CVDR49487_1Erfgoedverordening gemeente Landgraaf 2010nlregelingLandgraaf2018-05-29LandgraafLandgraaf Aktueel 14-07-2010Erfgoedverordening gemeente Landgraaf 2010Gemeentewet, art. 149Monumentenwet, art. 12, 15 en 38Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, art. 2.1 en 2.2gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2010-07-01De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-10-012015-02-10nieuwe regelingOnbekendGeenErfgoedverordening gemeente Landgraaf 2010De Raad van de gemeente landgraaf;gezien het voorstel van het College van 11 mei 2010;gehoord het advies van de commissie Grondzaken d.d. 16 juni 2010;gelet op artikel 149 van de Gemeentewet en de artikelen 12, 15 en 38 van de
Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;besluit vast te stellen de volgende Erfgoedverordening gemeente
Landgraaf 2010Deze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een overeenkomstig deze verordening als
beschermd gemeentelijk monument aangewezen:
zaak, die van algemeen belang is wegens zijn schoonheid,
betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische
waarde;
terrein dat van algemeen belang is wegens een daar
aanwezige zaak bedoeld onder 1;
gemeentelijke monumentenlijst: de lijst waarop zijn
geregistreerd de overeenkomstig deze verordening als
gemeentelijk monument aangewezen zaken of terreinen bedoeld in
onderdeel a;
beschermd monument: beschermd monument als bedoeld in artikel
1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;
Welstands- /Monumentencommissie: de op basis van art.15
Monumentenwet 1988 ingestelde commissie met als taak het College
op verzoek of uit eigen beweging te adviseren over de toepassing
van de Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht, de verordening en het monumentenbeleid;
gemeentelijke archeologische verwachtings- en cultuurhistorische
advieskaart: topografische kaart van het gemeentelijke
grondgebied of delen van het grondgebied, waarop archeologische
monumenten en archeologische verwachtingsgebieden zijn
aangegeven, waarbij onderscheid wordt gemaakt in hoge,
middelhoge en lage archeologische verwachting;
landelijke Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden:
landelijke kaart met een schaal van 1:50.000, die op basis van
geomorfologische gegevens, de kans weergeeft op de aanwezigheid
van archeologische vindplaatsen, waarbij onderscheid wordt
gemaakt in hoge, middelhoge, lage en zeer lage trefkans;
provinciale Archeologische Monumentenkaart: topografische kaart
van (delen van) het provinciale grondgebied, waarop
archeologische monumenten en archeologische gebieden zijn
aangegeven;
archeologisch verwachtingsgebied: gebied, aangegeven op de
archeologische waardenkaart, waarvan is aangegeven dat in
bepaalde mate archeologische vondsten of sporen te verwachten
zijn;
hoge verwachtingswaarde: grote kans op archeologische vondsten
of informatie;
middelhoge verwachtingswaarde: gemiddelde kans op archeologische
vondsten of informatie;
lage verwachtingswaarde: kleine kans op archeologische vondsten
of informatie;
plan van aanpak: plan dat weergeeft hoe een archeologische
uitvoerder de vragen zoals omschreven in het programma van eisen
denkt te gaan beantwoorden;
programma van eisen: programma dat door het College wordt
vastgesteld en waarmee kaders worden gesteld voor het ontwerp en
de uitvoering van archeologisch onderzoek.
gemeentelijke beleidsadvieskaart: kaart behorende bij de
archeologische paragraaf van het bestemmingsplan.
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1 van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
het College: het College van burgemeester en Wethouders van de
gemeente landgraaf.
vergunning: een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, of 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
Bij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met het
gebruik van het monument.1.Het College kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende, een
monument aanwijzen als gemeentelijk monument.2.Voordat het College over de aanwijzing een besluit neemt, vraagt het
College advies aan de Welstands- /Monumentencommissie.3.Voordat het College een monument met een religieuze bestemming dat
uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de uitoefening
van de eredienst, als gemeentelijk monument aanwijst, voert hij
overleg met de eigenaar.4.De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op grond
van artikel 3 van de Monumentenwet 1988.Met ingang van de datum waarop de eigenaar van een monument de
kennisgeving van het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument
ontvangt tot het moment dat de aanwijzing en registratie als bedoeld in
artikel 7 plaatsvindt, dan wel vaststaat dat het monument niet wordt
geregistreerd, zijn de artikelen 10 tot en met 14 van overeenkomstige
toepassing.1.De Welstands- /Monumentencommissie adviseert schriftelijk binnen
acht weken na ontvangst van het verzoek van het College.2.Het College beslist binnen twaalf weken na ontvangst van het advies
van de Welstands- /Monumentencommissie, maar in ieder geval binnen
twintig weken na de adviesaanvraag.De aanwijzing als bedoeld in artikel 3, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.1.Het College registreert het gemeentelijke monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.2.De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke aanduiding,
de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding en een
beschrijving van het gemeentelijke monument.1.Het College kan al dan niet op aanvraag van een belanghebbende de
aanwijzing wijzigen.2.Artikel 3, tweede en derde lid, alsmede artikel 4, 5 en 6 zijn van
overeenkomstige toepassing op het wijzigingsbesluit.3.Indien de wijziging naar het oordeel van het College van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing, als
bedoeld in lid 2, achterwege.4.De inhoud en de datum van de wijziging worden op de gemeentelijke
monumentenlijst aangetekend.1.Indien het College de aanwijzing intrekt, zijn artikel 3, tweede
lid, en artikel 5 van overeenkomstige toepassing.2.De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien toepassing
wordt gegeven aan artikel 3 van de Monumentenwet 1988.3.De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
geregistreerd.1.Het is verboden een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, sub 1, te beschadigen of te vernielen.2.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in
enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken
op een dusdanige wijze, dat het wordt ontsierd of in gevaar
gebracht.
3.Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het tweede lid,
gelden niet indien het College nadere regels stelt met betrekking
tot de wijze waarop werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd.4.Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een
monument met een religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld
in het tweede lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en
voor zover het een vergunning betreft, waarbij wezenlijke belangen
van de godsdienstuitoefening in het monument in het geding
zijn.Een aanvraag als bedoeld in artikel 4.2. Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning als bedoeld in artikel 10 en de daarbij te overleggen
gegevens en bescheiden worden in twee voud ingediend. 1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een gemeentelijk monument
aan de Welstands- /Monumenten-commissie voor advies.2.Binnen zes weken na de datum van verzending van het afschrift brengt
de Welstands- /Monumentencommissie schriftelijk advies uit aan het
College.De vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument. De vergunning kan door het bevoegd gezag worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van het monument
zwaarder dient te wegen.
