CVDR50414_1Maatregelenverordening Wet investeren in jongeren De Wolden 2010nlregelingDe Wolden2010-11-07De WoldenWolder CourantMaatregelenverordening Wet investeren in jongeren De Wolden 2010Artikel 147 lid 1 GemeentewetArtikel 12, lid 1, sub b Wet investeren in jongerenArtikel 41 lid 1 Wet investeren in jongerengemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2010-05-27De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-07-012012-01-01Nieuwe regeling2010 - XI/7bGeen.Geen.Maatregelenverordening Wet investeren in jongeren De Wolden 2010Nr. XI / 7BMAATREGELENVERORDENING WET INVESTEREN IN JONGEREN DE WOLDEN
2010De raad van de gemeente De Wolden;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van De Wolden, d.d. 12
mei 2010;gelet op artikel 147, eerste lid, van de Gemeentewet en artikel 12, eerste
lid, onderdeel b en artikel 41, eerste lid, van de Wet investeren in
jongeren;overwegende dat het noodzakelijk is het verlagen van uitkeringen van
jongeren van 18 jaar of ouder doch jonger dan 27 jaar bij wijze van sanctie
bij verordening te regelen;B E S L U I T:vast te stellen de volgende Maatregelenverordening Wet investeren in
jongeren2010.1Algemene bepalingen1Begripsomschrijving
Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die
niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Wet Investeren in Jongeren en de Algemene Wet
Bestuursrecht.
In deze verordening wordt verstaan onder:a. wet: de Wet
Investeren in Jongeren (WIJ);b. college: het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente De Wolden;c. raad: de
gemeenteraad van de gemeente De Wolden;d. jongere: persoon die
behoort tot de doelgroep als bedoeld in artikel 2 van de wet;e.
WIJ-norm: de op grond van hoofdstuk 4 van de wet op de jongere
van toepassing zijnde norm, vermeerderd of verminderd met de op
grond van dat hoofdstuk door het college vastgestelde verhoging
of verlaging;f. Overige verplichtingen: de verplichtingen
ingevolge artikel 45 van de wet;g. maatregel: de verlaging van
de inkomensvoorziening op grond van artikel 41, eerste lid
WIJ;h. benadelingsbedrag: het bruto bedrag dat als gevolg van
het niet of niet behoorlijk nakomen van een
inlichtingenverplichting ten onrechte is verleend als
inkomensvoorziening of werkleeraanbod op grond van de wet;
In deze verordening wordt mede verstaan onder benadelingbedrag:
de kosten van het werkleeraanbod.
2Afstemming
Onverminderd artikel 42 van de wet, verlaagt het college,
overeenkomstig deze verordening, het bedrag van de aan de
jongere toegekende inkomensvoorziening, indien de jongere naar
het oordeel van het college de op hem rustende verplichtingen,
bedoeld in hoofdstuk 5 van de wet, of de uit artikel 30c, tweede
lid of derde lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomen voortvloeiende verplichtingen, niet of
onvoldoende nakomt, dan wel zich jegens het college zeer ernstig
misdraagt.
Een maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de
mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de jongere en
kan daarom afwijken van de in deze verordening genormeerde
maatregelen
3Berekeningsgrondslag
De maatregel wordt toegepast op de voor de jongere van
toepassing zijnde WIJnorm, inclusief eventuele toeslag of
verlaging ingevolge de gemeentelijke toeslagenverordening en op
periodiek te verstrekken bijzondere bijstand als bedoeld in
artikel 12 van de Wet werk en bijstand.
In geval van een zeer ernstige misdraging kan de verlaging ook
worden toegepast op:a. bijzondere bijstand als bedoeld in
artikel 35 van de Wet werk en bijstand, in geval de jongere geen
inkomensvoorziening ontvangt en de gedraging in relatie staat
tot de aanvraag van deze bijzondere bijstand;b. de
langdurigheidstoeslag als bedoeld in artikel 36 van de Wet werk
en bijstand, indien de gedraging in relatie staat tot de
aanvraag van deze langdurigheidstoeslag.
In afwijking van het tweede lid kan een schriftelijke
waarschuwing worden afgegeven in geval geen bijzondere bijstand
of langdurigheidstoeslag wordt toegekend.
4Het besluit tot opleggen van een maatregelIn het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder geval
vermeld: de reden van de maatregel, de duur van de maatregel, het bedrag
waarmee de inkomensvoorziening wordt verlaagd en, indien van toepassing,
de reden om af te wijken van een standaardmaatregel.5Horen van belanghebbende
Voordat een maatregel wordt opgelegd, wordt de jongere in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen.
Het horen van de jongere kan achterwege worden gelaten indien:a.
de vereiste spoed zich daartegen verzet;b. de jongere reeds
eerder in de gelegenheid is gesteld zijn zienswijze naar voren
te brengen en zich sindsdien geen nieuwe feiten of
omstandigheden hebben voorgedaan;c. de jongere niet heeft
voldaan aan een verzoek van het college of van een derde aan wie
het college met toepassing van artikel 11, vierde lid, van de
wet, werkzaamheden in het kader van de wet heeft uitbesteed, om
binnen een gestelde termijn inlichtingen te verstrekken als
bedoeld in artikel 44 van de wet;d. het college het horen niet
nodig acht voor het vaststellen van de ernst van de gedraging of
de mate van verwijtbaarheid.
6Afzien van het opleggen van een maatregel
Onverminderd artikel 41, tweede lid, van de wet, ziet het
college af van het opleggen van een maatregel indien:a. elke
vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;b. de gedraging meer dan één
jaar vóór constatering van die gedraging door het college heeft
plaatsgevonden, tenzij de gedraging een schending van de
inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die gedraging ten
onrechte inkomensvoorziening is verleend.c. Het college
dringende redenen aanwezig acht.
Een maatregel wegens schending van de inlichtingenplicht wordt
niet opgelegd na verloop van vijf jaren nadat de betreffende
gedraging heeft plaatsgevonden;
Indien het college afziet van het opleggen van een maatregel op
grond van dringende redenen, wordt de jongere daarvan
schriftelijk mededeling gedaan.
7Ingangsdatum
De maatregel wordt opgelegd met ingang van de kalendermaand
volgend op de datum waarop het besluit tot het opleggen van de
maatregel aan de jongere is bekendgemaakt. Daarbij wordt
uitgegaan van de voor die maand geldende bijstandsnorm.
In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met
terugwerkende kracht worden opgelegd, voorzover de ingangsdatum
daardoor niet voor de datum van de gesanctioneerde gedraging
komt te liggen.
Een maatregel wordt voor bepaalde tijd opgelegd. Een maatregel
die voor een periode van meer dan drie maanden wordt opgelegd,
wordt uiterlijk na drie maanden nadat deze ten uitvoer is
gelegd, heroverwogen.
8Samenloop van gedragingen
Indien sprake is van een gedraging die schending oplevert van
meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt één maatregel
opgelegd. Indien voor schending van die verplichtingen
maatregelen van verschillende hoogten gelden, wordt de
hoogstemaatregel opgelegd.
Indien sprake is van meerdere gedragingen die schending
opleveren van één of meerdere in de wet genoemde verplichtingen,
wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke maatregel
opgelegd. Deze maatregelen worden gelijktijdig opgelegd, tenzij
dit gelet op artikel 2, tweede lid, niet verantwoord is.
2Het niet nakomen van de overige verplichtingen9Indeling in categorieënGedragingen van de jongere inhoudende het niet of onvoldoende nakomen
van deverplichtingen bedoeld in artikel 45 van de wet, worden
onderscheiden in de volgendecategorieën:1. Eerste categorie:a. het onvoldoende meewerken aan het opstellen van
een plan met betrekking tot de arbeidsinschakeling, waaronder begrepen
het onvoldoende meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling;b. het zich niet onderwerpen aan een noodzakelijke
behandeling van medische aard.2. Tweede categorie:a. het stellen van onredelijke eisen in verband met
door de jongere te verrichten algemeen geaccepteerde arbeid, die het
aanvaarden of verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid belemmeren;b.
het niet of onvoldoende meewerken aan het behoud of bevorderen van de
arbeidsbekwaamheid;c. het niet of onvoldoende meewerken aan activiteiten
of werkzaamheden, gericht op de arbeidsinschakeling;d. het nalaten de
opgedragen werkzaamheden of activiteiten naar beste vermogen te
verrichten.10De hoogte en duur van de maatregel1. De maatregel wordt vastgesteld op:a. 10 procent van de WIJ-norm bij
gedragingen van de eerste categorie;b. 20 procent van de WIJ-norm bij
gedragingen van de tweede categorie.2. De duur van de maatregel bedoeld in het eerste lid wordt vastgesteld
op een maand.3. In afwijking van het vorige lid kan de duur van de maatregel worden
verdubbeld, indien de jongere zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarbij een maatregel is opgelegd, opnieuw schuldig
maakt aan een verwijtbare gedraging van dezelfde of hogere categorie.
