CVDR419733_1Notitie activerings- en afschrijvingsbeleid gemeente Ferwerderadiel 2010nlregelingFerwerderadiel2016-10-11FerwerderadielFerwerderadielGeen.Notitie activerings- en afschrijvingsbeleid gemeente Ferwerderadiel 2010Geen.gemeenteraadfinanciën en economie2009-12-22De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-01-012013-01-01nieuwe regeling8/57.09Geen.De “Notitie activerings- en afschrijvingsbeleid gemeente Ferwerderadiel 2006”, vastgesteld bij raadsbesluit van 14 december 2006, nr. 71, is ingetrokken.Notitie activerings- en afschrijvingsbeleid gemeente Ferwerderadiel 2010Notitie activerings-en afschrijvingsbeleid2010Gemeente FerwerderadielInhoudsopgave
Kapitaallasten in de begroting en rekening 14Inleiding 14Kapitaallasten in begroting 14Kapitaallasten in rekening 14Bijlage I 15Hoofdstuk 1. InleidingDe nota activabeleid is primair bedoeld als instrument ten behoeve
van de kaderstellende rol van de raad. Deze nota sluit aan bij de
Gemeentewet (artikel 212) en bij het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten (BBV).Waardering en afschrijving vaste
activa
Het college van B&W doet door middel van een nota activabeleid
voorstellen aan de raad met betrekking tot de wijze waarop vaste
activa worden gewaardeerd en afgeschreven.
De voorstellen bevatten in elk geval regels voor de
waarderingsgrondslag, de methode van afschrijven en een overzicht
van afschrijvingstermijnen.Om uitvoering te geven aan de financiële verordening is het
noodzakelijk om te komen tot een nota activabeleid voor de gemeente
Ferwerderadiel.De doelstelling van deze nota is het formuleren van beleid en
vastlegging van uniforme regels voor:
waardering van activa;
investeringen;
afschrijvingen;
kapitaallasten.Op deze manier kan er gekomen worden tot een duidelijk activabeleid
en een verbeterd inzicht in de financiële positie en de resultaten
van de gemeente Ferwerderadiel.Deze nota geeft een duidelijke en consistente gedragslijn voor de
toekomst weer.Hoofdstuk 2. Waardering2.1 InleidingDe eerste stap in het administratieve proces voor het beheer van
activa is de bepaling van de waarde die toegekend moet worden aan de
activa.Meer specifiek gaat het dan om de volgende aspecten:
activeren investeringen;
waarderingsgrondslag;
vaststelling financiële waarde;
ondergrens.Aan de hand van deze aspecten kunnen regels worden opgesteld op
basis waarvan nieuwe activa kunnen worden toegevoegd.2.2 Activeren investeringenIn het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat alle
vaste activa geactiveerd moeten worden voor het bedrag van de
investering (artikel 62 lid 1). Daarnaast is expliciet bepaald welke
investeringen wel en niet geactiveerd moeten worden (artikel 59).
Dit betreft de volgende investeringen:
investeringen met een economisch nut moeten worden geactiveerd;
kunstvoorwerpen met een cultuurhistorische waarde, deze mogen niet
geactiveerd worden;
investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
kunnen geactiveerd worden.Tevens biedt het BBV de mogelijkheid om in sommige gevallen te
kiezen om vaste activa wel of niet te activeren. Het gaat hierbij om
activa met de kosten voor onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald
actief en bijdrage activa in eigendom van derden.2.3 WaarderingsgrondslagenDe waardering van activa is van belang omdat het de basis vormt voor
het vaststellen van de financiële consequenties van activa, met name
door waardevermindering. Anders geformuleerd: de gekozen systematiek voor de waardering van
