergunning exploiteren zolang op zijn aanvraag niet is beslist
(eerste lid, onder b).Tweede lidHet is echter onwenselijk dat de exploitant gedurende deze termijn zijn
bedrijfsvoering geheel naar eigen inzicht gestalte zou kunnen geven. Denkbaar is
namelijk dat, hangende het besluit over de vergunningaanvraag, het bevoegd
bestuursorgaan kennis krijgt van excesomstandigheden in de inrichting die met
het oog op een verantwoorde exploitatie onmiddellijk zouden moeten worden
beëindigd; een dergelijke omstandigheid kan bijvoorbeeld zijn dat nooduitgangen
geblokkeerd of onbruikbaar zijn, waardoor de veiligheid van in de inrichting
aanwezige personen acuut in het geding is. Met het oog op het tegengaan van
dergelijke situaties is in het tweede lid bepaald, dat het bevoegd
bestuursorgaan de exploitant kan aanschrijven tot het treffen van in de
aanschrijving te noemen voorzieningen.Sinds 2007 zijn in artikel 1:8 de algemene weigeringsgronden vervat. Het tweede
lid is hier op aangepast. Er wordt geen inhoudelijke wijziging beoogd.HOOFDSTUK 4. BESCHERMING VAN HET MILIEU EN HET NATUURSCHOON EN ZORG VOOR
HET UITERLIJK AANZIEN VAN DE GEMEENTEAFDELING 1: GELUIDHINDER EN VERLICHTINGArtikel 4:1 BegripsbepalingenInrichtingenBesluitOp 1 januari 2008 is het nieuwe Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer (hierna: Besluit) in werking getreden. Dit besluit vervangt een
groot aantal algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Een van die AMvB’s is
het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer. Voor de
inwerkingtreding van het nieuwe Besluit werd in de APV voor festiviteiten met
het begrip “Besluit” verwezen naar het Besluit horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen milieubeheer en werd voor diverse begrippen (bijvoorbeeld
het begrip inrichting) aangesloten bij dit besluit. Het Besluit geeft, evenals
het oude Besluit horeca- sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer,
gemeenten de mogelijkheid om bij festiviteiten via een gemeentelijke verordening
ontheffing te verlenen voor artikelen over geluid-, trillings- en
lichthinder.Er zijn ook diverse inhoudelijke wijzigingen ten opzichte van het oude besluit.
Met de inwerkingtreding van het Besluit wordt het aantal branches en bedrijven
dat gebruik kan maken van de regelingen voor collectieve en individuele
festiviteiten vergroot. Zo vallen (niet-agrarische) inrichtingen die voorheen
onder een van de elf andere AMvB’s vielen nu ook onder het nieuwe besluit. Het
gaat om besluiten als bijvoorbeeld Besluit opslag- en transportbedrijven,
Besluit detailhandel- en ambachtsbedrijven, Besluit bouw- en houtbedrijven en
Besluit inrichtingen voor motorvoertuigen. Ook diverse soorten inrichtingen die
voorheen vergunningplichtig waren, zoals metaalelectrobedrijven, vallen nu onder
het Besluit.Een tweede belangrijke wijziging is dat het Besluit de mogelijkheid biedt om in
de gemeentelijke verordening voorwaarden te stellen aan festiviteiten ter
voorkoming of beperking van geluidhinder.InrichtingOp grond van de Wet milieubeheer moeten inrichtingen die nadelige gevolgen voor
het milieu kunnen veroorzaken ofwel over een milieuvergunning beschikken, of
voldoen aan een algemene maatregel van bestuur (AMvB), welke artikelen met
betrekking tot de bescherming van het milieu bevat.Een inrichting is volgens artikel 1.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer “elke
door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was,
ondernomen bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden
verricht.” In het Inrichtingen- en vergunningenbesluit (Ivb) van de Wm zijn de
categorieën van inrichtingen aangewezen die nadelige gevolgen kunnen veroorzaken
voor het milieu. Deze inrichtingen waren tot 1 januari 2008 in principe
vergunningplichtig volgens de Wm. Het uitgangspunt van de Wm was dat een
inrichting een milieuvergunning diende te hebben tenzij de inrichting onder een
AMvB op basis van artikel 8.40 Wm viel. Met de inwerkingtreding van het Besluit
is dit omgedraaid. Een inrichting valt onder het Besluit tenzij de
bedrijfsactiviteiten hiervan zijn uitgezonderd. In dat laatste geval blijft een
inrichting vergunningplichtig.In het Besluit wordt gesproken over drie typen inrichtingen. Dit zijn:
Type A-inrichtingen, deze vallen onder het lichte regime en hoeven geen
melding te doen op basis van het Besluit. Ze moeten wel voldoen aan de
inrichtinggerelateerde voorschriften uit het Besluit. Type
A-inrichtingen zijn bijvoorbeeld kantoren en schoolgebouwen.
Type B-inrichtingen zijn bedrijven die tot nog toe onder de artikel
8.40-AMvB’s vielen en bedrijven uit onder andere de
metaalelectro-industrie, tandheelkundige laboratoria, zeefdrukkerijen en
een deel van de afvalverwerkende bedrijven en bedrijven die door
versoepeling of het vervallen van de uitsluitcriteria of het “in
hoofdzaak”-criterium nu wel onder het Besluit vallen. Type
B-inrichtingen vallen geheel onder het Besluit en zijn meldingsplichtig.
Type C-inrichtingen zijn inrichtingen waarvoor de vergunningplicht
blijft gelden, maar die voor een deel van de activiteiten te maken
krijgen met de voorschriften in hoofdstuk 3 van het Besluit.
Voor deze afdeling van de APV zijn met name de bepalingen in de hoofdstukken 2
en 4 van het Besluit relevant. De type A- en type B-inrichtingen moeten voldoen
aan de in of bij het in hoofdstuk 2 van het Besluit gestelde voorschriften. Voor sommige type B-inrichtingen is daarnaast
ook artikel 4.113 (verlichting bij sportbeoefening in de buitenlucht) van
belang.In het oude Besluit horeca- sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer waren
de normen voor geluid- en trillingshinder dusdanig laag dat ze bij festiviteiten
met levende muziek veelal overtreden zouden worden. Vanwege de maatschappelijke
functie van de inrichtingen bood het besluit de mogelijkheid om ontheffing te
verlenen van deze voorschriften. In de andere AMvB’s was deze mogelijkheid niet
opgenomen. In het nieuwe Besluit wordt deze mogelijkheid voor festiviteiten ook
aan de andere inrichtingen geboden, bijvoorbeeld voor een personeelsfeest of een
open dag.Geluidsgevoelige gebouwen en terreinenVoor deze begripsbeschrijving wordt aangesloten bij definities voor
(geluids)gevoelige gebouwen en terreinen uit het Besluit en de Wet geluidhinder.
Het begrip onversterkte muziek is niet eerder gedefinieerd.Artikel 4:2 Aanwijzing collectieve festiviteitenEerste lidDe bevoegdheid om te bepalen dat de in dit lid genoemde geluidsnormen niet
gelden bij collectieve festiviteiten komt voort uit artikel 2.21, eerste lid,
onder a, van het Besluit. Evenals in het oude besluit voorziet dit artikel van
het Besluit erin dat op deze dagen overmatige geluidhinder zo veel mogelijk moet
worden voorkomen: De voorschriften gelden niet “voor zover de naleving van deze
voorschriften redelijkerwijs niet kan worden gevergd”. Voorbeelden van
collectieve festiviteiten zijn carnaval, kermis of culturele-, sport- en
recreatieve manifestaties.In artikel 4:2 is de uitvoering van de regeling neergelegd bij het college. Er
hoeft dus niet jaarlijks een raadsbesluit te worden genomen om te bepalen welke
feesten als collectieve festiviteiten worden aangewezen. Het verdient
aanbeveling dat het college jaarlijks – in samenspraak met het plaatselijke
bedrijfsleven – vaststelt op welke data de betreffende voorschriften uit het
Besluit niet van toepassing zijn. Voor de collectieve dagen is geen begrenzing
voor het aantal dagen opgenomen. Vaak zal er toch behoefte zijn om vooraf een
bepaald maximum aantal festiviteiten vast te stellen. Dit maximum zou door het
college kunnen worden vastgelegd in een beleidsregel. Als de gemeenteraad dit
zelf wenst te bepalen, dan dient het maximum te worden vastgelegd in de
verordening zelf.Tweede lidVolgens artikel 4.113, eerste lid, van het Besluit moet de verlichting bij
sportbeoefening in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur zijn
uitgeschakeld en indien er geen sport wordt beoefend of onderhoud wordt
uitgevoerd. De bevoegdheid om te bepalen dat deze beperkingen niet gelden bij
collectieve festiviteiten staat in artikel 4.113, tweede lid, onder a, van het
Besluit. Dit voorschrift is met name bedoeld voor sportverenigingen die buiten
de reguliere en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van
hun lichtinstallatie. Een voorbeeld van een collectieve festiviteit is een
sportieve manifestatie waar meerdere sportverenigingen aan mee doen. Ook hier
verdient het aanbeveling het college – in samenspraak met de plaatselijke
sportverenigingen - vast te laten stellen op welke data de betreffende
beperkingen niet van toepassing zijn.In het Besluit wordt net als voor de festiviteiten als bedoeld in het eerste lid
geen maximum gesteld voor het aantal collectieve festiviteiten. Kortheidshalve
wordt voor de verdere toelichting over dit maximum verwezen naar de bovenstaande
toelichting bij het eerste lid.Derde lidDe gemeente kan rekening houden met de aard van het gebied door in de
verordening gebiedsdifferentiatie toe te passen. De gemeenteraad kan het
grondgebied van de gemeente in de verordening bijvoorbeeld verdelen naar
verschillende dorpskernen of wijken. De vaststelling van deze gebieden dient
plaats te vinden in een apart besluit waarop bezwaar en beroep volgens de Awb
mogelijk is. Van deze mogelijkheid kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt
tijdens carnaval, kermissen of culturele-, sport- en recreatieve manifestaties.
De mogelijkheid van gebiedsdifferentiatie was ook in het oude besluit opgenomen.
Wel kan bijstelling van gebieden wenselijk zijn doordat de werkingssfeer van de
festiviteitenregeling sterk wordt uitgebreid.Bij de vaststelling van deze gebieden moet er wel rekening mee worden gehouden
dat deze de strekking van de regeling niet ondermijnt. Het onderscheid tussen
collectieve en incidentele festiviteiten moet duidelijk blijken.
Gebiedsdifferentiatie betekent ook dat het aantal aangewezen dagen of dagdelen
per gebied kan verschillen. Artikelen 2.21 en 4.113 van het Besluit kennen
alleen gebiedsdifferentiatie voor collectieve festiviteiten.Zesde tot en met het achtste lidIn tegenstelling tot het oude besluit biedt dit Besluit gemeenten de
mogelijkheid om in of krachtens een gemeentelijke verordening voorwaardent te
stellen aan de collectieve festiviteiten en activiteiten. In de model-APV is
ervoor gekozen om een aantal voorwaarden in de APV op te nemen. Afhankelijk van
de situatie in een gemeente kan het wenselijk zijn om voorwaarden niet in maar
krachtens de APV te stellen, bijvoorbeeld voor meer flexibiliteit bij wijziging
van de voorwaarden. De basis voor deze bevoegdheid staat in het tweede lid van
artikel 2.21, onderdeel a. Hierin wordt wel duidelijk gesteld dat het moet gaan
om voorwaarden ter voorkoming van geluidhinder. Voor de verlichting bij
sportbeoefening is deze mogelijkheid niet in het Besluit opgenomen.De voorwaarden kunnen gaan over bijvoorbeeld beperking van het geluidsniveau,
het bepalen van het eindtijdstip of gedragsvoorschriften. De keuze om bepaalde
voorschriften wel of juist niet op te nemen in de APV is afhankelijk van de
lokale situatie en bestuurlijke prioriteiten. Wanneer er veel (horeca- of
andere) inrichtingen dicht bij geluidgevoelige bestemmingen zoals woonwijken
liggen kan het wenselijk zijn om beperkende voorwaarden op te nemen. Anderzijds
kan ook gekozen worden om bedrijven meer geluidsruimte te geven en (net als
onder het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer) geen
voorwaarden in de APV op te nemen. Daarbij is het wel zo dat voortaan de
regeling voor collectieve festiviteiten geldt voor àlle type A- en
B-inrichtingen onder het Besluit en niet alleen voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen.Voor de hoogte van het geluidsniveau in het zesde lid wordt bij het Besluit een
suggestie gedaan van 10 of 20 dB(A) hoger dan de reguliere norm. Bij enkele
gemeenten wordt mogelijk een aanvullende norm opgenomen voor lagere frequenties
(gesteld in dB(C). De reden voor een geluidsnorm met gebruik van een C-filter is
het effect van lage bastonen bij hogere geluidsniveaus. Bij de C-filter worden
deze lage frequenties sterker worden meegewogen dan bij een A-filter vanwege de
problematiek met lage geluidsfrequenties. Een andere mogelijkheid is, als
woningen op grotere afstand van de inrichtingen liggen, een geluidsnorm op een
vaste, kortere afstand van de inrichtingen op te nemen.In het zevende lid wordt gesproken over onversterkte muziek. In het Besluit is
onversterkte muziek uitgezonderd bij het bepalen van de geluidsniveaus. De reden
hiervoor is dat maatregelen ter beperking van de geluidsemissies moeilijk zijn.
Dit betekent dat voor onversterkte muziek in principe geen maximum geluidsnorm
geldt. Op basis van artikel 2.18, eerste lid, onder f en vijfde lid, van het
Besluit hebben gemeenten wel de mogelijkheid om dit in een gemeentelijke
verordening aan te passen (zie ook artikel 4:5). De reguliere geluidsnormen
gelden niet bij festiviteiten, waardoor bedrijven dan meer geluid mogen
produceren. Om de omgeving enige bescherming te bieden en geluidniveaus van
onversterkte muziek bij festiviteiten te begrenzen is onversterkte muziek
meegenomen in de geluidsnorm.Bij de bepaling van het geluidsniveau wordt in het zevende lid de
bedrijfsduurcorrectie bij muziekgeluid buiten beschouwing gelaten. Dit in
tegenstelling tot de Handleiding meten en rekenen industrielawaai. Hiervoor
wordt aangesloten bij de systematiek en motivatie uit het Besluit: in de
handleiding is de correctie geïntroduceerd met het oog op continu-bedrijven.
Toepassing van de bedrijfsduurcorrectie bij muziekgeluid bij horecabedrijven die
bijvoorbeeld om 1.00 uur sluiten brengt met zich mee dat het geluidsniveau in de
nachtperiode hoger mag zijn door correctie voor de resterende nachtperiode.
Omdat dit niet wenselijk is, is toepassing van de bedrijfsduurcorrectie bij
muziekgeluid niet toegestaan.In het achtste lid is een eindtijdstip voor muziekgeluid vastgesteld om te
voorkomen dat feesten bij bedrijven zonder wettelijke sluitingstijden
(theoretisch) de hele nacht door kunnen gaan.Artikel 4:3 Kennisgeving incidentele festiviteitenEerste lidDe bevoegdheid voor het vaststellen van het aantal incidentele festiviteiten
voor inrichtingen in een gemeentelijke verordening staat in de artikelen 2.21 en
4.113 van het Besluit. Volgens artikel 2.21, eerste lid, onderdeel b kan de
gemeenteraad bij verordening het aantal dagen of dagdelen aanwijzen waarop
individuele inrichtingen voor incidentele festiviteiten vrijstelling kunnen
verkrijgen van de geluidsnormen. Een incidentele festiviteit is een festiviteit
die aan één of een klein aantal inrichtingen gebonden is. Dit is bijvoorbeeld
een optreden met levende muziek bij een café, een jubileum, een personeels- of
straatfeest of een “vroege vogels”-toernooi. In het Besluit is bepaald dat het
maximum aantal dagen waarvoor de geluidsnormen niet gelden maximaal 12 dagen of
dagdelen per jaar betreft. Het betreft een maximum: de raad heeft de bevoegdheid
om, rekening houdend met de plaatselijke omstandigheden, in dit artikel het
aantal te verlagen. In het onderhavige artikel dient de raad in de verordening
te bepalen hoeveel incidentele festiviteiten per inrichting maximaal zijn
toegestaan in de gemeente. Het maximum aantal van 12 incidentele festiviteiten
is ongewijzigd in vergelijking met de vorige regeling voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen. Wat wel verandert is dat de regeling nu ook geldt voor
festiviteiten bij alle andere type A- en B-inrichtingen die onder het Besluit
vallen. Dit betekent dat bijvoorbeeld ook detailhandel, kantoren, opslag- en
transportbedrijven en metaalelektro-bedrijven een beroep op deze regeling kunnen
doen. De enige uitzonderingen waarvoor de regeling niet geldt, zijn de type
C-inrichtingen (d.w.z. inrichtingen die vergunningplichtig blijven of vallen
onder Besluit landbouw of Besluit glastuinbouw).Tweede lidVolgens artikel 4.113, eerste lid, van het Besluit moet bij inrichtingen de
verlichting voor sportbeoefening in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur
zijn uitgeschakeld en indien er geen sport wordt beoefend of onderhoud wordt
uitgevoerd. Op basis van het tweede lid van artikel 4.113 kan hiervan worden
afgeweken. Dit kan bijvoorbeeld als sportverenigingen buiten de reguliere
competities en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van
hun lichtinstallatie bij het houden van een veteranentoernooi of een “vroege
vogels”-toernooi. Volgens het Besluit is het maximum aantal dagen waarvoor de
beperkingen voor de verlichting niet gelden maximaal 12 dagen of dagdelen per
jaar. Kortheidshalve wordt voor de verdere toelichting over dit maximum verwezen
naar de bovenstaande toelichting bij het eerste lid.Volgens de toelichting bij het Besluit blijft ook bij gebruik van artikel 4.113
tweede lid de algemene zorgplicht met betrekking tot lichthinder en duisterte
voor de sportinrichtingen gelden, al is enige mate van hinder is bij incidentele
activiteiten aanvaardbaar. De beoordeling of sprake is van onaanvaardbare
lichthinder in geval van de viering van een festiviteit is aan het bevoegd
gezag.Zesde tot en met het tiende lidIn tegenstelling tot het oude Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen
biedt het Besluit gemeenten de mogelijkheid om in of krachtens een gemeentelijke
verordening voowaarden te stellen aan de incidentele festiviteiten. De basis
voor deze bevoegdheid staat in het tweede lid van artikel 2.21, onderdeel b.
Voor de algemene toelichting over de mogelijkheid om voorwaarden te stellen bij
festiviteiten en de toelichting bij het zesde tot en met het tiende lid wordt
kortheidshalve verwezen naar bovenstaande toelichting bij artikel 4:2 APV, zesde
tot en met het achtste lid. Net als bij de collectieve festiviteiten geldt de
regeling voor incidentele festiviteiten voor àlle type A- en B-inrichtingen
onder het Besluit in plaats van alleen voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen zoals onder het oude besluit.In het negende en tiende lid wordt de mogelijkheid om muziekgeluid te produceren
bij een festiviteit beperkt tot binnen de gebouwen van de inrichting. Gebouwen
hebben over het algemeen een bepaalde geluiddempende werking. Op het
buitenterrein zijn minder mogelijkheden voor het beperken van geluidemissies.
Daarbij is het zo dat de regeling niet langer alleen geldt voor horeca, sport-
en recreatie-inrichtingen maar ook voor alle andere type A- en B-inrichtingen,
wat met name een belasting kan geven voor woningen met diverse bedrijven in de
omgeving die op verschillende momenten festiviteiten organiseren. Voor
muziekgeluid op buitenpodia of het buitenterrein van horecagelegenheden bij
evenementen, kan dit in de evenementenvergunning worden geregeld.Artikel 4:4 Verboden incidentele festiviteiten (gereserveerd)Artikel 4:5 Onversterkte muziekToelichtingDit artikel sluit aan op de artikelen 2.17, 2.18 en 2.20 van het Besluit. Het
artikel is alleen gericht op onversterkte muziek vanuit inrichtingen en niet
buiten inrichtingen. Of er sprake is van een inrichting, wordt bepaald door de
Wet milieubeheer. In het Besluit is onversterkte muziek uitgezonderd van de
algemene geluidsniveaus. Gemeenten hebben, in artikel 2.18, eerste lid, onder f
en het vijfde lid van het Besluit, expliciet de bevoegdheid gekregen om voor
onversterkte muziek regels op te nemen in de Algemene Plaatselijke Verordening.
Door het feit dat de hinderbeleving van onversterkte muziek zeker niet lager is
dan die van versterkte muziek, dient deze op gelijke wijze te worden beschermd.
De geluidwaarden kunnen door de gemeenten zelf worden bepaald. Het kan zijn dat
u er de voorkeur aan geeft hogere waarden vast te stellen, bijvoorbeeld vanwege
oude, meer gehorige panden. Deze keuze is aan de gemeente. Genmeenten kunnen op
basis van artikel 2.20 voor geluid maatwerkvoorschriften vaststellen. Er kan op
basis van artikel 2.20 en 2.17 ( en dus indirect artikel 2.18) voor gekozen
worden om ook maatwerkvoorschriften vast te stellen voor onversterkte muziek
Deze kunnen dan mogelijk wel afwijken van hetgeen in de APV gesteld wordt.Dit
kan verwarrend zijn voor bedrijven die meer of minder geluid mogen produceren
bij versterkte (maatwerkvoorschriften) dan bij onversterkte muziek. Om de
geluidsnormen voor versterkte muziek gelijk te kunnen maken aan onversterkte
muziek is dit artikel opgenomen.Om vooral amateurgezelschappen in niet professionele oefenruimtes de kans te
geven tot het hobbymatig beoefenen van onversterkte muziek, is voor hen in lid 2
een mogelijkheid gecreëerd om een aantal uur in de week uitgezonderd te zijn van
de geluidsniveaus. In artikel 2 wordt gesproken over “oefenen”. Op deze manier
worden festiviteiten en optredens voor publiek uitgesloten. Er is sprake van
oefenen als men muziek maakt zonder dat er publiek aanwezig is.De genoemde geluidsniveaus in het eerste lid onder tabel c zijn niet van
toepassing op;
het geluid ten behoeve van het oproepen tot het belijden van godsdienst
of levensovertuiging of het bijwonen van godsdienstige of
levensbeschouwelijke bijeenkomsten en lijkplechtigheden, alsmede geluid
in verband met het houden van deze bijeenkomsten of plechtigheden;
het geluid van het traditioneel ten gehore brengen van muziek tijdens
het hijsen en strijken van de nationale vlag bij zonsopkomst en
zonsondergang op militaire inrichtingen;
het ten gehore brengen van muziek vanwege het oefenen door militaire
muziekcorpsen in de buitenlucht gedurende de dagperiode met een maximum
van twee uren per week op militaire inrichtingen.
Artikel 4:6 Overige geluidhinder [4.1.5]AfbakeningDoor in het eerste lid de zinsnede “een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer of het Besluit” op te nemen wordt de afbakening direct vastgelegd.
Een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer heeft ofwel een
milieuvergunning nodig (waarin geluidsvoorschriften zijn opgenomen) ofwel zijn
algemene regels op grond van het Besluit van toepassing. In deze algemene regels
zijn ook geluidsvoorschriften opgenomen.In de praktijk zullen vooral de Zondagswet, Wet Geluidhinder, Wet openbare
manifestaties, het Vuurwerkbesluit een afbakeningsdiscussie opleveren. Daarom is
gekozen om deze wetten afzonderlijk te benoemen in lid 3.De provinciale milieuverordening is toegevoegd in dit lid. In een provinciale
milieuverordening kunnen namelijk zogenaamde milieubeschermingsgebieden worden
aangewezen, waaronder stiltegebieden. Voor deze stiltegebieden kunnen bij
provinciale milieuverordening regels over het voorkomen en beperken van
geluidhinder worden gesteld, waaronder verbodsbepalingen. De provinciale
milieuverordening gaat in dit geval voor de gemeentelijke verordening.Voor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
derde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder het
kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Artikel 4:6 heeft betrekking op de vormen van geluidhinder waarin de andere
regelingen niet voorzien. Onder andere valt te denken aan:
een niet permanente activiteit in een niet besloten ruimte, zoals een
kermis, een heidefeest, een braderie, een rally, enz.;
het door middel van luidsprekers op voertuigen of anderszins reclame of
muziek maken of mededelingen doen;
het ten gehore brengen van achtergrondmuziek in winkelstraten;
het gebruik van diverse geluidproducerende recreatietoestellen;
het gebruik van bouwmachines, zoals compressors, cirkelzagen, trilhamers
en heistellingen;
het toepassen van knalapparatuur om vogels te verjagen, enz., enz.
overige handelingen waardoor geluidoverlast ontstaat.
JurisprudentieJurisprudentie op grond van het Besluit bestaat nog niet. Onderstaande is
gebaseerd op het oude Besluit horca-, sport- en recreatie-inrichtingen
milieubeheer.Weigering ontheffing om voor onbepaalde tijd eens in de twee weken op dinsdag-
of donderdagavond van 19.00 tot 21.30 uur luide hardrockmuziek af te spelen op
eigen muziekinstallatie, blijft in hoger beroep in stand. Het opnemen van
geluidsnormen in de verordening is een zaak van de gemeentelijke wetgever. ABRS
16-12-2002, 200202622/1, LJN-nr. AE8977.Voorlopige voorziening, Vergunning onder voorschriften wordt verleend voor het
houden van een besloten buurtfeest voor ongeveer 25 personen. Omvang en karakter
van het buurtfeest zijn - naar voorlopig oordeel - dusdanig te achten dat
daarvan in redelijkheid geen geluidhinder als bedoeld in artikel 4.1.5 (oud) van
de APV valt te verwachten. Rb Zutphen 05-07-2002, 02/972 VEROR 58, LJN-nr.
AE5178.Verlening ontheffing, onder voorschriften, voor het ten gehore brengen van
carillonmuziek. Vier keer per dag twee minuten en wekelijks op woensdag- of
zaterdagmiddag maximaal 45 minuten. De norm van 75 dB(A) ter plaatse van
woningen is niet voldoende onderbouwd. Het uitgangspunt dat het carillon in het
winkelgebied moet worden gehoord geeft geen, althans onvoldoende blijk dat de
belangen van de appellant, die tussen de toren en het winkelgebied woont, bij de
besluitvorming in voldoende mate zijn afgewogen. ABRS 12-12-2001, 200102118/1,
LJN-nr. AE0239.Het houden van hinderlijke of schadelijke dieren (artikel 2.4.20 (oud)) juncto
artikel 4.1.5.1 (oud). Geluidhinder door dieren (zie voorbeeldbepaling 4.1.5b
(oud) model-APV). Ernstige geluidsoverlast door kikkers in een poel. Het
schoonhouden en wellicht bijvullen van een kikkerpoel zal de aanwezigheid van
kikkers mogelijk bevorderen, maar dit is onvoldoende om te concluderen dat de
buurman kikkers houdt (op grond van artikel 2.4.20 (oud)) en er de zorg voor
heeft (op grond van artikel 4.1.5.1 (oud) van de desbetreffende verordening). Rb
´s-Hertogenbosch, AWB 99/6873 GEMWT, LJN-nr. AD4783.Weigering ontheffing voor geluidversterking bij geloofsverkondiging. Grote
zorgvuldigheid bij uitoefening grondrecht. Vz. ARRS 17-8-1990, AB, 1991, 44
m.nt.P.J. Boon, GS, 1991 6913, 3 m.nt. E. Brederveld, JG 91.0144 , BF 1991, 4
m.nt.J.M.H. de Vet-tacken.Het aan- of afslaan van een c.v. installatie is niet aan te merken als het
verrichten van een handeling in de zin van het APV-artikel. ABRS 3 6 1996, JG
97.0148 . Zie ook Lbr. 97/144.Vergunningverlening voor het ten gehore brengen van mechanische muziek in
winkelstraten. Overlast voor omwonenden. ABRS 10-3-1995, JG 95.0206 m.nt. A.B.
Engberts.Ontheffing van verbod tot veroorzaken geluidhinder in verband met spelen op
trompet. ABRS 7-6-1994, JG 94.0290.Geluidsvergunning voor feesttent, waarin met ontheffing van burgemeester alcohol
wordt geschonken, is gelijk te stellen aan geluidsvergunning voor
horeca-inrichting. Vz. ARRS, JG 92.0395 m.nt. L.J.J. Rogier, GS, 1992, 6945, 4
m.nt. H.Ph.J.A.M. Hennekens.Weigering vergunning voor rijden met geluidswagen, Wnd. Vz. ARRS 2-11-1990, GS,
1992, 6937, 6 m.nt. E. Brederveld.Vrijheid van godsdienst. Klokgelui Tilburgse pastoor. De rechtbank oordeelde dat
de gemeente niet kon optreden op grond van de APV nu de kerk in kwestie een
inrichting was in de zin van de Wet Milieubeheer, en daarmee niet onder de
werking van het APV artikel viel. Als de gemeenteraad had willen optreden, had
ze over de duur en het volume van het klokgelui nadere regels kunnen stellen op
grond van artikel 10 WOM. Rb. Breda 26 november 2007. LJN BB8689.Artikel 4:6a Geluidshinder door bromfietsen e.d.Artikel 4:6a verbiedt het zich “(geluid)hinderlijk” gedragen met een
motorvoertuig of een bromfiets. “Gedragen” betreft niet alleen het rondrijden,
maar ook het stilstaan met (luidruchtig) draaiende motor. Het artikel komt niet
in strijd met het bepaalde in de Wegenverkeerswet; de Hoge Raad heeft uitgemaakt
dat deze wet geen betrekking heeft op het misbruiken van de weg door personen
die daarbij geen eigen verkeersbelang kunnen doen gelden.AFDELING 2: BODEM-, WEG- EN MILIEUVERONTREINIGINGArtikel 4:7 Straatvegen (vervallen)Artikel 4:8 Natuurlijke behoefte doenDit artikel is bij de herziening van 2004 hernummerd van 4.4.6 in 4.2.2, wegens
het vervallen van afdeling 4.2 (oud) en het vervallen van enkele artikelen van
afdeling 4.4. Zie daarover onder de algemene toelichting bij afdeling 4.2. In
2008 is het artikel hernummerd naar 4:8.Deze bepaling staat al sinds jaar en dag in de model-APV. Momenteel zijn er veel
gemeenten die in het kader van een lik-op-stuk-beleid onderhavige bepaling
strikt handhaven.Artikel 4:9 Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen
en putten buiten gebouwenDit artikel is bij de herziening van 2004 hernummerd van 4.4.8 in 4.2.3, wegens
het vervallen van afdeling 4.2 (oud) en het vervallen van enkele artikelen van
afdeling 4.4. Zie daarover onder de algemene toelichting bij afdeling 4.2. In
2008 is het artikel hernummerd naar 4:9.Dit artikel betreft een samenvoeging van de in de Model-bouwverordening
geschrapte artikelen 334 en 336. Aangezien het hier om bepalingen gaat die niet
direct het bouwwerk maar meer de omgeving betreffen, is tot onderbrenging in de
model-APV besloten. Zie daarover ook Gst. nr. 6849, 14, m. nt. mr. J.M.H.F.
Teunissen.AFDELING 3: HET BEWAREN VAN HOUTOPSTANDEN (NIET VAN TOEPASSING)AFDELING 4: MAATREGELEN TEGEN ONTSIERING EN STANKOVERLASTArtikel 4:13 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen
enz.Deze bepaling verschaft een basis voor het treffen van maatregelen tegen een uit
oogpunt van welstand en bescherming van de openbare gezondheid ontoelaatbare
opslag van bromfietsen en caravans e.d., en landbouwproducten . Het college is
bevoegd bepaalde plaatsen aan te wijzen waar deze opslag verboden is c.q. aan
bepaalde regels gebonden is.Bij de wijziging van de model-APV in 2004 is afdeling 4.7 hernummerd in 4.4,
wegens het vervallen van de afdelingen 4.2 (oud) Afvalstoffen en 4.6 (oud) Flora
en fauna . Afdeling 4.3 (oud) Lozing en riolering was al eerder vervallen. De
artikelen 4.7.1, 4.7.1a en 4.7.2 zijn hernummerd in 4.4.1, 4.4.1a en 4.4.2.De categorieën e. afvalstoffen en f. autowrakken zijn vervallen omdat de opslag
van afvalstoffen voortaan wordt geregeld in artikel 31 van de
model-afvalstoffenverordening (versie 4 december 2004). Artikel 25, sub c, Wet
milieubeheer biedt hier uitdrukkelijk de basis voor. Een autowrak is overigens
per definitie een afvalstof. Omdat de categorie f. autowrakken vervalt, kan de
afbakening met het Besluit Beheer Autowrakken vervallen.Bij de herziening van 2008 zijn de artikelen 4.4.1 t/m 4.4.2 hernummerd naar
4:13 t/m 4:16. Tevens zijn bij deze herziening redactionele wijzigingen
aangebracht die geen inhoudelijke wijziging beogen.Deze bepaling ziet niet op handelingen die plaatsvinden op de “weg” in de zin
van de wegenverkeerswetgeving. Deze afbakening is aangebracht omdat voor zover
de in deze bepaling genoemde activiteiten plaatsvinden op de “weg” daartegen kan
worden opgetreden op basis van andere in deze verordening opgenomen
voorschriften.De in de afdeling 5.1 “Parkeerexcessen” opgenomen artikelen bevatten onder meer
bepalingen ten aanzien van het plaatsen of hebben op de weg van niet-rijklare
voertuigen en voertuigwrakken, het gebruik van de weg als stallingsruimte voor auto’s door garagebedrijven e.d. en het
parkeren van caravans e.d.AfbakeningDoor in het eerste lid de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer” op te nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Hierdoor vervalt in het vierde lid de afbakening met de Wet
milieubeheer.Artikel 4:14 Stankoverlast door gebruik van meststoffen
(gereserveerd)Artikel 4:15 Omgevingsvergunning handelsreclameHandelsreclame is gedefinieerd in artikel 1:1, aanhef en onder h van de APV als:
elke openbare aanprijzing van goederen of diensten, waarmee kennelijk beoogd
wordt een commercieel belang te dienen. Onroerende zaken zijn volgens artikel
3:3, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek onder meer de grond, de met de grond
verenigde beplantingen en de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn
verenigd.Reclame en de vrijheid van meningsuitingIn het begrip handelsreclame ligt besloten dat het in artikel 4:15 gaat om
niet-ideële reclame, waarbij geen gedachten of gevoelens worden geopenbaard. Zie
ook de toelichting bij artikel 1:1, aanhef en onder h (handelsreclame). Volgens
vaste jurisprudentie behoren reclame-uitingen in de commerciële sfeer niet tot
het eigenlijke gebied van de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet.Artikel 4:15 is daarom niet in strijd met artikel 7 van de Grondwet. In artikel
7, vierde lid, van de Grondwet wordt de handelsreclame met zo veel woorden van
de vrijheid van drukpers uitgezonderd.De volgende vraag is of artikel 4:15 ook in overeenstemming is met de artikelen
10 EVRM en 19 IVBP. De bescherming van het recht op vrije meningsuiting strekt
zich in deze artikelen mede uit tot reclame. Deze vraag kan bevestigend worden
beantwoord. Allereerst is het de vraag of artikel 10 EVRM überhaupt wel toeziet
op zuivere handelsreclame. Weliswaar heeft de Hoge Raad dit in algemene zin
gesteld in een uitspraak van 13 februari 1987 (NJ 1987, 899), het Europese Hof
heeft zich hierover nog niet eenduidig uitgesproken (zie onder andere EHRM 24
februari 1994, NJ 1994, 518). Wel mag er op grond van arresten van het Europese
Hof vanuit worden gegaan dat de bescherming ten aanzien van commerciële reclame
minder ver gaat dan de bescherming ten aanzien van andere uitingen gelet op de
strekking van het verdrag. Echter, ook indien er vanuit wordt gegaan dat alle
handelsreclame onder artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR valt, zijn beperkingen
mogelijk zolang deze voorzien zijn bij wet. Naar algemeen wordt aangenomen
worden hieronder ook gemeentelijke verordeningen verstaan. Daarnaast dienen de
beperkingen noodzakelijk te zijn in een democratische samenleving ter
bescherming van de in de artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBP genoemde belangen.
Hieronder vallen onder andere het voorkomen van wanordelijkheden en de
bescherming van rechten van derden. De rechtspraak lijkt deze visie te bevestigen. In een uitspraak van 23 december
1994 stelt de ABRS in een zaak waarin een driehoeksreclamebord wordt geweigerd
dat artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBP alleen in het geding zijn als de
verspreiding van reclame zo zeer aan banden zou zijn gelegd dat de vrijheid om
reclame te maken zelf zou worden aangetast (JG 95.0207, AB 1995, 163). Ook is in
een uitspraak van de Hoge Raad over een aanplakverbod zonder schriftelijke
toestemming van de rechthebbende bepaald dat dit niet in strijd is met artikel
10 EVRM en 19 IVBP aangezien het verbod bij wet is voorzien en noodzakelijk in
een democratische samenleving ter voorkoming van wanordelijkheden en ter
bescherming van rechten van derden (HR 1 april 1997, NJ 1997, 457). Het
voorgaande betekent dat zolang niet in een absoluut verbod, te absolute
beperkingen of restrictief beleid is voorzien en er een duidelijke noodzaak voor
de beperkingen bestaat, zodanig dat er feitelijk een mogelijkheid van enige
betekenis van het middel van bekendmaking overblijft, beperkingen mogelijk
blijven. Tweede lid (niet-vergunningplichtige handelsreclame)Handelsreclame mag nooit ‘in ernstige mate in strijd met redelijke eisen van
welstand’ zijn, en dat geldt zowel voor de reclame zelf, als voor de reclame in
zijn relatie tot de omgeving. Een exces is een ‘evidente en ook voor
niet-deskundigen duidelijk kenbare buitensporigheid van het uiterlijk’. Het zal
duidelijk zijn dat in een gebied waarvoor een hoog welstandsniveau is
vastgesteld er eerder sprake kan zijn van een exces dan in een gebied met een
laag niveau. Van excessen kan bijvoorbeeld sprake zijn bij te opdringerige
reclame-uitingen, toepassing van felle of contrasterende kleuren en/of armoedig
materiaalgebruik.In de Welstandsnota van de gemeente Elburg zijn er welstandsvrije gebieden
aangewezen. Aangezien de welstandstoets een van de belangrijkste
weigeringsgronden van een omgevingsvergunning voor de activiteit reclame is,
heeft de gemeente zoveel mogelijk aansluiting gezocht met ons reclamebeleid.
Indien er namelijk wel een vergunningplicht geldt voor reclame, maar deze
reclame op een perceel aanwezig is die is gelegen in een welstandsvrij gebied,
blijven alleen de weigeringsgronden verkeersveiligheid en overlast over. Op
grond van lid 3 is het echter ook mogelijk handhavend op te treden tegen
vergunningsvrije handelsreclame die gevaar oplevert voor het verkeert of
ernstige hinder voor de omgeving veroorzaakt. Dit is met name van belang voor de bedrijventerreinen. Volgens de Welstandsnota
zijn (enkel de binnenschil van) verschillende bedrijventerreinen welstandsvrij
verklaard. Voor die gebieden hoeft op grond van sub d geen vergunning voor de
activiteit reclame te worden aangevraagd. Dit geldt (vanwege de
beeldbepalendheid) niet voor de randen van de bedrijventerreinen. Reclame op of
bij panden in dit gebied is vergunningsvrij, mits wordt voldaan aan de
voorwaarden die gesteld worden in sub e. In sub f is specifiek aangegeven wanneer reclame in het beschermd stadsgezicht
vergunningsvrij is. Met een historisch verantwoord bord wordt bedoeld; een bord
dat geïntegreerd is in de architectuur van het pand. De gemeente heeft er bewust
voor gekozen om een ruime definitie te hanteren. Waar het om gaat is dat er met
het bord qua materiaal- en kleurgebruik aansluiting wordt gezocht met het
materiaal- en kleurgebruik van het pand in het beschermd stadsgezicht. Zo mogen
er in elk geval geen felle/contrasterende kleuren of kunststof materialen worden
gebruikt, maar is een houten krijtbord waarop (in krijt geschreven) wordt
aangegeven wat het dagmenu is, wel een historisch verantwoord bord. Omdat er verder ook gebieden zijn (naast het bedrijventerrein en het beschermd
stadsgezicht) waar reclame wordt geplaatst, is in sub g aangegeven dat reclame
op panden met een detailhandelsbestemming, niet gelegen op een bedrijventerrein
of in het beschermd stadsgezicht ook vergunningsvrij is, mits wordt voldaan aan
de gestelde voorwaarden. Vrijstaande reclameborden op de openbare weg vallen onder de werking van artikel
2:10a. Dit is met name van belang in het beschermd stadsgezicht en verschillende
winkelcentra. Derde lid (eisen aan niet-vergunningplichtige handelsreclame)De bedoeling van dit lid is het mogelijk maken van toezicht op hinderlijke
handelsreclame die niet vergunningplichtig is. Vierde lid (weigeringsgronden)In het vierde lid zijn als mogelijke weigeringsgronden voor een vergunning
opgenomen; welstand, verkeersveiligheid en overlast. Met deze weigeringsgrond
zijn tevens de motieven voor een vergunningplicht gegeven. De weigeringsgrond
welstand heeft echter in de jurisprudentie een probleem opgeleverd, omdat
omgevingsvergunningplichtige handelsreclame voor de activiteit bouwen reeds
onderworpen is aan welstandstoetsing. De toetsing van een omgevingsvergunning
voor de activiteit reclame beperkt zich dan tot de verkeersveiligheids- en
overlastaspecten. Vijfde lid (afstemming met artikel 2:10a)Om te voorkomen dat voor een reclamebord op de openbare weg twee vergunningen
aangevraagd moeten worden (op grond van artikel 2:10a en op grond van artikel
4:15) is ervoor gekozen een duidelijke scheiding aan te brengen. Reclame op
voorwerpen die vallen onder de werking van artikel 2:10a, vallen buiten de
werking van artikel 4:15. Vrijstaande reclameborden die bijvoorbeeld in de
binnenstad op de stoepen worden gezet, worden gehandhaafd volgens de regels van
artikel 2:10a.Jurisprudentie Wanneer sprake is van een bouwwerk als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van de
Woningwet, is de Woningwet van toepassing en geldt mitsdien, gezien het bepaalde
in artikel 4.7.2, derde lid, van de APV (oud), het in het eerste lid van dit
artikel gestelde verbod niet. Nu in dit geval de Woningwet van toepassing is,
heeft het college zich terecht op het standpunt gesteld dat naast de door hen
verleende bouwvergunning voor de oprichting van de reclamezuil niet ook een
reclamevergunning als bedoeld in artikel 4.7.2 van de APV (oud) is vereist. Zij
hebben dan ook terecht het verzoek om toepassing van bestuursdwang ten aanzien
van de dubbelzijdige lichtreclamezuil afgewezen. ABRS 13-11-2002, GS, 2003,
7180, 34 m.nt. J.Teunissen.Het college heeft ten onrechte niet getoetst aan het bepaalde in het derde lid.
Niet is gebleken dat zij hebben beoordeeld of in dit geval de Woningwet een
bouwvergunning voor de betreffende reclame-objecten voorschrijft. Het standpunt
van het college dat in dit geval geen sprake is van overlappende regelgeving nu
de APV een specifiek welstandsdoel nastreeft ten opzichte van de Woningwet, doet
hier niet aan af. Anders dan het college meent, is het welstandstoezicht in het
kader van de Woningwet niet beperkt tot toetsing van bouwkundige elementen. ABRS
04-12-2002, GS, 2003, 7180, 35 m.nt. J.Teunissen.In een recente uitspraak, waar het ging over de aanvraag voor een
reclamevergunning voor een halfronde tijdschriftenzuil, overwoog de Afdeling als
volgt. De achtergrond van de in artikel 4.7.2, derde lid (oud), van de model-APV
vervatte uitzondering is dat, ingeval de Woningwet van toepassing is, is
gewaarborgd dat reeds bij de toepassing van die wet een voldoende beoordeling
van welstandsaspecten plaatsvindt. In casu was er sprake van het plaatsen dan
wel veranderen van een bouwwerk in de zin van de Woningwet. Appellante had in
plaats van een reclamevergunning een bouwvergunning moeten aanvragen. ABRS
02-06-2004, 200400083/2, LJN-nr. AP0370.Artikel 4:16 Vergunningplicht lichtreclame (gereserveerd)AFDELING 5: KAMPEREN BUITEN KAMPEERTERREINENAlgemene toelichtingIn verband met de afschaffing van de Wet op de Openluchtrecreatie (WOR) met
ingang van 1 januari 2008 wordt geadviseerd in de APV drie artikelen op te
nemen. Dit ter voorkoming van ongewenste situaties.Artikel 4:17 BegripsbepalingIn de begripsomschrijving gaat het in het algemeen over een tent, tentwagen,
kampeerwagen en caravan.Artikel 4:18 Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinenZie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie.
Handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.Lex silencio positivoDit artikel dient met name de bescherming van natuur en milieu. Het zou hoogst
onwenselijk zijn als er een vergunning van rechtswege zou ontstaan die toestaat
dat in een kwetsbaar natuurgebied gekampeerd wordt. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.Artikel 4:19 Aanwijzing kampeerplaatsenZie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie.
Handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.Afdeling 6 Bescherming plantenArtikel 4:20 Planten, paddenstoelen, mossenGeen nadere toelichtingHOOFDSTUK 5 ANDERE ONDERWERPEN BETREFFENDE DE HUISHOUDING DER
GEMEENTEAlgemene toelichting afdeling 5.1 Parkeerexcessen1. Bevoegdheid tot regeling van parkeerexcessen Sinds de
inwerkingtreding van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) kunnen
verkeersbesluiten, behalve ten behoeve van de verkeersveiligheid en de vrijheid
van het verkeer, ook worden genomen ter bescherming van de zogenaamde
milieubelangen. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen ter voorkoming of
beperking van overlast, hinder of schade dan wel aantasting van het karakter of
de functie van objecten of gebieden ten gevolge van het verkeer (zie art. 2,
tweede lid WVW 1994). Op initiatief van de VNG heeft de Tweede Kamer door middel
van een amendement een nieuw artikel 2a in de Invoeringswet WVW 1994 ingevoegd.
Dit artikel luidt als volgt: “Provincies, gemeenten en waterschappen behouden
hun bevoegdheid om bij verordening regels vast te stellen ten aanzien van het
onderwerp waarin deze wet voorziet, voor zover die regels niet in strijd zijn
met de bij of krachtens deze wet vastgestelde regels en voor zover
verkeerstekens krachtens deze wet zich daar niet toe lenen.” Hierbij werd met
name gedacht aan de regeling van parkeerexcessen, zoals ook blijkt uit de
toelichting bij dit amendement. Artikel 2a WVW 1994 geeft derhalve aan dat
gemeenten bevoegdheid zijn om parkeerexcessenbepalingen vast te stellen. De
grondslag voor dergelijke bepalingen is overigens gewoon artikel 149
Gemeentewet. 2. Begrip “parkeerexces” In de wegenverkeerswetgeving wordt
nergens aangegeven wat het begrip “parkeerexces” precies inhoudt. Degene die tot
taak heeft hieromtrent verbodsbepalingen te formuleren, zal evenwel tevoren
dienen te weten wat dit begrip omvat. Mede omdat ook dit aspect van het verkeer
aan een voortschrijdende ontwikkeling onderhevig is, is van het begrip
“parkeerexces” bezwaarlijk een voldoende concrete definitie te geven. Blijkens
de jurisprudentie kan onder het begrip “parkeerexces” ieder excessief parkeren
op de weg worden begrepen, dus:
zowel wanneer het parkeren op de weg betreft dat met het oog op de
verdeling van de beschikbare parkeerruimte jegens andere weggebruikers,
die gelegenheid om te parkeren behoeven, buitensporig is en uit dien
hoofde niet toelaatbaar kan worden geacht (verkeersmotief; eigenlijke
aanvulling). in deze omschrijving ligt besloten, dat het gebruik van de
weg als parkeerplaats op zich zelf niet ongeoorloofd is te achten, maar
wel dat de aard van het voertuig, het met het parkeren beoogde doel of
het aantal te parkeren voertuigen relatief gezien een te grote ruimte
opeist in vergelijking met de behoefte aan parkeerruimte van anderen;
alsook wanneer het gaat om parkeren dat onaanvaardbaar is te achten om
andere motieven, zoals het tegengaan van aantasting van de openbare orde
of veiligheid en de bescherming van het uiterlijk aanzien van de
gemeente, voorkoming van uitzichtbelemmering en stankoverlast
(oneigenlijke aanvulling).
Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad valt op te maken dat in de eerste plaats
van een parkeerexces sprake is als het gaat om excessief gebruik van de weg,
strijdig met de bestemming die de weg heeft. Wegen zijn - zo lijkt de zienswijze
van dit rechtscollege in het kort te kunnen worden weergegeven - in de eerste
plaats bestemd om zich daarover te kunnen verplaatsen en daarop tijdelijk een
voertuig te kunnen laten staan. Ten aanzien van bepaalde (categorieën van)
voertuigen, die de weg in strijd met deze bestemming gebruiken, is het bestuur
gerechtigd strengere eisen te stellen en scherpere grenzen te trekken. Daarbij
mag het niet te diep ingrijpen in het “normale” verkeer, en dus ook niet in het
“normale” parkeren. In het “normale” verkeer voorziet de geldende wettelijke
verkeersregeling exclusief, aldus de mening van de Hoge Raad, NG 1974, blz. S88
m.nt. jhr. J.J.M.M. van Rijckevorsel. Voorts is volgens de Hoge Raad sprake van
een parkeerexces ingeval het parkeren op de weg gepaard gaat met ontsiering van
het uiterlijk aanzien van de gemeente, beneming van uitzicht, stankoverlast of
gevaar voor de veiligheid van personen. Al deze vormen van excessief, hinderlijk
en ontsierend gebruik van de weg kunnen door de gemeentelijke wetgever aan
regels worden gebonden. Zie bij voorbeeld de beide Dordtse arresten van de Hoge
Raad, HR 15 juni 1971, NJ 1971, 432, m.nt. W.F. Prins, VR 1972, nr. 32, m.nt. A.
Herstel, OB 1972, XIV.1.2.2, nr. 32566 en 25 april 1972, NJ 1972, 296, m.nt.
W.F. Prins, VR 1972, nr. 113, m.nt. A. Herstel, OB 1972, XIV. 1.2.2, nr. 32567,
NG 1972 blz. S 75, m.nt. J.H. van dcr Veen. 3. Plaatsing en rubricering parkeerexcesbepalingen Gezien de
ruime uitleg van het begrip “parkeerexces” is het niet nodig om een onderscheid
te maken tussen twee soorten van excessief gebruik van de weg: gevallen die
excessief zijn op grond van een verkeersmotief en die als “parkeerexcessen”
moeten worden gekwalificeerd en gevallen waarin een ander motief aan het stellen
van regels (in hoofdzaak) ten grondslag ligt. Er bestaat geen noodzaak deze
soorten in aparte verordeningen onder te brengen, een parkeerexcessenverordening
respectievelijk de algemene plaatselijke verordening. Het verdient aanbeveling
de thans voorgestelde modelbepalingen in hun geheel onder te brengen in de
algemene plaatselijke verordening, en wel in een hoofdstuk “Andere onderwerpen
betreffende de huishouding der gemeente”. Plaatsing in dit hoofdstuk verdient de
voorkeur boven plaatsing in een ander hoofdstuk, omdat aan deze bepalingen
meerdere motieven ten grondslag liggen. Met het onder één noemer - die van het
parkeerexces - brengen van de modelbepalingen blijken de aan de bepalingen ten
grondslag liggende motieven niet steeds uit de tekst van de bepalingen. Het is
daarom verstandig, dat in de toelichting op de bepalingen deze motieven tot
uitdrukking worden gebracht. Een van de voordelen van deze aanpak is, dat
artikelen, die een zelfde gedraging verbieden, doch op grond van verschillende
motieven, in één artikel kunnen worden samengebracht. In afdeling 5.1
“parkeerexcessen” is ook een aantal onderwerpen opgenomen, welke niet kan worden
aangeduid als “parkeerexcessen in eigenlijke zin”, waarvan gesproken kan worden
als het gaat om gedragingen op de weg in de zin van de WVW 1994. Daar deze
voorschriften door het publiek wel als zodanig (zullen) worden ervaren geven wij
er de voorkeur aan ook deze onderwerpen in deze paragraaf te regelen. Men denke
hierbij aan een onderwerp als het “aantasten van groenvoorzieningen”. 4. Beperking tot gedragingen op de weg? Bij parkeerexcessen
“in eigenlijke zin” gaat het om gedragingen op de weg in de zin van de WVW 1994.
Onder weg verstaat de model-APV ingevolge artikel 1:1 hetzelfde als de WVW 1994
daaronder verstaat. In artikel 1, eerste lid onder b, van de WVW 1994 wordt het
begrip wegen als volgt omschreven “alle voor het openbaar verkeer openstaande
wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot
die wegen behorende paden en bermen of zijkanten”. In de afdeling
“Parkeerexcessen” zijn niet uitsluitend onderwerpen geregeld welke als
parkeerexcessen “in eigenlijke zin” kunnen worden aangeduid. Zo hebben de
artikelen 5:6, eerste lid onder b, 5:7, eerste lid, en 5:10 ook betrekking op
gedragingen buiten de weg in de zin van de WVW 1994. Beperking van de hierin
neergelegde verbodsbepalingen tot “op de weg” ligt niet voor de hand, wanneer
men let op het motief dat aan deze bepalingen ten grondslag ligt. Deze
bepalingen strekken niet (mede) ter bescherming van verkeersbelangen. Bedoelde
gedragingen zijn daarom in die verbodsbepalingen ook strafbaar gesteld, indien
zij buiten de weg (in de zin van de WVW 1994) zijn gepleegd. Indien aan een
bepaling uitsluitend verkeersmotieven ten grondslag liggen, is de werkingssfeer
van die bepaling uiteraard beperkt tot de weg (in de zin van de WVW 1994). Zie
bijvoorbeeld de artikelen 5:2 en 5:8,tweede lid. Aan de andere bepalingen liggen
behalve verkeersmotieven ook andere motieven ten grondslag. Toch regelen ook
deze bepalingen slechts gedragingen op de weg (in de zin van de WVW 1994). Voor
zover deze gedragingen plaatsvinden buiten de weg, kan hiertegen reeds op basis
van andere voorschriften in voldoende mate worden opgetreden. Zie bij voorbeeld
artikel 4:19 (4.6.1 (oud). Ter wille van de overzichtelijkheid zijn de
bepalingen betreffende parkeerexcessen - zowel de “eigenlijke” als de
“oneigenlijke” - zoveel mogelijk in een afdeling samengevoegd. De bedoelde
gedragingen zullen door het publiek immers alle als parkeerexces worden ervaren.
Voor in de begripsomschrijvingen van artikel 5:1 opgenomen definities van
“voertuig” en “parkeren” is aansluiting gezocht bij de in de
wegenverkeerswetgeving voor deze begrippen gebruikte definities. Uit de
verschillende bepalingen blijkt dan, of zij al dan niet slechts betrekking
hebben op gedragingen op de weg (in de zin van de WVW 1994). 5. Vervangende parkeergelegenheid Complementair aan de
vaststelling van parkeerexcesbepalingen zal voor bepaalde categorieën voertuigen
- in het bijzonder voor vrachtwagens - de aanwezigheid van vervangende
parkeergelegenheid moeten worden bezien. Uitgangspunt dient te zijn dat de
desbetreffende ondernemingen in principe zelf hiervoor behoren te zorgen. De
indruk bestaat, dat er (met name buiten de werkuren) in diverse gevallen op de
bedrijfsterreinen toch voldoende parkeergelegenheid voor de eigen vrachtwagens
is of kan worden gecreëerd. In beginsel is het niet onredelijk te achten, dat de
chauffeurs die op enige afstand van hun bedrijven wonen, hun vrachtwagens ’s
avonds en in het weekeinde niet meer voor de woning, maar bij voorbeeld op het
eigen bedrijfsterrein parkeren en dat zij zich, evenals andere forensen, met
“normale” vervoermiddelen begeven van het bedrijf naar de woning en omgekeerd.
Bij onderscheidene bedrijven ontbreekt evenwel de hiervoor benodigde ruimte.
Verder zijn de kosten, verbonden aan het creëren van eigen parkeergelegenheid,
dermate hoog, dat er de voorkeur aan gegeven zal worden het parkeren van die
vrachtwagens, waarvoor het bestaande eigen terrein geen plaats biedt, te doen
geschieden op openbare wegen en terreinen. Om aan de zich hier voordoende
praktische bezwaren tegemoet te komen, zou de overheid het parkeren kunnen
blijven toelaten (of wellicht zelfs parkeergelegenheid kunnen scheppen) op
parkeerterreinen en op die wegen waar het parkeren van vrachtwagens op weinig of
geen bezwaren stuit. Hoewel er niet a priori van een plicht van de gemeentelijke
overheid tot aanleg van vervangende parkeergelegenheid kan worden gesproken, mag
er anderzijds van worden uitgegaan dat naleving van de hier bedoelde
verbodsbepalingen met des te meer reden gevergd kan worden, wanneer de
belanghebbende een andere parkeerplaats als alternatief ter beschikking staat.
In het bijzonder kan zulks het geval zijn ten aanzien van exploitanten van
bestaande bedrijven, aan wie onder omstandigheden bezwaarlijk een ontheffing kan
worden onthouden, wanneer een redelijk te realiseren alternatief voor hen
ontbreekt. Voor het geval van gemeentewege tot aanleg van een parkeerplaats
wordt overgegaan, zal er wellicht van het gemeentebestuur een zekere waarborg
worden verwacht dat voertuigen op een dergelijk parkeerterrein veilig kunnen
worden gestald. In het algemeen kan niet worden gesteld, dat de gemeentelijke
overheid een dergelijk verlangen dient te honoreren. Immers, parkeerterreinen
hebben, zo zij al onder toezicht staan, dit toezicht zelden ook ’s nachts;
bovendien is de toezichthouder in het algemeen niet aansprakelijk voor aan de
gestalde voertuigen door derden toegebrachte schade; men denke hierbij aan de
zogenaamde exoneratieclausules. Ten slotte zij erop gewezen dat een eventueel
door de gemeente aan te leggen parkeerterrein voor vrachtwagens zal moeten
passen binnen een planologisch kader (bestemmingsplan). Parkeerplaatsen zouden
kunnen worden aangeduid met een bord model E4 van bijlage 1 van het RVV 1990. De
aanduiding van parkeerplaatsen voor vrachtwagens in het kader van de voorkoming
van parkeerexcessen moet gebeuren op basis van de betreffende bepalingen uit de
APV en niet op basis van verkeersborden die gebaseerd zijn op de
wegenverkeerswetgeving. 6. Ontheffingen Bij de onderscheidene modelverbodsbepalingen
is aangegeven ten aanzien van welke bepalingen de mogelijkheid tot het verlenen
van ontheffingen als een noodzakelijk element moet worden beschouwd. Met name
zal ten aanzien van bestaande bedrijven aan het verlenen van een ontheffing,
waaraan voorschriften kunnen worden verbonden en welke een naar plaats of tijd
beperkt karakter hebben, niet steeds kunnen worden ontkomen. 7. Overleg met vervoerders(organisaties) Het behoeft geen
nader betoog dat het wenselijk is overleg te plegen met de betrokken chauffeurs
en bedrijven betreffende de vaststelling of uitvoering van parkeerregelingen van
vrachtwagens e.d. JurisprudentieDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State bevestigt dat een gemeentelijke
parkeerexcessenregeling niet strijdig is met de Wegenverkeerswet (oud) en haar
uitvoeringsregelingen, zoals het RVV (oud). ARRS 3-12-1992, JG 93.0120.Artikel 5:1 BegripsbepalingenVoor de toepassing van deze afdeling wordt onder “weg” verstaan hetgeen artikel
1:1 van deze verordening daaronder verstaat. Concreet gaat het om alle voor het
openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende
bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten.
De artikelen 5:2, 5:3, 5:4, 5:5, 5:6, eerste lid, onder a, 5:7, 5:8, tweede lid,
en 5:9 hebben derhalve slechts op “echte” parkeerexcessen betrekking. De andere
artikelen in deze afdeling strekken zich ook uit tot gedragingen buiten de weg
in de zin van de WVW 1994. Zie voorts de algemene toelichting bij deze
afdeling.Ook voor het openbaar verkeer openstaande parkeerterreinen kunnen onder de
definitie van “weg” in de zin van de WVW 1994 worden gebracht. Hiervoor pleiten
de volgende argumenten. De WVW 1994 bevat blijkens haar considerans regels
inzake het verkeer op de weg. Wat in die wet onder “wegen” wordt verstaan is
hiervoor reeds vermeld. Artikel 2 van de WVW 1994 bepaalt dat, met inachtneming
van de voorschriften van de WVW 1994, bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur nadere regelingen worden gesteld nopens het verkeer op de wegen.In een van die algemene maatregelen van bestuur, het RVV 1990, worden
gedragsregels gegeven voor parkeerplaatsen. Zie bij voorbeeld in artikel 24 e.v.
en artikel 46 RVV 1990.Onder parkeerplaats wordt ook een parkeerterrein begrepen. Al vallen
parkeerterreinen onder de werking van de onderhavige parkeerexcesbepalingen, dit
neemt niet weg dat zij in een aantal gevallen daarvan zullen moeten worden
uitgezonderd. Te denken valt bij voorbeeld aan het parkeren van vrachtwagens.
Het is immers evident dat parkeerterreinen een belangrijke functie vervullen ten
behoeve van een redelijke verdeling van de beschikbare parkeerruimte, zie verder
de toelichting bij artikel 5:8. Onder aOm te voorkomen dat over de inhoud van het begrip “voertuigen” onzekerheid zal
bestaan, is een definitie van dit begrip opgenomen. Tot uitgangspunt is genomen
de definitie van “voertuigen” die in artikel 1, onder al, van het RVV 1990 wordt
gegeven. Voertuigen in de zin van dit artikel zijn: fietsen, bromfietsen,
gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en wagens. In tegenstelling tot
artikel 5.1.1 (oud) is in 2008 de omschrijving positief geformuleerd en wordt
direct aangesloten bij het RVV 1990. Voor kleine voertuigen, zoals kruiwagens,
kinderwagens, rolstoelen e.d. is een uitzondering gemaakt, omdat anders sommige
bepalingen een te ruime strekking zouden krijgen.Fietsen, bromfietsen en gehandicaptenvoertuigen vallen ook onder de definitie
van voertuigen. Ook deze kunnen immers parkeerexcessen veroorzaken en worden
daarom als voertuig beschouwd.Onder bDe omschrijving van het begrip “parkeren” is dezelfde als de omschrijving in
artikel 1, onder ac, van het RVV 1990. Dit artikelonderdeel verstaat onder
parkeren: het laten stilstaan van een voertuig anders dan gedurende de tijd die
nodig is voor en gebruikt wordt tot het onmiddellijk in- of uitstappen van
passagiers of voor het onmiddellijk laden of lossen van goederen. Het oude
artikel 5.1.1, onder c gaf deze definitie letterlijk weer. Verwijzing naar de
definitie is wetstechnisch te verkiezen omdat bij wijziging van de definitie in
het RVV de definitie in de APV niet behoeft te worden herzien.Anders dan het RVV 1990 richten de bepalingen van afdeling 5.1. van de APV zich
ook tot niet-bestuurders die anderszins belanghebbend zijn bij een voertuig (de
eigenaar, huurder, opdrachtgever etc.) zodat de zinsnede “het laten stilstaan”
een iets ruimere strekking heeft dan in de wegenverkeerswetgeving gebruikelijk
is. Die ruimere strekking maakt het mogelijk dat ook de andere belanghebbenden
bij het voertuig (dan de bestuurder) kunnen worden aangesproken op niet-naleving
van de (parkeer)verboden in deze afdeling.Artikel 5:2 Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d.Eerste lidRegelmatig kwam de vraag naar voren of rijschoolhouders en taxibedrijven die in
de uitoefening van hun (neven)bedrijf drie of meer auto’s op de weg parkeren ook
onder het verbod van het eerste lid van dit artikel vallen. De Afdeling
rechtspraak van de Raad van State heeft omtrent deze vraag beslist dat het bij
elkaar parkeren van drie of meer taxi’s door een exploitant van een taxibedrijf
niet valt onder de werking van deze bepaling, ARRS 28-9-1984, nr. R03.83.7524
(APV Schijndel). De rijschoolhouder die een aantal voertuigen bij elkaar
parkeert, viel volgens deze uitspraak eveneens niet onder de werking van dit
artikel.Aangezien het parkeren van voertuigen van rijschoolhouders en taxiondernemers
excessieve vormen kan aannemen, is in het tweede lid daarom expliciet bepaald
dat onder “verhuren”, zoals in het eerste lid bedoeld, mede wordt verstaan het
gebruiken van voertuigen voor het geven van rijlessen of voor het vervoeren van
personen tegen betaling. Aldus kan ook tegen excessief gebruik van de weg door
rijschoolhouders en taxiondernemers worden opgetreden.Tweede lidOnder a is het woord “vergen” gebezigd in plaats van “duren” ten einde twijfel
over de vraag of met een bepaalde herstel- of onderhoudswerkzaamheid meer dan
een uur gemoeid is, zoveel mogelijk uit te sluiten. Bij het gebruik van de term
“vergen” beschikt men over een meer objectieve maatstaf.De in het derde lid gestelde verbodsbepaling geldt uiteraard niet voor het
normaal parkeren van de voor persoonlijk gebruik gebezigde auto(’s) van de
exploitant.Het bepaalde bij artikel 5:2 kan niet als een soort “escape” fungeren ten
opzichte van de andere in deze afdeling opgenomen verbodsbepalingen. Artikel 5:2
mag met andere woorden niet gelezen worden in verband met de andere artikelen in
de afdeling, in die zin dat de “faciliteit” die in artikel 5:2 is besloten -
garagehouders enz. mogen twee auto’s sowieso op de weg laten staan - ook
impliceert dat zij een autowrak, een niet-rijklaar voertuig, een groot voertuig
enz. ongelimiteerd lang op de weg mogen laten staan, omdat de ruimte die hen is
aangewezen dezelfde blijft.Immers, in artikel 5:2 bestaat het excessieve in de ruimte die door het aantal
voertuigen in beslag wordt genomen, in bij voorbeeld de artikelen 5:4 en 5:5
bestaat het excessieve met name in het niet gerechtvaardigde doel om gedurende
lange tijd parkeerruimte in beslag te nemen met wrakken of daarvan nauwelijks te
onderscheiden vehikels. Dit doel is, indien zulks door garagehouders geschiedt,
even onduldbaar als wanneer particulieren zich hieraan bezondigen.Het bepaalde bij artikel 5:2 geeft de daarin genoemde personen dus niet een
“vrijstelling” om voertuigen te parkeren in afwijking van de andere
verbodsbepalingen in deze afdeling. Aldus besliste de Hoge Raad in zijn arrest
van 16 februari 1970, nr. 65705 (parkeerexcessenverordening Maassluis, niet
gepubliceerd).Wanneer in de gemeente een automarkt wordt gehouden, dient nog de volgende
uitzondering te worden toegevoegd: “Het in het eerste lid (oud, nu derde lid)
gestelde verbod is niet van toepassing op het parkeren van voertuigen waarvoor
een standplaats op een automarkt is aangewezen, op deze standplaats gedurende de
tijd dat deze markt wordt gehouden.”Derde lid, onder aDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen die autohandelaren en
exploitanten van garage-, herstel- en autoverhuurbedrijven die de weg
voortdurend gebruiken als stallingsruimte voor auto’s die hun toebehoren of zijn
toevertrouwd. Het gaat hier om situaties waarin het gebruik van parkeerruimte op
buitensporige wijze plaats heeft en uit dien hoofde niet toelaatbaar kan worden
geacht (verkeersmotief).Bij het opstellen van deze bepaling is er naar gestreefd de delictomschrijving
zoveel mogelijk vrij te houden van elementen waarvan de bewijslevering
moeilijkheden kan opleveren. Niettemin kan met name het bewijs dat betrokkene
“zijn bedrijf of nevenbedrijf dan wel een gewoonte” van de hier bedoelde
activiteiten maakt, alsook dat de desbetreffende voertuigen “hem toebehoren of
zijn toevertrouwd”, onder omstandigheden problemen opleveren. De woorden “drie
of meer voertuigen” zijn gekozen om de bewijslast niet onevenredig zwaar te doen
zijn. Doordat het verbod slechts betrekking heeft op het parkeren dat in het
kader van (neven)bedrijf of gewoonte plaatsvindt, blijft het normaal parkeren
van de voor persoonlijk gebruik gebezigde auto(’s) van de exploitant en
eventueel van zijn gezinsleden mogelijk. (Zie het eerste lid, onder b).Deze bepaling heeft slechts betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen, dat wil
zeggen op het parkeren van voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994). Het
zou uiteraard te ver gaan deze bepaling ook te laten gelden voor gedragingen
buiten de weg.De gemeente dient zelf het aantal meters in te vullen. In de APV’s van Rotterdam
en Den Haag bijvoorbeeld wordt een straal van 25 meter genoemd.Derde lid, onder bReparatie- en sloopwerkzaamheden aan op de weg geparkeerde voertuigen in het
kader van de uitoefening van een (neven)bedrijf, geven veelal klachten inzake
geluidsoverlast en verontreiniging van de weg; in mindere mate wordt geklaagd
over de als gevolg van deze activiteiten verminderde parkeergelegenheid.Met het oog op het vorenstaande is het derhalve wenselijk de strafbaarheid van
het herstellen of slopen op de weg niet te relateren aan de omstandigheid dat er
sprake moet zijn van drie of meer voertuigen. Indien het slopen of herstellen
van een voertuig bij herhaling geschiedt, moet - met het oog op de vorengenoemde
bezwaren - hiertegen kunnen worden opgetreden, daargelaten of zich in de
onmiddellijke omgeving meer auto’s bevinden die betrokkene “toebehoren of zijn
toevertrouwd”. Wel zij er hier op gewezen dat zowel het verontreinigen van de
weg als het veroorzaken van hinderlijk rumoer reeds is verboden bij artikel
2:47. Met het oog op het toenemend aantal klachten achten wij een strafbepaling
welke zich in het bijzonder richt tot de onderhavige activiteiten, wenselijk
naast genoemde (algemene) verbodsbepalingen.Gelet op de strekking van deze bepaling kan zij niet als een
“parkeerexcesbepaling” in de strikte betekenis van het woord worden aangemerkt.
Gezien het verband met de andere in deze afdeling opgenomen bepalingen achten
wij het niettemin wenselijk het onderhavige voorschrift in deze afdeling op te
nemen.Met de hier bedoelde bepaling kan naar verwachting beter worden opgetreden tegen
met het slopen en repareren van voertuigen gepaard gaande geluid- en
stankoverlast en verontreiniging van de weg.Ingevolge de aanhef is slechts diegene strafbaar die bij herhaling de weg als
werkplaats voor reparatie- of sloopdoeleinden gebruikt. Ook voor diegenen moet
echter de mogelijkheid blijven bestaan aan de door hem (en zijn gezin) gebruikte
auto kleine reparatiewerkzaamheden te verrichten. Het vierde lid opent deze
mogelijkheid.Vierde lidHet verlenen van een ontheffing ingevolge dit lid zal in het algemeen op zijn
plaats zijn in geval, alle omstandigheden in aanmerking genomen, redelijkerwijs
moet worden aanvaard dat de exploitant geen andere mogelijkheden ten dienste
staan dan de hem toebehorende of toevertrouwde auto’s op de weg te parkeren. Te
denken is hierbij aan het geval dat de exploitant van een reeds lang bestaand
bedrijf in de feitelijke onmogelijkheid verkeert op eigen terrein of in de
nabijheid van zijn bedrijf stallingsruimte te creëren c.q. daarover op andere
wijze de beschikking te krijgen. Aan de ontheffing kunnen uiteraard
voorschriften worden verbonden, onder meer omtrent de plaats waar en de tijd
gedurende welke voertuigen voor de hier aan de orde zijnde doeleinden op de weg
mogen worden geplaatst, alsmede ten aanzien van het aantal voertuigen dat ter
plaatse door de houder van de ontheffing mag worden geparkeerd. In dit verband
mag worden gewezen op hetgeen in de algemene toelichting is gesteld over het
voorzien in vervangende parkeergelegenheid.Tevens wordt hier de aandacht gevestigd op hetgeen daar is opgemerkt over het
verlenen van ontheffing ten aanzien van bestaande bedrijven.JurisprudentieDe Afdeling rechtspraak keurde zelfs de weigering van de gemeente Binnenmaas om
ontheffing te verlenen voor het parkeren van meer dan twee auto’s bij elkaar
goed. Het feit dat het bedrijf ter plaatse was toegestaan deed daaraan niet af.
Het behoud van het beperkte aantal parkeerplaatsen in de omgeving van het
bedrijf woog zwaarder. ARRS 16-8-1988, AB 1989, 373.Artikel 5:3 Te koop aanbieden van voertuigenHet komt regelmatig voor dat eigenaren hun voertuig te koop aanbieden op de
openbare weg. Wanneer het een enkel voertuig betreft, is dit geen echt probleem.
Van aantasting van het uiterlijk aanzien van de omgeving is niet of nauwelijks
sprake, de overlast voor de omwonenden blijft beperkt en het gebruik van de
beschikbare parkeerruimte kan niet excessief genoemd worden.Anders ligt het wanneer de voertuigen met grote aantallen tegelijk aangeboden
worden. Behalve dat het uiterlijk aanzien wordt aangetast, brengt het voor de
omwonenden aanzienlijke overlast met zich mee. Een dergelijke uitstalling van
voertuigen trekt immers kooplustigen aan. Ook wordt er een aanmerkelijk beslag
op de beschikbare parkeerruimte gelegd. Wanneer de lokale overheid dit gedrag
als ongewenst beschouwt en het daarom wil tegengaan, moet er voor gewaakt worden
dat de verbodsbepaling niet al te diep in het verkeer ingrijpt. Het gaat te ver
wanneer een eigenaar zijn voertuig niet meer voor zijn woning zou kunnen
parkeren omdat er een bordje te koop achter de voorruit hangt. Waar precies de
grens van het ingrijpen ligt kan niet altijd helder aangegeven worden. Wanneer
een groot aantal voertuigen bij elkaar te koop wordt aangeboden, is het
duidelijk dat die grens overschreden is. Hoe zit het evenwel met twee voertuigen
die bij een druk bezocht winkelcentrum te koop aangeboden worden? Vaak moet aan
de hand van de plaatselijke omstandigheden beoordeeld worden of de grens wel of
niet overschreden is.Het verdient daarom geen aanbeveling een algemeen verbod in de APV op te nemen.
Gekozen is voor een constructie waarin het college de bevoegdheid heeft gebieden
aan te wijzen waar het verbod van kracht is.Wanneer er naar het oordeel van het college sprake is van overlast kan het het
verbod activeren.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Het artikel is in 2008 in het kader van de deregulering facultatief gemaakt.
Gemeenten dienen een afweging te maken of zij dit artikel nodig achten. Dit zal
niet in alle gemeenten het geval zijn.Artikel 5:4 Defecte voertuigen (vervallen)Artikel 5:5 VoertuigwrakkenAnders dan de niet-rijklare voertuigen die ingeval van parkeren gedurende zekere
tijd in het bijzonder een parkeerexces kunnen opleveren door het in relatie tot
het tekort aan parkeerruimte niet gerechtvaardigde doel waartoe men een voertuig
op de weg zet, geeft een achtergelaten voertuigwrak, inclusief een fiets of
bromfiets, in de eerste plaats aanstoot, doordat het een ontsierend element in
het straatbeeld vormt. Ook houdt een wrak een gevaar in voor spelende kinderen
en voor de weggebruikers. Het op de weg plaatsen of hebben van een wrak is dus
primair om die reden excessief. Daarnaast kan echter ook het zo juist genoemde
verkeersmotief een rol spelen bij het uitvaardigen van dit verbod.Ofschoon een wrak vaak niet meer zal kunnen worden beschouwd als voertuig in de
zin van de wegenverkeerswetgeving, is de onderhavige bepaling gezien haar
strekking en het verband met de andere bepalingen wel als parkeerexcesbepaling
aan te merken.De onderhavige bepaling heeft betrekking op het plaatsen en hebben van wrakken
op de weg (in de zin van de WVW 1994). Het elders in de openlucht opslaan van
wrakken vindt reeds regeling in de model Afvalstoffenverordening en tevens in
artikel 10.17 van de Wet milieubeheer. De delictsomschrijving bevat derhalve
niet tevens het bestanddeel “van de weg af zichtbaar”.Het verbod in dit artikel richt zich op degene die het voertuigwrak op de weg
plaatst of heeft. Dat is op zich al een ruimere kring van subjecten dan alleen
de bestuurder; ook andere belanghebbenden bij het voertuig vallen onder deze
bepaling.Artikel 5:6 Kampeermiddelen e.d.Eerste lid, onder aDeze bepaling richt zich tegen het langer dan nodig plaatsen of hebben van
voertuigen die voor recreatie e.d. worden gebruikt. Hieronder vallen in ieder
geval: caravans, campers, kampeerwagens, aanhangwagens, magazijnwagens,
keetwagens e.d. op de weg. In deze bepaling zijn de woorden “parkeren” gewijzigd
in “te plaatsen of te hebben” om de handhaving van deze bepaling eenvoudiger te
maken. Met het steeds een paar meter verplaatsen van een caravan,
aanhangwagentje e.d. op de openbare weg wordt overtreding van deze bepaling niet
langer meer voorkomen. Met de zinsnede “of anderszins voor andere dan
verkeersdoeleinden wordt gebruikt” is beoogd aan te geven dat alle soorten
(aanhang)wagens en voertuigen, die niet “dagelijks” worden gebruikt als
vervoermiddel onder deze bepaling kunnen vallen. Het excessieve van het hier
bedoelde parkeren is in de eerste plaats gelegen in het buitensporige gebruik
van parkeerruimte dat daarmee gepaard gaat. Daarnaast is dat het ontsieren van
het uiterlijk aanzien van de gemeente.Het plaatsen of hebben gedurende ten hoogste drie (achtereenvolgende) dagen
wordt niet verboden, opdat de betrokkene de gelegenheid zal hebben zijn
kampeerwagen, caravan of camper voor een te ondernemen reis gereed te maken,
respectievelijk na de reis op te ruimen.Ook met betrekking tot deze gevallen zou het voorzien in vervangende
parkeergelegenheid, waar dit soort voertuigen kan worden gestald, overwogen
kunnen worden. Verwezen wordt naar hetgeen hierover in de algemene toelichting
is gesteld.Gezien de veelal toenemende parkeerdruk op de openbare weg - vaak juist ook in
woonwijken - zou ervoor gekozen kunnen worden om de redactie van de bepaling in
het eerste lid onder a stringenter te redigeren en direct voor de gehele
gemeente (of een gedeelte daarvan) van toepassing te verklaren:“a. langer dan gedurende drie achtereenvolgende dagen (binnen de bebouwde kom)
op de weg te plaatsen of te hebben;”Eerste lid, onder bDeze bepaling richt zich ook tegen het ontsieren van het uiterlijk aanzien van
de gemeente door het doen of laten staan van caravans e.d. elders dan op de weg
in de zin van de WVW 1994. In zoverre betreft deze bepaling derhalve niet een
“eigenlijk” parkeerexces, dat immers veronderstelt dat de gedraging plaatsvindt
op een weg (in de zin van de WVW 1994).Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.JurisprudentieDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State stelde de gemeente Beverwijk in
het gelijk enerzijds in de aanwijzing van een weg waar parkeren van een
kampeerwagen langer dan 48 uur niet is toegestaan en anderzijds in de weigering
hiervan ontheffing te verlenen. De verkeersveiligheid en het aanbod van
parkeerruimte waren in het geding. ARRS 11-3-1993, AB 1993, 553.De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geeft aan dat het college
van zijn bevoegdheid om voor een bepaalde locatie te bepalen dat er niet met een
kampeerwagen e.d. mag worden geparkeerd (zoals in art. 5.1.5, eerste lid, onder
b (oud) bedoeld), slechts gebruik kan maken voor zover het gaat om een locatie
die geen “weg” is in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Binnenplein is weg in
de zin van de WVW en valt daarmee niet onder “aangewezen plaats” uit de
APV-bepaling. ABRS 18-4-1997, JG 97.0210 m.nt. A.B. Engberts.Artikel 5:7 Parkeren van reclamevoertuigenDeze bepaling richt zich tegen degenen die voor een beroep of bedrijf reclame
maken door een of meer voertuigen, voorzien van reclameopschriften, op de weg te
parkeren. Hierbij staat het maken van reclame voorop. Als handelsreclame in de
zin van dit artikel wordt niet gezien de vermelding op een voertuig van de naam
van het bedrijf waarbij het voertuig in gebruik is en een (korte) aanduiding van
de goederen of diensten die dat bedrijf pleegt aan te bieden. Deze voertuigen
worden immers niet primair gebruikt “met het kennelijke doel om daarmee
handelsreclame te maken”, maar vooral als vervoersmiddel.Het excessieve is primair gelegen in het in relatie tussen het tekort aan
parkeerruimte en het niet gerechtvaardigde doel waartoe men het voertuig op de
weg zet. Dit doel kan reeds met één voertuig worden bereikt. In de tweede plaats
kan het excessieve gelegen zijn in het motief van het tegengaan van ontsiering
van het uiterlijk aanzien van de gemeente.In deze bepaling gaat het om een “eigenlijk” parkeerexces, hetwelk veronderstelt
dat de gedraging plaatsvindt op een weg (in de zin van de WVW 1994). Het hebben
van handelsreclame op of aan onroerend goed op een vanaf de weg zichtbare plaats
is geregeld in artikel 4:15 van deze model-APV.Het in dit artikel omschreven verbod is beperkt tot het maken van handelsreclame
(commerciële reclame). Uit de jurisprudentie en uit artikel 7, vierde lid, van
de Grondwet blijkt, dat de gemeentelijke wetgever in ieder geval het maken van
handelsreclame aan beperkingen mag onderwerpen. Voor wat betreft de relatie met
artikel 10 EVRM en 19 IVBP zij verwezen naar de toelichting bij artikel
4:15.Onder omstandigheden mag hij, blijkens bedoelde jurisprudentie, ook het maken
van reclame, waardoor gedachten of gevoelens worden geopenbaard (artikel 7
Grondwet) of een mening wordt geuit (artikel 10 EVRM) aan beperkingen
onderwerpen. Men spreekt wel van “ideële reclame”. De wenselijkheid en
mogelijkheid hiervan dienen plaatselijk te worden bezien.Het hier geregelde verbod luidt algemeen: voor het gehele grondgebied van de
gemeente (behoudens de ontheffingsmogelijkheid van het tweede lid). Het staat de
gemeenten echter vanzelfsprekend vrij de werking van het verbod - naar plaats of
tijd - afhankelijk te stellen van het oordeel van het college.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.JurisprudentieDe Afdeling bestuursrechtspraak acht het beleid van het college van Zierikzee
geen ontheffingen te verlenen voor het parkeren van reclamevoertuigen binnen de
bebouwde kom en de daaropvolgende bestuursdwangaanschrijving aanvaardbaar. De
bescherming van het uiterlijk aanzien (beschermd stadsgezicht) speelt een
belangrijke rol. ABRS 1-8-1994, JG 95.0245.De Afdeling bestuursrechtspraak meent dat het college van Groningen terecht een
dwangsomaanschrijving heeft doen uitgaan tegen een voor een winkel geplaatste
riksja, waarmee handelsreclame werd gemaakt. Voor de toepassing van deze
bepaling is de aanwezigheid van een verkeersgevaarlijke situatie niet vereist.
ABRS 5-12-2001, nr. 200103426/1.Artikel 5:8 Parkeren van grote voertuigenAlgemeenIn gemeentelijke kring wordt het meer en meer als noodzakelijk ervaren dat het
parkeren van grote voertuigen - in het bijzonder vrachtwagens - op wegen in de
stadscentra en in de woonwijken zoveel mogelijk wordt tegengegaan.
Maatschappelijk gezien is er een tendens waarneembaar dat dit parkeren wordt
ervaren als misbruik van de weg. De gevaren en inconveniënten die deze
parkeergedragingen kunnen opleveren, zijn velerlei: onvoldoende opvallen bij
schemer en duisternis van geparkeerde vrachtwagens, onvoldoende zichtbaarheid
van tussen of achter deze voertuigen spelende kinderen, buitensporige
inbeslagneming van de schaarse parkeerruimte, belemmering van het uitzicht
vanuit de woning, afbreuk aan het uiterlijk aanzien der gemeente enz. Op den
duur zal het parkeren van grote voertuigen dan ook niet meer dienen te
geschieden op wegen binnen de bebouwde kom, althans niet op die wegen binnen de
bebouwde kom, welke gelegen zijn in het centrum of in de woonwijken. Uit de
jurisprudentie kan worden opgemaakt, dat ook volgens de Hoge Raad het parkeren
van vrachtwagens in woonwijken enz., bezien tegen de achtergrond van de recente
verkeersomstandigheden en maatschappelijke inzichten, niet (meer)
redelijkerwijze als “normaal” verkeer kan worden beschouwd. De artikelen 5:8 en
5:9 bevatten regels waarmee het parkeren van grote voertuigen, voor zover dit
excessief is, kan worden tegengegaan. Zie voorts ook de algemene toelichting
onder punt 5 Vervangende parkeergelegenheid.Eerste lidDeze bepaling beoogt aan de gemeentebesturen mogelijkheden te verschaffen om
aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente door het doen of laten
staan van bepaalde voertuigen tegen te gaan. Het doen of laten staan van grote
voertuigen kan immers op bepaalde plaatsen, zoals op dorpspleinen, voor
monumenten en historische gebouwen, in parken, op rustieke plekjes in open
landschappen een ernstige aantasting van het stads-, dorps- of landschapsschoon
betekenen. Vrachtauto’s, aanhangwagens, kermiswagens en reclameauto’s
bijvoorbeeld kunnen op dergelijke plaatsen een zeer storend element vormen. Het
zijn deze situaties waarop deze bepaling het oog heeft.Aangezien over de vraag of er van aantasting van de schoonheid van stad, dorp of
landschap sprake is, verschillend kan worden geoordeeld, is er de voorkeur aan
gegeven het verbod niet zonder meer te doen werken, doch een nader oordeel van
het gemeentebestuur in dezen maatgevend te doen zijn. Aangezien de plaatsen waar
ontsiering van de hiervoor vermelde objecten zich kan voordoen, vrijwel steeds
aan te geven zullen zijn, is de bepaling aldus geredigeerd dat het verbod
slechts geldt ten aanzien van die plaatsen die het college heeft
aangewezen.Dit aanwijzen zal in de praktijk eenvoudig kunnen geschieden doordat het college
in zijn besluit verwijst naar een plattegrond van de gemeenten waarop de
plaatsen waar niet mag worden geparkeerd worden gearceerd.Gezien het motief van deze bepaling heeft zij ook betrekking op het parkeren van
grote voertuigen buiten de weg. In zoverre heeft deze bepaling dus niet enkel
betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen.Wat het motief: bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente betreft,
dient er op te worden gewezen, dat het niet noodzakelijkerwijs behoeft te gaan
om (het parkeren op of bij) plaatsen, die uit een oogpunt van stadsschoon of
karakteristiek een bijzondere betekenis hebben, wil er sprake kunnen zijn van
een “parkeerexces”.In het licht van het motief dat ten grondslag ligt aan het in het eerste lid
bedoelde verbod verdient het aanbeveling zowel een lengte- als een
hoogtecriterium te hanteren. Zeer wel denkbaar is immers dat een voertuig
weliswaar nog geen lengte van 6 meter heeft, doch niettemin op grond van de
hoogte schadelijk moet worden geacht voor het uiterlijk aanzien van de
gemeente.Blijkens de jurisprudentie van de Hoge Raad is de bevoegdheid van het
gemeentebestuur ter zake zeer ruim. Het is met name niet vereist dat de bij
openbare kennisgeving aangewezen plaatsen voldoen aan aanmerkelijke eisen van
schoonheid en karakteristiek. In dit verband moge tevens worden gewezen op de
subjectieve redactie van de onderhavige bepaling.Niet apart zijn vermeld de oplegger en de aanhangwagen. Het hier gestelde verbod
zou dan immers zelfs gelden voor het kleinste aanhangwagentje. Primair ware hier
echter te reguleren het parkeren van grote voertuigen.Bij de aanwijzing van plaatsen waar volgens besluit van het college grote
voertuigen met het oog op de bescherming van het uiterlijk aanzien van de
gemeente niet mogen worden geparkeerd, zal eventueel rekening moeten worden
gehouden met een provinciale verordening die - geheel of gedeeltelijk -
hetzelfde terrein uit hoofde van hetzelfde motief bestrijkt, bij voorbeeld een
verordening bescherming landschapsschoon.Binnen de verboden zones zullen in ieder geval uitzonderingen moeten worden
gemaakt ten behoeve van autobussen in lijndienst.Een speciaal probleem wordt gevormd door de vraag, hoe dit verbod onder de
aandacht van belanghebbenden te brengen. Het is in ieder geval gewenst, dat de
in de gemeente gevestigde ondernemingen door de gemeente in kennis worden
gesteld van dit verbod. In veel gemeenten wordt een systeem toegepast, waarbij
langs de naar de gemeente toeleidende wegen door middel van aanwijzingsborden
kenbaar wordt gemaakt, dat binnen de (bebouwde kom van de) gemeente het parkeren
van grote voertuigen slechts is toegelaten op de als zodanig aangeduide
parkeergelegenheden.Tweede lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het parkeren van grote
voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994), omdat het gepaard gaat met een
excessief gebruik van de weg.Met betrekking tot dit motief: buitensporig gebruik van de weg, wordt opgemerkt,
dat het in dat verband niet noodzakelijkerwijs om (het parkeren van) méér
voertuigen behoeft te gaan. Ook het parkeren van één groot voertuig kan een
parkeerexces in deze zin opleveren. In het licht van het motief van deze
bepaling is het stellen van een hoogtegrens minder opportuun. Uit de aanwijzing
van plaatsen waar het parkeren van grote voertuigen niet toelaatbaar is, zal
duidelijk moeten blijken of deze aanwijzing is gebaseerd op de bepaling van het
eerste lid of die van het tweede lid, zulks mede in verband met het bepaalde in
het derde lid. Geschiedt een aanwijzing door middel van een verwijzing naar een
plattegrond (zie onder eerste lid) dan kan bij voorbeeld door het gebruik van
verschillende kleuren bij het arceren van de plaatsen waar niet geparkeerd mag
worden, worden aangegeven welk motief ten grondslag ligt aan de aanwijzing of
dat beide motieven daaraan ten grondslag liggen. Zeer wel denkbaar is echter dat
aan een aanwijzing beide motieven ten grondslag kunnen liggen.Zie wat betreft de vraag, hoe dit verbod kenbaar kan worden gemaakt, de
toelichting op eerste lid.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5.1.1., onderdeel c, wordt het
begrip 'parkeren' zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen
richt op de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden
bij het voertuig.Derde lidDe werking van het in het tweede lid gestelde verbod is ingevolge dit lid
beperkt tot de avond en de nacht, alsmede het weekeinde en de doordeweekse
feestdagen. Het lijkt in het algemeen niet redelijk om het parkeren van grote
voertuigen op de weg ook gedurende de werkdag te verbieden. Dit zou de belangen
van met name handel en industrie te zeer schaden. Dit ligt echter anders wanneer
de bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente in het geding is.Het parkeren van grote voertuigen op plaatsen waar dit naar de mening van het
college schadelijk is voor dit uiterlijk aanzien, moet te allen tijde verboden
kunnen worden. Daarom geldt de in het derde lid vervatte uitzondering niet voor
het in het eerste lid gestelde verbod.Overigens blijft ook tijdens de perioden waarin het verbod bedoeld in het tweede
lid niet van toepassing is, het zodanig parkeren van vrachtwagens dat aan
bewoners of gebruikers van gebouwen hinder of overlast wordt aangedaan, verboden
krachtens het hierop volgende artikel 5:9.Vierde lidNaast de krachtens het tweede lid geldende beperkingen kent dit lid aan het
college de bevoegdheid toe ter zake van de in de eerste twee leden omschreven
verboden een ontheffing te verlenen.Aldus kan worden voorkomen dat de werking van deze verboden zou leiden tot een
onevenredige aantasting van bedrijfsbelangen.Verzoeken om ontheffing zullen van geval tot geval moeten worden bekeken.
Omstandigheden welke in beginsel door alle bedrijven - ongeacht de aard - kunnen
worden aangevoerd, rechtvaardigen op zich nog geen ontheffing.Van de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing zal onder meer gebruik
dienen te worden gemaakt:
voor voertuigen die worden gebezigd bij de uitvoering van openbare
werken en bij bouwwerkzaamheden, voor zover ze in de onmiddellijke
nabijheid van het werk worden geparkeerd;
voor chauffeurs die een schriftelijke medische verklaring overleggen,
waaruit blijkt dat betrokkene niet van een speciaal daartoe aangewezen
parkeerterrein gebruik kan maken en ook vaststaat dat betrokkene zonder
ontheffing in moeilijkheden zou komen.
Verder zou een soepel ontheffingenbeleid kunnen worden gevoerd, voor zover het
gaat om bij voorbeeld:
rijdende winkels;
wagens van kermisexploitanten;
wagens van bedrijven die in geval van bij voorbeeld ongevallen in het
wegverkeer terstond moeten kunnen “uitrukken” (sleepwagens e.d.);
voertuigen die speciaal uitgerust zijn voor bijzondere transporten
(auto’s met speciale klimaatregeling) of anderszins zodanig afwijken
(elektrowagens met beperkte actieradius) dat bijzondere eisen aan de
parkeerplaats moeten worden gesteld.
Aan een ontheffing kunnen uiteraard voorschriften worden verbonden betreffende
de tijd en de plaats waarop deze zal gelden.JurisprudentieDe instelling van een parkeerverbod voor grote voertuigen dient of te gebeuren
op basis van de APV of op basis van een verkeersbesluit
(Wegenverkeerswetgeving). Een combinatie hiervan is niet mogelijk. Zie Vz. AGRS
27-4-1993 (B03.93.0018), JU 941157 (VNG-databank).Ontheffingenbeleid van gemeenten Grave en Stad Delden, waarbij geen ontheffingen
worden verleend voor het parkeren van grote voertuigen in een woon buurt, wordt
door de Voorzitter van de ARRS als niet onredelijk aangemerkt. Vz. ARRS
18-12-1992,S03.92.4266, JU 931114 (VNG-databank) en Vz. ARRS
16-9-1993,S03.93.3369, JU 941013 (VNG-databank).De weigering een ontheffing te verlenen voor het parkeren van een groot voertuig
wordt vernietigd, omdat er geen sprake is van een hoge parkeerdruk ter plaatse,
zoals werd aangevoerd. ARRS 4-5-1993, JG 93.0353 .Bij een verzoek om
bestuursdwang in geval van het parkeren van een groot voertuig, waarbij het
uiterlijk aanzien in het geding is, dient het college een goede belangenafweging
te maken tussen enerzijds de redelijke eisen van welstand en anderzijds de
belangen van de eigenaar van het voertuig. De belangenafweging acht de Afdeling
rechtspraak niet onredelijk. ARRS 3-6-1991, JG 92.0301.Wanneer (nagenoeg) de gehele bebouwde kom wordt aangewezen als gebied waar geen
vrachtwagens mogen worden geparkeerd, dient het college zich ervan te
vergewissen dat geschikte alternatieve parkeergelegenheid aanwezig is, waarbij
ook rekening moet worden gehouden met de veiligheid van de geparkeerde
vrachtwagens. ABRS 15-5-2001, nr. 200002098/1.Artikel 5:9 Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigenEerste lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het op de weg parkeren van
vrachtwagens e.d. bij andermans voor bewoning of ander dagelijks gebruik bestemd
gebouw, zodanig, dat daardoor het uitzicht van bewoners of gebruikers van het
gebouw op hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun anderszins hinder of overlast
wordt aangedaan. Zie voorts ook de toelichting bij artikel 5:8.Door opneming van de bestanddelen “of hun anderszins hinder of overlast wordt
aangedaan” zijn ook mogelijke andere vormen van hinder of overlast dan
uitzichtbelemmering, door het parkeren van grote voertuigen aan bewoners of
gebruikers van gebouwen berokkend, verboden. Hierbij kan worden gedacht aan
belemmering van de lichtval, stankoverlast en geluidsoverlast, bij voorbeeld ten
gevolge van het starten en warmdraaien van grote voertuigen.Dat een dergelijke zinsnede houdbaar is, blijkt uit een reeds oude uitspraak van
de Hoge Raad (HR 16 januari 1986, NJ 1968, 198) waarin de Hoge Raad de bedoelde
zinsnede in de APV van Enschede verbindend achtte.De delictsomschrijving kan desgewenst worden geconcretiseerd door het
bestanddeel “bij” te vervangen door “binnen een afstand van (...) meter van”
(een voor bewoning enz. bestemd pand op zodanige wijze dat enz.) Zo wordt in de
APV van Rotterdam een afstandsmaat van 10 meter gehanteerd.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Tweede lidDe in dit lid opgenomen uitzondering ziet bij voorbeeld op (het parkeren van)
"hoogwerkers", meetwagens e.d. Een ontheffingsmogelijkheid is niet geboden. Niet
goed valt in te zien hoe deze mogelijkheid te rijmen valt met het hinderlijke
karakter van het hier bedoelde parkeren.Artikel 5:10 Parkeren van voertuigen met stankverspreidende stoffen
(gereserveerd)Artikel 5:11 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigenEerste lidHet is helaas een veelvuldig voorkomend verschijnsel dat groenstroken, openbare
beplantingen, plantsoenen en grasperken worden benut voor het parkeren van
voertuigen.Met de onderhavige bepaling wordt beoogd beschadiging van groenstroken e.d., die
het uiterlijk aanzien van de gemeente beogen te verfraaien, te voorkomen en het
groen beter aan zijn bestemming te doen beantwoorden.Aangezien deze bepaling zich uitsluitend richt tegen een “oneigenlijk”
parkeerexces - dat wil zeggen tegen een gedraging welke buiten de “weg” (in de
zin van de wegenverkeerswetgeving) plaatsvindt, behoeft voor strijd met de
bepalingen van de wegenverkeerswetgeving niet te worden gevreesd. Om deze reden
bestaat er geen bezwaar tegen dat in deze bepaling ook het rijden over openbare
beplantingen enz. wordt verboden.Doorgaans zal een groenstrook geen deel uitmaken van de weg. Bermen maken wel
deel uit van de “wegen” in de zin van artikel 1 van de WVW 1994. Aangezien de
berm rechtens deel uitmaakt van de weg, gelden de op de desbetreffende weg
betrekking hebbende verkeersvoorschriften eveneens voor de berm, zoals
parkeerverboden e.d. Artikel 10 van het RVV 1990 bepaalt dat auto’s, motoren
e.d. op de rijbaan en op andere weggedeelten - met uitzondering van het
trottoir, het voetpad, het fietspad of het ruiterpad - mogen worden geparkeerd.