Met een besluit waarmee een maatregel is opgelegd wordt gelijkgesteld
het besluit om daarvan af te zien op grond van dringende redenen,
bedoeld in artikel 6, tweede lid.3Niet nakomen van de inlichtingplicht11Schending inlichtingenplicht zonder benadeling gemeente
Indien het niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht, bedoeld in artikel 44, eerste lid, van de
wet, niet heeft geleid tot het ten onrechte toekennen of
uitvoeren van het werkleeraanbod of tot het ten onrechte of tot
een te hoog bedrag verlenen van de inkomensvoorziening, wordt
een maatregel opgelegd van 5 procent van de WIJ-norm,
In afwijking van het eerste lid kan van het opleggen van een
maatregel worden afgezien en worden volstaan met het geven van
een schriftelijke waarschuwing, tenzij het niet of niet
behoorlijk nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een
periode van één jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan
de jongere een schriftelijke waarschuwing is gegeven.
De duur van de maatregel bedoeld in het eerste lid wordt
vastgesteld op een maand.
In afwijking van het tweede lid kan de duur van de maatregel
worden verdubbeld, indien de jongere zich binnen twaalf maanden
na bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel wordt
opgelegd opnieuw schuldig maakt aan dezelfde als verwijtbare aan
te merken gedraging. Met een besluit waarmee een maatregel is
opgelegd wordt gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien
op grond van dringende redenen, bedoeld in artikel 6, tweede
lid.
12Schending inlichtingenplicht met benadeling gemeente
Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht, bedoeld in artikel 44, eerste lid, van de
wet heeft geleid tot het ten onrechte toekennen of uitvoeren van
het werkleeraanbod of tot het ten onrechte of tot een te hoog
bedrag verlenen van de inkomensvoorziening, wordt de maatregel
afgestemd op de hoogte van het benadelingbedrag.
De maatregel bedoeld in het eerste lid wordt op de volgende
wijze vastgesteld:a. bij een benadelingbedrag tot € 1000,-: 10
procent van de WIJ-norm;b. bij een benadelingbedrag van € 1000,-
tot € 2000,-: 20 procent van de WIJ-norm;c. bij een
benadelingbedrag van € 2000,- tot € 4000,-: 40 procent van de
WIJ-norm;d. bij een benadelingbedrag van € 4000,- of meer: 100
procent van de WIJ-norm.
De duur van de maatregel, bedoeld in het eerste lid, wordt
vastgesteld op een maand.
Van een maatregel wordt afgezien:a. zodra ter zake van de
gedraging strafvervolging is ingesteld en het onderzoek ter
terechtzitting een aanvang heeft genomen;b. zodra het recht tot
strafvervolging is vervallen, doordat het Openbaar Ministerie
een schikking met belanghebbende heeft getroffen.
Indien de jongere zich tegenover het college of zijn ambtenaren
zeer ernstig misdraagt als bedoeld in artikel 41, eerste lid van
de wet, wordt een maatregel opgelegd van 40% van de
WIJ-norm.
De duur van de maatregel, bedoeld in het eerste lid, wordt
vastgesteld op een maand.
Van het opleggen van de maatregel bedoeld in het eerste lid kan,
indien sprake is van verbaal geweld, worden afgezien en worden
volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing,
tenzij het verbale geweld plaatsvindt binnen een periode van één
jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de jongere een
schriftelijke waarschuwing in verband met ernstige misdragingen
is gegeven.
In afwijking van het eerste lid kan een maatregel worden
opgelegd van 100 procent van de WIJ-norm, indien binnen twaalf
maanden na bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel
als bedoeld in het eerste lid, is opgelegd, sprake is van
eenzelfde als verwijtbaar aan te merken gedraging. Met een
besluit waarmee een maatregel is opgelegd wordt gelijkgesteld
het besluit om af te zien van het opleggen van een maatregel op
grond van dringende redenen, als bedoeld in artikel 6, tweede
lid.
5Slotbepalingen14Gevallen waarin de verordening niet voorzietIn alle gevallen waarin deze verordening niet voorziet, beslist het
college.15InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking met ingang van 1 juli 2010;16CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: de Maatregelenverordening Wet
investeren in jongeren De Wolden 2010.Zuidwolde, 27 mei 2010De raad voornoemd,griffier, voorzitter,drs. I.J. Gehrke P.H. Snijders1Toelichting Maatregelenverordening WIJ De Wet investeren in jongeren en de
inkomensvoorzieningOp 1 oktober 2009 treedt de Wet investeren in jongeren (WIJ) in werking.
Doelstelling van deze wet is de duurzame arbeidsparticipatie in regulier werk
van jongeren tot 27 jaar. Om dit te bereiken is in de wet een recht op een
zogenaamd werkleeraanbod vastgelegd. Het werkleerrecht berust op het
uitgangspunt dat jongeren die goed geschoold zijn en over voldoende
kwalificaties beschikken gemakkelijker aan het werk zullen komen en daardoor
zelfstandig in hun levensonderhoud kunnen voorzien.De WIJ verplicht gemeenten om te investeren in de arbeidsinschakeling van alle
jongeren, ook bij een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Daartoe moeten
gemeenten jongeren in beginsel een werkleeraanbod doen. Afgeleide van het
werkleeraanbod is een inkomensvoorziening voor jongeren vanaf 18 jaar als de
jongere onvoldoende inkomsten heeft. Deze inkomensvoorziening is alleen
beschikbaar als het werkleeraanbod wegens in de persoon van de jongere gelegen
of niet verwijtbare omstandigheden zijnerzijds geen optie is, als het
werkleeraanbod onvoldoende inkomsten genereert of er nog geen werkleeraanbod kan
worden gedaan. De samenhang tussen het werkleeraanbod enerzijds en de
inkomensvoorziening anderzijds is een bepalend element in de WIJ.De relatie tussen werken/leren en een uitkering is fundamenteel anders dan de
WWB, waarbij het recht op bijstand vooropstaat met als afgeleide de plicht tot
arbeidsparticipatie. Met de WIJ wordt een ‘paradigmawisseling’ beoogd: is het
uitgangspunt in de WWB ‘een uitkering, mits’ in de WIJ is dit omgedraaid en
geldt als uitgangpunt ‘geen uitkering, tenzij’.Aanvaardt de jongere het werkleeraanbod en is het inkomen ontoereikend, dan
bestaat in beginsel recht op een inkomensvoorziening. Deze inkomensvoorziening
volgt in grote lijnen de WWB voor wat betreft de voorwaarden die aan het recht
zijn verbonden en de normering die geldt voor de hoogte van deze
voorziening.Evenals in de WWB geldt binnen de WIJ een stelsel van rechten en plichten. De
gemeente is verplicht een werkleeraanbod en eventueel een inkomensvoorziening
aan te bieden, de jongere is daartegenover verplicht zich te houden aan diverse
verplichtingen. Worden deze verplichtingen geschonden, dan dient de
inkomensvoorziening verlaagd te worden (artikel 41, eerste lid, WIJ). Die
verlaging geschiedt conform de regels die in een gemeentelijke verordening
moeten zijn vastgelegd (artikel 12, eerste lid, onderdeel b, WIJ). Dat is de
Maatregelverordening.Reikwijdte Maatregelverordening WIJIn afwijking van het uitgangspunt van de
wetgever om de WIJ zoveel mogelijk WWB-conform in te richten, is de in de WIJ
vastgelegde reikwijdte van de gemeentelijke Maatregelverordening beperkter van
aard dan die in de WWB. Aan het werkleeraanbod en de inkomensvoorziening kunnen
minder uiteenlopende verplichtingen verbonden worden dan aan de bijstand. Het