1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een beschermd monument aan
de Welstands- /Monumentencommissie.2.De Welstands- /Monumentencommissie adviseert schriftelijk over de
aanvraag binnen acht weken na de datum van verzending van het
afschrift.1.Het is verboden om in een archeologisch monument, bedoeld in artikel
1, onder a, sub 2 of een archeologisch verwachtingsgebied, bedoeld
in artikel 1, onder h, de bodem dieper dan 40 cm onder de
oppervlakte te verstoren.2.Het verbod in lid 1 is niet van
toepassing indien;
het een verstoring betreft van een archeologisch monument of
archeologisch verwachtingsgebied met een lage
verwachtingswaarde als aangegeven op de gemeentelijke
archeologische verwachtings- en cultuurhistorische
advieskaart en:-waarbij binnen een straal van 50 m geen archeologische
vindplaats is en;-geen bijzondere dataset voorkomt;
het een verstoring betreft van een archeologisch monument of
archeologisch verwachtingsgebied met een middelhoge of hoge
verwachtingswaarde als aangegeven op de gemeentelijke
archeologische verwachtings- en cultuurhistorische
advieskaart en:-waarbij binnen een straal van 50 m geen archeologische
vindplaats is en;-bij historische kernen het te verstoren gebied kleiner is
dan 250 m2; dan wel bij overige (bebouwde en onbebouwde)
gebieden het te verstoren gebied kleiner is dan 2.500
m2;
in het geldend bestemmingsplan bepalingen zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
sprake is van een activiteit als bedoeld in artikel 2.12,
eerste en tweede lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht en hierin voorschriften zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
het College nadere regels stelt met betrekking tot de
uitvoering van werkzaamheden die leiden tot een verstoring
van een archeologisch monument of archeologisch
verwachtingsgebied als aangegeven op de gemeentelijke
archeologische verwachtings- en cultuurhistorische
advieskaart of de gemeentelijke beleidsadvieskaart;
een rapport is overgelegd waarin de archeologische waarde
van het te verstoren terrein naar het oordeel van het
bevoegd gezag in voldoende mate is vastgesteld en waaruit
blijkt dat:-het behoud van de archeologische waarden in voldoende mate
kan worden geborgd; of-de archeologische waarden door de verstoring niet
onevenredig worden geschaad; of-in het geheel geen archeologische waarden aanwezig
zijn.
1.Indien binnen het grondgebied van de gemeente Landgraaf onderzoek
wordt uitgevoerd in het kader van het doen van opgravingen in de zin
van artikel 1 sub h Monumentenwet 1988, dient, onverminderd de
overige bepalingen van deze wet:
het College een programma van eisen vast te stellen als
bedoeld in artikel 1 onder m, waarbij nadere regels worden
gesteld ten aanzien van het onderzoek.
de verstoorder, voorafgaande aan het onderzoek, een plan van
aanpak als bedoeld in artikel 1 onder l van deze verordening
ter goedkeuring aan het bevoegd gezag te overleggen.
2.In de nadere regels, als bedoeld onder lid 1, sub a, neemt het
College bepalingen op met betrekking tot het toezicht op de
feitelijke uitvoering van het plan van aanpak. Tijdens het onderzoek
dienen aanwijzingen van het College in acht te worden genomen.3.Om te kunnen beoordelen of het plan van aanpak aan het programma van
eisen en eventuele nadere regels voldoet, vraagt het bevoegd gezag
advies aan een deskundige, zoals omschreven in de Wet op de
Archeologische monumentenzorg.De bepalingen uit artikel 11, 12, 13 en 14 zijn van overeenkomstige
toepassing op de bepalingen uit artikel 16, tweede lid, onder f, en
artikel 17, eerste lid, onder b.Tegemoetkoming in schadeIndien en voor zover blijkt dat een belanghebbende schade lijdt of zal
lijden, die redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort
te blijven, kent het bevoegd gezag hem op zijn aanvraag een naar
billijkheid te bepalen tegemoetkoming toe, indien de schade in relatie
staat tot:
de weigering van het bevoegd gezag een vergunning als bedoeld in
artikel 10 te verlenen;
de voorschriften door het bevoegd gezag verbonden aan een
vergunning als bedoeld in artikel 10;
de door het College nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 10, derde lid;
de door het College nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 16, tweede lid, onder e;
een aanwijzing als bedoeld in artikel 17, tweede lid, tweede
volzin.
Degene, die handelt in strijd met het derde lid van artikel 10 en
artikel 16 met uitzondering van het bepaalde in het tweede lid, onder f
van deze verordening, wordt gestraft met een geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van ten hoogste drie maanden.1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn belast:
Met betrekking tot zakelijke monumenten als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 1; de buitengewone
opsporingsambtenaren (Boa's) van de gemeente Landgraaf.
Met betrekking tot monumentale terreinen als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 2; de buitengewone
opsporingsambtenaren (Boa's) van de gemeente Landgraaf.
2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het College van
Burgemeester en Wethouders aan gewezen personen.De Monumentenverordening gemeente Landgraaf 1995, vastgesteld door de
raad op 22 juni 1995, wordt ingetrokken.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding van
deze verordening worden afgehandeld met inachtneming van de in artikel
22 ingetrokken verordening.Deze verordening treedt in werking op 1 juli 2010 of indien de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht later in werking treedt, op het
latere tijdstip waarop de Wet algemene bepalingen in werking
treedt.Deze verordening wordt aangehaald als Erfgoedverordening gemeente
Landgraaf 2010.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad, gehouden op 1 juli
2010De griffier, De voorzitter,Nota-toelichtingA. ALGEMENE TOELICHTINGGelet op de verplichtingen die voortvloeien uit de Wet op de archeologische
monumentenzorg van september 2007, alsmede de feitelijke samenhang tussen
monumenten en archeologie, wordt de bestaande monumentenverordening Gemeente
Landgraaf 1995 ingetrokken. De Erfgoedverordening gemeente Landgraaf 2010
betreft monumenten en archeologie en wordt thans aangehaald als
Erfgoedverordening gemeente Landgraaf 2010.De instandhoudingbepaling met betrekking tot archeologische terreinen vloeit
voort uit de Wet op de archeologische monumentenzorg (tot stand gekomen op grond
van het Verdrag van Malta) en komt neer op het feit dat gemeenten hun
bestemmingsplannen moeten actualiseren met een archeologische paragraaf, zodat
voldoende rekening kan worden gehouden (wat betreft de bescherming) met
archeologische waarden en het behoud daarvan. Omdat nog niet alle
bestemmingsplannen geactualiseerd zijn, voorziet deze verordening in een
overgangssituatie door het College de bevoegdheid te geven nadere regels te
stellen voor verstorende activiteiten in een archeologisch monument of
verwachtingsgebied. Deze nadere regels kunnen dezelfde regels zijn die gelden
indien een aanlegvergunning zou worden aangevraagd op grond van een aangepast
bestemmingsplan, waarin wel een archeologische paragraaf is opgenomen.De huidige wijziging van de Erfgoedverordening houdt ook verband met de
inwerkingtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Wabo), de Invoeringswet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Invoeringswet Wabo), het Besluit omgevingsrecht (hierna te noemen: Bor)
en de Regeling omgevingsrecht (hierna te noemen: Mor).Wet algemene bepalingen omgevingsrechtDe Wabo regelt de omgevingsvergunning die in de plaats komt van een reeks
vergunningen, ontheffingen of toestemmingen voor het realiseren van een fysiek
project. De meest bekende daarvan zijn:de bouwvergunning;de aanlegvergunning;de sloopvergunning;de monumentenvergunning;de milieuvergunning;de kapvergunning.De Wabo beoogt tegemoet te komen aan het belang van een snelle dienstverlening.
