CVDR41842_2Monumentenverordening gemeente HardenbergnlregelingHardenberg2018-12-21HardenbergGemeenteblad, 2012, nr. 5Monumentenverordening 2010art. 149 Gemeentewet, art. 12, 15 en 38 Monumentenwet 1988, art. 2.1 en 2.2 Wet algemene bepalingen omgevingsrechtgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2012-03-20De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2012-03-292018-12-22art. 11OnbekendGeenMonumentenverordening gemeente HardenbergDe raad van de gemeente Hardenberg;gezien het voorstel van het college van d.d. 17 augustus 2010 ;gelet op artikel 149 van de Gemeentewet, de artikelen 12, 15 en 38 van de
Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;besluit:vast te stellen de volgende Monumentenverordening gemeente Hardenberg1ALGEMEEN1begripsbepalingDeze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een overeenkomstig deze verordening als
beschermd gemeentelijk monument aangewezen:
onroerende zaak, die van algemeen belang is wegens zijn
schoonheid, betekenis voor de wetenschap of
cultuurhistorische waarde;
terrein dat van algemeen belang is wegens een daar
aanwezige zaak bedoeld onder 1;
alle onroerende zaken en terreinen, die van algemeen
belang zijn voor de gemeente wegens de aan die zaken en
terreinen verbonden geschiedkundige herinneringen.
gemeentelijke monumentenlijst: de lijst waarop zijn
geregistreerd de overeenkomstig deze verordening als
gemeentelijk monument aangewezen zaken of terreinen bedoeld in
onderdeel a;
beschermd monument: beschermd monument als bedoeld in artikel
1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
(Rijksmonument);
monumentencommissie: de op basis van art.15 Monumentenwet 1988
ingestelde commissie met als taak het college op verzoek of uit
eigen beweging te adviseren over de toepassing van de
Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
de verordening en het monumentenbeleid;
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1 van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Hardenberg
vergunning: een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, of 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.
2Het gebruik van het monumentBij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met de
gebruiksmogelijkheden van het aan te wijzen of aangewezen monument.3MonumentenwachtHet college betaalt de (jaarlijkse) abonnementskosten voor de stichting
Monumentenwacht Overijssel & Flevoland betreffende de gemeentelijke
monumenten die hiervoor zijn aangemeld en die niet in eigendom zijn van
een (semi)overheidsinstelling.2AANWIJZING GEMEENTELIJKE MONUMENTEN4De aanwijzing tot gemeentelijk monument
Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende,
een onroerende zaak aanwijzen als beschermd gemeentelijk
monument.
Voordat het college over de aanwijzing een besluit neemt, vraag
het college advies aan de monumentencommissie. In spoedeisende
gevallen kan het vragen van dit advies achterwege blijven.
Voordat het college een monument met een religieuze bestemming
dat uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de
uitoefening van de eredienst, als gemeentelijk monument
aanwijst, voert het college overleg met de eigenaar.
De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op
grond van artikel 3 van de Monumentenwet 1988 of dat is
aangewezen op grond van de monumentenverordening van de
provincie Overijssel.
Indien een belanghebbende een aanvraag indient kan door het
college een onafhankelijk en deskundig rapport worden verlangd
waarin een afweging van de criteria uit artikel 5 staat.
5Criteria
Bij de beoordeling van de beschermingswaardigheid van een object
worden de in dit artikel vermelde criteria gehanteerd.
Beschermingswaardig zijn:
alle onroerende zaken, die van algemeen belang zijn voor
de gemeente wegens hun schoonheid, hun betekenis voor de
wetenschap of hun cultuurhistorische waarde;
terreinen, die van algemeen belang zijn voor de gemeente
wegens daar aanwezige onroerende zaken als bedoeld onder
a;
alle onroerende zaken en terreinen, die van algemeen
belang zijn voor de gemeente wegens de aan die zaken en
terreinen verbonden geschiedkundige herinneringen.
Een object dient daarnaast te voldoen aan de volgende
criteria:
het casco (bouwkundige hoofdstructuur) verkeert in een
zodanige staat dat het object is te restaureren zonder
volledige afbraak;
de oorspronkelijke vorm of aanleg dient in de hoofdopzet
nog aanwezig te zijn, tenzij het een belangwekkende,
historisch gegroeide situatie betreft.
Een object dient daarnaast te voldoen aan een door het college
te bepalen aantal van de onderstaande criteria.
Stedebouwkundige
criteria:
het object is onderdeel van een belangrijk
stedebouwkundig/landschappelijk concept;
het object is onderdeel van een historisch gegroeid
stedebouwkundig/ landschappelijk gebied en is bepalend voor het
zichtbaar houden van deze situatie; er is een duidelijk verband
tussen gebouw en historische verkaveling;
het object is van belang met het oog op het zichtbaar houden van
het werk van een bekende stedebouwkundige of
landschapsarchitect;
het object heeft een zeldzaamheidswaarde qua aanleg, structuur
en relatie met de omgeving.
Architectuurhistorische criteria:
het object is een goed voorbeeld van een bepaalde stijl of
bouwtrant en valt op door specifieke stijlkenmerken, al dan niet
met plaatselijke variaties;
het object is, in opstand en plattegrond, van belang als
voorbeeld van een gebouw met een bepaalde (oorspronkelijke)
functie;
het object valt op door bijzonder gave verhoudingen en/of
bijzondere of zeldzame detaillering van het exterieur, zoals
bijvoorbeeld vormgeving, kleur en/of materiaalgebruik;
het object heeft een bijzonder of zeldzaam interieur of bevat
bijzondere of zeldzame onderdelen in het interieur;
het object is een goed voorbeeld van het werk van een architect
of kunstenaar en neemt een belangrijke plaats in binnen de
plaatselijke, regionale of landelijke
architectuurgeschiedenis;
het object is van belang vanwege een historische of vernieuwende
(pioniersfunctie) constructiewijze.
Cultuurhistorische criteria:
a het object is van belang vanwege een plaatselijk
geschiedkundig feit, een zichtbaar stuk geschiedenis van
bijvoorbeeld bekende bewoners, beroepen, bijzondere
activiteiten;
het object vertegenwoordigt een aspect van de religieuze,
militaire of waterstaatkundige geschiedenis;
het object is van belang vanwege zijn bestemming als uitdrukking
van een cultuur-, sociaal of economisch-historische
ontwikkeling;
het object is van belang vanwege zijn verschijningsvorm, die
verbonden is met een algemeenhistorische politieke of
geestelijke ontwikkeling.