scala is beperkter van aard. De verplichtingen die op grond van artikel 41 WIJ
kunnen worden gesanctioneerd betreffen de inlichtingen-, medewerkings- en
identificatieplicht (artikel 44 WIJ), alsmede een aantal concreet benoemde
verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en de totstandkoming en
tenuitvoerlegging van een werkleeraanbod (artikel 45 WIJ).Een ander verschil tussen de WIJ en de WWB is dat de inkomensvoorziening niet
verlaagd kan worden als de jongere zich schuldig maakt aan tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid in de voorziening in het bestaan, anders dan in de vorm
van schending van één van de in artikel 41 WIJ genoemde verplichtingen. Dat
heeft tot gevolg dat de inkomensvoorziening niet verlaagd kan worden in geval
van het onverantwoord interen van vermogen en bij verwijtbare werkloosheid, als
deze gedragingen leiden tot het indienen van een aanvraag voor een
werkleeraanbod. Het belang van duurzame arbeidsparticipatie van de jongere heeft
in deze geprevaleerd boven het als maatregelwaardig aanmerken van de
bovengenoemde gedragingen.De Maatregelverordening WIJ heeft al met al dus een
beperkter strekking en reikwijdte dan de Maatregelverordening WWB en wijkt
daarom af waar het de omschreven maatregelwaardige gedragingen betreft.Verlagen is maatwerkHoewel de gemeenteraad de regels stelt over het verlagen van
de inkomensvoorziening, is het verlagen van de inkomensvoorziening een vorm van
maatwerk, waarmee het college is belast (zie ook Kamerstukken II 2008-2009, 31
775, nr. 7, p. 27). Evenals dat binnen de kaders van de WWB het geval is, dient
de maatregel afgestemd te worden op de ernst van de gedraging, de mate van
verwijtbaarheid en de omstandigheden van de jongere. Het uitgangspunt wordt
gevormd door de regels die ter zake door de gemeenteraad zijn gesteld. In de
Maatregelverordening zijn de gedragingen die een schending van de verplichtingen
opleveren genormeerd. Die normering is echter niet absoluut. Zowel in de ernst
van de gedraging als de mate van verwijtbaarheid of de omstandigheden van de
jongere kan aanleiding worden gevonden om van de standaardmaatregel af te
wijken. Ontbreekt elke vorm van verwijtbaarheid, dan is het college echter
zonder meer verplicht om van verlaging af te zien (artikel 41, tweede lid, WIJ).
Vanwege het karakter van de inkomensvoorziening als minimuminkomen is tevens
bepaald dat binnen drie maanden heroverweging van de verlaging plaatsvindt.
Daarmee wordt gewaarborgd dat de verlaging ook afgestemd blijft op de
omstandigheden van de jongere en deze niet onaanvaardbaar lang over een te laag
inkomen blijft beschikken.Berekeningsgrondslag en duur van de maatregelDe maatregel wordt in deze
verordening toegepast op de toepasselijke WIJ-norm. Ingegeven door overwegingen
van uitvoerbaarheid, zou de gedachte kunnen rijzen dat het noemen van vaste
bedragen in de verordening wellicht handiger zou zijn. Daar tegenover staat
echter dat dit spoedig tot vormen van rechtsongelijkheid en disproportionaliteit
kan leiden. Een maatregel van € 250,- betekent voor een 20-jarige een verlies
van vrijwel de volledige inkomensvoorziening, terwijl dit voor een 21-jarige
verhoudingsgewijs een veel minder groot aandeel betreft. Bovendien roept het
verlagen van de inkomensvoorziening met een vast bedrag ook het beeld op van een
boete. Mede om die redenen is de maatregel in deze verordening gerelateerd aan
de toepasselijke WIJ-norm.In deze verordening wordt gekozen voor een maand als de reguliere duur van de
maatregel. Dit is echter bij de verschillende sanctioneerbare gedragingen in een
afzonderlijke bepaling benoemd, zodat ter zake ook andere keuzes gemaakt kunnen
worden. Bij recidive geldt als regel dat deze duur verdubbeld wordt. Voor
schending van de inlichtingenplicht is dit expliciet opengelaten, zodat ook
eenvoudig gekozen kan worden voor verdubbeling van het percentage.Omdat ook jongeren aanspraak kunnen maken op bijzondere bijstand en
langdurigheidstoeslag kan een verlaging ook op deze voorzieningen worden
toegepast, in geval van zeer ernstige misdragingen.De term 'maatregel' Het verlagen van de inkomensvoorziening op grond van het
feit dat de belanghebbende zijn verplichtingen niet of in onvoldoende mate is
nagekomen, wordt in de WIJ aangeduid als het verlagen van de
inkomensvoorziening. Gebruikelijk onder gemeenten is echter de term ‘maatregel’.
Daarmee wordt niet alleen aangesloten bij het spraakgebruik dat ook binnen de
bijstandspraktijk gangbaar is, maar wordt ook het corrigerende karakter ervan
benadrukt. Om die reden is in de verordening de term ‘maatregel’ gebruikt om een
verlaging aan te duiden.Een waarschuwing in plaats van een maatregel? Gemeenten kunnen in hun
verordening regelen dat in beginsel eerst altijd een waarschuwing wordt gegeven
voordat een maatregel wordt opgelegd. In deze verordening is hiervoor niet
gekozen. Hiervoor zijn twee redenen. De eerste reden is dat een waarschuwing er
van uit gaat dat jongeren (nogmaals) op de hoogte gesteld moeten worden van hun
verplichtingen. Gemeenten hebben de opdracht hun klanten zo goed mogelijk te
informeren over de verplichtingen die aan de WIJ verbonden zijn. Klanten dienen
op maat geïnformeerd te worden en ook de dienstverlening zal op maat verzorgd
moeten worden. Deze werkwijze maakt deel uit van hoogwaardig handhaven, waarbij
handhaven in de bedrijfsvoering is geïntegreerd. Hierdoor zal waarschijnlijk ook
de naleving van de verplichtingen groter worden en maatregelen die worden
opgelegd beter worden geaccepteerd. De informatie over de maatregelen moet goed
toegankelijk zijn en in begrijpelijke taal. Een waarschuwing richting klanten
kan bij zo'n beleid achterwege blijven.De tweede reden om niet te kiezen voor een waarschuwing heeft te maken met het
feit dat een waarschuwing er van uit gaat dat herstel van de oude situatie
mogelijk is. Dat is echter niet per definitie het geval. Uitgezonderd het niet
of niet op tijd voldoen aan bepaalde administratieve verplichtingen, waarbij het
verzuim geen gevolgen heeft voor de hoogte van de inkomensvoorziening, hebben
alle andere gedragingen in meer of mindere mate gevolgen (gehad) voor het
werkleeraanbod of de inkomensvoorziening. Gelet hierop is in deze verordening
volstaan met het aanbieden van de mogelijkheid om eerst een waarschuwing te
geven in geval van schending van de verplichtingen m.b.t. het werkleeraanbod en
bij schending van de inlichtingenplicht zonder benadeling voor de gemeente. Deze
keuze voor de mogelijkheid tot het geven van een waarschuwing betekent wel dat
een dergelijke waarschuwing de status van ‘besluit’ krijgt in de zin van artikel
1:3, eerste lid, Awb. Daartegen staat bezwaar en beroep open (CRvB 5 januari
2009, LJN: BG9682).Verlaging of intrekking inkomensvoorziening?Aan het werkleeraanbod en de
inkomensvoorziening zijn voor de jongere verplichtingen verbonden. Tegenover het
recht op een werkleeraanbod en evt. inkomensvoorziening staat de verplichting
van de jongere om mee te werken aan de totstandkoming daarvan, bijv. door mee te
werken aan een onderzoek naar de arbeidsmogelijkheden. Ook dient de jongere naar
beste vermogen mee te werken aan het werkleeraanbod zodra dat vastgesteld is.