Het bevorderen van de tijdige besluitvorming vormt hiervan een onderdeel.De Wabo en de ErfgoedverordeningDe monumentenvergunning integreert volledig in de omgevingsvergunning, omdat het
om plaatsgebonden activiteiten gaat. Daarom is in artikel 2.2 van de Wabo
bepaald dat het verboden is zonder een omgevingsvergunning een krachtens een
verordening aangewezen monument te slopen, te verstoren, te verplaatsen of in
enig opzicht te wijzigen of te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op
een wijze waarop het wordt ontsierd of in gevaar wordt gebracht. Een extra
overweging voor het volledig integreren van de monumentenvergunning in de
omgevingsvergunning is dat de verlening van de monumentenvergunning in de
praktijk vaak samenliep met de verlening van de bouwvergunning of de
aanlegvergunning. Er is voor gekozen om de instandhoudingsvergunning van
archeologische terreinen op grond van artikel 2.2, tweede lid, Wabo aan te haken
bij de omgevingsvergunning (facultatieve integratie). Zolang gemeentelijke
bestemmingsplannen nog niet ‘Malta-proof’ zijn, kan op deze wijze in de
omgevingsvergunning bescherming aan archeologische waarden in de bodem worden
geboden bij de realisatie van een fysiek project. De erfgoedverordening bevat de mogelijkheid om nadere regels te stellen. De Wabo
ziet op vergunningen en ontheffingen en niet op nadere regels. Het College
blijft hiervoor het bevoegd gezag. Het inhoudelijke toetsingskader van de omgevingsvergunning inzake de
gemeentelijke monumenten is in de verordening bepaald. B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGHOOFDSTUK 1. ALGEMEENArtikel 1.BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met uitzondering
van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de omschrijving van een monument
in de Monumentenwet 1988. De cultuurhistorische waarde is volgens de Memorie van
Toelichting de aan een bouwwerk of gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het
beeld dat is ontstaan en het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis
van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt. Dit is een zo ruime omschrijving
dat het ook betrekking kan hebben op zaken en gebieden met een geschiedkundige
en of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim te worden
uitgelegd. Hoofdzakelijk betreft het locaties waar archeologische waarden in de
bodem (kunnen) zitten, maar daarnaast kan het bijvoorbeeld ook gaan om parken,
tuinen en een perceel met een of meer bomen. Het is niet vereist dat op het
terrein ook een bouwkundig monument voorkomt om over een gemeentelijk monument
te kunnen spreken. Een 'zaak' is immers een veel ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke monumenten is
overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om monumenten die (nog)
niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst omdat ze ‘te jong zijn’, al op de
gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de bescherming
vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal eenvoudig kunnen
worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de gemeentegrens en daarmee buiten
de werking van de verordening worden gebracht. Zaken die naar hun aard roerend
zijn, zoals een kerkorgel, kunnen wel de beschermde status krijgen, op basis van
de redengevende omschrijving. Met het voorgaande in het achterhoofd is het
echter aan gemeenten zelf om met de verordening ook roerende monumenten aan te
wijzen. Daarnaast is het ook mogelijk dat gemeenten door middel van aanvullende
regelgeving voorkomen dat cultuurhistorische voorwerpen, die als gemeentelijk
monument zijn aangewezen, buiten de gemeentegrenzen verdwijnen. Controle en
handhaving van deze regelgeving zijn echter nauwelijks mogelijk.Sub bDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst heeft geen
rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve handeling. Voorafgaand aan
de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing tot gemeentelijk monument die
rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker om de aanwijzing en de plaatsing op
de lijst uit elkaar te trekken. Zie ook de toelichting op artikel 3, lid 1, en
artikel 7.Sub cVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten bij de
begripsomschrijving uit de Wabo. De Wabo zelf verwijst weer naar de
Monumentenwet 1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als een onroerend
monument die is ingeschreven in een ingevolge de Monumentenwet 1988 vastgesteld
register. Op de vergunningverlening voor rijksmonumenten zijn de bepalingen uit
de Wabo van toepassing. Sub dSinds de komst vande Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 kan elk
bevoegd orgaan in de gemeente (raad, College en Burgemeester) zelf zijn
commissies instellen. De Welstands-/ Monumentencommissie is een commissie die
adviseert aan het bevoegd gezag. In de Erfgoedverordening wordt door de raad
bepaald dat de Welstands-/ Monumentencommissie advies moet uitbrengen aan het
bevoegd gezag. Dit vloeit voort uit de Monumentenwet 1988. In artikel 15 van
deze wet is bepaald dat de gemeente in een verordening de inschakeling van een
commissie moet regelen die adviseert aan het bevoegd gezag over aanvragen om een
omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid,
onder f van de Wabo. De wetgever geeft hier dus aan dat het College in dit geval
geen keuzevrijheid heeft ten aanzien van het instellen van een commissie. Het
