CVDR46560_1Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997nlregelingUtrecht (Utr)2017-10-31UtrechtGemeenteblad van Utrecht 2008, nr. 36Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997-gemeenteraadbestuur en recht2008-06-26De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2008-07-01wijziging art. 14; toevoeging art. 14.2Raadsvoorstel jaargang 2008, nr. 105bestuurEen herdruk van de Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997 is verschenen in Gemeenteblad van Utrecht 2008, nr. 37Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997,waarin opgenomen de eerste wijziging (raadsbesluiten van 2 oktober 1997 en
26 juni 2008) De raad van de gemeente Utrecht, gelet op het voorstel van b. en w. d.d. 22
september 1997Besluitvast te stellen de volgende: EXPLOITATIEVERORDENING gemeente Utrecht 1997.I:Algemene bepalingenAfdeling I: Algemene bepalingenArtikel 1. BegripsbepalingenDeze verordening verstaat onder:medewerking verlenen aan het in exploitatie brengen van gronden: het
door of met medewerking van de gemeente treffen van voorzieningen van
openbaar nut, waardoor de in het exploitatiegebied gelegen onroerende
zaken gebaat worden;exploitatiegebied: een als zodanig aangewezen gebied, waarbinnen de
onroerende zaken zijn gelegen die gebaat worden door de voorzieningen
van openbaar nut die door of met medewerking van de gemeente worden
getroffen;exploitant: de eigenaar of rechthebbende van een in het
exploitatiegebied gelegen onroerende zaak welke als gevolg van het door
of met medewerking van de gemeente treffen van voorzieningen van
openbaar nut wordt gebaat enkostenbegroting: begroting van kosten en opbrengsten op basis waarvan de
door een exploitant verschuldigde exploitatiebijdrage wordt
vastgesteld.De gemeenteraad kan gebieden aanwijzen die als exploitatiegebied zullen
gelden.Artikel 2 Voorzieningen van openbaar nutTot het treffen van voorzieningen van openbaar nut waardoor onroerende
zaken worden gebaat, worden gerekend:de aanleg binnen een exploitatiegebied van de hieronder vermelde werken
en werkzaamheden:het dempen van sloten en het verrichten van grondwerken met inbegrip van
het egaliseren, ophogen en afgraven;riolering met inbegrip van bijbehorende werken;wegen, parkeergelegenheden, pleinen, trottoirs, voet en rijwielpaden,
waterpartijen, watergangen, bruggen, tunnels en andere rechtstreeks met
de aanleg van deze voorzieningen van openbaar nut en kunstwerken verband
houdende werken;plantsoenen en andere groenvoorzieningen, waaronder begrepen de aanleg
en inrichting van openbare speelplaatsen en speelweiden alsmede de
sierende elementen die rechtstreeks voortvloeien uit een juiste
uitvoering van een verzorgd bestemmingsplan;openbare verlichting en brandkranen met de nodige aansluitingen;het verrichten van bodemonderzoek en sanering, voorzover het de
ondergrond van voorzieningen van openbaar nut betreft en voorzover de
daarmee verband houdende kosten niet op andere wijze kunnen worden
verhaald;het treffen van milieutechnisch noodzakelijke maatregelen en
voorzieningen van openbaar nut ter uitvoering van een
bestemmingsplan;alle overige werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor een doeltreffende
aanleg van voorzieningen van openbaar nut.De aanleg van de onder 1. vermelde werken en werkzaamheden buiten het
exploitatiegebied, voorzover de binnen het exploitatiegebied liggende
onroerende zaken hierdoor direct dan wel indirect worden gebaat.Afdeling II: Exploitatie op initiatief van de gemeenteArtikel 3 Uitvoering van voorzieningen van openbaar nutDe in artikel 2 genoemde voorzieningen van openbaar nut worden
uitsluitend door de gemeente aangelegd, tenzij deze behoren tot de taken
van een ander publiekrechtelijk lichaam.In afwijking van het bepaalde in het eerste lid kunnen burgemeester en
wethouders besluiten de gehele of gedeeltelijke uitvoering van de door
de gemeente aan te leggen voorzieningen van openbaar nut aan de
exploitant over te laten, indien vaststaat dat een goede uitvoering is
gewaarborgd.In het geval zoals bedoeld in het tweede lid, is het bepaalde in de
artikelen 4 tot en met 8 van overeenkomstige toepassing.Artikel 4 Vaststelling kostenverhaalbesluitVoordat met het treffen van de in artikel 2 genoemde voorzieningen van
openbaar nut wordt aangevangen, wordt door de gemeenteraad een
kostenverhaalbesluit vastgesteld, waarin wordt aangegeven op welke wijze
en tot welke omvang de aan die voorzieningen verbonden kosten zullen
worden verhaald. Het besluit wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel
139 van de Gemeentewet.Het in het eerste lid genoemde besluit bevat in ieder geval de volgende
onderdelen:aanduiding van het exploitatiegebied en aanwijzing van de daarin gelegen
en gebate onroerende zaken;omschrijving van de van gemeentewege uit te voeren voorzieningen van
openbaar nut;een kostenbegroting verband houdende met de uitvoering van de onder b.
genoemde voorzieningen van openbaar nut, zoals bedoeld in artikel 5. In
afwijking van het bepaalde in de vorige volzin kan in het besluit, zoals
bedoeld in het eerste lid, worden bepaald dat de kostenbegroting op een
later tijdstip wordt vastgesteld. Het besluit tot vaststelling van de
kostenbegroting wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139 van de
Gemeentewet.In het kostenverhaalbesluit wordt aangegeven dat, voor wat betreft de
door de gemeente in eigendom verkregen in het exploitatiegebied liggende
onroerende zaken, het verhaal van kosten zoveel mogelijk plaatsvindt via
gronduitgifte.In het kostenverhaalbesluit wordt aangegeven dat, voor wat betreft de
niet door de gemeente in eigendom verkregen en in het exploitatiegebied
liggende gebate onroerende zaken, het verhaal van kosten in beginsel
plaatsvindt op basis van een overeenkomst zoals bedoeld in artikel 7 van
deze verordening. Tevens wordt bepaald dat, ingeval op enigerlei wijze
niet kan worden gekomen tot het aangaan van een overeenkomst zoals
bedoeld in artikel 7 van deze verordening, het kostenverhaal in daarvoor
in aanmerking komende gevallen kan plaatsvinden door middel van de
vaststelling van een baatbelasting.Artikel 5. De kostenbegrotingDe kostenbegroting bevat in elk geval de volgende gegevens:Een raming van de met het verlenen van medewerking aan het in
exploitatie brengen van gronden verband houdende kosten, te weten:de inbrengwaarde van de binnen het exploitatiegebied gelegen gronden,
zijnde de waarde van de grond vermeerderd met de waarde van de
opstallen, die voor de verwezenlijking van de bestemming niet
gehandhaafd kunnen worden en met de kosten van vrijmaken van opstallen
met inbegrip van de zich in de grond bevindende resten, zoals
funderingen, leidingen en kabels persoonlijke rechten en lasten,
eigendom, bezit of beperkt recht, zakelijke lasten alsmede de kosten van
schadevergoedingen;de kosten van planontwikkeling, voorbereiding en beheer en toezicht.