Daarnaast geldt een inlichtingen-, medewerkings- en identificatieplicht. Deze
verplichtingen zijn vastgelegd in artikel 44, respectievelijk 45 van de WIJ.Komt
de jongere een aan het werkleeraanbod verbonden verplichting verwijtbaar niet
na, dan staat de gemeente diverse instrumenten ter beschikking. Onderscheid kan
worden gemaakt tussen de verschillende fasen waarop de verplichtingen betrekking
hebben.AanvraagfaseBetreft het een schending van verplichtingen die betrekking hebben
op de aanvraagbehandeling, dan geldt het volgende: als de jongere in het geheel
niet meewerkt aan het opstellen van een plan voor zijn arbeidsinschakeling en zo
zijn arbeidsinschakeling belemmert, dan doet het college de jongere geen
werkleeraanbod (artikel 17, vijfde lid, WIJ). Bijgevolg heeft de jongere, zolang
hij niet wenst te voldoen aan die verplichting, geen recht op
inkomensvoorziening. Uit artikel 42, eerste lid, onderdeel c, WIJ vloeit immers
voort dat voor zover uit houding en gedragingen van de jongere ondubbelzinnig
blijkt dat hij de verplichtingen, bedoeld in hoofdstuk 5 niet wil nakomen, geen
recht op inkomensvoorziening bestaat (Kamerstukken II 2008-2009, 31 775, nr. 3,
p. 39 en 40). Dit geldt in bredere zin ook voor andere gedragingen van de
jongere waaruit kan worden afgeleid dat deze de aan het werkleeraanbod verbonden
verplichtingen in het geheel niet wil nakomen. Is sprake van een minder ernstige
schending van de verplichtingen m.b.t. de totstandkoming van het werkleeraanbod,
dan kan na toekenning van een werkleeraanbod de eventuele inkomensvoorziening
verlaagd worden conform de gemeentelijke Maatregelverordening (artikel 41,
eerste lid, WIJ). Zo is het denkbaar dat de jongere wel wil meewerken, maar dat
de medewerking onvoldoende is. In dat geval zou een maatregel aan de orde kunnen
komen.Van toekenning tot tenuitvoerleggingWerkt de jongere wel mee aan de
totstandkoming van een werkleeraanbod maar weigert hij dit aanbod na ontvangst
van de toekenningsbeschikking, dan kan het werkleeraanbod worden ingetrokken
(art. 21, onderdeel b WIJ). Door de weigering bestaat geen recht op een
inkomensvoorziening (art. 42, eerste lid, onderdeel a WIJ). Zoals reeds
aangegeven bestaat dat recht evenmin als uit houding en gedrag van de jongere
ondubbelzinnig kan worden afgeleid dat hij de verplichtingen die verbonden zijn
aan het werkleeraanbod in het geheel niet wil nakomen (artikel 42, eerste lid,
onderdeel c ,WIJ). Het werkleeraanbod kan daarnaast ook worden herzien of
ingetrokken als de jongere één of meerdere verplichtingen schendt die specifiek
betrekking hebben op de voorbereiding op en uitvoering van het werkleeraanbod
(artikel 21, onderdeel b, WIJ). Het kan dan bijvoorbeeld gaan om het nalaten een
behandeling van medische aard te ondergaan, of het stellen van onredelijke eisen
m.b.t. de te verrichten werkzaamheden. Met de intrekking van het werkleeraanbod
vervalt automatisch het recht op inkomensvoorziening (artikel 42, eerste lid,
onderdeel f, WIJ). Bij een herziening blijft de inkomensvoorziening in
stand.Een andere sanctie op dergelijk gedrag is dat het werkleeraanbod wel in stand
blijft maar de inkomensvoorziening verlaagd wordt, conform de gemeentelijke
Maatregelverordening (artikel 41, eerste lid, WIJ). Het college dient te kiezen
welke weg bewandeld wordt, hetzij de intrekking van werkleeraanbod en
inkomensvoorziening, hetzij het handhaven van het werkleeraanbod en verlaging
van die voorziening. Het past evenwel in het systeem van de WIJ om bij minder
ernstige gedragingen tot verlaging van de inkomensvoorziening te besluiten en
bij ernstiger gedrag, bijvoorbeeld waar sprake is van schending van meerdere
verplichtingen of van herhaald gedrag, het werkleeraanbod in te trekken. Het is
immers in de geest van de regeling om, met het oog op duurzame
arbeidsparticipatie, een werkleeraanbod niet te snel in te trekken. Dit is in de
wetgeving tot uitdrukking gebracht doordat verlaging van de inkomensvoorziening
bij schending van de verplichtingen imperatief is voorgeschreven, waar
intrekking van het werkleeraanbod (artikel 21 WIJ) een bevoegdheid is, juist
vanwege de verstrekkende gevolgen daarvan. Bedacht moet daarbij immers worden
dat intrekking van het werkleeraanbod tevens intrekking van de
inkomensvoorziening tot gevolg heeft (indien toegekend) en dus het effect van
‘dubbele’ bestraffing kan hebben. Het is daarom raadzaam om niet lichtvaardig
tot intrekking van het werkleeraanbod over te gaan. Een beleid waarbij slechts
in uitzonderingsgevallen tot intrekking van het werkleeraanbod wordt overgegaan,
mag daarom in lijn met de bedoelingen van de wetgever worden geacht. Een
dergelijke uitzonderingssituatie zal zich in de aanloop naar de feitelijke
tenuitvoerlegging van het werkleeraanbod niet spoedig voordoen. Daarvan kan
sprake zijn als van de gemeente niet meer gevergd kan worden dat uitvoering
wordt gegeven aan het werkleeraanbod .Vanaf de tenuitvoerleggingWerkt de jongere onvoldoende mee aan de feitelijke
uitvoering van het werkleeraanbod, dan kan de evt. inkomensvoorziening worden
verlaagd, conform de Maatregelverordening (art. 41, eerste lid WIJ). Daarnaast
vervalt het recht op inkomensvoorziening als uit de houding en gedragingen van
de jongere ondubbelzinnig kan worden afgeleid dat deze de verplichtingen die aan
het werkleeraanbod zijn verbonden in het geheel niet wil nakomen (artikel 42,
eerste lid, onderdeel c, WIJ). Voorts kan het werkleeraanbod worden herzien of
ingetrokken als de jongere één van die verplichtingen niet nakomt (artikel 21,
onderdeel b, WIJ). Vindt intrekking plaats dan vervalt daarmee, zoals gezegd,
tevens het recht op inkomensvoorziening (artikel 42, eerste lid, onderdeel f,
WIJ). Hetgeen hierboven over de keuze tussen verlaging van de
inkomensvoorziening en intrekking van het werkleeraanbod is gezegd geldt mutatis
mutandis ook voor deze fase.Relatie met Verordening WerkleeraanbodDe verordening Werkleeraanbod en de
Maatregelverordening vormen twee kanten van dezelfde medaille. Immers, de WIJ
legt het college plicht op om jongeren een werkleeraanbod te doen. Het
werkleeraanbod wordt door de verordening Werkleeraanbod gefaciliteerd.