instellen van de monumentencommissie door het College moet door middel van een
apart Collegebesluit. De taken van de monumentencommissie strekken zich uit over
de Erfgoedverordening de Monumentenwet 1988 en de Wabo. Door de
monumentencommissie in deze begripsomschrijving bevoegd te verklaren over de
toepassing van de Wabo te adviseren aan het bevoegd gezag, is voldaan aan het
vereiste, genoemd in artikel 15 van de Monumentenwet 1988. In de gemeente
Landgraaf is de monumentencommissie gecombineerd met de welstandscommissie en
heeft als naam; de Welstands-/ Monumentencommissie.Sub nDe gemeentelijke beleidsadvieskaart kan een praktische oplossing bieden in het
geval dat nog geen Malta-proof bestemmingsplan is vastgesteld. In dat geval
kunnen gebieden op een dergelijke beleidsadvieskaart worden opgenomen, indien
blijkt dat daar op grond van gemeentelijk historisch onderzoek mogelijk
archeologische sporen in de bodem kunnen worden aangetroffen.Sub oDe hoofdregel op grond van de Wabo is dat het College van Burgemeester en
Wethouders van de gemeente waar het project zich in hoofdzaak afspeelt het
bevoegd gezag is. HOOFDSTUK 2. AANWIJZING GEMEENTELIJKE MONUMENTENDe Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen op
toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft het College
van Burgemeester en Wethouders bevoegd gezag betreffende de aanwijzing van
gemeentelijke monumenten.Artikel 2.Het gebruik van een monumentHet betreft hier vooral de gebruiksmogelijkheden die de eigenaar/gebruiker zelf
aan het object toekent. Deze gebruiksmogelijkheden slaan op de constructie en de
ligging van het object, maar ook het feitelijke gebruik van het object zelf. Artikel 3.De aanwijzing tot gemeentelijk monumentLid 1De aanwijzing tot gemeentelijk monument en het plaatsen op de monumentenlijst
zijn twee zaken met verschillend rechtsgevolg. De aanwijzing heeft rechtsgevolg,
het daarna registreren op de gemeentelijke monumentenlijst is slechts een
administratieve handeling.Het besluit tot aanwijzing is een discretionaire bevoegdheid van het College. Na
afweging van alle betrokken belangen kan tot aanwijzing worden besloten. De
afweging van de belangen van de rechthebbende ten opzichte van de te beschermen
monumentale waarden moet uitdrukkelijk gemotiveerd in het besluit naar voren
komen (de redengeving). De aanwijzing geeft geen recht op schadevergoeding. De
aanwijzing verandert immers over het algemeen niets aan het bestaande gebruik
van het monument. Een aanwijzing heeft echter wel gevolgen voor de mogelijkheden
wat betreft het toekomstige gebruik van een monumentaal object. Immers, de
monumentaal aangewezen onderdelen mogen slechts met een vergunning (zie art. 10,
tweede lid) of slechts op grond van de nadere regels (zie art. 10, derde lid)
worden gewijzigd. Het wijzigen van niet-monumentale onderdelen is alleen
vergunningvrij wanneer ook geen omgevingsvergunning voor het bouwen is vereist.
Om deze, weliswaar toekomstige, last voor de burger in te perken, dient bij de
aanwijzing in de redengevende omschrijving zorgvuldig bekeken te worden wat wel
en wat niet van het object tot monumentaal beschermingswaardig onderdeel wordt
aangewezen en voor welk deel een vergunningplicht achterwege kan blijven.
Mogelijke afweging kan zijn om alleen de vanuit openbare ruimten zichtbare
bijzondere onderdelen tot monument aan te wijzen, zodat bijvoorbeeld voor
wijzigingen aan de achterkant en het interieur in dat geval geen
omgevingsvergunning voor monumenten is vereist maar bijvoorbeeld alleen een
omgevingsvergunning voor het bouwen.Lid 2Het College moet het advies inwinnen van de Welstands- / Monumentencommissie als
bedoeld onder artikel 1, sub d. De verordening bindt het advies niet aan
bepaalde voorschriften over vorm en inhoud. Een regeling die de taak en
werkwijze van de Welstands- Monumentencommissie bepaalt, is daarvoor de
aangewezen plaats.In de verordening is geen bepaling opgenomen dat voordat het College over een
aanwijzing een besluit neemt de aanvrager en andere belanghebbenden worden
gehoord. Dit is namelijk al geregeld in (de artikelen 4:8 en 4:9 van) de
Algemene wet bestuursrecht (Awb).Lid 3Dit lid is nodig ondanks het bepaalde in artikel 4:8 Awb dat belanghebbenden
zienswijzen naar voren kunnen brengen. Overleg is immers meer dan het naar voren
kunnen brengen van zienswijzen.Lid 4Monumenten die op grond van een aanwijzing door het Rijk of provincie al op een
monumentenlijst zijn geplaatst, komen niet voor aanwijzing als gemeentelijk
monument in aanmerking.Artikel 4.VoorbeschermingDit artikel regelt de voorbescherming voor toekomstige gemeentelijke monumenten,
zoals die ook voor rijksmonumenten geldt. Dat betekent dat in de periode van
kennisgeving van het voornemen van het College om een monument op de
gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen tot het daadwerkelijke
aanwijzingsbesluit (dit kan ook een afwijzing zijn), de artikelen 10 tot en met
14 van deze verordening van toepassing zijn. Dat betekent onder andere dat een
monument tijdens de aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk monument niet mag
worden afgebroken, gewijzigd, verplaatst (etc.) zonder een omgevingsvergunning
voor monumenten of anders dan de bij nadere regels opgestelde wijze. Het gebruik
van de voorbeschermingsprocedure is gebonden aan een motivatieplicht, aangezien
hieraan voor de eigenaar/gebruiker financiële consequenties zijn verbonden.