6Termijn advies en aanwijzingsbesluit1.De monumentencommissie adviseert schriftelijk binnen acht weken na
de dag van verzending van het verzoek daartoe van het college.2.Het college beslist binnen twaalf weken na de dag van verzending van
het advies van de monumentencommissie, maar in ieder geval binnen
twintig weken na ontvangst van de aanvraag, op de aanvraag tot
aanwijzing.7Bekendmaking en mededelingDe aanwijzing als bedoeld in artikel 4, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.8Registratie op de gemeentelijke monumentenlijst1.Het college registreert het beschermde gemeentelijke monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.2.De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke aanduiding,
de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding, de
tenaamstelling en een beschrijving van het beschermde gemeentelijke
monument.3.De lijst ligt voor een ieder ter inzage.9Wijzigen van de aanwijzing1.Het college kan de aanwijzing ambtshalve of op aanvraag van een
belanghebbende wijzigen.2.Artikel 4, tweede en derde lid, alsmede artikel 6 en artikel 7 zijn
van overeenkomstige toepassing op de wijziging.3.Indien de wijziging naar het oordeel van het college van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing, als
bedoeld in lid 2, achterwege.4.De inhoud en de datum van de wijziging worden op de gemeentelijke
monumentenlijst aangetekend.10Intrekken van de aanwijzing1.Het college kan de aanwijzing intrekken.2.Artikel 4, tweede lid, artikel 6 en artikel 7 zijn van
overeenkomstige toepassing op de intrekking.3.De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien het monument
onherroepelijk is aangewezen op grond van artikel 3 van de
Monumentenwet 1988 of onherroepelijk als monument is aangewezen op
grond van een verordening van de provincie Overijssel.4.De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
aangetekend.3INSTANDHOUDING VAN GEMEENTELIJKE MONUMENEN11Instandhoudingbepaling1.Het is verboden een gemeentelijk monument te beschadigen of te
vernielen.2.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument af te breken, te verstoren, te
verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument te herstellen, te gebruiken of te
laten gebruiken op een dusdanige wijze, dat het wordt
ontsierd of in gevaar gebracht.
3.Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het tweede lid,
gelden niet indien het college nadere regels stelt met betrekking
tot de wijze waarop werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd.4.Geen vergunning is nodig voor:
gewoon onderhoud voor zover ook materiaalsoort en kleur niet
wijzigen, en bij een tuin, park of andere aanleg, de aanleg
niet wijzigt;
een activiteit die uitsluitend leidt tot inpandige
veranderingen van een onderdeel van het gemeentelijk
monument dat uit het oogpunt van monumentenzorg geen waarde
heeft.
5.Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een monument met een
religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld in het tweede
lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en voor zover het
een vergunning betreft, waarbij wezenlijke belangen van de
godsdienstuitoefening in het monument in het geding zijn.12De schriftelijke aanvraagEen aanvraag als bedoeld in artikel 4.2 Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning als bedoeld in artikel 11 en de daarbij te overleggen
gegevens en bescheiden worden in viervoud ingediend.13Termijnen advies1.Het bevoegd gezag zendt een afschrift van de ontvankelijke aanvraag
om vergunning voor een gemeentelijk monument aan de
monumentencommissie voor advies.2.Binnen vier weken na de datum van verzending van het afschrift
brengt de monumentencommissie schriftelijk advies uit aan het
college.14VoorschriftenHet bevoegd gezag kan in het belang van de bescherming van het monument
voorschriften verbinden aan een vergunning.15.WeigeringsgrondenDe vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument.16Intrekken van de vergunningDe vergunning kan door het bevoegd gezag worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van bescherming van het
monument zwaarder dient te wegen.
4BESCHERMDE MONUNUMENTEN (Rijksmonumenten)17Vergunning voor beschermd monument (Rijksmonument)1.Het bevoegd gezag zendt een afschrift van de ontvankelijke aanvraag
om vergunning voor een beschermd monument aan de
monumentencommissie.2.De monumentencommissie adviseert schriftelijk over de aanvraag
binnen acht weken na de datum van verzending van het afschrift.3.Artikel 12 is van overeenkomstige toepassing.5STRAFBEPALING EN HANDHAVING18strafbepalingDegene, die handelt in strijd met het derde lid van artikel 11 van deze
verordening, wordt gestraft met een geldboete van de tweede categorie of
een hechtenis van ten hoogste drie maanden.19toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn de personen die zijn aangewezen als
toezichthouders voor beschermde monumenten (rijksmonumenten).2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het college aan
te wijzen personen.20stilleggen werkzaamhedenDe ingevolge artikel 19 bedoelde personen zijn bevoegd de werkzaamheden
feitelijk stil te leggen indien deze worden uitgevoerd in strijd met
artikel 11 of in afwijking van de verleende vergunning.6SLOT- EN OVERGANGSBEPALINGEN21.Intrekken oude regelingDe Monumentenverordening gemeente Hardenberg 2002 (inwerkingtreding 17
juli 2002, laatste wijziging 1 september 2008) wordt ingetrokken.22.Overgangsrecht1.De op grond van de onder artikel 21 ingetrokken
Monumentenverordening gemeente Hardenberg 2002 aangewezen en
geregistreerde gemeentelijke monumenten, worden geacht aangewezen en
geregistreerd te zijn overeenkomstig de bepalingen van deze
verordening. Bepalingen met verwijzingen naar de
Monumentenverordening 2002 worden geacht te verwijzen naar de
Monumentenverordening 2010.2.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding
van deze verordening worden afgehandeld met inachtneming van de in
artikel 21 ingetrokken verordening.23.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op het tijdstip waarop de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht in werking treedt. Voordat deze
verordening in werking kan treden moet deze, op grond van artikel 139
van de Gemeentewet, echter wel worden bekendgemaakt.24.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als Monumentenverordening 2010.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergaderingvan de raad van de gemeente Hardenberg van 21 september 2010.De raad voornoemd,De voorzitter, De griffier.De huidige wijziging van de Monumentenverordening houdt verband met de
inwerkingtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Wabo), de Invoeringswet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Invoeringswet Wabo), het Besluit omgevingsrecht (hierna te noemen: Bor)
en de Regeling omgevingsrecht (hierna te noemen: Mor).Gezien de ingrijpendheid van de veranderingen en de mogelijkheid de
monumentenverordening ‘op te schonen’ is ervoor gekozen een integrale, nieuwe
verordening vast te stellen en niet voor een wijziging op de bestaande
verordening.MonumentenRijksmonumenten zijn door het rijk aangewezen monumenten. Het kader staat in de
Monumentenwet. Het Rijk verleent financiële mogelijkheden voor Rijksmonumenten.
Het bevoegd gezag verleent vergunningen voor wijzigingen aan deze monumenten en
is verantwoordelijk voor de handhaving. De term die in de Wabo staat voor
rijksmonument is ‘beschermd monument’. Deze term wordt in deze verordening
overgenomen.Gemeentelijke monumenten zijn door de gemeente aangewezen monumenten. Het kader
dient in een gemeentelijke verordening (Monumentenverordening) geregeld te zijn.
Overige verordeningen hoeven met betrekking tot gemeentelijke monumenten niet
gewijzigd te worden.Wet algemene bepalingen omgevingsrechtDe Wabo regelt de omgevingsvergunning die in de plaats komt van een reeks
vergunningen, ontheffingen of toestemmingen voor het realiseren van een fysiek
project. De meest bekende daarvan zijn:
de bouwvergunning;
de aanlegvergunning;
de sloopvergunning;
de monumentenvergunning;
de milieuvergunning;
de kapvergunning.