Anderzijds staat daar wel tegenover dat de jongere verplicht is het aanbod te
aanvaarden en de verplichtingen die aan het werkleeraanbod zijn gekoppeld na te
leven. Komt de jongere die verplichtingen niet na, dan vormt de
Maatregelverordening het kader voor verlaging van de inkomensvoorziening. Beide
verordeningen sluiten dus op elkaar aan.De verplichtingen die tot een maatregel kunnen leidenDe verplichtingen die aan
het werkleerrecht en de inkomensvoorziening jegens het college zijn verbonden
zijn de volgende:• de inlichtingenplicht (artikel 44, eerste lid, WIJ)• de
medewerkingsplicht (artikel 44, tweede lid, WIJ)• de identificatieplicht
(artikel 44, derde lid, WIJ)• verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en
het werkleeraanbodDaarnaast heeft de jongere bij zijn aanvraag om een
werkleeraanbod ook een inlichtingenplicht jegens UWV WERKbedrijf, die bij
schending ook tot het opleggen van een maatregel kan leiden (artikel 41, eerste
lid, WIJ).Schending inlichtingen- medewerkings- en identificatieplichtSchending van de
verplichtingen genoemd in artikel 44 WIJ verplicht in beginsel tot verlaging van
de inkomensvoorziening. De hier genoemde verplichtingen betreffen de
inlichtingen- medewerkings- en identificatieplicht. Voor de twee laatstgenoemde
verplichtingen geldt dat schending van deze verplichtingen er in beginsel toe
leidt dat het recht op werkleeraanbod en op inkomensvoorziening niet kan worden
vastgesteld en daarom afgewezen, beëindigd of ingetrokken kan worden, conform de
WWB. Om die reden zijn ze in het kader van deze verordening niet als
‘maatregelwaardige’ gedragingen aangemerkt. In de praktijk blijkt dat dit niet
als een gemis wordt ervaren.Schending van de inlichtingenplicht heeft zowel
betrekking op de inkomensvoorziening als het werkleeraanbod en ziet niet alleen
op de informatieplicht van de jongere jegens het college maar ook UWV
WERKbedrijf. In dit model is ervoor gekozen om de hoogte van de maatregel te
relateren aan de mate van benadeling van de gemeente. Hoe hoger de benadeling,
hoe zwaarder de maatregel. Dit is conform het VNG-model van de
Maatregelverordening WWB.Schending van de verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en het
werkleeraanbodIn artikel 45 WIJ zijn tamelijk gedetailleerd de verplichtingen
omschreven die betrekking hebben op de arbeidsinschakeling en de totstandkoming
en de tenuitvoerlegging van het werkleeraanbod. Deze verplichtingen gelden van
rechtswege vanaf het moment dat de aanvraag voor een werkleeraanbod wordt
ingediend. Schending van één van deze verplichtingen dient in beginsel te leiden
tot verlaging van de eventuele inkomensvoorziening. Voor het categoriseren van
de gedragingen die tot een verlaging van de inkomensvoorziening leiden bij
schending van de verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en het
werkleeraanbod als bedoeld in artikel 45 WIJ zijn verschillende mogelijkheden
denkbaar.In deze verordening is gekozen om voor een meervoudige variant, waarmee we
aansluiten bij de WWB. In deze variant worden uiteenlopende maatregelpercentages
gehanteerd voor schending van de verschillende verplichtingen, in aansluiting op
de huidige bijstandspraktijk. Er wordt daarom gedifferentieerd tussen de
verschillende verplichtingen. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. In dit
model is gekozen voor de benadering waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt
gezocht met het VNG-model van de Maatregelverordening WWB. In die verordening
zijn aan schending van die verplichtingen maatregelen van uiteenlopende hoogte
verbonden. Gehandeld wordt in overeenstemming met de wens om
bijstandsgerechtigden en jongeren zoveel mogelijk gelijk te behandelen, als bij
het inrichten van de Maatregelverordening WIJ een categorie-indeling wordt
gemaakt van gedragingen die een schending van de verplichtingen opleveren en
daarbij een opbouw plaatsvindt in de hoogte van de maatregelen, die zoveel
mogelijk in overeenstemming met de Maatregelverordening WWB is. Om aansluiting
te krijgen tussen de Maatregelverordeningen m.b.t. de WWB en de WIJ is het zaak
om de verplichtingen die in de Maatregelverordening WWB zijn benoemd te
vergelijken met die in artikel 45 WIJ.De verplichtingen, genoemd in de onderdelen a en f van artikel 45 WIJ kunnen ook
worden gerangschikt onder de verplichting ‘mee te werken aan een onderzoek naar
de mogelijkheden voor arbeidsinschakeling’. Voor de verplichting om mee te
werken aan het opstellen van een plan m.b.t. de arbeidsinschakeling (eerste
zinsnede onderdeel a) wordt verwezen naar o.a. CRvB 4 september 2007, LJN:
BB3443. Voor onderdeel f zijn daarvoor aanknopingspunten te vinden in CRvB 25
maart 2008, LJN: BC7877. Voor schending van deze verplichting geldt in het
VNG-model een maatregelpercentage van 10%, omdat dit als een wat lichtere
gedraging wordt aangemerkt.Ten aanzien van de verplichting genoemd in onderdeel
b wordt in de memorie van toelichting als voorbeeld van een schending van deze
verplichting genoemd: het belemmeren van een bemiddelingspoging door afwijkend
gedrag, het stellen van irreële eisen of ongebruikelijke werktijden
(Kamerstukken II 2008-2009, 31 775, nr. 3, p. 48). Dat correspondeert in sterke
mate met ‘gedragingen die de arbeidsinschakeling belemmeren’, waarover de CRvB 4
juli 2006, LJN: AY2200 heeft overwogen dat daarvan kan worden gesproken als
blijkt dat als gevolg van de gedraging kansen op werk of uitzicht op werk is
verspeeld. Schending van deze verplichting levert in het VNG-model een
maatregelpercentage van 20% op.De verplichtingen, genoemd in de onderdelen c, d
en e kunnen worden gerangschikt onder de verplichting ‘gebruik te maken van een
door het college aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling’.
Daarvoor geldt evenzeer een maatregelpercentage van 20%.Schematisch overzicht
vergelijking verplichtingen uit artikel 45 WIJ en de verplichtingen, opgenomen
in het VNG-model Maatregelenverordening WWB.Zeer ernstige misdragingenAfzonderlijke aandacht verdient de verplichting om de
inkomensvoorziening te verlagen als de jongere zich zeer ernstig misdraagt
(artikel 41, eerste lid, WIJ). Het betreft gedragingen die in het
maatschappelijk verkeer in alle gevallen als onacceptabel worden beschouwd
(conform artikel 18, tweede lid, WWB). De redactie van artikel 41, eerste lid,
WIJ wijkt af van die van artikel 18, tweede lid, WWB en laat ruimte open voor de
gedachte dat een zeer ernstige misdraging niet afhankelijk zou zijn van de
context waarin deze zich afspeelt, zolang deze zich maar tot het college of
diens ambtenaren richt. Hiermee is echter niet beoogd is afstand te nemen van de
jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep inzake zeer ernstige misdragingen
in het kader van bijstandverlening (zie ook Kamerstukken II 2008-2009, 31 775,
nr. 7, p. 46).Zoals de CRvB onder meer in zijn uitspraak van 29 juli 2008, LJN BD7970, heeft
overwogen, is aan de toepassingsvoorwaarden van artikel 18, tweede lid, WWB
voldaan indien sprake is van het niet of onvoldoende nakomen van een of meer van
de in dat artikellid bedoelde verplichtingen met als verzwarende omstandigheid
dat sprake is van agressief, aan de belanghebbende toe te rekenen gedrag jegens
het college en bij de uitvoering van de WWB betrokken personen dat in het
normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel kan worden
beschouwd. Een wegens dergelijk gedrag opgelegde verlaging van de bijstand c.q.
inkomensvoorziening dient te worden aangemerkt als punitieve (bestraffende)
sanctie en op het college rust de bewijslast om voldoende aannemelijk te maken
dat van agressie in de zin van de genoemde bepaling sprake is geweest (zie ook
de uitspraak van 31 december 2007, LJN BC1811).Bezondigt de jongere zich
herhaaldelijk een zeer ernstige misdragingen, dan kan het college de jongere
tijdelijk uitsluiten van het recht op een werkleeraanbod (artikel 22, eerste
lid, WIJ). Een dergelijk besluit moet uiterlijk binnen een maand heroverwogen
worden. Anders dan de memorie van toelichting suggereert, betekent dit niet per
definitie uitsluiting van het recht op een inkomensvoorziening (zie Kamerstukken
II 2008-2009, 31 775, nr. 3, p. 46/47 voor het standpunt van de regering ter
zake). Artikel 42 WIJ, dat daarvoor de grondslag zou moeten bieden, kent ‘
(tijdelijke) uitsluiting van het recht op een werkleeraanbod bij zeer ernstige
misdragingen’ niet als afzonderlijke uitsluitinggrond voor de
inkomensvoorziening. Het is wel denkbaar dat het bij herhaling zeer ernstig
misdragen kan worden aangemerkt als houding en gedragingen van de jongere
waaruit ondubbelzinnig blijkt dat deze de verplichtingen, bedoeld in hoofdstuk
5, niet wil nakomen. Om onzekerheid op dit punt uit te sluiten, wordt in deze
verordening gekozen voor het (verder) verlagen van de inkomensvoorziening op
grond van artikel 41, eerste lid, WIJ, zodat feitelijk een tijdelijke
uitsluiting ontstaat.ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING Artikel 1. Begripsomschrijving De begrippen die in de verordening worden
gebruikt hebben een gelijkluidende betekenis als in de WIJ. De term ‘WIJ-norm’
wordt in deze verordening gebruikt. Daarmee wordt bedoeld de van toepassing
zijnde norm, inclusief toeslag/verlaging. Het equivalent in de WWB, de
bijstandsnorm (artikel 5, onderdeel c, WWB) is in de WIJ zelf niet opgenomen en
gedefinieerd. Wel wordt in de memorie van toelichting tweemaal gesproken van
‘inkomensvoorzieningsnorm’, waarmee kennelijk hetzelfde begrip wordt bedoeld. In
artikel 41 WIJ is opgenomen dat het bedrag van de inkomensvoorziening wordt
verlaagd; bedoeld is echter de norm. Omdat hantering van het begrip
‘inkomensvoorzieningsnorm’ of ‘bedrag van de inkomensvoorziening’ de
leesbaarheid niet ten goede komt, is het begrip ‘WIJ-norm’ geïntroduceerd.Er is een omschrijving van het begrip ‘benadelingsbedrag’ gegeven, omdat dit
begrip uitgangspunt is bij het bepalen van de hoogte van de maatregel die
verbonden is aan schending van de inlichtingenplicht (zie artikel 12).