Immers, gedurende de voorbescherming dienen bouwactiviteiten te worden
opgeschort.Het inroepen van de voorbescherming van een object is een publiekrechtelijke
beperking en een beperkingenbesluit in de zin de van artikel 1, onder a, sub 1
juncto artikel 1, onder b, sub 5 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee is ook onder andere artikel 13 van deze
wet van toepassing wat betreft de aansprakelijkheid van gemeenten voor geleden
schade. Daarom moet een gemeente gegronde redenen kunnen aanvoeren voor het
inroepen van de voorbescherming. Zie hiertoe ook de toelichting bij artikel 6
van deze verordening.Artikel 5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluitIn dit artikel worden de termijnen genoemd waarbinnen de Welstands-
/Monumentencommissie moet adviseren (lid 1) en het College een beslissing moet
nemen (lid 2). Door de besluitvorming aan een termijn te binden, weten alle
belanghebbenden waar ze aan toe zijn.Het bepaalde in lid 2 heeft tot gevolg dat, wanneer de Welstands-
/Monumentencommissie niet tijdig adviseert, het College de volgende keuze kan
maken: zonder advies een beslissing nemen, of besluiten om een (te laat
uitgebracht advies als bedoeld in het eerste lid) toch in hun overwegingen te
betrekken. Als het College niet tijdig beslist, is op grond van de Awb sprake
van een fictieve weigering. Ingevolge artikel 6:2 staat voor de aanvrager dan de
mogelijkheid van bezwaar of administratief beroep open die ook tegen een reëel
besluit open zou staan.Het artikel bevat geen bepalingen over bekendmaking van het besluit, omdat de
Awb dat afdoende regelt (afdeling 3.6).Artikel 6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe ontvangst van de (veelal aangetekende) mededeling (zijnde een afschrift van
de inschrijving) van het College is voor alle aan het monumentale object
verbonden zakelijk gerechtigden van essentieel belang. De kenbaarheid van de
aanwijzing tot monumentaal object is ook te herleiden tot artikel 1, onder a,
sub 1 juncto artikel 1, onder b, sub 6 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee zijn de voorschriften uit deze wet ook van
toepassing op een aanwijzingsbesluit als bedoeld in artikel 6 van deze
verordening.Dit artikel regelt overigens niet specifiek dat de aanwijzing wordt
bekendgemaakt aan de eigenaar en de aanvrager, omdat de Awb dat al bepaalt
(afdeling 3.6). Indien artikel 4:8 Awb is toegepast (horen van geadresseerde en
derdebelanghebbenden) dan dienen de betrokkenen op grond van het bepaalde in
artikel 3:43 Awb eveneens een mededeling te ontvangen.Artikel 7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijstDe registratie van de aanwijzing is een administratieve handeling (en geen
besluit). De bedoeling van de bij te houden monumentenlijst is om een ieder snel
inzicht te geven in welke zaken als gemeentelijk monument zijn aangewezen en de
redengeving daartoe. Wat betreft dit laatste aspect zij tevens verwezen naar de
toelichting bij artikel 3, eerste lid (aanwijzing).Artikel 8.Wijziging van de aanwijzingOp grond van dit artikel is het mogelijk om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten te wijzigen (lid 1). Hiervoor geldt dezelfde voorbereidingsprocedure
als voor de aanwijzing zelf (lid 2), tenzij de wijziging van ondergeschikte
betekenis is (lid 3). Wijzigingen van de aanwijzing worden doorgevoerd op de
gemeentelijke monumentenlijst (lid 4).Artikel 9.Intrekken van de aanwijzingDit artikel geeft de mogelijkheid om de aanwijzing van gemeentelijke monumenten
in te trekken (lid 1). Voor intrekking van de aanwijzing is het advies van de
Welstands- /Monumentencommissie nodig. Monumenten op de gemeentelijke
monumentenlijst waarvan de aanwijzing is ingetrokken (omdat ze zijn gesloopt of
anderszins volledig teloor gegaan), worden door het College van de
monumentenlijst gehaald. Het kan zinvol zijn om voor een gebouw, waarvoor een aanvraag tot intrekking van
de aanwijzing loopt een (uitvoerige) documentatie te eisen. Enerzijds kan deze
voor een goede afweging van de aanvraag dienen, anderzijds wordt het gebouw
voorafgaand aan de sloop voor de lokale geschiedenis gedocumenteerd.HOOFDSTUK 3. INSTANDHOUDING VAN GEMEENTELIJKE MONUMENTALE ZAKENArtikel 10.InstandhoudingbepalingDe verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 10 vertoont gelijkenis met
artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de beschermde
monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het alleen over
gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de omgevingsvergunningaanvraag voor
gemeentelijke monumenten is van belang dat het verkrijgen van gegevens en
ontbrekende gegevens geregeld is in de Awb (artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en
4:15). In het kader van de Wabo dient de gemeente een aanvraag langs
elektronische weg mogelijk te maken. Een schriftelijke aanvraag wordt ingediend
met behulp van een door de Minister van VROM vastgesteld formulier. De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de indieningsvereisten voor
de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In paragraaf 5.2 van de Mor zijn
specifieke indieningsvereisten opgenomen voor activiteiten met betrekking tot
monumenten. De aard, de omvang en de locatie van de werkzaamheden bepalen welke
indieningsvereisten gelden. Het bevoegd gezag heeft niet de mogelijkheid van
deze indieningsvereisten af te wijken. In het kader van de vermindering van
administratieve lasten voor burgers en bedrijven dienen de indieningsvereisten
bij de vergunningaanvraag zo beperkt mogelijk gehouden te worden. In lid 3 van
artikel 10 wordt de mogelijkheid geschapen voor het College om nadere regels te
stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van het verbod uit het eerste lid
en de vergunningplicht uit het tweede lid. De Wabo ziet alleen op vergunningen
en ontheffingen. Deze bepaling over het stellen van nadere regels valt daarom
buiten de Wabo. Het College blijft hiervoor het bevoegde gezag. Het zal hierbij
over het algemeen gaan om wijzigingen aan gemeentelijke monumenten die niet van
ingrijpende aard zijn. Voornamelijk het reguliere onderhoud kan in vastomlijnde
regels worden opgenomen, zodat burgers niet voor relatief eenvoudige wijzigingen
(bijvoorbeeld met betrekking tot kleurstelling of het gebruik van identieke
materialen) worden geconfronteerd met een vergunningprocedure. In deze nadere
regels kunnen dan expliciet die situaties worden benoemd waarin de burger geen
vergunning hoeft aan te vragen. Indien echter duidelijk is wat het
toetsingskader is voor grote (niet-reguliere) wijzigingen aan een monument, kan
ook dit toetsingskader in algemene regels worden opgenomen, zodat burgers nog
minder met administratieve lasten worden geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen) kunnen de
uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het kader van de
monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de bouwkundige en monumentale
kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te staan. Voorts staat het voeren van
(voor)overleg centraal bij dit artikel, zodat maatwerk kan worden geleverd.
Praktisch gezien gaat een medewerker monumentenzorg van de gemeente, op locatie
en gezamenlijk met de initiatiefnemer, onderzoeken welke aanpassingen mogelijk
zijn aan de hand van de algemene regels, zodat de monumentale waarde van het
object niet of zo min mogelijk wordt aangetast.In lid 4 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten teruggeplaatst. Is
er sprake van een vergunning voor het monument dan is overeenstemming tussen de
eigenaar en de vergunningverlener nodig. Overleg en overeenstemming betreffen de
wezenlijke belangen van de godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat
betekent dat voor bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling
dan ook niet geldt. Artikel 11.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend. Een burger heeft de keuze tussen het digitaal dan we schriftelijk aanvragen van de omgevingsvergunning.
Voor ondernemingen en personen met een zelfstandig beroep geldt in beginsel geen
keuzevrijheid, zij kunnen uitsluitend een aanvraag langs digitale weg indienen.
