CVDR45895_1Verordening op het burgerinitiatiefnlregelingDiemen2018-10-30DiemenDiemer Nieuws, 23-12-2010Verordening op het burgerinitiatiefGemeentewet, artikel 149.gemeenteraadbestuur en recht2010-12-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2003-06-05OnbekendOnbekendburgerinitiatiefGeen.Geen.Verordening op het burgerinitiatiefOpmerkingen m.b.t. de regelingGeen.Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is
gebaseerd1.Gemeentewet, artikel 149.Regelgeving die op deze regeling is gebaseerd (gedelegeerde
regelgeving)Geen. Overzicht van in de tekst verwerkte wijzigingenDatuminwerkingtredingonbekend.05-06-2003Terugwerkende kracht t/m05-06-2003Betreftwijziging van artikel 3 lid 1 en artikel 6 lid 3nieuwe regelingDatum ondertekeningBron bekendmaking07-06-2007onbekend.24-04-2003Diemer Nieuws, 23-12-2010.Kenmerk voorstelnr. 07-33nr. 03-44Verordening op het burgerinitiatiefNr.: 03-44De raad van de gemeente Diemen;gezien het voorstel van het Seniorenconvent d.d. 2 april 2003;gelet op artikel 149 van de Gemeentewet;B E S L U I T:vast te stellen de navolgendeVerordening op het burgerinitiatief1In deze verordening wordt verstaan onder een burgerinitiatiefvoorstel: een
voorstel van een initiatiefgerechtigde een onderwerp op de agenda van de
vergadering van de raad te plaatsen.21.De raad plaatst een burgerinitiatiefvoorstel op de agenda van zijn
vergadering indien daartoe door een initiatiefgerechtigde een geldig
verzoek is ingediend.2.Ongeldig is het verzoek dat:
niet door ten minste 50 initiatiefgerechtigden wordt
ondersteund;
een onderwerp als bedoeld in artikel 4 bevat, of
niet voldoet aan de voorwaarden, gesteld in artikel 5.
31.Initiatiefgerechtigd zijn degenen die kiesgerechtigd zijn voor de
verkiezing van de leden van de gemeenteraad alsmede ingezetenen van de
gemeente die met uitzondering van hun leeftijd voldoen aan de vereisten
voor het kiesrecht voor de leden van de gemeenteraad.2.Voor de beoordeling of aan de vereisten voor initiatiefgerechtigdheid is
voldaan, is de toestand op de dag van indiening van het verzoek
bepalend.4Een burgerinitiatiefvoorstel houdt niet in:
een onderwerp dat niet behoort tot de bevoegdheid van de raad;
een vraag over het gemeentelijk beleid;
een klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene wet
bestuursrecht over een gedraging van het gemeentebestuur;
een bezwaar in de zin van hoofdstuk 7 van de Algemene wet
bestuursrecht tegen een besluit van het gemeentebestuur, of
een onderwerp waarover tijdens de raadsperiode waarin indiening van
het voorstel plaatsvindt door de raad een besluit is genomen.
51.Het verzoek ter plaatsing van een burgerinitiatiefvoorstel op de agenda
van de vergadering van de raad wordt schriftelijk ingediend bij de
griffier.2.Het verzoek bevat ten minste:
een nauwkeurige omschrijving van het
burgerinitiatiefvoorstel;
een toelichting op het burgerinitiatiefvoorstel;
de achternaam, de voornamen, het adres, de geboortedatum en de
handtekening van de verzoeker en zijn plaatsvervanger, en
een lijst met de voornamen, achternamen, adressen, geboortedata
en handtekeningen van de initiatiefgerechtigden die het verzoek
ondersteunen.
3.Voor de indiening van het verzoek wordt gebruik gemaakt van het in
bijlage 1 van deze verordening opgenomen model.61.De raad beslist in de eerstvolgende vergadering na de datum van
indiening van het verzoek of het verzoek voldoet aan de
geldigheidsvereisten als bedoeld in artikel 2, tweede lid, met dien
verstande dat ten minste twee weken is gelegen tussen de dag van
indiening van het verzoek en de dag van de vergadering waarin op het
verzoek wordt beslist.2.Indien de raad het verzoek afwijst wegens strijd met artikel 4, onder a,
kan de raad het voorstel doorzenden aan burgemeester en wethouders.3.Indien de raad het verzoek toewijst, dan agendeert hij het
burgerinitiatiefvoorstel voor de eerstvolgende informatieve vergadering
van de raad.4.De burgemeester nodigt de verzoeker schriftelijk uit voor de vergadering
waarvoor het burgerinitiatiefvoorstel is geagendeerd. De verzoeker of
zijn plaatsvervanger heeft tijdens deze vergadering de gelegenheid om
zijn burgerinitiatiefvoorstel mondeling nader toe te lichten.5.Zo spoedig mogelijk nadat de raad over het burgerinitiatiefvoorstel een
besluit heeft genomen wordt dit besluit op gebruikelijke wijze openbaar
bekend gemaakt.6.Tegelijkertijd met de bekendmaking wordt van het besluit mededeling
gedaan aan verzoeker.7De burgemeester brengt over elk jaar een verslag uit over de werking van het
recht van burgerinitiatief in de praktijk.8Deze verordening wordt een jaar na inwerkingtreding geëvalueerd.9
Deze verordening kan worden aangehaald als “Verordening op het
burgerinitiatief”.