De Wabo beoogt tegemoet te komen aan het belang van een snelle dienstverlening.
Het bevorderen van de tijdige besluitvorming vormt hiervan een onderdeel.Eén aanvraag; één bevoegd gezag; één loketDe centrale gedachte bij de ontwikkeling van de Wabo is de “één loket gedachte”.
Dit houdt in dat de aanvrager vanaf invoering van de Wabo de mogelijkheid heeft
één omgevingsvergunning aan te vragen voor zijn project. De aanvrager geeft aan
op welke activiteiten (bouw, aanleg, sloop enz.) zijn aanvraag betrekking heeft.
Voor de Monumentenverordening betekent dit dat bijvoorbeeld de
omgevingsvergunning voor het bouwen en de omgevingsvergunning voor monumenten in
één verzoek worden aangevraagd. De omgevingsvergunning wordt vervolgens door één
bevoegd gezag beoordeeld en doorloopt één procedure. De beslissing op de
aanvraag kent ook één procedure vanrechtsbescherming. Vergunningen die betrekking hebben op niet plaatsgebonden
activiteiten of persoonsgebonden toestemming zoals een Drank- en
horecavergunning valt niet onder de Wabo.Bevoegd gezagHet bevoegd gezag voor de vergunningverlening is in de meeste gevallen het
college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project in
hoofdzaak zal worden verricht. Het bevoegd gezag is integraal verantwoordelijk
voor het te nemen besluit en is tevens belast met de bestuursrechtelijke
handhaving.In het Bor worden een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel gemaakt. Een
minister dan wel het college van gedeputeerde staten wordt in deze gevallen als
het bevoegde gezag aangewezen. Deze gevallen zijn aangewezen in artikel 3.3 van
de Wabo. Gedeputeerde staten van de provincie zijn bevoegd gezag indien het gaat
om de meer complexere categorieën inrichtingen. Deze zijn specifiek in bijlage I
van het Bor omschreven.ToestemmingstelselsEr bestaan verschillende methoden om de toestemmingstelsels (=vergunning en
ontheffing) te integreren in de omgevingsvergunning. De toestemmingstelsels die
altijd zien op plaatsgebonden activiteiten zijn volledig in de Wabo
geïntegreerd; de bestaande toestemmingstelsels in de betreffende wetten of
verordeningen vervallen. Het gaat om een procedurele integratie van de
verschillende toestemmingstelsels. De inhoudelijke beoordeling vindt
gecoördineerd plaats. Dit betekent dat de verschillende toetsingskaders niet
zijn geïntegreerd. Het toetsingskader van de Wabo bestaat derhalve uit een
optelling van de afzonderlijke toetsingskaders. Deze verschillende
toetsingskaders wegen allen even zwaar.De procedure in de WaboIn de Wabo is onderscheid gemaakt tussen de reguliere voorbereidingsprocedure en
de uitgebreide voorbereidingsprocedure. Slechts op een enkel punt is voor deze
beide procedures afgeweken van de reguliere- en de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure van de Awb.Wanneer voor een project meerdere toestemmingen uit de Wabo nodig zijn wordt
door de aanvrager één aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De
aanvrager kan er echter ook voor kiezen zijn project op te delen in
deelprojecten en voor elk van die deelprojecten een afzonderlijke
omgevingsvergunning aan te vragen. Het moet gaan om een onderdeel van het
project dat fysiek te scheiden is van de andere onderdelen van het totale
project. Ook wel de zogenaamde “onlosmakelijke verbondenheid”. Het criterium van
de onlosmakelijkheid is neergelegd in artikel 2.7 Wabo. Van
onlosmakelijke samenhang is sprake als de activiteiten zien op dezelfde
handeling. Het gaat dan om een activiteit die tegelijkertijd ook aangemerkt moet
worden als een andere activiteit als omschreven in de artikelen 2.1 en 2.2 van
de Wabo. Deze activiteiten overlappen elkaar en zijn niet te scheiden. Zij
vormen een en dezelfde handeling die binnen twee of meer
activiteitenomschrijvingen vallen. Vanwege de overlap in de
activiteitenomschrijvingen is het in deze gevallen niet mogelijk om de handeling
op te knippen in deelvergunningen.Een omgevingsvergunning voor een deelproject geeft de bevoegdheid het
deelproject ook daadwerkelijk al uit te voeren. Hieraan bestaat bijvoorbeeld
behoefte bij een project waarbij voor de nieuwbouw van woningen grond bouwrijp
gemaakt moet worden en/of enkele oude opstallen gesloopt moeten worden, wat door
verschillende partijen wordt uitgevoerd. De omgevingsvergunning voor het
bouwrijp maken en/of het slopen van opstallen kan aangevraagd worden en de
werkzaamheden kunnen na het verlenen van dit gedeelte van de omgevingsvergunning
ook starten. Vervolgens kan een omgevingsvergunning voor de bouw van de woningen
worden aangevraagd. Het gaat om verschillende besluiten waartegen een
afzonderlijke rechtsbeschermingsprocedure open staat.Daarnaast heeft de aanvrager de mogelijkheid om een gefaseerde
omgevingsbeschikking aan te vragen. Hij bepaalt zelf welke activiteit wordt
gefaseerd. De beoordeling in de eerste fase is erop gericht te onderzoeken of
één van de door de aanvrager voorgenomen activiteiten, bijvoorbeeld het
oprichten en in werking hebben van een inrichting, kan worden verricht en dus
een gerede kans heeft om een omgevingsvergunning te krijgen. Het betreft een
volledige toetsing. Tenuitvoerlegging van een omgevingsvergunning is pas
mogelijk nadat ook een omgevingsbeschikking tweede fase is verleend en een
volledige vergunning is verkregen. De tweede fase omgevingsbeschikking bevat de
noodzakelijke toestemmingen die niet in een eerste fase zijn vergund. Door
aanvraag van een omgevingsbeschikking eerste fase kan een financieel risico voor
de aanvrager worden beperkt. Hij hoeft in dit geval nog niet aan alle
indieningsvereisten te voldoen. Het rechtsgevolg van een eerste fase-beschikking
is dat bij de beoordeling van de gedetailleerde aanvraag voor de overige
activiteiten (de tweede faseaanvraag) niet meer getoetst wordt aan de criteria
van de eerste fase. De eerste fasebeschikking kan door het bevoegd gezag worden
ingetrokken, indien niet binnen twee jaar nadat deze beschikking is genomen een
aanvraag voor een tweede fase-beschikking is ingediend. Beide beschikkingen
treden tezamen in werking. Tegen beide beschikkingen staat rechtsbescherming op
grond van de Awb open.De Wabo en de MonumentenverordeningDe monumentenvergunning uit de Monumentenverordening integreert volledig in de
omgevingsvergunning, omdat het om plaatsgebonden activiteiten gaat. Daarom is in
artikel 2.2 van de Wabo bepaald dat het verboden is zonder een
omgevingsvergunning een krachtens een verordening aangewezen monument te slopen,
te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen of te herstellen, te
gebruiken of te laten gebruiken op een wijze waarop het wordt ontsierd of in
gevaar wordt gebracht. Een extra overweging voor het volledig integreren van de
monumentenvergunning in de omgevingsvergunning is dat de verlening van de
monumentenvergunning in de praktijk vaak samenliep met de verlening van de
bouwvergunning of de aanlegvergunning.De MonumentenverordeningHet inhoudelijke toetsingskader van de omgevingsvergunning inzake de
gemeentelijke monumenten is in de verordening bepaald.De verordening is opgesteld naar voorbeeld van de VNG model Erfgoedverordening.