Aangezien een aantal, met name kleinere, bedrijven nog niet over de benodigde
voorzieningen beschikken om een aanvraag digitaal in te dienen is in overleg met
diverse brancheorganisaties besloten om de verplichting na verloop van twee
jaren in werking te laten treden. In Landgraaf is er voor gekozen om de aanvraag
en de stukken in tweevoud op te vragen.Het Bor bepaalt dat in het kader van de vermindering van de administratieve
lasten voor burgers en bedrijven het bevoegd gezag bij een schriftelijke
aanvraag maar maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en de daarbij behorende
bescheiden mag opvragen. In bepaalde gevallen kan op grond van het derde lid van
artikel 4.2 Bor hiervan worden afgeweken. Er moet dan sprake zijn van twee of
meer adviezen of verklaringen van geen bedenkingen.Artikel 12.Termijnen advies en vergunningverleningOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 10 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Echter indien er meerdere activiteiten
voor het project moeten worden uitgevoerd en voor één van de andere activiteiten
de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure op grond van de Wabo gevolg moet
worden dan wordt voor het hele project de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt van de Wabo is dat altijd maar één
procedure geldt. Indien er sprake is van een samenloop van procedure geldt de
zwaarste procedure (de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure). Aangezien veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor gekozen om
deze hieronder nader toe te lichten. De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen van de
Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming. De reguliere voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan bij titel
4.1 van de Awb. De procedure vangt aan met een verplichte ontvangstbevestiging
van het indienen van een aanvraag. Het bevoegd gezag zendt de aanvrager nadat het de aanvraag
heeft ontvangen een bericht waarin het vermeldt dat zij bevoegd gezag is, welke
procedure zal worden doorlopen, de beslistermijn en de beschikbare
rechtsmiddelen en indien de reguliere procedure wordt gevolgd vermeldt het
bevoegd gezag tevens dat een beslissing van rechtswege is gegeven, indien niet
tijdig op de aanvraag is beslist. Indien de verstrekte gegevens en bescheiden
onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag, stelt het bevoegd gezag de
aanvrager in de gelegenheid de aanvraag binnen de door hem gestelde termijn aan
te vullen. Het bevoegd gezag geeft van de aanvraag met vermelding van de
ontvangstdatum kennis in een of meer dag, nieuws- of huis-aan-huisbladen of op
een andere geschikte wijze. Het bevoegd gezag moet op grond van artikel 3.9 Wabo
binnen 8 weken een beslissing op de aanvraag nemen. In deze periode moet het
bevoegd orgaan eventuele belanghebbenden de mogelijkheid geven om zienswijzen in
te brengen (artikel 4:8 Awb). Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde lid, Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de
gelegenheid worden gesteld advies uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht
worden aan de Welstands- /Monumentencommissie.Voor het uitbrengen van advies is geen termijn opgenomen. Van belang is dat de
adviseur in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te brengen. Het is
echter aan de adviseur om te bepalen of hij van deze gelegenheid gebruik wil
maken. Het uitbrengen van een advies staat het nemen van een besluit niet in de
weg. Wordt het advies niet binnen de gestelde termijn gegeven dan kan het
bevoegd gezag de procedure vervolgen. Het bevoegd gezag dient altijd de termijn
van 8 weken in acht te nemen. De termijn van 8 weken kan met ten hoogste zes
weken worden verlengd. Het bevoegde gezag dient hiervan op dezelfde manier
mededeling te doen als van de kennisgeving van de aanvraag. Deze verlenging van
6 weken is voornamelijk bedoeld om de adviseur meer tijd te geven voor het
uitbrengen van een advies. Op grond van artikel 3.6 Awb dient het bestuursorgaan zelf een termijn te
stellen voor het uitbrengen van advies, indien dit niet reeds bij wettelijk
voorschrift is bepaald. Deze termijn mag niet zodanig kort zijn, dat de adviseur
zijn taak niet naar behoren kan vervullen. Gelet op de beslistermijn dient het
uitbrengen van het advies door de Welstands- /Monumentencommissie parallel te
lopen aan de beoordeling van de aanvraag door het bevoegde gezag. Dit parallel
lopen van het advies en de beoordeling gebeurt ook al in het kader van de
verlening van de evenementenvergunning waarbij een advies van de brandweer is
vereist. Landgraaf heeft gekozen voor een adviestermijn van 6 weken. Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en zes weken ter inzage gelegd
waarbij het wordt opengesteld voor het indienen van bezwaar. Het besluit treedt
in werking met ingang van de dag na haar bekendmaking en wordt opgeschort totdat
de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is verstreken.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale beslistermijn
opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in dat de overschrijding
van de beslistermijn leidt tot een omgevingsvergunning van rechtswege. De
omgevingsvergunning wordt conform de aanvraag verleend. Men spreekt ook wel van
de fictieve vergunningverlening. De bepalingen uit paragraaf 4.1.3.3 van de Awb
zijn van toepassing verklaard, met uitzondering van artikel 4:20b, derde lid en
4:20f. De van rechtswege verleende vergunning treedt in werking met ingang van
de dag na de bekendmaking en wordt opgeschort totdat de termijn voor het
indienen van een bezwaarschrift is verstreken of indien bezwaar is gemaakt, op
dit bezwaar is beslist. Artikel 13.WeigeringsgrondenDe omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van de
toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het kader van
dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van monumenten in het
geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het belang van de
monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen (bijvoorbeeld het economisch
belang). De tekst van het artikel geeft namelijk aan dat het belang van de
monumentenzorg zich niet tegen de vergunningverlening mag verzetten. Hierdoor
wordt de monumentenzorg centraal gesteld. De vergunning moet op grond van dit
artikel worden verleend in de gevallen dat het niet strijdig is met het belang
van de monumentenzorg. Artikel 14.Intrekken van de vergunningDit artikel bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te trekken. De
bepaling onder lid b heeft de volgende achtergrond: als de omstandigheden bij de
vergunninghouder ten aanzien van het monument wijzigen, dan zou het zo kunnen
zijn dat als er een nieuwe belangenafweging zou kunnen plaatsvinden, de belangen
van het monument behoren voor te gaan. In dat geval moet het bevoegd gezag
mogelijkheden hebben om de vergunning in te trekken.HOOFDSTUK 4. BESCHERMDE (RIJKS)MONUMENTENArtikel 15. Vergunning voor beschermd (rijks)monumenetLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning voor
beschermde (rijks)monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en afdeling 3.4
van de Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure is van toepassing.