Aangesloten is bij de omschrijving van dit begrip in het Boetebesluit
socialezekerheidswetten. In artikel 1, onderdeel s van dit Besluit is het begrip
‘benadelingsbedrag’ gedefinieerd voor het opleggen van boetes op grond van een
vijftiental socialezekerheidswetten, waaronder de IOAW en IOAZ, in verband met
schending van de inlichtingenplicht. Gegeven de toelichting op dit artikel wordt
onder bruto benadelingsbedrag tevens verstaan de (inmiddels) afgedragen
loonbelasting, premies volksverzekeringen en de vergoeding bedoeld in de
Zorgverzekeringswet, als bedoeld in artikel 54, vierde lid WIJ. Voor zover er
ten tijde van het maatregelbesluit nog geen sprake is geweest van afdracht aan
belastingen etc. , bijvoorbeeld omdat de teveel verstrekte inkomensvoorziening
reeds is terugbetaald in hetzelfde kalenderjaar als waarin de
inkomensvoorziening ten onrechte is verstrekt, blijft het benadelingsbedrag
uiteraard beperkt tot een netto bedrag.Onder benadelingsbedrag wordt niet slechts verstaan de ten onrechte verstrekte
uitkering (inkomensvoorziening) maar ook het werkleeraanbod, eveneens conform
artikel 1, onderdeel s van het Boetebesluit. Analoog aan het Boetebesluit is
daarnaast in het tweede lid nog expliciet bepaald dat onder benadelingsbedrag in
deze verordening mede wordt verstaan de kosten die de gemeente maakt voor het
ten onrechte toegekende en/of uitgevoerde werkleeraanbod. Die kosten zullen niet
altijd eenvoudig zijn vast te stellen, maar als het een voorziening betreft die
de jongere ten onrechte heeft benut, is het meestal wel mogelijk om een raming
te maken van de daaraan verbonden kosten. Deze kosten tellen mee voor het
bepalen van de hoogte van de maatregel bij schending inlichtingenplicht.Artikel 2. AfstemmingEerste lidHerhaald is de wettelijke grondslag voor het
opleggen van een maatregel (artikel 41, eerste lid, WIJ). In de Aanwijzingen
voor de decentrale regelgeving wordt dit afgeraden, niettemin is deze grondslag
omwille van de leesbaarheid, duidelijkheid en consistentie, evenals in de het
VNG-model van de Maatregelverordening WWB, hier herhaald. Verwezen wordt naar
artikel 42 WIJ om aan te geven dat de imperatief voorgeschreven verlaging
middels een maatregel niets afdoet aan intrekking van de inkomensvoorziening
vanwege intrekking van het werkleeraanbod. Als daartoe wordt besloten, dan komt
verlaging veelal niet meer aan de orde.Tweede lid In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd: het college dient een
op te leggen maatregel af te stemmen op de individuele omstandigheden van de
jongere en de mate van verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt met zich mee dat
het college bij elke op te leggen maatregel zal moeten nagaan of gelet op de
individuele omstandigheden van de betrokken jongere afwijking van de hoogte en
de duur van de voorgeschreven standaardmaatregel geboden is. Afwijking van de
standaardmaatregel kan zowel een verzwaring als een matiging betekenen en kan
zowel zijn gebaseerd op de ernst van de gedraging als de mate van
verwijtbaarheid of de omstandigheden van de jongere afzonderlijk. Waar verderop
in de verordening gedragingen worden genormeerd, kan daarvan dus worden
afgeweken op de genoemde gronden. Dat is om redactionele redenen expliciet
verwoord, zodat bij de normering van de maatregelen in het vervolg van de
verordening niet steeds hoeft te worden gesteld dat de maatregel een
x-percentage bedraagt ‘onverminderd artikel 2, tweede lid’, m.a.w. met de
mogelijkheid af te wijken.Dit betekent dat het college bij het beoordelen of een maatregel moet worden
opgelegd, en zo ja welke, telkens de volgende drie stappen moet doorlopen:Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging.Stap 2: vaststellen van de
verwijtbaarheid.Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de jongere.De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee de inkomensvoorziening wordt verlaagd. Wat betreft de beoordeling van de
mate van verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 6.
Matiging van de opgelegde maatregel wegens persoonlijke omstandigheden kan
bijvoorbeeld in de volgende gevallen aan de orde zijn:• bijzondere financiële omstandigheden van de jongere, zoals bijvoorbeeld hoge
woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van bijzondere aard waarvoor geen
financiële tegemoetkoming mogelijk is;• sociale omstandigheden, gezinnen met
kinderen bijvoorbeeld;• bij een opeenstapeling van maatregelen: de zwaarte van
het geheel van maatregelen is niet evenredig aan de ernst van de gedraging en de
mate van verwijtbaarheid.Artikel 3. De berekeningsgrondslagEerste lidIn dit lid is het uitgangspunt
vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd over de toepasselijke WIJ-norm. Zie
artikel 1 voor een begripsomschrijving.Het kan voorkomen dat een jongere geen beroep kan doen op zijn ouders voor een
bijdrage in zijn odnerhoud. In dat geval bestaat ingevolge de WWB de
mogelijkheid om vanuit de bijzondere bijstand een periodieke aanvulling te geven
op zijn WIJ-norm. Jongeren zijn immers niet uitgesloten van het recht op
bijzondere bijstand. Omdat deze bijzondere bijstand is aan te merken als een
voorziening in de algemene bestaanskosten, wordt deze bijstand opgevat als deel
uitmakend van de WIJ-norm.Tweede lidIn overeenstemming met de Afstemmingsverordening WWB kan een verlaging
worden toegepast op de bijzondere bijstand en de langdurigheidstoeslag. In deze
gevallen gelden echter wel de restricties dat een verlaging alleen kan worden
toegepast bij zeer ernstige misdragingen en dat een verlaging alleen op die
voorziening kan worden toegepast waar de misdraging mee in relatie staat. Een
jongere die zich misdraagt bij een aanvraag voor een langdurigheidstoeslag wordt
niet gesanctioneerd op zijn inkomensvoorziening of werkleeraanbod, maar op de
langdurigheidstoeslag, mist hij deze krijgt toegekend. Hetzelfde geldt bij een
misdraging bij een aanvraag voor bijzondere bijstand. Wanneer er geen
langdurigheidstoeslag of bijzonder bijstand wordt toegekend, wordt een
waarschuwing afgegeven.Artikel 4. Het besluit tot opleggen van een maatregel Het verlagen van de
inkomensvoorziening omdat een maatregel wordt opgelegd, vindt plaats door middel
van een besluit. In dit artikel wordt aangegeven wat in het besluit in ieder
geval moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Algemene
wet bestuursrecht (Awb) en dan met name het motiveringsbeginsel. Het
motiveringsbeginsel houdt onder andere in dat een besluit aan betrokkene kenbaar
is gemaakt en deugdelijk is gemotiveerd (afdeling 3.7 Awb ).Artikel 5. Horen van belanghebbende Op grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is
in een aantal gevallen het horen van de belanghebbende verplicht bij de
voorbereiding van beschikkingen. Deze hoorplicht geldt echter niet bij de
voorbereiding van beschikkingen die betrekking hebben op een financiële
aanspraak (artikel 4:12), behalve bij subsidies.In dit artikel wordt het horen
van de belanghebbende voordat een maatregel wordt opgelegd in beginsel
voorgeschreven. Het tweede lid bevat een aantal uitzonderingen op deze
hoorplicht. De onderdelen a en b. staan ook genoemd in artikel 4:11 van de
Algemene wet bestuursrecht.Artikel 6. Afzien van het opleggen van een maatregelNaast de redenen genoemd in
dit artikel waarin afgezien kan worden van het opleggen van een maatregel wordt
verwezen naar artikel 41, tweede lid, WIJ waarin is vastgelegd dat van een
maatregel wordt afgezien als iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt.
