CVDR48370_1Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Vlissingen 2010nlregelingVlissingen2010-10-29VlissingenGemeenteblad, 2010, VII.02Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Vlissingen 2010Wet op de lijkbezorging, art. 35Gemeentewet, art. 147, lid 1 en 149gemeenteraadmilieu2010-09-30De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-10-212026-01-01nieuwe regelingGeen.Uitvoeringsbesluit voor de grafbedekkingen Vlissingen 2010Uitvoeringsbesluit graven, asbezorging, en gedenkplaatsen Vlissingen 2010Vervangt de 'Verordening op het beheer en gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen”, vastgesteld op 21 december 2000 (sedert gewijzigd)Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen gemeente Vlissingen
20101.INLEIDENDE BEPALINGEN1.BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
a.College:het college van burgemeester en wethouders van
Vlissingen;b.Begraafplaatsen:1.de Noorderbegraafplaats aan de President
Rooseveltlaan;2.de algemene begraafplaats aan de Molenweg te
Oost-Souburg;3.de algemene begraafplaats aan de
Zuidwateringstraat te Ritthem;4.de Joodse begraafplaats aan de Vredehoflaan;c.Graf:een zandgraf;d.Asbus:een bus ter berging van as van een overledene;e.Urn:een voorwerp ter berging van een of meer
asbussen;f.Particulier graf:een graf waarvoor aan een natuurlijk persoon of
rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend
tot:1.het doen begraven en begraven houden van
lijken;2.het doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen
met of zonder urnen;3.het doen verstrooien van as.g.Algemeen graf:een graf bij de gemeente in beheer waarin
gelegenheid wordtgeboden tot het doen begraven van lijken;h.Particulier urnengraf:een graf waarvoor aan een natuurlijk persoon of
rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend
tot:1.het doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen
met of zonder urnen;2.het doen verstrooien van as.i.Particuliere urnennis:een nis waarvoor aan een natuurlijk persoon of
rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot
het doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen
met of zonder urnen;j.Verstrooiingsakker:een plaats waarop as wordt verstrooid;k.Gedenkplaats:een plaats waarvoor aan een natuurlijk persoon of
rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend om
overledenen te gedenken;l.Grafbedekking:gedenkteken en grafbeplanting op een graf;m.Beheerder:de ambtenaar die belast is met de dagelijkse leiding
van de begraafplaatsen of degene die hem
vervangt;n.Houder van debegraafplaats-administratie:de ambtenaar die belast is met het voeren van de
administratie van de gemeentelijke
begraafplaatsen;o.Rechthebbende:natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een
uitsluitend recht is verleend op een particulier
graf, een particulier urnengraf of een gedenkplaats,
dan wel degene die redelijkerwijze geacht kan worden
in diens plaats te zijn getreden;p.Gebruiker:natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een
recht tot gebruik van een ruimte in een algemeen
graf is verleend, dan wel degene die redelijkerwijze
geacht kan worden in diens plaats te zijn
getreden.
2.Uitbreiding begrippen particulier en algemeen graf1.Voor de toepassing van het bij of krachtens deze verordening
bepaalde wordt, voor zover van belang onder 'particulier graf' mede
verstaan: particulier urnengraf, particuliere urnennis en de
gedenkplaats.2.Voor de toepassing van het bij of krachtens deze verordening
bepaalde wordt, voor zover van belang onder 'algemeen graf' mede
verstaan: algemeen kindergraf.2.OPENSTELLING, ORDE EN RUST OP DE BEGRAAFPLAATS3.Openstelling begraafplaats(en)1.De begraafplaatsen zijn voor eenieder dagelijks toegankelijk tussen
zonsopgang en zonsondergang.2.Ter handhaving van de orde en rust op de begraafplaatsen kunnen de
toegangen tijdelijk worden gesloten, of kan een gedeelte van een
begraafplaats tijdelijk worden afgesloten.3.Het is verboden gedurende de tijd dat de begraafplaatsen of een deel
van de begraafplaats niet voor het publiek geopend zijn, zich daarop
te bevinden.4.Ordemaatregelen1.Bezoekers, personeel van uitvaartondernemingen en personen die
werkzaamheden op de begraafplaats(en) hebben te verrichten, zijn
verplicht zich in het belang van de orde, rust en netheid te houden
aan de aanwijzingen van de beheerder.2.De beheerder kan personen die zich niet aan de in het eerste lid
bedoelde aanwijzing houden van de begraafplaats verwijderen of laten
verwijderen.3.Het is verboden met (brom)fietsen op de begraafplaatsen te
rijden.4.Het is verboden met motorrijtuigen op de begraafplaats(en) te
rijden:
elders dan op de daartoe aangewezen rijwegen; motorrijtuigen
zijn buiten de rijwegen (slechts) toegestaan voor
begrafenissen of voor het vervoer van materialen;
sneller dan tien km per uur.
5.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod, bedoeld in de
aanhef en onder a van het vierde lid.5.Plechtigheden1.Herdenkingsbijeenkomsten, onthullingen van gedenktekens en
dergelijke plechtigheden op de begraafplaats kunnen slechts
plaatsvinden nadat deze ten minste zes werkdagen tevoren zijn gemeld
aan de beheerder. Datum en uur van de plechtigheid en de wijze
waarop deze zal plaatsvinden worden in overleg met de aanvrager door
de beheerder vastgesteld.2.De deelnemers aan de plechtigheid, bedoeld in het eerste lid zijn
verplicht zich in het belang van de orde, rust en netheid te houden
aan de aanwijzingen van de beheerder.6.Opgravingen en ruimenBij het opgraven van lijken en de ruiming van graven zijn geen andere
personen aanwezigdan degenen die met deze werkzaamheden zijn belast.3.VOORSCHRIFTEN VOOR LIJKBEZORGING7.Kennisgeving begraven en asbezorging, openen en sluiten van het
graf1.Degene die wil doen begraven, as wil doen bijzetten of as wil doen
verstrooien, geeft daarvan uiterlijk om 12.00 uur van de werkdag
voorafgaande aan die waarop de begraving, bijzetting of verstrooiing
zal plaatsvinden, schriftelijk kennis aan de beheerder. De zaterdag
geldt voor de toepassing van deze bepaling niet als werkdag. Indien
de burgemeester toestemming heeft gegeven om het lijk binnen 36 uur
na het overlijden te begraven moet de kennisgeving aan de beheerder
zo tijdig mogelijk worden gedaan.2.Het openen van een graf ter begraving of voor het bezorgen van as,
en het daarna sluiten van een graf, evenals het bedienen van de
hulpmiddelen mag uitsluitend geschieden door het personeel van de
begraafplaats op aanwijzingen en onder toezicht van de beheerder. De
nabestaanden kunnen deze werkzaamheden onder toezicht van de
beheerder geheel of gedeeltelijk zelf verrichten indien zij hun wens
daartoe uiterlijk om 12.00 uur van de voorafgaande werkdag mondeling
of schriftelijk aan de beheerder hebben kenbaar gemaakt. De zaterdag
geldt voor de toepassing van deze bepaling niet als werkdag. Zij
dienen bij deze werkzaamheden de aanwijzingen van de beheerder op te
volgen.8.Gebouwen en geluidsinstallatie1.Tijdens een begrafenisplechtigheid op de Noorderbegraafplaats en de
begraafplaats Oost-Souburg kan gebruik worden gemaakt van de aula en
de geluidsinstallatie.2.De wens tot het gebruik van aula en de geluidinstallatie wordt
schriftelijk opgegeven in de kennisgeving als bedoeld in het eerste
lid van artikel 7.9.Over te leggen stukken1.Tot begraving wordt niet overgegaan dan nadat het verlof tot
begraven is overgelegd aan de beheerder.2.Indien de begraving of de bezorging van as in een particulier graf
zal plaatsvinden, dient een machtiging daartoe aan de beheerder te
worden overgelegd ondertekend door de rechthebbende of, indien deze
is overleden, door degene die in de uitvaart voorziet. Hierdoor
wordt deze automatisch rechthebbende op het betreffende particuliere
graf.3.Begraving of bijzetting in een particulier graf waarvan de
uitgiftetermijn binnen de wettelijke minimum grafrusttermijn
afloopt, kan alleen plaatsvinden onder gelijktijdige verlenging van
de uitgiftetermijn met een zodanige periode dat de alsdan resterende
uitgiftetermijn ten minste gelijk is aan de wettelijke minimum
grafrusttermijn. De verlenging dient te worden aangevraagd door de
rechthebbende of, indien deze is overleden, door degene die in de
uitvaart voorziet.4.De in het vorige lid bedoelde periode van verlenging wordt naar
boven toe afgerond op gehele jaren.5.De beheerder onderzoekt of de overgelegde stukken toereikend
zijn.10.Tijden van begraven en asbezorging1.De tijd van begraven en het bezorgen van as is:
op werkdagen van 9.00 uur. tot 15.00. uur;
op zaterdagen van 9.00 uur. tot .12.00 uur;
2.Zowel de begin- als eindtijd van de plechtigheid op de begraafplaats
dient tussen de in het eerste lid aangegeven tijden te liggen.3.Per plechtigheid wordt uitgegaan van een tijdreservering van één
uur.4.Op de begraafplaatsen mag slechts één begrafenis of asbezorging
tegelijkertijd plaatsvinden.5.Het college of gemandateerde manager kan in bijzondere gevallen van
deze tijden afwijken.4.INDELING EN UITGIFTE VAN DE GRAVEN11.Indeling graven en asbezorging1.Op de begraafplaats(en) kunnen worden uitgegeven:
particuliere graven;
algemene graven en algemene kindergraven
particuliere urnennissen en particuliere urnengraven ;
ruimten voor het aanbrengen van een naamplaatje op de
gedenkplaatsen.