Hierin verschilt de omgevingsvergunning voor beschermde (rijks)monumenten van de
omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten. Voor een vergunning als
bedoeld in artikel 10 (gemeentelijke monumenten) dient namelijk de reguliere
procedure gevolgd te worden. Door de inwerkingtreding van de Wabo vindt er geen
wijziging in de voorbereidingsprocedure voor de omgevingsvergunning voor
beschermde (rijks)monumenten plaats. Door dit onderscheid in procedures is de
beslistermijn voor beide omgevingsvergunningen niet gelijk. Dit heeft tot gevolg
dat de adviestermijn voor beschermde (rijks)monumenten ook langer zal zijn. Door
de komst van de Wabo wordt de kring van belanghebbenden vergroot. Gedurende de
termijn van ter inzage legging kan een ieder een zienswijze indienen. Voorheen konden alleen belanghebbenden zienswijzen indienen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Het definitieve besluit moet binnen
zes maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Op het definitieve
besluit kan nog slechts door belanghebbenden beroep worden ingesteld.Overigens blijken provincies in de praktijk hieraan op verschillende wijzen
invulling te geven. De ingevoerde voorgenomen beperking adviesplicht van de
rijksdienst in 2009 is op bovenstaande van invloed. Daarom is de verplichte
advisering in verband met onder meer beperking van de ministeriële adviesplicht
bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor monumenten los gelaten. Alleen
wanneer er sprake is van reconstructie, sloop en herbestemming van een beschermd
monument is de adviesplicht van toepassing. Ter compensatie van het wegvallen
van het advies van de rijksdienst moesten alle gemeenten vanaf 2009 een
monumentencommissie aanstellen, die onafhankelijk en deskundig is. Indien het
beschermd (rijks)monument buiten de bebouwde kom ligt, is het College van
B&W verplicht om een afschrift van de aanvraag aan GS te zenden. GS kunnen
de adviesbevoegdheid vervolgens naar eigen inzicht invullen en al dan niet tot
advisering overgaan, waarvoor men twee maanden de tijd heeft. Het is gewenst dat
GS al op voorhand kenbaar maken in welke gevallen zij niet adviseren, zodat de
beoogde tijdswinst ook daadwerkelijk kan worden gehaald.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de Welstands- /Monumentencommissie bij
de aanvragen om een omgevingsvergunning voor beschermde (rijks)monumenten wordt
ingeschakeld.HOOFDSTUK 5. INSTANDHOUDING VAN ARCHEOLOGISCHE TERREINENArtikel 16.InstandhoudingbepalingDe Wet op de archeologische monumentenzorg van 21 december 2006 verplicht de
raad om, bij de vaststelling van een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1
van de Wet ruimtelijke ordening, rekening te houden met de in de grond aanwezige
dan wel te verwachten monumenten. Het uitgangspunt van deze wet (voortvloeiend
uit het Verdrag van Malta) en daarmee ook van deze verordening, is daarom
primair dat in het bestemmingsplan, door middel van een gemeentelijke
archeologische waardenkaart, wordt vastgelegd waar zich archeologische waarden in de bodem
kunnen bevinden. Dit artikel voorziet in de behoefte aan een overgangsperiode
tot het moment dat een bestemmingplan ´Malta-proof´ is.Lid 1Tot het moment dat een ´Malta-proof´-bestemmingsplan kan worden vastgesteld,
biedt deze verordening bij wijze van artikel 16 de nodige bescherming aan
archeologische waarden in de bodem. Het eerste lid van artikel 16 biedt
bescherming door het opgenomen verbod om dieper dan 40 cm de bodem te verstoren. Lid 2In het tweede lid van artikel 16 worden een zestal uitzonderingsmogelijkheden
gegeven op het eerste lid. Onderdeel a en b zijn van toepassing, indien de
verstoring plaats vindt in een archeologisch monument of verwachtingsgebied als
aangegeven op de gemeentelijke archeologische verwachtings- en
cultuurhistorische advieskaart. Deze waardenkaarten hanteert een driedeling wat
betreft de mate waarin archeologische waarden in de bodem kunnen worden
aangetroffen. Onderdeel c ziet op de situatie dat het bestemmingsplan wel up-to-date is als
bedoeld in de inleidende toelichting bij dit artikel. In dat geval biedt het
bestemmingplan, aan de hand van een bijbehorende archeologische waardenkaart,
voldoende bescherming aan de in de bodem aanwezige of te verwachten
archeologische waarden.In onderdeel d worden een aantal mogelijkheden genoemd die voorheen in de Wet
ruimtelijke ordening waren opgenomen en nu in artikel 2.12 Wabo. Het gaat hier
om het oude projectbesluit, de oude binnenplanse ontheffing, de oude tijdelijke
ontheffing en de oude buitenplanse ontheffing (voorheen de artikelen 3.10, 3.22
en 3.23 Wro) Deze bepalingen zijn met de Invoeringswet Wabo komen te vervallen. Wel geldt nog steeds dat dergelijke besluiten tot stand kunnen komen doordat bij
de aanvraag voorschriften kunnen worden opgenomen met betrekking tot
archeologische waarden in het gebied waarvoor de aanvraag geldt. Aan de aanvraag
kan dan de voorwaarde worden verbonden dat een rapportage wordt overlegd waarin
de archeologische waarden van het te verstoren terrein in voldoende mate is
vastgesteld. Onderdeel f ziet op situaties buiten de aanvraag als bedoeld in onderdeel d. Het
gaat hier in de eerste plaats om een verkapt vergunningstelsel ten behoeve van
het realiseren van een fysiek project. Er is voor gekozen om deze bepaling dan
ook onder de Wabo te laten vallen. Op grond van artikel 18 zijn de bepalingen
uit hoofdstuk 3 van overeenkomstige toepassing verklaard op de beoordeling van
het rapport door het bevoegd gezag.Dit rapport kan ook in de nadere regels onder e worden gevraagd en komt overeen
met de mogelijkheid in artikel 39, lid 2, van de Monumentenwet 1988 in geval van
een bestemmingsplan in de geest van het Verdrag van Malta.Als laatste wordt in het rijtje het onderdeel e toegelicht. Op grond van dit
artikel kan het College nadere regels stellen wat betreft de eisen aan de
uitvoering van de bodemverstorende werkzaamheden in een archeologisch monument
of verwachtingsgebied. Vooruitlopend op een ´Malta-proof’ bestemmingsplan´
kunnen deze nadere regels inhoudelijk aansluiten op de situatie dat (in een
bestemmingsplan waarin een archeologische paragraaf is opgenomen) de verstorende
werkzaamheden worden uitgevoerd aan de hand van een aanlegvergunning, waarin
vereisten betreffende de bescherming van archeologische waarden zijn opgenomen, een en ander conform de
handreiking van de VNG ‘Verder met Valletta’.Artikel 17.Opgraving en begeleidingDe verplichtingen die in deze bepaling zijn opgenomen kunnen alleen goed
functioneren, indien een gemeente hierover actief de archeologische onderzoekers
informeert. Immers, indien een gemeente deze bepaling in haar verordening
opneemt, wordt gekozen voor een uitgebreide regiefunctie bij archeologische
opgravingen binnen het gemeentelijk grondgebied. Indien een dergelijk regierol
niet uitdrukkelijk gewenst, dient deze bepaling niet overgenomen te worden. In
dat geval bestaat nog steeds voldoende bescherming bij opgravingen, aangezien al
in de Monumentenwet 1988 een aantal zaken uitputtend is geregeld. Zo bestaat een
vergunningvereiste voor het doen van opgravingen; dient een rechthebbende van
een terrein te dulden dat de opgravingbevoegde zijn terrein betreedt en
eventueel opgravingen verricht; en is ook de eigendomskwestie van de
archeologische vondsten uitputtend geregeld.Om de bedoelde regierol goed te kunnen uitoefenen dient het College een
programma van eisen op te stellen waarmee de kaders worden gesteld voor het
ontwerp en de uitvoering van archeologisch onderzoek (lid 1, onder a).