In de model Erfgoedverordening is de mogelijkheid opgenomen om archeologische
terreinen te beschermen, vandaar de bredere term Erfgoed. In de vorige
monumentenverordening bestond de mogelijkheid om archeologische terreinen te
beschermen. Deze terreinen zijn niet aangewezen. De gemeenteraad heeft op 30
juni 2009 archeologiebeleid vastgesteld. Het is daarom en in het kader van
deregulering niet meer nodig archeologie (mogelijkheid aanwijzen terreinen) in
deze verordening op te nemen. Omdat alleen monumenten worden beschermd is
wederom voor de term Monumentenverordening en niet Erfgoedverordening
gekozen.Naast dat de verordening is opgesteld naar voorbeeld van een VNG model is tevens
aansluiting gezocht bij de vorige Monumentenverordening. Er zijn tekstuele
aanpassingen gemaakt naar aanleiding van de Wabo, tevens is er vernummerd.De term kerkelijk monument komt in deze verordening niet meer voor, de
uitwerking van deze term is wel opgenomen en gegarandeerd door opname van
artikel 4 lid 3 en artikel 11 lid 5.In artikel 11 lid 3 is een nieuwe mogelijkheid opgenomen om nadere regels voor
gemeentelijke monumenten te stellen. De mogelijkheid is gekoppeld aan het verbod
uit artikel 11 lid 1 en de vergunningplicht uit artikel 11 lid 2, het college
kan niet ‘zomaar’ regels stellen. Door het stellen van nadere regels hoeft in
bepaalde gevallen (kleine ingrepen zonder wijzigingen) geen vergunning meer te
worden aangevraagd. Dit kan in een aantal gevallen tot lagere burgerlijke en
bestuurlijke lasten leiden.De gemeentelijke monumentenlijst is samengesteld rond de eeuwwisseling, net voor
en net na de gemeentelijke herindeling. Er heeft een inventarisatie van alle
gebouwen en terreinen in de huidige gemeente Hardenberg plaatsgevonden en op
basis van deze inventarisatie zijn de gemeentelijke monumenten aangewezen. De
criteria uit artikel 5 zijn sinds 2002 in de Monumentenverordening opgenomen.
Deze criteria zijn het fundament van het gemeentelijke monumentenbeleid en zijn
van toepassing op de huidige gemeentelijke monumenten. Op grond van de huidige
inzichten is de gemeentelijke monumentenlijst volledig.Een nieuw artikel is artikel 4 lid 5. Dit artikel biedt het college de
mogelijkheid om een onafhankelijk en deskundig rapport te vragen waarin een
afweging van de criteria uit artikel 5 staan. Dit is een zogenaamde
waardestelling. Artikel 4 lid 5 is een zogenaamde ‘kan’ mogelijkheid, het
college hoeft het niet te vragen. Het artikel is opgenomen omdat er niet direct
de behoefte bestaat meer gemeentelijke monumenten aan te wijzen. Het artikel kan
een deel van de verantwoordelijkheid voor de aanvraag en de behandeling van de
aanvraag bij de aanvrager neerleggen, dit kan bijvoorbeeld wenselijk zijn indien
het duidelijk is dat niet aan de criteria wordt voldaan. Het college blijft de
vrijheid houden, binnen de kaders van de Monumentenverordening, om een
gemeentelijke monument aan te wijzen.Voor het overige is bij het opstellen van deze verordening rekening gehouden met
de 'Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving'.B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGHOOFDSTUK 1. ALGEMEENArtikel 1. BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met uitzondering
van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de omschrijving van een monument
in de Monumentenwet 1988. De cultuurhistorische waarde is volgens de Memorie van
Toelichting de aan een bouwwerk of gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het
beeld dat is ontstaan en het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis
van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt. Dit is een zo ruime omschrijving
dat het ook betrekking kan hebben op zaken en gebieden met een geschiedkundige
en/of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim te worden
uitgelegd. Het kan gaan om parken, tuinen en een perceel met een of meer bomen.
Het is niet vereist dat op het terrein ook een bouwkundig monument voorkomt om
over een gemeentelijk monument te kunnen spreken. Een 'zaak' is immers een veel
ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke monumenten is
overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om monumenten die (nog)
niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst omdat ze ‘te jong zijn’, al op de
gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de bescherming
vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal eenvoudig kunnen
worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de gemeentegrens en daarmee buiten
de werking van de verordening kunnen worden gebracht. Zaken die naar hun aard
roerend zijn, zoals een kerkorgel, kunnen wel de beschermde status krijgen, op
basis van de redengevende omschrijving.Het derde punt komt voort uit de aanwijzingsgeschiedenis van en het gemeentelijk
beleid ten aanzien van de gemeentelijke monumenten.Sub bDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst heeft geen
rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve handeling. Voorafgaand aan
de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing tot gemeentelijk monument die
rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker om de aanwijzing en de plaatsing op
de lijst uit elkaar te trekken. Zie ook de toelichting op artikel 4, lid 1, en
artikel 8.Sub cVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten bij de
begripsomschrijving uit de Wabo. De Wabo zelf verwijst weer naar de
Monumentenwet 1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als een onroerend
monument dat is ingeschreven in een ingevolge de Monumentenwet 1988 vastgesteld
register. Op de vergunningverlening voor rijksmonumenten zijn de bepalingen uit
de Wabo van toepassing.Sub dSinds de komst van de Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 kan elk bevoegd
orgaan in de gemeente (raad, college en burgemeester) zelf zijn commissies
instellen. De monumentencommissie is een commissie die adviseert aan het bevoegd
gezag. In de Monumentenverordening wordt door de raad bepaald dat een
monumentencommissie advies moet uitbrengen aan het bevoegd gezag. Dit vloeit
voort uit de Monumentenwet 1988. In artikel 15 van deze wet is bepaald dat de
gemeente in een verordening de inschakeling van een commissie moet regelen die
adviseert aan het bevoegd gezag over aanvragen om een omgevingsvergunning voor
een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder f van de Wabo. De
wetgever geeft hier dus aan dat het college in dit geval geen keuzevrijheid
heeft ten aanzien van het instellen van een commissie. Het instellen van de
monumentencommissie door het college moet door middel van een apart
collegebesluit.De taken van de monumentencommissie strekken zich uit over de
Monumentenverordening, de Monumentenwet 1988 en de Wabo. Door de
monumentencommissie in deze begripsomschrijving bevoegd te verklaren over de
toepassing van de Wabo te adviseren aan het bevoegd gezag, is voldaan aan het
vereiste, genoemd in artikel 15 van de Monumentenwet 1988.Sub eZoals ook in de algemene toelichting is aangegeven is de hoofdregel dat
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project zich in hoofdzaak
afspeelt het bevoegd gezag is. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar
de algemene toelichting behorend bij deze verordening.De overige begripsbepalingen zijn in hun definitie al ruim omschreven, zodat
deze geen nadere toelichting behoeven. Wat nog wel een nadere toelichting
behoeft is het bouwhistorisch onderzoek. Dit begrip is in vergelijking met de
vorige monumentenverordening geschrapt:
het bouwhistorisch onderzoek; deze rapportage maakt formeel niet langer
deel uit van de verordening (het oude artikel 4, waarin was bepaald dat
het college ten behoeve van de aanwijzing tot monument een
bouwhistorisch onderzoek kon laten verrichten). Bij de aanwijzing tot
monument kan de eigenaar/gebruiker echter niet gedwongen worden een
dergelijk onderzoek te verrichten, voornamelijk vanwege de kosten.