2.Het college bepaalt bij nader vast te stellen regels hoeveel lijken
en hoeveel asbussen met of zonder urnen er kunnen worden begraven of
bijgezet in de voorzieningen onder a, b. en c. van het eerste lid en
hoeveel verstrooiingen van as er op de particuliere graven kunnen
plaatshebben. Het college bepaalt tevens de afmetingen en de
uitgifteduur van de voorzieningen onder a. t/m d. van het eerste
lid. De uitgifteduur kan niet korter zijn dan de minimumtermijn
vastgesteld in de Wet op de lijkbezorging.3.De voorzieningen onder c. en d. zijn niet beschikbaar op de Joodse
begraafplaats aan de Vredehoflaan.4.Het college kan gedeelten van de begraafplaatsen aanwijzen voor
asverstrooiing. De verstrooiing dient altijd plaats te vinden onder
toezicht van de beheerder.12.Volgorde van uitgifte1.Alle voorzieningen onder a. t/m d. van het eerste lid van artikel 11
worden slechts voor direct gebruik en in volgorde van ligging
uitgegeven.2.Het college kan een particulier graf toewijzen anders dan voor
directe begraving en buiten de volgorde van uitgifte.13.CategorieënHet college kan bij nader vast te stellen regels de algemene en
particuliere gravenonderverdelen in categorieën. Het college bepaalt voor de verschillende
categorieën desituering en oppervlakte.14.Termijnen particuliere graven1.Het college verleent, voor zover de daartoe bestemde ruimte van de
begraafplaats(en) dat toelaat, op een daartoe bij hen schriftelijk
in te dienen aanvraag, voor de tijd van twintig, jaar recht op een
particulier graf. De termijn begint te lopen op de datum waarop het
particuliere graf is uitgegeven.2.Het in het eerste lid van dit artikel bedoelde recht wordt op
aanvraag van de rechthebbende verlengd telkens met een termijn van
tien jaar, mits de aanvraag voor het verstrijken van de lopende
termijn wordt ingediend.3.Een recht als in het eerste en tweede lid van dit artikel bedoeld,
kan slechts aan één rechthebbende worden verleend ten behoeve van
zichzelf en voor de personen genoemd in artikel 15, eerste lid.
Verlenging van het recht ten behoeve van een ander is slechts
mogelijk na een besluit van het college. 15.Overschrijving van verleende rechten1.Het recht op een particulier graf kan op aanvraag van de
rechthebbende worden overgeschreven op naam van de echtgenoot of
levenspartner dan wel een bloedverwant of aanverwant tot en met de
derde graad of rechtspersoon.2.Na het overlijden van de rechthebbende kan het recht op het
particuliere graf worden overgeschreven op naam van de echtgenoot of
levenspartner dan wel een bloedverwant of aanverwant tot en met de
derde graad of rechtspersoon, indien de aanvraag daartoe wordt
gedaan binnen zes maanden na het overlijden van de rechthebbende.
Indien de overleden rechthebbende in het graf dient te worden
begraven, of indien de asbus met zijn resten in het graf dient te
worden bijgezet, dient het verzoek tot overschrijving daaraan
voorafgaand te worden gedaan.3.Indien na het overlijden van de rechthebbende de aanvraag tot
overschrijving aan het college niet wordt gedaan binnen de in het
tweede lid van dit artikel gestelde termijn van zes maanden, is het
college bevoegd het recht op het particuliere graf te doen
vervallen.4.Na het verstrijken van de in het tweede lid genoemde termijn van zes
maanden kan het college of gemandateerde manager het particuliere
graf alsnog op naam stellen van een nieuwe rechthebbende, tenzij dit
recht betrekking heeft op een particulier graf dat inmiddels is
geruimd.16.Termijnen algemene gravenHet college stelt grafruimte ter beschikking voor algemene graven voor
een termijn van vijftien jaar. Verlenging van de termijn is niet
mogelijk.17.Afstand doen van gravenZonder aanspraak te kunnen maken op enige vergoeding kan de
rechthebbende schriftelijk afstand doen ten behoeve van de gemeente van
het recht op het particuliere graf. Van deontvangst van zodanige
verklaring doen burgemeester en wethouders schriftelijk mededeling aan
de rechthebbende.5.GRAFBEDEKKINGEN18.Vergunning grafbedekking1.Voor het hebben van een grafbedekking is een schriftelijke
vergunning nodig van het college.2.De rechthebbende van een particulier graf vraagt de vergunning voor
het hebben van een grafbedekking aan. Een vergunning voor een
grafbedekking op een algemeen graf dient te worden aangevraagd door
de gebruiker.3.Het college kan nadere regels vaststellen over de wijze van
aanvragen van de vergunning, de aard en de afmetingen van de
grafbedekking en de wijze van aanbrengen.4.Het college kan de vergunning weigeren indien:
niet voldaan wordt aan de vastgestelde nadere regels,
genoemd in het derde lid;
de grafbedekking afbreuk doet aan het aanzien van de
begraafplaats;
de duurzaamheid van de materialen onvoldoende is;
de constructie van de grafbedekking ondeugdelijk is.
19.Onderhoud door de gemeente1.Het onderhoud van de grafoppervlakken zonder grafbedekking en de
winterharde grafbeplantingen gebeurt vanwege de gemeente. Onder
onderhoud wordt in dit geval verstaan het verwijderen van onkruid en
het in die mate snoeien dat overlast wordt voorkomen.2.Van gemeentewege wordt er aan grafgedenktekens, urnen en sluitplaten
geen onderhoud verricht. Het jaarlijks schoonhouden van de steen en
banden van een grafgedenkteken kan vanwege de gemeente worden
uitgevoerd, wanneer daartoe schriftelijk een aanvraag is ingediend.
Hieraan zijn voor de aanvrager kosten verbonden.20.Onderhoud door rechthebbende of gebruiker1.Het (doen) plaatsen, aanbrengen, herstellen, vernieuwen of
verwijderen van de grafbedekking geschiedt door, voor rekening van
en voor risico van de rechthebbende of de gebruiker.2.De rechthebbende of de gebruiker is verplicht de grafbedekking
behoorlijk te onderhouden of te herstellen.3.Indien de rechthebbende of de gebruiker nalaat de grafbedekking
behoorlijk te onderhouden of te herstellen, kan het college de
hiervoor in aanmerking komende voorwerpen of zo nodig de gehele
grafbedekking doen verwijderen. Het verwijderde blijft gedurende
dertien weken ter beschikking van de rechthebbende of de gebruiker
en vervalt daarna aan de gemeente, zonder dat deze tot enige
vergoeding verplicht is.4.De verwijdering vindt niet plaats dan nadat het college de
rechthebbende of de gebruiker door middel van een verklaring
schriftelijk op de hoogte heeft gesteld van de toestand van de
grafbedekking. Wanneer het adres van de rechthebbende of de
gebruiker niet bekend is maakt het college de verklaring bij de
ingang van de begraafplaats op het mededelingenbord bekend. Bij het
graf wordt een verwijzing naar de mededeling aangebracht.5.Het college kan de rechthebbende of de gebruiker per aanschrijving
verplichten een beschadiging aan de grafbedekking te herstellen
binnen de door het college gestelde termijn indien de beschadiging
zodanig is dat deze naar het oordeel van het college het uiterlijk
aanzien van de begraafplaats schaadt of indien de beschadiging van
de grafbedekking gevaar op levert voor derden.21.Grafbeplanting1.Niet blijvende en vaste beplantingen op een graf, die in
verwaarloosde staat verkeren of zodanig groot zijn geworden dat
naastliggende graven worden benadeeld, kunnen door de beheerder
worden verwijderd of gesnoeid, zonder dat aanspraak kan worden
gemaakt op schadevergoeding.2.Losse bloemen, planten, kransen en dergelijke kunnen, wanneer zij
verwelkt zijn, door de beheerder worden verwijderd.3.Linten, siervazen en dergelijke voorwerpen worden gedurende dertien
weken ter beschikking gehouden van degene die in de begrafenis of
asbestemming heeft voorzien en daartoe tevoren een mondelinge of
schriftelijke aanvraag heeft ingediend bij de beheerder.22.Verwijdering grafbedekking na verstrijken van de termijn1.De grafbedekking kan na het verstrijken van de termijn van uitgifte
van het graf door het college worden verwijderd.2.Het voornemen tot verwijdering van de grafbedekking maakt het
college ten minste een jaar voorafgaande aan het tijdstip waarop de
grafbedekking zal worden verwijderd per brief aan de rechthebbende
of, wanneer het een algemeen graf betreft, aan de gebruiker bekend.