Onder deze andere weggedeelten waar wel geparkeerd mag worden vallen ook de
bermen van een weg. Indien in een bepaald geval het parkeren in een berm als
ongewenst moet worden aangemerkt, kan een parkeerverbod voor die berm worden
ingesteld. Dit kan door plaatsing van het bord E1 van Bijlage 1 van het RVV 1990
met een onderbord, waarop staat dat het parkeerverbod alleen geldt voor de berm.
Het is tevens mogelijk dat het parkeren op de rijbaan niet wenselijk is,
bijvoorbeeld uit oogpunt van de verkeersveiligheid, maar dat het parkeren in de
berm wel kan worden toegestaan. Ook in dit geval is plaatsing van het genoemde
bord E1 noodzakelijk, maar nu met een onderbord waarop staat dat parkeren in de
berm wel is toegestaan.Omdat de wegenverkeerswetgeving onder “wegen” ook de bermen begrijpt, is het in
artikel 5:11 vervatte verbod beperkt tot groenstroken. De wegenverkeerswetgeving
voorziet niet in de gevallen waarin het voertuig op of in een groenvoorziening
wordt geplaatst, welke geen deel uitmaakt van de weg (in de zin van de
Wegenverkeerswet). Zie hierover artikel 2:46.Bij een parkeerverbod is het doen of laten staan van een voertuig niet
strafbaar, indien zulks geschiedt om personen de gelegenheid te geven in of uit
te stappen dan wel voor het laden of lossen van goederen.Het moge duidelijk zijn dat de laatstgenoemde beperkingen niet van toepassing
behoren te zijn op een verbod tot het doen of laten staan van voertuigen in
groenvoorzieningen.Bewust is hier derhalve gekozen voor de bestanddelen “doen of
laten staan” in plaats van “parkeren”, omdat ook het tot stilstand brengen van
een auto in een plantsoen beschadiging van het groen en vermindering van de
aantrekkelijkheid veroorzaakt.Opgemerkt mag nog worden dat gedragingen als de onderhavige in sommige gevallen
ook zaakbeschadiging in de zin van artikel 350 van het Wetboek van Strafrecht
met zich mee brengen.Zie voorts HR 27 oktober 1930, NJ 1931, blz. 62, waarbij een bepaling in de APV
van Assen, volgens welke het in de kom van de gemeente verboden was zich te
bevinden op de van gemeentewege aangelegde grasperken, verbindend werd geacht.
De bewering dat de gemeentelijke wetgever niet bevoegd zou zijn naast het
algemene verbod van artikel 461, Wetboek van Strafrecht bedoelde verbodsbepaling
uit te vaardigen, ging niet op.Deze APV-bepaling had naar het oordeel van de Hoge Raad kennelijk ten doel
“maatregelen te nemen tegen beschadiging van stadsbosch en door de gemeente
aangelegde grasperken, derhalve zorg voor de instandhouding van gemeentelijk
terrein, zijnde een onderwerp dat de huishouding van de gemeente betreft”.Indien het in artikel 5.1.10 (oud) bedoelde voertuig een door een
woonwagenbewoner bewoonde woonwagen is, zal het college deze niet met toepassing
van bestuursdwang op grond van artikel 61 Woonwagenwet uit de gemeente kunnen
doen verwijderen dan nadat hiervoor door gedeputeerde staten toestemming is
verleend als bedoeld in dat artikel en nadat een waarschuwing op grond van het
vierde lid van dat artikel is uitgevaardigd. Zie Wnd. Vz. ARRS 24 juni 1983, nr.
RO3.83.3806/S 5980 (Oosterhout).Tweede lidBij de onder b bedoelde voertuigen kan worden gedacht aan voertuigen, in gebruik
bij de politie of de brandweer, als ook bij de gemeentelijke plantsoenendienst.
Campings vallen onder terreinen als bedoeld onder c.Artikel 5:12 Overlast van fiets of bromfietsIn de praktijk wordt regelmatig overlast ondervonden van fietsen en bromfietsen
die her en der buiten de daartoe bestemde fietsenstallingen worden geplaatst.
Het gaat hierbij doorgaans om plaatsen, waar zich grote concentraties van
gestalde (brom)fietsen voordoen, zoals bijvoorbeeld bij stations, winkelcentra
en dergelijke. Voorop staat dat dan wel voldoende stallingsmogelijkheden ter
plekke aanwezig zijn.Ter regulering van overlast van foutief geplaatste (brom)fietsen is in het
eerste lid van dit artikel aan het college de bevoegdheid gegeven om plaatsen
aan te wijzen waar het verboden is (brom)fietsen neer te zetten buiten de
daarvoor bestemde ruimten of plaatsen dan wel deze daar te laten staan. De
belangen die het college hierbij onder meer in overweging kan nemen zijn: de
bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente, de voorkoming of
opheffing van overlast of de voorkoming van schade aan de openbare gezondheid.
Bij het laatste motief kan worden gedacht aan het voorkomen van mogelijke
verwondingen aan voetgangers die zich tussen een woud van (brom)fietsen een weg
moeten banen.Na aanwijzing van een plaats waar het verbod zal gelden, kan tegen een foutief
geplaatste (brom)fiets worden opgetreden. Door middel van borden moet worden
aangegeven dat foutief geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd. Het
feitelijk verwijderen dient dan beschouwd te worden als toepassing van
bestuursdwang.Alvorens deze vorm van bestuursdwang te effectueren is het verstandig aan het
publiek bekend te maken, bijvoorbeeld door mededeling in het gemeenteblad, de
plaatselijke krant of een huis-aan-huisblad, met affiches en dergelijke, dat
onjuist geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd. Tevens is het
raadzaam aan te geven waar de verwijderde fietsen weer kunnen worden opgehaald
en hoe hoog de kosten zijn die vergoed moeten worden.AFDELING 2: COLLECTERENArtikel 5:13 Inzameling van geld of goederenAlgemeenIn het kader van de vermindering van regelgeving en de vereenvoudiging van
vergunningen is gekeken of de inzamelingsvergunning gehandhaafd dient te worden
of dat er andere mogelijkheden zijn variërend van afschaffen van de vergunning
tot een algemene regel.AchtergrondVan oudsher wordt in Nederland op ruime schaal een beroep gedaan op de
liefdadigheidszin van het publiek door middel van collecten, inschrijvingen,
verkoop van steunbonnetjes enz. Doorgaans gaan inzamelingsacties uit van
volkomen betrouwbare instellingen. Incidenteel komt het voor dat bij de
inzamelaar niet de charitatieve doelstelling voorop staat maar een ander
(commercieel) belang. Hierbij wordt bij de burger de indruk gewekt dat de
opbrengst naar het goede doel gaat terwijl dit voor maar een klein deel het
geval is.Buiten de sfeer van het strafrecht ligt het bestrijden van ongewenste praktijken
primair op de weg van de gemeenten die het vergunningenbeleid voor inzamelingen
in handen hebben. Dit is destijds verwoord in de Memorie van Toelichting (MvT)
bij het wetsontwerp tot aanvulling van het Wetboek van Strafrecht met een
bepaling omtrent telefonische colportage voor een goed doel (Kamerstuk 15678,
Stb. 1982,12). Bijlage bij dit kamerstuk was het rapport van de Werkgroep
misbruik bij charitatieve acties. Deze interdepartementale werkgroep werd in
1976 ingesteld naar aanleiding van kamervragen met als opdracht te rapporteren
op welke wijzen zich bij charitatieve acties misbruik kan voordoen en of en in
hoeverre dit kan worden bestreden.In de MvT wordt het volgende opgemerkt: “Ook de overheid heeft een taak om het
misbruik dat in sommige gevallen van de betere gevoelens van de mensen en van
hun goedgeefsheid wordt gemaakt te bestrijden. Niet alleen is dit nodig ter
bescherming van het publiek, maar ook ter bescherming van de bonafide
charitatieve instellingen, die voor de financiering van hun activiteiten in
meerdere of mindere mate zijn aangewezen op de offerzin van het publiek.Het rapport stelt vast, dat in de jurisprudentie in het algemeen wordt
aangenomen dat de gemeentelijke wetgever regelend mag optreden ten aanzien van
zowel het venten als het collecteren in de gemeente. De gemeentelijke wetgever
dient in zijn regeling van het venten echter wel een uitzondering te maken voor
het venten met gedrukte stukken, daar hij anders in strijd komt met artikel 7
van de Grondwet.”Huidige ontwikkelingenInmiddels zijn we dertig jaar verder. De vraag is of in de huidige maatschappij
nog steeds behoefte is aan een beschermende overheid zowel in het kader van het
toezicht op bonafide instellingen als van de beperking van het aantal
inzamelingen met het oog op het voorkomen van overlast voor burgers.Goede doelen gebruiken steeds nieuwe methoden om geld in te zamelen. Jarenlang
was de huis- aan-huiscollecte de meest voorkomende vorm, tegenwoordig worden
mensen via de post (direct mail), de telefoon, het aanspreken op straat (direct
dialogue), door shows op tv en concerten (Live Aid, Dance4life) direct of
indirect aangesproken. Bij de gehanteerde methoden - of het nu per brief of
mondeling is - wordt vaak een sterke morele aanspraak gedaan op de geldgever
(die op een relatief eenvoudige manier zeer veel goeds kan doen).Dat de goede doelen-branche steeds verder is geprofessionaliseerd wordt ook
duidelijk vanwege het inschakelen van professionele (commerciële)
fondswervingsbedrijven. Deze sales- en marketingbedrijven zijn gericht op het
werven van klanten (leden of donateurs) voor hun opdrachtgevers. Ze hebben
getrainde, resultaatgerichte mensen in dienst. Zowel de fondsenwerver op straat
als de uitvoerende instelling kan worden afgerekend op het aantal binnengehaalde
machtigingen (klanten/leden/donateurs).De professionele fondsenwervers willen hun activiteiten met enige regelmaat
uitvoeren, niet alleen huis-aan-huis, maar ook op straat. De
inzamelingsvergunning in de APV is destijds met een ander uitgangspunt
ontwikkeld, namelijk spreiding middels het collecterooster. De meeste burgers
zijn mondig genoeg om aan te geven of zij al dan niet gediend zijn van een
inzamelingsactie. Er zijn echter nog steeds kwetsbare groepen in de samenleving
die enige bescherming nodig hebben. Niet voor niets wordt regelmatig aangegeven
dat het bij bezoek aan de deur, voor wat voor reden dan ook, verstandig is een
legitimatie te vragen.De nieuwe methoden van fondsenwerving leveren veel geld op en zullen daarom niet
snel verdwijnen. Tegelijkertijd kunnen de diverse werkwijzen voor de burger
overlast opleveren omdat men soms meerdere malen per dag aangesproken wordt door
een goed doel. De branche zelf erkent dat er irritatie is maar geeft aan dat het
persoonlijk contact de meest indringende manier is om klanten of donateurs te
werven.Interessant is dat in Denemarken de wetgever het verboden heeft potentiële
klanten te benaderen per telefoon, mail, automatisch oproepsysteem, of
persoonlijk tenzij de ontvanger van tevoren hiermee akkoord is gegaan.De commercialisering en professionalisering en het feit dat er sprake is van een
lucratieve markt, doen vermoeden dat de gevolgen van het afschaffen van een
inzamelingsvergunning ongewenst zijn. Verwacht wordt een grote toename van al
dan niet commerciële inzamelaars die zich op de dan vrije markt zullen begeven.
De gevolgen hiervan ondervindt de burger aan zijn voordeur of op straat. Dit is
voor de VNG de reden om de inzamelingsvergunning niet te schrappen uit de
model-APV.Eerste lidVoor het houden van een openbare inzameling is een vergunning van het college
nodig. Het artikel ziet op de welbekende inzamelingen van geld middels
collectebussen, maar ook op inzamelingen met gebruik van intekenlijsten en de
inzameling van goederen. Dit laatste komt bijvoorbeeld voor als burgers gevraagd
wordt een bijdrage te leveren aan een voedselpakket. Dit kan middels een gift in
geld maar ook door (vooraf bepaalde) producten te kopen en vervolgens te
doneren. Voor de openbaarheid van de inzameling is het voldoende dat deze op of
aan de openbare weg dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats
plaatsvindt. De bepaling ziet zowel op het collecteren voor een ideëel als voor
een commercieel doel.Deze bepaling ziet formeel ook op inzamelen met collectebussen die op de
toonbank van winkels geplaatst zijn. Meestal betreft het hier een collectebus
die voor langere tijd geplaatst wordt. Hoewel dit formeel vergunningplichtig is,
wordt hier in de praktijk soepel mee omgegaan. Het heeft nog nooit tot klachten
van hetzij burgers hetzij organisaties op het collecterooster geleid.In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw2000) dient bij vreemdelingen die
willen collecteren voor een commercieel doel bij de aanvraag om een vergunning
een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden voordat tot vergunningverlening
kan worden overgegaan. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder het
kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Tweede lidIn het tweede lid is aangegeven dat ook een vergunning vereist is, indien bij
een inzameling geschreven of gedrukte stukken worden aangeboden. Het komt
veelvuldig voor dat het collecteren plaatsvindt onder gelijktijdige aanbieding
van gedrukte stukken, zoals prentbriefkaarten, mapjes briefpapier e.d., waarbij
de opbrengst een charitatieve bestemming heeft.BriefkaartenactiesBij briefkaartenacties worden briefkaarten huis-aan-huis te koop aangeboden.
Deze activiteit komt tot stand op initiatief van commerciële organisaties
waarbij de naam van een goed doel wordt gebezigd. Er wordt gebruikt gemaakt van
studenten bij de verkoop. Een klein deel van de opbrengst komt ten goede aan het
goede doel, de rest van de opbrengst aan de initiatiefnemers van de commerciële
instelling. Het is verwarrend dat erkende goede doelen (CBF-keur) meewerken aan
dergelijke acties, Het CBF dringt er bij de door haar erkende goede doelen dan
ook op aan om goed toezicht te houden op de verkoopactiviteiten en de informatie
die daarbij vertrekt wordt. Vanwege klachten over deze activiteiten die zowel
bij het CBF als bij de goede doelen zijn binnengekomen, is door verschillende
instellingen met een goed doel besloten te stoppen met deze activiteiten.Vrijheid van meningsuitingDe vraag rijst of deze wijze van collecteren valt onder de bescherming van
artikel 7, eerste lid, van de Grondwet (recht op vrije meningsuiting). Dit is
niet het geval. In vaste rechtspraak is een scheiding aangebracht tussen het
collecteren enerzijds en het daarbij aanbieden van gedrukte stukken anderzijds
(HR 26-05-1987, 106, Vz ARRS 16-08-1979, AB 1979, 297 en 18-10-1979, OB 180, nr.
41340, rubriek III.2.2.7). Ook een beroep op artikel 10 van het EVRM en artikel
19 van het IVBPR heeft de verbindendheid van een dergelijke bepaling niet
aangetast.In het tweede lid van artikel 5:13 zijn de beide handelingen - het collecteren
en het daarbij aanbieden van geschreven of gedrukte stukken - bewust van elkaar
gescheiden. Volgens dit tweede lid is uitsluitend het houden van openbare
inzamelingen van een vergunning afhankelijk, niet het daarbij aanbieden of
verspreiden van geschreven of gedrukte stukken. Dit houdt dus in dat als een
aanvraag om een inzamelingsvergunning wordt geweigerd waarbij de aanvrager van
plan was om bij de geldinzameling gedrukte stukken aan te bieden, dan blijft het
recht om deze stukken aan te bieden zonder meer bestaan. Daarbij maakt het
bijzondere element “... indien daarbij te kennen wordt gegeven of de indruk
wordt gewekt dat de opbrengst geheel of ten dele voor een liefdadig of een
ideëel doel is bestemd” nog eens duidelijk, dat het gaat om een regeling van het
collecteren en niet om een regeling van het venten of colporteren met gedrukte
stukken. Huis-aan-huisverkoop van briefkaarten e.d. waarbij te kennen wordt
gegeven dat dit geheel of gedeeltelijk plaatsvindt ten behoeve van het goede
doel is op basis van het bovenstaande dan ook een vergunningplichtige
activiteit. De uitspraak van de Hoge Raad van 21 maart 2000, NJ 2000, 482 waar
door commerciële kaartverkooporganisaties nog wel eens naar verwezen wordt, doet
daar niet aan af. Bij deze kaartverkoopacties is het voornaamste doel het
inzamelen van geld (veelal deels ten behoeve van het goede doel).Venten/colporteren (met gedrukte stukken) of inzamelen (onder
gelijktijdige aanbieding van gedrukte stukken)Het collecteren onder gelijktijdige aanbieding van gedrukte stukken moet
onderscheiden worden van het venten of colporteren met gedrukte stukken. Venten
of colporteren met gedrukte stukken valt onder de werking van artikel 7, eerste
lid, van de Grondwet. Het venten of colporteren beoogt vooral het dekken van de
kosten van verspreiding (het drukken en redigeren daaronder begrepen) van
gedrukte stukken. Het aanvaarden van geld is dus duidelijk dienstbaar aan de
verspreiding. Van venten of colporteren met gedrukte stukken is sprake, wanneer
voor deze stukken een reële contraprestatie in de vorm van een vast bedrag wordt
gevraagd. Denk hierbij aan de verkoop van abonnementen op kranten of
tijdschriften. Verkrijgt men een of ander drukwerk door een willekeurig bedrag
of een weliswaar vast, maar niet meer als reële contraprestatie aan te merken,
bedrag aan geld in een bus te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een
duidelijk kenbaar liefdadig of ideëel doel, dan is er in onze opvatting sprake
van een collecte. De gedrukte stukken worden daarbij slechts ter ondersteuning
van die actie uitgereikt en zijn niet elementair voor het verschijnsel collecte.
Bij strafrechtelijk optreden tegen dit soort, zonder vergunning gehouden
inzamelingen zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden, dat te kennen is
gegeven of de indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of gedeeltelijk is
bestemd voor een ideëel doel.Derde lidIn het derde lid van artikel 5:13 is een uitzondering op de vergunningplicht
opgenomen voor inzamelingen die gehouden worden “in besloten kring”. Voor deze
uitdrukking is aansluiting gezocht bij artikel 435e WvSr, waarin het telefonisch
colporteren voor charitatieve doeleinden wordt verboden. De uitdrukking “in
besloten kring” doelt op gevallen waarin tussen de inzamelende instelling en de
persoon tot wie zij zich richt een bepaalde kerkelijke, maatschappelijke of
verenigingsband bestaat, welke binding de achtergrond vormt van de actie. Het
begrip “besloten kring” veronderstelt een nauwere band dan alleen het
gemeenschappelijk lidmaatschap. Men zal moeten aangeven dat er ook een zekere
gemeenschappelijke bekendheid is. Dit zal niet het geval zijn, indien de band
tussen aanbieder en cliënt uitsluitend wordt gevonden in het gemeenschappelijk
lidmaatschap van een grote organisatie als een vak- of een omroepvereniging.
Ditzelfde geldt voor het behoren tot een zelfde kerkgenootschap. Wordt de actie
echter gevoerd binnen een bepaalde kerkelijke gemeente of wijk, of door een
plaatselijke afdeling van een landelijke vereniging, dan zal weer wel sprake
kunnen zijn van een besloten kring.Het Centraal Bureau FondsenwervingHet CBF is een onafhankelijke stichting die al sinds 1925 toezicht houdt op de
inzameling van geld voor goede doelen. Een van de belangrijkste taken van het
CBF is het beoordelen van fondsenwervende instellingen. Vrijwel alle Nederlandse
gemeenten zijn aangesloten bij het CBF. Ze worden regelmatig door het CBF
geïnformeerd, of nemen zelf contact op voor nadere informatie. Het CBF is zo het
eerste aanspreekpunt voor gemeenten bij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van
fondsenwerving en goede doelen. De beoordelingen van het CBF vormen een leidraad
bij het verstrekken van de incidentele inzamelingsvergunningen door de gemeenten
aan instellingen die niet voorkomen op het collecterooster. Via afspraken met
alle gemeenten en een aantal grote nationale fondsen is in 1949 een
“collectenplan” gerealiseerd. Dit plan houdt onder meer in dat het CBF
jaarlijks, op voorstel van de Stichting Collectenplan, een rooster vaststelt
waarin aan grote landelijk collecterende fondsen voor hun inzamelingsactie een
week wordt toegewezen. De “vrije” perioden zijn beschikbaar voor andere
instellingen. Een essentieel element van het rooster is de exclusiviteit. De
fondsen krijgen desgevraagd als enige een inzamelingsvergunning van alle
gemeenten voor de betreffende week. Slechts in goed overleg tussen betrokken
instelling en de gemeente in kwestie zijn hierop uitzonderingen mogelijk.Direct dialogueDirect dialogue is een fondsenwervingmethode waarbij mensen worden aangesproken
en gevraagd om donateur of lid te worden van een instelling voor een goed doel
en waarbij een intekenlijst wordt aangeboden. Het publiek geeft een machtiging
af. In de algemene toelichting is hierover al een en ander opgemerkt. Het is een
wervingmethode die de laatste jaren snel populair is geworden. Bij het opstellen
van de bepaling van de model-APV is met deze methode geen rekening is gehouden.
Deze zag immers voornamelijk op landelijk georganiseerde inzamelingen
huis-aan-huis.Tot voor kort voor was de meest voorkomende vorm van direct dialogue inzameling
op plekken met veel lopend publiek, bijvoorbeeld in het winkelgebied of bij
stations. Tegenwoordig wordt deze vorm van inzamelen ook huis-aan-huis
toegepast. Dit maakt de vergunningverlening complexer. Duidelijk is dat voor de
huis-aan-huiswerving rekening gehouden dient te worden met het collecterooster.
De vergunning voor huis-aan-huis direct dialogue kan dan ook alleen verleend
worden voor de vrije perioden, waarin ook ruimte dient te zijn voor lokale
instellingen.Organisaties die gebruik maken van direct dialogue, willen graag meerdere malen
per jaar, gedurende enkele dagen leden werven. Een systeem van
vergunningverlening zoals aan de huis-aan-huiscollecten ten grondslag ligt (één
keer per jaar één week) voldoet niet aan deze behoefte. Duidelijk is ook dat er
een verschil is tussen huis-aan-huis collecteren en inzamelingen op straat. Een
groot aantal huis-aan-huiscollecten geeft eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding tot afkeer en wrevel onder de bevolking (AR
02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3).Niet elke gemeente heeft te maken met direct dialogue-activiteiten, maar
gemeenten die regelmatig aanvragen krijgen kunnen overwegen om beleidsregels
vast te stellen. De gemeente kan aangeven hoeveel instellingen op een zelfde dag
een inzamelingsvergunning krijgen voor straatwerving, waarbij ook gekeken kan
worden naar het aantal wervers dat per instelling ingezet mag worden. Ook kan de
gemeente bepalen op welke plaatsen gebruik kan worden gemaakt van de vergunning.
Afgewogen dient te worden welke plekken het meest wenselijk zijn vanuit de
belangen van de wervende instelling en welke plekken geschikt zijn in het kader
van verkeersveiligheid, openbare orde en overlast. De in artikel 1:8 opgenomen
weigeringgronden geven de gemeente de mogelijkheid aan de hand van daar genoemde
criteria een maximumstelsel te hanteren.Er bestaat een Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct Dialogue
Donateurswervers Nederland. In deze gedragscode zijn regels opgenomen voor het
werven van leden en donateurs door middel van persoonlijke gesprekken. Enkele
van die regels zijn: de dienstverleners en hun medewerkers zullen zich aan
landelijke en lokale regelgeving houden (o.a. de APV), geen gebruik maken van
een intimiderende of agressieve werkwijze, de wervers hebben altijd een
identificatie bij zich en zijn goed getraind en geïnformeerd.Direct dialogue in relatie tot ventenHet komt de laatste tijd regelmatig voor dat gemeenten benaderd worden door
marketing- en salesorganisaties die een vergunning aanvragen om huis-aan-huis
klanten te werven voor hun opdrachtgevers. Een opdrachtgever kan een
charitatieve instelling zijn waarvoor leden worden geworven door middel van een
intekenlijst, maar ook een bedrijf dat producten verkoopt. Bijvoorbeeld een
energie- of telefonieleverancier werft huis-aan-huis klanten waarbij aan de deur
een contract wordt ondertekend.De vergunningen die mogelijk op deze activiteiten van toepassing zijn, zijn de
inzamelingsvergunning (art 5:13 APV) en de ventvergunning (art. 5:14 e.v. APV).
Wat betreft de inzamelingsvergunning is het verwarrend dat het niet het
charitatieve doel zelf is dat de vergunning aanvraagt, maar de commerciële
organisatie in opdracht van een goed doel. Voor de hand ligt dat aan deze
instelling bij het verlenen van de inzamelingsvergunning dezelfde voorwaarden
worden opgelegd als aan een charitatieve instelling, dus ook het terugkoppelen
van wat ingezameld is (hoeveel machtigingen en voor welk bedrag).Bij venten ziet de vergunningplicht zowel op het aanbieden van goederen als het
aanbieden van diensten. Het werven van klanten voor energieleveranciers valt
onder het aanbieden van diensten. Doel is immers om via deze methode een
contract af te sluiten voor de levering van een dienst. Een andere vorm van
venten is het op straat of huis-aan-huis verkopen van producten als een hotelbon
of bon voor vakantiepark.Gemeentelijk beleid met betrekking tot de verlening van de
inzamelingsvergunningenHet gemeentelijk beleid inzake de verlening van inzamelingsvergunningen heeft
twee uitgangspunten: de inzameling geschiedt door bonafide te achten
instellingen en in het kader van overlast wordt het aantal collecten beperkt en
gelijkmatig over het jaar verdeeld. Desgewenst wordt een onderscheid gemaakt
tussen inzamelingen huis-aan-huis en op straat.De collecten van landelijke instellingen, voorkomende op het collecterooster
krijgen een doorlopende vergunning. De gemeente volgt hierbij het CBF en de
Stichting Collecteplan. Instellingen die niet op dit collecterooster voorkomen
en een vergunning vragen voor een vrije periode of voor werving op straat dienen
door de gemeente beoordeeld te worden. Bij de beoordeling van de aanvragen
worden in de praktijk onder meer de volgende criteria gehanteerd (indien van
toepassing):
de instelling moet als bonafide zijn aan te merken (advies inwinnen bij
CBF);
de instelling moet specifiek plaatselijke kenmerken bezitten; en/of
de voorgenomen actie is geen duplicering van andere al “gevestigde”
inzamelingen ten bate van een identiek doel, met name dat van
instellingen vermeld op het collecteplan; en/of
de opbrengst van de voorgenomen collecte moet worden besteed ten behoeve
van personen of instellingen buiten de kring van collecterende
instellingen; en/of
de aanvragende instelling mag geen (controversiële) politieke doeleinden
nastreven;
controle van de begroting op besteding van de gelden;
tellen onder toezicht van een notaris;
betalingsbewijs achteraf (dat het geld daadwerkelijk is overgemaakt aan
doel);
gesloten bus, legitimatie inzamelaars etc;
onderschrijven Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct
Dialogue Donateurswervers NederlandJurisprudentie collectevergunning en textielHet Intergemeentelijk Orgaan Rivierenland (IOR) had een
inzamelvergunning voor textiel verleend aan een charitatieve instelling.
Het bestuur van het IOR besloot uit oogpunt van doelmatigheid de
inzameling van textiel zelf ter hand te nemen en de samenwerking met de
charitatieve instelling te beëindigen. In een spoedprocedure bij de Raad
van State werd door de instelling betoogd dat er geen sprake was van een
afvalstof, omdat het textiel met het oogmerk op hergebruik werd
ingeleverd en ingezameld.De Raad van State oordeelde echter anders. Het ingezamelde textiel
(draagbare en niet-draagbare kleding, lakens, dekens, grote lappen stof
en gordijnen) is aan te merken als een huishoudelijke afvalstof, omdat
de aangeboden kleding kennelijk ongesorteerd wordt aangeboden en daarom
nog een sorteerbewerking moet ondergaan. Een deel van de ingezamelde
textiel kan namelijk gebruikt worden overeenkomstig de oorspronkelijke
bestemming, een deel is slechts geschikt voor een ander gebruik en een
deel is onbruikbaar. De Raad van State verwijst ook naar een uitspraak
van het Hof van Justitie, waarin werd geoordeeld dat het
toepassingsgebied van het begrip afvalstof afhangt van de term “zich
ontdoen van”. In de genoemde feiten ligt volgens de Raad van State een
aanwijzing besloten dat de huishoudens zich van het textiel hebben
willen ontdoen, voornemens zijn zich daarvan te ontdoen of zich daarvan
moeten ontdoen. De inzameling is daarom primair een verantwoordelijkheid
van de lokale gemeente. Voor de collectevergunning heeft de uitspraak
van de Raad van State de volgende consequentie. De inzameling van
textiel valt onder het toepassingsgebied van de afvalstoffenverordening
(voorheen afdeling 4.2 van de model-APV, nu uitgebracht als aparte
model-Afvalstoffenverordening ) Het verstrekken van een
inzamelingsvergunning voor de inzameling van textiel is hierdoor niet
mogelijk, omdat textiel in nagenoeg alle gevallen kan worden beschouwd
als een afvalstof in de zin van artikel 1.1, eerste lid, Wet
milieubeheer. Het is namelijk niet aannemelijk dat een burger zijn
textiel gesorteerd kan aanbieden. Immers deze kan niet weten voor welke
bestemming hij bijvoorbeeld lappen of kleren aanbiedt (hergebruik,
poetslap of onbruikbaar). Een sorteerbewerking lijkt hierdoor altijd
noodzakelijk. Gesteld kan worden dat de gemeente op grond van artikel
10.22 Wet milieubeheer een zorgplicht heeft voor de inzameling van
textiel, hierdoor is de model-Afvalstoffenverordening van toepassing.
Dat betekent overigens niet dat de gemeente de inzameling van textiel
zelf ter hand moet nemen. De inzameling van textiel kan nog steeds
worden overgelaten aan charitatieve instellingen. De gemeente kan
bijvoorbeeld op grond van artikel 7, tweede lid, van de
model-Afvalstoffenverordening besluiten een charitatieve instelling aan
te wijzen als inzamelaar van textiel. Ook kan het college op grond van
artikel 11 van de model-Afvalstoffenverordening besluiten een
inzamelvergunning te verlenen aan een charitatieve instelling. Het CBF
informeert gemeenten ook over charitatieve instellingen welke kleding
inzamelen.ABRS 28-01-2003, nr. 200206958.Jurisprudentie overigNoch een APV-vergunning inzake het inzamelen van geld en goed, noch een
vergunning voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen en/of
groot huisvuil is vereist. Inzameling van kleding is geen inzameling van
huisvuil. Inzamelen bij een centraal inzamelpunt is geen inzameling aan
de weg of aan huis. Vz. ARRS 19-01-1993, JG 93.0355 , Gst. 1994, 6983, 3
m.nt. EB.Het beleid van het college dat - conform het advies van het Centraal
Archief van het Inzamelingswezen - sedert 1985 aan landelijk opererende
instellingen die in de zgn. vrije periode collecteren, de voorwaarde
wordt gesteld tot het binnen twee jaar overleggen van een financiële
verantwoording, in de vorm van een jaarverslag met een
accountantsverklaring, is niet onredelijk. ARRS 28-02-1989, AB 1989,
251.Een groot aantal huis-aan-huiscollecten kan eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding geven tot afkeer en wrevel onder de
bevolking. ARRS 02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3, m.nt. J.M. Kan.Een inzameling is openbaar als deze aan de openbare weg of van daaraf
zichtbaar dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats
plaatsvindt. HR 31-10-1938, NJ 1939, 235Het te koop aanbieden van bonnetjes op zich zelf en zonder dat is
aangegeven tot welk doel de opbrengst van de verkoop strekt, is nog niet
aan te merken als het houden van een openbare inzameling. HR 07-11-1932,
W. 1933, 12584.Het zich tot verschillende personen wenden om een geldelijke bijdrage,
levert het houden van een inzameling van geld op, ook indien op die
verzoeken slechts één gift is ontvangen. HR 21-03-1927, NJ 1927.De collectevergunning geldt voor liefdadige én commerciële inzamelingen.
Daarnaast rechtvaardigt de ABRS het door de gemeente gelegde verband
tussen inzamelingsvergunningen voor textiel en het afvalstoffenbeleid,
JG 00.0187 .Algemene toelichtingMen kan twee soorten vergunningen onderscheiden. De eenmalige vergunning
en de vergunning voor onbepaalde tijd, ook wel de doorlopende vergunning
genoemd die uitsluitend bestemd is voor de instellingen die voorkomen op
het collecterooster. De collectevoorwaarden verbonden aan beide
vergunningen kunnen grotendeels gelijk zijn.De doorlopende vergunning geldt voor de zogenoemde
Collecteplaninstellingen, de instellingen die zich hebben aangesloten
bij Stichting Collecteplan, omdat deze gebonden zijn aan de voorwaarden
van het zogenoemde collecterooster.Uit jurisprudentie blijkt dat gemeentebesturen in beginsel gebonden zijn
aan het collecteplan. Zij hebben amper de vrijheid hiervan af te wijken
bij het verlenen van vergunningen. Het verlenen van een doorlopende
vergunning voor collecten die in overeenstemming zijn met het
collecteplan, maakt deel uit van de verbetering van de dienstverlening
door gemeenten aan burgers en het bedrijfsleven. De inzamelende
instelling is gebaat bij het niet jaarlijks aanvragen van de vergunning.
De werkdruk wordt voor zowel de inzamelende instelling als de gemeente
enigszins verminderd Wel is een meldingsplicht vereist en blijft de
gemeente bijhouden of er in een bepaalde periode gecollecteerd wordt of
niet. De gemeente dient een instelling die zich niet meldt te benaderen,
om te weten te komen of deze van de aan hem toebedeelde collecteperiode
al dan niet gebruik maakt. Dan kunnen ook de burgers (en doorgaans ook
de politie in het kader van de handhaving) worden geïnformeerd over
welke instelling die periode collecteert.Het is niet zo dat de gemeente kan bepalen dat instellingen die
voorkomen op het collecterooster geen vergunning meer nodig hebben. Het
CBF en het collecterooster ontlenen hun kracht voor een groot deel aan
de vergunningen van de gemeenten doordat zij zich aansluiten bij het
rooster. Het CBF is geen bestuursorgaan dat vergunning kan verlenen.
Daarnaast collecteren de landelijke instellingen in de hun toegewezen
periode niet in alle gemeenten. Het college zal, bij instellingen welke
twee jaar achtereen geen gebruik maken van de doorlopende vergunning,
deze intrekken, zodat de vrije periode in deze gemeente verruimd
wordt.Toelichting op de voorwaardenInstellingen met een doorlopende vergunning zijn verplicht om drie
maanden van te voren te melden of ze al dan niet gebruik maken van de
vergunning. Het college neemt kennis van deze mededeling en beantwoordt
dat met een schriftelijke bevestiging. Het is praktisch om in deze
bevestiging de op dat moment geldende voorschriften die aan de
inzamelingsvergunning zijn verbonden op te nemen als service aan de
inzamelende organisatie, zodat deze herinnerd wordt aan de
vergunningvoorwaarden.De gemeente reguleert het inzamelen op basis van de openbare orde en
veiligheid. Overlast voor de burger dient voorkomen te worden en deze
dient beschermd te worden tegen niet-bonafide instellingen. Het
vergunningstelsel zorgt er voor dat de burger geen overlast ondervindt
door een veelvoud van collecten aan de deur in een korte periode. De aan
de vergunning verbonden voorwaarden zorgen ervoor dat andere denkbare
vormen van overlast voorkomen worden (geen inzameling op zondag, of
’s-avonds laat, politie kan aanwijzingen geven enz.).Enkele voorwaarden zien op de betrouwbaarheid van de inzamelende
instantie (afgesloten bus, gewaarmerkt legitimatiebewijs inzamelaar,
verantwoording afleggen over het opgehaalde bedrag).De intrekkinggronden voor de vergunning zijn gekoppeld aan de
voorwaarden waaronder een vergunning wordt afgegeven. Het voorkomen op
het collecterooster ligt voor de hand, het gebruiken van de vergunning
komt voort uit de belangen van andere organisaties, niet voortkomend op
het rooster, om de mogelijkheid te hebben een (gewone)
inzamelingsvergunning aan te vragen.AFDELING 3: VENTENArtikel 5:14 BegripsbepalingBij de herziening van 2007 is omschreven wat onder venten wordt
verstaan. Dit is een verbetering omdat het uitoefenen van de ambulante
handel (het venten) onderscheiden moet worden van enerzijds de
collectevergunning en anderzijds de standplaatsvergunning. Onder venten
met goederen wordt dan ook verstaan: de uitoefening van kleinhandel
waarbij goederen of diensten aan willekeurige voorbijgangers worden
aangeboden dan wel het huis-aan-huis aanbieden van goederen of diensten.
Bij venten is het van belang dat de venter in beweging is. De venter
biedt zijn waren voortdurend aan vanaf een andere plaats. Het tijdelijk
stilstaan in afwachting van klanten is geen venten. HR 26-03-1974, NJ
1974, 239.Het onderscheid tussen venten en collecteren is het volgende. Van venten
of colporteren is sprake wanneer voor deze goederen een reële
contraprestatie in de vorm van een vast bedrag wordt gevraagd. In
principe worden bij collecteren geen goederen aangeboden, maar gaat het
om het inzamelen van geld en goederen. Verkrijgt men een drukwerk of
ander goed door een willekeurig bedrag of een weliswaar vast, maar niet
meer als reële contraprestatie aan te merken, bedrag aan geld in een bus
te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een duidelijk kenbaar
liefdadig of ideëel doel, dan is sprake van een collecte. De goederen
worden daarbij slechts ter ondersteuning van die actie uitgereikt. Bij
strafrechtelijk optreden tegen dit soort zonder vergunning gehouden
inzamelingen zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden dat te kennen
is gegeven of de indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of
gedeeltelijk is bestemd voor een ideëel doel.Het onderscheid tussen venten en het innemen van een standplaats,
betreft de periode gedurende welke goederen vanaf dezelfde plaats op
straat worden aangeboden aan willekeurige voorbijgangers. Onder het
innemen van een standplaats wordt verstaan het te koop aanbieden van
goederen vanaf eenzelfde plaats, gebruikmakend van fysieke hulpmiddelen
als een kraam of een aanhangwagen, in de openbare ruimte. Het tien
minuten standplaats innemen vereist een standplaatsvergunning en geen
ventvergunning, HR 26-03-1974, NJ 1974, 239. Venten en standplaatsen
sluiten elkaar dus uit.Artikel 5:15 VentverbodHet oude artikel 5.2.2 ging uit van een algeheel verbod op venten,
behalve als met een door het college verstrekte vergunning werd
gehandeld. Wij hebben in 2007 gekozen voor een algemene regel. Het is
nog slechts verboden te venten als de openbare orde wordt verstoord, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu in gevaar komen.
De terminologie sluit aan bij de Europese Dienstenrichtlijn. Hieronder
vallen de aloude motieven van overlast (in de meeste gevallen) en
verkeersveiligheid. Zie voor nadere uitleg de toelichting onder artikel
1:8. Tot het afschaffen van het vergunningstelsel is besloten, omdat in
de meeste gemeenten venten geen overlast e.d. oplevert. De praktijk van
vergunningverlening is dat men de vergunning vrijwel altijd verleent
onder dezelfde voorwaarden. Er is dan geen goede reden waarom een
vergunningstelsel nog noodzakelijk en proportioneel is. Overlast kan ook
achteraf worden aangepakt. Wij achten het risico van achteraf
controleren niet veel groter dan van het vooraf vaststellen van de
voorwaarden die vaak dezelfde zijn. Volgens de Dienstenrichtlijn is een
vergunning alleen proportioneel als een controle achteraf onvoldoende
is.De uitgangspunten van de Dienstenrichtlijn op grond van het EG-verdrag
gelden overigens in het geval van venten ook voor het verkopen van
goederen. Volgens het Hof van Justitie kunnen beperkingen gesteld worden
aan de vrijheid van venten indien sprake is van een dwingende reden van
algemeen belang. Het Hof van Justitie heeft op 23 februari 2006
betreffende een verzoek om een prejudiciële beslissing betreffende de
uitleg van de artikelen 28 en 30 EG, ingediend door het Landesgericht
Klagenfurt (Oostenrijk), uitspraak gedaan in een zaak waarin de Duitse
onderneming X zich bezighield met het venten van sieraden op het
grondgebied van de Europese Unie, waarbij zij particulieren in
particuliere woningen bezocht. Daar bood zij zilveren sieraden te koop
aan en vergaarde zij bestellingen met betrekking tot dergelijke
sieraden. De nationale, Oostenrijkse bepaling verbood deze handelingen.
Het Hof bepaalde in de eerste plaats dat de regel niet discriminatoir
mag zijn ten opzichte van de dienstverlener en verder dat moet worden
nagegaan of de betrokken maatregel gerechtvaardigd is door een
doelstelling van algemeen belang in de zin die de rechtspraak van het
Hof aan dit begrip geeft of door een van de in artikel 30 EG genoemde
doelstellingen, en of die maatregel evenredig is aan deze
doelstelling.Op grond van artikel 16 van de Dienstenrichtlijn mogen er eisen worden
gesteld aan dienstverleners die tijdelijk in Nederland hun diensten
aanbieden het belang van de openbare orde, openbare veiligheid. Zie voor
de argumentatie waarom gekozen is voor deze regeling de toelichting bij
artikel 1:8.In de praktijk is het noodzakelijk beleidsregels te formuleren in welke
gevallen sprake is van gevaar voor de in het artikel genoemde motieven.
Dergelijke beleidsregels moeten bekend gemaakt worden. Ook beleidsregels
moeten voldoen aan criteria van de Dienstenrichtlijn. Immers volgens
artikel 4, van de Richtlijn vallen onder de definitie van eisen die
gesteld kunnen worden: elke verplichting, verbodsbepaling, voorwaarde of
beperking uit hoofde van de wettelijke een bestuursrechtelijke
bepalingen van de lidstaten.Tweede lidHet tweede lid is ingevoegd om te voorkomen dat burgers op zondag of in
de late avonduren en nacht worden lastig gevallen door venters.Derde lidHet derde lid bevat een afbakening naar hogere regelgeving. Artikel 5
van de Wegenverkeerswet luidt: Het is een ieder verboden zich zodanig te
gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden
veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd.VergunningstelselMocht de gemeente ondanks bovenstaande overwegingen een
vergunningstelsel noodzakelijk en proportioneel achten, dan kan artikel
5:15, eerste lid luiden: Het is verboden zonder vergunning van het
college te venten. Het tweede lid kan worden geschrapt, want kan als
vergunningvoorwaarde worden opgenomen. Weigeringsgronden worden niet
expliciet in het artikel opgenomen, want deze staan genoemd in artikel
1:8 . Artikel 1:7 geeft voorts aan dat de vergunning in beginsel voor
onbepaalde tijd wordt verleend. De artikelen 5:15 en 5:17 kunnen worden
overgenomen.Gemeenten die het vergunningstelsel niet willen loslaten, beroepen zich
vooral op het argument van het preventief voorkomen van overlast door
venters die hun goederen of diensten aan de deur slijten. Daarbij wordt
vaak de politie geraadpleegd of de dienstverlener een belastend verleden
heeft. In 1993 erkende de Afdeling rechtspraak van de Raad van State dat
een strafrechtelijk verleden in de weg staat aan het verlenen van een
ventvergunning (zie onder jurisprudentie). Het is de vraag of dit ook
nog geldt onder de Dienstenrichtlijn. Volgens B.Hessel (Gst. 7271, p.
200) mag een vergunning niet aan een dienstverlener uit een andere
lidstaat worden geweigerd omdat hij strafrechtelijk onvoorwaardelijk is
veroordeeld voor meer dan zes maanden. Aanvullende argumenten binnen het
begrip openbare orde in de zin van de Dienstenrichtlijn moeten aanwezig
zijn en gerelateerd worden aan het concrete gedrag van de
dienstverlener.Redelijk verzorgingsniveauIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau
in de gemeente ten behoeve van de consument als een openbare orde-belang
aangemerkt. De gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd
worden met hoge exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de
vrij lage exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie
van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het
reguleren van de concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk
belang van de gemeente wordt aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling
slechts één uitzondering toegestaan, namelijk wanneer het
voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de gemeente in
gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning weigeren
dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar
komt als door een venter dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor venters die (mede)
diensten verlenen niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een
economische, niet toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van
diensten. Het blijft echter nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te
hanteren voor het verkopen van goederen (zie ook artikel 5:18, derde
lid, onder b). De Dienstenrichtlijn is hierop immers niet van
toepassing.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat
het in het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te
verlenen vergunningen aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen
vergunningen kan worden beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum
als de openbare orde in gevaar wordt gebracht. Wel dient te worden
aangetoond of aannemelijk gemaakt dat van zo'n gevaar in concreto
daadwerkelijk sprake is.De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de
bestaande lijn in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag.
Wel geldt op grond van artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante
en non-discriminatoire op objectieve gronden gebaseerde
verdeling/toekenning van vergunningen moet zijn.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de
aanvraag om een vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te
vinden alvorens tot vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9,
tweede lid, van de Vw 2000 schept een verplichting om desgevraagd bij
een aanvraag voor een beschikking anders dan op grond van de Vw 2000,
een document te overleggen waaruit het rechtmatig verblijf blijkt. Zie
voor overige informatie over dit onderwerp onder het kopje Vreemdelingen
onder de Artikel 5:16 Venten met gedrukte stukkenArtikel 7 Grondwet bepaalt dat geen vergunning mag worden geëist voor de
gebruikmaking van een zelfstandig middel van bekendmaking. In de
jurisprudentie is het aanbieden van of venten met gedrukte stukken als
een zelfstandig middel van bekendmaking aangemerkt. Een afzonderlijk
probleem is het beoordelen of er in een concrete situatie sprake is van
de uitoefening van “een zelfstandig middel van bekendmaking” in de zin
van artikel 7 van de Grondwet of dat er sprake is van het te koop
aanbieden van drukwerk, waarbij geen gedachten of gevoelens worden
geopenbaard. Het verspreiden van handelsreclame wordt niet tot de
vrijheid van drukpers gerekend, zie artikel 7, vierde lid van de
Grondwet.Ook het trekken van een grens tussen het aanbieden van gedrukte stukken
in het kader van de vrijheid van drukpers en het verkopen van gedrukte
stukken is in de praktijk dikwijls moeilijk vast te stellen. Zo is in de
jaren tachtig in een groot aantal gemeenten het verzoek gedaan tot het
venten met prentbriefkaarten. De firma die in deze gemeenten haar
prentbriefkaarten in het kader van een commerciële protestactie wilde
verkopen was van mening dat het gedrukte stukken betrof die, gelet op
artikel 7 Grondwet, zonder ventvergunning verkocht mogen worden. Hoewel
bij de verkoop van deze kaarten gesuggereerd werd dat de opbrengst voor
een goed doel bestemd was, bleek de opbrengst geheel ten goede te komen
aan de verkoper van de prentbriefkaarten. Optreden tegen de verkoper op
grond van overtreding van een APV-bepaling waarin een ventverbod wordt
vastgelegd, is in een dergelijk geval echter niet mogelijk.In een geval van verkoop van posters met reproducties van aquarellen en
afbeeldingen van foto’s al dan niet voorzien van teksten, is bepaald dat
deze voor geen andere uitleg vatbaar zijn dan dat zij een bepaalde
uiting van kunst bevatten of ludiek van aard zijn. Bezwaarlijk kan van
zulke gedrukte stukken gezegd worden dat zij geen gedachten of gevoelens
openbaren als bedoeld in art. 7, eerste lid, van de Grondwet.Het stellen van beperkingen aan het venten met gedrukte stukken is onder
de volgende criteria toegestaan: de beperking mag geen betrekking hebben
op de inhoud van de gedrukte stukken en er dient gebruik van enige
betekenis te resteren; de beperking mag niet resulteren in een algeheel
verbod.Een constructie, waarbij aan een (beperkt) verbod de mogelijkheid tot
het verlenen van een ontheffing is verbonden, is volgens de
jurisprudentie wel toelaatbaar. De beperking van de verkoop van drukwerk
waarop een mededeling staat is, gelet op artikel 7 van de Grondwet, niet
mogelijk voor zover het betreft de inhoud van het drukwerk. Artikel 7
van de Grondwet beschermt immers “iedere openbaarmaking van een - meer
of minder weloverwogen - gedachte of een gevoelen, ongeacht de intenties
of motieven van degene die zich uit” (Kb 5 juni 1986, Stb. 339). Wel kan
de verkoop van drukwerk in het belang van de openbare orde en veiligheid
naar tijd en plaats worden ingeperkt.DaklozenkrantDe verkoop van daklozenkranten is noch venten noch collecteren. Op grond
van artikel 7 van de Grondwet kan het verkopen niet verbonden worden aan
een vergunning. Wel kan de gemeente gebruik maken van artikel 2:6. Als
verkoop plaats vindt op het grondgebied van bijvoorbeeld een supermarkt,
dan kan de eigenaar de verkoper verzoeken weg te gaan. Het verdient
aanbeveling om te overleggen met de koepelorganisaties die de daklozen
vertegenwoordigt. Immers niet iedereen kan een straatkrant verkopen. De
verkopers moeten in het bezit zijn van een identiteitsbewijs van de
koelorganisatie waarmee ze kunnen aantonen dat ze officiële
straatkantverkopers zijn.JurisprudentieStrafrechtelijk verleden staat in de weg aan het verlenen van
ventvergunning. Geen uitzondering op het beleid gezien de aard van de
gepleegde feiten en de veelvuldige veroordelingen. ARRS 26-07-1993, AB
1994, 2 m.nt. LJJR. Zie ook Vz. ARRS 20-10-89, JG 90.0181.Relatie Colportagewet en ventverbod uit de APV. Colportagewet niet
uitputtend bedoeld. HR 20-10-1992, JG 93.0258 , NJ 1993, 155, Gst.1993,
6972, 5 m.nt. EB.Verkoopactiviteiten vanuit rijdende winkel is vergunningplichtig op
grond van de APV. De regeling in de APV is niet in strijd met de
Vestigingswet Bedrijven 1954 (inmiddels ingetrokken). Aan toetsing van
de APV-bepaling aan artikel 30 van het EG-verdrag komt de afdeling niet
toe. ABRS 27-11-1998, Gst.1999, 7090, 4 m.nt. HH.Het aanbieden van goederen in een rijdende winkelwagen kan aan regels
worden gebonden ten behoeve van de handhaving van de openbare orde. Er
is sprake van venten. ARRS 15-06-1984, Gst. 1984, 6789, 4 m.nt. J.C.