Daarnaast is dwang ook niet mogelijk wegens het ontbreken van de
mogelijkheid om binnen te kunnen treden puur in het geval dat een
dergelijk onderzoek gewenst is. Bij niet-woningen is dat wel mogelijk,
maar bij woningen is binnentreden gebonden aan het Huisvrederecht. De
strenge eisen die hieraan verbonden zijn, maken het niet mogelijk dat
voor slechts een bouwhistorisch onderzoek bij de aanwijzing tot monument
wordt binnengetreden. Dat is wezenlijk anders dan wanneer wordt
binnengetreden in het kader van toezicht op de naleving van de
verordening. Het ontbreken van de mogelijkheid om een bouwhistorisch
onderzoek bij de aanwijzing af te dwingen kan worden ondervangen nadat
een woning is aangewezen tot monument. De voorwaarden die de gemeente
betreffende de afhandeling van aanvragen om een beschikking (in casu de
monumentenvergunning) op grond van artikel 4:5 Awb kan stellen, bieden
voldoende houvast. Argument hierbij is dat inzicht in de
cultuurhistorische waarde van een gebouw bij de beoordeling van de
aanvraag tot wijziging van een monument van belang is. De gemeente
bepaalt dan dat (de uitkomst van) een bouwhistorisch onderzoek tot de
noodzakelijke gegevens behoort om tot een beoordeling van de aanvraag te
komen. Hierbij moet wel sprake zijn van evenredigheid wat betreft de
omvang van de wijziging van het monument in relatie tot de omvang van
het onderzoek en de daaraan verbonden kosten. Deze bepaling uit de Awb
maakt het daarmee niet noodzakelijk dat het laten verrichten van een
bouwhistorisch onderzoek in de verordening opgenomen wordt.Ook de nieuwe systematiek van de verordening, voortvloeiend uit het
dereguleringstraject en gebaseerd op het stellen van nadere regels,
maakt het gebruik van het historisch bouwonderzoek een te zwaar
instrument. Immers, de nadere regels in het derde lid van artikel 11
vragen om een vereenvoudigde aanpak bij lichte wijzigingen aan een
monument (het draait hier feitelijk om de gevolgen die de aanwijzing
heeft op reguliere onderhoudswerkzaamheden). Het zou noch proportioneel
noch evenredig zijn om bij een dergelijke vereenvoudigde aanpak een
bouwhistorisch onderzoek verplicht te stellen. Het niet langer verplicht
stellen doet echter niets af aan het intrinsieke belang van
bouwhistorisch onderzoek.
Artikel 2. Het gebruik van een monumentHet betreft hier vooral de gebruiksmogelijkheden die de eigenaar/gebruiker zelf
aan het object toekent. Deze gebruiksmogelijkheden slaan op de constructie en de
ligging van het object, maar ook het feitelijke gebruik van het object
zelf.Artikel 3. MonumentenwachtDe raad heeft op 24 juni 2008 besloten dit artikel in de Monumentenverordening
op te nemen. Het artikel is tekstueel aangepast omdat de gemeente een
aanmeldingsformulier nodig heeft om aan het artikel te kunnen voldoen. Een groot
deel van de gemeentelijke monumenteneigenaren maakt gebruik van de
mogelijkheid.HOOFDSTUK 2. AANWIJZING GEMEENTELIJKE MONUMENTENDe Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen op
toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft het college
van burgemeester en wethouders bevoegd gezag betreffende de aanwijzing van
gemeentelijke monumenten.Artikel 4. De aanwijzing tot gemeentelijk monumentLid 1De aanwijzing tot gemeentelijk monument en het plaatsen op de monumentenlijst
zijn twee zaken met verschillend rechtsgevolg. De aanwijzing heeft rechtsgevolg,
het daarna registreren op de gemeentelijke monumentenlijst is slechts een
administratieve handeling. Het besluit tot aanwijzing is een discretionaire
bevoegdheid van het college. Na afweging van alle betrokken belangen kan tot
aanwijzing worden besloten. De afweging van de belangen van de rechthebbende ten
opzichte van de te beschermen monumentale waarden moet uitdrukkelijk gemotiveerd
in het besluit naar voren komen (de redengeving). De aanwijzing geeft geen recht
op schadevergoeding. De aanwijzing verandert immers over het algemeen niets aan
het bestaande gebruik van het monument.Een aanwijzing heeft echter wel gevolgen voor de mogelijkheden wat betreft het
toekomstige gebruik van een monumentaal object. Immers, de monumentaal
aangewezen onderdelen mogen slechts met een vergunning (zie art. 11, tweede lid)
of slechts op grond van de nadere regels (zie art. 11, derde lid) worden
gewijzigd.Mogelijke afweging kan zijn om alleen de vanuit openbare ruimten zichtbare
bijzondere onderdelen tot monument aan te wijzen, zodat bijvoorbeeld voor
wijzigingen aan de achterkant en het interieur in dat geval geen
omgevingsvergunning voor monumenten is vereist maar bijvoorbeeld alleen een
omgevingsvergunning voor het bouwen.Lid 2Het college moet het advies inwinnen van de monumentencommissie als bedoeld
onder artikel 1, sub d. De verordening bindt het advies niet aan bepaalde
voorschriften over vorm en inhoud. Een regeling die de taak en werkwijze van de
monumentencommissie bepaalt, is daarvoor de aangewezen plaats.In de verordening is geen bepaling opgenomen dat voordat het college over een
aanwijzing een besluit neemt de aanvrager en andere belanghebbenden worden
gehoord. Dit is namelijk al geregeld in (de artikelen 4:8 en 4:9 van) de
Algemene wet bestuursrecht (Awb).Lid 3Dit lid is nodig ondanks het bepaalde in artikel 4:8 Awb dat belanghebbenden
zienswijzen naar voren kunnen brengen. Overleg is immers meer dan het naar voren
kunnen brengen van zienswijzen.Lid 4Monumenten die op grond van een aanwijzing door het Rijk of provincie al op een
monumentenlijst zijn geplaatst, komen niet voor aanwijzing als gemeentelijk
monument in aanmerking. De provincie Overijssel heeft geen eigen monumenten
aangewezen.Lid 5Het college kan een onafhankelijk en deskundig rapport verlangen waarin een
afweging van de criteria uit artikel 5 staan (waardestelling). Een rapport kan
bijvoorbeeld onder andere worden verlangd voor gevallen waarin duidelijk is dat