Wanneer het adres van de rechthebbende of gebruiker niet bekend is,
maakt het college het voornemen tot verwijdering van de
grafbedekking gedurende ten minste een jaar voorafgaande aan het
tijdstip waarop de grafbedekking zal worden verwijderd bekend. Dit
door bij de ingang van de begraafplaats en bij het graf een bordje
te plaatsen.3.Indien de grafbedekking niet binnen dertien weken na de verwijdering
er af is gehaald, dan vervalt deze aan de gemeente, zonder dat de
gemeente tot enige vergoeding verplicht is.6.RUIMING VAN GRAVEN, URNENGRAVEN EN URNENNISSEN23.Ruiming, bezorging van overblijfselen en as1.Het voornemen van het college om een graf te ruimen wordt ten minste
een jaar voorafgaande aan het tijdstip waarop het graf geruimd zal
worden per brief aan de rechthebbende of, wanneer het een algemeen
graf betreft, aan de gebruiker bekend gemaakt. Wanneer het adres van
de rechthebbende of gebruiker niet bekend is maakt het college het
voornemen tot ruiming van het graf gedurende ten minste een jaar
voorafgaande aan het tijdstip van ruiming door middel van een bij
het graf te plaatsen bordje en bij de ingang van de begraafplaats op
het mededelingenbord bekend.2.De beheerder draagt er zorg voor dat met de bij de ruiming van het
graf nog aanwezige menselijke resten te allen tijde respectvol wordt
omgegaan en dat bezoekers van de begraafplaats niet met menselijke
resten worden geconfronteerd.3.De bij de ruiming van het graf nog aanwezige menselijke resten
worden begraven en de as wordt verstrooid op een van de daartoe
bestemde gedeelten van de begraafplaats(en).4.Nabestaanden van een overledene die begraven is in een algemeen graf
kunnen gedurende de in het eerste lid bedoelde termijn bij de
beheerder een schriftelijke aanvraag indienen om bij ruiming de
menselijke resten, indien mogelijk, bijeen te doen brengen voor
crematie of voor herbegraving elders. Nabestaanden van een
overledene waarvan een asbus al of niet met een urn is bijgezet in
een algemeen graf kunnen bij de beheerder een schriftelijke aanvraag
indienen om deze ter beschikking te houden voor herbegraving of
verstrooiing elders.5.De rechthebbende op een particulier graf kan bij de beheerder een
schriftelijke aanvraag indienen om de menselijke resten te doen
verzamelen om deze opnieuw in dezelfde grafruimte te doen plaatsen
dan wel om deze te cremeren of elders opnieuw te doen begraven. De
rechthebbende op een particulier urnengraf of particuliere urnennis
kan bij de beheerder een schriftelijke aanvraag indienen de asbus
ter beschikking te houden om elders bij te zetten of om de as te
doen verstrooien.7.GEDEELTE VOOR KERKGENOOTSCHAP24.Afwijkende regels en kennisgeving onderhoudsbehoefte van
graven1.Het college kan na overleg met het bestuur van het kerkgenootschap
ten aanzien van de openstelling van het gedeelte, de indeling van
graven, de onderverdeling van graven in categorieën en de eisen voor
de grafbedekking op het ter beschikking van het kerkgenootschap
gestelde deel van de begraafplaats nadere regels stellen die
afwijken van de regels krachtens de artikelen 3, eerste lid, 11,
tweede lid, 13 en 18, derde lid, van deze verordening.2.Het college stelt het bestuur van het kerkgenootschap schriftelijk
ervan in kennis dat de grafbedekking van een of meer graven
onderhoud en herstel behoeft, wanneer het kerkgenootschap
schriftelijk om een dergelijke kennisgeving heeft verzocht.3.De kennisgeving laat de bevoegdheid van het college onverlet om de
rechthebbende op of de gebruiker van een graf ervan in kennis te
stellen dat de grafbedekking moet worden onderhouden of
hersteld.8.IN STAND HOUDEN HISTORISCHE GRAVEN EN OPVALLENDE
GRAFBEDEKKING25.Lijst1.De gemeente houdt een lijst bij van graven die van historische
betekenis zijn of waarvan de grafbedekking een opvallende kwaliteit
heeft.2.Alvorens tot ruiming van graven wordt overgegaan onderzoekt de
gemeente of er graven zijn die in aanmerking komen om op de lijst te
worden bijgeschreven.3.College en gemeenteraad beslissen over het ruimen van graven en het
verwijderen van grafbedekkingen die op de in het eerste lid bedoelde
lijst staan.9.INRICHTING REGISTER26.Voorschriften1.Het college stelt voorschriften vast voor het register van de
begraven lijken, alsmede de uitgevoerde vormen van asbezorging.2.Het register wordt bijgehouden door de houder van de
begraafplaatsadministratie.10.SLOTBEPALINGEN27.Intrekking oude regelingDe verordening “Verordening op het beheer en gebruik van de
gemeentelijke begraafplaatsen”, vastgesteld op 21 december 2000 (sedert
gewijzigd), wordt ingetrokken.28.Overgangsbepaling1.Besluiten van het college die genomen zijn krachtens de ingevolge
artikel 27 ingetrokken verordening gelden als besluiten genomen
krachtens deze verordening.2.Indien voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze verordening
een aanvraag om vergunning op grond van de ingevolge artikel 27
ingetrokken verordening is ingediend en voor het tijdstip van
inwerkingtreding van deze verordening niet op de aanvraag is
beslist, wordt daarop deze verordening toegepast.29.StrafbepalingHij die handelt in strijd met artikel 3, derde lid en artikel 4 wordt
gestraft met een geldboete van de eerste categorie.30.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 21 oktober 2010. 31.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Beheersverordening gemeentelijke
begraafplaatsen gemeente Vlissingen 2010.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 september
2010.de griffier, de voorzitter,mr. F. Vermeulen drs. W.J.A. DijkstraA. Algemene toelichtingINLEIDINGDe huidige beheersverordening begraafplaatsen is voor het laatst uitgebreid
herzien in 2000.In 2002 en 2008 hebben er een paar kleine aanpassingen plaatsgevonden. Nieuwe
ontwikkelingen maken een volgende herziening van de verordening noodzakelijk.