Schroot.Van venten is sprake als de venter zijn waren voortdurend vanaf een
andere plaats aanbiedt, tenzij hij zijn clientèle aan het bedienen is.
Er geldt een verbod tot het aanbieden vanaf een vaste plaats. Het
tijdelijk stilstaan in afwachting van klanten is in strijd met de
verleende ventvergunning. HR 26-03-1974, NJ 1974, 239.Venten met gedrukte of geschreven stukken wordt aangemerkt als een
zelfstandig middel van verspreiding. HR 17-03-1953, NJ 1953, 389,
Wachttorenarrest en HR 20-06-1950, NJ 1950, 619.Terechte weigering van ventvergunning. Het reguleren van de ambulante
handel is een zaak die tot de gemeentelijke huishouding behoort. Pres.
Rb. Assen 31-10-1996, JG 97.0078Wanneer ondanks verleende ventvergunning feitelijk vanaf een standplaats
wordt gehandeld, dient een aanschrijving te worden gebaseerd op artikel
5.2.3 en niet (mede) op artikel 5.2.2. Gelet op het bepaalde in artikel
5.2.2 lid 2 onder d (oud) en artikel 5.2.3 (oud) sluiten venten en het
innemen van een standplaats elkaar uit, zodat deze artikelen niet naast
elkaar aan de aanschrijving ten grondslag kunnen worden gelegd. ABRS
23-03-1998, AB 1998,- 277.Venten met posters valt onder de vrijheid van meningsuiting. Posters
zijn een bepaalde uiting van kunst of ludiek van aard. Er kan daarom
niet gezegd worden dat de posters geen gedachten of gevoelens openbaren.
HR 21-03-2000, NJ 2000, 482.AFDELING 4: STANDPLAATSENArtikel 5:17 BegripsbepalingDeregulering bestaat niet alleen uit het verminderen van administratieve
lasten, maar ook uit het verhelderen en vereenvoudigen van regels. In
het kader van de deregulering in 2007 is daarom het oude artikel 5.2.3
opgedeeld in vijf artikelen en is de tekst verduidelijkt. In 2008 zijn
de artikelen hernummerd. Artikel 5:17 bevat een begripsomschrijving en
voorziet voorts in uitzonderingen. Het hebben van een standplaats ziet
op het te koop aanbieden van goederen vanaf een vaste plaats. Dit is dan
ook het onderscheidend criterium ten opzichte van het venten met
goederen. Bij het venten met goederen wordt er immers vanuit gegaan dat
de venter voortdurend zijn goederen vanaf een andere plaats in de
openbare ruimte aanbiedt. Met andere woorden: de venter is ambulant, de
standplaatshouder niet.Tweede lidHet tweede lid bepaalt dat de definitie van het eerste lid niet bevat
het innemen van een standplaats op een door de gemeente ingestelde markt
op basis van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de
Gemeentewet. Degene die op een door de gemeente ingestelde markt een
standplaats wil innemen zal zich moeten houden aan de regels die voor de
markt gelden. Deze zijn in veel gemeenten in een marktverordening
neergelegd. Een afbakening met de snuffelmarkt is niet nodig, omdat
snuffelmarkten in gebouwen plaats vinden en standplaatsen worden
ingenomen in de open lucht.Voor het innemen van een standplaats op een bepaald evenement is geen
vergunning krachtens afdeling 5.4 nodig. Op het evenement zijn de
artikelen 2:24 en 2:25 van toepassing, waarbij de bepalingen met
betrekking tot het innemen van een standplaats niet van toepassing
zijn.Artikel 5:18 Standplaatsvergunning en weigeringsgrondenAlgemeenWij achten een vergunning voor het hebben van een standplaats, hoe
eenvoudig ook, noodzakelijk en evenredig. De vergunning dient om te
voorkomen dat de openbare orde wordt verstoord en overlast wordt
tegengegaan. Gedacht kan worden aan bijvoorbeeld: geluidsoverlast,
stankoverlast, verkeershinder en overlast door zwerfafval. De vergunning
is persoonsgebonden (artikel 1:6).Vergunning voor onbepaalde tijdEen vergunning wordt in beginsel voor onbepaalde tijd verleend (artikel
1:7). Indien de gemeente de vergunning met het oog op de verdeling van
standplaatsen aan een termijn wil verbinden, dan is het zaak te
motiveren waarom dit noodzakelijk is in het belang van onder meer de
openbare orde, overlast en de verkeersveiligheid en milieu. Zie voor
nadere toelichting bij de artikelen 1:7.Vrijheid van meningsuitingIn het derde lid van artikel 5.2.3 (oud) werd een uitzondering gemaakt
op het verbod op de straathandel voor zover het betreft het uitstallen
van stukken waarin gedachten en gevoelens worden geopenbaard (artikel 7
Grondwet). Voor het aanbieden van gedrukte stukken als zodanig kan geen
vergunning worden geëist. Het wordt gezien als een zelfstandig middel
van verspreiding. Wel is een vergunning noodzakelijk indien vanaf een
standplaats gedrukte stukken worden aangeboden. Deze vergunning is niet
vereist vanwege het feit dat gedrukte stukken worden aangeboden, maar
vanwege het feit dat een standplaats wordt ingenomen. Dus het gaat hier
om een standplaatsvergunning.Tweede lid BestemmingsplanDe bepalingen in de model-APV met betrekking tot het innemen van een
standplaats zijn gebaseerd op ordening van de straathandel en zijn
gebaseerd op de regulerende bevoegdheid van de gemeente van zaken die
tot haar huishouding behoren. Daarnaast vormen de besluiten op grond van
de Wet op de ruimtelijke ordening, zoals een bestemmingsplan, een
zelfstandige weigeringsgrond. Dit betekent dat bij de beoordeling van
een aanvraag voor een vergunning voor het innemen van een standplaats
altijd gelet moet worden op de voorschriften die uit het bestemmingsplan
voortvloeien.Als het bestemmingsplan standplaatsen ter plaatse niet toelaat, is het
moeilijk uit te leggen dat de vergunning weliswaar wordt verleend, maar
dat daarvan geen gebruik gemaakt kan worden wegens strijd met het
bestemmingsplan. Strijd met het bestemmingsplan is daarom als
imperatieve weigeringsgrond opgenomen. Blijkens jurisprudentie is dit
aanvaardbaar omdat een dergelijke bepaling geen zelfstandige
planologische regeling bevat.Derde lid WeigeringsgrondenDe generieke weigeringsgronden worden genoemd in artikel 1:8. Nadere
uitleg daarvan vindt men in de toelichting bij dat artikel.Derde lid, onder a Redelijke eisen van welstandBij de herziening van 2004 is de weigeringsgrond “uiterlijk aanzien van
de gemeente” vervangen door “redelijke eisen van welstand” vanwege het
streven om de terminologie in de model-APV zo eenduidig mogelijk te
houden. Bovendien sluit het aan bij de terminologie van de Woningwet.
Wij gaan ervan uit dat “uiterlijk aanzien” en “redelijke eisen van
welstand” inhoudelijk dezelfde betekenis hebben.De weigeringsgrond kan gehanteerd worden indien een of meer
standplaatsen worden ingenomen op een zodanige plaats dat het
straatbeeld ernstig verstoord wordt. Met deze weigeringsgrond kan niet
alleen verkapte marktvorming worden tegengegaan, ook wordt daarmee het
aanzien van monumentale gebouwen of stedenbouwkundige ensembles
gewaarborgd. Het college bepaalt zelfstandig de inhoud van deze
weigeringsgrond. Het is niet noodzakelijk, maar wel verstandig om bij
voorbeeld de welstandscommissie om advies te vragen.Derde lid onder b Redelijk verzorgingsniveauIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau
in de gemeente ten behoeve van de consument als een openbare orde-belang
aangemerkt. De gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd
worden met hoge exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de
vrij lage exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie
van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het
reguleren van de concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk
belang van de gemeente wordt aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling
slechts één uitzondering toegestaan, namelijk wanneer het
voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de gemeente in
gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning weigeren
dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar
komt als vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsen die
(mede) diensten verlenen niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een
economische, niet toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van
diensten. Het blijft echter nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te
hanteren voor het verkopen van goederen. De Dienstenrichtlijn is daarop
immers niet van toepassing.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat
het in het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te
verlenen vergunningen aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen
vergunningen kan worden beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum
als de openbare orde in gevaar wordt gebracht. Wel dient te worden
aangetoond of aannemelijk gemaakt dat van zo'n gevaar in concreto
daadwerkelijk sprake is.De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de
bestaande lijn in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag.
Wel geldt op grond van artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante
en non-discriminatoire op objectieve gronden gebaseerde
verdeling/toekenning van vergunningen moet zijn.Het aantal vergunningen moet vastgesteld worden voordat tot uitvoering
van het beleid wordt overgegaan. De locaties waar een standplaats mag
worden ingenomen moeten zo zorgvuldig mogelijk worden geselecteerd. Het
totaal aantal aangewezen standplaatsen tezamen levert het maximum aantal
af te geven standplaatsvergunningen op. Het laten opmaken van een
politierapport met betrekking tot de mogelijkheden tot het innemen van
een standplaats op de verschillende locaties kan een verdere
onderbouwing leveren van het vastgestelde maximum aantal
standplaatsvergunningen. In dit politierapport kan worden aangegeven
welke gevolgen het innemen van standplaatsen zal hebben voor de
verkeersveiligheid en de handhaving van de openbare orde.Het innemen van een standplaats kan verder worden geordend door
tijdstippen aan te wijzen wanneer een standplaats mag worden ingenomen.
Een verdeling naar dagen van de week en eventueel naar dagdelen kan een
nadere invulling geven aan het maximum aantal standplaatsvergunningen.
Een dergelijk beleid kan zowel voor de gehele gemeente als voor nader
aan te geven gedeelten van de gemeente van kracht zijn.Een verdere verfijning van het maximum aantal standplaatsvergunningen
kan worden bereikt door een onderverdeling naar een aantal branches in
te stellen. Per branche kan dan een maximum aantal af te geven
vergunningen worden bepaald. Opgemerkt moet worden, dat een dergelijk
maximum aantal vergunningen slechts door de rechter wordt toegelaten
indien het aantal aanvragen per branche het totaal aantal af te geven
vergunningen overtreft.Indien voor een branche niet het maximum aantal
vergunningen wordt afgegeven, acht de rechter geen noodzaak tot
handhaving van dit stelsel aanwezig.Bij het vaststellen van een maximum aantal vergunningen, eventueel
uitgesplitst naar plaats, tijdstip of branche, moet rekening gehouden
worden met het aantal reeds afgegeven vergunningen. Indien het totaal
aantal aanvragen om een standplaatsvergunning het totaal aantal af te
geven vergunningen overtreft kan het college een wachtlijst opstellen.
De aanvragen worden dan geregistreerd in volgorde van binnenkomst.
Indien een standplaatshouder te kennen geeft zijn standplaats niet meer
in te zullen nemen, kan deze vergunning aan de eerste op de wachtlijst
toegekend worden.Ten slotte moet opgemerkt worden dat iedere aanvraag tot het innemen van
een standplaats afzonderlijk beoordeeld moet worden. Aan de hand van de
in de model-APV vastgestelde weigeringsgronden en het aan de hand
hiervan geformuleerde beleid moet een afweging plaatsvinden of de
aangevraagde standplaatsvergunning verstrekt kan worden. Men houdt ook
de eis van de Dienstenrichtlijn voor ogen dat een wachtlijst noch direct
noch indirect discriminatoir mag zijn.BeleidsregelsAan de hand van de motieven, genoemd in artikel 1:8, kan het college
beleidsregels vaststellen, waarin wordt aangegeven wanneer wel of niet
tot het afgeven van een standplaatsvergunning wordt overgegaan. Het
vaststellen van een dergelijk beleid, waarin objectieve, algemeen
bekendgemaakte criteria worden aangegeven, die bij de beoordeling van
een vergunningaanvraag worden gehanteerd, is blijkens de jurisprudentie
toegestaan. Wel moet worden opgemerkt dat te voeren beleid niet mag
leiden tot een beslissing omtrent een aangevraagde vergunning die niet
kan worden herleid op één van de in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Rb Utrecht 23-12-1998, KG 1999, 78. Ook beleidsregels
zijn volgens artikel 4, van de Dienstenrichtlijn onderworpen aan
dwingende reden van algemeen belang: de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid en het milieu.Bij het hanteren van deze weigeringsgronden kan een verdeling
gerealiseerd worden van het aantal standplaatsen, waarbij de af te geven
vergunningen zodanig over de week verspreid worden, dat een concentratie
van de in te nemen standplaatsen wordt tegengegaan. De weigeringsgronden
kunnen ook gebruikt worden wanneer veel belangstelling voor dezelfde
locatie ontstaat. Een aantal standplaatsen op één plek doet ook de kans
op feitelijke marktvorming ontstaan. Ook is het mogelijk om specifieke
standplaatsen op bepaalde locaties te weren. Gedacht kan bijvoorbeeld
worden aan bakkramen die in verband met stankoverlast of
brandgevaarlijkheid niet in de directe nabijheid van gebouwen gewenst
zijn.Inhoud standplaatsenbeleidDe motieven waarop een beleid met betrekking tot het innemen van
standplaatsen berust, mogen niet strijdig zijn met de
bevoegdheidsgrondslag om ordenend op te treden. Het beleid dat door het
college wordt vastgesteld ter uitvoering van de APV-bepalingen mag niet
de wettelijke grondslag (art. 149 Gemeentewet) van deze APV-bepalingen
overschrijden.De zaken die het college in het standplaatsenbeleid kan vastleggen
betreffen:
de vaststelling van het maximum aantal af te geven
standplaatsvergunningen;
de vaststelling van het aantal af te geven standplaatsvergunningen per
branche. de aanwijzing van locaties waar standplaatsen mogen worden
ingenomen;
de aanwijzing van tijdstippen waarop standplaatsen mogen worden
ingenomen.
De vaststelling van het aantal af te geven vergunningen wordt bepaald aan de
hand van een feitelijke invulling van de verschillende in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Nadat aan de hand van ieder motief afzonderlijk is bepaald op
welke plaats in de gemeente een standplaats kan worden ingenomen, valt aan de
hand van het totaalbeeld dat hieruit resulteert, aan te geven wat het maximum
aantal af te geven standplaatsvergunningen is. Aan de hand van ieder motief
afzonderlijk is een aantal plaatsen aan te duiden waar een standplaats ingenomen
kan worden.Nadat een overzicht van het aantal mogelijk in te nemen standplaatsen en het
maximumaantal standplaatsvergunningen is vastgesteld, kan het college een beleid
vaststellen ten aanzien van de handhaving en het toezicht en de wijze waarop
gehandeld wordt als het maximum aantal vergunningen reeds is afgegeven. Het
betreft hier dan een wachtlijstensysteem dat van toepassing is wanneer het
aantal aanvragen het maximum aantal af te geven standplaatsvergunningen
overschrijdt.VergunningsvoorschriftenAan de standplaatsvergunning kunnen voorschriften worden verbonden. Artikel 10
van de Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd moeten zijn op
criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Zie ook artikel 1:4 en de toelichting bij dit artikel.Voorschriften die aan een vergunning gesteld kunnen worden betreffen:
het vervallen van de standplaats indien gedurende een bepaalde periode
geen standplaats is ingenomen;
de soort goederen of diensten die mogen worden aangeboden. Hierbij moet
men wel het oog houden op een goede verdeling van de te verkopen
goederen voor de consument. Anders zou er oneerlijke concurrentie kunnen
zijn;
de grootte van de standplaats;
de ruimte waarbinnen de waren uitgestald mogen worden;
het uiterlijk aanzien van de standplaats;
tijden van opbouw en ontruiming van de standplaats;
eisen met betrekking tot de (brand)veiligheid;
opruimen van rommel en schoon achterlaten van de locatie.
Overige regelgevingOp het drijven van straathandel zijn ook andere regels dan de regels van de
model-APV van toepassing. Deze regels stellen vanuit andere motieven eisen aan
de straathandelWet op de Ruimtelijke ordeningEen vergunning voor het innemen van een standplaats kan worden geweigerd vanwege
strijd met een geldend bestemmingsplan. Wanneer wel een vergunning, zoals
vereist krachtens de model-APV, wordt verstrekt, blijven eventuele eisen die in
het geldende bestemmingsplan worden gesteld, van kracht.Het college kan een aanvraag voor het innemen van een standplaats mede opvatten
als een verzoek om vrijstelling van de gebruiksvoorschriften van het
bestemmingsplan. In een dergelijk geval wordt een aanvraag gebruikt voor twee
afzonderlijke procedures. Het is dan niet nodig twee afzonderlijke aanvragen in
te dienen.WinkeltijdenwetDe Winkeltijdenwet regelt een aantal zaken met betrekking tot de openingstijden
van winkels en het leveren van goederen aan particulieren. De bepalingen uit de
Winkeltijdenwet gelden ook voor de verkoop van goederen vanaf een standplaats.
Het toezicht op de naleving van de bepalingen van de Winkeltijdenwet geschiedt
door de Economische Controledienst.WarenwetOp het drijven van handel in waren zoals bedoeld in artikel 1 van de Warenwet
(eetwaren, waaronder tevens worden begrepen kauwpreparaten, andere dan van
tabak, en drinkwaren, alsmede andere roerende zaken) zijn de bepalingen uit de
Warenwet van toepassing. De Warenwet stelt regels met betrekking tot de goede
hoedanigheid en aanduiding van waren. Daarnaast stelt de Warenwet regels met
betrekking tot de hygiëne en degelijkheid van producten. Met betrekking tot het
toezicht op de naleving van de bepalingen van de Warenwet is een afzonderlijk
regime van toepassing.De voorschriften die uit de Warenwet voortvloeien gelden naast de voorschriften
die door het college gesteld kunnen worden op basis van een
standplaatsvergunning.Wet milieubeheerIn de Wet milieubeheer wordt een regeling getroffen ten aanzien van inrichtingen
die hinder of overlast kunnen veroorzaken voor de omgeving. Deze bepalingen
gelden ook voor een standplaatshouder, voor zover zijn verkoopplek als
“inrichting” kan worden aangemerkt. Van belang is de regelgeving die geldt voor
bijvoorbeeld patatverkopers, die voor wat betreft de frituurinrichting aan
bepaalde voorwaarden moeten voldoen. Ook van belang is de
model-Afvalstoffenverordening.Gebruik van de openbare wegVoor het innemen van een standplaats op de openbare weg is een vergunning
vereist. In veel gevallen zal de gemeente de eigenaar of rechthebbende van de
openbare weg zijn. Op grond hiervan kan de gemeente van degene die op de
openbare weg met vergunning een standplaats inneemt een vergoeding bedingen voor
het gebruik van het deel van de openbare weg. De grondslag voor het bedingen van
een dergelijke vergoeding kan gegeven worden in een retributieverordening of in
een huurovereenkomst.In een retributieverordening kan afhankelijk van het formaat en de locatie van
de standplaats een bepaald bedrag worden vastgesteld.Voor wat betreft de huurovereenkomst kan worden opgemerkt dat een beleid kan
worden vastgesteld met betrekking tot de plaats en de grootte van de
standplaats. Per in te nemen locatie kan een vaste prijs worden berekend. De
huurprijs en andere voorwaarden die in een huurovereenkomst worden bedongen
mogen geen belemmering vormen voor het innemen van een standplaats. Uit
jurisprudentie is gebleken dat het bedingen van een hoge huurprijs voor het
gebruik van de openbare weg niet zover kan gaan dat een feitelijke belemmering
ontstaat voor het innemen van een standplaats waarvoor een vergunning is
verleend, zie Vz. ARRS 12-04-1991, JG 91.0369 .Met betrekking tot de keuze tussen het vaststellen van een retributieverordening
en het aangaan van een huurovereenkomst moet opgemerkt worden dat een dergelijke
keuze consequent gehanteerd dient te worden. (Zie hierover de algemene
leerstukken met betrekking tot de tweewegenleer).Artikel 5:19 Toestemming rechthebbendeDit artikel verbiedt de rechthebbende op een terrein toe te laten dat een
standplaats wordt ingenomen, zonder dat hiervoor een vergunning is verstrekt.
Met dit verbod is het mogelijk niet alleen maatregelen te nemen tegen degene die
zonder vergunning een standplaats inneemt maar ook tegen de eigenaar van de
grond die het innemen van een standplaats zonder vergunning toestaat.Artikel 5:20 AfbakeningsbepalingenAfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
tweede lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.In het eerste lid vindt afbakening plaats met de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken en het Provinciaal wegenreglement, het tweede lid ziet op
afbakening met de Woningwet.Artikel 5:21 Aanhoudingsplicht (Vervallen)AFDELING 5: SNUFFELMARKTENArtikel 5:22 BegripsbepalingAlgemeenBij de algehele herziening van 2008 is het oude artikel 5.2.4 in twee artikelen
opgesplitst en tevens hernummerd. Artikel 5:24 geeft een begripsbepaling,
terwijl artikel 5:25 de vergunningplicht en de weigeringsgronden
beschrijft.BegripsbepalingEvenals bij venten (artikel 5:14 e.v.) en standplaatsen (artikel 5:17 e.v.)
wordt in deze afdeling begonnen met een begripsbepaling van de snuffelmarkt in
artikel 5:24. Het is niet de bedoeling geweest daaraan een andere inhoud te
geven dan aan het oude begrip in artikel 5.2.4 (oud).De laatste tijd komt het in steeds meer plaatsen voor dat particulieren markten
organiseren in grote (doorgaans leegstaande) gebouwen. Hoofdzakelijk worden daar
“ongeregelde” zaken verkocht. Bij “ongeregelde” zaken kan met name worden
gedacht aan incourante goederen, dat wil zeggen goederen, die in de regel niet
meer langs normale handelskanalen het publiek bereiken, zoals bij voorbeeld
beschadigde artikelen, artikelen die uit de mode zijn, restanten en zaken van
een te liquideren onderneming.Tweede lidVan de snuffelmarkt te onderscheiden zijn:
de weekmarkt in de zin van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h,
van de Gemeentewet. Het begrip “markt” is niet nader omschreven in de
Gemeentewet. In de regel worden op een weekmarkt “geregelde” waren
verkocht, dat wil zeggen: geen tweedehands goederen. Indien de te
verwachten concentratie van een aantal standplaatsen zo hoog is, dat het
uiterlijk de karakteristieken van een markt krijgt, mag niet meer worden
volstaan met het verlenen van standplaatsvergunningen, maar dient het
college een besluit te nemen over het instellen van een markt. De
weekmarkt wordt in de meeste gemeenten gereguleerd door een
marktverordening. Ook het begrip “jaarmarkt” wordt niet nader
gedefinieerd in de Gemeentewet. Bij een jaarmarkt moet gedacht worden
aan een jaarlijks terugkerende traditie. Zo wordt in sommige gemeenten
al sinds jaar en dag een veemarkt op een vast tijdstip, bijvoorbeeld op
tweede paasdag, gehouden. Het college dient voor dit type markt een
instellingsbesluit te nemen. Verder zal de raad voor een dergelijke
markt ook een aparte regeling moeten vaststellen, die eventueel
geïntegreerd kan worden in de APV of in de marktverordening.
evenement: de zogenaamde snuffelmarkten worden gehouden in een gebouw of
plaats. Indien het betreft braderieën, vrijmarkten op Koninginnedag of
vlooienmarkten in de openbare ruimte, is deze paragraaf niet van
toepassing, maar is er sprake van een evenement, dat al dan niet
vergunningplichtig is op grond van artikel 2:25.
Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarktAlgemeenDe aard van de goederen en de omstandigheden rondom een snuffelmarkt kunnen een
uitstralende werking hebben buiten het gebouw. Het houden van een snuffelmarkt
is dan ook verboden als de openbare orde dreigt te worden aangetast en overlast
(milieu in de zin van de Dienstenrichtlijn) te verwachten is. In het belang van
deze motieven is de vergunningplicht gehandhaafd. In deze toelichting is als
alternatief een stelsel gegeven met een meldingsplicht. Als een snuffelmarkt
incidenteel in een gemeente gehouden wordt, kan met een meldingsplicht worden
volstaan. Gaat het echter om grote snuffelmarkten die regelmatig gehouden worden
met gevaar voor aantasting van de openbare orde en overlast, dan doet de
gemeente er verstandig aan om een vergunningstelsel te hebben. Er is dan voldaan
aan het noodzaak- en proportionaliteitsvereiste. Op grond van dezelfde motieven
kan het aantal snuffelmarkten worden beperkt.De Europese DienstenrichtlijnDe richtlijn is van toepassing op zowel het vergunningstelsel als het
meldingsstelsel voor een snuffelmarkt. Het artikel richt zich immers tot de
organisator en deze is een dienstverlener in de zin van de richtlijn.Voorts komt
het voor dat er diensten worden aangeboden op de standplaatsen, bijvoorbeeld
schoenpoetsers, nagelverzorging, kappers e.d.WeigeringsgrondenDe weigeringsgronden voor een snuffelmarktvergunning zijn de generieke zoals
genoemd in artikel 1:8. Zie ook de toelichting bij artikel 1:8.BestemmingsplanAls het organiseren van een snuffelmarkt niet in overeenstemming is met het
geldende bestemmingsplan, wordt deze weigeringsgrond ingeroepen voor die
gevallen waarin de snuffelmarkt frequent plaats vindt. Wordt de snuffelmarkt
incidenteel georganiseerd, dan wordt het organiseren ervan niet verboden op deze
grond. Strijd met het bestemmingsplan kan bijvoorbeeld voorkomen als een gebouw
een agrarische of industriebestemming heeft.WinkeltijdenwetDe Winkeltijdenwet is op het houden van een vrije markt van toepassing als de
markt een bedrijfsmatig karakter heeft. Dit is afhankelijk van de aard van de op
de markt ontplooide activiteiten, of er geregelde of ongeregelde goederen worden
verkocht en de frequentie waarmee de markt gehouden wordt.Lex silencio positivoEen snuffelmarkt is een markt, niet in de open lucht, waarbij hoofdzakelijk
tweedehands of incourante goederen worden verhandeld of diensten worden
aangeboden vanaf een standplaats (begripsbepaling uit artikel 5:22 model APV).
De vergunningsplicht is in de model APV gehandhaafd, met name omdat een
snuffelmarkt voor overlast kan zorgen in de omgeving (bijvoorbeeld door extra
verkeer en parkeerdrukte). Wel is in de toelichting bij de model APV een
alternatief opgenomen, waarbij de vergunning wordt losgelaten en vervangen door
een melding. Nu aan de verlening of weigering van de vergunning een relatief
eenvoudige afweging ten grondslag ligt en de gevolgen van een snuffelmarkt
doorgaans beperkt zullen zijn, zijn er geen dwingende redenen van algemeen
belang aanwezig om van een lex silencio positivo af te zien. Paragraaf 4.1.3.3.
Awb wordt op het artikel van toepassing verklaard. JurisprudentieSnuffelmarktbepaling is niet van toepassing op een Oranje Vrijmarkt. Vrijmarkt
is categorie sui generis. Pres.Rb. Alkmaar, 12-04-1995, Gst. 1995, 7018, 3 m.nt.
EB. Zie ook de uitspraak over de Zwarte Markt te Beverwijk Vz. ARRS 30-03-1983,
Gst. 1983, 6763, 8 mAlgemene toelichting afdeling 5.3 Openbaar waterInleidingHet beheer van het openbaar (vaar)water is in Nederland aan diverse overheden
opgedragen. Zo is voor het beheer van de belangrijkste rivieren en rijkskanalen
de centrale overheid verantwoordelijk. Het beheer van de overige wateren is
verdeeld tussen de provincies, gemeenten en waterschappen c.a.De centrale wetgever heeft voor het gebruik van het openbaar vaarwater diverse
regelingen vastgesteld. Daarbij is een splitsing aangebracht tussen regelingen
die uitsluitend van toepassing zijn op de bij het rijk in beheer zijnde
vaarwateren en regelingen die voor het gebruik van alle openbare vaarwateren
gelden.Wet beheer rijkswaterstaatswerkenOnder de eerste categorie valt de Wet beheer rijkswaterstaatswerken. Deze wet
heeft de Wet van 28 februari 1891, Stb. 69, tot vaststelling van bepalingen
betreffende ’s rijks waterstaatswerken vervangen. Voor de provinciale en
gemeentelijke overheden en de waterschappen resteert, voor zover daaraan
hetzelfde motief als aan de Wet beheer rijkswaterstaatswerken ten grondslag
ligt, slechts voor de overblijvende vaarwateren regelgevende bevoegdheid. Deze
bevoegdheid wordt eveneens gerelateerd aan het onder beheer hebben van die
vaarwateren.Op provinciaal niveau heeft dit geresulteerd in de diverse
waterstaatsverordeningen die gelet op artikel 2 van de Waterstaatswet 1900 ook
betrekking kunnen hebben op waterstaatswerken die in beginsel niet onder hun
beheer vallen, maar daar wel onder gebracht kunnen worden.Deze provinciale waterstaatsverordeningen bevatten veelal bepalingen inzake het
beheer, het onderhoud en de instandhouding van de desbetreffende vaarwateren.
Een aantal heeft ook betrekking op de verplichtingen voor de scheepvaart.Ook de gemeentelijke overheid kan krachtens artikel 149 van de Gemeentewet
regels stellen met betrekking tot het bij haar in beheer zijnde openbare
vaarwater. De Waterschapswet biedt ten slotte aan de waterschappen de
mogelijkheid verordeningen te maken welke onder andere betrekking kunnen hebben
op de doorvaart en het innemen van ligplaats in bij haar in beheer zijnde
openbare wateren. Bij deze regelingen van de lagere overheden moet steeds
bedacht worden dat deze niet in strijd mogen komen met hogere regelingen. In
grote lijnen betekent dit dat de overheden slechts een regelgevende bevoegdheid
toekomt ten aanzien van bij hen in beheer zijnde openbare vaarwateren. Hierbij
dient echter nog een kanttekening geplaatst te worden.Binnenschepenwet en ScheepvaartverkeerswetDe centrale overheid heeft namelijk ook regelingen vastgesteld die voor het
gebruik van alle openbare vaarwateren gelden. De belangrijkste zijn de
Binnenschepenwet en de Scheepvaartverkeerswet.Met de Scheepvaartverkeerswet (SVW) is de Binnenaanvaringswet ingetrokken.
Artikel 43 SVW bepaalt dat krachtens de Binnenaanvaringswet gestelde regels
worden geacht te zijn gesteld krachtens de Scheepvaartverkeerswet. De
verkeersreglementering is te vinden in het Binnenvaartpolitiereglement
(BPR).Artikel 42 SVW bevat de bevoegdheid van besturen van provincies, gemeenten,
waterschappen en havenschappen tot het stellen van regels ten aanzien van
onderwerpen waarin de SVW voorziet, voor zover die regels niet in strijd zijn
met de bij of krachtens deze wet gestelde regels.Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeerIn het Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeer (BABS) is het
college bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de
scheepvaart op de onder hun beheer staande vaarwegen. Voorheen vond deze
bevoegdheid zijn grondslag in hoofdstuk 5 van het BPR. Het BPR geeft regels en
verkeerstekens t.a.v. snelle motorboten in het algemeen en waterscooters in het
bijzonder. De APV mag niet op basis van hetzelfde motief als de bovenstaande
regelgeving aanvullingen geven. De artikelen 5.3.2. en 5.3.3. van de model-APV
kennen dan ook een ander motief.Artikel 5:24 Vergunning voor voorwerpen op, in of boven openbaar
waterArtikel 5:24 is, ter aanvulling van een aantal andere regelingen, bedoeld om de
overige openbare wateren te vrijwaren van activiteiten die het gebruik op
enigerlei wijze nadelig zouden kunnen beïnvloeden. De veiligheid op het water
heeft reeds een afdoende regeling gevonden in een aantal bepalingen van het
Wetboek van Strafrecht, te weten de artikelen 162, 163 en 427, sub 6, en het
Binnenvaartpolitiereglement (zie bij voorbeeld artikel 1.15 van dit
reglement).DereguleringDit artikel is in een aantal opzichten vergelijkbaar met artikel 2:10. van de
model APV, het plaatsen van voorwerpen op de weg. Ook bij dit artikel is een
vergunning vervangen door een breed gestelde algemene regel. Daarmee legt de
overheid nadrukkelijk een deel van de verantwoordelijkheid bij de burger. In
eerste instantie moet deze zelf de afweging maken of een steiger of een meerpaal
gevaar of hinder oplevert voor het vaarverkeer, of een probleem voor het beheer
en onderhoud. Omdat er hierbij, eerder dan in artikel 2:10, waar het veelal gaat
om tijdelijke en verplaatsbare objecten, gaat om permanent bedoelde zaken, is
aan dit artikel anders dan bij artikel 2:10 een meldingsplicht verbonden. Op die
manier kan de gemeente vooraf toetsen en met de melder overleggen of
bijvoorbeeld het onderhoud van de oevers niet in het geding is. Zo kan worden
voorkomen dat een al geplaatst object weer moet worden verwijderd, met alle
financiële gevolgen van dien.Artikel 5:25 Ligplaats woonschepen en overige vaartuigenAlgemeen verbod is niet toegestaanArtikel 31, tweede lid, van de Wet op Woonwagens en Woonschepen bepaalde dat de
gemeenteraad bevoegd is regels te stellen onder andere betreffende de plaats die
woonschepen mogen innemen bij verblijf binnen de gemeente. Uit jurisprudentie
bleek dat in beginsel in iedere gemeente met openbaar water mogelijk moet zijn
om met een woonschip ligplaats in te nemen. Op 1 maart 1999 is de Wet op
Woonwagens en Woonschepen ingetrokken. De jurisprudentie is echter opgenomen in
de Huisvestingswet. Artikel 88 bepaalt namelijk dat de gemeenteraad geen regels
stelt die leiden tot een algeheel verbod van het in gebruik nemen of geven van
een woonschip op een ligplaats. Een algemeen verbod komt in strijd met
bovengenoemde wet. Een verbod met een ontheffingen- of vergunningenstelsel is
wel toegestaan.Het tweede lid, onder a, van artikel 5:25 biedt het college de mogelijkheid om
nadere regels te stellen aan het innemen, hebben of beschikbaar stellen van een
ligplaats (delegatie van regelgeving door de raad op grond van artikel 156
Gemeentewet). Via deze algemeen werkende voorschriften is het mogelijk om
bijvoorbeeld aan woonschepen die een vaste ligplaats willen innemen of hebben,
eisen te stellen met betrekking tot de afvoer van het afvalwater, de
drinkwatervoorziening etc. Zelfs zou aansluiting op de riolering, het
drinkwater- en elektriciteitsnet voorgeschreven kunnen worden, indien de
mogelijkheden daartoe redelijkerwijs aanwezig zijn.Het bepaalde in dit lid vormt voor woonschepen een handzaam alternatief van de
bouwverordening. Deze verplicht namelijk dat bouwwerken, zijnde een woning, over
een deugdelijke afvalwaterafvoer dienen te beschikken en in beginsel aangesloten
moeten zijn op het drinkwater- en elektriciteitsnet. Woonschepen die eveneens
als woning gebruikt worden, vallen vanwege het feit dat het geen bouwwerken
zijn, niet onder de werking van de bouwverordening. Ook kunnen krachtens dit lid
“welstandseisen” aan woonschepen worden gesteld.Krachtens het tweede lid, onder b, van artikel 5:26 heeft het college ook de
mogelijkheid om een differentiatie naar soort en aantal vaartuigen aan te
brengen. Zo kunnen aparte ligplaatsen voor woonschepen en ligplaatsen voor
uitsluitend pleziervaartuigen aangewezen worden. Bovendien kan het aantal
gelimiteerd worden.In het geval de gemeente eigenaar is van een openbaar water, is het ook mogelijk
dat de gemeente in het kader van de exploitatie van die ligplaatsen huur- of
verhuurovereenkomsten afsluit. Zo wees het college van Eindhoven vijf
ligplaatsen aan voor woonschepen onder de bepaling dat de exploitatie van die
ligplaatsen zal geschieden door middel van overeenkomsten van huur en verhuur.
De rechtbank sauveerde dit beleid en bepaalde dat “de gemeente Eindhoven als
eigenaresse van het Eindhovens kanaal niet het recht kan worden ontzegd
privaatrechtelijk op te treden tegen haar niet welgevallig gebruik van haar
eigendom, behoudens voor zover dat een gebruik is dat overeenstemt met of
voortvloeit uit de publieke bestemming van bedoeld kanaal als vaarweg”. Het
innemen van een ligplaats door een woonboot werd niet aangemerkt als een zodanig
gebruik, Rb Den Bosch 3-12-1984, KG 1985, 17.PleziervaartuigenUit artikel 5:26 volgt bovendien dat ook het innemen van een ligplaats met een
“pleziervaartuig” slechts toegestaan is op die plaatsen die niet door het
college krachtens het eerste lid zijn aangewezen. Ook hier kan het aantal
vaartuigen dat ligplaats mag innemen op de niet-aangewezen gedeelten van
openbaar water gelimiteerd worden.WoonschepenverordeningTen einde het aantal en de plaatsen die men inneemt aan regels te kunnen binden,
is het noodzakelijk dat daarvoor in een gemeentelijke verordening (de APV of een
specifieke woonschepenverordening) een basis gecreëerd wordt. De APV is een
geschikt middel om een algemene regeling in op te nemen. Een aparte
woonschepenverordening ligt meer voor de hand naarmate het aantal woonschepen
binnen de gemeente groter is. Een woonschepenverordening is duidelijker voor de
betrokken bewoners dan een globale regeling in de APV. De losbladige bundel
“Volkshuisvesting, stadsvernieuwing en monumenten” van de VNG bevat een
model-Woonschepenverordening. Daarbij is veel informatie over het woonschip
opgenomen. Gemeenten die een dergelijke, specifieke woonschepenverordening
willen gebruiken, dienen in de artikel 5:26 en 5:27 aan te geven deze artikelen
niet gelden voor de schepen waarop de woonschepenverordening van toepassing
is.Uitgangspunt van artikel 5:26 is dat het in beginsel is toegestaan met een
vaartuig, dus ook een woonschip, een ligplaats in te nemen, te hebben of
beschikbaar te stellen binnen de gemeente.Provinciale Landschapsverordening, Wet milieubeheerMaakt het college van zijn bevoegdheid krachtens het eerste lid geen gebruik om
gedeelten van openbaar water aan te wijzen waar het verboden is aan te leggen
dan kunnen aan de locatie voor het innemen, hebben of beschikbaar stellen van
een ligplaats uitsluitend nog beperkingen opgelegd worden krachtens een
eventuele Provinciale landschaps- of woonschepenverordening dan wel krachtens de
Wet milieubeheer wanneer bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van een ligplaats
zodanig gebeurt dat er sprake is van een milieuvergunning-plichtige
inrichting.Heeft het college daarentegen wel gedeelten van openbaar water aangewezen dan
mag slechts ligplaats ingenomen of beschikbaar gesteld worden op de
niet-aangewezen gedeelten en kunnen er daarnaast eventueel nog andere beperkende
factoren worden gesteld vanuit de Provinciale landschaps- of
woonschepenverordening of de Wet milieubeheer.Daar waar een Provinciale verordening van kracht is, kan het motief
landschapsbescherming niet meer door het college ten grondslag gelegd worden aan
de aanwijzing van ligplaatsen als bedoeld in het eerste lid of het stellen van
nadere regels (dat wil zeggen algemene voorschriften) als bedoeld in het tweede
lid.In het derde lid is de werking van deze bepaling ook uitgezonderd voor die
gevallen waarin de Wet milieubeheer van toepassing is. Veel jachthavens zullen
namelijk aangemerkt kunnen worden als milieuvergunningplichtige
inrichtingen.Door de inwerkingtreding van artikel 13 van de Hinderwet op 1 november 1981 kan
een hinderwetvergunning ook geweigerd worden wegens aantasting van
natuurwetenschappelijke, landschappelijke, ecologische en recreatieve waarden.
Deze situatie is niet veranderd na inwerkingtreding van de Wet
milieubeheer.HuisvestingswetOm niet in strijd te komen met artikel 88 van de Huisvestingswet mag een
aanwijzingsbesluit krachtens het eerste lid niet de gehele gemeente omvatten. Er
moet een mogelijkheid zijn om met een woonschip binnen de gemeente een ligplaats
in te nemen.JurisprudentieDe wetgever gaat uit van een in beginsel bestaand recht om met een woonschip te
verblijven in de gemeente waar men tijdelijk wenst te wonen, met deze beperking
dat de gemeenten voor de plaats van verblijf binnen hun grondgebied
voorschriften mochten vaststellen. Lagere wetgevers hebben de vrijheid
bepalingen vast te stellen welke de vrijheid tot het kiezen van een plaats van
verblijf inperken, doch deze bepalingen mogen niet zover gaan dat zij het
hierboven bedoelde recht van woonschipbewoners om in een bepaalde gemeente
verblijfplaats te kiezen geheel ondermijnen en aldus generlei ruimte laten voor
de toepassing van de wet. HR 2-4-1971, NJ 1971, 271.Een algemeen verbod met ontheffingsmogelijkheid om ligplaats in te nemen met een
woonschip, is aanvaardbaar omdat het stelselmatig weigeren van een ontheffing in
strijd is met de wet. ABRS 18-11-1997, JG 98.0033 m.nt. W. Vos.Overtreding van verbod in APV om ligplaats met vaartuig in te nemen op door B en
W aangewezen gedeelte van openbaar water. APV-bepaling betreft huishouding van
gemeente. Aanvullende verordenende bevoegdheid van gemeentebesturen ten opzichte
van scheepvaartwetgeving. HR 28-6-1994, Gst. 1994 6996, 3 m.nt. EB.De regeling in de APV met betrekking tot het innemen van een ligplaats met een
vaartuig heeft een ruimere strekking dan de Provinciale Landschapsverordening,
namelijk ook onder andere de orde en veiligheid op het water. ARRS, 7-7-1981, OB
1982, III.2.2.7, nr. 43852, APV Aalsmeer en Rechtbank Utrecht, 3 april 1997, AWB
97/670 VV, APV Loenen.Een Gemeentelijke woonschepenregeling is toelaatbaar omdat hieraan andere
motieven ten grondslag liggen dan aan de provinciale landschapsverordening.
Gemeentelijke regeling geldt als sturingsinstrument ter regulering van
hoeveelheid woonschepen, hun afmetingen en hun onderlinge situering, terwijl de
provinciale verordening uitdrukkelijk ziet op de bescherming van natuur en
landschap. Pres. Rb. Utrecht 3-4-1997, JG 98.0009 m.nt. W. Vos; KG 1997,
276.Bestuursdwangaanschrijving tot verwijdering van woonschip van zonder vergunning
ingenomen ligplaats in haven. Verbod in APV geldt slechts voor door het college
aangewezen gedeelten van openbaar (vaar)water. Toevoeging van vergunningstelsel
aan verbodsbepaling betreft wijziging van algemeen verbindend voorschrift. ABRS
6-6-1994, Gst (1995) 7001, 4 m.nt. HH.Bestuursdwangaanschrijving tegen en weigering vergunning voor hotelboot die
enige tijd is gedoogd. APV-bepaling niet in strijd met
Binnenvaartpolitiereglement. Toetsing ex nunc. ARRS 20-8-1992, JG 93.0004.Sanering ligplaats voor woonschepen, die niet werden benoemd in het terzake
genomen besluit. Overgangssituatie. ABRS 31-10-1994, JG 95.0199.Bestuursdwangaanschrijving tegen het ligplaats innemen met een woonschip op een
niet aangewezen gedeelte van een openbaar water. Legalisatie is niet mogelijk en
beroep op gelijkheidsbeginsel gaat niet op. ABRS 7-12-2000, JG 01.0039 m.nt. W.
Vos.De afwijzing van een verzoek om maatregelen te treffen teneinde een onbezette
ligplaats met een woonschip te kunnen innemen moet worden aangemerkt als een
weigering om feitelijke handelingen te verrichten. Deze weigering is niet op
enig rechtsgevolg gericht en het bezwaar hiertegen is terecht niet ontvankelijk
verklaard. Het college heeft daarnaast in redelijkheid kunnen besluiten een
verzoek om aanwijzing van een andere ligplaats af te wijzen. Aan het college
komt ter zake van aanwijzingen van ligplaatsen krachtens artikel 5.3.2 APV een
ruime mate van beleidsvrijheid toe. ABRS 9-3-2001, Gst. (2001) 7143, 2 m.nt.
HH.Mededeling dat ligplaatsen van woonschepen niet (meer) gebonden zijn aan
objecten, maar aan personen, is een voor bezwaar en beroep vatbaar besluit in de
zin van artikel 1 :3 Awb. ABRS 1-8-2001, JB (2001) 248.Een algeheel verbod om met een woonschip in een gemeente te verblijven is in
strijd met artikel 88 van de Huisvestingswet. Er kan zich echter in een bepaalde
gemeente de situatie voordoen dat er geen plaatsen in openbaar water geschikt
zijn om te worden bestemd of aangewezen om door een woonschip te worden
ingenomen. Met artikel 88 van de Huisvestingswet is dan ook niet beoogd om
iedere gemeente de verplichting op te leggen nieuwe ligplaatsen te creëren,
teneinde aan tenminste één woonschip plaatst te kunnen bieden op haar
grondgebied. ABRS 7-11-2001 nr. 200100971/1.Het betreft de afbakeningsbepaling van artikel 5.3.2, derde lid, van de APV.
Appellant betoogde dat het verbod van het eerste lid van dat artikel (om met een
vaartuig ligplaats in te nemen op openbaar water) niet geldt, omdat het in het
derde lid genoemde Binnenvaartpolitiereglement (BPR) van toepassing is. De
Afdeling zegt daarover: “met name uit de woorden “voor zover” blijkt dat het
antwoord op de vraag of het in het eerste lid vervatte verbod geldt, afhankelijk
is van de reikwijdte van het BPR.” En verderop: “Aan artikel 5.3.2 van de APV,
dat is geplaatst in hoofdstuk 5, met het opschrift “andere onderwerpen
huishouding gemeente” liggen (ook) andere motieven ten grondslag zoals hiervoor
weergegeven. De omstandigheid dat in het voorliggende geval de belangen ter
bescherming waarvan het BPR is vastgesteld zich niet verzetten tegen het afmeren
van een vaartuig op de door appellant verlangde locatie laat de uit artikel van
de APV blijkende wenselijkheid tot ordening van het innemen van ligplaats uit
een oogpunt van openbare orde, volksgezondheid etc. onverlet. Het in het eerste
lid van artikel 5.3.2. van de APV vervatte verbod behoudt dan ook in het
voorliggende geval in zoverre betekenis.” De Afdeling erkent hier dus de
aanvullende werking van de APV, ook als hogere regelgeving van toepassing is.