Vervolgens wordt van de opgraver verwacht dat hij in een plan van aanpak
weergeeft hoe hij specifiek de gestelde kaders, zoals omschreven in het
programma van eisen, denkt te gaan invullen (lid 1, onder b). Ook hier is sprake
van een verkapt vergunningstelsel ten behoeve van de realisering van een fysiek
project. Net als bij onderdeel e, van het tweede lid van artikel 16 is ervoor
gekozen om deze bepaling onder de werking van de Wabo te laten vallen. Op grond
van de leden 2 en 3 kunnen vervolgens nadere regels worden gesteld met
betrekking tot de feitelijke uitvoering (en het toezicht daarop) en de
beoordeling van het plan van aanpak.Artikel 18.ProcedureZoals hierboven al is aangegeven is er bij artikel 16, tweede lid, onder e en
artikel 17, eerste lid, onder b sprake van een verkapt vergunningstelsel en de
uitvoering van een fysiek project. Om deze reden is de Wabo van toepassing verklaard. De bepalingen uit de artikelen 11, 12, 13 en 14, welke
zien op de verlening van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten,
kunnen derhalve van overeenkomstige toepassing worden verklaard. Voor de
toelichting wordt verwezen naar de artikelgewijze toelichting bij deze
artikelen. HOOFDSTUK 6. OVERIGE BEPALINGENArtikel 19.Tegemoetkoming in de schadeDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State heeft uitgemaakt dat de
Erfgoedverordening zonder een schadevergoedingsregeling rechtsgeldig is (BR
86,604). Voor het archeologische deel van de verordening dient echter, op grond
van de Wet op de Archeologische monumentenzorg, wel een
schadevergoedingsregeling in de verordening opgenomen te worden. De
rijksregeling voor excessieve opgravingkosten is ingaande 2009 niet meer van
toepassing. Het veroorzaker-betaalt- principe, zoals dat in de memorie van
toelichting van de Wet op de Archeologische monumentenzorg is verwoord, staat
bij de afweging tot toekenning van schadevergoeding voorop en geldt voor alle
genoemde onderdelen (a t/m e). De gemeente zal zelf per geval moeten afwegen wat
‘redelijk’ of ‘buitenproportioneel’ is. In deze verordening is gekozen voor een
schadevergoedingsbepaling, waarin de specifieke gevallen zijn opgenomen op grond
waarvan het bevoegd gezag mogelijk een schadevergoeding aan een belanghebbende
dient toe te kennen.Er is geen procedure voorgeschreven voor het bepalen van de tegemoetkoming. De
procedure op grond van afdeling 6.1 Wro jo. afdeling 6.1 Bro kan worden
toegepast, echter alvorens daartoe te besluiten is het zinvol een inschatting te
maken van de schade ten opzichte van de kosten en omvang van deze procedure. Artikel 20.StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing op de
nadere voorschriften die het College kan stellen op grond van artikel 10, derde
lid en artikel 16, met uitzondering van het tweede lid, onder f. De
strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten is
geregeld in de Wet economische delicten (Wed). Het handelen zonder vereiste
omgevingsvergunning of in strijd met de voorschriften daarvan wordt aangemerkt
als economisch delict.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154, lid 1, van
de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op overtreding van
verordeningen straf te stellen, maar geen andere of zwaardere dan hechtenis van
ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie, al dan niet met
openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van het Wetboek van Strafrecht
zijn de geldboetecategorieën opgenomen. Op gemeentelijk niveau is, gelet op de ernst van dit vergrijpen de wens om enige
preventieve werking te bereiken, de keuze voor de geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van drie maanden voor het overtreden van de nadere
regels voor de hand liggend.Artikel 21.ToezichthoudersHet aanwijzen van toezichthouders kan door het College geschieden. Deze
aanwijzingsbevoegdheid staat los van de vergunningverlening en valt derhalve
buiten het bereik van de Wabo. De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de
Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de bestuursrechtelijke
handhaving van algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende
voorschriften. Toezichthouders worden in artikel 5:11 Awb omschreven als zijnde
personen, die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met het houden
van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk
voorschrift, zodat de aanwijzing van toezichthouders derhalve in de
Erfgoedverordening kan plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat inhoudt dat
een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen voor zover dit
redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een
toezichthouder kan daarom niet te allen tijde gebruik maken van alle
bevoegdheden die in de Awb standaard aan toezichthouders worden toegekend.
Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden of het voor de vervulling van zijn
taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van het
voorschrift op de naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). HOOFDSTUK 7. SLOTBEPALINGENArtikel 22.Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de "Monumentenverordening gemeente
landgraaf 1995", zodat niet twee verordeningen van kracht zijn die hetzelfde
onderwerp regelen. Het uitdrukkelijk intrekken van een oude regeling mag niet
achterwege worden gelaten met een beroep op het beginsel dat een vroegere
regeling ter zijde wordt gesteld door een latere regeling.Artikel 23.OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd duidelijk welke
gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling gebaseerde
beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging van bestaande
rechten is daarom in deze verordening een overgangsbepaling opgenomen. Er is
geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten,
die zijn ingediend vóór het van kracht worden van deze verordening, worden
afgehandeld op grond van de oude verordening. Voor een bepaalde overgangsperiode
zullen er dus twee procedures gelden. Indien de verordening niet tijdig aan de
Wabo is aangepast, terwijl deze wet al wel in werking is getreden zet de Wabo de
bepalingen uit de verordening aan de kant. De Wabo gaat namelijk voor op lagere
regelgeving. De bepalingen uit de verordening zijn van rechtswege onverbindend.
Bij een nieuwe aanvraag voor een vergunning gelden dan de bepalingen uit de
Wabo. Artikel 24.InwerkingtredingDe inwerkingtreding van deze verordening en het vervallen van de oude
verordening is gekoppeld aan de datum van inwerkingtreding van de Wabo.Artikel 25.CiteerartikelDit artikel noemt de naam van de verordening.