Hier dient de wijziging van de Wet op de lijkbezorging van 12 juni 2009 te
worden genoemd, naast andere nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving, zoals de
Europese Dienstenrichtlijn.Hoofdstuk 3 van de Algemene toelichting gaat hier nader op in. Ook om andere
redenen was een herziening van de verordening gewenst. Zo kwam uit de
(landelijke) praktijk de behoefte de rechten en plichten van zowel beheerder als
gebruikers van begraafplaatsen nauwkeuriger te omschrijven. Het taalgebruik en
de formulering was in sommige artikelen enigszins verouderd. Voor de verordening
en deze toelichting is gebruik gemaakt van de Modelverordening van de VNG, welke
3 februari 2010 is verschenen. Waar nodig zijn beide aangepast aan de situatie
en gebruiken binnen de gemeente Vlissingen. 1. De verordenende bevoegdheid1.1 Begraafplaats op grondgebied van de eigen gemeenteIn artikel 147, eerste lid, van de Gemeentewet is bepaald dat gemeentelijke
verordeningen door de raad worden vastgesteld voor zover de bevoegdheid daartoe
niet bij de wet of door de raad krachtens de wet aan het college of burgemeester
is toegekend. Ingevolge artikel 149 van de Gemeentewet maakt de raad de
verordening die de raad in het belang van de gemeente nodig acht. Sinds de
inwerkingtreding van de Wet dualisering gemeentebestuur op 7 maart 2002 zijn in
de gemeente de bevoegdheden van de raad en het college ontvlecht. In het kader
hiervan zijn de bestuursbevoegdheden van de Gemeentewet geconcentreerd bij het
college en zijn de kaderstellende en controlerende bevoegdheden van de raad
versterkt. De grondslag voor de verordenende bevoegdheid voor begraafplaatsen
berust op artikel 149 van de Gemeentewet. Daarnaast moet worden genoemd artikel
35 van de Wet op de lijkbezorging dat een verordening eist voor de dagen en uren
dat de gemeente gelegenheid moet geven tot begraven.2. Gemeentelijk begraafplaatsenbeleidDe beheersverordening begraafplaatsen bevat verschillende regels die de
gemeenten hanteren voor de instandhouding van en de dienstverlening op de
gemeentelijke begraafplaatsen. In dit hoofdstuk schenken wij aandacht aan enkele
van deze regels. De burgers hebben vaak een emotionele betrokkenheid met de
begraafplaatsen en alles wat zich daarop afspeelt. Daarbij stelt de
dienstverlening hen voor financiële lasten. Dit maakt het nodig om de rechten en
verplichtingen duidelijk vast te leggen. Er is naar gestreefd om overbodige
regelgeving te voorkomen en procedures kort te houden. De verantwoordelijkheid
van de gemeente voor de begraafplaats kan worden vergeleken met de
verantwoordelijkheid die zij heeft bij de zorg voor andere collectieve
voorzieningen zoals wandelgebieden en fietspaden. De verschillende aspecten van
de begraafplaatsen vragen in bestuurlijk opzicht om een speciale aanpak. De
waarde die aan de begraafplaatsen wordt toegekend maakt het nodig dat de
inventarisatie wordt bijgehouden van de historische en culturele waarden die op
de begraafplaats aanwezig zijn. Het opstellen en bijhouden van een lijst van
gedenkwaardige graven en bijzondere gedenktekens wordt verzorgd door de gemeente
en gemeentearchief. Deze lijst geeft uitdrukking aan de waarden van de
begraafplaats als zodanig. Ten aanzien van de op de begraafplaats gelegen
erevelden gelden aparte regels. Dit laat onverlet dat de verordening van
toepassing is op deze erevelden. De rechten en plichten worden vervuld door het
Rijk, in de praktijk het ministerie van Defensie.Voor de dienstverlening op begraafplaatsen geeft het model een uitgebreidvoorzieningenpakket. In deze regeling is vastgelegd dat de gemeente in beginsel
bereid is om de voorzieningen te treffen. Van belang is om met algemene
publicatie bekend te maken dat de gemeente in principe bereid is om deze
voorzieningen te bieden. De regeling noemt algemene en particuliere graven,
bestemmingen voor as en gedenkplaatsen voor vermisten of voor overledenen in den
vreemde in geval het lichaam niet naar Nederland is vervoerd. Dit
is een uitbreiding van de mogelijkheid tot het aanbrengen
van een gedenkplaatje op de gedenkplaatsen bij de
strooivelden. Hiermee wordt voldaan aan datgene waar de
samenleving om vraagt. De beheersverordening geeft het college de bevoegdheid om
de graven en urnennissen in te delen in categorieën. Het verdient aanbeveling om
daarbij niet in de eerste plaats de verschillende soorten graven als
uitgangspunt te nemen, maar zo veel mogelijk aan te sluiten bij de natuurlijke
situatie van het park en de daar aanwezige beplanting en kunstvoorwerpen. Op
deze wijze kan een te strakke en starre inrichting worden voorkomen en behoudt
het park zijn aantrekkelijkheid voor veel ingezetenen. Het is voor nabestaanden,
maar ook voor uitvaartondernemers, hoveniers en steenhouwers gewenst dat de
overboeking van een grafruimte of de goedkeuring voor een grafbedekking snel
verloopt. Daarom kunnen de aanvragen om grafuitgiften en vergunningen voor
grafbedekking worden ingediend bij de gemeentelijke begraafplaatsadministratie.
Door mandaat van de beslissingsbevoegdheid te verlenen aan de manager van de
afdeling Beheer Leefomgeving kunnen de verzoeken door deze worden behandeld en
afgewikkeld onder verantwoordelijkheid van het college.3. Wijzigingen in wet- en regelgeving3.1. Wet op de lijkbezorgingDe Wet op de lijkbezorging is op 12 juni 2009 gewijzigd. De wijziging werd van
kracht op 1 januari 2010. Deze wijziging heeft gevolgen voor de
beheersverordening begraafplaatsen, zoals deze was vastgesteld in 2000. De
wijzigingen die aanpassing van het model noodzakelijk maken betreffen de
volgende wetsartikelen:Artikel 16: ‘Begraving of verbranding geschiedt niet eerder dan 36 uren na het
overlijden en uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden.’In de oude wetstekst werd als laatst mogelijke dag de vijfde dag na het
overlijden genoemd. De verlenging van deze termijn heeft gevolgen voor de
termijn van aanmelding van herdenkingsbijeenkomsten e.d. op de begraafplaats,
die doorgaans niet kunnen samenvallen met een begrafenis. Dit wordt geregeld in
artikel 5 (‘Plechtigheden’) van de Beheersverordening.Artikel 23, tweede lid: ‘Begraving geschiedt in een algemeen graf, waarbij de
houder van de begraafplaats bepaalt wie daarin wordt begraven, dan wel in een
particulier graf, zijnde een graf waarop een uitsluitend recht is gevestigd,
waarbij de rechthebbende bepaalt wie daarin wordt begraven.’De term ´algemeen graf´ kwam in de oude wetstekst niet voor, maar werd al wel
gebruikt in de beheersverordening. Daarentegen sprak de verordening van een
´eigen graf´ wanneer het een graf betrof waarop een uitsluitend recht was
gevestigd. In de nieuwe verordeningwordt de terminologie van de gewijzigde wet gevolgd.Artikel 27a. In dit nieuwe artikel wordt bepaald dat de houder van de
begraafplaats ten minste zes maanden en ten hoogste twaalf maanden voor het
verstrijken van de termijn van uitgifte van een algemeen graf schriftelijk
mededeling daarvan doet aan de belanghebbende bij het graf. Nu dit bij wet is
geregeld is de noodzaak dit op te nemen in de beheersverordening vervallen.Artikel 28. Het eerste lid van dit artikel is gewijzigd in die zin, dat de minimumtermijn
voor verlening van het uitsluitend recht op een graf van twintig jaar is
teruggebracht tot tien jaar. De laatste zin van dit lid betreft de verlenging en
luidt: ‘Het voor bepaalde tijd verleende recht wordt op verzoek, mits gedaan
binnen twee jaar voor het verstrijken van de termijn, telkens verlengd, met dien
verstande dat de houder van de begraafplaats kan bepalen dat een periode van
verlenging niet korter is dan vijf jaar en niet langer is dan twintig jaar.’Een
en ander heeft gevolgen voor artikel 14 (‘Termijnen particuliere graven’) van de
beheersverordening.Het vierde, vijfde, zesde en zevende lid van artikel 28 bevatten nieuwe
bepalingen betreffende kennelijke verwaarlozing van het onderhoud van een
graf:Lid 4: ‘In geval van kennelijke verwaarlozing van het onderhoud van een
particulier graf, kan de houder van de begraafplaats, voor zover de plicht tot
onderhoud niet bij hem ligt, deze verwaarlozing vastleggen in een schriftelijke
verklaring, die hij toezendt aan de rechthebbende, die binnen één jaar na
ontvangst in het onderhoud voorziet.’Lid 5: ‘Indien de ontvangst van de verklaring, bedoeld in het vierde lid, niet
bevestigd wordt, maakt de houder van de begraafplaats de verklaring bekend bij
het graf en bij deingang van de begraafplaats, gedurende een periode van vijf
jaar dan wel totdat in die periode in het onderhoud is voorzien.’Lid 6: ‘Indien toepassing is gegeven aan het vierde of vijfde lid en niet alsnog
in het onderhoud van het graf is voorzien, vervalt het recht op het graf op het
moment dat de periode van één dan wel vijf jaar, bedoeld in het vierde
respectievelijk vijfde lid, is verstreken.’Lid 7: ‘Indien het recht op het graf nog geen twintig jaar is gevestigd op het
moment dat de periode, bedoeld in het vijfde lid is verstreken, blijft de
bekendmaking in stand totdat de periode van twintig jaar is verstreken dan wel
totdat in die periode in het onderhoud is voorzien. Indien niet voordien in het
onderhoud van het graf is voorzien, vervalt het recht op het graf zodra de
termijn van twintig jaar is verstreken.’ Deze bepalingen geven de houders van de
begraafplaatsen de mogelijkheid de grafrechtenvan verwaarloosde graven vijf jaar na constatering en bekendmaking te laten
vervallen, met dien verstande dat de minimale uitgiftetermijn (tien jaar) wordt
gerespecteerd. Vóór dewetswijziging kon het recht pas dertig jaar na de laatste
begraving vervallen. Voor de beheersverordening heeft dit overigens geen directe
gevolgen. Wel wordt de formulering van de wijze van bekendmaking steeds gevolgd
in de verordening.Artikel 32. Dit artikel gaf in de ongewijzigde wet de minister de mogelijkheid
bij algemene maatregel van bestuur regels te stellen omtrent de wijze van
begraven, de inrichting van het graf en de afstand van de graven onderling. Dit
is uitgebreid met de mogelijkheid regels te stellen omtrent het ruimen van de
graven, het verwijderen van de grafmonumenten en deteraardebestelling van de overblijfselen der lijken. Deze wijziging kwam tot
stand nadat was gebleken dat de samenleving behoefte had aan bepaalde
richtlijnen voor vooral het ruimen en de teraardebestelling van de
overblijfselen. Met het oog hierop is in de verordening een lid toegevoegd aan
het artikel betreffende de ruiming en de bezorging van overblijfselen (artikel
23). Volgens dit lid heeft de beheerder de plicht er zorg voor te dragen dat er
altijd met respect en piëteit wordt omgegaan metmenselijke resten. Artikel 32a. In dit nieuwe artikel wordt bepaald dat gedurende de periode dat
een graf niet geruimd mag worden het artikel 20, eerste lid, aanhef en onder e
en f, van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek niet van toepassing is op wat op het
graf is geplaatst. Dit artikel van het Burgerlijk Wetboek betreft de natrekking.