Onder deze kosten wordt tenminste verstaan: de kosten verband houdende
met het opstellen van structuur en bestemmingsplannen, het opstellen van
planmatige uitwerkingen of wijzigingen, het vervaardigen van besluiten
tot het verlenen van vrijstelling van een bestemmingsplan alsmede van
overige planologische maatregelen voor zoveel deze nodig zijn voor het
in exploitatie brengen van gronden binnen het exploitatie gebied;de kosten van de in artikel 2 genoemde voorzieningen van openbaar nut,
voorzover deze verband houden met het verlenen van medewerking aan het
in exploitatie brengen van gronden binnen het exploitatiegebied, alsmede
de daarmee verband houdende kosten van onderzoeken, voorbereiding en
toezicht;de kosten van het gemeentelijk apparaat, voorzover dit rechtstreeks aan
het in exploitatie brengen van gronden kan worden toegerekend;de rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten verminderd met
renteopbrengsten;overige kosten die in beginsel ten laste van de grondexploitatie behoren
te worden gebracht.Een raming van de met het verlenen van medewerking aan het in
exploitatie brengen van gronden verband houdende opbrengsten, bestaande
uit:doelsubsidies;verkoop van gronden;bijdragen in de kosten van aanleg van voorzieningen van openbaar nut,
hetzij via overeenkomst hetzij via baatbelasting;overige bijdragen.De wijze van toerekening van de totale onder sub 1. en 2. van dit
artikellid bedoelde kosten en opbrengsten aan de onroerende zaken in het
exploitatiegebied naar de mate van de baat, die de onroerende zaken
hebben van het samenhangend geheel van voorzieningen van openbaar nut,
zoals bedoeld in artikel 2 van deze verordening. De mate van baat wordt
aangeduid met inachtneming van hetgeen hieromtrent in artikel 6 is
bepaald.Voor de opstelling van de kostenbegroting wordt ervan uitgegaan, dat het
exploitatiegebied in zijn geheel door de gemeente in exploitatie zal
worden gebracht.Periodiek wordt nagegaan of optredende loon en/of prijswijzigingen dan
wel andere optredende wijzigingen met betrekking tot het in exploitatie
brengen van gronden binnen het exploitatiegebied aanleiding geven om de
kostenbegroting te herzien. Het besluit tot herziening van de
kostenbegroting wordt bekendgemaakt gemaakt overeenkomstig artikel 139
van de Gemeentewet.Het bepaalde in het eerste lid onder 1. sub a. is niet van toepassing
ten aanzien van de binnen een exploitatiegebied gelegen gronden die als
gevolg van de voorzieningen van openbaar nut niet geschikt worden voor
bebouwing.Naast het bepaalde in het vierde lid wordt de raming van de in het
eerste lid onder 1 sub a. bedoelde inbrengwaarde van de gronden beperkt
tot de gronden welke zijn bestemd voor het treffen van voorzieningen van
openbaar nut, ingeval sprake is van een exploitatiegebied waarvoor geldt
dat de voorzieningen van openbaar nut niet in hoofdzaak gericht zijn op
het geschikt maken voor bebouwing van onroerende zaken.Artikel 6 Grondslag voor toerekening baatVoor de toerekening van de baat wordt als rekeneenheid gebruikt het
gemiddelde bedrag van de ten nutte van het exploitatiegebied gemaakte of
te maken kosten per m2 grondoppervlakte.Onder de grondoppervlakte, zoals bedoeld in het eerste lid, wordt
verstaan de kadastrale oppervlakte van de onroerende zaken, waar
mogelijk ingedeeld naar de in een bestemmingsplan opgenomen
geprojecteerde kavels (bouw)grond vermenigvuldigd met factoren voor
ligging en bestemming en objectieve gebruiksmogelijkheid, waarin de baat
van de van gemeentewege getroffen voorzieningen van openbaar nut tot
uitdrukking komt.Ingeval de toerekening op basis van m2 grondoppervlakte
onvoldoende uitdrukking geeft aan de in het exploitatiegebied opgenomen
verschillen in toerekening van baat, geschiedt de toerekening op basis
van een nader door de burgemeester en wethouders te bepalen grondslag
die voorziet in de aanwezige verschillen in baat. Artikel 7 Inhoud exploitatieovereenkomstHet verhaal van kosten van het treffen van voorzieningen van openbaar
nut vindt, voor wat betreft de in het exploitatiegebied liggende
onroerende zaken die niet in eigendom zijn van de gemeente, indien
dienaangaande tot overeenstemming kan worden gekomen met de exploitant,
plaats op basis van een exploitatieovereenkomst. Van de
exploitatieovereenkomst wordt een akte opgemaakt. Indien het afstand
doen van gronden, zoals bedoeld in het derde lid onder d., onderdeel
uitmaakt van de overeenkomst, wordt hiervan een notariële akte
opgemaakt.De gemeenteraad besluit tot het aangaan van een exploitatieovereenkomst
na vaststelling van een kostenbegroting zoals bedoeld in artikel 5.De overeenkomst, zoals bedoeld in het eerste lid, bevat in ieder geval
bepalingen omtrent:de aard en omvang van de door de gemeente te treffen voorzieningen van
openbaar nut;het tijdvak waarbinnen de onder a. genoemde voorzieningen zullen worden
uitgevoerd;de ten laste van de exploitant komende bijdrage, vastgesteld volgens de
artikelen 5 en 6;in voorkomende gevallen het afstand doen van gronden aan de gemeente,
voorzover die gronden zijn bestemd voor de aanleg c.q. aanpassing van
voorzieningen van openbaar nut.In het geval toepassing is gegeven aan artikel 3, tweede lid, kan in de
exploitatieovereenkomst, onverminderd het gestelde in het derde lid,
worden bepaald dat:ten behoeve van de door exploitant uit te voeren werken een
aannemingsovereenkomst wordt gesloten, waarbij de gemeente als
opdrachtgever en de exploitant als aannemer worden aangemerkt, en de
directievoering en het toezicht op de door de exploitant uit te voeren
werken geschieden door of vanwege de gemeente.de aanneemsom in de onder a. genoemde overeenkomst wordt vastgesteld op
een proforma-bedrag van EUR 5,00 zulks met inachtneming van hetgeen in
artikel 8, derde lid is bepaald.Artikel 8 Vaststelling exploitatiebijdrageDe in artikel 7 genoemde exploitant betaalt als bijdrage in de kosten
van voorzieningen van openbaar nut het bedrag dat volgens de in de
artikelen 5 en 6 opgenomen wijze aan zijn onroerende zaak wordt
toegerekend, vermeerderd met de kosten op de afstand van de in artikel
7, derde lid sub d. bedoelde gronden vallende en de kosten van
kadastrale uitmeting, verminderd met de inbrengwaarde zoals bedoeld in
artikel 5, eerste lid sub 1. onder a. van de bij de exploitant in
eigendom zijnde of door exploitant in eigendom te verkrijgen gebate
gronden en van de gronden die zijn bestemd voor het treffen van
voorzieningen van openbaar nut en door exploitant aan de gemeente worden
afgestaan.De waarde van de door de exploitant ingebracht grond, zoals bedoeld in
het eerste lid, wordt door de gemeente in overeenstemming met de
exploitant op basis van taxatie vastgesteld. Bij het ontbreken van
overeenstemming wordt de waarde van de gronden vastgesteld door een
commissie van drie deskundigen, van wie een aan te wijzen door de
gemeente, een door de exploitant en een door de beide reeds aangewezen
deskundigen.Wordt over de aanwijzing van laatstgenoemde deskundige geen
overeenstemming verkregen, dan maken de aangewezen deskundigen tezamen
dit bekend aan de opdrachtgevers, waarna de meest gerede partij, onder
bekendmaking aan de wederpartij, de kantonrechter in het kanton waartoe
de gemeente behoort, kan verzoeken deze deskundige te benoemen.In afwijking van het bepaalde in het eerste en tweede lid van dit
artikel wordt in het geval toepassing wordt gegeven aan artikel 3,
tweede lid, de ten laste van de exploitant komende bijdrage als volgt
bepaald:de bijdrage, zoals deze op grond van de in de artikelen 5 en 6 opgenomen
wijze aan zijn onroerende zaak wordt toegerekend, wordt vermeerderd met
de kosten op de afstand van de in artikel 7, derde lid sub d. bedoelde
gronden vallende en de kosten van kadastrale uitmeting;de onder a. genoemde bijdrage wordt verminderd met:de inbrengwaarde van alle tot de onroerende zaak van exploitant
behorende gronden. Het bepaalde in het tweede lid van dit artikel is van
overeenkomstige toepassing;het in de kostenbegroting opgenomen bedrag aan kosten zoals bedoeld in
artikel 5, eerste lid sub 1. onder b. tot en met f., voorzover de
uitvoering van de daarmee verband houdende werken en werkzaamheden voor
risico en rekening komt van de exploitant.Indien het bepaalde in artikel 5, vierde en/of vijfde lid toepassing
heeft verkregen, wordt de ten laste van de exploitant komende bijdrage
bepaald op de voet van het eerste en derde lid van dit artikel, met dien
verstande dat de in het eerste lid en derde lid onder b. sub 1. bedoelde
vermindering beperkt is tot de inbrengwaarde van de gronden die zijn
bestemd voor het treffen van voorzieningen van openbaar nut en door
exploitant aan de gemeente worden afgestaan.Afdeling III: Exploitatie op verzoek van exploitantArtikel 9 De aanvraagEen belanghebbende kan de gemeenteraad verzoeken tot het verlenen van
medewerking met betrekking tot het in exploitatie brengen van
gronden.Bij de aanvraag dient in ieder geval te worden gevoegd:een nauwkeurige omschrijving van de in exploitatie te brengen onroerende
zaken;gegevens waaruit blijkt dat de belanghebbende de eigendom van de in
exploitatie te brengen onroerende zaken heeft verkregen of kan
verkrijgen;gegevens omtrent de door belanghebbende te treffen
(bouw)werkzaamheden.Ingeval door burgemeester en wethouders een aanvraag voor een
bouwvergunning, zoals bedoeld in de Woningwet, eventueel in combinatie
met een verzoek om vrijstelling wordt ontvangen, waarbij in geval van
verlening van de vrijstelling en/of bouwvergunning van gemeentewege
voorzieningen van openbaar nut zoals bedoeld in artikel 2 van deze
verordening moeten worden getroffen, wordt dit vóór de beslissing op de
aanvraag bekendgemaakt aan de aanvrager. Daarbij wordt een zo nauwkeurig
mogelijke raming van de kosten van de in artikel 2 genoemde
voorzieningen van openbaar nut verstrekt. Tevens wordt de aanvrager in
de gelegenheid gesteld een aanvraag in te dienen bij de gemeenteraad
voor medewerking met betrekking tot het in exploitatie brengen van
gronden.De gemeenteraad beslist binnen zes maanden na ontvangst van de
aanvraag.Artikel 10 Beslissing op de aanvraagDe gemeenteraad verleent slechts medewerking aan het op verzoek van
exploitant in exploitatie brengen van gronden krachtens een overeenkomst
zoals bedoeld in artikel 7.De medewerking behoeft niet te worden verleend, indien:de in exploitatie te brengen grond niet is gelegen in een gebied
waarvoor een bestemmingsplan geldt;de door exploitant aangegeven (bouw)werkzaamheden zouden leiden tot
strijd met de Woningwet;het treffen van de voorzieningen van openbaar nut, hoewel overeenkomstig
een bestemmingsplan, anderszins zou leiden tot strijd met belangen van
een doeltreffende uitbreiding van bebouwing en/of herinrichting;het in exploitatie brengen van grond anderszins tot grote kosten of