ABRS 28-04-2004, LJN-nr. AO8510, De Gemeentestem 2004, 7210, 109 m.nt. J.M.H.F.
Teunissen.De rechtbank heeft met juistheid overwogen dat het enkele feit dat een
milieuvergunning is verleend niet betekent dat artikel 5.3.2, derde lid, van de
APV van toepassing is. Niet is gebleken dat in het kader van de verleende
milieuvergunning het door de APV gediende belang van ordening van het innemen
van ligplaatsen met vaartuigen uit een oogpunt van openbare orde is meegewogen
of dat belang als gevolg van de verleende milieuvergunning rechtens geen
relevantie meer zou hebben. De milieuvergunning kent geen bepalingen omtrent het
innemen van ligplaatsen. De desbetreffende bepaling van de APV voorziet niet in
een door de Wet milieubeheer geregeld onderwerp. De Afdeling deelt dan ook de
conclusie van de rechtbank dat de verlening van de milieuvergunning niet afdoet
aan het in de APV vervatte verbod met een vaartuig ligplaats in te nemen. ABRS
17 november 2004, 200308597/1, LJN-nr. AR5815, JB 2005/17.Artikel 5:26 Aanwijzingen ligplaatsNaast de algemene regels die krachtens artikel 5:26, tweede lid, kunnen worden
uitgevaardigd kan het wenselijk zijn, gelet op de omstandigheden, om aan een
individuele booteigenaar nog nadere aanwijzingen te geven. Dit artikel biedt
daarvoor de grondslag. Het ligt voor de hand deze aanwijzingen in de vorm van
een schriftelijke beschikking te gieten. Voor de toelichting op de in het derde
lid genoemde hogere regelingen en de relatie met een vastgestelde
woonschepenverordening wordt verwezen naar de toelichting op artikel 5:26 van de
model-APV.Artikel 5:27 Verbod innemen ligplaatsDeze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:28 Beschadigen van waterstaatswerkenProvinciale vaarwegenverordeningen kennen veelal ook een dergelijke bepaling
voor waterstaatswerken die bij hen in beheer zijn. De model-APV-bepaling heeft
alleen betrekking op waterstaatswerken die in beheer zijn bij de gemeenten.
Artikel 1.14 van het Binnenvaartpolitiereglement legt aan degene die een
kunstwerk beschadigt bovendien nog een meldingsplicht op.Artikel 5:29 ReddingsmiddelenOm te waarborgen dat deze middelen aanwezig zijn en gebruikt kunnen worden voor
het redden van personen is andersoortig gebruik of het voor gebruik onklaar
maken van reddingsmiddelen strafbaar gesteld.Artikel 5:30 Veiligheid op het waterAfbakeningHet Binnenvaartpolitiereglement bepaalt aan welke verkeersregels de schippers
van vaartuigen zich hebben te houden. Zij is dus uitsluitend gericht op de
gebruikers van vaartuigen en niet op de overige gebruikers van het openbaar
water.Artikel 5:30 betekent dan ook een eigenlijke aanvulling op deze twee reglementen
door in algemene zin, vergelijkbaar met de redactie van artikel 5
Wegenverkeerswet 1994, hinder of gevaarlijk gedrag van de overige gebruikers te
verbieden.Voor de toelichting op de in het tweede lid genoemde hogere regelingen wordt
verwezen naar de toelichting bij artikel 5:25.Artikel 5:31 Overlast aan vaartuigenDeze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:32 CrossterreinenOp het houden van auto- en motorsportevenementen, het crossen met auto’s,
motoren, bromfietsen e.d. al dan niet met een wedstrijdkarakter zijn
verschillende wettelijke regelingen van toepassing. Hierbij speelt mede een rol
in hoeverre deze activiteiten al dan niet op een weg in de zin van de
wegenverkeerswetgeving plaatsvinden.AfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
vierde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Hieronder wordt aangegeven welke wettelijke regelingen zo al van toepassing
kunnen zijn.1. Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) en APVAlvorens in te gaan op de vraag welke regelingen van toepassing kunnen zijn op
het crossen op daarvoor - al dan niet legaal - ingerichte terreinen, willen wij
eerst enige kanttekeningen plaatsen bij een verkeersrechtelijk aspect in verband
met de leeftijd van de crossers.Ingevolge artikel 110, tweede lid, van de WVW 1994 jo. artikel 5 van het
Reglement rijbewijzen mogen bromfietsen slechts worden bestuurd door personen
die de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt. Het verkeersrechtelijk regime is
echter niet van toepassing, wanneer de bedoelde activiteiten zich afspelen op
een terrein dat niet kan worden aangemerkt als een weg die feitelijk voor het
openbaar verkeer openstaat in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Op de vraag
wanneer sprake is van een zodanige weg wordt verwezen naar de toelichting bij
artikel 1:1 van de model-APV. Zoals daar bleek, gaat het erom of een weg
feitelijk voor het openbaar verkeer gesloten is.Auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. met wedstrijdkarakter op de weg in
de zin van de WVW 1994Indien een auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. op de weg, als bedoeld in
de WVW 1994, plaats vindt en een wedstrijdkarakter heeft, is artikel 10 van de
WVW 1994 van toepassing. Het eerste lid van deze bepaling zegt dat het verboden
is op een weg een wedstrijd met voertuigen te houden of daaraan deel te nemen.
Dit verbod richt zich dus zowel tot de organisator van de wedstrijd als tot de
deelnemers aan de wedstrijd. In de toelichting op artikel 2:25. van de model-APV
inzake het houden van een feest of wedstrijd, wordt nader op het regime van de
WVW 1994 ten aanzien van wedstrijden op de weg ingegaan.Auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. met wedstrijdkarakter op
andere wegen dan bedoeld in de zin van de Wegenverkeerswet
1994Vindt een wedstrijd met voertuigen plaats op andere plaatsen, dan op de weg in
de zin van de WVW 1994, dan kan artikel 5:32 van toepassing zijn. Artikel 5:32
ziet op het gebruik van motorvoertuigen of een bromfiets als bedoeld in het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) in het kader van een
wedstrijd op speciaal daarvoor aangewezen terreinen door het college. Kenmerkend
voor het wedstrijdkarakter is dat er een beloning in de vorm van prijzen,
medailles of iets dergelijks in het vooruitzicht worden gesteld.Indien artikel 5:32 van toepassing is, is een vergunning op basis van artikel
2:25. niet meer aan de orde. Zie verder de toelichting op artikel 2:25.Auto- of motorsportactiviteit zonder wedstrijdkarakter op de
wegVoor het organiseren van evenementen in het algemeen zijn in principe de
bepalingen van hoofdstuk 2, afdeling 2 “Toezicht op evenementen” van de
model-APV van toepassing (art. 2:24 e.v.). De burgemeester kan in het belang van
de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid voorschriften geven
omtrent het houden van zo’n evenement dan wel het evenement geheel verbieden.
Deze bepalingen zijn ook van toepassing op auto- en motorsportevenementen, die
geen wedstrijdkarakter hebben, zoals toertochten, oldtimerritten e.d.2. Wet milieubeheer en APVBij het reguleren van auto- en motorsportactiviteiten, crossen e.d. buiten de
weg moet onderscheid worden gemaakt tussen speciaal daarvoor ingerichte
terreinen, zoals circuits, en overige terreinen, zoals natuurgebieden, parken,
plantsoenen of andere voor recreatief gebruik beschikbare terreinen. De eerst
bedoelde terreinen vallen doorgaans onder de Wet milieubeheer; voor de overige
terreinen kan een gemeente zelf regels stellen, zoals in de artikelen 5:32 en
5:33 van deze model-APV.Wet milieubeheerDe speciaal voor auto- en motorsport ingerichte terreinen vallen onder de
werking van de Wet milieubeheer en het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer.In bepaalde gevallen moet een motor(sport)terrein worden aangemerkt als een
inrichting in de zin van de Wet milieubeheer. In het Inrichtingen- en
vergunningenbesluit milieubeheer worden de inrichtingen opgesomd waarvoor
krachtens artikel 8.1 van de Wet milieubeheer een vergunning vereist is. De
regeling betreffende de motorterreinen is opgenomen in categorie 19 van het
besluit. In categorie 19.1, onder g, worden genoemd: inrichtingen of terreinen,
geen openbare weg zijnde, waar gelegenheid wordt geboden tot het gebruiken van:
bromfietsen, motorvoertuigen of andere gemotoriseerde voer- of vaartuigen in
wedstrijdverband ter voorbereiding van wedstrijden of voor recreatieve
doeleinden.In de nota van toelichting bij het besluit blijkt dat uit de omschrijving
“gelegenheid bieden” is af te leiden dat elke inrichting of elk terrein, dat in
enigerlei vorm is ingericht om de genoemde activiteiten mogelijk te maken, onder
dit besluit valt.Vervolgens vermeldt de nota van toelichting dat enige accommodatie evenwel nodig
zal zijn voordat kan worden vastgesteld of sprake is van een dergelijke
inrichting, bijvoorbeeld in de vorm van een begrenzing. Indien elke, al dan niet
beoogde, begrenzing van de plaats waar de genoemde activiteiten zich afspelen
ontbreekt, zal bezwaarlijk van een inrichting kunnen worden gesproken
(bijvoorbeeld wanneer een aantal liefhebbers van modelvaartuigen regelmatig met
elkaar hun bootjes laat varen op een grote plas of waterweg).Op grond van artikel 8.2 van de Wet milieubeheer is het college bevoegd om op
een aanvraag voor vergunning voor een motorterrein als bedoeld in categorie 19
te beslissen. Voor zover de terreinen, geen openbare weg zijnde, echter bestemd
of ingericht zijn voor het in wedstrijdverband, ter voorbereiding van
wedstrijden of voor recreatieve doeleinden rijden met gemotoriseerde voertuigen,
en de terreinen daartoe acht uren per week of meer zijn opengesteld, wordt de
vergunning niet afgegeven door het college, maar door gedeputeerde staten
(categorie 19.2).Bij de vergunningverlening wordt rekening gehouden met de motieven van de Wet
milieubeheer, zijnde de gevolgen voor het milieu of de bescherming van het
milieu.APVDe regeling in de APV is van belang voor die terreinen die niet genoemd zijn in
categorie 19.1, onder g, van het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer, bijvoorbeeld een terrein dat niet is ingericht voor
motorwedstrijden en -activiteiten en terreinen die hiervoor slechts eenmalig of
zeer incidenteel worden gebruikt.In een gemeentelijke regeling met betrekking tot dit soort motorterreinen zal de
werkingssfeer ten opzichte van de Wet milieubeheer in ieder geval moeten zijn
afgebakend.Bij een aanwijzingsbesluit kunnen alleen regels worden gesteld ter bescherming
van de belangen die dit voorschrift dient. Behalve het belang van de openbare
orde zijn dat milieubelangen en het belang van de veiligheid van het publiek of
de deelnemers.In de in het tweede lid genoemde regels kan bepaald worden dat op het terrein
slechts gecrost mag worden op bepaalde dagen en uren, en wel alleen door leden
van de vereniging; dat de vereniging zich gedraagt volgens de aanwijzingen van
KNAC, KNMV en MON; dat zij haar leden voldoende verzekerd tegen ongevallen c.q.
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van ongevallen en - eventueel - dat de
crossers ten minste een bepaalde leeftijd moeten hebben c.q. dat de vereniging
er - ter voorkoming van ongelukken - zorg voor draagt dat toezicht door
volwassenen wordt uitgeoefend indien van dat terrein gebruik wordt gemaakt.3. ZondagswetKrachtens artikel 3, eerste lid, van de Zondagswet is het verboden op zondag
zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken, dat op een afstand van meer dan
200 m van het punt van verwekking hoorbaar is. Volgens het tweede lid van dit
artikel is de burgemeester bevoegd van dit verbod voor de tijd na 13.00 uur
ontheffing te verlenen. De training voorafgaand aan de motorcrosswedstrijd kan
als deze voor publiek toegankelijk is, reeds aangemerkt worden als een openbare
vermakelijkheid als bedoeld in artikel 4 van de Zondagswet.4. Wet op de Ruimtelijke Ordening en APVEen terrein dat men wil gaan gebruiken als motorcrossterrein zal in de meeste
gevallen gelegen zijn in een gebied met de bestemming “agrarisch gebied” of
“natuurgebied”.De vraag is dan of voor het gebruik van het desbetreffende terrein als
motorcrossterrein vrijstelling kan worden verleend van het gebruikvoorschrift.
Indien aannemelijk is dat het gebruik van een terrein ten behoeve van het
motorcrossen zal leiden tot een onomkeerbare wijziging van de bestemming van dit
terrein, dan zal dit gebruik enkel worden toegestaan na een
bestemmingsplanwijziging.5. privaatrechtelijk optredenVerschillende gemeenten zijn er toe overgegaan een aan de gemeente in eigendom
toebehorend terrein aan te wijzen waarop de motorcrossport beoefend kan worden.
Veelal geschiedt dit om de overlast die wordt ondervonden als gevolg van het
crossen in natuur- en bosgebieden te beperken.Indien van gemeentewege een terrein ter beschikking wordt gesteld voor het
crossen, rijst de vraag naar de eventuele civielrechtelijke aansprakelijkheid
van de gemeente voor ongevallen en andere schade. Daarbij gaan wij ervan uit dat
het crossterrein niet een weg is in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Is
daarvan wèl sprake, dan is het - behoudens ontheffing; zie de artikelen 10 en
148 WVW 1994 - eenvoudigweg verboden aldaar te “crossen”.Civielrechtelijk brengt het feit dat een terrein met goedvinden van de gemeente
als crossterrein wordt gebruikt, voor haar de verplichting mee ervoor te zorgen
dat geen gevaarlijke situaties te creëren zijn. Het ligt op de weg van de
gemeente om het terrein aan te passen aan het doel waartoe het dient.In het kader van de regels die het college kan stellen op basis van het tweede
lid van artikel 5:32 kunnen bijvoorbeeld leeftijdsgrenzen worden gesteld aan de
gebruikers van het terrein of eisen als aangegeven in artikel 110 van de WVW
1994 jo artikel 5 van het Reglement rijbewijzen. Uitsluiting van
aansprakelijkheid voor schade (ongevallen e.d.) kan de gemeente zoveel mogelijk
beperken; bijvoorbeeld door een bord te plaatsen bij de ingang van het terrein
waarop zijn aangegeven de voorwaarden waaronder van het terrein gebruik mag
worden gemaakt (onder andere de waarschuwing, dat gebruikers van het terrein dit
voor eigen risico gebruiken en de mededeling, dat de gemeente aansprakelijkheid
afwijst voor ongevallen en andere schade als gevolg van crossen). Het plaatsen
van een dergelijk bord wil overigens niet zeggen dat de gemeente gevrijwaard is
van aansprakelijkheid.Er is overigens nog een privaatrechtelijke mogelijkheid waardoor de gemeente aan
haar zorgverplichting kan voldoen, namelijk door het sluiten van een gebruiks-
of huurovereenkomst met de plaatselijke vereniging. De gemeente moet zich dan
wel realiseren dat het desbetreffende terrein dan ook alleen ter beschikking
wordt gesteld ten behoeve van het crossen door leden van die vereniging.JurisprudentieWanneer in het kader van een evenement, zoals bedoeld in de artikel 2.2.1 (oud)
en 2.2.2 (oud) van de model-APV, op een crossterrein, zoals in deze bepaling
bedoeld, motor(sport)activiteiten worden gehouden zijn er meerdere bevoegde
organen in het spel. Goed onderscheid moet worden gemaakt tussen enerzijds het
evenement, waarvoor de burgemeester het bevoegd gezag is om een vergunning te
verlenen en anderzijds de motor(sport)activiteiten, waarvoor het college het
bevoegd gezag is. ARRS 3-6-1994, JG 95.0055 m.nt. A.B. Engberts, AB 1994, 602
m.nt. RMvM, Gst. 1995, 7006, 4 m.nt. EB.Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur. In casu
geen schending van de zondagsrust, omdat het motorcrossterrein 4 km buiten de
bebouwde kom ligt. Pres. Rb. Utrecht 6-6-1995, JG 95.0316 m.nt. A.B. Engberts,
KG 1995, 292.Artikel 5:33 Beperking verkeer in natuurgebieden1. InleidingVele gemeenten worden in toenemende mate geconfronteerd met het bezoek van
motorcrossers aan natuurgebieden, met als gevolg klachten over geluidhinder,
schade aan de flora, verstoring van wild e.d.Verder worden natuurgebieden, parken e.d. steeds vaker door ruiters en
fietsers/mountainbikers bezocht. Het komt nogal eens voor dat ruiters en
fietsers/mountainbikers de speciaal voor hen aangewezen ruiter- of fietspaden
verlaten. Deze gedraging levert gevaar en hinder op voor wandelaars en berokkent
vaak ook schade aan flora en fauna.Bij de vraag, welke maatregelen mogelijk zijn tegen het motorcrossen in
natuurgebieden, zal men een onderscheid moeten maken tussen het zgn. “wilde
crossen” (op wegen en paden en “off the road”) en het crossen op daartoe
speciaal gebruikte motorterreinen.Op het crossen op motorterreinen is artikel 5:33 van de model-APV van
toepassing.De redactie van artikel 5:33 is aangepast overeenkomstig het systeem van artikel
5:32. Op grond van het eerste lid van artikel 5:33 geldt een algeheel verbod om
zich met motorvoertuigen, (brom)fietsen of paarden in een natuurgebied te
bevinden. Het college kan op grond van het tweede lid terreinen aanwijzen waar
dit verbod niet geldt en kan tevens regels stellen voor het gebruik van deze
terreinen.2. MaatregelenBij de vraag welke maatregelen genomen kunnen worden tegen het “wildcrossen” of
overlastgevend ruiter- en fietsverkeer gaat het in feite om een meer algemeen
vraagstuk: Welke maatregelen kunnen genomen worden om ter bescherming van het
milieu en ter voorkoming van overlast gemotoriseerd verkeer, ruiter- of
fietsverkeer uit bepaalde gebieden te weren?Een mogelijkheid om het weggebruik door de verkeersdeelnemers te reguleren is
het nemen van verkeersbeperkende maatregelen op grond van de
wegenverkeerswetgeving.Voor de in deze gebieden gelegen wegen is sinds november 1991 de wegbeheerder
bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen (zie artikel 18 WVW 1994).Volgens de WVW 1994 kan tot vaststelling van verkeersmaatregelen worden
overgegaan indien deze maatregelen de veiligheid op de weg verzekeren,
weggebruikers en passagiers beschermen, strekken tot het in stand houden van de
weg en de bruikbaarheid van de weg waarborgen, de vrijheid van het verkeer
waarborgen, strekken tot voorkoming of beperking van door het verkeer
veroorzaakte overlast, hinder of schade, strekken tot het voorkomen of beperken
van door het verkeer veroorzaakte aantasting van het karakter of van de functie
van objecten of gebieden en tenslotte een doelmatig of zuinig energieverbruik
bevorderen (artikel 2, eerste tot en met derde lid, WVW 1994). De WVW 1994 geeft
derhalve ook mogelijkheden verkeersmaatregelen te nemen ter bescherming van
milieubelangen. Regulering van het gemotoriseerde verkeer dat van de weg gebruik
maakt in natuurgebieden dient te geschieden op basis van de WVW 1994 door middel
van een verkeersmaatregel. Hierbij moet het dan gaan om een regeling ten aanzien
van het gebruik van wegen in de zin van de WVW 1994. Voor de overige gebieden,
buiten de wegen in de zin van de WVW 1994, binnen een natuurgebied kan een
regeling worden opgenomen in de APV.Hierbij moet in het oog worden gehouden dat met betrekking tot het onderhavige
onderwerp ook een provinciale regeling kan gelden. Indien er reeds een
provinciale regeling bestaat inzake de beperking van gemotoriseerd verkeer in
natuurgebieden, welke regeling - deels - strekt ter bescherming van dezelfde
belangen, zal - althans indien een gemeente geheel of gedeeltelijk gelegen is in
een “natuurgebied” als bedoeld in de provinciale verordening - de werkingssfeer
van het gemeentelijk voorschrift ten opzichte van de provinciale verordening
moeten worden afgebakend.2.1 Maatregelen op basis van de Wegenwet/feitelijke sluiting en
sluiting krachtens artikel 461 Wetboek van StrafrechtOok langs feitelijke en privaatrechtelijke weg zou men kunnen komen tot het
weren van gemotoriseerd verkeer uit bepaalde natuurgebieden. In de eerste plaats
valt te denken aan het plaatsen van palen, klap- of draaihekjes bij de toegangen
tot de in zo’n gebied gelegen wegen. De eigenaar van een weg zal men het recht
tot het nemen van zodanige maatregelen niet kunnen ontzeggen.Hoe zit dit echter als deze weg is aan te merken als een openbare weg in de zin
der Wegenwet? Hiervoor zijn wij ingegaan op de beperkingen in het gebruik van
een openbare weg als gevolg van het beperkt openbaar rechtskarakter van die weg.
Openbare wegen in natuurgebieden zullen veelal - op grond van de gesteldheid van
de weg of op grond van het gebruik dat van de weg pleegt te worden gemaakt - een
zodanig beperkt openbaar rechtskarakter hebben. Ook ten aanzien van deze
openbare wegen zal de eigenaar deze beperking feitelijk mogen realiseren door
het plaatsen van klap- en draaihekjes, palen e.d. bij de toegangen tot die wegen
en wel zodanig dat alleen voetgangers en fietsen vrij kunnen passeren. Aan deze
handelwijze kleeft een aantal bezwaren.Deze handelwijze is in de eerste plaats niet toepasbaar ten aanzien van openbare
wegen die niet een beperkt openbaar rechtskarakter hebben. Ingevolge het
bepaalde in artikel 14, eerste lid, van de Wegenwet dienen de rechthebbende en
de onderhoudsplichtige dan alle verkeer over de openbare weg te dulden. Wij
tekenen hierbij nog aan dat het gedeeltelijk - bij voorbeeld alleen voor
gemotoriseerd verkeer - onttrekken van wegen aan het openbaar verkeer niet
mogelijk is (Kb 26 september 1955, AB 1956, blz. 357, m.nt. M. Troostwijk).Ook is het volgens de Kroon niet mogelijk een weg aan het openbaar verkeer te
onttrekken om hem vervolgens weer onmiddellijk open te stellen voor bij
voorbeeld voetgangers en fietsers (Kb 11 mei 1982, AB 1982, 378, m.nt. J.R.
Stellinga). Een dergelijke maatregel kan wel door middel van een verkeersbesluit
worden genomen, zoals hiervoor is beschreven.Ook mag verwacht worden dat het onttrekken van een aantal in het buitengebied
gelegen wegen aan het openbaar verkeer op bezwaren zal stuiten van met name
landbouwers. Verder merken wij ten aanzien van het afsluiten van wegen door
middel van hekjes en slagbomen nog op, dat de bereikbaarheid van bos- en
natuurgebieden voor de brandweer en in verband met onderhoudswerkzaamheden zal
verslechteren. Bovendien zullen slagbomen gemakkelijk geopend kunnen worden. Ten
slotte is het plaatsen van hekjes, slagbomen en dergelijke een kostbare
aangelegenheid.Men zou in de tweede plaats kunnen denken aan het plaatsen bij de toegangen tot
de wegen in een bepaald natuurgebied van borden waarop de toegang voor
motorvoertuigen en bromfietsen voor onbevoegden krachtens artikel 461 van het
Wetboek van Strafrecht wordt verboden: “Verboden toegang voor....; art. 461
Wetboek van Strafrecht”.Deze methode kan echter niet worden toegepast, indien het gaat om openbare wegen
in de zin van de Wegenwet. Zie HR 21 juni 1966, NJ 1966, 416, m.nt. W.F. Prins,
OB 1967, XIV.3, nr. 26667, AB 1967, blz. 186, NG 1966, blz. 432, Verkeersrecht
1966, blz. 227, m.nt. R.J. Polak (Bromfietsverbod Sneek), en HR 23 december
1980, NJ 1981, 171, m.nt. Th.W. van der Veen, AB 1981, 237, NG 1981, blz. S63,
m.nt., Verkeersrecht 1981, blz. 58, m.nt. J.J. Bredius (rijverbod
Schiermonnikoog).Sommige gemeentebesturen hebben de volgende aanpak tot wering van gemotoriseerd
verkeer uit natuurgebieden overwogen:
onttrekking van de openbare wegen (“openbaar” in de zin van de Wegenwet)
aan het openbaar verkeer volgens de daartoe in de artikelen 9 e.v. van
de Wegenwet voorgeschreven procedure; en aansluitend daaraan:
geslotenverklaring op privaatrechtelijke basis van de wegen in dat
gebied voor (recreatief) gemotoriseerd verkeer, namelijk door het
plaatsen van borden “Verboden toegang voor...., art. 461 Wetboek van
Strafrecht”.
Aan deze aanpak wordt om twee redenen de voorkeur gegeven:
De Wegenwet zou zich er tegen verzetten dat wegen die voor al het
verkeer openbaar zijn, ter behartiging van andere belangen dan
verkeersbelangen bij verordening voor het gemotoriseerd verkeer gesloten
zouden worden. Of deze opvatting juist is, is de vraag.
Artikel 461 WvSr. is niet op openbare wegen van toepassing.
Ook de hier bedoelde aanpak stuit overigens op bezwaren, met name in die
gevallen dat de wegen niet in eigendom zijn bij de overheid. De overheid is dan
immers van de particuliere eigenaren afhankelijk, met name waar het de
geslotenverklaring voor gemotoriseerd verkeer betreft. Bovendien is de
toegankelijkheid van dergelijke wegen voor het publiek niet meer verzekerd,
indien deze wegen eenmaal aan het openbaar verkeer zijn onttrokken. De
particuliere eigenaar zou zijn weg immers ook voor alle publiek, dus ook voor
voetgangers en fietsers, kunnen afsluiten. De overheid bezit dan geen
machtsmiddelen daartegen op te treden. Deze machtsmiddelen bezit zij wél ten
aanzien van wegen die - zij het ook beperkt - voor het openbaar verkeer
toegankelijk zijn in de zin van de Wegenwet.Zie de uitspraak van de Afdeling rechtspraak van 25 maart 1982, NG 1983 blz. S
145,, AB 1983, 64, m.nt. Van der Veen (Helmond) en van 5 november 1982, Gst.
1983, 6745, 10, m.nt. J.M. Kan (Wittem). Blijkens deze uitspraken kan (en moet!)
de gemeentelijke overheid de onderhouds- en de duldingsplicht van de eigenaar
van een openbare weg met toepassing van bestuursdwang afdwingen, indien deze
plicht wordt verzaakt.Men kan - zoals hierboven reeds bleek - aan genoemde consequenties niet ontkomen
door een weg slechts beperkt aan het openbaar verkeer te onttrekken, in die zin
dat hij alleen openbaar zal zijn voor bepaalde categorieën verkeersdeelnemers.
Bovendien, ook al zou een weg een beperkt openbaar rechtskarakter hebben, dan
nog zou artikel 461 WvSr. waarschijnlijk niet toepasselijk kunnen zijn.Hiervoor werd er reeds op gewezen dat de hele onttrekkingsprocedure tijdrovend
is en dat de onttrekking op bezwaren zal stuiten van met name landbouwers. Zou
men de hier bedoelde methode toepassen, dan zou het in ieder geval noodzakelijk
zijn voor de onttrekking aan het openbaar verkeer met de particuliere eigenaren
duidelijke afspraken te maken en deze schriftelijk vast te leggen. Wij vermelden
hier nog, dat de onttrekking van een openbare weg aan het openbaar verkeer
onvoorwaardelijk moet geschieden en zonder tijdsbepaling (circulaire van de
minister van verkeer en waterstaat aan de colleges van gedeputeerde staten, BS
1933, nrs. 203 en 245, WGB 1933, blz. 225).3. Verordening stiltegebiedenProvinciale staten dienen op grond van artikel 1.2 van de Wet milieubeheer een
verordening op te stellen die onder andere regels bevat inzake het voorkomen of
beperken van geluidhinder in bij de verordening aangewezen gebieden. Deze
verordening wordt de provinciale milieuverordening (PMV) genoemd en vervangt de
oude verordeningen op grond van artikel 122 van de Wet geluidhinder.Volgens de model-PMV is het onder meer verboden een aantal toestellen te
gebruiken binnen het milieubeschermingsgebied. Het is ook verboden om met een
motorvoertuig met draaiende verbrandingsmotor de openbare weg of andere voor
bestemmingsverkeer openstaande wegen en terreinen te verlaten.Toertochten voor motorvoertuigen of een wedstrijd als bedoeld in artikel 24 van
de WVW 1994 zijn niet toegestaan.4. Beperking gemotoriseerd verkeer in natuurgebieden in relatie tot
artikel 1 van de GrondwetDe vraag rijst of het ontzeggen van de toegang tot een bepaald natuurgebied voor
motorrijders en bromfietsers zich verdraagt met het antidiscriminatieverbod van
artikel 1 van de Grondwet. Deze vraag werd aan de orde gesteld in een zitting
van de kantonrechter te Harderwijk op 19 september 1985. De geverbaliseerde
voerde aan dat het verbod “... discriminerend is ten aanzien van motorrijders,
bromfietsers en hun duopassagiers. Terreinwagens, motoren met zijspan, auto’s en
vrachtwagens mogen van de onverharde wegen wel gebruik maken. De officier van
justitie bestreed deze opvatting. Hij stelde dat het gemeentebestuur een keuze
heeft gemaakt tussen de belangen van voetgangers en flora en fauna en de
belangen van motorrijders en bromfietsers die zittend op hun voertuig van de
natuur willen genieten.”De officier meende dat de belangen van flora en fauna en de belangen van
voetgangers die hinder ondervinden van motorrijders, prevaleren boven de
belangen van motorrijders. De kantonrechter schaarde zich achter de officier van
justitie. Hij meende dat er geen sprake was van discriminatie van motorrijders
en bromfietsers omdat hun bewegingsvrijheid niet verder dan noodzakelijk voor
het doel dat het college voor ogen staat wordt beperkt.De Rechtbank in hoger beroep en de Hoge Raad in cassatie hebben inmiddels de
uitslag van de kantonrechter onderschreven (HR 19 mei 1987, AB 1988, nr. 216,
APV Nunspeet).JurisprudentieWanneer wordt overgegaan tot het aanwijzen van een natuurgebied, waarbinnen
gemotoriseerd verkeer verboden is, zoals in deze bepaling bedoeld, is het
verstandig te bezien in hoeverre een overgangsregeling noodzakelijk is voor
personen die - al dan niet bedrijfsmatig - met een motorvoertuig gebruik maken
van dit natuurgebied. Vanwege het ontbreken van een overgangsregeling trof de
Voorzitter van de ARRS een voorlopige voorziening, waarbij aan belanghebbende
alsnog een tijdelijke ontheffing werd verleend. Vz. ARRS 30-8-1990, AB 1991, 432
m.nt. PCEvW, Gst. 1991, 6929, 7 m.nt. JT.Artikel 5:34 Verbod vuur te stokenIn deze toelichting wordt allereerst uitgebreid ingegaan op de wetgeving voor
het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen, geregeld in artikel 10.2,
eerste lid en artikel 10.63, tweede lid, van de Wet milieubeheer. Het in werking
treden van deze bepalingen is namelijk de aanleiding geweest om het toenmalige
artikel 5.5.1, nu 5:35 model-APV in 2003 gedeeltelijk te herzien.Benadrukt moet dat het nieuwe regiem voor het verbranden van afvalstoffen buiten
inrichtingen in de Wet milieubeheer er helaas niet beter, maar juist
onduidelijker op is geworden. Voorheen hoefde er op grond van artikel 5.5.1
model-APV slechts één ontheffing te worden verleend, waarin zowel de bescherming
van het milieu als van de openbare orde en veiligheid werden geregeld.Artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer beperkt zich nu echter alleen tot de
bescherming van het milieuhygiënische belang. Indien het college de openbare
orde- en veiligheidsaspecten wil reguleren is het verlenen van een (tweede)
ontheffing op grond van de model-APV noodzakelijk.AfbakeningDe afbakening met de Wet milieubeheer in het vijfde lid is komen te vervallen,
omdat in het eerste lid de afbakening heeft plaatsgevonden door de zinsnede
“buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer”. In de vorige versie van
artikel 5.5.1(oud) model-APV stond overigens alleen nog “buiten inrichtingen”.
De afbakening met de Wet milieubeheer is door de nieuwe formulering scherper
neergezet.I. ARTIKEL 10.2, EERSTE LID, EN ARTIKEL 10.63, TWEEDE LID, WET MILIEUBEHEERAanleiding voor de herziening van artikel 5.5.1 Model-APV: artikel 10.2, eerste
lid en artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheerDe discussie over het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen (of aldus
de model-APV het stoken van open vuur) is ongeveer vier jaar geleden begonnen.
Aanvankelijk was het ministerie van VROM voornemens om een absoluut stookverbod
in de Wet milieubeheer op te nemen, zonder enkele ontheffingsmogelijkheid voor
het college. De VNG maakte zich echter hard voor een dergelijke
ontheffingsmogelijkheid, omdat in sommige lokale situaties een
ontheffingsmogelijkheid zeer gewenst was. De Tweede Kamer was het hiermee eens
en drong daarom bij amendement bij de toenmalige minister er op aan om de
mogelijkheid tot het verlenen van een ontheffing bij wet vast te stellen. Dit
amendement leidde tot een aanpassing van het wetsvoorstel, waarin uitdrukkelijk
een ontheffingsmogelijkheid voor het college werd opgenomen.De VNG pleitte eveneens voor instandhouding van de toenmalige regeling in
artikel 5.5.1 model-APV (stookverbod met ontheffingsmogelijkheid voor het
college) in plaats van een landelijk verbod in de Wet milieubeheer. Dit pleidooi
vond helaas geen gehoor, de Tweede Kamer hield vast aan een landelijke
regeling.Uiteindelijk kwamen de artikelen 10.2, eerste lid, en 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer tot stand. In artikel 10.2, eerste lid, is het verbrandingsverbod
buiten inrichtingen opgenomen. Artikel 10.63, tweede lid, geeft het college de
bevoegdheid om een ontheffing te verlenen van dit verbod.Na enige vertragingen zijn beide artikelen op 23 mei 2003 in werking getreden
(Stb. 2003, 213). Artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer was overigens al
eerder in werking getreden op 8 mei 2002, maar had geen materiële betekenis
omdat artikel 10.2, eerste lid nog niet in werking was getreden. Voor de tekst
van de Wet milieubeheer wordt verwezen naar www.overheid.nl.Voorlichting over artikel 10.2, eerste lid en 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheerIn de circulaire van 27 maart 2002 aan de provincies en gemeenten van het
ministerie van VROM (Stcrt. 2002, 65) is aandacht besteed aan het storten en
verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen. Daarin is de onderhavige
wetswijziging reeds aangekondigd. De VNG heeft in diverse nieuwsbrieven aan de
gemeenten gewezen op de wetswijziging.In gemeenten waar al op grond van de APV een verbrandings- c.q. stookverbod
bestond met een mogelijkheid van ontheffing door het college verandert er
materieel niets; alleen de rechtsbasis van het verbod en de ontheffing
wijzigt.Voor welke afvalstoffen kan er een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede
lid, Wet milieubeheer worden gegeven en wat is de reikwijdte van de wet?Uit de kamerbehandeling van het wetsvoorstel blijkt dat de ontheffing kan worden
verleend voor de volgende zaken:- vreugdevuren, zoals paas- en oudejaarsvuren. - instandhouding van waardevolle cultuurlandschappen, in het kader van klein
landschapsbeheer. De minister gaf tegenover de Kamer voorts aan dat fruitsnoeihout en
aardappelloof onder de ontheffing zouden kunnen vallen. Hij sprak in zijn
algemeenheid over hout dat men van bomen of struiken afhaalt om het natuurlijke
proces om welke reden dan ook te bevorderen. Ook riet zou ons inziens hieronder
kunnen vallen. Voor welke gevallen er nog meer een ontheffing kan worden
gegeven, is sterk afhankelijk van de lokaal specifieke situatie, bijvoorbeeld
indien er sprake is van een heidegebied of specifieke beplanting. Op grond van
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer is het in ieder geval verboden
ontheffing te verlenen voor het verbranden van gevaarlijke afvalstoffen. Verder
is het meeverbranden van allerlei afvalstoffen (banden, verf, afgewerkte olie)
verboden.Artikel 10.2 Wet milieubeheer ziet alleen toe op het verbranden van afvalstoffen
buiten inrichtingen. Dit betekent dat, indien er sprake is van een inrichting in
de zin van de Wet milieubeheer, het verbrandingsverbod hierop niet van
toepassing is. Hiervoor geldt namelijk een ander wettelijk regiem. De
verbranding van afvalstoffen binnen een inrichting dient enerzijds te worden
geregeld in de milieuvergunning of wordt anderzijds geregeld in een van de
zogenaamde artikel 8.40-Besluiten, waarin algemene milieuregels zijn opgenomen
voor homogene bedrijfscategorieën.Tevens dient rekening gehouden te worden met de gemeentelijke zorgplicht voor de
inzameling van huishoudelijk GFT-afval (groente-, fruit- en tuinafval) op grond
van artikel 10.21 Wet milieubeheer. GFT-afval, afkomstig van huishoudens, dient
in de eerste plaats door de burger te worden aangeboden aan de aangewezen
inzameldienst. Het buitengebied wordt door gemeenten soms vrijgesteld van de
inzamelplicht in het belang van een doelmatig beheer van afvalstoffen. In deze
gevallen kan een ontheffing voor het verbranden van tuinafval worden
gerechtvaardigd. Voor wat betreft stedelijke of bebouwde komgebieden, is het
verlenen van een ontheffing minder gerechtvaardigd. Immers, de gemeente draagt
zorg voor inzameling van huishoudelijk tuinafval en ook grof tuinafval, een
ontheffing voor het verbranden van snoeihout, lijkt daarmee niet wenselijk.Benadrukt dient te worden dat het aan het bevoegde gezag is om zelf invulling te
geven aan het ontheffingenbeleid. Dit geldt zeker ook voor een absoluut
verbrandingsverbod. Ook al geeft de Wet milieubeheer de mogelijkheid om een
ontheffing te verlenen, dit betekent niet dat een gemeente ook verplicht is dit
te doen. Gemeenten kunnen dus – óók onder het regiem van de Wet milieubeheer -
een absoluut stookverbod blijven hanteren. Het verdient aanbeveling om een
absoluut stookverbod in een beleidsnota of milieubeleidsplan vast te
leggen.Kan het bestaande ontheffingenbeleid van het college worden
gecontinueerd, maar thans op basis van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer?Bij de behandeling van het wetsvoorstel betreffende artikel 10.2 heeft de
minister aangedrongen op een terughoudend ontheffingenbeleid (zie o.a.
Kamerstukken II 2000/ 01, 26 638, nr. 24). Ook de VNG adviseert haar leden een
terughoudend ontheffingenbeleid te voeren, waarbij ook wordt gekeken naar
alternatieve verwerkingsmethoden (het zogenaamde alara-beginsel). Indien een
gemeente reeds een terughoudend beleid voert, kan het bestaande
ontheffingenbeleid worden gecontinueerd.Wel verdient het sterk de aanbeveling om het ontheffingenbeleid schriftelijk
vast te leggen in bijvoorbeeld beleidsregels. Op deze manier beschikt het
bevoegde gezag over een duidelijk afwegingskader, op grond waarvan de beslissing
om een ontheffing te verlenen kan worden gebaseerd.Welke procedure moet worden gevolgd voor het verlenen van een
ontheffing op basis van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer?Bij de ontheffingverlening op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer dient de volgende procedure gevolgd te worden. Op grond van artikel
10.64 Wet milieubeheer zijn de artikelen 8.5–8.25 Wet milieubeheer van
overeenkomstige toepassing op een ontheffing van het verbrandingsverbod. In
artikel 8.6 Wet milieubeheer worden de paragrafen 3.5.2 tot en met 3.5.5 van de
Algemene Wet Bestuursrecht van toepassing verklaard, dat wil zeggen de
uitgebreide voorbereidingsprocedure. Dit houdt in grote lijnen het volgende in:
het sturen van een ontvangstbevestiging, het opstellen van een ontwerpbesluit,
het gedurende vier weken ter inzage leggen van het verzoek en het
ontwerpbesluit, het kennis geven daarvan, het eventueel organiseren van een
gedachtewisseling en het reageren op eventuele bedenkingen en het nemen van het
besluit.Dit is een tamelijk omslachtige procedure, reden waarom de VNG dit als één van
de knelpunten in het kader van het project Herijking VROM-wetgeving bij het
ministerie van VROM heeft ingebracht. Evenals het ministerie van VROM vinden wij
de procedure voor de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer zeer omslachtig voor een dergelijke ontheffing.Aanvankelijk wilde het ministerie van VROM de procedure versoepelen door een
AMvB op grond van artikel 10.2, tweede lid, Wet milieubeheer vast te stellen. In
deze AMvB zou voor een aantal categorieën verbrandingen een vrijstelling worden
verleend, met een set van algemene regels waaraan de verbrandingen zouden moeten
voldoen. Het ministerie van VROM heeft inmiddels gekozen voor een andere
oplossing.Versoepeling van de procedure artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer op komstIn de nieuwe Wet uniforme openbare voorbereidingsprocedure die naar verwachting
1 juli 2004 in werking treedt, zullen de openbare voorbereidingsprocedure
(afdeling 3.4. Awb) en de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (afdeling
3.5 Awb) worden samengevoegd tot één afdeling 3.4 Uniforme openbare
voorbereidingsprocedure.In de Aanpassingswet uniforme openbare voorbereidingsprocedure Awb zal artikel
10.64 Wet milieubeheer worden uitgebreid met een derde lid:“In afwijking van het eerste lid is afdeling 3.4, van de Algemene wet
bestuursrecht niet van toepassing op een ontheffing als bedoeld in artikel
10.63, tweede lid.”Hiermee wordt uitdrukkelijk gesteld dat de nieuwe afdeling 3.4. Awb niet van
toepassing is op de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer. In dit geval wordt teruggevallen op de minimale procedurele eisen
van de Awb.Welke voorschriften kunnen worden verbonden aan een ontheffing op grond
van artikel 10.63, tweede lid Wet milieubeheer?Aan een ontheffing kunnen de volgende voorschriften worden verbonden. Gedacht
kan worden aan het voorschrift dat:
het stoken geen gevaar, schade of hinder mag opleveren voor de omgeving;
de houder van de ontheffing tijdens de verbranding voortdurend ter
plaatse aanwezig dient te zijn en zorg dient te dragen voor een goed
brandend vuur, zodat zo min mogelijk rookontwikkeling plaatsvindt;
de verbranding niet mag plaatsvinden in de periode tussen zonsondergang
en zonsopgang;
verbranding slechts mag plaatsvinden met inachtneming van een bepaalde
afstand tot bouwwerken;
van de voorgenomen verbranding het hoofd van de afdeling milieuzaken van
de dienst ... of zijn plaatsvervanger of de alarmcentrale van de
regionale brandweer, ten minste één uur voor de verbranding telefonisch
moet worden geïnformeerd (telefoon ...).
In de ontheffing op grond van de Wet milieubeheer kunnen ook voorschriften
worden opgenomen over bodembeschermende voorzieningen en maatregelen. Veel
gemeenten eisen een bodembeschermende voorziening, bijvoorbeeld een betonplaat
of zandbed. De grondslag van een dergelijk voorschrift is in dit geval artikel
10.63, tweede lid, Wet milieubeheer. Het verdient de aanbeveling om in de
ontheffing ook een verwijzing naar de zorgplicht van artikel 13 Wet
bodembescherming op te nemen.Hoe kan het beste worden omgegaan met gevallen van bestrijding van
bepaalde ziektes?In enkele gevallen, bijvoorbeeld bij de bestrijding van bepaalde ziektes is het
noodzakelijk op korte termijn passende maatregelen, zoals het verbranden van de
zieke bomen, te nemen. De procedure van ontheffingverlening duurt in deze
gevallen te lang om telkens een ontheffing te verlenen. Daarom zou voor deze
gevallen de ontheffing bij voorbaat verleend kunnen worden, waarbij in de
ontheffing nauwkeurig wordt aangegeven in welke gevallen en onder welke
omstandigheden van de ontheffing gebruik mag worden gemaakt. Een aantal
gemeenten eist bijvoorbeeld een verklaring van de Plantenziektenkundige Dienst
te Wageningen. Als voorschrift kan worden opgenomen dat in geval van verbranding
van met ziekte aangetast hout, besmet en niet-besmet snoeihout zoveel mogelijk
moet worden gescheiden.Kan een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer voor onbepaalde tijd worden verleend?Nee, volgens het ministerie van VROM hangt de beantwoording van deze vraag samen
met het karakter van de ontheffing. Het gaat om een ontheffing van een wettelijk
verbod of een uitzondering op de regel. Het verlenen van een ontheffing voor
onbepaalde tijd verhoudt zich hiermee per definitie niet. Het zou daarmee een
soort vergunningstelsel worden. Een ontheffing zal derhalve altijd voor een
bepaalde tijd verleend moeten worden. De precieze omvang voor een bepaalde tijd
is onder andere afhankelijk van de invulling van het in artikel 10.63, tweede
lid, Wet milieubeheer opgenomen criterium. Na verloop van tijd kunnen er
bijvoorbeeld mogelijkheden komen om de betreffende afvalstoffen op een
hoogwaardiger wijze te verwerken in plaats van te verbranden. Tevens is de
looptijd van de ontheffing afhankelijk van de formulering van de ontheffing
zelf. Naarmate bijvoorbeeld de tijdsperiode waarin verbrand mag worden exacter
in de ontheffing staat geformuleerd (bijvoorbeeld twee keer veertien dagen in de
nader omschreven periode, bijvoorbeeld het snoeiseizoen met melding aan de
gemeente) is het volgens VROM denkbaar dat een ontheffing voor maximaal drie
jaar wordt verleend. Als de periode niet exact staat omschreven, stuit een
dergelijke looptijd van een ontheffing op bezwaren. Er zijn dus verschillende
mogelijkheden voor de duur van een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede
lid, Wet milieubeheer. Variërend van bijvoorbeeld een ontheffing per keer tot
een jaarlijkse ontheffing tot een ontheffing voor een periode van drie jaar.
Gemeenten hebben dus de beleidsvrijheid om zelf de duur van een ontheffing te
bepalen.II. ARTIKEL 5:34 MODEL-APVBenadrukt wordt dat voor het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen
altijd een ontheffing nodig is op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer. Het college kan een ontheffing verlenen, indien het belang van de
bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet. Met andere woorden, het
college kan een ontheffing weigeren op grond van milieuhygiënische
argumenten.Bij het verbranden van afvalstoffen zijn echter vaak openbare orde- en
veiligheidsaspecten van belang. Artikel 10.63, tweede lid, van de Wet
milieubeheer biedt geen mogelijkheid om de ontheffing te weigeren, indien de
openbare orde en veiligheid in het geding is. Bovendien kunnen de voorschriften
verbonden aan een dergelijke ontheffing alleen dienen ter bescherming van het
belang van het milieu. Artikel 5.5.1 vult daarom voor wat betreft deze aspecten
de Wet milieubeheer aan.Voor artikel 5:34 model-APV betekent dit concreet het volgende. Artikel 5:34,
tweede lid, model-APV biedt de mogelijkheid om - naast de ontheffing op grond
van de Wet milieubeheer - een ontheffing te verlenen, waarin de aspecten van
openbare orde en veiligheid worden geregeld. Er ligt dus een ander motief ten
grondslag aan de APV dan aan de Wet milieubeheer. Tevens wordt het college de
mogelijkheid geboden om aan deze ontheffing voorschriften te verbinden die het
belang van de openbare orde en veiligheid beogen te beschermen. De
weigeringsgronden worden genoemd in derde lid.Kan de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer en de ontheffing op grond van artikel 5:34, tweede lid,
model-APV worden gecombineerd tot één te verlenen ontheffing?Er is een aantal redenen om dit niet te doen. In de eerste plaats zijn de
gronden waarop het besluit wordt genomen, gebaseerd op twee verschillende
wettelijke regelingen. Het gaat dus om twee verschillende afwegingskaders.
Indien beide afwegingskaders in één ontheffing wordt verwerkt, is de vraag in
hoeverre een dergelijk besluit juridisch stand houdt. Bovendien wordt, indien
bezwaar of beroep wordt ingesteld tegen het ene besluit, het bezwaar daarmee
impliciet eveneens gericht tegen het andere besluit. Tenslotte is ook de
strafbaarstelling verschillend. Overtreding van de ontheffing op grond van
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer wordt strafbaar gesteld in de Wet op
de economische delicten (Wed), terwijl overtreding van artikel 5:34 strafbaar
wordt gesteld op grond van artikel 154 Gemeentewet.Het verschil in wettelijke grondslag (Wet milieubeheer versus Gemeentewet), het
verschil in toetsingskader (milieu versus openbare orde) en het verschil in
strafbaarstelling (Wet op de economische delicten versus Gemeentewet) pleit
ervoor om een systeem van twee separate ontheffingen te hanteren. Dit neemt niet
weg dat gemeenten de aanvraag voor beide ontheffingen kunnen coördineren. Het
blijven echter wel twee afzonderlijke besluiten.Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer wordt geweigerd, wat betekent dit voor de ontheffing op grond
van artikel 5:34 model-APV?Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer
wordt geweigerd, is er geen ruimte meer voor een ontheffing op grond van artikel
5:34 model-APV. Dit volgt uit het systeem van de wet. Een ontheffing op grond
van artikel 5:34 model-APV kan in dit geval namelijk nooit worden verleend
wegens strijd met de Wet milieubeheer. De aanvraag voor een ontheffing op grond
van artikel 5:34 model-APV hoeft daarom niet in behandeling te worden genomen.