Daarnaast is het denkbaar dat in plaats van het opleggen van een maatregel eerst
een waarschuwing wordt gegeven. Dit kan bij diverse bepalingen in deze
verordening worden ingeregeld.Eerste lidEen reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de gedraging heeft
plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden wordt onder b. geregeld dat het
college geen maatregelen oplegt voor gedragingen die langer dan één jaar geleden
hebben plaatsgevonden.Voor gedragingen die een schending van de informatieplicht inhouden en als
gevolg waarvan ten onrechte inkomensvoorziening is verleend of een te hoog
bedrag aan inkomensvoorziening is verleend, geldt in de verordening een
verjaringstermijn van vijf jaar. Met deze termijn wordt aangesloten bij de
termijn die gelet op artikel 14e van de Algemene bijstandswet gold in verband
met het opleggen van een boete wegens niet-nakoming van de informatieplicht. Een
termijn van vijf jaar ligt voor de hand gelet op de ernst van de gedraging
(fraude) en gelet op het feit dat de gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de
omvang van de fraude (het benadelingbedrag) vast te stellen.Ten slotte kan in
individuele omstandigheden wegens dringende redenen worden afgezien van het
opleggen van een maatregel. Van dringende redenen is sprake als de gevolgen van
het opleggen van een maatregel onaanvaardbaar zijn. Dat vergt een beoordeling
van de situatie van de jongere maar daarvan zal niet spoedig sprake zijn.Vierde lid Het doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van
het opleggen van een maatregel wegens dringende redenen is van belang in verband
met eventuele recidive.Artikel 7. IngangsdatumEerste lid Het opleggen van een maatregel vindt plaats
door het verlagen van de WIJ-norm. Verlaging van de WIJ-norm kan in beginsel op
twee manieren:1. met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
inkomensvoorziening; of 2. door middel van verlaging van de WIJ-norm in de
eerstvolgende maand(en).Het verlagen van de WIJ-norm die in de nabije toekomst
wordt verstrekt, is de gemakkelijkste methode. Gemeenten hoeven in dat geval
niet over te gaan tot herziening van de inkomensvoorziening en het te veel
betaalde bedrag aan inkomensvoorziening terug te vorderen. Om die reden is in
dit lid vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd met ingang van de
eerstvolgende kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die maand
geldende WIJ-norm.Tweede lid Is toepassing van lid 1 niet aan de orde, omdat de
inkomensvoorziening reeds beëindigd is, dan biedt het tweede lid de mogelijkheid
dat met terugwerkende kracht een maatregel worden opgelegd. Wanneer een
uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de jongere is uitbetaald, is het
praktisch om de verlaging van de uitkering te verrekenen met het bedrag dat nog
moet worden uitbetaald. In dat geval moet de inkomensvoorziening wel worden
herzien en teruggevorderd. Dat is ook nog mogelijk indien de inkomensvoorziening
reeds is uitbetaald. Uit de jurisprudentie van de Raad blijkt dat de uiterste
begrenzing ligt op het moment waarop de gedraging plaatsgevonden heeft. Wordt
een dergelijke maatregel opgelegd, dan moet een tevens besluit tot herziening
van de inkomensvoorziening op grond van artikel 40, derde lid, WIJ worden
genomen.Artikel 8. Samenloop De regeling voor de samenloop heeft betrekking op de
schending van de verplichtingen genoemd in de wet (artikelen 44 en 45 WIJ).
Indien sprake is van één gedraging die als een schending van meerdere
verplichtingen kan worden aangemerkt, dan dient voor het toepassen van de
maatregel te worden uitgegaan van de verplichting waarop de zwaarste maatregel
van toepassing is. Is sprake van verschillende gedragingen (meerdaadse
samenloop) dan dient voor iedere gedraging afzonderlijk het maatregelpercentage
te worden berekend en gelijktijdig te worden opgelegd, tenzij dit niet
verantwoord is.Hoofdstuk 2 Het niet nakomen van de verplichtingen bedoeld in artikel 45 van de
wetArtikel 9. De hoogte van de maatregelEr wordt een onderscheid gemaakt tussen
gedragingen waar een herstel mogelijk is en gedragingen die tot een
onherstelbare “schade” hebben geleid. Daarbij wordt ook naar de ernst van de
gedraging gekeken. Op deze gronden is ervoor gekozen om het onvoldoende
meewerken aan een plan en het zich niet onderwerpen aan een noodzakelijke
behandeling te ranschikken onder “lichte” gedragingen.Artikel 10. De hoogte en de duur van de maatregelEerste lidDe verplichtingen,
genoemd in de onderdelen a en f van artikel 45 WIJ kunnen worden gerangschikt
onder de verplichting ‘mee te werken aan een onderzoek naar de mogelijkheden
voor arbeidsinschakeling’. Voor de verplichting om mee te werken aan het
opstellen van een plan m.b.t. de arbeidsinschakeling (eerste zinsnede onderdeel
a) wordt verwezen naar o.a. CRvB 4 september 2007, LJN: BB3443. Voor onderdeel f
zijn daarvoor aanknopingspunten te vinden in CRvB 25 maart 2008, LJN: BC7877.
Voor schending van deze verplichting geldt in het VNG-model een
verlagingspercentage van 10%, omdat dit als een wat lichtere gedraging wordt
aangemerkt.Ten aanzien van de verplichting genoemd in onderdeel b wordt in de memorie van
toelichting als voorbeeld van een schending van deze verplichting genoemd: het
belemmeren van een bemiddelingspoging door afwijkend gedrag, het stellen van
irreële eisen of ongebruikelijke werktijden (Kamerstukken II 2008-2009, 31 775,
nr. 3, p. 48). Dat correspondeert in sterke mate met ‘gedragingen die de
arbeidsinschakeling belemmeren’, waarover de CRvB 4 juli 2006, LJN: AY2200 heeft
overwogen dat daarvan kan worden gesproken als blijkt dat als gevolg van de
gedraging kansen op werk of uitzicht op werk is verspeeld. Schending van deze
verplichting levert in het VNG-model een verlagingspercentage van 20% op.De
verplichtingen, genoemd in de onderdelen c, d en e kunnen worden gerangschikt
onder de verplichting ‘gebruik te maken van een door het college aangeboden
voorziening gericht op arbeidsinschakeling’. Daarvoor geldt evenzeer een
verlagingspercentage van 20%.Tweede lidIn geval de jongere voor een tweede keer opnieuw een verwijtbare,
maatregelwaardige gedraging pleegt, vindt verzwaring van de verlaging plaats
door verdubbeling van de duur van de verlaging.Voor de goede orde zij vermeld,
dat bij een tweede gedraging niet kan worden volstaan met een waarschuwing.Derde lidWanneer de jongere zich ook na een tweede maal blijft misdragen, dan
kunnen de hoogte en de duur van de verlaging op basis van de individuele
omstandigheden, verwijtbaarheid en aard van de gedragingen per geval worden
vastgesteld. Er wordt geen limiet gesteld in de hoogte of de duur.Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de inlichtingenplichtIn dit hoofdstuk worden twee vormen van het niet nakomen van de informatieplicht
onderscheiden:1. het niet tijdig verstrekken van inlichtingen aan de gemeente. In deze
situatie is artikel 40, eerste lid WIJ van toepassing. Het college kan in dat
geval het recht op inkomensvoorziening opschorten en de jongere in de
gelegenheid stellen binnen een door hem te stellen termijn het verzuim te
herstellen. In dat geval kan ook een maatregel aan de orde zijn.2. Artikel 44
WIJ: het verstrekken van onjuiste of onvolledige inlichtingen aan de gemeente.