bezwaren zou leiden, met name ten aanzien van het doeltreffend voorzien
in watervoorziening, openbare verlichting, riolering etc.De beslissing omtrent een aanvraag kan worden aangehouden:ingeval de procedure tot goedkeuring van een van toepassing zijnd
bestemmingsplan of herziening daarvan nog niet is afgerond, tot vier
weken na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan of herziening
daarvan;ingeval voorzienbaar is dat de in het tweede lid genoemde belemmeringen
binnen afzienbare tijd zullen kunnen worden weggenomen, tot vier weken
nadat deze belemmeringen zijn weggenomen.Indien een aanvraag is ingekomen met betrekking tot een onroerende zaak,
voor welke werken in het daarbij behorende exploitatiegebied reeds een
kostenverhaalbesluit, zoals bedoeld in artikel 4, is genomen, maken
burgemeester en wethouders dit aan de exploitant bekend. Naast de
hiervoor genoemde bekendmaking wordt aan exploitant tevens een
ontwerpovereenkomst, zoals bedoeld in artikel 7, aangeboden.Afdeling IV: Relatie gronduitgifte en andere
kostenverhaalinstrumentenArtikel 11 Relatie baatbelastingIn een gebied waarvoor een kostenverhaalbesluit, zoals bedoeld in
artikel 4, is genomen, zal, indien exploitant een overeenkomst zoals
bedoeld in artikel 7 aangaat, in de overeenkomst worden bepaald, dat met
betrekking tot de uitvoering van de in deze overeenkomst genoemde
voorzieningen van openbaar nut geen aanvullend kostenverhaal op basis
van baatbelasting ten laste van de betreffende onroerende zaak zal
plaatsvinden.Indien een exploitant, in een gebied waarvoor een kostenverhaalbesluit
zoals bedoeld in artikel 4 is genomen, niet bereid is tot het aangaan
van de in artikel 7 genoemde overeenkomst, maken burgemeester en
wethouders aan exploitant bekend dat het kostenverhaal kan plaatsvinden
door middel van een baatbelasting, zulks overeenkomstig de bepalingen
als opgenomen in het kostenverhaalbesluit.Artikel 12 Relatie andere overeenkomstenIndien van gemeentewege een overeenkomst wordt aangegaan die naast het
kostenverhaal van voorzieningen van openbaar nut ten behoeve van het in
exploitatie brengen van gronden nog andere elementen bevat, dan vindt de
vaststelling van de via een dergelijke overeenkomst totstandgekomen
exploitatiebijdrage in de kosten van voorzieningen van openbaar nut
plaats op basis van het gestelde in deze verordening.Artikel 13. Relatie gemeentelijke bouwgrondexploitatieDe bepalingen van deze verordening vinden, voorzover mogelijk,
overeenkomstige toepassing bij de kostprijsberekening van de door de
gemeente in exploitatie te brengen gronden.Afdeling V: Overgangs- en slotbepalingenArtikel 14.1 Uitvoering verordeningDe gemeenteraad kan de uitoefening van zijn bevoegdheden, met
uitzondering van de vaststelling van het in artikel 4 genoemd
kostenverhaalbesluit, onder nader te stellen regels overdragen aan het
college van burgemeester en wethouders.Artikel 14.2Deze verordening is niet van toepassing op ontwikkelingen waarop de Wet
ruimtelijke ordening van toepassing is met ingang van de ingangsdatum
van die wet.Artikel 15 OvergangsbepalingenTen aanzien van een exploitatiegebied waarvoor geldt dat voor de datum
van inwerkingtreding van deze verordening met het treffen van
voorzieningen van openbaar nut is aangevangen, deze voorzieningen niet
geheel zijn voltooid en waarvoor geen kostenverhaalbesluit of
afzonderlijke kostenbegroting is vastgesteld, vinden de bepalingen van
deze verordening voor dat exploitatiegebied, voorzover nodig, op een aan
die situatie aangepaste wijze toepassing. In elk geval geldt daarbij
dat, indien binnen dat exploitatiegebied wordt gekomen tot een
exploitatieovereenkomst zoals bedoeld in artikel 7, de vaststelling van
de daarin op te nemen financiële bijdrage geschiedt op basis van een
door de gemeenteraad vast te stellen kostenbegroting zoals bedoeld in
artikel 5. Het besluit tot vaststelling van de kostenbegroting wordt
bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139 van de Gemeentewet.Ten aanzien van een exploitatiegebied waarvoor geldt dat voor de datum
van inwerkingtreding van deze verordening een kostenverhaalbesluit of
afzonderlijke kostenbegroting is vastgesteld, blijft de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1995 van toepassing tot twee
jaren nadat de ten behoeve van dat exploitatiegebied getroffen en/of te
treffen voorzieningen van openbaar nut geheel zijn voltooid.Ten aanzien van een voor de datum van inwerkingtreding van deze
verordening ontvangen aanvraag tot het verlenen van medewerking aan het
in exploitatie brengen van gronden, waarop voor de datum van
inwerkingtreding van deze verordening niet is beslist, blijft de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1995 van toepassing tot op de
aanvraag is beslist, met dien verstande dat, indien tot het treffen van
voorzieningen van openbaar nut wordt besloten, laatstgenoemde
verordening van toepassing blijft tot twee jaren nadat de te treffen
voorzieningen van openbaar nut geheel zijn voltooid.Artikel 16 Inwerkingtreding.Deze verordening treedt in werking op de eerste dag van de maand
volgende op die, waarin de bekendmaking ingevolge artikel 139 van de
Gemeentewet heeft plaatsgevonden.Op hetzelfde tijdstip vervalt de Exploitatieverordening gemeente Utrecht
1995, zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 29 juni 1995 (Gemeenteblad
van Utrecht, nr. 22), met dien verstande dat zij van toepassing blijft
voor de gevallen zoals bedoeld in artikel 15, tweede en derde lid.Artikel 17 CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als Exploitatieverordening
gemeente Utrecht 1997.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad, gehouden op 2 oktober
1997De secretaris, De burgemeester,Drs A, Vermeulen Mr I.W. OpsteltenDeze verordening is goedgekeurd bij besluit van gedeputeerde staten van de
provincie Utrecht van 24 oktober 1997.Publicatie is geschied op 19 november 1997.De verordening is in werking getreden op 1 december 1997.BIJLAGE A BEHOREND BIJ GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2008, NR. 37Toelichting op de Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997ALGEMEENSteeds meer wordt de gemeente geconfronteerd met het niet volledig uit kunnen
voeren van actieve grondpolitiek. Dit houdt in dat naast de door de gemeente te
verwerven gronden, die vervolgens bouwrijp worden gemaakt en tenslotte worden
uitgegeven, steeds meer particuliere initiatieven tot grondexploitatie
ontstaan.In dergelijke situaties, waarbij zowel gemeentelijke als particuliere
grondexploitatie plaatsvindt, is de gemeente verantwoordelijk voor de aanleg van
de benodigde infrastructurele werken, zoals wegen, straten, riolering etc.Door middel van de actieve grondpolitiek worden deze kosten doorberekend aan de
netto-uitgeefbare bouwterreinen. In geval van particuliere grondexploitatie is
een dergelijke doorberekening niet mogelijk, simpelweg vanwege het feit dat de
grond niet in eigendom is van de gemeente.Toch is het uit een oogpunt van gelijkheid en rechtszekerheid rechtvaardig, dat
ook particuliere grondexploitanten een (financiële) bijdrage leveren in de
kosten van de eerdergenoemde voorzieningen. Deze bijdrage wordt dan bepaald op
basis van de baat, dat deze (bouw)gronden hebben bij de aanleg van genoemde
werken.In artikel 42 Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) is bepaald, dat de
gemeenteraad een verordening behoort vast te stellen, die de voorwaarden bevat,
waaronder de gemeente medewerking verleent aan het in exploitatie brengen van
gronden. Deze verordening wordt “Exploitatieverordening” genoemd. De verordening
is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:Voorafgaande aan de realisatie van een bestemmingsplan moet duidelijkheid
ontstaan omtrent de risico’s die verbonden zijn aan het niet volledig kunnen
verwerven van de betreffende gronden. Aan de hand van deze risico’s zal door
middel van een raadsbesluit moeten worden vastgesteld of en zo ja, op welke
wijze kostenverhaal zal plaatsvinden. Op deze wijze ontstaat vooraf
duidelijkheid voor alle betrokkenen. Deze werkwijze sluit aan bij de op 26 juli
1991 in werking getreden wijziging van de gemeentewet-oud, i.c. de wijziging van
de bouwgrond- en baatbelasting (Stb. 394). In deze wet wordt het nemen van een
bekostigingsbesluit voordat wordt aangevangen met de voorzieningen van openbaar
nut, verplicht gesteld. Deze verplichting is eveneens van toepassing op de baat
en bouwgrondbelasting, zoals opgenomen in de artikelen 221, respectievelijk 222
Gemeentewet, zoals deze gold tot 1 januari 1995. tenslotte is de vaststelling
van een bekostigingsbesluit ook van toepassing op de baatbelasting (nieuwe
stijl) die in de Gemeentewet is opgenomen ter vervanging van de voorheen
geldende baat- en bouwgrondbelasting (zie artikel 222 Gemeentewet, zoals dat
luidt per 1 januari 1995). Het opnemen van een kostenverhaalbesluit in de
Exploitatieverordening verduidelijkt dan ook de samenhang tussen het
kostenverhaal via exploitatieovereenkomst enerzijds en het verhaal op basis van
een baatbelasting anderzijds.Op basis van het onder a. genoemde uitgangspunt wordt de wijze van toerekening
van baat via de methoden van exploitatieovereenkomst en baatbelasting zoveel
mogelijk op elkaar afgestemd. Dit betekent dat de in de Exploitatieverordening
opgenomen systematiek van baattoerekening is aangepast op en gerelateerd aan de
fiscale verhaalsmethode.Het onder a. genoemde uitgangspunt brengt met zich mee, dat de
exploitatieovereenkomst zowel op initiatief van de gemeente als op basis van een
verzoek van exploitant kan worden aangegaan. Gelet op de thans opgenomen
werkwijze zal een aanvraag tot het sluiten van een exploitatieovereenkomst in de
regel alleen nog voorkomen in situaties, waarbij incidentele voorzieningen
moeten worden getroffen, vaak speciaal ten behoeve van exploitant. In de meeste
overige gevallen zal immers steeds sprake zijn van een
kostenverhaalbesluit.De opsomming van de verschillende voorzieningen van openbaar nut is uitgebreid
met die werken, die als gevolg van onder meer de milieuwetgeving vaak
noodzakelijk zijn ten behoeve van de uitvoering van een bestemmingsplan.Tenslotte wordt opgemerkt, dat de verordening is aangepast aan de gevolgen van
de 1e en 2e tranche van de Algemene wet bestuursrecht per
1 januari 1994 en de inwerkingtreding van de Invoeringswet van de Wet materiële
belastingenbepalingen Gemeentewet (Stb. 1994, 420) per 1 januari 1995. Hieronder volgt een artikelsgewijze toelichting.1BEGRIPSBEPALINGENDe Exploitatieverordening is van toepassing, indien medewerking wordt
verleend aan het in exploitatie brengen van gronden. Hieronder wordt vertaan
het van gemeentewege treffen van voorzieningen van openbaar nut, waardoor
een onroerende zaak wordt gebaat.Met deze definitie wordt aangesloten bij de definitie van de baatbelasting.