De grondslag hiervoor is artikel 4:5 Awb.Uitzonderingen artikel 5:34 model-APVIn het tweede lid is een aantal uitzonderingen opgenomen op het verbod in het
eerste lid. Hierbij zijn de volgende punten van belang. In de eerste plaats valt
verlichting door middel van kaarsen, fakkels, sfeervuren – waarbij geen
afvalstoffen worden verbrand -, zoals terrashaarden en vuurkorven of vuur voor
koken, bakken en braden niet onder het nieuwe regiem van de Wet milieubeheer. Er
is immers geen sprake van het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen.
Vervolgens mag er geen sprake zijn van gevaar, overlast of hinder voor de
omgeving. Vooral binnen de bebouwde kom kunnen klachten ontstaan over overlast
of hinder door met name terrashaarden en vuurkorven. De laatste zinsnede van het
tweede lid biedt dus een handvat om handhavend op te treden.De uitzonderingen betreffen een aanvulling op hogere regelgeving. Lid 1 regelt
namelijk het aanleggen, stoken of hebben van vuur, maar in de genoemde
uitzonderingsgevallen is geen sprake van het verbranden van afvalstoffen. De
gemeentelijke wetgever regelt dus een bepaalde materie (verbranden) vanuit
eenzelfde motief (namelijk een milieumotief: het voorkomen van overlast of
hinder) als de hogere regelgever, maar beperkt zich daarbij tot gedragingen die
niet of nog niet worden bestreken door de hogere regelgeving (namelijk het
verbranden van niet-afvalstoffen buiten inrichtingen).III. INRICHTINGENNormaal gesproken is de afbakening tussen de Wet milieubeheer en de model-APV
helder, indien er sprake is van een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer. Daar waar de Wet milieubeheer of hierop gebaseerde regels of
voorschriften in een onderwerp voorzien, is geen ruimte voor de model-APV.Het Besluit melkrundveehouderijen milieubeheer en het Besluit Akkerbouwbedrijven
milieubeheer, zogenaamde 8.40 AMvB’s, vormen hierop een uitzondering. In deze
besluiten wordt namelijk voor het onderwerp verbranden van afvalstoffen binnen
inrichtingen uitdrukkelijk verwezen naar een gemeentelijke verordening.Besluit melkrundveehouderijen milieubeheerVoorschrift 4.1 Afvalstoffen mogen niet binnen de inrichting worden verbrand,
behoudens voor zover ingevolge een gemeentelijke verordening verbranden van uit
de inrichting afkomstige afvalstoffen is toegestaan.Besluit akkerbouwbedrijven milieubeheerVoorschrift 8.1. Afvalstoffen mogen niet binnen de inrichting worden verbrand,
behoudens voor zover ingevolge een gemeentelijke verordening verbranden van uit
de inrichting afkomstige afvalstoffen is toegestaan.De artikelen 10.2, eerste lid, en 10.63, tweede lid Wet milieubeheer en ook
artikel 5.5.1 model-APV zijn hier niet van toepassing, omdat deze bepalingen
uitdrukkelijk het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen reguleren. Het
gaat in deze besluiten immers om het verbranden binnen inrichtingen.Is een verbod van verbranden van afvalstoffen binnen inrichtingen in
model-APV nodig?Indien een bepaling over het verbranden van afvalstoffen binnen inrichtingen in
de model-APV ontbreekt, kan worden gesteld dat het per definitie verboden is om
afvalstoffen binnen inrichtingen te verbranden. Immers, op grond van
voorschriften van de genoemde Besluiten melkrundveehouderijen en
akkerbouwbedrijven milieubeheer geldt een verbod, tenzij een gemeentelijke
verordening dit toestaat. Uit het ontbreken van een regeling in de model-APV,
kan impliciet worden afgeleid dat de gemeentelijke verordening het verbranden
van afvalstoffen binnen inrichtingen dus niet toestaat. Met andere woorden,
indien in een gemeentelijke verordening het verbranden van afvalstoffen binnen
inrichtingen niet expliciet wordt toegestaan, is het verbranden van afvalstoffen
binnen inrichtingen verboden op grond van voorschrift 4.1. van het Besluit
melkrundveehouderijen milieubeheer of voorschrift 8.1 Besluit akkerbouwbedrijven
milieubeheer. Indien een gemeente het verbranden van afvalstoffen binnen een
inrichting in de gemeentelijke verordening wil toestaan, dan dient dit te worden
vastgelegd in de model-APV.Binnen of buiten inrichting?Ten slotte nog de discussie of er nu sprake is van binnen of buiten een
inrichting in de zin van de Wet milieubeheer.Artikel 1, eerste lid, onder a, Besluit akkerbouwbedrijven milieubeheer spreekt
over een inrichting die deel uitmaakt van een bedrijf dat uitsluitend of in
hoofdzaak is bestemd voor het verbouwen van akkerbouw- of tuinbouwproducten op
of in de open grond. In de toelichting op dit besluit wordt aangegeven dat
akkerland en de grond alwaar de volle grondstuinbouw plaatsvindt in het algemeen
niet tot de inrichting wordt gerekend. De Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State heeft in een uitspraak van 16 januari 1997 (E03.94.0230, Tiel) de
uitspraak gedaan dat dit voor fruitteeltbedrijven tevens inhoudt dat de
boomgaarden niet tot de inrichting dienen te worden gerekend.Eerder sprak de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zich uit over
de vraag of een weiland wel of geen inrichting is. Een weiland is geen
inrichting, zolang het niet intensief gebruikt wordt (1 december 1995,
E03.94.0495, AB 1996, 128).Indien het verbranden van afvalstoffen op een weiland of akkerland plaatsvindt,
kan worden verdedigd dat er sprake is van het verbranden van afvalstoffen buiten
inrichtingen en zijn de artikelen 10.2, eerste lid, Wet milieubeheer en artikel
10.63, tweede lid, Wet milieubeheer en artikel 5:34 van de model-APV om deze
reden van toepassing.Artikel 5:35 BegripsomschrijvingIn het oude Besluit op de lijkbezorging stond de mogelijkheid om as te
verstrooien op een permanent daartoe bestemd terrein. Dit werd door de houder
van onder andere een begraafplaats of crematorium aangewezen nadat hij daarvoor
een vergunning had gekregen van burgemeester en wethouders. Het terrein was
bedoeld voor meerdere verstrooiingen gedurende langere tijd. In de gewijzigde
Wet op de lijkbezorging blijft de mogelijkheid van het permanente terrein (in
iets andere bewoordingen) opgenomen als een algemene vorm van asbestemming
waarbij het nabestaanden niet zozeer gaat om de plaats waar verstrooid wordt als
wel om het gegeven dat er verstrooid wordt. Verstrooiingen die plaatsvinden door
of op last van de houder van een crematorium of bewaarplaats van asbussen kunnen
alleen plaatsvinden op het terrein dat daartoe permanent is bestemd (uiteraard
blijft ook de mogelijkheid bestaan dat de as op open zee verstrooid wordt). Zie
verder voor een uitgebreide toelichting Lbr. 97/232 omtrent het verstrooien van
crematieas.Artikel 5:36 Verboden plaatsenAsverstrooiing is om uiteenlopende redenen niet op alle plaatsen even wenselijk.
Dit geldt zeker voor plaatsen waar de as niet of nauwelijks in de bodem kan
worden opgenomen en door de wind kan gaan dwarrelen. Dit speelt met name een rol
op stoepen, straten, pleinen en dergelijke. Daarom is er een verbod opgenomen
voor het verstrooien van as op de verharde delen van de weg. Gezien de mogelijke
overlast die asverstrooiing op straten en dergelijke op kan leveren voor derden
en de kans op het snelle verwaaien van de as, is het overigens niet
waarschijnlijk dat nabestaanden de verharde delen van de weg zullen uitkiezen
als plaats om de as te verstrooien. Het verbod zal dus naar verwachting geen
wezenlijke beperking opleveren voor nabestaanden.Als burgemeester en wethouders een vergunning hebben verleend voor een permanent
voor asverstrooiing bestemd terrein, dan zal dat terrein vrijwel altijd op een
begraafplaats of bij het crematorium liggen. Doorgaans is voor gemeentelijke
begraafplaatsen en crematoria rond de mogelijkheden voor asverstrooiing het een
en ander geregeld in beheersverordeningen. De regelingen daarin maken deel uit
van het algehele beleid rond de begraafplaats. Het openstellen van de
begraafplaats en het crematoriumterrein voor incidentele verstrooiing zou daarin
verstorend kunnen werken.De begraafplaats en het crematoriumterrein zijn expliciete voorbeelden van
terreinen waar het vanuit een oogpunt van beheer bezwaarlijk kan zijn om
incidenteel as te verstrooien. Zo zijn er wellicht meer. Onder “volgende
plaatsen” kan de gemeente, uiteraard gemotiveerd, plaatsen invullen waarvan zij
zegt dat het niet wenselijk is dat daar as wordt verstrooid, hieronder begrepen
het openbare water of delen daarvan.Het is mogelijk dat het op bepaalde terreinen (vanwege daar te houden
evenementen bijvoorbeeld) slechts tijdelijk onwenselijk is om as te verstrooien.
Daarom is een mogelijkheid opgenomen voor burgemeester en wethouders om in die
gevallen een terrein tijdelijk, in verband met die bijzondere omstandigheden, te
onttrekken aan de mogelijkheid om er as op te verstrooien.Artikel 5:37 Hinder of overlastHet verstrooien van as is een emotionele gebeurtenis. Zowel voor nabestaanden
als voor omstanders die ermee worden geconfronteerd. Het is daarom van belang
dat omstanders geen hinder ondervinden van de activiteit op zich en van de as
die na de activiteit wordt achtergelaten.Een typerend voorbeeld is het verstrooien van as in de nabijheid van een groep
mensen, terwijl er een stevige bries die kant uitwaait. Dit levert
vanzelfsprekend een onwenselijke situatie op. Ook tot enige tijd na de
verstrooiing kan as, bijvoorbeeld op de hiervoor aangegeven wijze, hinder
opleveren voor omstanders. Daar moet tijdens het verstrooien rekening mee worden
gehouden. Dit kan door de as bijvoorbeeld over een groter oppervlak te
verspreiden, zodat deze eerder in de bodem wordt opgenomen. Een ander voorbeeld
in dit geval is het verstrooien vanaf een gebouw of vanaf een balkon. Er zijn
genoeg situaties denkbaar waarin dit hinder oplevert voor het publiek.Overigens is uit de toelichting bij de wijziging van de Wet op de Lijkbezorging
af te leiden dat het waarnemen door omstanders van de handeling op zich geen
hinder oplevert. Door de wet op het punt van asverstrooiing te verruimen heeft
de wetgever bewust aanvaard dat het publiek geconfronteerd kan worden met
incidentele verstrooiing.AFDELING 10 HAVEN EN HAVENKANAALArtikel 5:38 Toepassing van deze afdelingAfdeling 10 is opgenomen omdat de haven en het havenkanaal als hoofd
gebruiksdoel hebben, het aanbieden van ligplaatsen t.b.v. vaartuigen in de
toeristisch/recreatieve sector. Aanvullend wordt beperkt ruimte geboden voor
laad- en losactiviteiten en enkele woonschepen.Artikel 5:39 BegripsomschrijvingenGeen verdere toelichting.Artikel 5:40 Veilig vaargedragGeen verdere toelichting.Artikel 5:41 Verstoring orde en rust Geen verdere toelichting.Artikel 5:42 Vastleggen schepenGeen verdere toelichtingArtikel 5:43 Aanwijzingen havenmeesterGeen verdere toelichting.Artikel 5:44 Voorwerpen op of in het waterDe in het eerste lid opgenomen afwijking is nodig om het voor schippers mogelijk
te maken om vaartuigen vast te leggen. Hier ligt ook een directe relatie met
artikel 5.3a.2.3.Artikel 5:45 Dreggen en schepen opleggen Hier is gekozen voor toestemming van de havenmeester, omdat het doorgaans gaat
om beperkte aktiviteiten, b.v. als er een voorwerp in het water gevallen is. Op
de omvangrijkere werkzaamheden ziet artikel 5.45. Bij de toestemming zal m.n.
gelet worden op een zo onbelemmerd en veilig mogelijk verkeer in en rondom de
haven en het havenkanaal.Artikel 5:46 Slopen en baggerwerkzaamhedenHier is gekozen voor vergunning van het college, omdat het doorgaans gaat om
omvangrijkere werkzaamheden. Zie ook artikel 5.44. Bij de vergunning zal m.n.
gelet worden op een zo onbelemmerd en veilig mogelijk verkeer in en rondom de
haven en het havenkanaal.Slopen zal slechts bij uitzondering mogen plaatsvinden, bijvoorbeeld bij een
calamiteit met eenzich in de haven bevindend vaartuig, en het uit veiligheidsoogpunt niet
verantwoord is dat het vaartuig naar elders wordt gebracht.Artikel 5:47 Verwijdering onbeheerde voorwerpen Geen verdere toelichting.Artikel 5:48 Handelingen aan schepen door onbevoegdenHet eerste lid zou niet behoeven te worden opgenomen, omdat dit normaal
eigendomsrecht is. Het is echter opgenomen vanwege de wenselijkheid van opneming
van lid 2. Lid 2 is opgenomen om b.v. bij calamiteiten door de havenmeester
adequate maatregelen te kunnen laten nemen in het belang van de veiligheid en
volksgezondheid in en rond de haven en het havenkanaal.Artikel 5:49 Vaarbeperkingen Bij lid 1 sub d: Bij openbare orde en veiligheid kan b.v. worden gedacht aan
aanwezigheid van brandbare of explosieve stoffen. Bij het aanzien van de
gemeente kan worden gedacht aan b.v. gehavende vaartuigen of vaartuigen die
anderszins een negatieve uitstraling op de haven en het havenkanaal hebben.Artikel 5:50 Laden en lossen Hier is gekozen voor vergunning van het college, omdat de hoofdbestermming van
de haven en het havenkanaal is: toerisme en recreatie. Laden en lossen is een
hiervan afwijkende gebeurtenis.Artikel 5:51 Innemen ligplaats Lid 1, sub e: Onder dit verbod wordt niet begrepen als een vaartuig op een aan
de haven of havenkanaal gevestigde scheepswerf zal worden gerepareerd.Artikel 5:52 Indeling havenLid 1, sub f: Het formuleren van een nieuwe categorie dient te passen binnen de
bestemming van de haven en het havenkanaal: recreatie en toerisme. Hier kan
worden gedacht aan de rondvaartschepen in de haven. Het kan ook dienen indien er
binnen een andere categorie behoefte is aan detailering.Artikel 5:53 Vaste ligplaatsGeen verdere toelichting.Artikel 5:54 Wachtlijsten vaste ligplaatsenEventuele nadere regels zijn beleidsregels en zullen volgens de geldende
regelgeving voor beleidsregels moeten worden vastgesteld. Het moeten
objectgerichte beleidsregels zijn, in het belang van de bestemming van de haven.
Nadere regels mogen er niet toe leiden dat aan de vermeldingen op de
wachtlijsten op onredelijke wijze tekort wordt gedaan. Het mag niet leiden tot
voortrekken van niet bovenaan de wachtlijsten geplaatsten. Het is ook niet de
bedoeling om bijvoorbeeld de inwoners van de gemeente een voorkeursrecht te
verlenen.Artikel 5:55 Vergunningverlening vaste ligplaatsenGeen verdere toelichting.Artikel 5:56 Tijdelijke toewijzingLid 5 is opgenomen omdat anders iemand die op de wachtlijst staat bij een
tijdelijke toewijzing zijn positie op de wachtlijst zou verliezen. Dat zou
onredelijk zijn.Artikel 5:57 PassantenligplaatsenLid 6 moet in relatie tot artikel 5.38, omschrijving passantenligplaats worden
gezien. Het is in tegenstelling tot andere passanten niet mogelijk om aan een
passant-woonschip aansluitend aan de toewijzing voor maximaal 14 dagen een
nieuwe passantenligplaats toe te wijzen. Het doel is beperking van het aantal
woonschepen in de haven en het havenkanaal.Artikel 5:58 Toe- en afwijzing passantenligplaatsenGekozen is voor een besluit van het college, omdat het doorgaans samenhangt met
bijzondere activiteiten in de haven en het havenkanaal, bijvoorbeeld
werkzaamheden of evenementen.HOOFDSTUK 6 STRAF-, OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGENAlgemene toelichting hoofdstuk 6 Straf-, overgangs- en
slotbepalingenGelet op het belang van effectieve handhaving van de APV-voorschriften en de
vraag van gemeenten naar meer informatie op dit punt (zoals bleek uit de enquête
van SGBO in 2001), is hier een algemene introductie opgenomen over bestuurlijk
toezicht, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.Handhaving algemeenHandhaving is elke handeling die erop gericht is de naleving door anderen van
rechtsregels te bevorderen. De belangrijkste redenen voor een goede handhaving
zijn in het kort:Door een goede handhaving zal de overheid uiteindelijk in steeds grotere mate
het door haar beoogde doel bereiken. Door handhaving kan de achteruitgang van de
kwaliteit van de samenleving worden tegengegaan. De rechtszekerheid en de
gelijke behandeling van burgers dienen te worden gewaarborgd. Dit kan door een
goed handhavingsbeleid te voeren. De relatie van rechtszekerheid en
rechtsgelijkheid met handhaving wordt verder uitgediept. De geloofwaardigheid,
betrouwbaarheid en integriteit van bestuurders zullen het ambtelijk en
maatschappelijk draagvlak vergroten.Handhaving kan zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk zijn. Hoofdstuk 5
van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat een opsomming van de aan het
bestuursorgaan toekomende dwangmiddelen en de regels die bij de toepassing van
de dwangmiddelen in acht genomen moeten worden. Hierna worden deze dwangmiddelen
en regels toegelicht. Ook is er een korte introductie tot de strafrechtelijke
handhaving opgenomen.ToezichtIn veel wetten worden, ter handhaving van de regelgeving, aan bepaalde
ambtenaren toezichtbevoegdheden toegekend. Zij mogen plaatsen betreden,
inlichtingen en inzage van stukken vorderen, monsters nemen en vervoermiddelen
zoeken. Dit handhavingstoezicht, ook wel controle genoemd, wordt beheerst door
het bestuursrecht. De algemene regels zijn opgenomen in afdeling 5.2 van de Awb.
In bijzondere wetten kunnen echter beperkingen worden aangebracht op de in de
algemene regels gegeven bevoegdheden (bijvoorbeeld: artikel 45, derde lid van de
Wet wapens en munitie in vergelijking met artikel 5:18 van de Awb.Toezicht vindt plaats in een stadium waarin (nog) geen sprake is van een
redelijk vermoeden dat er een strafbaar feit is gepleegd. In het strafrecht ligt
dit anders. Om tot opsporing te komen moet er in beginsel wel sprake zijn van
een vermoeden dat er een strafbaar feit is gepleegd. Bepaalde
opsporingsbevoegdheden vereisen zelfs een ontdekking op heterdaad.Om goed toezicht uit te kunnen oefenen moet een toezichthouder beschikken over
de nodige bevoegdheden. Voor het uitoefenen van toezicht is vaak medewerking
benodigd van de toezicht gestelde. In artikel 5:20, eerste lid, van de Awb is de
verplichting van eenieder opgenomen om aan een toezichthouder alle medewerking
te verlenen die hij redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening van zijn
bevoegdheden. Uiteraard zijn er uitzonderingen op de medewerkingsplicht. In het
tweede lid van artikel 5:20 is opgenomen dat geheimhouders, zoals de arts en de
advocaat, niet hoeven mee te werken. Maar ook de verdachte hoeft niet mee te
werken. Volgens de regering geldt de plicht namelijk niet na het moment waarop
de overheid jegens de betrokkene een handeling heeft verricht waaraan deze in
redelijkheid de gevolgtrekking heeft kunnen verbinden dat tegen hem
strafvervolging wordt ingesteld. “Vanaf dat moment is er sprake van “criminal
charge” in de zin van artikel 6 Europees Verdrag van de Rechten van de Mens en
kan de betrokkene een beroep doen op het zwijgrecht.”Het bovenstaande kan in de praktijk voor verwarring zorgen. Het komt voor dat er
toezichthouders zijn met opsporingsbevoegdheden. Degene die onder toezicht staat
moet dus goed weten welke “pet” de ambtenaar opheeft. In het geval van toezicht
moet een ieder meewerken. Zodra er echter sprake is van opsporing, kan er een
beroep op zwijgrecht worden gedaan. Iemand kan immers niet worden verplicht om
aan zijn eigen veroordeling mee te werken.Toezichthouders worden meestal belast met het toezicht op de naleving van de
voorschriften die zijn gegeven bij of krachtens de wet of verordening op grond
waarvan zij als toezichthouder zijn aangewezen. Zo worden in artikel 100
Woningwet de ambtenaren bouw- en woningtoezicht aangewezen als toezichthouders
op het gebied van de Woningwet. Met deze aanwijzing moeten zij niet alleen
toezicht houden op de naleving van de bepalingen in de Woningwet zelf, maar ook
op de naleving van hetgeen krachtens wettelijk voorschrift anderszins is
bepaald. Te denken valt hierbij aan de voorschriften bij een
bouwvergunning.Strafrechtelijke handhavingHet strafrecht en het bestuursrecht worden elk op een geheel eigen wijze
genormeerd. In artikel 1:6 van de Awb is bepaald dat de Awb niet van toepassing
is op de opsporing en vervolging van strafbare feiten noch op de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Het handelen van
strafrechtelijke organen wordt genormeerd door de regels van het Wetboek van
Strafrecht en door de diverse bijzondere wetten, waarin de geldende materiële
normen zijn verwoord en waarin soms ook van de algemene strafvordering
afwijkende strafprocessuele bevoegdheden zijn opgenomen, en het Wetboek van
Strafvordering, dat algemene regels van strafprocesrecht bevat, bevoegdheden in
het leven roept en de grenzen van de bevoegdheden bepaalt.Op grond van artikel 2 van de Politiewet 1993 heeft de politie tot taak te
zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van
hulp aan hen die deze behoeven. Op grond van deze algemene politietaak, alsmede
op grond van de last die in de artikelen 141 en 142 van het Wetboek van
Strafvordering aan de aldaar genoemde ambtenaren wordt gegeven om strafbare
feiten op te sporen, kunnen opsporingsambtenaren onderzoek doen. Een opsomming
van de daarbij te hanteren methoden ontbreekt. Algemene opsporingsmethoden zijn
niet in het Wetboek van Strafvordering geregeld. Er zijn wel bijzondere
opsporingsbevoegdheden geregeld. Dit zijn observatie, infiltratie, de
pseudo-koop of pseudo-dienstverlening, het stelselmatig inwinnen van informatie,
het onderzoek doen in een besloten plaats zonder toestemming van de
rechthebbende, het opnemen van vertrouwelijke communicatie, het onderzoek van
telecommunicatie en het stelselmatig volgen of waarnemen.Opsporingsambtenaren kunnen, naast dat zij bevoegd zijn opsporingshandelingen te
verrichten, ook bevoegd zijn tot het uitoefenen van controlebevoegdheden die in
bijzondere wetten worden toegekend. Op grond van artikel 160 Wegenverkeerswet
bijvoorbeeld kan een ambtenaar de bestuurder van een voertuig vorderen zijn
voertuig te doen stilhouden, terwijl het vijfde lid van het artikel bepaalt dat
de bestuurder op eerste vordering van de opsporingsambtenaar verplicht is
medewerking te verlenen aan een ademonderzoek. Als een bevoegde ambtenaar van
deze bevoegdheid gebruikmaakt en de ademtest wijst een te hoog alcoholpromillage
uit, dan is er een verdenking ontstaan en gaat controle over in opsporing.In het bestuursrecht worden de sancties opgelegd door een bestuursorgaan. De
rechter speelt in het bestuursrecht pas een rol indien een belanghebbende, na
bezwaar of administratief beroep, beroep instelt bij de rechter. De rechter
speelt in het strafrecht een centrale rol. Sancties in het strafrecht worden
opgelegd door de rechter.Bestuursdwang, dwangsom en gedogenDe Gemeentewet kent in artikel 125 aan het gemeentebestuur een algemene
bevoegdheid toe tot het uitoefenen van bestuursdwang. In artikel 5:21 van de Awb
is bestuursdwang als volgt gedefinieerd: het door feitelijk handelen door of
vanwege een bestuursorgaan optreden tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens
enig wettelijk voorschrift gestelde verplichtingen is of wordt gedaan, gehouden
of nagelaten.Het feitelijk handelen omvat onder meer: het doen wegnemen, ontruimen, beletten,
in de vorige toestand herstellen of het treffen van maatregelen om verdere
nadelige gevolgen van een overtreding te voorkomen.Het uitoefenen van bestuursdwang is dus zuiver gericht op het feitelijk in
overeenstemming brengen met de bestuursrechtelijke voorschriften van een
onwettige situatie. Dit heeft dus een herstellende werking en heet daarom
“reparatoire sanctie”.Onder overtreding van een voorschrift wordt ook verstaan het niet nakomen van
voorschriften die aan een vergunning zijn verbonden, zoals bijvoorbeeld
geluidsvoorschriften bij een milieuvergunning.In artikel 5:32 van de Awb is aangegeven dat een bestuursorgaan dat bevoegd is
om bestuursdwang toe te passen, ook bevoegd is om een dwangsom op te leggen. Het
opleggen van een dwangsom is een middel om de overtreder door het opleggen van
een last om te betalen, te bewegen de overtreding te beëindigen. Bijna
vanzelfsprekend hoort hier de vraag bij welk instrument het geschiktst is om aan
de geconstateerde overtreding een einde te maken. Deze vraag zal steeds
beantwoord moeten worden aan de hand van feiten, de omstandigheden en de
belangen die aan de orde zijn. De wet laat zich hier niet over uit. Wel is in
artikel 5:36 van de Awb opgenomen dat een dwangsom niet mag worden opgelegd
zolang een reeds genomen beslissing tot toepassing van bestuursdwang niet is
ingetrokken. Met andere woorden: een combinatie van bestuursdwang met last
dwangsom is niet mogelijk.De eerste stap in een handhavingscyclus zal zijn dat een overtreding plaatsvindt
dan wel gaat plaatsvinden. Dat betekent dat er een onderzoek moet worden gedaan.
Met behulp van de toezichtsbevoegdheden wordt de situatie onderzocht. Hiervan
zal de ambtenaar een rapport van bevindingen moeten opmaken. Het is belangrijk
dat een dergelijk rapport van foto’s of ander bewijsmateriaal wordt voorzien.
Bij de voorbereiding van een besluit moet immers worden voldaan aan het
zorgvuldigheidsbeginsel.Het kan een keuze zijn van het bestuursorgaan om niet over te gaan tot
handhaven. De met de wet strijdige situatie wordt dan gedoogd. Is een
bestuursorgaan op de hoogte van de overtreding, maar wordt er geen actie nomen,
dan is er sprake van passief gedogen. Het toepassen van bestuursdwang is een
bevoegdheid, geen absolute verplichting. Een gemeente heeft dus de mogelijkheid
om het belang van de handhaving door middel van bestuursdwang af te wegen tegen
andere belangen, zoals de mogelijkheid om een andere bestuursrechtelijke sanctie
in te zetten of over te gaan tot het gedogen. Deze vrijheid is echter
betrekkelijk. Uit jurisprudentie blijkt dat er een beginselplicht tot handhaving
bestaat. Bijvoorbeeld: ABRS 22 maart 2001, BR2001/778, Dwangsom Camping Nunspeet
. Enkel in geval van bijzondere omstandigheden kan van handhavend optreden
worden afgezien. Het is goed dit te beseffen. Indien er namelijk een veelheid
aan regelgeving binnen een gemeente bestaat, en de gemeente wordt op handhaving
van die regels aangesproken, is zij in beginsel dus verplicht hier gevolg aan te
geven. De handhaafbaarheid speelt dus een grote rol bij het opstellen van
regels.Kabinetsstandpunt “Naar een veilige samenleving”In oktober 2002 is door de ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en Justitie het programma “Naar een veilige samenleving”
naar de Tweede Kamer gezonden [Kamerstukken II, 2002-2003, 28 684, nr 1.]. In
dit programma wordt aangegeven welke concrete doelstellingen op het gebied van
de veiligheid van het publieke domein het kabinet voor 2006 nastreeft en hoe het
kabinet die doelstellingen wil bereiken.In het programma wordt door het kabinet een lans gebroken voor versterking van
de bestuurlijke handhaving met betrekking tot de kleine ergernissen in het
publieke domein. “Naar een veilige samenleving” stelt dat gemeenten een
“bijzondere verantwoordelijkheid en een zelfstandige rol” hebben “bij het
verbeteren van de veiligheidssituatie die gestalte krijgt op lokaal en
wijkniveau, in de woon en leefomgeving van de burgers”. Gemeenten zijn
verantwoordelijk voor en worden aangesproken op het organiseren van integraal
veiligheidsbeleid, maar beschikken over onvoldoende bestuursrechtelijke
instrumenten om dat beleid integraal te handhaven. Vooral de gemeente (en niet
zozeer de politie) wordt door de burger aangesproken op overlast en verloedering
van het straatbeeld (kleine ergernissen). Verloedering scoort hoog als oorzaak
van gevoelens van onveiligheid bij burgers. Het kabinet wil hier iets aan doen
door het bestuurlijke toezicht en de handhaving in het publieke domein te
versterken middels de invoering van de bestuurlijke boete voor kleine
ergernissen.Bestuurlijk instrumentarium gemeentenGemeenten hebben in het kader van toezicht en handhaving reeds een aantal
bestuursrechtelijke instrumenten ter beschikking. Voor de bestuursrechtelijke
instrumenten waarover gemeenten beschikken geldt een scheiding in sancties die
erop zijn gericht de ontstane situatie in de gewenste situatie te herstellen
(herstelsancties) en sancties die primair zijn bedoeld om bestraffend op te
treden (punitieve sancties). Bij de herstelsancties gaat het om bestuursdwang
[is voor gemeenten geregeld in artikel 125 Gemeentewet] en dwangsom
[gemeentelijke bevoegdheid op grond van artikel 136 Gemeentewet.]. Deze sancties
kunnen alleen worden ingezet in situaties waarin herstel daadwerkelijk mogelijk
is, zoals het terugbrengen van een bouwwerk in de oorspronkelijke staat. Het
intrekken van een begunstigend besluit (vergunning, ontheffing, subsidie)
[Onderscheid kan worden gemaakt tussen het intrekken van een begunstigend
besluit als sanctie en anderszins, bijvoorbeeld wegens gewijzigde
beleidsinzichten of veranderende omstandigheden.] is een voorbeeld van de tweede
categorie. De meeste normen die verloederingsfeiten en onveiligheidsgevoelens
van burgers moeten tegengaan lenen zich niet voor handhaving via dwangsom of
bestuursdwang. Of het herstel is feitelijk niet mogelijk (denk aan
geluidsoverlast), óf het herstel zélf, dan wel de controle daarop, leveren
problemen op (denk aan een last onder dwangsom tot het niet meer voortijdig
plaatsen van vuilniszakken op straat, die wekelijks gecontroleerd zou moeten
worden).In mei 2004 heeft de VNG het concept wetsvoorstel bestuurlijke boete kleine
ergernissen ontvangen van de ministers van BZK en Justitie met het verzoek
hierop te reageren. In het concept wetsvoorstel wordt een stelsel voorgesteld
waarin het mogelijk wordt gemaakt dat het gemeentebestuur desgewenst bevoegd
wordt tot het opleggen van een bestuurlijke boete in reactie op overtreding van
specifieke bij of krachtens formele wet als beboetbare feiten aangewezen
APV-normen. Er is dus sprake van een keuze tussen invoering en geen invoering
van de bestuurlijke boete.Heeft een gemeente de bestuurlijke boete ingevoerd dan kan zij te allen tijde
besluiten de bestuurlijke boete weer af te schaffen. Een besluit van de raad tot
intrekking van het besluit tot invoering van de bestuurlijke boete treedt echter
niet eerder in werking dan na negen maanden na de bekendmaking van het
intrekkingsbesluit. Bij het opstellen van de feitenlijst die onder de reikwijdte
van de bestuurlijke boete worden gebracht is vooralsnog de model-APV van de VNG
als uitgangspunt genomen. Verkeersdelicten, met uitzondering van fout-parkeren,
zullen volgens dit voorstel niet onder de bestuurlijke handhaving worden
gebracht. Zoals gezegd wordt de lijst met beboetbare feiten door de formele
wetgever vastgesteld (bij algemene maatregel van bestuur). Gemeenten kunnen de
lijst dus niet aanpassen aan de lokale situatie.De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete wordt uitgeoefend
door het college. Deze bevoegdheid wordt evenwel uitgeoefend door de
burgemeester, indien de toepassing van dit middel dient tot handhaving van
regels welke hij uitvoert.Tegen de boete-oplegging staat de rechtsgang van de Algemene wet bestuursrecht
open. De boete dient door een bestuurlijk toezichthouder in dienst van de
gemeente, die tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is, te worden opgelegd.
Mandateren van deze bevoegdheid aan particuliere toezichthouders is niet
toegestaan. De opbrengsten van de boeten komen toe aan de gemeenten. Gemeenten
zijn zelf verantwoordelijk voor de incasso en de registratie van opgelegde
boeten (daarbij kunnen ze eventueel externen, zoals bijvoorbeeld het Centraal
Justitieel Incassobureau, inschakelen).In de Memorie van Toelichting bij het concept wetsvoorstel wordt inzicht gegeven
in de financiële implicaties van de introductie van het handhavingsinstrument.
De cijfers die hierin worden genoemd geven aan dat tegenover iedere euro aan
opbrengsten er 2,5 euro aan investeringen staat. In onze reactie op het
wetsvoorstel hebben wij aangegeven dat dit naar onze mening niet acceptabel is.
Om de verhouding tussen investering en opbrengst rechter te trekken hebben wij
er voor gepleit om ook bepaalde verkeersdelicten (waaronder
snelheidsovertredingen) onder de reikwijdte van de bestuurlijke boete te
brengen.Voor wat betreft de verkeershandhaving is er een wetsvoorstel in voorbereiding
voor het introduceren van de bestuurlijke boete voor fout parkeren en stilstaan.
Hierin wordt aan gemeenten de bevoegdheid toegekend om een bestuurlijke boete op
te leggen voor “fout parkeren” en “stilstaan”. Deze twee overtredingen, die
thans in de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Wahv), oftewel de Wet Mulder, zijn opgenomen, kunnen worden gekenschetst als
zogenaamde neutrale ordeningsfeiten. Voor de lokale overheden betekent de
bevoegdheid bij deze feiten in punitieve zin op te treden evenwel een belangrijk
instrument voor de handhaving van het eigen parkeerbeleid.Dit sluit aan bij de brief die op 15 november 2001 door de ministers van BZK,
Justitie en V&W aan de Tweede Kamer is gezonden. Hierin is geconcludeerd dat
een bestuurlijke boete voor verkeersovertredingen die wordt opgelegd door het
lokale bestuur, beperkt dient te blijven tot normatief neutrale ordeningsfeiten.
Ernstige verkeersfeiten (waaronder snelheidsovertredingen) dienen daarom te
worden uitgesloten. Deze conclusie komt overeen met het standpunt Handhaven op
Niveau [Kamerstukken II 1999/2000, 26800 VI, nr. 67.], waarin het kabinet heeft
aangegeven dat invoering van de bestuurlijke boete aan de rand van de harde kern
van het strafrecht onder omstandigheden een gewenste aanvulling kan zijn op de
handhavingbevoegdheden. Op basis hiervan heeft het kabinet geconcludeerd dat de
invoering van een door het lokale bestuur op te leggen bestuurlijke boete
gewenst is voor een tweetal verkeersovertredingen te weten: “fout parkeren” en
“stilstaan”.Ten aanzien van de overige verkeersfeiten wijst de regering er op dat hiervoor
reeds een uiterst effectief functionerend systeem van bestuurlijke handhaving is
neergelegd in de Wet Mulder. In tegenstelling tot parkeren, dat vaak al door
gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren wordt gehandhaafd, verwacht het
kabinet geen verbetering van de handhaving van de overige verkeersfeiten als die
worden overgebracht naar het lokale niveau. Uitgangspunt van dit systeem is dat
de verkeershandhaving eenduidig herkenbaar is voor de weggebruikers. Indien per
gemeente verschillende prioriteiten worden gehanteerd, vermindert de
effectiviteit van de handhavende overheid. Politie en OM kunnen de benodigde
eenduidigheid bevorderen. Versnippering van de handhaving over de
gemeentebesturen betekent dat deskundigheid verloren gaat en duur moet worden
binnengehaald. Het risico is groot dat dit ten koste gaat van de handhaving van
de lastig handhaafbare normen. Politie en Justitie zullen hun invloed op de
prioritering van de te handhaven normen moeten inleveren. Bovendien zullen
gemeenten bij de verwerking van de boeten geen gebruik kunnen maken van de
schaalvoordelen die gelden indien deze verkeersfeiten landelijk uniform worden
afgedaan. De doelmatigheid van de verkeershandhaving zal dan verloren gaan. De
politie moet actief blijven op de weg, zowel met het oog op verkeersveiligheid
als met het oog op andere politietaken. Voor effectieve en efficiënte handhaving
rond ernstige verkeersmisdrijven als grove snelheidsovertredingen en agressief
rijgedrag is een speciaal toegeruste en niet aan een bepaald gemeentelijk
territoir gevonden handhavingorganisatie onontbeerlijk.In gemeenten waar gekozen wordt voor invoering van de bestuurlijke boete krijgt
het gemeentebestuur voor wat betreft de aanpak van de kleine ergernissen het
primaat bij de handhaving in de publieke ruimte en neemt de rol van de politie
hierbij af. Daarbij zal de lijn zijn dat waar gekozen is voor bestuurlijke
beboeting, de politie niet meer stelselmatig aandacht besteedt aan kleine
ergernissen en het bestuur een 24-uurs beschikbaarheid van de bestuurlijke
toezichthouders waarborgt. De politie blijft wel bevoegd om, waar nodig,
strafrechtelijk op te treden tegen de overtreding van de APV-normen. Veel
overtredingen in het publieke domein worden gepleegd door daders van wie de
identiteit niet bekend is. Om een voorziening te treffen voor deze zogenaamde
“anonieme daderproblematiek” wordt gekozen voor aansluiting bij het wetsvoorstel
Wet op de uitgebreide identificatieplicht: toezichthouders in het publiek domein
krijgen de bevoegdheid de identificatie van de betrokkene te vorderen. De eis
dat de toezichthouder tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is, complementeert
het geheel aan bevoegdheden om de bestuurlijke boete te effectueren. Mocht niet
voldaan worden aan het verzoek van de toezichthouder om inzage te verlenen in
het identiteitsbewijs, dan kan de toezichthouder optreden als buitengewoon
opsporingsambtenaar en hiervan een proces-verbaal opmaken.Artikel 6.1 StrafbepalingOp grond van artikel 154 van de Gemeentewet kan de gemeenteraad op overtreding
van zijn verordeningen straf stellen. Deze straf mag niet zwaarder zijn dan
hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie,
al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van
het Wetboek van Strafrecht (WvSr) zijn de maxima van de zes boetecategorieën
opgenomen. Het maximum van een boete van de eerste categorie bedraagt euro 225
en van de tweede categorie euro 2250. Het is overigens uiteindelijk de
strafrechter die de soort en de maat van de straf in een concreet geval bepaalt,
tot de grens van de door de gemeenteraad gekozen boetecategorie. Hierbij dient
de rechter op grond van artikel 24 WvSr rekening te houden met de draagkracht
van de verdachte. Het algemeen geldende minimum van de geldboete bedraagt euro 2
(artikel 23, tweede lid, WvSr).De Gemeentewet heeft aan de gemeenteraad de keuze gelaten op overtreding van
verordeningen geldboete te stellen van de eerste óf de tweede categorie. De
gemeenteraad heeft daarbij de ruimte om binnen de verordening onderscheid te
maken naar bepalingen waar bij overtreding een straf van de eerste dan wel van
de tweede categorie op staat. Uiteraard kan in de APV ook worden gekozen voor
een enkele strafmaat. De gemeente verliest dan echter de mogelijkheid om
scheiding aan te brengen tussen lichte en zwaardere overtredingen. Zie hierover
de toelichting onder het kopje Uitgangspunten bij een keuze tussen de tweede en
de eerste geldboetecategorie. Het is niet mogelijk om van deindeling in
boetecategorieën af te wijken, bijvoorbeeld door een maximumboete van euro 1000
te stellen.Strafbaarheid rechtspersonenOp grond van artikel 91 jo. artikel 51 WvSr. vallen ook rechtspersonen onder de
werking van gemeentelijke strafbepalingen. Bij veroordeling van een
rechtspersoon kan de rechter een geldboete opleggen tot ten hoogste het bedrag
van de naasthogere categorie “indien de voor het feit bepaalde boetecategorie
geen passende bestraffing toelaat” (artikel 23, zevende en achtste lid WvSr).
Dat betekent dat voor overtredingen van de APV door een rechtspersoon de rechter
de mogelijkheid heeft een boete van de derde categorie op te leggen (€ 4500
).MedebewindsvoorschriftenIn bijzondere wetten wordt aan gemeenten vaak de bevoegdheid gegeven of de
verplichting opgelegd om nadere voorschriften vast te stellen. Ook de
strafbaarstelling van de overtreding van deze gemeentelijke voorschriften is
veelal in deze wetten opgenomen. De opsomming in het eerste en tweede lid van
dit artikel bevatten dan ook geen in deze verordening opgenomen voorschriften,
op overtreding waarvan straf is bedreigd in de bijzondere wet. Deze
voorschriften zijn de onder onderin afdeling 2.5 Bepalingen ter bestrijding van
heling van goederen opgenomen artikelen met uitzondering van artikel 2.5.6.
Overtreding van deze voorschriften is strafbaar gesteld in de artikelen 437 en
437ter van het WvSr (boete van de tweede respectievelijk derde categorie).Hechtenis?Het zal zelden voorkomen dat voor overtreding van een APV-bepaling hechtenis
wordt opgelegd, zeker nu ernaar gestreefd wordt de korte vrijheidsstraf nog meer
terug te dringen “ten gunste” van de geldboete. Toch is in het eerste lid van
dit artikel de mogelijkheid van hechtenis opgenomen omdat niet bij voorbaat kan
worden uitgesloten dat in bepaalde (uitzonderings)gevallen (bijvoorbeeld in het
geval van recidive) de rechter behoefte heeft aan de mogelijkheid tot oplegging
van een vrijheidsstraf.Op overtreding van de in het tweede lid van dit artikel genoemde - in de eerste
geldboetecategorie ingedeelde - bepalingen, is echter geen hechtenis gesteld,
omdat het hier lichte overtredingen betreft.Strafbaarstelling niet-naleving nadere regels en vergunningsvoorschriftenNiet alleen de overtreding van in de verordening opgenomen bepalingen wordt in
dit artikel met straf bedreigd. In een aantal bepalingen wordt aan het college
de bevoegdheid gedelegeerd nadere regels te stellen. Ook de overtreding hiervan
levert een strafbaar feit op. Dit geldt ook voor de overtreding van krachtens
artikel 1.4 van de model-APV gegeven beperkingen en voorschriften bij een
vergunning of een ontheffing.Formeel levert dit laatste een overtreding van artikel 1.4, tweede lid, op.
Hierin is de verplichting opgenomen dat degene aan wie krachtens de APV een
vergunning of ontheffing is verleend, verplicht is de daaraan verbonden
voorschriften en beperkingen na te komen.Wabo De vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg (artikel 2:11) valt
bij inwerkingtreding van de Wabo onder de Wabo. Zie resp. artikel 2.2, eerste
lid onder d van de Wabo. Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg (artikel
2:10) kan neerkomen op het opslaan van roerende zaken als bedoeld in artikel 2.2
onder j en k van de Wabo, bijvoorbeeld als het gaat om de tijdelijke opslag van
puin of bouwmaterialen in containers. Een ontheffing daarvoor valt dan onder de
Wabo en wordt aangemerkt als een omgevingsvergunning. Artikel 2.3 van de Wabo
verbiedt het handelen in strijd met een voorschrift van een omgevingsvergunning
op grond van artikel 2:10, 2:11 APV.Via artikel 5.4 van de Invoeringswet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is
de Wet economische delicten van toepassing op handelen zonder of in strijd met
deze drie vergunningen. De strafbepalingen van de APV zijn er dus niet op van
toepassing. JurisprudentieAanvullingen op de artikelen 424 (baldadigheid op of aan de weg) en art. 426
WvSr (belemmering van een ander in zijn vrijheid van beweging op de weg, zich
opdringen aan een ander, hinderlijk volgen) door gemeentelijke voorschriften
(artikel 2.4.7 tot en met 2.4.10) zijn toelaatbaar (HR 26 februari 1957, NJ
1957, 253 (APV Eindhoven).Het staat de gemeentelijke wetgever vrij aanvullende regelen te geven tot het
tegengaan van hinderlijke geluiden. Artikel 4.1.7 APV is een toegestane
aanvulling op artikel 431 WvSr (rumoer of burengerucht waardoor de nachtrust kan
worden verstoord) (HR 26 oktober 1954, NJ 1954, 779 (APV Amsterdam).Artikel 6.2 ToezichthoudersIn dit artikel worden de toezichthouders aangewezen overeenkomstig modelbepaling
90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving (Adr). De basis voor
deze bevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de Awb. In dit hoofdstuk zijn
algemene regels gegeven voor de bestuursrechtelijke handhaving van algemeen
geldende rechtsregels en individueel geldende voorschriften. Afdeling 1 van dit
hoofdstuk geeft regels voor het toezicht. NB: Dit artikel is in 2002 hernummerd
van 6.1a in 6.2. Het oude artikel 6.2 (opsporingsambtenaren) is bij lbr. 98/192
vervallen verklaard. Aangezien buitengewone opsporingsambtenaren hun aanwijzing
aan het Wetboek van Strafvordering ontlenen is een nadere regeling in de APV
niet (meer) nodig. De aanwijzing als toezichthouder in de APV is de grondslag
voor het hebben van opsporingsbevoegdheid. Zie verder de toelichting onder het
kopje Opsporingsambtenaren.Aanwijzen toezichthoudersToezichthouders zijn personen die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast
zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens enig wettelijk voorschrift (artikel 5:11 Awb). De aanwijzing van
toezichthouders kan derhalve in de APV plaatsvinden. Een deel van de
toezichthouders wordt in de APV zelf aangewezen (dit is noodzakelijk indien een
toezichthouder tevens opsporingsbevoegdheden dient te krijgen. Zie de
toelichting hierna onder opsporingsambtenaren). Hiernaast kunnen toezichthouders
door het college dan wel de burgemeester worden aangewezen.Politieambtenaren zijn alleen te beschouwen als toezichthouders voorzover zij
bij of krachtens een bijzondere wet als zodanig zijn aangewezen. Artikel 2 van
de Politiewet, dat een algemene omschrijving van de politietaak bevat, kan niet
worden beschouwd als een wettelijk voorschrift in de zin van het artikel.Toezichthouders kunnen zowel individueel als categoraal worden aangewezen. Bij
een individuele aanwijzing worden personen met toezicht belast door hen met name
te noemen of door aanduiding van hun functie. Bij een categorale aanwijzing
wordt in het aanwijzingsbesluit veelal de dienst genoemd waartoe de met toezicht
belaste personen behoren.Een toezichthouder dient zich, indien gevraagd, te kunnen legitimeren (artikel
5:12 Awb). Het legitimatiebewijs wordt uitgegeven door het bestuursorgaan onder
verantwoordelijkheid waarvan de toezichthouder werkzaam is. Het in artikel 5:12,
derde lid, van de Awb genoemde model van het legitimatiebewijs is vastgesteld
bij de Regeling model legitimatiebewijs toezichthouders Awb (Stcrt. 2000, 131).