In 2002 heeft de Hoge Raad de uitspraak gedaandat graftekens (van graven met uitsluitend recht als bedoeld in artikel 28 Wet
op de lijkbezorging) middels natrekking in eigendom toebehoren aan de eigenaar
van de grond. De consequentie van deze uitspraak was dat de begraafplaats als
eigenaar van grafmonumenten aansprakelijk was voor de schade die het
grafmonument aan een ander grafmonument of aan een ander object, mens of dier
aanbrengt (risicoaansprakelijkheid). Hetnieuwe wetsartikel legt de eigendom en daarmee ook de risicoaansprakelijkheid
van de graftekens bij de rechthebbende.3.2. Vermindering administratieve lastenVele zaken zijn in de verordening geregeld door middel van een meldingsplicht,
zoals het houden van plechtigheden (art. 5), het doen begraven en het doen
bijzetten of doen verstrooien van as en het door de nabestaanden zelf openen en
sluiten van een graf (art.7). Een melding genereert weinig administratieve
lasten. Slechts in één geval dient in de verordening een vergunning te worden
aangevraagd, i.e. voor het aanbrengen en het hebben van een grafbedekking (art.
18). De vergunningsplicht voor het hebben van een grafbedekking is in de
verordening gehandhaafd. Controle voor- en achteraf is gewenst. Wanneer blijkt
dat het monument niet aan de eisen voldoet wordt nabestaanden alsnog gevraag het
gedenkteken aan te passen of te verwijderen. Het invoeren van slechts de
meldingsplicht voor het hebben van eengrafbedekking heeft negatieve financiële consequenties en leidt tot meer na
controle ter plekke. De vergunningsplicht wordt dan ook gehandhaafd.De toestemming voor steenhouwers, hoveniers etc. die werkzaamheden op de
begraafplaats willen verrichten (art. 4 eerste lid van de oude verordening) kan
zonder verdere consequenties vervallen. De beheerder heeft immers al de
bevoegdheid tegen ongewenste praktijken op te treden, volgens artikel 4 eerste
en tweede lid van het nieuwe model. Afschaffing van de toestemmingsvereiste
leidt tot vermindering van administratieve enbestuurlijke lasten.3.3. Lex silencio positivoIn een voorgestelde nieuwe wijziging van de Wet op de lijkbezorging wordt in
artikel 29 voor de vergunning tot opgraving een Lex silencio positivo (positieve
fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen) opgenomen. Dat wil zeggen dat
wanneer op een aanvraag tot opgraving niet op tijd wordt beslist, de vergunning
van rechtswege is verleend. In deze verordening wordt afgezien van de Lex
silencio positivo. Op zich is hier tegen eenLex silencio positivo weinig bezwaar. De vergunningen worden doorgaans tijdig
verleend of afgewezen. Bij de vergunning die de beheersverordening regelt (i.e.
voor het grafmonument) is niet voor een Lex silencio positivo gekozen, omdat
gemeenten één situatie wensen te vermijden, namelijk dat nabestaanden worden
geconfronteerd met een handhavingactie waarbij een grafmonument weer moet worden
verwijderd omdat het niet aan de regels van aanvragen voldoet. Er kunnen ook van
tevoren regels worden opgesteld die voor een vergunning van rechtswege gelden
(bijvoorbeeld over maatvoering en materiaalgebruik), echter bij gemeenten
bestaat de zorg over het ontstaan van situaties waarbij toch niet aan deze
regels wordt voldaan.3.4. Europese DienstenrichtlijnDe Europese Dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG) schrijft de Lex silencio
positivo dwingend voor bij vergunningsstelsels die onder de reikwijdte van deze
richtlijn vallen. Dat is bij de vergunningen die in deze verordening zijn
opgenomen echter niet het geval. Het al dan niet toepassen van de Lex silencio
positivo is dus een autonome keuze van de gemeente. De vorige verordening
bevatte één bepaling die zich specifiek tot dienstverleners richtte, namelijk
tot steenhouwers, hoveniers en anderen die op de begraafplaats werkzaamheden
verrichten (artikel 4, eerste lid). Om te voorkomen dat de volle lasten van de
Dienstenrichtlijn op deze bepaling zouden komen te rusten (screening en
notificatie) is besloten de bepalingte schrappen. Bovendien is voor de ordelijke gang van zaken deze bepaling niet
noodzakelijk, zoals hierboven is uiteengezet.3.5. Verouderde regelsArtikel 30 betreft de inwerkingtreding van de verordening. In het oude model
werd de inwerkingtreding gesteld op de eerste dag na het verstrijken van een
termijn van zes weken na de datum van uitgifte van het gemeenteblad waarin de
verordening is geplaatst. Debeheersverordening begraafplaatsen behoorde tot de verordeningen waarover op
grond van de Tijdelijke referendumwet (Trw) een referendum kon worden gehouden.
De termijn van zes weken was voorgeschreven in art. 22 van de Trw. De Trw is
echter per 1 januari 2005 vervallen. Vanaf dat tijdstip geldt artikel 142 van de
Gemeentewet: Alle verordeningen tredenin werking op de achtste dag na bekendmaking, tenzij daarvoor een ander tijdstip
was aangewezen.B. Artikelsgewijze toelichting1.In dit artikel worden de gebruikte begrippen gedefinieerd.f.Een particulier graf werd in het oude model aangeduid als ‘eigen’ graf.