Dit betekent dat ook in gevallen waarbij voorzieningen worden getroffen
waardoor een reeds bebouwde onroerende zaak wordt gebaat, het sluiten van
een exploitatieovereenkomst mogelijk is.In het tweede lid is bepaald dat de gemeenteraad gebieden kan aanwijzen, die
als een exploitatiegebied zullen gelden. Hiermee wordt het bijvoorbeeld
mogelijk onroerende zaken die in het kader van de stads- en dorpsvernieuwing
binnen de bebouwde kom worden heringericht etc. in voorkomende gevallen
onder de werken van deze verordening te laten vallen.2VOORZIENINGEN VAN OPENBAAR NUTIn de omschrijving van de voorzieningen van openbaar nut is, gelet op de
vigerende jurisprudentie, de aanleg van rioolwaterzuiveringsinstallaties
niet opgenomen. Dergelijke inrichtingen worden –vanwege het doel van deze
werken- niet gerekend tot die werken, die nodig zijn voor het in
exploitatie brengen van gronden.Als voorzieningen van openbaar nut worden verder aangemerkt het uitvoeren
van bodemonderzoek en –sanering, voorzover dit betrekking heeft op de
ondergrond van voorzieningen van openbaar nut en voorzover de daarmee
verband houdende kosten niet op een andere wijze kunnen worden verhaald.
Hierbij moet met name worden gedacht aan het verhaal van kosten
bodemsanering, zoals onder meer is bepaald in de Wet bodembescherming.Ingeval kostenverhaal op derden echter niet (geheel) mogelijk is, is het
redelijk om de ten laste van de gemeente blijvende nettokosten te verhalen
via de gemeentelijke en particuliere grondexploitatie.Dit geldt ook voor de maatregelen die op basis van de vigerende
milieuwetgeving nodig zijn voor de realisatie van bestemmingsplannen.
Gedacht moet worden aan het treffen van geluidwerende voorzieningen, maar
ook aan het verwijderen van bedrijvigheid die stankoverlast of andersoortige
hinder veroorzaakt.Tenslotte is aangegeven, dat ook werken die als zogenaamde “bovenwijkse
voorzieningen” worden beschouwd, kunnen worden aangemerkt als voorzieningen
van openbaar nut, voorzover deze werken direct dan wel indirect baat
opleveren voor de in het exploitatiegebied liggende onroerende zaken. De kosten van bovenwijkse voorzieningen worden in de regel via een
fondsopslag in de kostprijs verwerkt. Het is daarbij van belang, dat een
dergelijke omslag van kosten steeds op een juiste wijze beleidsmatig wordt
onderbouwd. Dit kan, indien de gemeente beschikt over een structuurplan,
reeds geschieden bij de vaststelling van het structuurplan. De beleidsmatige
onderbouwing kan echter zonder bezwaren tevens plaatsvinden op basis van een
beleidsnota, waarbij de toerekening van de kosten van bovenwijkse
voorzieningen over de diverse toekomstige en eventuele bestaande
bestemmingsplannen wordt onderbouwd.II:Exploitatie op initiatief van de gemeente3UITVOERING VAN VOORZIENINGEN VAN OPENBAAR NUTHoewel het sluiten van een exploitatieovereenkomst nimmer zal kunnen en
mogen worden afgedwongen, wordt in dit artikel bepaald dat de eerdergenoemde
voorzieningen van openbaar nut alleen door of met medewerking van de
gemeente kunnen worden aangelegd. Het primaat met betrekking tot de aanleg
van voorzieningen van openbaar nut ligt derhalve bij de gemeente.In sommige gevallen zal een particuliere exploitant in staat en bereid zijn
tot het zelfstandig treffen van dergelijke voorzieningen van openbaar nut op
de gronden die in eigendoom zijn van de exploitant. Aangezien het daarbij
steeds gaat om openbare voorzieningen, zal deze particuliere uitvoering
allen dan mogelijk zijn, indien garanties aanwezig zijn omtrent met name de
kwaliteit van de uitvoering. De door de gemeente te stellen kwaliteitseisen
zullen overeen moeten komen met die eisen, die zij zichzelf steeds stelt bij
de aanleg van dergelijke voorzieningen. Wel zijn garanties nodig in de vorm
van tijdige uitvoering, kwaliteitseisen, garantieregeling in geval van
wanprestatie, overdracht van voorzieningen van openbaar nut aan gemeente
etc. Dergelijke aanvullende eisen zijn opgenomen in artikel 7, vierde lid
van deze verordening. De uitvoering van openbare voorzieningen door de
exploitant zal niet betekenen, dat geen financiële bijdrage aan de gemeente
verschuldigd is. Ook indien wordt gekomen tot het zelf uivoeren van bepaalde
werken, is het redelijk dat alsnog een financiële bijdrage wordt verleend in
de kosten van onder meer planvoorbereiding, ambtelijk apparaat, bovenwijkse
voorzieningen, alsmede in de (extra) kosten van voorbereiding en toezicht.
Ik het derde lid van dit artikel, alsmede in artikel 8, derde lid, is
hiervoor een regeling opgenomen.4VASTSTELLING KOSTENVERHAALSBESLUITKostenverhaal bij bouwgrondexploitatie is in de meeste gevallen aan de orde
bij de voorbereiding van een nieuw bestemmingsplan. In de meester gevallen
gaat de gemeente ervan uit alle gronden in een dergelijk plan te zullen
verwerven. Deze gronden zullen vervolgens bouwrijp worden gemaakt en worden
uitgegeven.Steeds meer wordt, vaak pas lopende de realisatie van een bestemmingsplan,
duidelijk dat niet alle gronden in eigendom kunnen worden verkregen.Ter voorkoming van problemen met betrekking tot het kunnen uitvoeren van
kostenverhaal (bijvoorbeeld voorzieningen zijn reeds twee jaar geleden
getroffen), alsmede in belang van de rechtszekerheid, is de bepaling
opgenomen, dat, voordat met de uitvoering van werken wordt begonnen, door de
gemeenteraad wordt bepaald volgens welke strategie de te maken kosten worden
verhaald.Daarbij wordt aangegeven via aan kostenbegroting welke voorzieningen worden
getroffen, alsmede wat de omvang zal zijn van het gebied, dat door deze
voorzieningen zal worden gebaat. In sommige gevallen kan dit baatgebied
afwijken van het gebied, zoals dat is bepaald via gangbare
exploitatieopzet.Belangrijk bij het nemen van een kostenverhaalbesluit is de strategie die
toegepast zal gaan worden bij het verhaal van de kosten. Uitgangspunt zal
daarbij blijven, dat de gemeente de voorkeur uitspreekt voor het zelf
aankopen en vervolgens uitgeven van deze gronden. Mocht dit niet lukken, dan
zullen de particuliere exploitanten in eerste instantie een
exploitatieovereenkomst voorgelegd krijgen, waarmee op basis van
wilsovereenstemming tot kostenverhaal kan worden gekomen.Mocht men hiertoe niet bereid zijn, dan zal in het besluit worden aangegeven
dat aanvullend kostenverhaal via baatbelasting kan plaatsvinden. Onder
baatbelasting wordt in deze verordening verstaan: de baatbelasting (nieuwe
stijl), die ter vervanging van de tot 1 januari 1995 geldende baat- en
bouwgrondbelasting in de Gemeentewet is opgenomen (zie artikel 222
Gemeentewet, zoals dat luidt na de inwerkingtreding van de Invoeringswet van
de Wet materiële belastingbepalingen Gemeentewet (Stb. 1994, 420)). Hiermee
zal dan tevens zijn voldaan aan de in artikel 222 Gemeentewet opgenomen
verplichting tot het vaststellen van een bekostigingsbesluit.Het kostenverhaalbesluit wordt bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139
Gemeentewet.Op grond van artikel 2, sub c. maakt de kostenbegroting onderdeel uit van
het kostenverhaalbesluit. In de praktijk is het niet in alle gevallen
mogelijk de begrotingscijfers ten tijde van de vaststelling van het
kostenverhaalbesluit geheel gereed te hebben. Om deze reden is onder c.
bepaald dat de kostenbegroting ook later kan worden vastgesteld. In dat
gevel dient de kostenbegroting nog afzonderlijk te worden bekendgemaakt
overeenkomstig artikel 139 Gemeentewet.5DE KOSTENBEGROTINGIn de kostenbegroting zijn de kosten en de opbrengsten, verband houdende met
het verlenen van medewerking aan het in exploitatie brengen van gronden,
opgenomen. Benadrukt is dat er een directe relatie aanwezig dient te zijn
tussen de verschillende kosten- en opbrengstelementen en het
exploitatiegebied. Gezien de diversiteit van de werken en werkzaamheden is
het niet mogelijk een limitatieve opsomming van de met de medewerking
verband houdende kosten te geven. Dit zal van geval tot geval kunnen
verschillen. De wijze van toerekening zal plaatsvinden op basis van de baat,
die alle in het exploitatiegebied opgenomen onroerende zaken zullen hebben
van de te treffen voorzieningen van openbaar nut. Dit geldt derhalve zowel
voor de gronden, die bestemd zijn voor gemeentelijke gronduitgifte, als de
gronden, die bestemd zijn voor particuliere exploitatie. De mate van baat
kan daarbij onderling variëren als gevolg van verschillen in ligging,
bestemming en objectieve gebruiksmogelijkheid van de betreffende onroerende
zaak. Het uitgangspunt bij de opstelling van de kostenbegroting zal steeds
zijn, dat het totale gebied door de gemeente in exploitatie zal worden
gebracht. Hiermee wordt de afstemming bereikt met de uitgangspunten, die
zijn neergelegd in de gemeentelijke exploitatieopzet. Belangrijk zal daarbij
zijn of de laatstgenoemde exploitatieopzet voldoende rekening heeft gehouden
met de verschillen in baat tussen de gebate onroerende zaken. Wij verwijzen
hierbij naar het gestelde in artikel 13 van de verordening.Opgemerkt wordt dat de in artikel 5 opgenomen eisen zowel gelden voor een
kostenbegroting, behorende bij een kostenverhaalbesluit, als voor een
begroting, welke naar aanleiding van een aanvraag om medewerking (gebaseerd
op afdeling III van de Exploitatieverordening) wordt vastgesteld.Uitgangspunt voor de opstelling van de kostenbegroting is dat de
inbrengwaarde van alle gebate onroerende zaken een de gronden, bestemd voor
de aanleg van voorzieningen van openbaar nut, in de kostenbegroting wordt
opgenomen. Deze inbrengwaarde kan daar mee ook betrekking hebben op
onroerende zaken, die door de voorzieningen gebaat worden, maar niet als
gevolg van die voorzieningen geschikt worden voor bebouwing. Hierbij kan
bijvoorbeeld worden geacht aan bestaande te handhaven bebouwing binnen een
exploitatiegebied.op grond van het gestelde in het vierde lid wordt bereikt dat de
inbrengwaarde van deze gronden niet in de kostenbegroting behoeft te worden
opgenomen.De aanduiding ‘geschikt worden voor bebouwing” is afkomstig van de tot 1
januari 1995 geldende bouwgrondbelasting en maakte onderdeel uit van de drie
voor deze belastingen bestaande rechtsgronden (nl. het geschikt worden voor
bebouwing, het beter geschikt worden voor bebouwing, alsmede het in een
voordeliger positie komen te verkeren van onroerende zaken als gevolg van de
te treffen voorzieningen).Naast de toepassing in de grondexploitatie is de Exploitatieverordening
eveneens van toepassing op het verhaal van kosten van baatopleverende
voorzieningen, welke geen onderdaal uitmaken van de grondexploitatie.
Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om de herinrichting van centrumgebieden of
de aanleg van riolering in het buitengebied. In het vijfde lid is bepaald
dat de inbrengwaarde van de gebate objecten niet in de kostenbegroting
behoeft te worden opgenomen indien de te treffen voorzieningen in hoofdzaak
niet gericht zijn op het geschikt maken voor bebouwing van onroerende zaken.
Wel is het mogelijk de inbrengwaarde van de tot voorzieningen van openbaar
nut bestemde gronden in de begroting op te nemen.De toepassing van het vierde en vijfde lid kan met zich meebrengen dat de in
de beide artikelleden beschreven situaties zich ook gelijktijdig kunnen
voordoen. Dit zal het geval zijn indien sprake is van bijvoorbeeld de aanleg
van een niet tot de grondexploitatie behorende voorzieningen voor onder meer
bestaande bebouwing.ARTIKEL6 GRONDSLAG VOOR TOEREKENING BAATOm de aansluiting te verkrijgen met de systematiek van vaststelling van de
kostprijs bij gronduitgifte is gekozen voor de rekeneenheid van de vierkante
meter grondoppervlakte van de gebate onroerende zaken (zowel bebouwd als
onbebouwd). Met toepassing van liggings-, bestemmings- en gebruiksfactoren
is het mogelijk in nagenoeg alle gevallen te komen tot een verantwoorde
baatomslag ter bepaling van de omvang van de exploitatiebijdrage.Ingeval de grondoppervlaktemethode in bepaalde gevallen niet tegemoet komt
aan de aanwezige baatverschillen, biedt de verordening de mogelijkheid tot
vaststelling van een afwijkende grondslag.7INHOUD EXPLOITATIEOVEREENKOMSTIn dit artikel wordt ervan uitgegaan, dat in navolging van het reeds genomen
kostenverhaalbesluit, het sluiten van een exploitatieovereenkomst als eerste
en centrale methode van kostenverhaal is aan te merken.Wij willen benadrukken, dat het sluiten van een exploitatieovereenkomst
–evenals iedere andere overeenkomst- is gebaseerd op wilsovereenstemming.
Dit betekent dat een exploitant niet kan worden verplicht tot het sluiten
van een exploitatieovereenkomst. De bevoegdheid tot het aangaan van een
exploitatieovereenkomst ligt bij de gemeenteraad.Hoewel de kostenbegroting later kan worden vastgesteld, dient in alle
gevallen de in een overeenkomst opgenomen exploitatiebijdrage te worden
vastgesteld op basis van de kostenbegroting. Om deze reden is in artikel 7,
tweede lid bepaald dat de gemeenteraad pas kan besluiten tot het aangaan van
een exploitatieovereenkomst, nadat de betreffende kostenbegroting is
vastgesteld.Gezien het bepaalde in artikel 10, eerste lid van de Exploitatieverordening
geldt deze voorwaarde ook ingeval de overeenkomst tot stand komt op basis
van een aanvraag.Indien wordt overgegaan tot het sluiten van een exploitatieovereenkomst,
bevat artikel 7 een aantal voorwaarden, waaraan deze overeenkomst moet
voldoen. Naast de vaststelling van een financiële bijdrage is in voorkomende
gevallen de bepaling opgenomen dat gronden, die bestemd zijn als ondergrond
voor voorzieningen van openbaar nut, via deze overeenkomst worden afgestaan
aan de gemeente. In de situatie dat er sprake is van een overdracht van
gronden, is in het eerste lid de bepaling opgenomen, dat van de overeenkomst
een notariële akte wordt opgemaakt.In het vierdelid zijn aanvullende bepalingen opgenomen welke kunne worden
toegepast, indien de werken geheel of gedeeltelijk worden uitgevoerd door de
particuliere exploitant.8VASTSTELLING EXPLOITATIEBIJDRAGEEssentieel bij de vaststelling van de financiële bijdrage is het feit, dat
overeenkomstig artikel 5, tweede lid, de kostentoerekening is opgesteld met
het uitgangspunt dat het totale exploitatiegebied door de gemeente in zijn
geheel in exploitatie zal worden gebracht.Dit betekent dat in de kostenbegroting gerekend wordt met een gemiddelde
rijs van de inbrengwaarde van alle gronden (ook die van de particuliere
eigenaren). Op deze wijze komt een gemiddelde kostprijs tot stand, die
daarna –waar nodig- zal worden gecorrigeerd voorverschillen in ligging
etc.Het zal duidelijk zijn, dat de particuliere exploitant op deze prijs de
waarde van de hem toebehorende gronden (zowel ten behoeve van de
exploitatie, als ten behoeve van de aanleg van voorzieningen van openbaar
nut) in mindering zal mogen brengen. Omdat deze vermindering kan afwijken
van de eerdergenoemde gemiddelde grondinbrengprijs, is een regeling nodig
voor bindende vaststelling van deze inbrengwaarde. In het derde lid is
bepaald op welke wijze de financiële bijdrage wordt vastgesteld, indien de
exploitant overgaat tot het geheel of gedeeltelijk zelf uitvoeren van
voorzieningen van openbaar nut. In een dergelijke situatie blijft de
financiële bijdrage in de regel beperkt tot de kosten, die de gemeente maakt
of zal maken in verband met planuitvoering, -voorbereiding en –toezicht,
maar ook met betrekking tot voorzieningen die voor het totale plan gelden,
dan wel een bovenwijks karakter hebben. De omslag van deze voor rekening van
de gemeente blijvende kosten vindt plaats overeenkomstig de in de artikelen
5 en 6 beschreven methode, onder verrekening van de inbrengwaarde van alle
tot de onroerende zaak van exploitant behorende gronden. Daarnaast vindt een vermindering plaats van de daarin opgenomen kosten voor
voorzieningen, voorzover deze voorzieningen door de exploitant worden
gerealiseerd. Als gevolg van het bepaalde in artikel 5, vierde en vijfde
lid, dient de wijze van berekening van de exploitatiebijdrage in die
situaties dienovereenkomstig te worden aangepast.Aan artikel 8 is een vierde lid toegevoegd, waarin is bepaald dat, indien de
in artikel 5, vierde en/of vijfde lid beschreven situatie toepassing heeft
verkregen, de wijze van berekening van de bijdrage wordt gehandhaafd, met
dien verstande dat de correctie van de inbrengwaarde is beperkt tot de
gronden, die bestemd zijn voor het treffen van voorzieningen en door de
exploitant aan de gemeente in eigendom worden afgestaan.III:Exploitatie op verzoek van exploitant9DE AANVRAAGNaast het door de gemeente zelf treffen van voorzieningen van openbaar nut
kan het voorkomen dat een particuliere exploitant de gemeente verzoekt tot
het treffen van voorzieningen. Vaak zullen dit dan incidentele op zichzelf
staande voorzieningen zijn, die specifiek betrekking hebben op de onroerende
zaak van één of enkele exploitanten.Gedacht moet hierbij bijvoorbeeld worden aan de situaties, waarin een
tuincentrum de gemeente verzoekt op basis van artikel 19 WRO mee te werken
aan de uitbreiding van de winkelruimte door middel van een wijziging van een
bestemmingsplan. In dergelijke gevallen kan het voorkomen, dat van
gemeentewege wordt gewezen op de noodzaak van uitbreiding van
parkeergelegenheid en bijvoorbeeld de aanleg van in- en uitvoegstrook vanaf
de openbare weg. Dergelijke voorzieningen kunnen onder de werking van
afdeling III van deze verordening worden gebracht.In het derde lid van dit artikel is de bepaling opgenomen, dat indien een
aanvraag om bouwvergunning (eventueel gecombineerd met een verzoek om
vrijstelling ex artikel 19 WRO) wordt ingediend, waarbij in geval van
verlenen van een vrijstelling c.q. bouwvergunning van gemeentewege
voorzieningen van openbaar nut moeten worden uitgevoerd, dit, voordat over
de bouwvergunning wordt beslist, aan de aanvrager bekend wordt gemaakt.De aanvrager zal daarbij een raming ontvangen van de door de gemeente te
maken kosten. Aan de hand van deze gegevens is aanvrager in staat
voorafgaand aan de beslissing over de bouwaanvraag een financiële afweging
te maken van de aan deze exploitatie verbonden kosten. De aanvrager wordt op
dat moment in staat gesteld alsnog een aanvraag in te dienen tot het aangaan
van een exploitatieovereenkomst.10BESLISSING OP AANVRAAGAangegeven is dat de medewerking tot het treffen van voorzieningen alleen
kan worden verleend door middel van het sluiten van een overeenkomst op
basis van artikel 7 van de verordening.Daarnaast is een viertal facultatieve gronden opgenomen, waaronder de
medewerking kan worden geweigerd. Tevens is een mogelijkheid tot aanhouding
van de aanvraag opgenomen in gevallen, waarin de procedure van de
vaststelling/goedkeuring van een onderliggend bestemmingsplan nog niet is
afgerond.Tenslotte is de bepaling opgenomen, dat, ingeval een aanvraag is ontvangen
voor een gebied waarvoor reeds een kostenverhaalbesluit is genomen door de
gemeenteraad, laatstgenoemd besluit aan de exploitant bekend wordt
gemaakt.Deze bekendmaking zal mede inhouden dat de gemeenteraad reeds eerder heeft
aangegeven, dat de onderhavige onroerende zaak wordt gebaat door het treffen
van voorzieningen van openbaar nut en het om die reden gerechtvaardigd is
dienaangaande kostenverhaal toe te passen. Derhalve zou ook zonder het
insturen van een aanvraag de gemeente reeds op eigen initiatief zijn gekomen
met een exploitatieovereenkomst.Een en ander betekent, dat de reeds voorgenomen aanbieding van een
ontwerpexploitatieovereenkomst direct kan plaatsvinden.IV:Relatie gronduitgifte en andere kostenverhaalinstrumenten11RELATIE BAATBELASTINGIn het eerste lid wordt uit een oogpunt van rechtszekerheid aangegeven, dat
in een te sluiten exploitatieovereenkomst de bepaling wordt opgenomen, dat
met betrekking tot de uitvoering van die werken geen aanvullend fiscaal
verhaal zal plaatsvinden. Een dergelijke bepaling is niet in strijd met de
Grondwet (i.c. privilegeverbod bij belastingen), omdat de wijze van
toerekening via exploitatieovereenkomst overeenstemt met de wijze van
toerekening bij een eventueel toe te passen fiscaal verhaal.Aan de ander kant is het uit een oogpunt van rechtszekerheid gewenst, dat,
indien de exploitant niet bereid is tot het aangaan van een
exploitatieovereenkomst, hem wordt medegedeeld, dat overeenkomstig het
eerder genomen kostenverhaalbesluit door de gemeenteraad over kan worden
gegaan tot het instellen van een baatbelasting.12RELATIE ANDERE OVEREENKOMSTENSteeds meer komt het voor, dat door de gemeente overeenkomsten worden
gesloten met meerdere marktpartijen tot samenwerking in een bepaald project.