Deze regeling bevat geen echt model, maar een opsomming van alle elementen die
in ieder geval op het legitimatiebewijs moeten zijn opgenomen en een voorbeeld
van een legitimatiebewijs.Het evenredigheidsbeginselIn artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd. Een toezichthouder
mag zijn bevoegdheid slechts uitoefenen voorzover dit redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een toezichthouder kan derhalve niet
te allen tijde gebruik maken van alle bevoegdheden die in de Awb standaard aan
toezichthouders worden toegekend. Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden
of het voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend
hiervoor is de aard van het voorschrift op de naleving waarvan een
toezichthouder moet toezien.Bevoegdheden toezichthouderIn de artikelen 5:15 tot en met 5:19 Awb worden bevoegdheden aan toezichthouders
toegekend. In artikel 5:14 is de mogelijkheid opgenomen om aan een
toezichthouder minder bevoegdheden toe te kennen. Zo is op voorhand vaak al
duidelijk welke bevoegdheden voor het uitoefenen van toezicht niet relevant zijn
of per definitie onevenredig.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
“Plaats” is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
(bedrijfs)terreinen, maar ook (bedrijfs)gebouwen. Dat de Awb een uitzondering
maakt voor het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner vloeit
voort uit het in artikel 12 van de Grondwet vastgelegde “huisrecht”. Op grond
hiervan is voor het binnentreden van woningen zonder toestemming van de bewoner
steeds een grondslag in een bijzondere wet vereist. Voor de handhaving van
gemeentelijke verordeningen is de basis voor het binnentreden zonder toestemming
van de bewoner gelegd in artikel 149a van de Gemeentewet. Op grond van dit
artikel kan aan toezichthouders deze bevoegdheid worden toegekend, indien het
gaat om het toezicht op de naleving van bij verordening gegeven voorschriften
die strekken tot handhaving van de openbare orde of veiligheid of bescherming
van het leven of de gezondheid van personen. In artikel 6.3 van de model-APV
wordt deze bevoegdheid aan toezichthouders toegekend. In de Algemene wet op het
binnentreden (Awbi) zijn de vormvoorschriften gegeven die bij het binnentreden
van een woning in acht genomen moeten worden. In de toelichting op artikel 6.3
van de model-APV zal nader op de Awbi worden ingegaan.De bevoegdheid tot het betreden van plaatsen houdt niet tevens in de bevoegdheid
tot het doorzoeken van die plaatsen. De Awb geeft toezichthouders dus niet de
bevoegdheid om willekeurig kasten, laden en andere bergplaatsen te openen. In
gevallen waarin die bevoegdheid niettemin noodzakelijk is, dient deze te worden
verschaft door de bijzondere wetgever.Artikel 5:16 Awb geeft de toezichthouder de bevoegdheid om inlichtingen te
vorderen. Op grond van artikel 5:20 Awb is een ieder ook verplicht deze
inlichtingen te verstrekken, behoudens een aantal uitzonderingen dat terug te
voeren is op het beroepsgeheim.In de artikelen 5:17 tot en met 5:19 Awb worden aan toezichthouders de
bevoegdheden verleend om inzage te vorderen van zakelijke gegevens en bescheiden
en om zaken en vervoermiddelen te onderzoeken.Bijzondere wettenBijzondere wetten die de raad bevoegd verklaren of verplichten tot het maken van
verordeningen, kunnen op het punt van de aanwijzing van toezichthoudende
ambtenaren een eigen regeling bevatten. Die aanwijzing heeft doorgaans tot
gevolg dat de aangewezen ambtenaar bepaalde (toezicht)bevoegdheden krijgt.Zo heeft de aanwijzing als bedoeld in artikel 18.4, derde lid, van de Wet
milieubeheer (Wm) tot gevolg dat de aangewezen ambtenaar de bevoegdheid van
artikel 18.5 van de Wm het binnentreden in een woning zonder toestemming van de
bewoner met betrekking tot gevaarlijke afvalstoffen verkrijgt.Ook in artikel 100 van de Woningwet is aan toezichthouders de bevoegdheid
toegekend om een woning binnen te treden zonder toestemming van de
bewoners.In bijzondere wetten kan van de bepalingen van de Awb worden afgeweken. Zo
hebben toezichthouders in het kader van de Wet op de Ruimtelijke Ordening op
grond van artikel 69 van deze wet slechts toegang tot terreinen tussen
zonsopgang en zonsondergang. “Terreinen” is daarbij een beperkter begrip dan
“plaatsen” van artikel 5:15 Awb. Zo vallen alle gebouwen - dus ook
bedrijfsgebouwen - hier buiten.Toezicht en opsporingDe meeste bepalingen van de model-APV bevatten ge- en verboden. Op de naleving
hiervan dient te worden toegezien en bij overtreding dient te worden opgetreden.
Dit kan op twee manieren gebeuren: bestuursrechtelijk - door onder andere het
toepassen van bestuursdwang dan wel het opleggen van een dwangsom - en
strafrechtelijk. Voor beide vormen van handhaving dienen personen te worden
aangewezen met toezichthoudende respectievelijk opsporingsbevoegdheden. Alleen
voor de aanwijzing van de toezichthouders is een bepaling opgenomen in de model
APV. De opsporingsambtenaren worden aangewezen in de artikelen 141 en 142 van
het Wetboek van Strafvordering (WvSv).Het onderscheid tussen toezicht en opsporing is van belang, aangezien er een
onderscheid bestaat, zowel naar inhoud als naar de voorwaarden waaronder zij op
grond van de wet kunnen worden uitgeoefend. Het kenmerkende onderscheid tussen
beide is dat bij toezicht op de naleving geen sprake hoeft te zijn van enig
vermoeden van overtreding van een wettelijk voorschrift en bij opsporing wel.
Ook zonder dat vermoeden heeft het bestuur de taak na te gaan of bijvoorbeeld de
voorschriften van een vergunning in acht worden genomen. Indien mocht blijken
dat in strijd met het voorschrift wordt gehandeld, hoeft dit ook niet
automatisch te leiden tot een strafrechtelijke vervolging. Het hanteren van
bestuursrechtelijke middelen zoals het intrekken van de vergunning of het
toepassen van bestuursdwang vormen in veel gevallen een meer passende
reactie.Ook al is de uitoefening van het toezicht niet gebonden aan het bestaan van
vermoeden dat een wettelijk voorschrift is overtreden, toch kan hiervan wel
blijken bij het toezicht. Op dat moment wordt de vraag naar de verhouding tussen
de toezichthoudende en opsporingsbevoegdheden van belang, in het bijzonder
wanneer beide bevoegdheden in dezelfde persoon zijn verenigd. Beide bevoegdheden
kunnen naast elkaar worden toegepast, zolang gezorgd wordt dat de bevoegdheden
die samenhangen met het toezicht en de bevoegdheden die samenhangen met de
opsporing worden gebruikt waarvoor ze zijn toegekend. Op het moment dat toezicht
overgaat in opsporing is het derhalve zaak er voor te zorgen dat de waarborgen
die aan de verdachte toekomen in het kader van de opsporing in acht worden
genomen.De voornaamste verschillen tussen toezicht en opsporing zijn de volgende.- Toezicht heeft betrekking op de naleving van de voorschriften die tot burgers
en bedrijven zijn gericht en heeft vaak preventieve werking. Opsporing dient
gericht te zijn op strafrechtelijke afdoening. - Toezicht is een bestuurlijke activiteit en wordt derhalve genormeerd door de
Algemene wet bestuursrecht (Awb). De opsporing wordt geregeld in het WvSv. OpsporingsambtenarenIn de artikelen 141 en 142 WvSv worden de met de opsporing van strafbare feiten
belaste ambtenaren genoemd. De in artikel 141 genoemde ambtenaren hebben een
opsporingsbevoegdheid die in principe voor alle strafbare feiten geldt (algemene
opsporingsbevoegdheid). Dit geldt onder andere voor de ambtenaren van de
regiopolitie. Artikel 142 betreft de buitengewone opsporingsambtenaren die in de
regel een opsporingsbevoegdheid hebben voor een beperkt aantal strafbare feiten
(beperkte opsporingsbevoegdheid).Op basis van artikel 142, lid 1, onder c, WvSv hebben de volgende - voor de APV
relevante - personen opsporingsbevoegdheid:
personen die bij bijzondere wetten met de opsporing van de daarin
bedoelde strafbare feiten worden belast en
personen die bij verordening zijn belast met het toezicht op de naleving
van die verordening, een en ander voorzover het die feiten betreft en
die personen zijn beëdigd.
Tot de eerste groep behoren bijvoorbeeld ambtenaren van bouw- en woningtoezicht.
De grondslag van de opsporingsbevoegdheid ligt in de Woningwet. De tweede groep
betreft de toezichthouders die in de gemeentelijke verordeningen als zodanig
worden aangewezen. De aanwijzing dient in de APV te geschieden aangezien artikel
142, eerste lid, sub c, WvSv geen delegatie van de aanwijzingsbevoegdheid
toestaat. Tot deze groep behoren bijvoorbeeld milieu en parkeerwachters, belast
met het toezicht op de desbetreffende autonome bepalingen in de APV.Aangezien buitengewone opsporingsambtenaren hun aanwijzing aan het WvSv
ontlenen, is een nadere regeling in de APV niet mogelijk. De aanwijzing als
toezichthouders in de APV is de grondslag voor de aanwijzing als buitengewoon
opsporingsambtenaar. De opsporingsbevoegdheid van de buitengewone
opsporingsambtenaren beperkt zich tot die zaken waarvoor zij toezichthouder
zijn. De personen die op grond van dit artikel worden aangewezen, dienen op
grond van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar aan de volgende
voorwaarden te voldoen:
zij dienen te voldoen aan de eisen van vakbekwaamheid en
betrouwbaarheid;
zij dienen te zijn beëdigd door het College van Procureurs Generaal
(volgens art. 18, eerste lid, van het Besluit buitengewoon
opsporingsambtenaar).
De akte van beëdiging bevat een aantal gegevens met betrekking tot de
buitengewoon opsporingsambtenaar, waaronder in ieder geval de feiten tot de
opsporing waarvoor de opsporingsbevoegdheid geldt. De akte wordt op naam van de
desbetreffende ambtenaar gesteld en na de beëdiging aan hem uitgereikt. De akte
wordt voor vijf jaar afgegeven. Hierna kan hij worden verlengd, mits de
ambtenaar nog voldoet aan de eisen van vakbekwaamheid en betrouwbaarheid.Gemeentelijke verordeningen en opsporingAan opsporingsambtenaren kan op grond van artikel 149a van de Gemeentewet, met
inachtneming van de Awbi, de bevoegdheid tot het binnentreden van woningen
worden verleend (zie verder de toelichting bij artikel 6.3). Hun overige
opsporingsbevoegdheden ontlenen zij aan het WvSv. De gemeenteraad heeft
hiernaast niet de bevoegdheid om andere opsporingsbevoegdheden te creëren.
Ingevolge artikel 1 WvSv mag bij gemeentelijke verordening geen regeling worden
gegeven omtrent de opsporing of het bewijs van de in die verordening strafbaar
gestelde feiten.Ook in een aantal bijzondere wetten worden opsporingsambtenaren aangewezen. Dit
is met name van belang voor de, in deze verordening opgenomen,
medebewindsvoorschriften. Een speciale regeling geldt voor de op de artikelen
437 en 437ter van het WvSr gebaseerde en in afdeling 2.5 bepalingen ter
bestrijding van heling van goederen opgenomen bepalingen. De in de artikelen 551
en 552 van het WvSv geregelde opsporings- en toezichtbevoegdheden komen reeds
toe aan de algemene opsporingsambtenaren als bedoeld in artikel 141 WvSv. Gezien
de bijzondere materie is het in het algemeen niet zinvol om ook nog eens
buitengewone opsporingsambtenaren aan te wijzen.Toezichthoudende ambtenaren belasten met opsporing?Gezien het voorgaande zijn toezichthoudende ambtenaren vanuit hun aanstelling in
hun functie niet automatisch belast met opsporing. Dit zal in veel gevallen ook
niet nodig zijn. Veelal kan volstaan worden met toezichthoudende bevoegdheden.
De aanwijzing hoeft dan niet direct in de verordening te geschieden (art.6.2,
eerste lid), maar kan aan het college worden gedelegeerd (tweede lid). Indien
namelijk de handhaving van bepaalde wettelijke voorschriften voornamelijk
bestuursrechtelijk geschiedt (bestuursdwang, dwangsom), is het niet nodig om te
beschikken over opsporingsbevoegdheden. Dit is pas vereist indien men
strafrechtelijk wil gaan handhaven. In die situatie is het vaak ook niet
noodzakelijk om alle toezichthouders opsporingsbevoegdheden te geven. Veelal kan
worden volstaan met één of enkele opsporingsambtenaren. Ook kan soms de hulp
ingeroepen worden van een algemeen opsporingsambtenaar (ambtenaar van
politie).Artikel 6.3 Binnentreden woningenAlgemeenHet is soms noodzakelijk dat personen die belast zijn met het toezicht op de
naleving dan wel de opsporing van overtredingen van de model-APV bepaalde
plaatsen kunnen betreden. In artikel 5:15 van de Awb is deze bevoegdheid aan
toezichthouders reeds toegekend voor alle plaatsen met uitzondering van woningen
zonder toestemming van de bewoners. De woning geniet extra bescherming op basis
van artikel 12 van de Grondwet, dat het zogenaamde “huisrecht” regelt. Het
betreden van de woning zonder toestemming van de bewoner is daarom met veel
waarborgen omkleed. Op het betreden van een woning met toestemming van de
bewoner zijn deze waarborgen niet van toepassing, al gelden daar wel, zij het
wat beperktere, vormvoorschriften van de Awbi (zie de toelichting , Algemene wet
op het binnentreden (Awbi), a. vormvoorschriften). In de toelichting bij artikel
6.1a is reeds ingegaan op de bevoegdheid om alle plaatsen te betreden met
uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoners.De bevoegdheid voor het binnentreden zonder toestemming van de bewoner kent drie
elementen:
de bevoegdheid tot binnentreden dient bij of krachtens de wet te zijn
verleend;
de personen aan wie de bevoegdheid is verleend dienen bij of krachtens
de wet te worden aangewezen;
er dienen bepaalde vormvoorschriften in acht te worden genomen.
Zowel het verlenen van de bevoegdheid tot het binnentreden als het aanwijzen van
de personen die mogen binnentreden dient bij of krachtens de wet te gebeuren. In
vele wetten zijn dan ook binnentredingsbevoegdheden opgenomen, zoals in artikel
100 van de Woningwet. Deze bevoegdheden zijn vooral toegekend aan ambtenaren of
personen die belast zijn met een opsporings- of toezichthoudende taak in het
kader van de wetshandhaving. Voorts bestaan bevoegdheden tot binnentreden voor
de uitvoering van rechterlijke taken en bevelen, de uitoefening van
bestuursdwang, de handhaving van de openbare orde, ter bescherming van de
volksgezondheid en ter uitvoering van noodwetgeving.Artikel 149a van de Gemeentewet geeft de gemeenteraad de bevoegdheid om bij
verordening personen aan te wijzen die woningen mogen binnentreden zonder
toestemming van de bewoner. Het moet dan gaan om personen die belast zijn met
het toezicht op de naleving of de opsporing van de overtreding van bij
verordening gegeven voorschriften die strekken tot handhaving van de openbare
orde of veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen.
In artikel 6.3 is gebruikgemaakt van deze bevoegdheid.Voor een aantal bepalingen in de model-APV wordt de bevoegdheid om een woning
zonder toestemming van de bewoner te betreden rechtstreeks ontleend aan een
bijzondere wet. Het betreft de volgende artikelen.
artikel 2.1.2.3 inzake betogingen, dat steunt op artikel 4 van de Wet
openbare manifestaties (WOM). In artikel 8 van de WOM wordt de
bevoegdheid tot het binnentreden van woningen en andere plaatsen
geregeld.
de artikelen 2.5.2 tot en met 2.5.6, de op de artikelen 437 en 437ter
van het WvSr gebaseerde gemeentelijke helingsvoorschriften. Artikel 552
van het WvSv bepaalt dat de in artikel 141 bedoelde opsporingsambtenaren
(dus niet de buitengewone opsporingsambtenaren) toegang tot elke plaats
hebben waarvan redelijkerwijs vermoed kan worden dat zij door een van de
daar genoemde ondernemers worden gebruikt; dit geldt zowel voor toezicht
als opsporing.
Algemene wet op het binnentreden (Awbi)a. VormvoorschriftenIn de Awbi zijn de vormvoorschriften opgenomen die een persoon die een woning
wil betreden in acht moet nemen. Hij dient:- zich te legitimeren (artikel 1 Awbi); - mededeling te doen van het doel van het binnentreden (artikel 1 Awbi); - te beschikken over een schriftelijke machtiging (artikel 2 Awbi); - verslag te maken van het binnentreden (artikel 10 Awbi). De in artikel 1 opgenomen voorschriften gelden voor iedere binnentreding, dus
ook indien dit gebeurt met toestemming van de bewoner. De artikelen 2 tot en met
11 van de Awbi gelden alleen als zonder toestemming van de bewoner wordt
binnengetreden. Degene die binnentreedt, dient te beschikken over een
machtiging. In deze machtiging is aangegeven in welke woning binnengetreden kan
worden. De Awbi gaat daarbij in beginsel uit van een machtiging voor een woning.
Zo nodig kunnen in de machtiging echter maximaal drie andere afzonderlijk te
noemen woningen worden opgenomen. De minister van Justitie heeft een model voor
de machtiging vastgesteld (opgenomen in de circulaire van het Ministerie van
Justitie, 15 augustus 1994, 452425/294).In artikel 3 van de Awbi wordt aangegeven wie een machtiging tot binnentreden
kunnen afgeven: de procureur-generaal bij het gerechtshof, de officier van
justitie en de hulpofficier van justitie hebben een algemene bevoegdheid hiertoe
gekregen. Hiernaast kan ook de burgemeester bevoegd zijn machtigingen te
verlenen. Dit is het geval indien het binnentreden in de woning in een ander
doel is gelegen dan in het kader van strafvordering (bijvoorbeeld bij
woningontruimingen).In artikel 5:27 van de Awb is voor het binnentreden zonder toestemming van de
bewoner bij de uitoefening van bestuursdwang een andere regeling opgenomen. De
bevoegdheid tot het afgeven van de machtiging is daar met uitsluiting van de in
de Awbi genoemde functionarissen bij hetzelfde bestuursorgaan gelegd dat de
bestuursdwang toepast. Dit betekent dat een college dat bestuursdwang wil
uitoefenen, ook de eventueel benodigde machtiging moet afgeven.Van het binnentreden dient na afloop een verslag opgemaakt te worden (artikel 10
Awbi). Een voorbeeldverslag is opgenomen in de circulaire van het ministerie van
Justitie van 15 augustus 1994, 452425/294.b. BevoegdhedenIn de Awbi wordt aan de binnentreder een aantal algemene bevoegdheden toegekend.
Degene die bevoegd is een woning zonder toestemming van de bewoner binnen te
treden, kan zich daarbij door anderen doen vergezellen (artikel 8, tweede lid,
Awbi). Dit is slechts toegestaan voorzover dit voor het doel waartoe wordt
binnengetreden vereist is en de machtiging dit uitdrukkelijk bepaalt. Deze
personen hoeven zelf niet te beschikken over een machtiging. Het aantal en de
hoedanigheid van de vergezellende personen moeten in het verslag worden vermeld;
de namen van deze personen hoeven niet vermeld te worden.Dat anderen de binnentreder kunnen vergezellen kan noodzakelijk zijn in het
belang van de veiligheid van de binnentreder, maar ook indien de nodige
werkzaamheden door mensen met een bepaalde vakbekwaamheid moeten worden
uitgevoerd.Artikel 9 van de Awbi bepaalt dat de binnentredende ambtenaar zich de toegang
kan verschaffen indien hij de woning of een deel daarvan afgesloten vindt. Dit
geldt ook indien de bewoner wel thuis is, maar zijn medewerking niet wil
verlenen. Hierbij kan degene die wil binnentreden zo nodig de hulp van de sterke
arm inroepen.c. Het begrip “woning”Het huisrecht strekt tot bescherming van het ongestoorde gebruik van de woning.
Het begrip woning omvat de ruimten die tot exclusief verblijf voor een persoon
of voor een beperkt aantal in een gemeenschappelijke huishouding levende
personen ingericht en bestemd zijn. Door het huisrecht wordt dus niet de
eigendom of de huur van een woning beschermd.Of een ruimte een woning is, wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke
kenmerken zoals de bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar
ook door de daaraan werkelijk gegeven bestemming. Woning is derhalve een ruim
begrip, ook een woonboot, stacaravan, tent en keet. kunnen hieronder worden
verstaan. Zelfs een hotelkamer kan onder het begrip woning vallen. Een bepaalde
ruimte kan ook uit meer woningen bestaan. De verschillende kamers in een
woongroep gelden bijvoorbeeld als aparte woningen. Dit geldt ook voor een binnen
een woning gelegen kamer van een kamerbewoner.d. Spoedeisende situatiesArtikel 2, derde lid van de Awbi voorziet in de bevoegdheid om in uitzonderlijke
omstandigheden zonder machtiging en zonder toestemming de woning binnen te
treden. Dit is bijvoorbeeld het geval in situaties waarbij ernstig en
onmiddellijk gevaar voor de veiligheid van personen of goederen dreigt, zoals
bij de ontdekking op heterdaad van een geweldsdelict in een woning of de
aanwezigheid in een woning van een bewapend persoon die van zijn wapen gebruik
zou kunnen maken. De politieambtenaar die geen machtiging op zak heeft en die
terstond moet optreden, is dan voor het binnentreden niet op toestemming van de
bewoner aangewezen en is bevoegd om zonder toestemming binnen te treden. Men kan
ook denken aan gevallen waarin de belangen van de bewoner ernstig worden
aangetast. Hierbij kan worden gedacht aan ontdekking op heterdaad van een
inbraak in de woning. Indien de opsporingsambtenaar de bewoner, bijvoorbeeld als
gevolg van diens afwezigheid, niet om toestemming tot binnentreden kan vragen,
is hij bevoegd om ter bescherming van diens belangen zonder machtiging binnen te
treden. Onder deze omstandigheden bestaat er dus steeds de noodzaak om terstond
op te treden en is binnentreden zonder toestemming ÂŽn zonder machtiging
gerechtvaardigd.Op het binnentreden van een woning zonder toestemming van de bewoner, blijft ook
bij spoedeisende gevallen de Awbi zo veel mogelijk van toepassing. Het
spoedeisende karakter van de situatie is derhalve voornamelijk van invloed op
het hebben van een machtiging. Dat betekent dat deze bevoegdheid slechts kan
worden uitgeoefend door personen die bij of krachtens de wet bevoegd zijn
verklaard zonder toestemming van de bewoner binnen te treden. Van het
binnentreden zal een verslag moeten worden gemaakt.e. Mandaat is niet geoorloofdDe bevoegdheid machtigingen om binnen te treden af te geven, kan niet worden
gemandateerd. De machtiging voor het binnentreden in een woning zonder
toestemming vormt de basis voor het plegen van een inbreuk op de grondwettelijke
vrijheden van de bewoner. Op grond van artikel 10:3, eerste lid, van de Awb is
mandaatverlening geoorloofd, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald
of de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Gezien de zwaarte van deze
inbreuk is hier sprake van een bevoegdheid waarvan de aard zich tegen
mandaatverlening verzet (zie de parlementaire behandeling van de Awbi).f. De strafrechtelijke sanctieEen ambtenaar die zonder dat hij de bevoegdheid daartoe heeft of zonder dat hij
de vormvoorschriften in acht neemt, een woning, lokaal of erf betreedt, dient
zich op vordering van de rechthebbende direct te verwijderen. Het niet opvolgen
van deze vordering levert het ambtsmisdrijf van artikel 370 WvS. op.JurisprudentieDe tijdelijke afwezigheid van de bewoner, bijvoorbeeld wegens vakantie of opname
in een ziekenhuis, leidt er niet toe dat de ruimte het karakter van woning
verliest (HR 4 januari 1972, NJ 1972, 121).Met een woning verbonden ruimten die in het geheel niet voor bewoning zijn
bestemd en die van buitenaf via een eigen ingang kunnen worden betreden -
bijvoorbeeld een praktijkruimte of een winkel - vallen niet de bescherming van
het huisrecht. de bescherming van de woning vallen voorts niet de trappen en
portalen die tot een woning en andere lokaliteiten toegang geven (HR 16 december
1907, W 8633), dus ook - zo mag worden aangenomen - niet de gemeenschappelijke
trappen en portalen in een flatgebouw.Artikel 6.4 InwerkingtredingEerste lidIn het eerste lid van artikel 6.4 wordt geen tijdstip vermeld waarop de oude
verordening wordt ingetrokken. Dat is ook niet nodig. De datum waarop de nieuwe
verordening in werking treedt, is de datum waarop de oude verordening
vervalt.Tweede lidOp de inwerkingtreding van verordeningen is de regeling van artikel 142 van de
Gemeentewet van toepassing. Deze houdt in dat alle verordeningen in werking
treden op de achtste dag na bekendmaking, tenzij een ander tijdstip daarvoor is
aangewezen.Het is ook geoorloofd in de verordening te bepalen dat de dag van
inwerkingtreding door het college van burgemeester en wethouders zal worden
vastgesteld. Het alternatief luidt in dat geval:“Deze verordening treedt in werking op een door het college nader te bepalen
tijdstip.”De APV is een besluit van het gemeentebestuur op overtreding waarvan straf is
gesteld. Een dergelijk besluit wordt op dezelfde wijze bekendgemaakt als alle
overige besluiten van het gemeentebestuur die algemeen verbindende voorschriften
inhouden (artikel 139 Gemeentewet). Van belang is dat de gemeente gehouden is
dit besluit mee te delen aan het parket van het arrondissement waarin de
gemeente is gelegen (artikel 143 Gemeentewet.In verband met artikel 1 van het Wetboek van Strafrecht is het uiteraard niet
mogelijk aan de bepalingen van een strafverordening terugwerkende kracht te
verlenen.Artikel 6.5 OvergangsbepalingVan belang is in de overgangsbepalingen aan te geven of bestaande vergunningen,
ontheffingen, enz. al dan niet hun rechtskracht blijven behouden na de
inwerkingtreding van deze verordening. De overgangsbepaling zoals deze nu luidt,
is een verregaande vereenvoudiging van de oude regeling. Het betreft in dit
artikel besluiten, genomen krachtens de verordening bedoeld in artikel 6:4,
eerste lid, dus de oude verordening. De besluiten waar het om gaat zijn
vergunningen, ontheffingen (het oude eerste lid), voorschriften en beperkingen
(het oude tweede lid) als bedoeld in artikel 1:4 (het oude tweede lid), nadere
regels, beleidsregels en aanwijzingbesluiten (het oude zevende lid).Op aanvragen om een besluit, ingediend onder de oude verordening, wordt volgens
de Algemene wet bestuursrecht beslist overeenkomstig de nieuwe verordening
(toetsing ex nunc).Op bezwaarschriften ingediend tegen besluiten genomen onder het oude recht,
wordt eveneens besloten krachtens deze verordening met dien verstande dat de
bezwaarde niet in een nadeliger positie mag komen dan hij onder het oude recht
zou hebben gehad. (verbod van reformatio in peius).Op aanvragen om een besluit, ingediend onder de oude verordening, wordt volgens
de Algemene wet bestuursrecht beslist overeenkomstig de nieuwe verordening
(toetsing ex nunc).Op bezwaarschriften ingediend tegen besluiten genomen onder het oude recht,
wordt eveneens besloten krachtens deze verordening met dien verstande dat de
bezwaarde niet in een nadeliger positie mag komen dan hij onder het oude recht
zou hebben gehad. (verbod van reformatio in peius).Artikel 6.6 CiteertitelDeze bepaling is geformuleerd overeenkomstig de modelbepaling 108, derde lid,
van de Adr.Artikelgewijze toelichtingToelichting bij artikel 1.1.In dit artikel wordt een aantal begrippen dat in de verordening wordt
gehanteerd, gedefinieerd. Van een aantal specifieke begrippen, d.w.z. begrippen
die op een bepaald onderdeel van deze verordening betrekking hebben, zijn in de
desbetreffende afdeling definities opgenomen.Openbare plaats: vele van de in deze verordening opgenomen bepalingen hebben
betrekking op (verboden) gedragingen ‘op een openbare plaats’ of ‘op of aan de
weg’ (voor ‘weg’, zie onder b). De gemeentelijke wetgeveris bevoegd ten aanzien van alle feitelijk voor de publiek toegankelijke plaatsen
regels vast te stellen – dit ongeacht de eigendomssituatie met betrekking tot
deze plaatsen – voorzover dat nodig is in het belang van degemeentelijke huishouding.Weg: De omschrijving van lid Wegenverkeerswet luidt:’alle voor het openbaar
verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen
en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten.Openbaar water: de omschrijving in het artikel spreekt voor zich. Onder a is
meer te lezen over de bevoegdheden van de gemeente t.a.v. openbare
gebieden.Bebouwde kom: De reikwijdte van een aantal artikelen in deze verordening is (of
kan) beperkt (zijn) tot de bebouwde kom. Bouwwerk: elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander
materiaal, die op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de
grond verbonden is, het direct of indirect steun vindt in of op de grond,
bedoeld om ter plaatse te functionerenGebouw: elk bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of
gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte vormtHandelsreclame: Iedere vorm van openbare aanprijzing van goederen en diensten
die geen betrekking hebben op ideële doeleinden.Toelichting bij artikel 1:2Tijdig beslissen is een rechtsplicht voor elke bestuursorgaan. Het merendeel van
de aanvragen kan binnen acht weken worden afgedaan. De meer ingewikkelde
aanvragen, zeker die waarvoor de adviezen van meerdereinstanties moeten worden ingewonnen vergen soms meer tijd. De verlenging van de
beslistermijn biedt dan uitkomst, ook wanneer een verzoek om vergunning, gelet
op het tijdstip van indiening, nog niet op zijn merites kan worden
beoordeeld.Toelichting bij artikel 1:3In de praktijk gebeurt het nog wel eens dat burgers met de aanvraag om een
vergunning tot het laatste moment wachten. Als algemene richtlijn wordt daarom
een termijn van drie weken aangehouden. De ‘kan’ bepalingmaakt dat niet elke te laat ingediende aanvraag buiten behandeling hoeft te
worden gelaten. Voor vergunningen/ontheffingen die niet binnen drie weken kunnen
worden behandeld, is in lid 2 de mogelijkheid geschapen om de termijn van drie
weken te verlengen tot maximaal acht weken.Toelichting bij artikel 1:4Niet-nakoming van voorschriften verbonden aan een vergunning/ontheffing, kan
grond opleveren voor intrekking van de vergunning/ontheffing of voor toepassing
van andere administratieve sancties. In artikel 1:6 is deze
intrekkingbevoegdheid vastgelegd. In artikel 6:1 wordt overtreding van het bij
of krachtens deze verordening bepaalde met straf bedreigd. Daardoor is ook het
overtreden van aan een vergunning/ontheffing verbonden voorschriften met straf
bedreigd.Toelichting bij artikel 1:5Persoonlijk is de vergunning als de mogelijkheid van verkrijging uitsluitend of
in hoge mate afhangt van de persoon van de vergunningaanvrager (diens
persoonlijke kwaliteiten, zoals het bezit van een diploma, bewijs van
onbesproken levensgedrag etc). De persoonlijke vergunning is in eerste instantie
niet overdraagbaar, tenzij de regeling krachtens welke de vergunning is verleend
hiertoe de mogelijkheid biedt. Zakelijk is de vergunning die afhangt van en
gebonden is aan het object waarop zij betrekking heeft en waarbij de
persoonlijke kwaliteiten van de aanvrager geen rol spelen. De zakelijke
vergunning gaat in beginsel over, krachtens rechtsopvolging onder algemene of
bijzondere titel op de opvolger in diens hoedanigheid van eigenaar, zakelijk
gerechtigde ondernemer etc.Toelichting bij artikel 1:6De intrekkings- en wijzigingsgronden hebben een facultatief karakter(“kan”). Het
hangt van de omstandigheden af of tot intrekking of wijziging wordt overgegaan.
Met name het rechtszekerheid- en het vertrouwensbeginsel beperken de bevoegdheid
tot wijziging en intrekking. Als het bestuursorgaan overweegt om de vergunning
of ontheffing in te trekken of te wijziging, moet het de belanghebbende in de
gelegenheid stellen hun bedenkingen in te dienen als wordt voldaan aan artikel
4:8 Awb.Toelichting bij artikel 1:7Artikel 11 van de Dienstenrichtlijn stelt dat vergunning geen beperkte
geldingsduur mogen hebben, tenzij:
de vergunning automatisch wordt verlengd of alleen afhankelijk is van de
voortdurende vervulling van de voorwaarden;
het aantal beschikbare vergunningen beperkt is door een dwingende reden
van algemeen belang;
een beperkte duur gerechtvaardigd is om een dwingende reden van algemeen
belang
Toelichting bij artikel 1:8Ter bevordering van de systematiek en duidelijkheid is er voor gekozen om in
Hoofdstuk 1 algemene weigeringsgronden te benoemen. Alleen als er voor een
vergunning meer weigeringsgronden zijn, worden die in hetdesbetreffende artikel genoemd. De genoemde gronden voor het weigeren van een
vergunning of ontheffing gelden voor alle vergunningen en ontheffingen die in de
APV worden genoemd.Toelichting op artikel 1:9De vergunning en ontheffingen opgenomen in dit artikel worden doorgaans verleend
voor zaken waarin de afweging niet bijzonder gecompliceerd is. Als het gevraagde
helder is omschreven kan de inschatting of er bijvoorbeeld schade, gevaar of
hinder dreigt, in korte tijd worden gemaakt vandaar dat een lex silencio
positivo is opgenomen.Toelichting op artikel 1:10:Voor een ontheffing op het verbod van samenscholing is een lex silencio niet
gewenst wegens de openbare orde en veiligheid. Kleinere evenementen zijn al
vergunningsvrij. Deze vergunning ziet derhalve op grotere evenementen. Daarbij
is een lex silencio positivo niet wenselijk, gezien de impact die een groot
evenement kan hebben, met name op de openbare orde. Ook vragen vele aspecten van
een groot evenement, zoals brandveiligheid, geluid, aanvoer en parkeren van
bezoekers, om maatwerk dat alleen een inhoudelijke vergunningsbeschikking kan
bieden. Bij verlening van ontheffing voor het houden van hinderlijke of
schadelijke dieren is ook niet gekozen voor een lex silencio omwille van
maatschappelijke gevoeligheid en het borgen van het derdenbelang. Bij de
vergunningverlening voor seksinrichtingen is tevens gekozen om geen lex silencio
toe te laten omwillevan de politieke en maatschappelijke gevoeligheid en het borgen van het
derdenbelang.Hoofdstuk 2. Openbare ordeAfdeling 1. Bestrijding van ongeregeldhedenToelichting bij afdeling 1:In deze afdeling zijn bepalingen opgenomen die bedoeld zijn om zowel het gebruik
als de bruikbaarheid van de weg in goede banen te kunnen leiden en de openbare
orde op andere openbare plaatsen te waarborgen. Dediverse functies van de openbare ruimte, onder andere voor demonstraties,
optochten en feesten, vraagt om een scheiding dan wel regulering van het
gebruik.Toelichting bij artikel 2:1Gedragingen kunnen door hun dreigende karakter aanleiding geven voor verstoring
van de openbare orde. Onder omstandigheden is het denkbaar dat een samenscholing
het karakter heeft van bijvoorbeeld een betoging.Gelet op de Wet openbare manifestaties (WOM) moeten dit soort samenscholingen
van de werking van dit artikel uitgezonderd worden. In het vijfde lid is dit dan
ook gebeurd. De politieambtenaar mag slechts het intweede lid bedoelde bevel geven wanneer de in het lid beschreven toestand
feitelijk bestaat. Het gehoor geven aan het bevel vormt een voorwaarde voor de
toepasselijkheid van de strafbepaling.Afdeling 2. BetogingToelichting op artikel 2:3Dit artikel is een uitwerking van enkele artikelen uit de Wet openbare
manifestaties (WOM). De WOM beoogt een eenvormige regeling te geven voor de
activiteiten die onder de bescherming van de artikelen 6 en 9Grondwet vallen. Het gaat daarbij om betogingen, vergaderingen en samenkomsten
tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging voor zover die op openbare
plaatsen gehouden worden. De WOM heeft betrekking op collectieve uitingen.Afdeling 3. Verspreiden van gedrukte stukkenToelichting op artikel 2:6Folderen en flyeren is toegestaan, behalve op of aan door het college aangewezen
wegen of gedeelten daarvan. De gemeentelijke wetgever mag niet beperkend
optreden vanwege de inhoud van drukwerk, maar is wel bevoegd het verspreiden van
drukwerk in het belang van de openbare orde, zedelijkheid en gezondheid aan
beperkingen te onderwerpen. Algemeen uitgangspunt is dat verspreiding is
toegestaan behalve op door het collegeaangewezen wegen of gedeelten daarvan al dan niet verder beperkt tot nader aan
te geven dagen en uren.Afdeling 4. Vertoningen e.d. op de wegAfdeling 5. Bruikbaarheid en aanzien van de wegToelichting bij artikel 2:10aDit artikel biedt de mogelijkheid greep te houden op situaties die hinder of
gevaar kunnen opleveren of ontsierend kunnen zijn. Voor de toepassing van dit
artikel moet gedacht worden aan het plaatsen van sandwichborden,containers, meubilair tbv terrassen, inboedels bij ontruimingen e.d.Toelichting bij artikel 2:10BAls een evenement wordt gehouden, waarvoor vergunning is verleend op basis van
artikel 2:25 dan hoeft geen vergunning te worden verleend op basis van artikel
2:10. Deze bepaling voorkomt een samenloop van beidevergunningen. In de voorschriften bij een vergunning voor een evenement kan
immers ook de verkeersveiligheid worden gewaarborgd. Voor terrassen en
standplaatsen geldt hetzelfde als artikel 2:28, vijfde lid of artikel5:18 van toepassing is. Het verbod van artikel 2:10 is niet van toepassing op
voorwerpen waarop gedachten of gevoelens worden geopenbaard.Een vergunningsstelsel voor zulke uitingen zou in strijd zijn met artikel 7 van
de Grondwet (vrijheid van meningsuiting). Het is daarentegen wel verboden om
uitingen e doen als daardoor het verkeer wordt gehinderdof in gevaar gebracht, of wanneer het doelmatig onderhoud en beheer van de weg
wordt belemmerd.Toelichting op artikel 2:10CGeen nadere toelichtingToelichting bij artikel 2:11In verband met de verkeersveiligheid en de bruikbaarheid van wegen is het niet
gewenst dat niet-overheden zomaar wegen aanleggen beschadigen of veranderen.
Hierdoor kan dan worden voorkomen dat wegen voortijdigaangelegd worden waardoor, door de latere aanleg van openbare voorzieningen als
verlichting en riolering de bruikbaarheid van die weg gedurende lange tijd sterk
verminderd zal zijn. Vergunning is vereist voor de aanleg, verandering etc. van
wegen die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan.Toelichting op artikel 2:12Dit artikel bepaalt dat nu na melding een uitweg kan worden gemaakt of veranderd
indien de uitweg niet botst met de veiligheid, een bestaande parkeerplaats of
het openbare groen. Dit betekent lastenvermindering ensnellere afhandeling voor burger en overheidAfdeling 6. Veiligheid op de wegToelichting op artikel 2:13Dit artikel bevat een verbod om bij vriezend weer een gevaarlijke situatie te
laten ontstaan. Als voorbeeld valt te noemen het wassen van de auto op de
openbare weg bij vriezend weer, waardoor plaatselijk een zeer gevaarlijkesituatie kan ontstaan.Toelichting op artikel 2:15Als door bomen of planten het uitzicht zodanig wordt belemmerd dat de
verkeersveiligheid in het gedrang komt, kan het college op basis van zijn
bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen ex artikel 125 Gemeentewet,een last opleggen om de bomen of beplanting te verwijderen of te snoeien.Artikel 2:16 Openen straatkolken e.d.Geen nadere toelichtingToelichting op artikel 2:18Het verbod heeft tot doel bosbranden te voorkomen en beschadiging van
eigendommen tegen te gaan. Het verbod gaat niet zover dat het roken in de
gebouwen en in de bijbehorende tuinen die in een bos of natuurgebiedliggen, niet meer mogelijk is.Toelichting artikel 2:19Dit artikel gaat niet verder dan het stellen van een afstandsvereiste voor het
aanbrengen van schrikdraad en puntdraad.Toelichting op artikel 2:21Er zijn situaties waarin het nodig is verkeersborden en voorzieningen ten
behoeve van de straatverlichting te bevestigen aan bouwwerken van particulieren.
Het spreekt voor zich dat de hier gegeven bevoegdheden met de nodige
zorgvuldigheid dienen te worden gebruikt.Afdeling 7. EvenementenToelichting op artikel 2:24Er is gekozen voor de zogenoemde negatieve benaderingsmethode ten aanzien van de
definiëring. Uitgaande van een algemeen geldend criterium (elke voor het publiek
toegankelijke verrichting van vermaak) wordt vervolgens een aantal evenementen
opgesomd dat niet onder de werking van de bepalingen valt.Toelichting artikel 2:25Evenementen vervullen een belangrijke functie in de gemeente. Er worden
verschillende evenementen georganiseerd, grootschalig, met uitstraling voor een
groot deel van de gemeente of kleinschalig, alleen beperkt tot deeigen straat. Voor een goed verloop van een evenement moeten verschillende
belangen worden afgewogen en duidelijke afspraken met de organisator worden
gemaakt. Voor (kleine) eendaagse evenementen is gekozen voor een algemene
maatregel. Het moet gaan om kleinschalige activiteiten die zich in de openbare
ruimte afspelen met als doel vermaak en ontspanning te bieden.Toelichting artikel 2:26Geen nadere toelichtingAfdeling 8. Toezicht op horecabedrijvenToelichting op artikel 2:27De omschrijving van het begrip ‘horecabedrijf’ sluit zoveel mogelijk aan bij de
Drank- en Horecawet en hoofdstuk 3 van de Apv.Toelichting artikel 2:28Op grond van de Apv kan overlast worden tegengegaan die de openbare orde betreft
en die zich buiten het bedrijf afspeelt. Omdat overlast groot kan zijn, is een
vergunningensysteem voorhanden om de openbare ordeen het leefklimaat in de omgeving van het horecabedrijf langs preventieve weg te
beschermen. De vergunningverlening dient ingevolge artikel 174 van de
Gemeentewet te geschieden door de burgemeester. De exploitatievergunning is
primair een overlastvergunning: zij biedt de mogelijkheid preventief te toetsen
of de exploitatie van een horecabedrijf zich verdraagt met het woon- en
leefklimaat en de openbare orde ter plaatse. Daarbij is van belang in welke mate
van het bedrijf zelf overlast te duchten is, maar ook in welke mate het bedrijf
de leefbaarheid en het karakter van de buurt zal kunnen aantasten. In het
Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer worden algemene
regels gesteld voor datgene wat zich afspeelt in het horecabedrijf en de directe
omgeving daarvan. Daarnaast kunnen nadere eisen worden gesteld ten aanzien
van:het aanbrengen van technische voorzieningen binnen de inrichting;de periode van openstelling van de inrichting;de situering van het terras;het in acht nemen van gedragsregels binnen de inrichting, waaronder regels ten
aanzien van aan- en afrijdend verkeer en komende en gaande bezoekers. Krachtens
artikel 1:4 kunnen voorschriften worden verbonden aan de exploitatievergunning.
Tevens bestaat de mogelijkheid om de in de exploitatievergunning genoemde
voorschriften te koppelen aan een te sluiten horecaconvenant, om op deze wijze
een bijdrage te leveren aan de beheersing van de horecaoverlast. De
exploitatievergunning dient te worden toegeschreven op de aard en omvang van het
uit te oefenen horecabedrijf. Uitbreiding met een of meer lokaliteiten of
verandering van de aard van de bedrijfsvoering kunnen gevolgen hebben voor het
woon- en leefklimaat of de openbare orde. In die gevallen is dan een nieuwe
vergunning vereist. Deexploitatievergunning heeft een persoonlijk karakter. Maatwerk is hiermee
mogelijk gemaakt.Toelichting op artikel 2:29Geen nadere toelichtingToelichting op artikel 2:30De door de burgemeester aan de Gemeentewet te ontlenen bevoegdheid ten aanzien
van tijdelijk sluiting van horecabedrijven ziet op daadwerkelijke handhaving van
de openbare orde en heeft de alsdan actuele situatietot onderwerp, waardoor enkel maatregelen voor een korte termijn mogelijk zijn.
De in de Apv opgenomen bevoegdheid geeft de burgemeester een grotere
beoordelings- en beslissingsvrijheid en maakt een vooruitziendbesturen over een langere termijn mogelijk. In het besluit zal de periode van
afwijking expliciet moeten worden aangegeven. Indien gebeurtenissen plaatsvinden
in een horecabedrijf die als aantastingen van de openbareorde of van het woon- en leefklimaat moeten worden beschouwd, kan de maatregel
ook voor dat enkele bedrijf worden genomen. De maatregel blijft echter tijdelijk
van aard.Toelichting op artikel 2:31Geen nadere toelichtingToelichting op artikel 2:32Het kan voorkomen dat drugsverslaafden naar bepaalde cafés gaan om daar gestolen
goederen aan de man te brengen. Artikel 2:32 sluit aan op het in artikel 14 DHW
neergelegde verbod tot het uitoefenen van de kleinhandel. Dit laatste verbod
ziet echter slechts op verkoophandelingen. Omdat artikel 2:32 een verbod bevat
voor de exploitant (en niet voor de handelaar), kan dit artikel niet worden
gebaseerd op artikel 437ter of artikel 437 Wetboek van Strafrecht. Het artikel
is vastgesteld op basis van artikel 149 Gemeentewet, terwijl de strafsanctie is
gebaseerd op artikel 154 Gemeentewet.Toelichting op artikel 2:33Deze bepaling geeft een verbod om de orde in horecabedrijven te verstoren, dat
zich in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.Toelichting op artikel 2:33aDit is een op individuele bezoekers gericht instrument ter handhaving van de
openbare orde in het algemeen en van de orde in inrichtingen in het
bijzonder.Toelichting op artikel 2:34Het begrip ‘horecabedrijf’ als omschreven in artikel 2:27 ziet ook op
inrichtingen die nier voor het publiek toegankelijk zijn zoals besloten
sociëteiten en gezelligheidsverenigingen. Gelet op artikel 174 Gemeentewet is in
dat geval niet de burgemeester maar het college het bevoegde
bestuursorgaan.Afdeling 9. Toezicht op inrichtingen tot het verschaffen
van nachtverblijfToelichting op artikel 2:35Het begrip inrichting als hier omschreven, sluit aan bij artikel 438 Wetboek van
Strafrecht, dat ziet op het als beroep verschaffen van nachtverblijf aan
personen en op het als beroep of gewoonte beschikbaar stellen van een terrein
voor het houden van nachtverblijf of het plaatsen van kampeermiddelen en
dergelijke.Toelichting op artikel 2:36Dit artikel strekt ertoe dat de burgemeester een zo volledig mogelijk overzicht
heeft van de in de gemeente aanwezige nachtverblijf- en
kampeerinrichtingen.Toelichting op artikel 2:38Deze bepaling komt de exploitant van een inrichting tegemoet. Degene die in de
inrichting de nacht doorbrengt, is op grond van deze bepaling verplicht de voor
registratie vereiste gegevens volledig en naar waarheid aan deexploitant te verstrekken.Afdeling 10. Toezicht op speelgelegenhedenToelichting op artikel 2:39De Wet op de Kansspelen geeft de burgemeester noch het college de bevoegdheid om
een illegale speelgelegenheid te sluiten. In de praktijk is dit evenwel vanwege
de negatieve uitstraling en het illegale karakter van despeelgelegenheid vaak wel wenselijk. Daarom is in dit artikel een
vergunningsplicht opgenomen, met in het derde lid de mogelijkheid om de
vergunning te weigeren als naar het oordeel van de burgemeester moet worden
aangenomen dat de woon- en leefsituatie in de omgeving van de speelgelegenheid
of de openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed door de
exploitatie van de speelgelegenheid, dan wel er strijdbestaat met een geldend bestemmingsplan. Als een speelgelegenheid geen
vergunning heeft, heeft de burgemeester volgens artikel 125 van de Gemeentewet
de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen. In artikel 1:6van de model APV zijn voorwaarden opgenomen waaronder de vergunning kan worden
ingetrokken of gewijzigd.Toelichting op artikel 2:40De Wet op de Kansspelen verplicht dat bij verordening wordt aangegeven dat voor
hoogdrempelige inrichtingen voor twee kansspelautomaten vergunning kan worden
verleend en dat laagdrempelige gelegenheden geenvergunning voor kansspelautomaten wordt verleend. Ten slotte moet worden
aangegeven voor hoeveel behendigheidsautomatenper inrichting vergunning wordt verleend.Afdeling 11. Maatregelen tegen overlast en
baldadigheidToelichting op artikel 2:41Op grond van artikel 174a van de Gemeentewet is de burgemeester bevoegd tot
sluiting van woningen van waaruit (drugs)overlast wordt veroorzaakt. Het is
nodig om – voor de gevallen waarin de woning niet is verzegeld of de verzegeling
reeds is verbroken – strafbepaling op te stellen die het verbiedt om een
gesloten pand te betreden.Toelichting op artikel 2:42Het eerste lid geeft een absoluut verbod. In de term ‘bekladden’ ligt reeds
besloten dat het daarbij niet gaat om meningsuitingen als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR (internationaalverdrag inzake burgerrechten en politieke rechten). Het aanbrengen van
aanplakbiljetten op onroerend goed kan worden aangemerkt als een middel tot
bekendmaking van gedachten en gevoelens dat naast andere middelenzelfstandige betekenis heeft en met het oog op die bekendmaking in een bepaalde
behoeft kan voorzien. Op het in artikel 7 van de Grondwet gewaarborgde
grondrecht zou inbreuk worden gemaakt als die bekendmaking in het algemeen zou
worden verboden of van een voorafgaand overheidsverlof afhankelijk zou worden
gesteld. Artikel 2:42 maakt op dit grondrecht geen inbreuk, aangezien het hierin
neergelegde verbod krachtens het tweede lid uitsluitend een beperking van het
gebruik van dit middel van bekendmaking meebrengt, voorzover door dat gebruik
eens anders recht wordt geschonden.Toelichting op artikel 2:43Door de bepaling wordt de effectiviteit van het aanplakverbod van artikel 2:42
vergroot. Het tweede lid van de bepaling dient zo te worden gelezen dat de
omstandigheid, dat de in het eerste lid genoemde stoffen en voorwerpen niet
waren bestemd of gebezigd voor handelingen die volgens 2:42 zijn verboden, een
rechtvaardigingsgrond oplevert.Toelichting op artikel 2:44Deze verbodsbepaling beoogt het plegen van misdrijven zoals diefstal met braak
te bemoeilijken.Toelichting bij artikel 2:47Op basis van artikel 2:47 (en artikel 2:49) kan tegen vormen van onnodige hinder
of overlast worden opgetreden. Daarbij stelt artikel 424 Wetboek van Strafrecht
‘straatschenderij’ strafbaar, terwijl artikel 426bis is het belemmeren van
anderen op de openbare weg met straf bedreigt.Toelichting op artikel 2:48In dit artikel is een verbod opgenomen om in een bepaald door het college aan te
wijzen gebied alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken flesjes en
blikjes met dergelijke drank bij zich te hebben. Het gaat om eenexces-bepaling: oogmerk is het voorkomen c.q. tegengaan van hinderlijk gedrag
als gevolg van drankgebruik. Dit is bij een buurtbarbeque c.q. feest of een
ander evenement op de openbare weg in principe niet het geval.Toelichting artikel 2:49Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 2:47
(Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen).Toelichting artikel 2:50Deze bepaling is opgesteld om het misbruik van bepaalde, voor het publiek
toegankelijke ruimten zoals parkeergarages, telefooncellen en wachtlokalen voor
een openbaar vervoermiddel tegen te gaan. In deze bepalingwordt het woord ‘ruimte’ gebruikt ter onderscheiding van het inde Apv
voorkomende begrip ‘weg’ of ‘openbare plaats’. Om een indicatie te geven bij het
beantwoorden van de vraag op welke voor het publiek toegankelijkeruimten de bepaling het oog heeft, is bij wijze van voorbeeld een aantal ruimten
concreet genoemd.Toelichting artikel 2:51Het plaatsen van voertuigen is op verschillende plaatsen geregeld, steeds met
een wisselende bedoeling: de instandhouding van het plantsoen, het tegengaan van
diefstal of verkeersbelangen. In dit artikel gaat het omde voorkoming van overlast.Het neerzetten van fietsen en bromfietsen tegen
panden die niet door de eigenaren van de voertuigen wordenbezocht of op plaatsen waar deze voertuigen hinder of schade kunnen veroorzaken,
geeft vaak aanleiding tot klachten. Artikel 2:51 geeft de mogelijkheid hiertegen
op te treden.Toelichting artikel 2:52Hier is een verbod opgenomen om de fiets of de bromfiets mee te voeren op
terreinen, waar onder meer markt wordt gehouden, als dat marktterrein door het
college is aangewezen als een voor fietsen en bromfietsen verboden terrein
gedurende die tijd. In de mensenmenigte is een fiets hinderlijk. Regenjassen
worden besmeurd, nylonkousen sneuvelen. Het verbod moet wel aan de bezoekers van
het terrein worden kenbaar gemaakt.Toelichting op artikel 2:57Artikel 2:57 beperkt het loslopen van honden in twee situaties: op de weg (door
de omschrijving van het begrip 'weg' vallen hieronder ook parken en
plantsoenen), zonder dat de hond aangelijnd is, en op kinderspeelplaatsene.d.Toelichting op artikel 2:58Straatverontreiniging kan grote gevaren opleveren voor de volksgezondheid. Ook
wordt via hondenuitwerpselen die op straat, in parken en plantsoenen blijven
liggen, het voor honden dodelijke canine parvo virus verspreid. Maar om de
overlast die het veroorzaakt is bepaald dat eenieder, die een hond onder zijn
hoede heeft, verplicht is ervoor te zorgen dat de hond zich niet van
uitwerpselen ontdoet op een aantal met name genoemde terreinen en plaatsen.Toelichting op artikel 2:59Per 1 januari 2009 is Regeling Agressieve Dieren (RAD) ingetrokken. Door middel
van dit artikel kan het college, na zorgvuldig onderzoek, de eigenaar van een
hond (ongeacht welke ras) opdragen de hond kort aangelijndte houden en/of de hond een muilkorf te laten dragen. Als dit besluit wordt
genegeerd kan daartegen bestuursrechtelijk worden opgetreden met bestuursdwang
of dwangsom.Toelichting op artikel 2:60Het kan voor de omgeving hinderlijk zijn als iemand dieren houdt. Er moet kunnen
worden ingegrepen als overlast en/of schade voor de openbare gezondheid dreigt.