Ook in het algemeen spraakgebruik wordt de term ‘eigen graf’ nog altijd
gebruikt. Het nieuwe model volgt echter de terminologie van de Wet op de
lijkbezorging.f.en h. De mogelijkheid wordt geboden as te doen verstrooien in of op de
particuliere graven en in of op particuliere urnengraven. Regels voor het
verstrooien van as op particulieregraven kunnen desgewenst worden opgenomen
in artikel 11 (Indeling graven en asbezorging).g.en i. In het oude model was bij de definitie van algemene graven opgenomen
dat ‘aan eenieder’ gelegenheid wordt geboden tot het doen begraven van
lijken. De passage ‘aan eenieder’ is overbodig en daarom geschrapt. Volgens
artikel 23, tweede lid van de Wet op delijkbezorging is het aan de houder van de begraafplaats te bepalen wie in
een algemeen graf wordt begraven.o.en p. De termen rechthebbende en gebruiker zijn nader gedefinieerd.2.Voor een particulier graf, particulier urnengraf, particuliere urnennis en
de gedenkplaats gelden vrijwel dezelfde rechten en plichten.3.Dit artikel maakt het de beheerder tevens mogelijk de begraafplaats geheel
of gedeeltelijk te sluiten wanneer dit voor het opgraven en overbrengen van
stoffelijke overschotten en het ruimen van graven noodzakelijk is.4.De beheersverordening bevat gedragsvoorschriften voor hen die van de
begraafplaats gebruik maken, in het belang van orde, rust en netheid. Tegen
overtreding van de voorschriften is straf bedreigd. De politie kan als
gevolg van de strafbedreiging tegen ordeverstoringen optreden en zo nodig
proces verbaal opmaken. De in de oude verordening opgenomen bepaling dat
personen die werkzaamheden aan grafbedekkingen op de begraafplaats hebben te
verrichten daarvoor toestemming van het college dienen te vragen is
geschrapt. De eis was gesteld in het kader van de openbareorde: Steenhouwers en hoveniers moeten zich er steeds van bewust zijn dat
hun werkzaamheden storend kunnen zijn voor rouwenden en tijdens
uitvaartplechtigheden. De bevoegdheid van de beheerder om personen weg te
sturen als zij zich niet aan zijn aanwijzingen houden biedt echter, samen
met de verbodsbepalingen, voldoende mogelijkheden om tegen ongewenste
activiteiten op te treden. Hiertoe kan ter controle worden gevraagd naar een
bewijs dat men in opdracht van de rechthebbende van het graf aan het werk
is. Aan een uitzondering op de regel als bedoeld in het derde lid onder a
bestaat behoefte omdat men soms dichtbij een graf moet kunnen komen met een
motorrijtuig. Aangezien een dergelijke handeling niet overeenstemt met het
beeld van orde en rust dient met het verlenen van de ontheffing uiterst
terughoudend te worden omgegaan. De situatie kan uiteraard perbegraafplaats verschillen.5.Met dit artikel wordt beoogd plechtigheden ordelijk te doen verlopen. Door
te eisen dat de mededeling zes werkdagen vooraf moet plaatshebben, kan
worden voorkomen dat de plechtigheid samenvalt met een begrafenis. Een
begrafenis dient volgens de wet uiterlijk op de zesde werkdag na het
overlijden te geschieden. Bijeenkomsten die het karakter van een
plechtigheid te buiten gaan, kunnen het karakter hebben van een openbare
manifestatie. Hiervan moet vooraf kennisgeving worden gedaan aan de
burgemeester volgens de Wet openbare manifestaties van 1988 en mogelijk van
toepassing zijnde APV-bepalingen, zoals artikel 2.1 van de APV Vlissingen
2009.6.Uitdrukkelijk is gesteld dat bij opgraving van een lichaam of bij ruiming
van een of meer graven alleen de personen aanwezig mogen zijn die met de
werkzaamheden zijn belast.7.Een schriftelijke kennisgeving is nodig omdat duidelijk vast moet liggen wat
voor graf er wordt gevraagd. De as kan volgens artikel 62 van de Wet op de
lijkbezorging worden bijgezet in of op een graf dan wel op een afzonderlijke
plaats, meestal een urnennis. In de vorige verordening was de bepaling
opgenomen dat het lijk bij aankomst op de begraafplaats voorzien diende te
zijn van een identiteitskenmerk. Deze bepaling is nu geschrapt, aangezien
dit vereiste volgt uit artikel 8 van de Wet op de lijkbezorging. Indien de
nabestaanden alle of bepaalde werkzaamheden zelf willen verrichten zijn, ook
om redenen van veiligheid, toch de aanwijzingen en de hulp van het personeel
van de begraafplaats nodig. Het gaat dan vooral om het openen en sluiten van
het graf. De werkzaamheden kunnen eventueel door de nabestaanden en het
personeel van de begraafplaats samen worden verricht. Zo kunnen de
nabestaanden bijvoorbeeld een begin maken. Vervolgens kan het personeel de
handelingen verrichten waar ervaring voor nodig is of die van de
nabestaanden te zware lichamelijke inspanning vragen. Werkzaamheden als het
aanbrengen van de grafranden ter stutting van de grond om het geopende graf
en het verwijderen van die randen voor het sluiten van het graf zullen door
het personeel moeten worden verricht.8.Geen nadere toelichting.9.De Wet op de lijkbezorging schrijft voor dat de behandelende arts of de
gemeentelijke lijkschouwer een verklaring van overlijden afgeeft aan de
ambtenaar van de burgerlijke stand (artikel 12). Vervolgens geeft deze
schriftelijk verlof tot begraven of cremeren (artikel 11). Dit verlof dient
te worden overlegd aan de beheerder. Door de medewerking aan de begrafenis
te weigeren wanneer dit verlof niet in zijn bezit is voldoet de beheerder
aan de wettelijke vereisten. De bezorging van as omvat zowel het bijzetten
als de verstrooiing. Er mag van worden uitgegaan dat het stoffelijk
overschot van de rechthebbende zelf in het particuliere graf mag worden
bijgezet (lid 2). Het verzoek tot overschrijving van het recht dient in dit
geval wel vóór de bijzetting te worden gedaan volgens artikel 15, tweede
lid. De wettelijke minimum grafrusttermijn (lid 3) is de termijn dat een
lijk volgens de wet ten minste begraven moet blijven voordat het mag worden
geruimd. Het is voorgekomen dat in particuliere graven begravingen of
bijzettingen betrekkelijk kort voor het aflopen van de uitgiftetermijn
plaatsvonden. Daarom is vastgelegd dat in dergelijke gevallen begraving of
bijzetting alleen kan plaatsvinden onder gelijktijdige verlenging van de
uitgiftetermijn. Uiteraard zal die verlenging dan een periode moeten
omvatten die de alsdan resterende uitgiftetermijn ten minste gelijk maakt
aan de wettelijke minimum grafrusttermijn, i.e. tien jaar.10.Artikel 35 van de Wet op de lijkbezorging verplicht tot de mogelijkheid van
begraven op iedere dag gedurende een bij gemeentelijke verordening te
bepalen tijd, met uitzondering van zon- en feestdagen.Een bijzonder geval kan zich voordoen als de burgemeester toestemming heeft
gegeven om een lijk binnen 36 uur te begraven. Sommige nabestaanden vragen
om deze toestemming om godsdienstige redenen. Daarnaast kan spoed geboden
zijn in geval van lijkvinding.11.Naast de particuliere graven noemt dit artikel de verschillende andere
soorten van voorzieningen op de begraafplaats. Gedenkplaatsen kunnen
bijvoorbeeld worden uitgegeven voor vermisten of als de persoon in het
buitenland is overleden en het stoffelijk overschot niet naar Nederland is
vervoerd. Lid 2 van dit artikel geeft het college de bevoegdheid om te
bepalen hoeveel lijken en hoeveel asbussen er kunnen worden begraven of
worden bijgezet in de diverse grafsoorten. Het Besluit op de lijkbezorging
van 4 december 1997 bevat in artikel 5 de bepaling dat er ten hoogste drie
lijken boven elkaar mogen worden begraven.12.Een graf kan door het College en op verzoek buiten de volgorde van ligging
worden toegewezen als dit niet bezwaarlijk is voor de situatie op de
begraafplaats. Hierbij kan worden gedacht aan het aanzien van de
begraafplaats en de gesteldheid van de bodem.13.Een indeling in categorieën is nodig als het college verschillende regels
wil vaststellen voor de grafbedekkingen op de graven die liggen op de
verschillende delen (categorieën) van de begraafplaats.14.Volgens artikel 28, eerste lid van de Wet op de lijkbezorging kan het recht
op een graf voor ten minste tien jaar worden verleend. In de oude situatie
was die termijn 20 jaar. Sinds 1971 word deze termijn in gemeente Vlissingen
al aangehouden. In de praktijk blijkt dat goed te werken en daarom wordt
deze termijn ook gehandhaafd. Voorts wordt de termijn, waarmee het recht op
een particulier graf, telkens kan worden verlengd gehandhaafd op 10 jaar. De
uitgiftetermijn begint te lopen op het moment van de eerste begraving of
bijzetting in een graf of nis. Daarom is de laatste zin in het eerste lid
van artikel 14, betreffende de aanvang van de termijn, opgenomen. Dit is een
logisch voortvloeisel van artikel 12 van dezeverordening. De Wet op de lijkbezorging bepaalt in artikel 28 dat vanaf twee
jaar voor het verstrijken van de lopende termijn verlenging van de termijn
kan worden aangevraagd. Binnen een jaar na het begin van deze periode moet,
volgens het tweede lid van genoemd wetsartikel, het college de rechthebbende
op het graf mededelen dat de termijn gaat aflopen. Volgens het oude
wetsartikel diende deze mededeling schriftelijk te geschieden ‘aan de
rechthebbende wiens adres de houder van de begraafplaats bekend is of
redelijkerwijs bekend kan zijn’. Het laatste deel van de zin (‘of
redelijkerwijs bekend kan zijn’) is bij de wijziging van de wet geschrapt.