Wij spreken dan van een publiek-private samenwerking (PPS).Dergelijke overeenkomsten omvatten, naast elementen van kostenverhaal van
voorzieningen van openbaar nut, vaak nog totaal andere elementen. Ter
voorkoming van onnodig complexe contracten worden deze elementen vaak alle
tezamen in één overeenkomst opgenomen.In dit artikel is bepaald, dat het sluiten van dergelijke overeenkomsten
geen bezwaar behoeft op te leveren, mits de vaststelling maar geschiedt op
basis van het gesteld in deze verordening.13RELATIE GEMEENTELIJKE BOUWVERORDENINGOp basis van dit artikel wordt aangegeven dat de wijze van toerekening van
de kosten van voorzieningen van openbaar nut, zoals opgenomen in deze
verordening, zoveel mogelijk zal worden toegepast bij de kostprijsberekening
bij gemeentelijke gronduitgifte. In beginsel is de methodiek van
“baattoerekening”, zoals beschreven in de artikel 5 en 6 van deze
verordening, te onderscheiden van de methodiek van berekening van de
gronduitgifteprijzen, indien wordt overgegaan tot gemeentelijke
grondexploitatie. Uit een oogpunt van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid is
het van uitermate groot belang, dat het verhaal van kosten via de
gemeentelijke gronduitgifte is afgestemd op het niveau van kostenverhaal via
toepassing van de Exploitatieverordening c.q. via baatbelasting. Dit
betekent niet dat de gronduitgifteprijs gelijk behoeft te zijn aan de
bruto-financiële bijdrage, zoals bepaald in artikel 8 van de verordening.
Laatstgenoemd prijs is, naast de hoogte van de kostprijs, afhankelijk van de
economische marktsituatie, aanwezige concurrentieverschillen etc.V:Overgangs- en slotbepalingen14UITVOERING VERORDENINGDe bevoegdheid tot het aangaan van een exploitatieovereenkomst, ongeacht of
dit geschiedt op initiatief van de gemeente of van de exploitant, berust in
beginsel bij de gemeenteraad. Via dit artikel wordt de mogelijkheid geboden
deze bevoegdheid over te dragen aan burgemeester en wethouders.Een uitzondering wordt daarbij gemaakt voor de vaststelling van het
kostenverhaalbesluit, zoals bedoeld in artikel 4 van de verordening. De
besluitvorming met betrekking tot de te voeren grond- en
kostenverhaalstrategie behoort bij uitstek toe aan het beleidsbepalend
orgaan i.c. de gemeenteraad. Daarnaast moet erop worden gewezen dat het kostenverhaalbesluit tevens de
functie vervult van het zogenaamd “bekostigingsbesluit” als voorwaarde voor
de invoering van een baatbelasting. De bevoegdheid tot vaststelling van het
bekostigingsbesluit is op grond van wettelijke bepalingen voorbehouden aan
de gemeenteraad.15OVERGANGSBEPALINGENDe overgangsbepaling in het eerste lid is bedoeld voor die situaties,
waarbij op het moment van inwerkingtreding van de Exploitatieverordening
reeds een aanvang is gemaakt met de uitvoering van voorzieningen van
openbaar nut. Artikel 4 gaat ervan uit dat het nemen van een
kostenverhaalbesluit moet plaatsvinden voordat met de aanleg van
voorzieningen van openbaar nut wordt aangevangen.Bepaald is dat de verordening ook van toepassing is in exploitatiegebieden,
waarin op de datum van inwerkingtreding de te treffen voorzieningen van
openbaar nut niet zijn voltooid, en voor welke gebieden geen
kostenverhaalbesluit zoals bedoeld in artikel 4 is genomen. Hetzelfde geldt
voor exploitatiegebieden, waarvoor geen kostenverhaalbesluit, maar, indien
de voorheen geldende exploitatieverordening daarin voorzag, een
afzonderlijke kostenbegroting (op grond van het in de voorheen geldende
verordening opgenomen overgangsrecht) is vastgesteld.De toepassing van de bepaling in het eerste lid zal bijvoorbeeld aan de orde
zijn in exploitatiegebieden ten behoeve waarvan vóór de datum van
inwerkingtreding van de verordening een bekostigingsbesluit (zoals bedoeld
in artikel 222 Gemeentewet) ten behoeve van een mogelijk in te stellen
baatbelasting is vastgesteld. Daarnaast voorziet de bepaling in het eerste
lid erin, dat de verordening ook kan worden toegepast voor in uitvoering
zijnde exploitatiegebieden, waarvoor ten tijde van de inwerkingtreding van
de verordening niet reed een bekostigingsbesluit was vastgesteld.Om in dergelijke situaties (bij het ontbreken van een kostenverhaalbesluit
of afzonderlijke kostenbegroting) toch te kunnen komen tot het aangaan van
een exploitatieovereenkomst, is bepaald dat de regels van deze verordening
op een zoveel mogelijk aan deze afwijking aangepaste wijze van toepassing
zijn. Hierbij geldt in ieder geval dat de hoogte van de in de overeenkomst
op te nemen bijdrage wordt bepaald op basis van een door de gemeenteraad
vast te stellen kostenbegroting., die voldoet aan de in artikel 5 gestelde
eisen. In navolging op het gestelde in artikel 4, eerste lid, dient ook de
vast te stellen kostenbegroting bekend te worden gemaakt, overeenkomstig
artikel 139 Gemeentewet.In het tweede lid is bepaald dat de exploitatieverordening, zoals deze gold
voor de inwerkingtreding van onderhavige verordening, van toepassing blijft
voor exploitatiegebieden, waarvoor eerder een kostenverhaalbesluit of,
voorzover (het overgangsrecht van) de voorheen geldende verordening daarin
voorzag, een afzonderlijke kostenbegroting is vastgesteld.Dit heeft tot gevolg dat op basis van dergelijke kostenverhaalbesluiten of
afzonderlijke kostenbegrotingen te sluiten overeenkomsten worden gebaseerd
op de bepalingen, als opgenomen in de voorheen geldende
exploitatieverordening. De duur van de toepassing is bepaald tot twee jaren
nadat de getroffen en/of te treffen voorzieningen van openbaar nut geheel
zijn voltooid. Deze termijn komt overeen met de termijn waarbinnen uiterlijk
tot een baatbelasting, zoals bedoeld in artikel 222 Gemeentewet, dient te
worden besloten.Ten aanzien van de datum van inwerkintreding van de onderhavige
Exploitatieverordening ontvangen aanvragen tot het verlenen van medewerking
aan het in exploitatie brengen van gronden, waarop niet voor de
inwerkingtreding is beslist, is voor de behandeling van de aanvraag de
exploitatieverordening, zoals deze gold voor de inwerkingtreding van de
onderhavige verordening, van toepassing. De duur van de toepassing is
bepaald totdat op de aanvraag is beslist. In het geval de beslissing leidt
tot het treffen van voorzieningen, is de duur van de toepassing bepaald tot
twee jaren nadat de te treffen voorzieningen geheel zijn voltooid. Ook in
dat geval geldt dat een op basis van een zodanige aanvraag te sluiten
overeenkomst wordt gebaseerd op de bepalingen, zoals opgenomen in de
voorheen geldende exploitatieverordening.Behoort bij raadsbesluit van 2 oktober 1997.BIJLAGE B BEHOREND BIJ GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2008, NR. 37Kostenverhaalbesluit bestemmingsplan Leidsche RijnDe raad der gemeente Utrecht,overwegende;dat de realisatie van bestemmingsplan Leidsche Rijn bij voorkeur geschiedt door
middel van minnelijke verwerving van de benodigde gronden op basis van de door
de gemeente gehanteerde uitgangspunten ten aanzien van prijsstelling en tempo,
op zodanige wijze dat de voorgenomen gefaseerde uitvoering van het
bestemmingsplan hierdoor niet wordt belemmerd;dat in daartoe aanleiding gevende situaties, waarin niet kan worden gekomen tot
een minnelijke verwerving en waarbij gebleken is van voldoende noodzaak en
urgentie om tijdig over de betreffende gronden te kunnen beschikken ter
uitvoering van het bestemmingsplan Leidsche Rijn, zal kunnen worden overgegaan
tot onteigening;dat de kosten in verban met de aanleg van voorzieningen van openbaar nut,
voortvloeiende uit de realisatie van voornoemd bestemmingsplan, naar
evenredigheid van verkregen profijt dienen te worden omgeslagen over die
onroerende zaken die als gevolg van deze voorzieningen worden gebaat;dat het verhaal van kosten van deze voorzieningen in voorkomende gevallen zal
plaatsvinden via uitgifte van de door de gemeente verworden gronden;dat, ingeval het roerende zaken betreft die in eigendom zijn van derden, die als
gevolg van het in het kader van voornoemd bestemmingsplan aan te leggen
voorzieningen worden gebaat, het noodzakelijk is te komen tot vaststelling van
het ten behoeve van het bestemmingsplan Leidsche Rijn te voeren
kostenverhaalbeleid, waarbij tevens een aanduiding wordt gegeven van het
exploitatiegebied en de mate waarin de kosten, verband houdende met de aanleg
van voorzieningen, zullen worden verhaald;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 oktober 1997gelet op artikel 222, tweede lid juncto artikel 139 van de Gemeentewet, alsmede
gelet op artikel 4 juncto artikel 14 van de Exploitatieverordening gemeente
Utrecht 1997 (Gemeenteblad van Utrecht 1997, nr, 20);BESLUIT:vast te stellen hetKOSTENVERHAALBESLUIT bestemmingsplan Leidsche Rijn.