niet aan de criteria uit artikel 5 wordt voldaan.Artikel 5. CriteriaDe criteria uit de Monumentenverordening 2002 zijn overgenomen.Artikel 6. Termijnen advies en aanwijzingsbesluitIn dit artikel worden de termijnen genoemd waarbinnen de monumentencommissie
moet adviseren (lid 1) en het college een beslissing moet nemen (lid 2). Door de
besluitvorming aan een termijn te binden, weten betrokkenen en belanghebbenden
waar ze aan toe zijn. In het kader van de vermindering van administratieve
lasten dient goed nagedacht te worden over de specifieke invulling met
betrekking tot de duur van de termijnen. Over het algemeen geldt hoe korter de
termijnen zijn, des te minder zijn de administratieve lasten voor de
burger.Het bepaalde in lid 2 heeft tot gevolg dat, wanneer de monumentencommissie niet
tijdig adviseert, het college de volgende keuze kan maken: zonder advies een
beslissing nemen, of besluiten om een (te laat uitgebracht advies als bedoeld in
het eerste lid) toch in hun overwegingen te betrekken.De bepalingen uit de Algemene wet bestuursrecht zijn van toepassing indien er
geen besluit volgt.Artikel 7. Mededeling aanwijzingsbesluitDe ontvangst van de mededeling (zijnde een afschrift van de inschrijving) van
het college is voor alle aan het monumentale object verbonden zakelijk
gerechtigden van essentieel belang. De kenbaarheid van de aanwijzing tot
monumentaal object is ook te herleiden tot artikel 1, onder a, sub 1 juncto
artikel 1, onder b, sub 6 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen
onroerende zaken. Daarmee zijn de voorschriften uit deze wet ook van toepassing
op een aanwijzingsbesluit als bedoeld in artikel 7 van deze verordening.Dit artikel regelt overigens niet specifiek dat de aanwijzing wordt
bekendgemaakt aan de eigenaar en de aanvrager, omdat de Awb dat al bepaalt
(afdeling 3.6). Indien artikel 4:8 Awb is toegepast (horen van geadresseerde en
derdebelanghebbenden) dan dienen de betrokkenen op grond van het bepaalde in
artikel 3:43 Awb eveneens een mededeling te ontvangen.Artikel 8. Registratie op de gemeentelijke monumentenlijstDe registratie van de aanwijzing is een administratieve handeling (en geen
besluit). De bedoeling van de bij te houden monumentenlijst is om een ieder snel
inzicht te geven in welke zaken als gemeentelijk monument zijn aangewezen en de
redengeving daartoe. Wat betreft dit laatste aspect zij tevens verwezen naar de
toelichting bij artikel 4, eerste lid (aanwijzing).Artikel 9. Wijziging van de aanwijzingOp grond van dit artikel is het mogelijk om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten te wijzigen (lid 1). Hiervoor geldt dezelfde voorbereidingsprocedure
als voor de aanwijzing zelf (lid 2), tenzij de wijziging van ondergeschikte
betekenis is (lid 3). Wijzigingen van de aanwijzing worden doorgevoerd op de
gemeentelijke monumentenlijst (lid 4).Artikel 10. Intrekken van de aanwijzingDit artikel geeft de mogelijkheid om de aanwijzing van gemeentelijke monumenten
in te trekken (lid 1). Voor intrekking van de aanwijzing is het advies van de
monumentencommissie nodig. Monumenten op de gemeentelijke monumentenlijst
waarvan de aanwijzing is ingetrokken (omdat ze zijn gesloopt of anderszins
volledig teloor gegaan), worden door het college van de monumentenlijst
gehaald.HOOFDSTUK 3. INSTANDHOUDING VAN GEMEENTELIJKE MONUMENTENArtikel 11. InstandhoudingbepalingDe verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 11 vertoont gelijkenis met
artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de beschermde
monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het alleen over
gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de omgevingsvergunningaanvraag voor
gemeentelijke monumenten is van belang dat het verkrijgen van gegevens en
ontbrekende gegevens geregeld is in de Awb (artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en
4:15). In het kader van de Wabo dient de gemeente een aanvraag langs
elektronische weg mogelijk te maken. Een schriftelijke aanvraag wordt ingediend
met behulp van een door de Minister van VROM vastgesteld formulier.De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de indieningsvereisten voor
de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In paragraaf 5.2 van de Mor zijn
specifieke indieningsvereisten opgenomen voor activiteiten met betrekking tot
monumenten. De aard, de omvang en de locatie van de werkzaamheden bepalen welke
indieningsvereisten gelden. Het bevoegd gezag heeft niet de mogelijkheid van
deze indieningsvereisten af te wijken.In lid 3 van artikel 11 wordt de mogelijkheid geschapen voor het college om
nadere regels te stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van het verbod
uit het eerste lid en de vergunningplicht uit het tweede lid. De Wabo ziet
alleen op vergunningen en ontheffingen. Deze bepaling over het stellen van
nadere regels valt daarom buiten de Wabo. Het college blijft hiervoor het
bevoegde gezag. Het zal hierbij over het algemeen gaan om wijzigingen aan
gemeentelijke monumenten die niet van ingrijpende aard zijn. Voornamelijk het
reguliere onderhoud kan in vastomlijnde regels worden opgenomen, zodat burgers
niet voor relatief eenvoudige wijzigingen (bijvoorbeeld met betrekking tot
kleurstelling of het gebruik van identieke materialen) worden geconfronteerd met
een vergunningprocedure. In deze nadere regels kunnen dan expliciet die
situaties worden benoemd waarin de burger geen vergunning hoeft aan te vragen.
Indien echter duidelijk is wat het toetsingskader is voor grote (niet-reguliere)
wijzigingen aan een monument, kan ook dit toetsingskader in algemene regels
worden opgenomen, zodat burgers nog minder met administratieve lasten worden
geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen) kunnen de
uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het kader van de
monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de bouwkundige en monumentale
kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te staan. Voorts staat het voeren van
(voor)overleg centraal bij dit artikel, zodat maatwerk kan worden geleverd.