activa in het stelsel van baten en lasten is van invloed op de
exploitatie van de gemeente en daarmee op de financiële resultaten
die behaald worden.Hiervoor zijn in het BBV bepalingen opgenomen voor de waardering van
activa. Hiermee wordt enerzijds voorkomen dat organisaties met de
waardering van activa hun financiële resultaten kunnen beïnvloeden
en anderzijds wordt bereikt dat de financiële gegevens van
organisaties in de loop van de tijd vergelijkbaar blijven.De waarderingsgrondslag voor vaste activa wordt bepaald door de
aanschaffings- of vervaardigingprijs (artikel 63 BBV). Van activa
waarvan de bestemming verandert, wordt de actuele waarde van de
nieuwe bestemming in de toelichting op de balans opgenomen.2.4 Vaststelling financiële
waardeIn het BBV is bepaald (artikel 62) dat alle vaste activa worden
geactiveerd voor het bedrag van de investering. In lid 2 en 3 van artikel 62 worden echter uitzonderingen gemaakt,
namelijk:
bijdragen van derden die in directe relatie staan met een actief
mogen bij de waardering in mindering worden gebracht;
reserves mogen in mindering worden gebracht op investeringen in
openbare ruimte met een maatschappelijk nut.Genoemde uitzonderingen zijn optioneel, waardoor een tweetal
benaderingswijzen ontstaan, te weten de bruto-benadering en de
netto-benadering.Bruto-benaderingDe bruto-benadering houdt in dat de investering voor het
investeringsbedrag wordt geactiveerd. Een eventuele bijdrage van
derden (bijvoorbeeld een subsidie van het Rijk of een eenmalige
bijdrage) wordt daartegenover als bestemmingsreserve opgenomen. Netto-benaderingDe netto-benadering houdt in dat een eventuele bijdrage van derden
of een bestemmingsreserve (voor zover betrekking hebbend op een
investering in openbare ruimte met een maatschappelijk nut) in
mindering worden gebracht op de investering.In de gemeente Ferwerderadiel wordt de netto-benadering
gehanteerd.2.5 Afwaarderen activaHet eerste en tweede lid van artikel 65 BBV hebben betrekking op
waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Het is niet
voorzienbaar dat de waardevermindering zal ophouden te bestaan.
Gedacht kan worden aan nieuwe inzichten in de technische en/of de
economischelevensduur van activa of de aantasting van het vermogen van
deelnemingen.In het derde lid BBV (artikel 65) wordt voorgeschreven dat van een
actief dat buiten gebruik wordt gesteld, waarvan de restwaarde lager
is dan de boekwaarde, wordt afgeschreven tot de restwaarde.Bij een volledige buitengebruikstelling dient het actief uiteraard
te worden afgewaardeerd tot hetzij nul, hetzij tot de restwaarde,
indien die redelijkerwijs verwacht kan worden. Wanneer een actief
gedeeltelijk buiten gebruik wordt gesteld, dient het actief
proportioneel te worden afgewaardeerd.Duurzame waardevermindering van vaste activa word onafhankelijk van
het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.2.6 OndergrensUit oogpunt van efficiency is het raadzaam om een ondergrens voor
het activeren van vaste activa te hebben Deze ondergrens geldt
tevens voor die vaste activa waarbij de gemeente vrij is om te
kiezen tussen wel of niet activeren. Investeringen met een waarde
beneden de vast te stellen ondergrens worden niet geactiveerd. Zij worden in het jaar van investering geheel ten laste van de
exploitatie gebracht.Conform het vigerende beleid worden activa met een verkrijgingsprijs
van minder dan € 500,- niet geactiveerd. Hoofdstuk 3.