Algemeen
het gebied waarbinnen de onroerende zaken zijn gelegen, die
worden gebaat als gevolg van de door of met medewerking van de
gemeente te treffen voorzieningen van openbaar nut ten behoeve
van het bestemmingsplan Leidsche Rijn, aan te duiden
overeenkomstig de bij dit besluit behorende en gewaarmerkte
kaart.
dat de voorzieningen, als bedoeld onder a. in ieder geval de
volgende werken omvatten:
het verwerven dan wel het beschikbaar stellen van de
ondergrond van de aan te leggen voorzieningen van
openbaar nut;
grondwerken, waaronder het ophogen en egaliseren ten
behoeve van de voorzieningen van openbaar nut;
de aanleg van rioleringen met inbegrip van bijbehorende
werken;
wegen, parkeerterreinen, pleinen en overige
verhardingen;
voet- en rijwielpaden, trottoirs, straatmeubilair;
openbare verlichting, brandkranen met de nodige
aansluitingen;
plantsoenen, speelvoorzieningen en andere
groenvoorzieningen;
waterhuishoudkundige voorzieningen met inbegrip van
drainagevoorzieningen;
bruggen, watergangen, waterpartijen en dergelijke;
overige rechtstreeks met de aanleg en inrichting van
deze voorzieningen verbandhoudende werken;
overige werken welke rechtstreeks voortvloeien uit een
juiste uitvoering van een verzorgd bestemmingsplan;
de aanleg van de 1. t/m 12. genoemde voorzieningen van
openbaar nut buiten het exploitatiegebied voorzover de
binnen het exploitatiegebied gelegen gronden door deze
voorzieningen worden gebaat.
Kostenverhaal via exploitatieovereenkomst
Het verhaal van kosten van de door of met medewerking van de
gemeente aan te leggen voorzieningen van openbaar nut, ingeval
het onroerende zaken betreft die in eigendom zijn van derden, in
voorkomende gevallen te doen plaatsvinden op basis van een
overeenkomst zoals bedoeld in artikel 7 van de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997, met de eigenaar of
rechthebbende van een onroerende zaak zoals opgenomen in het
onder artikel 1.a. genoemde exploitatiegebied.
Dat de kosten c.q. opbrengsten verband houdende met de aanleg
van de onder artikel 1.b. genoemde voorzieningen van openbaar
nut worden opgenomen in de door de gemeenteraad nog vast te
stellen gewaarmerkte kostenbegroting, zulks onder het voorbehoud
van eventuele latere herzieningen van voornoemde begroting,
overeenkomstig het gesteld in de artikelen 5 en 6 van de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997.
De opstelling, aanbieding en het mogelijk daaruit voortvloeiend
aangaan van de onder artikel 2.a. genoemde overeenkomst over te
dragen aan burgemeester en wethouders.
Dat van de aanbieding, alsmede van het mogelijk daaruit
voortvloeiend aangaan van de onder artikel 2.a. genoemde
overeenkomst aan de gemeenteraad mededeling wordt gedaan in haar
eerstvolgende vergadering.
Kostenverhaal via baatbelasting
Dat het verhaal van kosten van de door of met medewerking van de
gemeente aan te leggen voorzieningen van openbaar nut, indien
die kosten niet bij een overeenkomst aan de gemeente zijn of
worden voldaan, zal plaatsvinden via de heffing van een
baatbelasting, die zal worden opgelegd aan de genothebbende
krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van de onroerende
zaken, zoals opgenomen in het onder artikel 1.a. genoemd gebied.
De mate waarin de kosten van de onder artikel 1.b. genoemde
voorzieningen van openbaar nut via een baatbelasting zullen
worden verhaald, vast te stellen op 100% van de kosten zoals
opgenomen in de bij dit besluit behorende en gewaarmerkte
indicatieve kostenbegroting, zulks onder de bij de latere
baatbelastingverordening vast te stellen regels met betrekking
tot onder meer de definitieve omvang en verdeling van die kosten
naar rato van de verkregen of te verkrijgen baat over de in het
onder artikel 1.a. genoemd gebied gelegen onroerende zaken.
Bekendmaking besluit
De inhoud van dit besluit (dat kan worden aangehaald als: Kostenverhaalbesluit
bestemmingsplan Leidsche Rijn) bekend te maken overeenkomstig artikel 139
Gemeentewet.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad, gehouden op 27 november
1997.De secretaris, De burgemeester,Drs. A. Vermeulen Mr. I.W. OpsteltenBekendmaking is geschied op 3 december 1997.Het besluit is in werking getreden op 4 december 1997.Bijlagen: kaart van het exploitatiegebied (tekening nummer A 31.090) toelichting op het kostenverhaalbesluit.Toelichting, behorende bij het Kostenverhaalbesluit bestemmingsplan
Leidsche Rijn d.d. 27 november 19971.InleidingHet uitgangspunt voor de realisatie van bestemmingsplan Leidsche Rijn is het
voeren van actieve grond[politiek. Dit betekent, dat gestreefd wordt naar een
volledige verwerving van de benodigde gronden, die vervolgens bouwrijp worden
gemaakt en ten slotte worden uitgegeven aan derden. Steeds vaker ontstaan echter
particuliere initiatieven tot grondexploitatie. In een situatie waarin zowel
gemeentelijke als particuliere grondexploitatie plaatsvindt, is de gemeente
verantwoordelijk voor de aanleg van de benodigde infrastructurele werken, zoals
wegen, straten, riolering etc.De met de aanleg van deze werken verband houdende kosten worden in beginsel via
de uitgifteprijs van de grond doorberekend aan de toekomstige grondeigenaren.
Indien echter initiatieven worden ontplooid voor particuliere grondexploitatie
of onroerende zaken anderszins als gevolg van de door de gemeente aan te leggen
voorzieningen worden gebaat, is een dergelijke doorberekening niet
mogelijk.De noodzaak tot het eventueel moeten instellen van kostenverhaal ten aanzien van
particuliere eigendommen bij bouwgrondexploitatie manifesteert zich vaak pas
lopende de uitvoering van een bestemmingsplan. In een dergelijke situatie wordt
tussentijds duidelijke, dat de betreffende gronden niet kunnen worden verworven.