Deze verordening treedt in werking na zes weken gerekend vanaf de
dag waarop deze is vastgesteld.
Aldus besloten door de raad voornoemd in zijn openbare vergadering van 24
april 2003.De griffier,De voorzitter,Artikelsgewijze toelichting1De term “burgerinitiatiefvoorstel” wordt gehanteerd voor de aanduiding van
het voorstel dat door een burger bij de gemeenteraad kan worden ingediend.
De modelverordening van de VNG kent twee alternatieve begripsomschrijvingen
ter nadere invulling van deze term. Zo kan worden geopteerd voor de
mogelijkheid dat de burger alleen een concreet voorstel kan aandragen of
ruimer: het aandragen van een onderwerp. In deze verordening is de ruime
begripsomschrijving van toepassing; het aandragen van een onderwerp. Te
denken valt hier aan de wens om over de problematiek in een bepaalde wijk in
de raad te discussiëren Overigens hebben burgers onder deze ruime
begripsomschrijving ook de vrijheid om een concreet voorstel in te
dienen.2Uit dit artikel volgt dat de gemeenteraad een burgerinitiatiefvoorstel op de
agenda van een raadsvergadering moet plaatsen indien er sprake is van een
geldig verzoek, ingediend door een initiatiefgerechtigde. De gemeenteraad
zal zich in dat geval dus in ieder geval moeten uitspreken over het
burgerinitiatiefvoorstel. Van een geldig verzoek is sprake als (a) het
verzoek door ten minste een bepaald aantal initiatiefgerechtigden wordt
ondersteund, (b) het onderwerp van het burgerinitiatiefvoorstel niet in
artikel 4 is uitgezonderd en (c) aan de in artikel 5 gestelde procedurele
voorwaarden wordt voldaan. In artikel 3 wordt nader omschreven wanneer een
persoon initiatiefgerechtigd is.Over het vereiste dat het verzoek door ten minste een bepaald aantal
initiatiefgerechtigden wordt ondersteund kan het volgende worden opgemerkt.
Het burgerinitiatief biedt burgers de mogelijkheid om invloed uit te oefenen
op de agenda van de gemeenteraad. Het is daarom een inbreuk op het
uitgangspunt dat de raad zijn eigen agenda vaststelt. Dit is alleen
gerechtvaardigd als het burgerinitiatiefvoorstel ook daadwerkelijk door een
bepaald gedeelte van de bevolking wordt gedragen. De omvang van de drempel
dient van dien aard te zijn dat zij - zonder verhinderend te zijn - toch een
zekere garantie biedt dat het desbetreffende verzoek gedragen wordt door een
gedeelte van de bevolking. Het schept daarbij duidelijkheid als in een
regeling met betrekking tot het burgerinitiatief niet wordt gesproken van
een percentage, maar van een absoluut minimum aantal initiatiefgerechtigden
die het verzoek ondersteunen. Na een duidelijke toe- of afname van het
aantal initiatiefgerechtigden,kan de raad dit aantal eenvoudig aanpassen.3Het ligt voor de hand het initiatiefrecht toe te kennen aan kiesgerechtigden
voor de gemeenteraadsverkiezingen, vanuit de gedachte dat het
burgerinitiatief een instrument is om burgers bij de besluitvorming van de
raad te betrekken en die te beïnvloeden. Wie kiesgerechtigd is, is
vastgelegd in de Kieswet. Om ook jongeren bij de gemeentelijke politiek te
betrekken is de leeftijdsgrens voor het initiatiefrecht verlaagd naar
zestien jaar. Voor de toetsing of aan de vereisten voor
initiatiefgerechtigdheid is voldaan, is het moment van indiening van het
verzoek het meest aangewezen. Het verzoek vindt immers formeel op dit moment
plaats. Om te kunnen onderzoeken of op dat moment wordt voldaan aan de
vereisten, zijn verschillende gegevens nodig. Welke dat zijn wordt geregeld
in artikel 5.4De beperkingen die dit artikel stelt aan de inhoud van een
burgerinitiatiefvoorstel vloeien vooral voort uit
doelmatigheidsoverwegingen. Het is bijvoorbeeld weinig efficiënt om de raad
te belasten met de beraadslaging over een onderwerp waarover de raad
uiteindelijk geen beslissende bevoegdheid heeft. Een ander argument voor
deze uitzondering is, dat de afstand tussen burger en bestuur alleen maar
zou worden vergroot als de burger na het doorlopen van de
burgerinitiatiefprocedure te horen krijgt dat de raad niets met het
burgerinitiatiefvoorstel kan doen, omdat hij er niet over gaat. Een vraag
over gemeentelijk beleid kan ook geen onderwerp van een burgerinitiatief
zijn. Voor dit soort vragen staan de burger andere wegen open, zoals het
spreekrecht in een commissie- of raadsvergadering of een spreekuur van een
wethouder. Uiteraard kan een burgerinitiatief wel een voorstel tot wijziging