Investeringen3.1 DefinitieInvesteringen zijn uitgaven ter verwerving van een goed of ter
bereiking van een doel waaraan een nuttigheid kan worden toegekend
die langer duurt dan een jaar.In bedrijfseconomische termen wordt onder investeren verstaan het
beleggen van geld of het aanschaffen van duurzame productiemiddelen
met het oogmerk het verwerven van extra inkomsten of rendement. De
gemeente Ferwerderadiel doet eveneens uitgaven voor duurzame zaken:
aanleg van wegen, riolering, gebouwen, e.d. Het zijn zaken waarvan
de nuttigheid zich uitstrekt over een langere periode dan één
jaar.Niet alle uitgaven die op de balans tot uitdrukking worden gebracht
zijn te beschouwen als echte investeringen. Het verstrekken van een
geldlening is geen investering, maar wordt door boeking op de balans
verantwoord en daardoor behandeld als een investering.Er is sprake van een investering indien er wordt voldaan aan de
volgende algemene voorwaarden:
het betreft materiële, immateriële of financiële vaste activa, zie
3.2 soorten investeringen;
de levensduur/het nut van de aan te schaffen activa dient langer dan
1 jaar te zijn.In principe dient de uitgaaf, die met de investering gepaard gaat,
van enige omvang te zijn.Investeringen zijn relevant voor het bestuur en de besturing vanwege
de betekenis, die een investering heeft op grond van met name:
de (mogelijke) invloed op het voorzieningenniveau voor de
gemeenten;
de substantiële bedragen waar het meestentijds om handelt;
de lange termijn (de gevolgen voor de (meerjaren-)begroting);
de gevolgen voor het (kostendekkend) niveau van heffingen.3.2 Soorten investeringenInvesteringen worden verantwoord op de balans onder de post vaste
activa.Onder de vaste activa worden conform het BBV de volgende vaste
activa onderscheiden:
immateriële vaste activa;
materiële vaste activa;
financiële vaste activa.Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of
vervaardigingprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de
bijkomende kosten. De vervaardigings-prijs omvat de
aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de
overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden
toegerekend.Immateriële vaste activaOvereenkomstig het BBV worden onder de immateriële vaste activa
afzonderlijk opgenomen:
kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van
agio en disagio;
kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief.Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en
het saldo van agio en disagio(Dis)agio is het verschil tussen het bedrag waarvoor een lening
wordt aangegaan en het lagere bedrag dat aan de geldnemer wordt
uitgekeerd. In artikel 63 lid 7 van het BBV is bepaald dat alle
passiva – waaronder dus schulden – tegen nominale waarden moeten
worden gewaardeerd. Dat houdt in dat de lening voor het totaalbedrag
van de aangegane schuld moet worden opgenomen. Het verschil tussen
het schuldbedrag en het uitgekeerde bedrag, het (dis)agio, kan naar
keuze al dan niet worden geactiveerd. Indien het (dis)agio wordt
geactiveerd vindt afschrijving plaats conform artikel 64 lid 5.
Hierin is bepaald dat de afschrijvingsduur van de kosten verbonden
aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio,
maximaal gelijk is aan de looptijd van de lening. Daarbij zij
opgemerkt dat in de toelichting op het BBV wordt geadviseerd om de
kosten van het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en
disagio niet te activerenIn de gemeente Ferwerderadiel worden de kosten van het sluiten van
geldleningen en het saldo van agio en disagio, niet
geactiveerd.De kosten van onderzoek en
ontwikkelingDe kosten van onderzoek en ontwikkeling kunnen worden geactiveerd
indien (art 60 BBV):
het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen;
de technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien staat
vast;
het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut zal
genereren en
de uitgaven die aan het actief zijn toe te rekenen kunnen
betrouwbaar worden vastgesteld.Indien hieraan wordt voldaan mag de afschrijvingstermijn maximaal 5
jaar bedragen. Materiële vaste activaMet als uitgangspunt het BBV worden voor provincies en gemeenten
twee soorten materiële vaste activa onderscheiden (artikel 35), te
weten:
investeringen met een economisch nut (vergelijkbaar met het
bedrijfsleven, waarbij het meerjarig economisch nut meeweegt in de
activeringsgronden);
investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijke
nut.Investeringen met een economisch
nutInvesteringen met een economisch nut zijn alle investeringen die
kunnen bijdragen aan het genereren van middelen en/of die
verhandelbaar zijn (bijvoorbeeld gebouwen).Het gaat hierbij nadrukkelijk om de mogelijkheid middelen te
genereren. In het BBV is opgenomen dat activa met een meerjarig
economisch nut geactiveerd moeten worden. Ten aanzien van het activeren van investeringen met een economisch
nut vormen kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde een
uitzondering. Het gaat hier bijvoorbeeld om schilderijen van
beroemde schilders ineigendom, ongeacht de plek waar de schilderijen te bezichtigen zijn.
Deze worden niet geactiveerd.Investeringen in de openbare ruimte met een
maatschappelijk nutIn het BBV is bepaald dat investeringen in de openbare ruimte met
een maatschappelijk nut mogen worden geactiveerd. Het gaat om activa
die geen economisch, maar uitsluitend een maatschappelijk nut
hebben. Voorbeelden van dergelijke activa zijn wegen, bruggen en
openbaar groen.Hoofdstuk 4.