In het kader van de vermindering van administratieve lasten komt de
verantwoordelijkheid voor het geven van het juiste adres nu uitdrukkelijk
bij de rechthebbende te liggen. Van de houder van de begraafplaats wordt dan
niet méér verlangd dan dat hij het adres uit zijn eigen administratie
gebruikt. Tevens ontslaat dit de beheerder van de plicht het GBAnetwerk te
(doen) raadplegen. Wanneer niet binnen drie maanden om verlenging van het
recht is verzocht, dient de mededeling bekend te worden gemaakt bij het graf
en bij deingang van de begraafplaats tot aan het einde van de periode dat de
rechthebbende om verlenging van de termijn van uitgifte kan vragen. Zie
verder voor de bekendmakingen de toelichting op artikel 23. Indien er ten
tijde van de opheffing van de begraafplaats nog rechten op particuliere
graven bestaan, zal in overleg met de rechthebbenden moeten worden bezien
welke beslissingen er ten aanzien van die graven zullen worden genomen.15.Het recht op een particulier graf wordt verleend door een beschikking van
het college. Hierin wordt aan de aanvrager het uitsluitend recht gegeven om
lijken in een bepaald graf te doen begraven. Het recht kan op verzoek van de
rechthebbende worden overgeschreven op een ander. In het vorige model was
bepaald dat het recht op een graf slechts kon worden overgeschreven op naam
van de echtgenoot of levenspartner van de (overleden) rechthebbende dan wel
op naam van een bloedverwant of aanverwant tot en met de derde graad.
Slechts wanneer er gewichtige redenen bestonden was overschrijving op naam
van een ander mogelijk. Uit de praktijk bleek dat deze beperking niet of
lastig te handhaven is en bovendien administratieve lasten veroorzaakt.
Daarom is deze regel geschrapt. Wel wordt nu de mogelijkheid geboden het
recht over te schrijven op naam van een rechtspersoon. Het is gewenst dat er
na overlijden van een rechthebbende een nieuwe rechthebbende wordtaangewezen die de verantwoordelijkheid voor de grafruimte en de daaraan
verbonden kosten op zich neemt. De termijn, waarbinnen de aanvraag tot
overschrijving kan worden gedaan, is gesteld op zes maanden na het
overlijden van de rechthebbende. Er is geen reden een langere termijn (in de
oude verordening 1 jaar) aan te houden. Het vierde lid van dit artikel geeft
het college de mogelijkheid zo nodig van de genoemde termijn af te wijken.
In het geval dat de stoffelijke resten van de rechthebbende in het graf
moeten worden bijgezet dient het verzoek tot overschrijving vóór de
bijzetting te worden gedaan. Doorgaans worden, na een overlijden, door de
nabestaanden meteen al de noodzakelijke regelingen getroffen. Logischerwijs
is dan het aanwijzen van een nieuwe rechthebbende daar één van. In artikel
9, tweede lid van de verordening is dit aspect ook opgenomen. Wanneer
nabestaanden ontbreken is er de mogelijkheid de rechten over te schrijven op
naam van de notaris die de nalatenschap beheert, of op naam van de Stichting
Grafzorg Nederland.16.De termijn van vijftien jaar is vastgesteld bij raadsbesluit van september
2000 bij de behandeling van de nota “Begraven en bestemmen van as” Deze
termijn eindigt vijftien jaar nadat de laatste bijzetting in het betreffende
algemene graf heeft plaatsgevonden.17.Dit artikel is opgenomen om buiten twijfel te stellen dat de rechthebbende
afstand van hetgraf kan doen.18.De gemeente is verantwoordelijk voor het aanzien van de begraafplaats. Het
is nodig een minimaal aantal regels vast te leggen. Vooral de
veiligheidsaspecten dienen te worden genoemd. De verordening geeft de
burgers de nodige vrijheid; deze beperkt zich tot het aangeven van
minimumeisen voor de afmetingen, constructie en materiaalkeuze waaraan de
grafbedekking moet voldoen. Deze eisen zijn uitgewerkt in de nadere regels.
Zie ook de Algemene toelichting, hoofdstuk 3.2 (‘Vermindering
administratieve lasten’). De vergunningseis geldt voor de grafbedekkingen op
algemene en op particuliere graven en particuliere urnengraven, en omvat
zowel het gedenkteken als de winterharde beplantingen. De mogelijkheid tot
het verlenen van een ontheffing van de vastgestelde nadere regels voor de
grafbedekking, zoals was opgenomen in artikel 17 van de eerdere verordening
is vervallen. Als er geen grafbedekking wordt aangebracht moet na een
periode van maximaal acht maanden door de uitvoerend beheerder, middels een
bordje, worden aangeduid dat eriemand begraven ligt om te voorkomen dat bezoekers ongewild over het graf
lopen. Uit een simpele (gemeentelijke) aanduiding bij het graf en uit zal
voorts moeten blijken wie daar begraven is. Dit graf is altijd in de
begraafplaatsadministratie opgenomen.19.In dit artikel is duidelijk omschreven welke onderdelen van het onderhoud
door de gemeente worden verzorgd. Het onderhoud door de gemeente is een
minimale zorg met de bedoeling dat de begraafplaats als geheel een verzorgd
aanzien heeft. Op de graven kunnen winterharde beplantingen worden
aangebracht, zoals rozen, coniferen en buxushagen. De zorg voor deze
blijvende beplantingen kan omvatten het snoeien en het verwijderen van
onkruid. In de meeste gevallen is het voldoende dat de gedenktekens eenmaal
per jaar worden gereinigd.20.In dit artikel worden de rechten en de plichten van de rechthebbende of, in
het geval van algemene graven, van de gebruiker ten aanzien van de
grafbedekking omschreven. Alleen in dit artikel is sprake van plichten voor
(bepaalde) nabestaanden van overledenen die zijn bijgezet in een algemeen
graf. Daarom wordt hier de in artikel 1 (‘Begripsbepalingen’) gedefinieerde
term ‘gebruiker’ gebruikt in plaats van de ruimer op te vatten term‘belanghebbende’, die voorkomt in verband met het begrip ‘algemeen graf’ in
de Wet op de lijkbezorging (artikel 27a). De eigendom en daarmee ook de
risicoaansprakelijkheid van wat op het graf is geplaatst ligt, volgens art.
32a van de Wet op lijkbezorging, bij de rechthebbende. Van natrekking is
geen sprake zolang het graf niet geruimd mag worden. Indien er sprake is van
verwaarlozing van de grafbedekking kan de beheerder van de begraafplaats de
rechthebbende of de gebruiker aanspreken en sommeren tot het verrichten van
herstelwerkzaamheden aan de grafbedekking. De Wet op de lijkbezorging
bepaalt in artikel 28, het vierde tot en met het zevende lid, dat het recht
op het graf vervalt wanneer vijf jaar na constatering en bekendmaking van de
verwaarlozing niet in het onderhoud is voorzien. Hierbij wordt rekening
gehouden met de termijn van grafrust en de uitgiftetermijn van het graf. Zie
ook de algemene toelichting, hoofdstuk 3.1.21.Het beleid ten aanzien van de planten en bloemen wordt vanaf heden bekend
gemaakt op het mededelingenbord op de begraafplaats. Dit beleid behelst dat
het gewenst is om verwelkte bloemen en eenjarige planten, zoals afrikanen en
geraniums tijdig te verwijderen. Dit omdat gesteld mag worden dat het
aanzien van en de sfeer van de begraafplaats wordt aangetast door verwelkte
planten en bloemen. De gemeente verwijderd actief bloemen en planten als
deze te lang blijven liggen. Omdat de bloemen en planten eigendom zijn van
de rechthebbenden of de belanghebbenden is een waarschuwing vooraf op zijn
plaats. Dit gebeurt middels mededelingen op de borden op de
begraafplaats.22.De rechthebbende dient volgens artikel 28, tweede lid van de Wet op de
lijkbezorging ten minste een jaar voor het verstrijken van de termijn van
het recht op de hoogte te worden gesteld van dit feit, en van de
mogelijkheid verlenging van het recht te vragen. In veel gevallen kan dan
gelijktijdig de mededeling worden gedaan dat, wanneer niet om
verlengingwordt verzocht, het college opdracht zal geven de grafbedekking na het
verstrijken van de termijn te verwijderen en het graf te ruimen. Tevens kan
worden medegedeeld dat de grafbedekking dertien (was twaalf) weken na
verwijdering aan de gemeente vervalt. Ook nabestaanden van overledenen die
zijn begraven in een algemeen graf dienen, volgens artikel 27a van de Wet op
de lijkbezorging, op hoogte te worden gesteld van het verstrijkenvan de termijn van uitgifte. Deze mededeling dient volgens de wet ‘ten
minste zes maanden en ten hoogste twaalf maanden voor het verstrijken van de
termijn van uitgifte’ aan de belanghebbende bij dat graf te worden gedaan.