van gemeentelijk beleid betreffen, onverminderd het gestelde in 4e.Ook moet voorkomen worden dat het burgerinitiatief andere procedures zoals
de bezwaar- of de klachtprocedure doorkruist. Met het oog is bepaald dat het
burgerinitiatiefvoorstel geen bezwaar tegen een genomen besluit of een
klacht over een gedraging van het gemeentebestuur kan inhouden. Hiervoor
heeft de burger andere wegen. Ten slotte is het evenmin de bedoeling dat
zaken die recent nog in de raad aan de orde zijn geweest opnieuw onderwerp
van bespreking worden als gevolg van een burgerinitiatief. Dit zou de
besluitvorming in de raad te zeer kunnen frustreren.5Aan het verzoek zal een aantal minimumvereisten gesteld moeten worden. Het
is uit praktische overwegingen zoals uniformiteit, overzichtelijkheid en
duidelijkheid raadzaam indiening van een burgerinitiatiefvoorstel plaats te
laten vinden door middel van een standaardformulier voor burgerinitiatieven.
Op dit formulier zal de verzoeker naast het voorstel plus toelichting, in
ieder geval zijn personalia en die van zijn plaatsvervanger moeten aangeven.
Ook de initiatiefgerechtigden die het verzoek ondersteunen zullen uiteraard
vermeld moeten worden. Om fraude met namen te voorkomen kan naar personalia
gevraagd worden als adressen en geboortedata. Met name dat laatste gegeven
kan niet aan openbare bronnen als telefoonboeken worden ontleend. Op grond
van deze gegevens kan de gemeente onderzoeken of het verzoek de steun van
voldoende daartoe gerechtigde personen heeft.6De burger moet erop kunnen vertrouwen dat de raad zijn verzoek spoedig
toetst aan de vereisten en een besluit neemt over de behandeling ervan.
Hierin voorziet het eerste lid. Het gaat erom een termijn te kiezen die niet
te lang is, maar ook niet zo kort dat ze onvoldoende is om het voorstel te
kunnen controleren. Verzoeken waarvoor de raad niet bevoegd is, kan de raad
doorzenden aan het college. Dat zal met name gebeuren als het college wel
bevoegd is. Met het vierde tot en met zesde lid worden vooral waarborgen
gecreëerd voor transparantie bij de afhandeling van een
burgerinitiatiefvoorstel door de raad. Op grond van het zesde lid wordt de
verzoeker altijd schriftelijk meegedeeld wat er met het ingediende voorstel
gebeurt. Dat kan dus een mededeling dat het verzoek wordt afgewezen of een
inhoudelijk besluit zijn. Wordt het verzoek tot plaatsing van het
burgerinitiatiefvoorstel door de raad afgewezen, dan is er sprake van een
besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht waartegen bezwaar en
beroep op de rechter openstaan. Besluit de raad het burgerinitiatiefvoorstel
te agenderen, dan is er sprake van een voorbereidingsbeslissing die niet
vatbaar is voor bezwaar of beroep (artikel 6:3 Awb). Afhankelijk van de
inhoud van de beslissing op het initiatiefvoorstel zelf, zal er sprake zijn
van een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht die vatbaar is
voor bezwaar en beroep. Zo zal bijvoorbeeld bezwaar en beroep openstaan
indien de raad naar aanleiding van het burgerinitiatiefvoorstel besluit een
subsidie toe te kennen voor een bepaald project. Een ander voorbeeld is het
besluit om een verordening op bepaalde punten aan te passen. Tegen een
dergelijk besluit staan geen bezwaar en beroep bij de rechter open (artikel
8:2 Awb).Er is voor gekozen in het midden te laten hoe de raad verder met het
burgerinitiatiefvoorstel omgaat. Er is niet bedoeld dat de raad altijd
plenair het voorstel inhoudelijk moet behandelen. Het ligt wel voor de hand
dat de volle raad beslist over het te volgen traject, maar een besluit over
een burgerinitiatiefvoorstel kan uiteraard ook in een raadscommissie
inhoudelijk worden voorbereid. Ook kan de raad van mening zijn dat nader
onderzoek moet worden gedaan.7Het is van belang dat burgers kennis kunnen nemen van de resultaten van dit
nieuwe recht van de burgerinitiatief. Het sluit ook aan op de zorgplicht van
de burgemeester zoals deze is vastgelegd in artikel 170 Gemeentewet. Op
grond van dit artikel ziet de burgemeester onder meer toe op de kwaliteit
van procedures op het vlak van burgerparticipatie. Door het opnemen van dit
artikel is verslaglegging verzekerd. Het is ter keuze aan de burgemeester om
het verslag al dan niet op te nemen in het burgerjaarverslag. Voor de inhoud
van het verslag kan worden gedacht aan getalsmatige gegevens (aantal
ingediende, aantal toegewezen en aantal afgewezen