Afschrijvingen4.1 InleidingIn het vorige hoofdstuk is aangegeven welke investeringen (kunnen)
worden geactiveerd en welke niet. De lasten van de investeringen die
geactiveerd worden bestaan uit afschrijving en rente. In dit
hoofdstuk behandelen we de afschrijving.Een kenmerk voor vaste activa is dat ze hun nut over meerdere jaren
afstaan. De levensduur van vaste activa is echter niet oneindig.
Door technische slijtage of economische veroudering neemt de
gebruikswaarde af en daarmee de waarde in het economisch verkeer.
Het zichtbaar maken van deze waardevermindering van activa wordt
afschrijven genoemd. Bij het bepalen van de afschrijving dienteen aantal aspecten in ogenschouw genomen te worden, te weten de
levensduur en de wijze van afschrijving.Afschrijving is dan ook een boekhoudkundige weergave van de
waardevermin- dering van een kapitaalgoed wegens technische slijtage
en economische veroudering verstaan. De gebruiks- of levensduur
bepaalt de afschrijvingstermijn.4.2 Wettelijk kaderHet Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) kent geen regels voor
een sluitend systeem waaraan afschrijvingen moeten voldoen, wel zijn
kaders gesteld.De belangrijkste zijn:
de methoden volgens welke de afschrijvingen zijn berekend worden in
de toelichting op de balans uiteengezet. Ook wordt aangegeven welke
investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
worden geactiveerd en welke reserves hiervoor naar verwachting
beschikbaar zullen zijn (artikel 51);
afschrijvingen vindt plaats onafhankelijk van het resultaat van het
boekjaar. (artikel 64 lid 1);
slechts om gegronde redenen mag de afschrijvingswijze gewijzigd
worden. De reden en de financiële consequenties van de verandering
wordt in de toelichting op de balans uiteengezet. (artikel 64, lid
2);
op vaste activa met een beperkte gebruiksduur wordt jaarlijks
afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte
toekomstige gebruiksduur (artikel 64, lid 3);
op investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
kan extra op worden afgeschreven (artikel 64 lid 4);.
de afschrijvingstermijn voor kosten verbonden aan het sluiten van
geldleningen en het saldo van agio en disagio is gelijk aan de
looptijd van de lening (artikel 64 lid 5);
de afschrijvingstermijn van kosten van onderzoek en ontwikkeling is
ten hoogste 5 jaar (artikel 64 lid 6).
Indien er sprake is van duurzame waardevermindering of indien het
actief eerder buiten gebruik gesteld wordt, is het mogelijk om
resultaatafhankelijk extra af te schrijven (artikel 65 lid 1 en lid
3).4.3
LevensduurDe afschrijvingstermijn van een actief is afhankelijk van de
verwachte nuttigheids- oftewel gebruiksduur. De gebruiksduur van
duurzame productiemiddelen wordt bepaald door technische slijtage en
economische veroudering. De technische levensduur is de periode
waarin het technisch mogelijk is de investering te gebruiken. De economische levensduur is de periode waarin het actief naar
schatting economisch gezien gebruikt kan worden. Omdat de
economische levensduur gebaseerd is op een schatting zullen hiervoor
richtlijnen moeten worden opgesteld voor de diverse activa. Hierbij
moet rekening gehouden met de wettelijk voorgeschreven termijn voor
een aantal vaste activa. Dit zijn:
de afschrijvingstermijn voor kosten verbonden aan het sluiten van
geldleningen en het saldo van agio en disagio is gelijk aan de
looptijd van de lening;
de afschrijvingstermijn van kosten van onderzoek en ontwikkeling is
ten hoogste 5 jaar.Om te komen tot een uniform afschrijvingsbeleid is in bijlage 1 een
overzicht opgenomen waarin per activasoort de levensduur wordt
weergeven waarover wordt afgeschreven.4.4 Methoden van afschrijvingEr zijn verschillende methoden om op basis van de afschrijvingsduur