Hierbij kan dan gelijktijdig de mededeling worden gedaan dat de mogelijk
aanwezige grafbedekking zal worden verwijderd en dat hetgraf zal worden geruimd. Zie ook artikel 15, tweede lid, met de toelichting
en artikel 24 eerste lid. De grafbedekking kan ook worden verwijderd nadat
het college het grafrecht vervallen heeft verklaard omdat er na het
overlijden van de rechthebbende niet tijdig een nieuwe rechthebbende is
aangewezen (artikel 15, derde lid van de verordening), of omdat het
onderhoud van het graf is verwaarloosd (artikel 28, zesde lid van de Wet op
de lijkbezorging). In dat geval geldt eveneens het vereiste van de
voorafgaande mededeling per brief of door het plaatsen van een bordje bij
het graf gedurende minstens een jaar. In de vorige verordening was voor de
recht- of belanghebbende de mogelijkheid opgenomen een aanvraag in te dienen
om de grafbedekking na verwijdering een bepaalde periode terbeschikking te houden. Dit bracht veel administratieve lasten met zich;
daarom is deze mogelijkheid in deze verordening niet meer opgenomen. Voor
relevante wetgeving omtrent eigendom van roerende zaken zie artikel 8,
Burgerlijk Wetboek Boek 5 en artikel 5:30 Algemene wet bestuursrecht.23.Volgens artikel 31, tweede lid van de Wet op de lijkbezorging kan een
particulier graf alleen geruimd worden met toestemming van de rechthebbende.
Het recht op een graf kan echter vervallen na het verstrijken van de
termijn, of omdat er na het overlijden van de rechthebbende niet tijdig een
nieuwe rechthebbende is aangewezen (artikel 15, derde lid van dit model).
Ook kan het recht vervallen na verwaarlozing van het onderhoud, volgens
artikel 28, zesde lid van de Wet op de lijkbezorging. De mededeling dat het
college voornemens is om de graven te ruimen wordt gedaan zowel aan de
rechthebbenden op particuliere graven als aan de nabestaanden van
overledenen die zijn begraven in een algemeen graf. Zie verder hetgeen is
vermeld in de toelichting op artikel 22. Eenieder kan van zijn zienswijze
doen blijken, bijvoorbeeld omdat het graf van historische betekenis is (zie
artikel 25). Volgens het vijfde lid van artikel 23 kan de rechthebbende
vragen om de overblijfselen te doen verzamelen om deze te cremeren, dan wel
bij te zetten in een ander graf op dezelfde begraafplaats of over te brengen
naar een andere begraafplaats. Ook wordt de mogelijkheid gegeven om de
overblijfselen in dezelfde grafruimte te doen plaatsen (het zogenaamde
schudden). Het graf wordt dan extra diep uitgegraven, en de overblijfselen
worden onderin geplaatst. De rechthebbende kan dan vervolgens het graf
bestemmen voor andere overledenen. Op deze wijze kan het graf gedurende
langere tijd in dezelfde familie blijven. Het vierde lid van artikel 23
opent de mogelijkheid ook bij ruiming van algemene graven de stoffelijke
overblijfselen dan wel de as een andere bestemming te geven dan die welke
genoemd is in het derde lid. Met betrekking tot het ruimen is in de
verordening gekozen voor een zorgplicht voor de gemeente, als beheerder van
de begraafplaats. Op de beheerder rust de plicht er zorg voor te dragen dat
met de menselijke resten welke bij de ruiming van een graf worden
aangetroffen te allen tijde respectvol wordt omgegaan. Er worden (in de
uitvoering) maatregelen getroffen, zodat bezoekers van de begraafplaats niet
met de menselijke resten worden geconfronteerd.24.Het ter beschikking van een kerkgenootschap gestelde deel op een
gemeentelijke begraafplaats valt volgens artikel 39 van de Wet op de
lijkbezorging onder het beheer van de gemeente. Hierdoor is ook de
beheersverordening op dit gedeelte van de begraafplaats van toepassing. Het
college is dus verantwoordelijk voor de goede gang van zaken op het ter
beschikking van het kerkgenootschap gestelde gedeelte. Het college voorziet
ook in het minimale onderhoud van de grafbeplantingen op het kerkelijk deel
(artikel 19). Wegens het kerkelijk karakter kunnen er redenen bestaan om
voor dit deel ten aanzien van enkele onderwerpen nadere regels vast te
stellen die afwijken van de nadere regels die gelden voor het overige
gedeelte van de begraafplaats. Daarnaast kan het kerkbestuur er behoefte aan
hebben om de gemeentelijk beheerderbericht te ontvangen als volgens het oordeel van de gemeente onderhoud of
herstel nodig is van de grafbedekking van een of meer graven op het
kerkelijk deel. Het betreft hier het onderhoud waartoe de rechthebbende of
de gebruiker verplicht is volgens artikel 20 van deze verordening. Soms
waakt een kerkgenootschap over de graven als er geen nabestaanden meer in
leven zijn. Als het kerkbestuur schriftelijk aan het college heeft gevraagd
om steeds als zich de noodzaak van onderhoud of herstel van grafbedekking
voordoet, te worden geïnformeerd zal aan dit verzoek moeten worden voldaan.
Het kerkgenootschap kan zich dan beraden hoe te handelen.25.Een graf kan van betekenis zijn vanwege de persoon die er is begraven, maar
ook uitsluitend vanwege het gedenkteken. De overledene kan voor de
plaatselijke gemeenschap van betekenis zijn geweest. Het gedenkteken kan
opvallen door zijn vormgeving en door het gebruikte materiaal. Als voorbeeld
kunnen gietijzeren gedenktekens worden genoemd, vaaksubtiel voorzien van symbolen van de dood. Het materiaal herinnert aan een
reeds lang verdwenen nijverheid en is alleen al daardoor van waarde.
Dergelijke graven en gedenktekens worden vermeld in de inventarisatielijst
van historisch en cultureel belangrijke graven. De intentie is om zeldzame
voorwerpen op een terrein dat zozeer aan het verleden herinnert te behouden.
Bij twijfel over de betekenis van het gedenkteken wordt eendeskundige geraadpleegd.26.Het register van de bezorgde as is opgenomen in de verordening, hoewel dat
volgens artikel 10 van het Besluit op de lijkbezorging van 4 december 1997
niet nodig zou zijn. In dat artikel staan nadere bepalingen voor de
registratie van de asbestemming welke gelden voor het crematorium. Voor de
eigen bedrijfsvoering en informatieverstrekking aan nabestaanden ishet wel zaak om over deze gegevens te beschikken.27.In artikel 27 wordt geen tijdstip vermeld waarop de oude verordening wordt
ingetrokken. Dat is ook niet nodig. De datum waarop de oude regeling
vervalt, is de datum waarop de nieuwe verordening in werking treedt.28.Geen nadere toelichting.29.De beheersverordening begraafplaatsen is een besluit van de raad op
overtreding waarvan straf is gesteld. Een dergelijk besluit wordt op
dezelfde wijze bekendgemaakt als alle overige besluiten van het
gemeentebestuur die algemeen verbindende voorschriften inhouden (zie artikel
139 van de Gemeentewet). Voorts is de gemeente gehouden dit besluit mede te
delen aan het parket van het arrondissement waarin de gemeente is gelegen,
volgens artikel 143 van de Gemeentewet.30.Hier geldt artikel 142 van de Gemeentewet: Alle verordeningen treden in
werking op deachtste dag na bekendmaking, tenzij daarvoor een ander tijdstip
was aangewezen.31.In de citeertitel wordt een jaartal opgenomen om de betrokken regeling te
onderscheiden vande voorgaande regel