burgerinitiatiefvoorstellen), alsmede aan een beknopt overzicht van de
inhoud van de burgerinitiatiefvoorstellen, de besluiten van de raad op de
burgerinitiatiefvoorstellen en de motivatie op grond waarvan de raad tot
deze besluiten is gekomen.Bijlage 1 : Verzoek burgerinitiatiefvoorstelOndergetekende verzoekt hierbij het volgende voorstel/onderwerp op de agenda van
de gemeenteraad te plaatsen:......................................................................................................................................…….......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................Toelichting op voorstel/onderwerp:.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................Naam:
.........................................................................................................................….....Eerste voornaam en verdere voorletters:
.........................................................................…Geboortedatum:
............................................................................................................…...Adres:
.............................................................................................................................…..Postcode: ................................... Woonplaats:
.........................................................….……Handtekening:Plaatsvervanger:Naam:
..........................................................................................................................…...…Eerste voornaam en verdere voorletters:
..............................................................................Geboortedatum:
............................................................................................................….....Adres:
.............................................................................................................................…....Postcode:...................................Woonplaats:...................................................................…..Handtekening:Het verzoek gaat vergezeld van een lijst met de namen, adressen, geboortedata en
handtekeningen van.............. initiatiefgerechtigden die het verzoek
ondersteunen.Toelichting voor de verzoekerIedereen die kiesgerechtigd is voor de verkiezing van de gemeenteraad en
inwoners van de gemeente van zestien en zeventien jaar die vanaf hun achttiende
jaar aan de gemeenteraadsverkiezingen zullen mogen deelnemen als ze dan nog in
de gemeente wonen, kan kunnen een verzoek doen om een voorstel/onderwerp op de
agenda van de raadsvergadering te plaatsen. Zij zijn initiatiefgerechtigd.Het zogenaamde burgerinitiatiefvoorstel moet worden ondersteund door ten minste
50 initiatiefgerechtigden. Hiervoor is een formulier vastgesteld. Het op het
formulier voor het verzoek opgenomen voorstel wordt in dezelfde bewoordingen
opgenomen boven aan het formulier met ondersteuningsverklaringen.Het burgerinitiatiefvoorstel mag niet inhouden:a. een onderwerp dat niet behoort tot de bevoegdheid van de
raad;b. een vraag over het gemeentelijk beleid;c. een klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene wet
bestuursrecht over een gedraging van het gemeentebestuur;d. een bezwaar in de zin van hoofdstuk 7 van de Algemene wet
bestuursrecht tegen een besluit van het gemeentebestuur, ofe. een onderwerp waarover tijdens de raadsperiode waarin indiening
van het voorstel plaatsvindt door de raad een besluit is genomen.Bijlage 2 : Ondersteuningsverklaringen
burgerinitiatiefvoorstelOndergetekenden verklaren hierbij het verzoek tot het plaatsen van het volgende
onderwerp/voorstel op de agenda van de gemeenteraad te ondersteunen:....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
(enz.)ToelichtingBoven aan de lijst dient het voorstel/onderwerp van het burgerinitiatief dat
wordt ondersteund te worden opgenomen in dezelfde bewoordingen als op het
verzoek tot indiening van een initiatiefvoorstel. Indien meer dan één vel nodig
is voor gegevens van ondersteuners van het burgerinitiatief dient boven aan elk
vel het voorstel/onderwerp te worden herhaald in dezelfde bewoordingen.Bevoegd tot ondersteuning van een burgerinitiatief zijn degenen die
kiesgerechtigd zijn voor de verkiezing van de gemeenteraad en inwoners van de
gemeente van zestien en zeventien jaar die vanaf hun achttiende jaar aan de
gemeenteraadsverkiezingen zullen mogen deelnemen als ze dan nog in de gemeente
wonen.