Op dat moment is het noodzakelijk dat kan worden beschikt over een adequaat
kostenverhaalinstrumentarium.De verwevenheid tussen de grondverwerving en de toepassing van kostenverhaal
brengt met zich mee, dat voorafgaand aan de uitvoering van de geplande
voorzieningen van openbaar nut, de strategie die toegepast zal worden bij de
uitvoering van het kostenverhaalbesluit, aan alle belanghebbenden kenbaar wordt
gemaakt. De vertaling van deze strategie vindt plaats door middel van een door
de gemeenteraad genomen kostenverhaalbesluit, zoals bedoeld in artikel 4 van de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997.Uitgangspunt binnen deze strategie zal blijven dat de gemeente de voorkeur
uitspreekt voor het verwerven en uitgeven van deze gronden. Mocht dit niet
lukken, dan zullen de particuliere exploitanten, die beschikken over een
onroerende zaak, die door deze voorzieningen wordt gebaat, in eerste instantie
een exploitatieovereenkomst voorgelegd krijgen, die is gebaseerd op de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997.indien men niet bereid zou zijn tot het aangaan van deze overeenkomst, dan is
aangegeven dat aanvullend kostenverhaal via een baatbelasting, zoals bedoeld in
artikel 222 Gemeentewet, kan worden ingesteld.De vaststelling van het kostenverhaalbesluit betekent eveneens, dat daarmee
wordt voldaan aan de eisen die overeenkomstig artikel 222, tweede lid,
Gemeentewet zijn gesteld aan het zgn. “bekostigingsbesluit”. Het
bekostigingsbesluit is in zijn werking beperkt tot het fiscaal kostenverhaal,
terwijl het kostenverhaalbesluit daarentegen betrekking heeft op zowel het
privaatrechtelijk als het fiscaal kostenverhaal.Het kostenverhaalbesluit beoogt door middel van het vooraf formuleren van de te
voeren kostenverhaalstrategie die rechtszekerheid te bieden, dat de eigenaren
van een onroerende zaak in het onder artikel 1.a. van het besluit aangeduide
gebied ervan uit kunnen gaan dat van hen een bijdrage wordt verland in de door
de gemeente te maken kosten van voorzieningen, zulks naar rato van de baat of
het profijt dat deze onroerende zaken van deze voorzieningen zullen hebben.De uiteindelijke vaststelling van het individuele profijt vindt plaats bij de
aanbieding van een exploitatieovereenkomst, dan wel via de eventuele latere
heffing van een baatbelasting.Algemeen2.Aanduiding exploitatiegebiedOnder artikel 1.a. van dit besluit wordt een aanduiding gegeven van het gebied,
waarin de onroerende zaken zijn gelegen die als gevolg van het treffen van
voorzieningen van het openbaar nut worden gebaat. Op de bij dit besluit
behorende kaart is dit gebied nader aangeduid.De gebiedaanduiding dienst als basis voor de vaststelling van het
exploitatiegebied ten behoeve van zowel de toepassing van de gemeentelijke
exploitatieverordening, als voor de toepassing van een eventueel later vast te
stellen baatbelastingverordening.De aangegeven gebiedaanduiding is van zodanige aard, dat op basis van de thans
bestaande uitgangspunten (zoals de aard en wijze van uitvoering van de onder
artikel 1.b. genoemde voorzieningen van openbaar nut) een betrouwbaar beeld kan
worden gegeven van het gebate gebied.Uit de gebedaanduiding kunnen geen rechten worden ontleend omtrent de
vaststelling van de individuele baat of het individuele profijt voor een
specifiek daarin opgenomen onroerende zaak. Het individuele profijt wordt bij
toepassing van de gemeentelijke exploitatieverordening, overeenkomstig de regels
zoals opgenomen in de artikelen 5 tot en met 8 van de Exploitatieverordening
gemeente Utrecht 1997.Het individuele profijt wordt bij de toepassing van het fiscaal kostenverhaal
bepaald op het moment van de oplegging van de baatbelastingaanslag,
overeenkomstig de heffingsgrondslag en het tarief, zoals opgenomen in een in dat
geval nog vast te stellen Verordening op de baatbelasting.3.Omschrijving voorzieningen van openbaar nutTer ondersteuning van de profijt- of baatdefinitie is onder artikel 1.b. een
globale omschrijving opgenomen van die werken, die in het kader van de
realisatie van het bestemmingsplan Leidsche Rijn zullen leiden tot baat voor de
onroerende zaken, zoals opgenomen onder artikel 1.a. Daarbij is gekozen voor een zodanig ruime omschrijving, dat eventuele
aanpassingen tijdens de (fasegewijze) uitvoering van deze werken zonder bezwaar
in het kostenverhaal kunnen worden betrokken.Kostenverhaal via exploitatieovereenkomst4.Primaat bij toepassing kostenverhaalOvereenkomstig het gestelde in artikel 4, vierde lid van de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997 ligt het primaat bij de uitvoering
van kostenverhaal in de toepassing van de gemeentelijke exploitatieverordening.
Het initiatief tot het aangaan van een exploitatieovereenkomst wordt daarbij
genomen door de gemeente. Het moment waarop tot een feitelijke aanbieding van
een exploitatieovereenkomst zal worden overgegaan, is afhankelijk van het tempo
van verwerving van gronden en de gefaseerde uitvoering van een bestemmingsplan.
In het kostenverhaalbesluit is bepaald, dat een dergelijke overeenkomst moet
voldoen aan de eisen, zoals neergelegd in artikel 7 van de
Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997.5.Omvang van het kostenverhaal bij toepassing
exploitatieverordeningOp grond van artikel 4, tweede lid, sub c. van de Exploitatieverordening
gemeente Utrecht 1997 kan de kostenbegroting, op basis waarvan de
exploitatiebijdrage wordt bepaald, op een later tijdstip worden vastgesteld. ook
voor een later vastgesteld begroting geldt dat deze op een eventueel later
tijdstip nog kan worden herzien.Gezien het gesteld in artikel 7, tweede lid van de Exploitatieverordening
gemeente Utrecht 1997 kan pas een exploitatieovereenkomst worden aangegaan nadat
de kostenbegroting is vastgesteld.6.Uitvoering exploitatieverordening door burgemeester en
wethoudersIn het kostenverhaalbesluit is om praktische redenen de bevoegdheid tot het
aanbieden en de eventueel daaruit voortvloeiende sluiting van een
exploitatieovereenkomst overgedragen aan burgemeester en wethouders,
overeenkomstig artikel 14 van de Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997.
Met name is hiervoor reden, omdat het tijdstip van aanbieding van een
overeenkomst door factoren als tempo van verwerving, fasering, uitvoering van
voorzieningen etc. wordt bepaald, waardoor het gewenst is snel te kunnen
inspelen op veranderende ontwikkelingen. Daarbij is bepaald dat van de
aanbieding én het sluiten van een exploitatieovereenkomst mededeling wordt
gedaan aan de gemeenteraad in haar eerstvolgende vergadering.Kostenverhaal via baatbelasting7.Relatie exploitatieovereenkomst en baatbelastingHet instrument van de baat belasting kan worden beschouwd als het sluitstuk in
het te voeren kostenverhaalbeleid. Pas als duidelijk is dat niet op minnelijke
basis tot overeenstemming kan worden gekomen omtrent de betaling van een
kostenverhaalbijdrage, is in voorkomende gevallen een baatbelasting
noodzakelijk. Juist om deze reden is het van belang dat de betrokken eigenaren
van een onroerende zaak vooraf over het te voeren kostenverhaalbeleid worden
geïnformeerd. Hierdoor zijn zij tijdig in staat rekening te houden met de
(financiële) van dit beleid.De instelling van een baatbelasting is derhalve alleen dan aan de orde, indien
niet op basis van een exploitatieovereenkomst tot overeenstemming wordt
gekomen.De definitie van het begrip “baat” is in de gemeentelijke exploitatieverordening
zodanig gekozen, dat deze overeenstemt met de begripsaanduiding ten behoeve van
de baatbelasting. Dit betekent onder meer dat de onder artikel 1.a. genoemde
gebiedsaanduiding eveneens geldt voor de toepassing van de baatbelasting.Deze afstemming van de baatdefinitie heeft tot gevolg dat het
kostenverhaalbesluit tevens de functie vervult van het in artikel 222, tweede
lid Gemeentewet genoemde “bekostigingsbesluit”. Het kostenverhaalbesluit voldoet
dan ook aan de inhoudelijke eisen die aan het bekostigingsbesluit worden
gesteld.8.Omvang kostenverhaal via baatbelastingDe vaststelling van de omvang van het kostenverhaal via een baatbelasting
geschiedt, in tegenstelling tot het kostenverhaal, via een
exploitatieverordening, niet op basis van een (gemiddelde) kostprijs van het te
exploiteren gebied. Het kostenverhaal vindt plaats door de kosten van de te
realiseren voorzieningen van openbaar nut naar rato van verkregen baat om te
slaan over de onroerende zaken zoals opgenomen in het onder artikel 1.a. genoemd
gebied. Voor de uitwerking van deze laatstgenoemde methode is het van belang,
dat op basis van de onder artikel 2.b. van het kostenverhaalbesluit genoemde
kostenbegroting wordt gekomen tot een kostenbegroting, bestemd voor de
toepassing van kostenverhaal via een baatbelasting. Evenals dat het geval is
voor de kostenbegroting bij toepassing van de exploitatieverordening, maakt ook
deze kostenbegroting onderdeel uit van het kostenverhaalbesluit. De Gemeentewet
biedt de mogelijkheid om het kostenverhaal door middel van een baatbelasting op
100% van de daarvoor in aanmerking komende kosten.Benadrukt moet worden dat het gaat om een indicatieve raming van de te verhalen
kosten. De uiteindelijke omvang van een baatbelasting zal worden gebaseerd op de
werkelijke kosten en/of ramingcijfers op het moment dat voldoende duidelijkheid
bestaat omtrent onder meer het tempo van fasering van uitvoering,
kostenstijgingen etc. Ook dient er rekening mee te worden gehouden dat de
uiteindelijke vaststelling van een baatbelasting plaatsvindt naar de situatie op
een nader te bepalen peildatum.De vaststelling van deze peildatum zal gevolgen hebben voor de uiteindelijke
hoogte van het kostenverhaal, zulks in verband met rentekosten etc. Aan de onder artikel 3.b. van het besluit genoemde indicatieve kostenbegroting
kunnen derhalve geen rechten worden ontleend met betrekkin g tot de
uiteindelijke definitieve omvang en verdeling van de via een baatbelasting te
verhalen kosten.Uitdrukkelijk wordt opgemerkt dat op grond van het bekostigingsbesluit geen
uitsluitsel kan worden gegeven over de verdeling van de kosten en de daarmee
verband houdende vatstelling van de hoogte van de belasting voor een individuele
onroerende zaak. Deze vaststelling zal, zoals reeds hiervoor is aangegeven,
plaatsvinden bij de vaststelling van de uiteindelijke verordening op de
baatbelasting.Hoewel er sprake is van verschillende berekeningswijzen, zijn de beide methoden
gericht op hetzelfde resultaat: het komen tot de vaststelling van kostenverhaal
naar rato van de baat die een onroerende zaak verkrijgt als gevolg van de van
gemeentewege aan te leggen voorzieningen van openbaar nut. Wordt de individuele
baat bij de toepassing van exploitatieverordening bepaald door de aanbieding van
een exploitatieovereenkomst, bij de toepassing van de baatbelasting geschiedt
dit door de vaststelling van een belastingverordening. het door middel van dit
besluit geïnitieerd kostenverhaalbeleid is erop gericht zo veel mogelijk te
komen tot een gelijk niveau van kostenverhaal tussen de beide methoden.Bekendmaking besluit9.BekendmakingDe besluitvorming omtrent de te voeren kostenverhaalstrategie heeft directe
gevolgen voor de genothebbende krachtens eigendom, bezit of beperkt recht van de
in het onder artikel 1.a. genoemde gebied liggende onroerende zaken. Op grond
van artikel 4, eerste lid van de Exploitatieverordening gemeente Utrecht 1997
wordt het kostenverhaalbesluit bekendgemaakt overeenkomstig artikel 139
Gemeentewet.De verplichting tot bekendmaking vloeit mede voort uit het gegeven, dat het
kostenverhaalbesluit tevens de functie van “bekostigingsbesluit”, zoals bedoeld
in artikel 222 Gemeentewet, vervult.Behoort bij besluit van de gemeenteraad van Utrecht d.d. 29 november 1997.