Dan moeten belangen worden afgewogen. Dit artikelvoorziet niet in onenigheid tussen buren over het houden van dieren. De eigen
verantwoordelijkheid van betrokkenen en de aanspreekbaarheid worden hiermee
bevorderd.Toelichting op artikel 2:62Dit verbod dient mede de verkeersveiligheid. Herhaaldelijk gebeuren er
verkeersongelukken doordat een paard, een koe of een ander dier uit het weiland
is gebroken en zich op de weg bevindt. De verplichting om dit zo veel mogelijk
te voorkomen is daarom op zijn plaats. Verder wordt gewezen op artikel 458
Wetboek van Strafrecht. Daarin wordt het, zonder daartoe gerechtigd te zijn,
laten lopen van niet-uitvliegend pluimgedierte (onder andere kippen en
kalkoenen) in tuinen of op enig grond die bezaaid, bepoot of beplant is, met
straf bedreigd.Toelichting op artikel 2:65Met name in de stadscentra wordt soms overlast ondervonden van bedelaars. Deze
gedragen zich soms agressief en hinderlijk door passanten aan te klampen, te
intimideren, de weg te versperren of te volgen. Hierdoorkomt de openbare orde in het geding.Toelichting op artikel 2:66Dit artikel behoeft geen nadere toelichtingToelichting op artikel 2:71Voor de omschrijving van het begrip consumentenvuurwerk is aansluiting gezocht
bij de omschrijving daarvan in het Vuurwerkbesluit. De bepalingen 2:72 en 2:73
zijn gebaseerd op artikel 149 Gemeentewet.Toelichting op artikel 2:72Dit artikel beoogt het aantal verkooppunten te reguleren in het belang van de
handhaving van de openbare orde. Naast een vergunning op basis van de APV is
voor de opslag van vuurwerk in beginsel ook een milieuvergunning vereist.Toelichting op artikel 2:73In het Vuurwerkbesluit is bepaald dat het verboden is consumentenvuurwerk af te
steken op een ander tijdstip dan tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari 02.00
uur van het daarop volgende jaar. Het afsteken van consumentenvuurwerk wordt op
dit tijdstip toelaatbaar geacht vanwege de koppeling van het vuurwerkgebruik aan
de feestelijkheden rond de jaarwisseling en de inbedding daarvan in de
nederlandse volkscultuur. Toch kunnen er, ondanks dat dit alleen op oudejaarsdag
is toegelaten, plaatsen zijn waar het afsteken van consumentenvuurwerk te allen
tijde niet toelaatbaar moet worden geacht. (bijvoorbeeld bejaardentehuizen,
huizen met rieten daken, in winkelstraten. kerkgebouwen tijdens kerkdiensten).
Het tweede lid maakt het mogelijk omop te treden tegen het bezigen van consumentenvuurwerk in bijvoorbeeld een
promenade, een passage, een portiek of een volksverzameling.Toelichting op artikel 2:73aTraditiegetrouw wordt er tijdens de jaarwisseling veel geschoten met carbid.
Anders dan het gebruik van vuurwerk is het carbidschieten nergens geregeld. Het
carbidschieten valt niet onder het Vuurwerkbesluit (ivm hetontbreken van een ontstekingsmiddel). Het betreft daarmee wel een onderwerp
waarover de autonome verordenende bevoegdheid van de raad zich uitstrekt en
waarvoor wel regels mogen worden gesteld. Het bovenstaande artikel probeert het
schieten met carbid te reguleren en een handvat te geven om eventueel te
handhaven. Afdeling 14. DrugsoverlastToelichting op artikel 2:74Dit artikel is opgenomen om de overlast op straat tegen te gaan. De straathandel
in drugs kan leiden tot ernstige verstoring van de openbare orde. Deze bepaling
heeft een ander motief dan de Opiumwet.HOOFDSTUK 3. SEKSINRICHTINGEN,
SEKSWINKELS,STRAATPROSTITUTIE, EN DERGELIJKEAfdeling 1. BegripsbepalingenToelichting op artikel 3:1De omschrijving van het begrip ‘prostitutie’ en ‘prostituee’ is afgeleid van de
definitie in artikel 250a, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.De term ‘besloten ruimte’ van lid a omvat meer dan het begrip ‘gebouw’:
daaronder wordt ook begrepen een vaar- of een voertuig.Een escortbedrijf is geen inrichting. Het kan een kantoortje zijn, maar ook een
telefooncentrale, of zelfs een website op Internet. De plaats van de
bedrijfsruimte bepaalt de vergunningplicht. Een escortbedrijf biedt deservices actief aan door middel van advertenties en andere
reclame-uitingen.Toelichting op artikel 3:2De artikelen 162 en 174 van de Gemeentewet maken deze bevoegdheidsafbakening
noodzakelijk. Volgens artikel 162 is het college van burgemeester en wethouders
belast met de uitvoering van raadsbesluiten (waaronder autonome verordeningen
als deze) tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester daarmee is belast. Dit
laatste doet zich hier voor: artikel 174 belast de burgemeester namelijk met
'het toezicht op de openbare samenkomsten en vermakelijkheden, alsmede op de
voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij behorende erven' (eerste lid)
en met 'de uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het
inhet eerste lid bedoelde toezicht' (derde lid). In veruit de meeste gevallen
dient de burgemeester derhalve te worden aangemerkt als het bevoegde
bestuursorgaan. In de definitie van seksinrichtingen is echter het ruimere
begrip 'ruimte' opgenomen. Dat betekent dat het college bevoegd is als het gaat
om met name de vaar- en voertuigen. Ook is het college bevoegdals het gaat om escortbedrijven. Het gebruik van de openbare weg, waarbij in dit
verband met name gedacht moet worden aan de aanwijzing van tippelzones, is een
bevoegdheid van het college. Van de specifieke aardvan de seksinrichting is afhankelijk wie in een concreet geval bevoegd is: het
college of de burgemeester. Aangezien van onbevoegd genomen besluiten
vernietiging in de rede ligt, moet deze vraag met zorgvuldigheidworden beantwoord.Toelichting op artikel 3:3Vergunningvoorschriften die voor de exploitatie van alle (of bepaalde
categorieën van) seksinrichtingen zouden moeten gelden, kunnen krachtens dit
artikel door het college worden vastgesteld als algemeen verbindendevoorschriften.Afdeling 2. Seksinrichtingen, straatprostitutie,
sekswinkels en dergelijkeToelichting bij artikel 3:4De exploitatie van seksinrichtingen en escortbedrijven wordt gereguleerd door
middel van de vergunningfiguur. Uit het eerste lid vloeit een voor de hele
gemeente geldende vergunningplicht voort. Het wijzigen van de seksinrichting
valt eveneens onder de vergunningplicht. De strekking van de vergunningplicht
laat onverlet, dat het bevoegd bestuursorgaan zich aan de hand van een
ingediende vergunningaanvraag een oordeel moet (kunnen)vormen over alle rechtstreeks bij het te nemen besluit betrokken belangen
(artikel 3:4 van de Awb). Indiening en in ontvangstname van een aanvraag staan
dus nadrukkelijk in het teken van het vergaren van alle kennisover relevante feiten en betrokken belangen, die nodig is om tot een zorgvuldige
afweging te kunnen komen. De vergunningverlening is persoonsgebonden en niet
overdraagbaar.Toelichting op artikel 3:5De opheffing van het algemeen bordeelverbod is onder meer gericht op het
'decriminaliseren' van de niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie. Daarom is het, ook volgens de wetgever, van belang dat bij de
besluitvorming over een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een
seksinrichting rekening gehouden kan worden met de antecedenten van de daarbij
betrokken personen: de exploitant en de beheerder(s). Daartoe is het Besluit
Inlichtingen justitiële documentatie gewijzigd. In dit artikel wordt zoveel
mogelijk dezelfde terminologie gehanteerd en worden nagenoeg dezelfde eisen
gesteld als in artikel 5 van de Drank- en Horecawet en het daarop gebaseerde
Besluit eisen zedelijk gedrag Drank- en Horecawet. Lid 2 tot en met 5 geven aan
wanneer in elk geval sprake is van ‘in enig opzicht slecht levensgedrag’. Het is
geen limitatieve opsomming.Bij de beoordeling van deze zedelijkheidseisen, de verkregen gegevens uit de
justitiële documentatie en de toetsing ervan aan het besluit, kan worden
aangesloten bij de daarover bestaande jurisprudentie.Toelichting op artikel 3:6Geen nadere toelichtingToelichting op artikel 3:7Ten opzichte van artikel 3:6 biedt artikel 3:7 de mogelijkheid om daarvan al dan
niet tijdelijk af te wijken. Aan zo'n tijdelijke afwijking moeten een of meer
van de in artikel 3:13, tweede lid, genoemde belangen ten grondslagliggen, of er moet sprake zijn van strijdigheid met het bepaalde in dit
hoofdstuk. Het bevoegd bestuursorgaan kan daartoe overgaan indien het dat
noodzakelijk acht in het belang van de openbare orde, de woon- enleefomgeving, de voorkoming of beperking van overlast en dergelijke. In het
eerste lid, aanhef en onder b, is het bevoegd bestuursorgaan een expliciete
sluitingsbevoegdheid gegeven. De sluitingsbevoegdheid kan bijvoorbeeld worden
toegepast in gevallen waarin openbare inrichtingen het decor vormen voor
allerlei vormen van criminaliteit die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van
Strafrecht, de Opiumwet en de Wet wapens enmunitie. Het naar aanleiding daarvan toepassen van de sluitingsbevoegdheid als
hier bedoeld, is niet in strijd met deze formeel-wettelijke regelingen omdat
daaraan een afwijkend oogmerk ten grondslag ligt. Voor toepassingvan de sluitingsbevoegdheid is wel vereist, dat de hier bedoelde overtredingen
een meer dan incidenteel karakter hebben.Toelichting op artikel 3:8Om effectiever te kunnen op treden tegen schijnbeheer, is niet slechts een gebod
(een verplichting tot aanwezigheid), maar een verbod opgenomen. De aanwezigheid
van de exploitant of beheerder is van belang in verbandmet het door hem uit te oefenen toezicht, zoals verwoord in het tweede lid. Het
artikel schept voor de exploitant(en) en de beheerder(s) een algemene
verplichting tot het uitoefenen van toezicht ter handhaving van de orde in de
inrichting. Daarbij zullen zij zich in ieder geval, maar niet uitsluitend,
moeten richten op het voorkomen en tegengaan van onvrijwillige prostitutie,
prostitutie door minderjarigen of illegalen, drugs- of wapenhandel, heling,
geweldsdelicten en dergelijke.Toelichting op artikel 3:9De wetswijziging tot opheffing van het bordeelverbod heeft geen gevolgen voor de
straatprostitutie. Straatprostitutie is in de gemeente verboden.Toelichting op artikel 3:10Geen nadere toelichting.Toelichting op artikel 3:11Dit artikel heeft een repressief karakter: het schept niet zonder meer een
verbod, maar slechts voor zover het bevoegd bestuursorgaan daaromtrent nader
heeft besloten. Hoewel denkbaar is dat deze bepaling in de praktijkvooral zal worden toegepast ten aanzien van sekswinkels, richt zij zich op het
tentoonstellen en dergelijke als zodanig.Afdeling 3. Beslissingstermijn;
weigeringsgrondenToelichting op artikel 3:13De hier genoemde belangen vormen samen de 'huishouding', tot het regelen en
besturen waarvan gemeenten bevoegd zijn. Ten onrechte zou de aanduiding
'weigeringsgronden' hierbij de indruk kunnen wekken dat genoemde belangen
slechts zouden kunnen worden behartigd door geen vergunning te verlenen. Waar
het om gaat is dat deze belangen de grondslag vormen voor de uitoefening van de
bevoegdheden die het gemeentebestuur terzake toekomen. De hier genoemde belangen
moeten dus enerzijds worden beschouwd als de grondslag voor (en begrenzing van)
het gemeentelijk beleid en anderzijds als handvatten om de (exploitatie van)
prostitutie te reguleren, maximeren en beheersen. De bescherming van de openbare
orde en de woon- en leefomgeving kan onder meer aanleiding zijn om het aantal
seksinrichtingen waarvoor vergunning kan worden verleend aan een maximum te
binden. Indien het maximumaantal vergunningen is verleend, kan vergunning voor
een nieuwe seksinrichting worden geweigerd om te voorkomen dat de woon- en
leefomgeving ter plaatse door de vestiging van een nieuw bedrijf zou worden
aangetast. Het maximumstelsel is neergelegd in de Nota prostitutiebeleid
gemeente Nunspeet.Afdeling 4. Beëindiging exploitatie; wijziging beheerToelichting op artikel 3:14Dit artikel voorziet in de omstandigheid dat de exploitant zijn bedrijf heeft
beëindigd en/of heeft overgedaan aan een rechtsopvolger. Onder beëindiging wordt
tevens verstaan wijziging van de naam van de exploitant of van één of meerdere
namen van de exploitanten. Een nieuwe vergunning moet dan worden aangevraagd. In
het eerste lid is bepaald dat de vergunning bij feitelijke beëindiging van de
exploitatie van rechtswege komt te vervallen. Het bevoegd bestuursorgaan heeft
er belang bij een actueel overzicht te kunnen hebben van de in de gemeente
actieve exploitanten; in verband daarmee is in het tweede lid bepaald, dat
binnen een week na defeitelijke beëindiging van de exploitatie daarvan moet worden
kennisgegeven.Toelichting op artikel 3:15Het bevoegd bestuursorgaan heeft er belang bij eveneens een actueel overzicht te
kunnen hebben van de in de gemeente actieve beheerders. Anders dan bij
beëindiging van de exploitatie, leidt het vertrek van een beheerder niet tot het
van rechtswege vervallen van de vergunning: denkbaar is immers dat het beheer in
de inrichting in handen is van meer personen of dat het beheer in handen komt
van de exploitant zelf.HOOFDSTUK 4. BESCHERMING VAN HET MILIEUEN HET
NATUURSCHOON EN ZORG VOOR HET UITERKIJK AANZIEN VAN DE GEMEENTEAfdeling 1. Geluidshinder en verlichtingToelichting op artikel 4:1Op 1 januari 2008 is het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer
(hierna: Activiteitenbesluit) in werking getreden. Dit besluit vervangt een
groot aantal algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s). Het Activiteitenbesluit
geeft, net als het oude besluit horeca- sport- en recreatie-inrichtingen
milieubeheer, gemeenten de mogelijkheid om bij festiviteiten via een verordening
ontheffing te verlenen voor artikelen over geluid-,trillings- en lichthinder. Hiervoor is voor de begripsbepalingen aansluiting
gezocht bij de definities genoemd in het Activiteitenbesluit en de Wet
milieubeheer.Toelichting artikel 4:2Het college heeft door middel van dit artikel de mogelijkheid om collectieve
festiviteiten aan te wijzen waarin een hogere maximale geluidsnormen geldt.
Voorbeeld van collectieve festiviteiten zijn: kermis, carnaval ofculturele-, sport- en recreatieve manifestaties.Toelichting op artikel 4:3Een incidentele festiviteit is een festiviteit die aan één of een klein aantal
inrichtingen gebonden is. Dit bijvoorbeeld een optreden met levende muziek bij
een café, een jubileum, een personeels- of straatfeest of een ‘vroegevogels’ toernooi.Toelichting bij artikel 4:5Door het feit dat de hinderbeleving van onversterkte muziek zeker niet lager is
dan die van versterkte muziek, dient deze op gelijke wijze te worden
beschermd.Toelichting bij artikel 4:6Dit artikel heeft betrekking op de vormen van geluidhinder waarin de andere
regelingen niet voorzien. Zoals;
een niet permanente activiteit in een niet besloten ruimte, zoals een
kermis, een heidefeest, een braderie, een rally, enz.;
het door middel van luidsprekers op voertuigen of anderszins reclame of
muziek maken of mededelingen doen;
het ten gehore brengen van achtergrondmuziek in winkelstraten;
het gebruik van diverse geluidproducerende recreatietoestellen;
het gebruik van bouwmachines, zoals compressors, cirkelzagen, trilhamers
en heistellingen;
het toepassen van knalapparatuur om vogels te verjagen, enz., enz.
overige handelingen waardoor geluidoverlast ontstaat.
Ook kan onder dit artikel vormen van geluidhinder vallen, veroorzaakt door het
beoefenen van “lawaaiige” hobby’s, het voortdurend bespelen van
muziekinstrumenten, het gebruiken van elektro- akoestische apparatuur,het laten draaien van koelaggregaten op vrachtwagens, enz. Van geval tot geval
moet worden nagegaan in welke situatie en gedurende welke tijden er sprake is
van geluidhinder en welke maatregelen kunnen worden genomen. Uitgangspunt
daarbij zal moeten zijn dat een zekere mate van (geluid)hinder als zijnde
onvermijdelijk zal moeten worden aanvaard.Afdeling 2. Bodem-, weg- en
milieuverontreinigingToelichting op artikel 4:8Met behulp van dit artikel kan onder andere het wildplassen worden
tegengegaan.Toelichting op artikel 4:9Dit artikel betreft een samenvoeging van de in Bouwverordening geschrapte
artikelen 334 en 336. Dit zijn bepalingen die niet direct het bouwwerk maar meer
de omgeving betreffen en dus beter in de APV thuis horen.Afdeling 4. Maatregelen tegen ontsiering en
stankoverlastToelichting artikel 4:13De bepaling verschaft een basis voor het treffen van maatregelen tegen een uit
oogpunt van welstand en bescherming van de openbare gezondheid ontoelaatbare
opslag van bromfietsen en caravans e.d. en landbouwproducten en –afval. Ze ziet
niet op handelingen die plaatsvinden op de ‘weg’in de zin van de
wegenverkeerswetgeving. Deze afbakening is aangebracht omdat voorzover de in
deze bepaling genoemde activiteiten plaatsvinden op de ‘weg’ daartegen kan
worden opgetreden op basis van andere in deze verordening opgenomen
voorschriften. Voorzover de Wet Milieubeheer (Wm) deze activiteiten niet regelt
kunnen de hinderlijke effecten ervan met diverse bepalingen uit de APV worden
bestreden.Voldoet een autowrak aan de omschrijving in het Activiteitenbesluit nadere
omschrijving begrip autowrakken dan is op de opslag daarvan ingevolge artikel
10.17 WM verboden. Verkeert de auto rijtechnisch wel in onvoldoende staat van
onderhoud, maar is voorzien van een geldig kenteken dan is de opslag daarvan
niet volgens artikel 10.17 WM verboden. Wel kan hier iets tegen gedaan worden op
grond van artikel 4:13 APV. Voor autowrakken die op de weg zijn geplaatst zie
artikel 5:5.Artikel 4:15 – Verbod hinderlijke of gevaarlijke
reclameIn dit artikel is een algemene bepaling opgenomen die verbiedt om door middel
van reclame het verkeer in gevaar te brengen of hinder dan wel overlast te
veroorzaken voor omwonenden.Afdeling 5. Kamperen buiten kampeerterreinenToelichting artikel 4:17In de begripsomschrijving gaat het in het algemeen over een tent, tentwagen,
kampeerwagen en caravanToelichting artikel 4:18 en 4:19Geen nadere toelichtingAfdeling 6. Bescherming plantenToelichting artikel 4:20Dit artikel is opgenomen te bescherming van diverse plantsoorten, paddenstoelen
en mossen.55Hoofdstuk 5. Andere onderwerpen betreffende de huishouding der
gemeenteAfdeling 1. ParkeerexcessenToelichting artikel 5:1Om te voorkomen dat over de inhoud van het begrip “voertuigen” onzekerheid zal
bestaan, is een definitie van dit begrip opgenomen.De omschrijving van het begrip “parkeren” is dezelfde als de omschrijving in
artikel 1, onder ac, van het RVV 1990.Toelichting op artikel 5:2De Afdeling rechtspraak van de Raad van State besliste dat het bij elkaar
parkeren van drie of meer taxi’s van taxibedrijven of auto’s van
rijschoolhouders niet onder de werking van deze bepaling valt. Omdat het
parkeren van voertuigen van rijschoolhouders en taxiondernemers excessieve
vormen kan aannemen, is in het tweede lid daarom expliciet bepaald dat onder
‘verhuren’ ook wordt verstaan het gebruiken van voertuigen voor het geven van
rijlessen of voor het vervoeren van personen tegen betaling. Het derde lid onder
a maakt het mogelijk tegen autohandelaren en exploitanten van garage-, herstel-
en autoverhuurbedrijven die de weg voortdurend gebruiken als stallingsruimte
voor auto’s die hen toebehoren en/of zijn toevertrouwd. Het betreffen situaties
waarin het gebruik van parkeerruimte op buitensporige wijze plaatsheeft en daarom niet toelaatbaar is. Reparatie- en sloopwerkzaamheden aan op een
openbare plaats geparkeerde voertuigen in het kader van deuitoefening van een (neven)bedrijf geven veelal klachten als geluidsoverlast en
verontreiniging van de weg. Daarom is het wenselijk de strafbaarheid van het
herstellen of slopen op een openbare plaats niet te relaterenaan de omstandigheid dat er sprake moet zijn van drie of meer voertuigen. Als
het slopen of herstellen van een voertuig bij herhaling geschiedt, moet met het
oog op de vorengenoemde bezwaren – hiertegen kunnen worden opgetreden,
daargelaten of zich in de onmiddellijke omgeving meer auto’s bevinden die
betrokkene ‘toebehoren of zijn toevertrouwd’. Alleen degene, die bij herhaling
de weg als werkplaats voor reparatie- en/of sloopdoeleinden gebruikt is
strafbaar.Toelichting op artikel 5:3In dit artikel is gekozen voor een constructie waarin het college de bevoegdheid
heeft gebieden aan te wijzen waar het verbod van kracht is. Wanneer er naar het
oordeel van het college sprake is van overlast kan het het verbod
activeren.Toelichting op artikel 5:5De bepaling heeft betrekking op het plaatsen en hebben van wrakken op de weg (in
de zin van de WVW 1994). Het elders in de openlucht opslaan van wrakken vindt
reeds regeling in de afvalstoffenverordening en in artikel 10.47 van Wet
milieubeheer. De delictsomschrijving bevat daarom niet het bestanddeel ‘van de
weg af zichtbaar’. Het verbod in dit artikel richt zich op degene die het
voertuigwrak op de weg plaatst of heeft. Dat is op zich al een ruimere kring van
subjecten dan alleen de bestuurder; ook andere belanghebbende bij het voertuig
vallen onder deze bepaling.Toelichting op artikel 5:6Voorkomen dient te worden dat een buitensporig gebruik wordt gemaakt van
parkeerruimte. Tevens dient aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente
te worden voorkomen. Drie dagen is aangehouden, opdat debetrokkene de gelegenheid zal hebben zijn kampeerwagen of caravan voor een te
ondernemen reis gereed te maken, respectievelijk na de reis op te ruimen. Met
het gebruik van de woorden "drie dagen achtereen" is beoogdaan te geven dat niet behoeft te worden bewezen, dat het betrokken voertuig drie
dagen onafgebroken op dezelfde plaats heeft gestaan en dus niet - al was het
maar één meter - is verplaatst. Volstaan kan worden metaan te tonen dat het voertuig op enig tijdstip (op drie achtereenvolgende dagen)
op de weg geparkeerd heeft gestaan. Dit behoeft niet dezelfde plaats te
zijn.Toelichting op artikel 5:7Dit artikel richt zich tegen degenen, die voor een beroep of bedrijf reclame
maken, door één of meer voertuigen, voorzien van reclamevoorschriften op de weg
te parkeren. Het excessieve is primair gelegen in het in relatie tussen het
tekort aan parkeerruimte en het niet gerechtvaardigde doel waartoe men het
voertuig op de weg zet. Verder kan het excessieve gelegen zijn in het motief van
het tegengaan van ontsiering van het uiterlijkaanzien van de gemeente.Toelichting op artikel 5:8Lid 1 beoogt mogelijk te maken op te treden tegen het parkeren van grote
voertuigen op de weg waar dit ontoelaatbaar is, omdat het ontoelaatbaar is
wegens een excessief gebruik van de weg of waardoor het uiterlijk aanzien van de
gemeente wordt aangetast. Het college kunnen plaatsen aanwijzen waar het hier
bedoelde parkeren naar hun oordeel op een van deze beide - of op beide - gronden
ontoelaatbaar is. Aangezien het niet reëel wordt geacht het parkeren van
dergelijke grote voertuigen gedurende de werkdag te verbieden, is bepaald dat
het verbod niet geldt van maandag tot en met vrijdag, tenzij er sprake is van
een erkende feestdag. De belangen van de industrie en handel zouden anders
teveel kunnen worden geschaad.Toelichting artikel 5:9Deze bepaling beoogt mogelijk te maken op te treden tegen het op de weg parkeren
van voertuigen bij een voor bewoning of ander dagelijks gebruik bestemd gebouw,
zodanig, dat daardoor het uitzicht van de bewonersof gebruikers van het gebouw op hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun
anderszins hinder of overlast wordt aangedaan. De in lid 2 bedoelde uitzondering
ziet bijvoorbeeld op (het parkeren van) hoogwerkers, meetwagens en
dergelijke.Toelichting op artikel 5:11Het is helaas een veelvuldig voorkomend verschijnsel dat groenstroken, openbare
beplantingen, plantsoenen en grasperken worden benut voor het parkeren van
voertuigen. Deze bepaling richt zich op voorkoming van beschadiging van
groenstroken e.d. die het uiterlijk aanzien van de gemeente beogen te verfraaien
en dit groen beter aan zijn bestemming te laten beantwoorden. Dit artikel is
aanvullend op de wegenverkeerswetgeving die voorziet namelijk niet in de
gevallen waarin het voertuig op of in een groenvoorziening wordt geplaatst die
geen deel uitmaakt van de weg (in de zin van de Wegenverkeerswet)Toelichting op artikel 5:12Regelmatig wordt overlast ondervonden van fietsen en bromfietsen die her en der
buiten de daartoe bestemde fietsenstallingen worden geplaatst. Het college kan
plaatsen aanwijzen waar het verboden is (brom)fietsen neerte zetten buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen dan wel deze daar te
laten staan. Via borden moet worden aangegeven dat foutief geplaatste
(brom)fietsen worden verwijderd. Het feitelijk verwijderen wordtvervolgens beschouwd als toepassing van bestuursdwang.Afdeling 2. CollecterenToelichting op artikel 5:13Het houden van openbare inzamelingen is vergunningplichtig, niet het daarbij
aanbieden of verspreiden van geschreven of gedrukte stukken. De bepaling laat
het aanbieden van geschreven of gedrukte stukken onverlet.Afdeling 3. VentenToelichting op artikel 5:14Onder venten wordt verstaan de uitoefening van kleinhandel waarbij goederen of
diensten aan willekeurige voorbijgangers worden aangeboden dan wel het
huis-aan-huis aanbieden van goederen of diensten.Bij ventenis het van belang dat de venter in beweging is. De venter biedt zijn waren
voortdurend aan vanaf een andere plaats. Het tijdelijk stilstaan in afwachting
van klanten is geen venten. Dit is het verschil tussen venten en het innemen van
en standplaats, het heeft te maken met de periode waarin goederen vanaf dezelfde
plaats (gebruikmaken van fysiek hulpmiddelen als een kraam of een aanhangwagen)
in de openbare ruimte worden aangeboden. Het tien minuten standplaats innemen
vereist een standplaatsvergunning en geen ventvergunning. Toelichting op artikel 5:15Venten is verboden als de openbare orde wordt verstoord, de openbare veiligheid,
de volksgezondheid of het milieu in gevaar komt.Toelichting op artikel 5:16Venten of colporteren met gedrukte stukken valt onder de werking van artikel 7,
eerste lid, van de Grondwet. Het venten of colporteren beoogt vooral het dekken
van de kosten van verspreiding (het drukken en redigeren) van gedrukte stukken.
Het aanvaarden van geld is dus duidelijk dienstbaar aan de verspreiding. Van
venten of colporteren met gedrukte stukken is sprake, wanneer voor deze stukken
een reële contraprestatie in de vorm van een vast bedrag wordt ontvangen. Omdat
het aanbieden van gedrukte stukken en het ontvangen van een geldelijke
vergoeding ‘gekoppeld’ en niet te scheiden zijn, is artikel 5:15 niet van
toepassing op het te koop aanbieden, verkopen en afleveren van gedrukte stukken
(waarin gedachten en gevoelens worden geopenbaard).Afdeling 4. StandplaatsenToelichting op artikel 5:17Het hebben van een standplaats ziet op het te koop aanbieden van goederen van
een vaste plaats. Dit is dan ook het onderscheidend criterium ten opzichte van
het venten met goederen. De venter is ambulant, de standplaatshouder niet.Toelichting op artikel 5:18Het hebben van een standplaatsvergunning is, hoe eenvoudig ook, noodzakelijk en
evenredig. De vergunning dient om te voorkomen dat de openbare orde wordt
verstoord en overlast wordt tegengegaan. De vergunning is persoonsgebonden
(artikel 1:6).Toelichting artikel 5:19Het spreekt voor zich dat de eigenaar van het perceel waarop standplaats wordt
ingenomen, toestemming moet verlenen.Toelichting op artikel 5:20Voor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de Apv van rechtswege vervallen als
in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening wordt
voorzien. De term ‘onderwerp’ in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling.Afdeling 5. SnuffelmarktenToelichting artikel 5:22Evenals bij venten (artikel 5:14 e.v.) en standplaatsen (artikel 5:17 e.v.)
wordt in deze afdeling begonnen met een begripsbepaling van de snuffelmarkt in
artikel 5:24.Toelichting artikel 5:23De vergunningsplicht in dit artikel is opgenomen omdat de aard van de goederen
en de omstandigheden rondom een snuffelmarkt een uitstralende werking kunnen
hebben buiten het gebouw. Het houden van eensnuffelmarkt is dan ook verboden als de openbare orde dreigt te worden aangetast
en overlast (milieu in de zin van de Dienstenrichtlijn) te verwachten is.Afdeling 6. Openbaar waterToelichting artikel 5:24Dit artikel is, ter aanvulling van een aantal andere regelingen, bedoeld om de
overige openbare wateren te vrijwaren van activiteiten die het gebruik op
enigerlei wijze nadelig zouden kunnen beïnvloeden. De veiligheidop het water heeft reeds een afdoende regeling gevonden in een aantal bepalingen
van het Wetboek van Strafrecht, te weten de artikelen 162, 163 en 427, sub 6, en
het Binnenvaartpolitiereglement (zie bij voorbeeld artikel 1.15 van dit
reglement).Toelichting artikel 5:25In dit artikel is een verbod met een ontheffingen opgenomen voor het innemen van
een ligplaats voor woonschepen en overige vaartuigen. Het college heeft de
mogelijkheid om nadere regels te stellen aan het innemen,hebben of beschikbaar stellen van een ligplaats. Via deze algemeen werkende
voorschriften is het mogelijk om bijvoorbeeld aan woonschepen die een vaste
ligplaats willen innemen of hebben, eisen te stellen met betrekking tot de
afvoer van het afvalwater, de drinkwatervoorziening etc.Ook heeft het college de mogelijkheid om een differentiatie naar soort en aantal
vaartuigen aan te brengen. Zo kunnen aparte ligplaatsen voor woonschepen en
ligplaatsen voor uitsluitend pleziervaartuigen aangewezenworden. Bovendien kan het aantal gelimiteerd worden.Toelichting artikel 5:26Dit artikel biedt de grondslag om naast de algemene regels die krachtens artikel
5:26, tweede lid, kunnen worden uitgevaardigd, om aan een individuele
booteigenaar nog nadere aanwijzingen te geven.Toelichting artikel 5:27Deze bepaling spreekt voor zich.Toelichting artikel 5:28Dit artikel heeft alleen betrekking op waterstaatswerken die in beheer zijn bij
de gemeenten. Artikel 1.14 van het Binnenvaartpolitiereglement legt aan degene
die een kunstwerk beschadigt bovendien nog een meldingsplichtop.Toelichting artikel 5:29Om te waarborgen dat deze middelen aanwezig zijn en gebruikt kunnen worden voor
het redden van personen is andersoortig gebruik of het voor gebruik onklaar
maken van reddingsmiddelen strafbaar gesteld.Toelichting artikel 5:30In dit artikel wordt hinder of gevaarlijk gedrag van de bader of zwemmer verboden.Toelichting artikel 5:31Deze bepaling spreekt voor zich.Afdeling 7. Crossterreinen en gemotoriseerd en ruiterverkeer in
natuurgebiedenToelichting bij artikel 5:32Op het houden van auto- en motorsportevenementen, het crossen met auto’ motoren,
bromfietsen e.d. al dan niet met een wedstrijdkarakter zijn verschillende
wettelijke regelingen van toepassing. Hierbij speelt mede eenrol in hoeverre deze activiteiten al dan niet op een weg in de zin van de
wegenverkeerswetgeving plaatsvinden. Voor wat betreft de afbakening met hogere
regelgeving geldt op grond van artikel 122 van de Gemeentewetdat de bepalingen van de APV van rechtswege vervallen als in het onderwerp door
een wet, amvb of een provinciale verordening wordt voorzien. De term “onderwerp”
in artikel 122 betekent dat het om dezelfde materie moet gaan en dat hetzelfde
motief ten grondslag moet liggen aan zowel de lagere als de hogere regeling. De
volgende wettelijke regelingen kunnen van toepassing zijn: Wegenverkeerswet
1994, Wet milieubeheer,Wet op de ruimtelijke ordening.Toelichting artikel 5:33Ter bescherming van de natuur of voorkoming van geluidsoverlast is , schade aan
de flora, verstoring van wild e.d. is verboden te crossen met motorvoertuig of
bromfiets in de genoemde plaatsen. Het college kan terreinen aanwijzen waarvoor
het verbod niet geldt.Afdeling 8. Verbod vuur te stokenToelichting op artikel 5:34Dit artikel heeft aan aanvullende werking op de bepaling van de Wet milieubeheer
inzake het verbranden van afvalstoffen buiten de inrichting (artikel 10.2,
eerste lid en artikel 10.63 tweede lid). Op grond van artikel 10.63 Wet
milieubeheer kan het college een vergunning verlenen, indien het belang van de
bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet. Met het verbranden van
afvalstoffen zijn echter vaak openbare orde- en veiligheidsaspecten van belang.
Artikel 10.63 Wet milieubeheer biedt geen mogelijkheid om de vergunning op die
argumenten te weigeren. Artikel 5:34 Apv vult daarom voor wat betreft deze
aspecten de Wet milieubeheeraan. In de ontheffing kunnen dan ook alleen aspecten van openbare orde en
veiligheid worden geregeld.Afdeling 9. Verstrooiing van asToelichting op artikel 5:35Vanwege de wijziging van de Wet op de Lijkbezorging zijn de mogelijkheden voor
incidentele asverstrooiing verruimd. Uitgangspunt hierbij is dat nabestaanden in
beginsel zelf een plaats moeten kunnen kiezen om de aste verstrooien.Toelichting op artikel 5:36Asverstrooiing is om uiteenlopende redenen niet op alle plaatsen even wenselijk.
Dit geldt zeker voor plaatsen waar de as niet of nauwelijks in de bodem kan
worden opgenomen en door de wind kan gaan dwarrelen. Ookop die plaatsen waar meerdere personen gelijktijdig vertoeven, is het niet
gewenst as te verstrooien. Het openstellen van de gemeentelijke begraafplaats
voor asverstrooiing is eveneens niet wenselijk.Toelichting op artikel 5:37Het verstrooien van as is een emotionele gebeurtenis, zowel voor nabestaanden
als voor omstanders. Het is daarom van belang dat omstanders geen hinder
ondervinden. Afdeling 10. Haven en HavenkanaalToelichting op artikel 5:38Afdeling 10 is opgenomen omdat de haven en het havenkanaal als hoofd
gebruiksdoel hebben, het aanbieden van ligplaatsen t.b.v. vaartuigen in de
toeristisch/recreatieve sector. Aanvullend wordt beperkt ruimte gebodenvoor laad- en losactiviteiten en enkele woonschepen.Toelichting op artikel 5:39, 5:40, 5:41, 5:42 en
5:43Geen verdere toelichting.Toelichting op artikel 5:44De in het eerste lid opgenomen afwijking is nodig om het voor schippers mogelijk
te maken om vaartuigen vast te leggen. Hier ligt ook een directe relatie met
artikel 5:42.Toelichting op artikel 5:45Hier is gekozen voor toestemming van de havenmeester, omdat het doorgaans gaat
om beperkte aktiviteiten, b.v. als er een voorwerp in het water gevallen is. Op
de omvangrijkere werkzaamheden ziet artikel 5.45. Bij de toestemming zal m.n.
gelet worden op een zo onbelemmerd en veilig mogelijk verkeer in en rondom de
haven en het havenkanaal.Toelichting op artikel 5:46Hier is gekozen voor vergunning van het college, omdat het doorgaans gaat om
omvangrijkere werkzaamheden. Zie ook artikel 5.44. Bij de vergunning zal m.n.
gelet worden op een zo onbelemmerd en veilig mogelijkverkeer in en rondom de haven en het havenkanaal. Slopen zal slechts bij
uitzondering mogen plaatsvinden, bijvoorbeeld bij een calamiteit met een zich in
de haven bevindend vaartuig, en het uit veiligheidsoogpunt niet verantwoord is
dat het vaartuig naar elders wordt gebracht.Toelichting op artikel 5:47Geen verdere toelichting.Toelichting op artikel 5:48Het eerste lid zou niet behoeven te worden opgenomen, omdat dit normaal
eigendomsrecht is. Het is echter opgenomen vanwege de wenselijkheid van opneming
van lid 2. Lid 2 is opgenomen om b.v. bij calamiteiten door de havenmeester
adequate maatregelen te kunnen laten nemen in het belang van de veiligheid en
volksgezondheid in en rond de haven en het havenkanaal.Toelichting op artikel 5:49Bij lid 1 sub d: Bij openbare orde en veiligheid kan b.v. worden gedacht aan
aanwezigheid van brandbare of explosieve stoffen. Bij het aanzien van de
gemeente kan worden gedacht aan b.v. gehavende vaartuigen ofvaartuigen die anderszins een negatieve uitstraling op de haven en het
havenkanaal hebben.Toelichting op artikel 5:50Hier is gekozen voor vergunning van het college, omdat de hoofdbestemming van de
haven en het havenkanaal is: toerisme en recreatie. Laden en lossen is een
activiteit die standaard past bij ligplaatsen zoals rondvaartboten en
ligplaatsen die zijn aangewezen als hebbende een laad- losfunctie, b.v. voor
zandaanvoer. Voor andere ligplaatsen is voor het laden en lossen een vergunning
van het college nodig.Toelichting op artikel 5:51Lid 1, sub e: Onder dit verbod wordt niet begrepen als een vaartuig op een aan
de haven of havenkanaal gevestigde scheepswerf zal worden gerepareerd.Toelichting op artikel 5:52Lid 1, sub f: Het formuleren van een nieuwe categorie dient te passen binnen de
bestemming van de haven en het havenkanaal: recreatie en toerisme. Hier kan
worden gedacht aan de rondvaartschepen in de haven. Het kan ook dienen indien er
binnen een andere categorie behoefte is aan detaillering.Toelichting op artikel 5:53Lid 2, sub b2 : de verklaring hoeft niet te worden onderbouwd. Door
ondertekening van het aanvraagformulier voor een ligplaats wordt de verklaring
afgelegd. Als de verklaring niet juist blijkt, wordt geen ligplaatsvergunning
verleend. Als na vergunningverlening de verklaring niet juist blijkt kan de
ligplaatsvergunning vanwege de onjuiste verklaring worden ingetrokken. Toelichting op artikel 5:54Eventuele nadere regels zijn beleidsregels en zullen volgens de geldende
regelgeving voor beleidsregels moeten worden vastgesteld. Het moeten
objectgerichte beleidsregels zijn, in het belang van de bestemming van dehaven. Nadere regels mogen er niet toe leiden dat aan de vermeldingen op de
wachtlijsten op onredelijke wijze tekort wordt gedaan. Het mag niet leiden tot
voortrekken van niet bovenaan de wachtlijsten geplaatsten. Het isook niet de bedoeling om bijvoorbeeld de inwoners van de gemeente een
voorkeursrecht te verlenen.Toelichting op artikel 5:55In het belang van een efficiënte indeling van de haven kan de havenmeester
tijdelijk of permanent een andere plaats toewijzen. Er zal dus zoveel mogelijk
voor worden gezorgd dat niet benutbare restruimte bij vaartuigen wordt vermeden.
Dat betekent niet dat er voortdurend met vaartuigen wordt geschoven, maar een
vergunninghouder moet er rekening mee houden dat hij zijn vaartuig op enig
moment moet verplaatsen naar een door de havenmeester aan te wijzen plaats. De
vergunninghouder heeft geen recht op enige vergoeding, ook niet als de nieuwe
plaats minder (dichtbij) faciliteiten biedt zoals stroomvoorziening of
douches/toiletten. De verschuldigde haven- en kadegelden zijn immers ook niet
plaats-gekoppeld, maar afhankelijk van aard en grootte van het vaartuig. Toelichting op artikel 5:55AUit oogpunt van efficiency, zowel voor de gemeente als voor de vergunninghouder,
hoeft een vergunninghouder niet elk jaar een nieuwe ligplaatsvergunning aan te
vragen. De vergunninghouder moet zelf actie ondernemen als hij in een volgend
kalenderjaar geen ligplaats meer wenst.Toelichting op artikel 5:55BDe gemeente kan jaarlijks maximaal 10 dagen aanwijzen waarop een
vergunninghouder geen gebruik kan maken van de hem toegewezen ligplaats. Het
doel van deze bepaling is om vaartuigen als een samenhangend geheel te kunnen
laten deelnemen aan een gezamenlijke activiteit, meestal een evenement. De
havenmeester zal dan proberen om een andere ligplaats beschikbaar te hebben. De
aanwijzing van de dagen zal vroegtijdig aan de vergunninghouder bekend
worden gemaakt. Toelichting op artikel 5:56Lid 5 is opgenomen omdat anders iemand die op de wachtlijst staat bij een
tijdelijke toewijzing zijn positie op de wachtlijst zou verliezen. Dat zou
onredelijk zijn.Toelichting op artikel 5:57Lid 6 moet in relatie tot artikel 5.38, omschrijving passantenligplaats worden
gezien. Het is in tegenstelling tot andere passanten niet mogelijk om aan een
passant-woonschip aansluitend aan de toewijzing voor maximaal 14 dagen een
nieuwe passantenligplaats toe te wijzen. Het doel is beperking van het aantal
woonschepen in de haven en het havenkanaal.Toelichting op artikel 5:58Gekozen is voor een besluit van het college, omdat het doorgaans samenhangt met
bijzondere activiteiten in de haven en het havenkanaal, bijvoorbeeld
werkzaamheden of evenementen.Hoofdstuk 6. Straf-, overgangs- en
slotbepalingenToelichting artikel 6:1Op grond van artikel 154 van de Gemeentewet kan de gemeenteraad op overtreding
van zijn verordeningen straf stellen: het is de rechter die de soort en de maat
van de straf in een concreet geval bepaalt, tot de grensvan de gekozen boetecategorie.Toelichting op artikel 6:2In dit artikel worden de toezichthouders aangewezen. De basis voor deze
bevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de Awb. In dit hoofdstuk zijn
algemene regels gegeven voor de bestuursrechtelijke handhavingvan algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende voorschriften.Toelichting op artikel 6:3Het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner is met veel
waarborgen omkleed. De Algemene wet op het binnentreden (Awbi) bevat
vormvoorschriften die in acht moeten worden genomen.Toelichting op artikel 6:4In het eerste lid van artikel 6.4 wordt geen tijdstip vermeld waarop de oude
verordening wordt ingetrokken. Dat is ook niet nodig. De datum waarop de nieuwe
verordening in werking treedt, is de datum waarop de oudeverordening vervalt. Op de inwerkingtreding van verordeningen is de regeling van
artikel 142 van de Gemeentewet van toepassing. Deze houdt in dat alle
verordeningen in werking treden op de achtste dag na bekendmaking, tenzij een
ander tijdstip daarvoor is aangewezen.Toelichting op artikel 6:5 en 6:6Geen nadere toelichting