Daardoor is het mogelijk dat er ten onrechte of een te hoog bedrag aan
inkomensvoorziening is verstrekt of ten onrechte een werkleeraanbod is
toegekend. Het is ook denkbaar dat het inlichtingenverzuim niet tot benadeling
heeft geleid. In beide gevallen kan een maatregel aan de orde zijn.Het kan ook voorkomen dat bepaalde gevraagde gegevens bij een aanvraag niet aan
de gemeente worden verstrekt. In dat geval kan het college de rechtmatigheid van
het werkleeraanbod en de inkomensvoorziening niet vaststellen. De aanvraag moet
dan worden afgewezen. Het opleggen van een maatregel is in dergelijke gevallen
niet aan de orde.Artikel 11. Schending inlichtingenplicht zonder benadeling gemeenteEerste
lidIndien een jongere de voor het werkleeraanbod of de inkomensvoorziening van
belang zijnde gegevens of gevorderde bewijsstukken niet op tijd verstrekt, kan
het college het recht op inkomensvoorziening opschorten (artikel 40, eerste lid,
WIJ). Het college geeft de jongere vervolgens een termijn waarbinnen hij zijn
verzuim kan herstellen (de hersteltermijn). Wordt de gevraagde informatie niet
binnen de gestelde termijn aan de gemeente verstrekt, dan kan het college de het
besluit tot vaststelling van de inkomensvoorziening intrekken (artikel 40,
vierde lid, tweede volzin, WIJ). Worden de gevraagde gegevens wél binnen de
hersteltermijn verstrekt, wordt de inkomensvoorziening voortgezet, maar wordt
tevens een maatregel opgelegd.Dit lid regelt de hoogte van de maatregel. Tevens
wordt daarin de zogeheten 'nulfraude' geregeld: het verstrekken van onjuiste of
onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft voor het
werkleeraanbod of de inkomensvoorziening. Een voorbeeld van nulfraude kan zijn
het niet melden van een niet-rechthebbende partner.Artikel 12. Schending inlichtingenplicht met benadeling gemeenteEerste lid In
artikel 44, eerste lid, WIJ is bepaald dat de jongere op verzoek of onverwijld
uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten en omstandigheden waarvan hem
redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn
werkleeraanbod of het recht op inkomensvoorziening. Het college zal moeten
vaststellen wat het onder 'onverwijld' verstaat. De ernst van de gedraging komt
tot uitdrukking in de hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is het door de
gemeente te veel betaalde bedrag aan inkomensvoorziening alsmede de kosten van
het werkleeraanbod.Tweede lid De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht wordt afhankelijk gesteld van de hoogte van het bedrag aan
inkomensvoorziening dat als gevolg van de schending van die verplichting ten
onrechte of te veel aan de jongere is betaald. De maatregel wordt in de regel
toegepast op de toekomstige inkomensvoorziening van de jongere maar kan ook met
terugwerkende kracht worden opgelegd, zie artikel 7, tweede lid.Vierde lidHet opleggen van een sanctie in reactie op schending van de
inlichtingenplicht is in beginsel een verantwoordelijkheid van de gemeente zelf.
In de Aanwijzing sociale zekerheidsfraude hebben de Procureurs-generaal echter
richtlijnen gegeven onder welke omstandigheden ter zake van de aan de schending
klevende strafrechtelijke delicten (veelal oplichting en valsheid in geschrifte)
vervolging door het OM moet plaatsvinden.Per 1 januari 2009 is de bestaande
Aanwijzing sociale zekerheidsfraude gewijzigd (zie Stcrt. 2008/187).
Uitgangspunt is het zogenaamde ‘una via’-beginsel. De jongere wordt hetzij door
de gemeente, hetzij door de strafrechter gesanctioneerd. Niet door beide.In
grote lijnen komt het erop neer dat als er een redelijk vermoeden bestaat dat
het benadelingsbedrag (bruto) € 10.000 of hoger is, er aangifte en vervolging
door het OM dient plaats te vinden. Is er echter sprake van ‘witte’ fraude (door
koppeling van bestanden etc. aan het licht gebracht), dan is de gemeente primair
verantwoordelijk tot een benadelingsbedrag van € 35.000. Is de benadeling groter
dan is altijd het OM aan zet. Dat geldt ook voor gevallen waarin er met de
jongere geen uitkeringsrelatie meer bestaat en dus geen maatregel meer kan
worden toegepast.In het vierde lid is vastgelegd dat van een maatregel wordt afgezien als
inmiddels vervolging is ingesteld door het OM of als een schikking is getroffen.
In dergelijke situaties is een maatregel niet meer opportuun.Hoofdstuk 4. Zeer ernstige misdragingenArtikel 13. Zeer ernstige misdragingenZie ook de Algemene Toelichting op dit onderdeel.Eerste lidOnder de term 'zeer ernstige misdragingen' kunnen diverse vormen van
agressie worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en
van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als
onacceptabel wordt beschouwd. Gemeenten kunnen alleen een maatregel opleggen
indien er een verband bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke)
belemmeringen voor de gemeente bij het vaststellen van het recht op een
werkleeraanbod en/of inkomensvoorziening. Vandaar dat in dit artikel wordt
bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben plaatsgevonden onder
omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de WIJ (zie
ook de Algemene toelichting op dit onderdeel). In artikel 41, eerste lid, WIJ
wordt gesproken over 'het zich jegens het college zeer ernstig misdragen'. Dit
betekent dat alleen (zeer) agressief gedrag tegenover leden van het college en
hun ambtenaren aanleiding zijn voor het opleggen van een maatregel. Of dit ook
‘a contrario’ betekent dat geen maatregel kan worden opgelegd als er sprake is
van zeer ernstige misdragingen jegens externe uitvoerders van de WIJ, zoals het
UWV-WERKbedrijf, re-integratiebedrijven, opleidingsinstituten e.d. is niet
duidelijk. De Centrale Raad van Beroep heeft zich daar tot dusver niet over
uitgelaten.Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat een jongere zich ernstig
heeft misdragen, zal evenzeer gekeken moeten worden naar de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de persoonlijke omstandigheden van de
jongere. Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de
volgende vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds ernstiger)
worden onderscheiden: a. verbaal geweld (schelden); b. discriminatie; c.
intimidatie (uitoefenen van psychische druk); d. zaakgericht fysiek geweld
(vernielingen); e. mensgericht fysiek geweld; f. combinatie van
agressievormen.Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken moeten worden
naar de omstandigheden waaronder de misdraging heeft plaatsgehad. In dit verband
is het relevant een onderscheid te maken tussen instrumenteel geweld en
frustratiegeweld. Van instrumenteel geweld is sprake als iemand het toepassen
van geweld bewust gebruikt om een bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het
verkrijgen van een uitkering). Agressie die ontstaat door onmacht,
ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke kan worden aangeduid met
frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate van verwijtbaarheid bij
instrumenteel geweld in beginsel groter is dan bij frustratiegeweld.Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van aangifte bij de
politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de functionaris tegen wie de
agressie zich richtte aangifte kan doen bij de politie. Het is aan te bevelen
dat een gemeente over een agressieprotocol beschikt waarin is aangegeven hoe
wordt omgegaan met lastige en agressieve klanten. In zo'n agressieprotocol kan
een relatie worden gelegd met het maatregelenbeleid ten aanzien van agressieve
klanten, in de vorm van beleidsregels.Derde lidIn lid 3 is vastgelegd dat evenals bij andere vormen van verwijtbaar
gedrag soms een waarschuwing op zijn plaats kan zijn en gegeven kan worden.Vierde lidIn het vierde lid komt evenals bij andere gedragingen tot uitdrukking
dat recidive een reden kan zijn de verlagingsduur te verlengen.