Praktisch gezien gaat een medewerker monumentenzorg van de gemeente, op locatie
en gezamenlijk met de initiatiefnemer, onderzoeken welke aanpassingen mogelijk
zijn aan de hand van de algemene regels, zodat de monumentale waarde van het
object niet of zo min mogelijk wordt aangetast.In lid 4 zijn bepalingen opgenomen wanneer geen vergunning nodig is. Ook
hierdoor zijn vele ingrepen niet vergunningsplichtig.Bij het gewone onderhoud gaat dan onder meer om:
het aanpassen van verrot kozijnhout,
schilderwerk in dezelfde kleur,
het vervangen van kapot, niet-historisch glas door dezelfde soort
glas,
het herstellen, vervangen of vernieuwen van hemelwaterafvoer in
hetzelfde materiaal,
het herstellen van ijzersmeedwerk,
het vervangen van delen van dakbedekking,
kleine aanpassingen aan een moderne winkelpui,
het partieel vervangen van dakpannen door pannen van dezelfde soort of
het opstoppen van rieten daken.
Bij gewoon onderhoud geldt dat de werkzaamheden het bestaande werk zoveel
mogelijk dienen te respecteren. Materiaalvervanging geschiedt daarom alleen in
dezelfde materiaalsoort en met dezelfde verschijningsvorm en detaillering.Voor tuinen en parken betekent het bovenstaande dat het herstel van de opbouw en
het profiel van paden met hetzelfde materiaal en het inboeten van beplanting met
dezelfde soort en cultivar vergunningvrij is. Het feit dat ook de cultivar niet
mag wijzigen, houdt in dat de variëteit van de beplanting gelijk dient te
blijven.Schilderwerk waarbij alle oudere afwerkingslagen worden verwijderd of
schilderwerk waarbij de kleurstelling of het verfsysteem wordt gewijzigd, valt
niet onder de vergunningvrije activiteiten. Het vervangen van historisch glas
door nieuw (isolatie) glas, zeker als de glasroeden en raamkozijnen worden
vervangen, is evenmin vergunningvrij gezien de materiaalvervanging waarvan
hierbij sprake is.De tweede categorie vergunningvrije actviteiten betreft die activiteiten die
uitsluitend leiden tot inpandige veranderingen met betrekking tot een onderdeel
van een beschermd monument dat uit het oogpunt van monumentenzorg geen waarde
heeft. In veel gevallen gaat het hierbij om onderdelen die ten tijde van de
aanwijzing als beschermd monument nog niet bestonden. Bij deze categorie
vergunningvrije actviteiten gaat het om het verwijderen van bouwonderdelen die
geen onderdeel uitmaken van het oorspronkelijk ontwerp en waarvan aangenomen kan
worden dat zij niet typerend of vernieuwend zijn voor de desbetreffende
bouwperiode en die niet van algemeen belang zijn vanwege hun schoonheid of hun
betekenis voor de wetenschap en nauwelijks of geen cultuurhistorische waarde
hebben. Te denken valt aan het verwijderen van hard- en zachtboard
betimmeringen, gipsplaten, scheidingswanden, een keuken- of badkamerinrichting
en verlaagde plafonds, die zijn aangebracht nadat het monument een beschermde
status heeft gekregen.In lid 5 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten teruggeplaatst. Is
er sprake van een vergunning voor het monument dan is overeenstemming tussen de
eigenaar en de vergunningverlener nodig. Overleg en overeenstemming betreffen de
wezenlijke belangen van de godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat
betekent dat voor bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling
dan ook niet geldt.Artikel 12. De schriftelijke aanvraagEen aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend.Bij een schriftelijke aanvraag worden maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en
de daarbij behorende bescheiden opgevraagd. In bepaalde gevallen kan hiervan op
grond van het derde lid worden afgeweken. Er moet dan sprake zijn van twee of
meer adviezen of verklaringen van geen bedenkingen.Artikel 13. Termijnen advies en vergunningverleningOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 11 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Echter indien er meerdere activiteiten
voor het project moeten worden uitgevoerd en voor één van de andere activiteiten
de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure op grond van de Wabo gevolgd
moet worden dan wordt voor het hele project de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt van de Wabo is dat altijd maar één
procedure geldt. Indien er sprake is van een samenloop van procedure geldt de
zwaarste procedure (de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure).Aangezien veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor gekozen om
deze hieronder nader toe te lichten. Voor de uitgebreide procedure gelden de
voorwaarden uit afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht.De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen van de
Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming.De reguliere voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan bij titel
4.1 van de Awb. De procedure vangt aan met een verplichte ontvangstbevestiging
van het indienen van een aanvraag. Het bevoegd gezag zendt de aanvrager nadat
het de aanvraag heeft ontvangen een bericht waarin het vermeldt dat zij bevoegd
gezag is, welke procedure zal worden doorlopen, de beslistermijn en de
beschikbare rechtsmiddelen en indien de reguliere procedure wordt gevolgd
vermeldt het bevoegd gezag tevens dat een beslissing van rechtswege is gegeven,
indien niet tijdig op de aanvraag is beslist. Indien de verstrekte gegevens en
bescheiden onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag, stelt het
bevoegd gezag de aanvrager in de gelegenheid de aanvraag binnen de door hem
gestelde termijn aan te vullen. Het bevoegd gezag geeft van de aanvraag met
vermelding van de ontvangstdatum kennis in een of meer dag-, nieuws- of
huis-aan-huisbladen of op een andere geschikte wijze. Het bevoegd gezag moet op
grond van artikel 3.9 Wabo binnen 8 weken een beslissing op de aanvraag nemen.
In deze periode moet het bevoegd orgaan eventuele belanghebbenden de
mogelijkheid geven om zienswijzen in te brengen (artikel 4:8 Awb).Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde lid,
Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de gelegenheid worden gesteld advies
uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan de
monumentencommissie.De monumentencommissie brengt binnen vier weken een advies uit. Binnen deze
termijn kan de monumentencommissie normaliter zijn taak naar behoren vervullen.