te komen tot de afschrijving per periode waarvan de lasten worden
toegerekend. De belangrijkste methoden zijn:
vast percentage van de aanschafwaarde (lineaire
afschrijvingsmethode);
vast percentage van de boekwaarde (degressief afschrijven);
jaarlijks gelijkblijvende rente- en afschrijvingslasten (annuïtaire
afschrijvings-methode).In de praktijk van de gemeente Ferwerderadiel wordt de lineaire
methode gebruikt.Lineaire afschrijvingsmethodeDe lineaire afschrijvingsmethode houdt in afschrijven op basis van
een vast percentage van de investering (minus eventuele restwaarde)
oftewel gedurende de levensduur van de investering.Daarbij is het bedrag van de investering gelijk aan de verkrijgings-
of vervaardigingsprijs. De afschrijvingslasten zijn jaarlijks
gelijk, terwijl de rente jaarlijks afneemt (is gerelateerd aan de
boekwaarde per 1 januari). Dit laatste betekent dat ook de
kapitaallasten (afschrijving + rente) jaarlijks een dalend verloop
laten zien.Annuïtaire afschrijvingsmethodeDe annuïtaire afschrijvingsmethode is erop gericht dat de
kapitaallasten (afschrijving + rente) jaarlijks gelijk zijn. Daarbij
neemt, in meerjarig perspectief, de afschrijvingscomponent toe en de
rentecomponent af.4.5 Extra afschrijvingIn het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is onderscheid
gemaakt tussen materiële vaste activa met een economisch nut en
materiële vaste activa met een maatschappelijk nut. Investeringen in
de openbare ruimte met een maatschappelijk nut worden bij voorkeur
niet geactiveerd. Indien het toch noodzakelijk geacht wordt
dergelijke investeringen te activeren, mag extra worden
afgeschreven. 4.6 RestwaardeDe restwaarde van een investering is van tevoren veelal moeilijk in
te schatten toch kan het gebeuren dat dit vooraf bekend is
(bijvoorbeeld tijdelijke noodlokalen). Op grond van het
voorzichtigheidsprincipe wordt er dan ook vanuit gegaan dat de
restwaarde nihil is tenzij expliciet bepaald Indien bij inruil van
een productiemiddel sprake is van een restwaarde levert dit in de
regel een boekwinst op. Overeenkomstig de wetgeving wordt de boekwinst ten gunste van de
exploitatie gebracht. Hierdoor wordt een inzichtelijk beeld
verschaft in de waardering van de vervangende investering.4.7 Afschrijving op grondenHet afschrijven op gronden neemt een bijzondere plaats in omdat
gronden duurzame goederen zijn die niet aan slijtage onderhevig
zijn. Er bestaat dan ook geen noodzaak tot afschrijven.4.8 ToerekeningsbeginselOp basis van het toerekeningbeginsel worden afschrijvingen ten laste
van de exploitatie gebracht. Het toerekeningbeginsel houdt in dat
gezocht wordt naar het juiste moment om kosten te verantwoorden in
de exploitatie. In het verlengde van het baten- en lastenstelsel betekent dit dat
kosten wordentoegerekend aan de periode waar ze betrekking op hebben. Voor activa betekent dit dat niet de gehele investeringslast in één
jaar tot uitdrukking worden gebracht maar dat gedurende de hele
periode dat de activa haar nut afgeven, de lasten tot uitdrukking
komen in de exploitatie. Door activa af te schrijven over de jaren waaraan zij haar nut
afstaat, wordt aan dit beginsel tegemoet gekomen.Hoofdstuk 5. Rente5.1 InleidingAls laatste component in het activabeleid wordt stilgestaan bij het
begrip rente in gaval van geactiveerde uitgaven. Aangezien de
rentelasten van de gemeentelijke organisatie worden verdeeld over
producten, zal voor de rentelasten een verdelingsmethodiek moeten
worden vastgesteld.Voor de toerekening van de rentelasten aan investeringen zijn in
principe een tweetal mogelijkheden te weten:
een vooraf bepaald vast percentage;
een omslag (het zogenaamde renteomslag percentage).
5.2 RenteomslagIn het geval van toepassing van een renteomslag percentage wordt
gebruik gemaakt van het jaarlijks door de gemeente vast te stellen
tarief voor de verdeling van de rentelasten. Op basis van de
rentelasten en de omvang van de activa wordt het percentage van de
renteomslag berekend.5.3 Vast percentageIn het geval van toepassing van het vast percentage wordt aan elke
investering deze rente toegerekend. In de gemeente Ferwerderadiel wordt voor de toerekening van de
rentelasten aan investeringen gebruik gemaakt van het renteomslag
percentage.Hoofdstuk 6. Kapitaallasten in de begroting en
rekening6.1 InleidingIn de uitgangspunten voor het opstellen van de gemeentelijke
financiële producten (begroting, tussentijdse rapportages en
jaarrekening) komt het beheer van activa in administratief opzicht
ook naar voren. Deze uitgangspunten zijn voor deze nota van
belang.De basis van deze uitgangspunten is opgenomen in het BBV. Deze zijn:
“De begroting, de meerjarenbegroting, de jaarrekening en de
toelichting geven volgens normen die in het maatschappelijk verkeer
als aanvaardbaar worden beschouwd, een zodanig inzicht dat een
verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en
over de baten en lasten.”(artikel 3 BBV).6.2 Kapitaallasten in begrotingOp begrotingsbasis wordt een raming gemaakt van de verwachte
kapitaallasten (rente en afschrijving) in het begrotingsjaar. Deze
raming bestaat uit een deel waarover zekerheid bestaat (activa die
reeds in bezit zijn) en een deel waarvan dit nog niet bekend is
(lopende en nieuwe investeringen). In het jaar van investering moet geen rentecomponent in de begroting
worden opgenomen omdat de rente wordt toegerekend naar de stand per
1 januari. De afschrijvingscomponent wordt in het jaar van
investering voor het gehele bedrag opgenomen.6.3 Kapitaallasten in rekeningOp realisatiebasis wordt op de volgende wijze met kapitaallasten om
gegaan. Voor bestaande investeringen wordt conform begroting de
gehele afschrijving en rente toegerekend. Voor investeringen die in
het rekeningjaar hebben plaatsgevonden zal de rente worden bepaald
op basis van de stand per 1 januari. De afschrijving start in het
jaar waarin de investering heeft plaatsgevonden.Bijlage IAfschrijvingstermijnenJarenGronden en terreinenGrond nietAanleg sportvelden 40Renovatie sportvelden 20BedrijfsgebouwenGebouwen (inclusief grond en eerste inrichting) 40Gymnastieklokalen en sporthallen 40Kleedaccommodaties 40Overige accommodaties sport 40Inrichtingskosten gymnastieklokalen en sporthallen 20Gymnastiekmateriaal 10Restauratiekosten torens en molens 25 (Houten) tijdelijke gebouwen 15Verbouwing en renovatie (indien levensduurverlengend) 20Dakbedekking 15Energiebesparende maatregelen 15Meubilair en stoffering 15
VervoermiddelenBrandblusvoertuigen 15Vrachtauto’s 10Bestelauto’s 10Tractoren 10Aanhangwagens 10Machines apparaten en installaties Bliksemafleiders 10Liftinstallaties 15Centrale verwarmingsinstallaties 15Telefooninstallaties 8Lichtdrukmachines 10Keukeninventaris 10Archiefsystemen 10Videoapparatuur 5Lichtinstallaties 15Geluidmeetapparatuur 10Verbindingsmiddelen brandweer 5Bluskleding / helmen brandweer 5Overige materialen brandweer 10Automatisering apparatuur (hardware) 3Automatisering systemen (software) 5Afrasteringen en ballenvangers 10Lichtinstallatie sportaccommodaties 25Materieel sector IIIZie lijst bijlage XI bij de begroting (overzicht materieel Sector
Grondgebied).Jaren Grond- weg- en waterbouwkundige werkenAanleg straten/wegen/pleinen 25Reconstructie, herinrichting 25Parkeervoorzieningen 10Straatverlichting 25Straatmeubilair 5Kunstwerken (bruggen, viaducten e.d. ) 25Vaarten 40Haven- en sluiswerken 25Beschoeiingen 10Overige voorzieningen Vijvers e.d. 10Aanleg parken, plantsoenen en tuinen (inclusief beplanting) 30Overige voorzieningen parken, plantsoenen e.d. 10Renovatie riolering (zie GRP) 60Bodemsaneringen 10Aanleg speelterreinen 20Speelwerktuigen 5Aanleg begraafplaatsen 40Overige voorzieningen begraafplaatsen 25Vorengenoemde opsomming is niet uitputtend. Voorts blijft het in
incidentele gevallen, bijvoorbeeld indien de werkelijke levensduur sterk
afwijkt, mogelijk af te wijken van de in deze bijlage genoemde
afschrijvingstermijnen.