Het niet uitbrengen van een advies staat het nemen van een besluit niet in de
weg. Wordt het advies niet binnen de gestelde termijn gegeven dan kan het
bevoegd gezag de procedure vervolgen. Het bevoegd gezag dient altijd de termijn
van acht weken in acht te nemen. De termijn van acht weken kan met ten hoogste
zes weken worden verlengd. Het bevoegde gezag dient hiervan op dezelfde manier
mededeling te doen als van de kennisgeving van de aanvraag. Deze verlenging van
zes weken kan bedoeld zijn om de adviseur meer tijd te geven voor het uitbrengen
van een advies.Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en opengesteld voor het indienen van
bezwaar. Het besluit treedt in werking met ingang van de dag na haar
bekendmaking en wordt opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een
bezwaarschrift is verstreken. Een voorlopige voorziening bij de rechtbank schort
de inwerkingtreding verder op. Indien er wel bezwaar is ingediend maar geen
voorlopige voorziening is gevraagd of de voorlopige voorziening is afgewezen
treedt de vergunning in werking maar gebruikmaking van deze vergunning is dan op
eigen risico, immers de vergunning kan alsnog geweigerd of vernietigd
worden.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale beslistermijn
opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in dat de overschrijding
van de beslistermijn leidt tot een omgevingsvergunning van rechtswege. De
omgevingsvergunning wordt conform de aanvraag verleend. Men spreekt ook wel van
de fictieve vergunningverlening. De bepalingen uit paragraaf 4.1.3.3 van de Awb
zijn van toepassing verklaard, met uitzondering van artikel 4:20b, derde lid en
4:20f. De van rechtswege verleende vergunning treedt in werking met ingang van
de dag na de bekendmaking en wordt opgeschort totdat de termijn voor het
indienen van een bezwaarschrift is verstreken of indien bezwaar is gemaakt, op
dit bezwaar is beslist.Artikel 14. VoorschriftenEr kunnen voorschriften worden gegeven om het monument te beschermen.Artikel 15. WeigeringsgrondenDe omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van de
toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het kader van
dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van monumenten in het
geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het belang van de
monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen (bijvoorbeeld het economisch
belang). De tekst van het artikel geeft namelijk aan dat het belang van de
monumentenzorg zich niet tegen de vergunningverlening mag verzetten. Hierdoor
wordt de monumentenzorg centraal gesteld. De vergunning moet op grond van dit
artikel worden verleend in de gevallen dat het niet strijdig is met het belang
van de monumentenzorg.Artikel 16. Intrekken van de vergunningDit artikellid bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te trekken. De
bepaling onder b heeft de volgende achtergrond: als de omstandigheden bij de
vergunninghouder ten aanzien van het monument wijzigen, dan zou het zo kunnen
zijn dat als er een nieuwe belangenafweging zou kunnen plaatsvinden, de belangen
van het monument behoren voor te gaan. In dat geval moet het bevoegd gezag
mogelijkheden hebben om de vergunning in te trekken.HOOFDSTUK 4. BESCHERMDE MONUMENTENArtikel 17. Vergunning voor beschermd monumentLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning voor
beschermde monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en afdeling 3.4 van de
Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure is van toepassing. Hierin
verschilt de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten van de
omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten. Voor een vergunning als
bedoeld in artikel 11 dient namelijk de reguliere procedure gevolgd te worden.
Door de inwerkingtreding van de Wabo vindt er geen wijziging in de
voorbereidingsprocedure voor de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten
plaats. Door dit onderscheid in procedures is de beslistermijn voor beide
omgevingsvergunningen niet gelijk.De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Een ieder kan tegen een
ontwerpbesluit zienswijzen indienen. Het definitieve besluit moet binnen zes
maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Tegen het definitieve
besluit kan slechts door belanghebbenden beroep worden ingesteld.De Rijksdienst geeft alleen nog advies indien er sprake is van reconstructie,
sloop en herbestemming van een beschermd monument. Ter compensatie van het
wegvallen van het advies van de Rijksdienst zullen alle gemeenten vanaf 2009 een
monumentencommissie moeten hebben aangesteld, die onafhankelijk en deskundig is.
De gemeente Hardenberg voldoet hieraan. Indien het beschermd monument buiten de
bebouwde kom ligt, is het bevoegd gezag verplicht om een afschrift van de
aanvraag aan GS te zenden. GS kunnen de adviesbevoegdheid vervolgens naar eigen
inzicht invullen en al dan niet tot advisering overgaan. GS hebben aangegeven
vooralsnog adviezen te zullen uitbrengen.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de monumentencommissie bij de aanvragen
om een omgevingsvergunning voor beschermde monumenten wordt ingeschakeld.HOOFDSTUK 4. STRAFBEPALING EN HANDHAVINGArtikel 18. StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing op de
nadere voorschriften die het college kan stellen op grond van artikel 11, derde
lid. De strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke
monumenten is geregeld in de Wet economische delicten (Wed). Het handelen zonder
vereiste omgevingsvergunning of in strijd met de voorschriften daarvan wordt
aangemerkt als economisch delict. Het opnemen van een strafbepaling is
noodzakelijk om, indien alternatieve middelen niet afdoende zijn, handhaving te
kunnen afdwingen.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154, lid 1, van
de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op overtreding van
verordeningen straf te stellen, maar geen andere of zwaardere dan hechtenis van
ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie, al dan niet met
openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van het Wetboek van
Strafrecht zijn de geldboetecategorieën opgenomen. Het is de gemeente niet
toegestaan om een hogere geldboete op te nemen dan in genoemde categorieën.De strafbepaling is een voortzetting uit de vorige monumentenverordening.Artikel 19. ToezichthoudersIn dit artikel worden toezichthouders aangewezen..Het aanwijzen van
toezichthouders ingevolge het tweede lid kan door het college geschieden. Deze
aanwijzingsbevoegdheid staat los van de vergunningverlening en valt derhalve
buiten het bereik van de Wabo.De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de
Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de bestuursrechtelijke
handhaving van algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende
voorschriften. Toezichthouders worden in artikel 5:11 Awb omschreven als zijnde
personen, die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met het houden
van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk
voorschrift, zodat de aanwijzing van toezichthouders derhalve in de
Monumentenverordening kan plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat inhoudt dat
een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen voor zover dit
redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een
toezichthouder kan daarom niet te allen tijde gebruik maken van alle
bevoegdheden die in de Awb standaard aan toezichthouders worden toegekend.
Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden of het voor de vervulling van zijn
taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van het
voorschrift op de naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). Nadrukkelijk zij hier vermeld dat
het college op grond van dit artikel niet zelf opsporingsambtenaren aanwijst als
bedoeld in artikel 141 Strafvordering. Dat kan en hoeft het college ook niet te
doen aangezien artikel 142 lid 1 sub c Wetboek van Strafvordering regelt dat bij
verordening aangewezen toezichthouders ook opsporingsbevoegdheid toekomt. Deze
buitengewone opsporingsambtenaren hebben in de regel een opsporingsbevoegdheid
voor een beperkt aantal strafbare feiten.Artikel 20. Stilleggen werkzaamhedenIn dit artikel wordt aangegeven dat de werkzaamheden waarvoor geen toestemming
is verleend stilgelegd kunnen worden.HOOFDSTUK 6. SLOT EN OVERGANGSBEPALINGENArtikel 21. Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de oude Monumentenverordening, zodat niet
twee verordeningen van kracht zijn die hetzelfde onderwerp regelen. Het
uitdrukkelijk intrekken van een oude regeling mag niet achterwege worden gelaten
met een beroep op het beginsel dat een vroegere regeling ter zijde wordt gesteld
door een latere regeling.Artikel 22. OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd duidelijk welke
gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling gebaseerde
beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging van bestaande
rechten is daarom in deze verordening een overgangsbepaling opgenomen. De
bestaande rechten betreffen in dit geval de aanwijzing tot monument (artikel 4)
en de vergunningverlening (artikel 11).In het eerste lid worden de op grond van de oude verordening op de gemeentelijke
monumentenlijst voorkomende monumenten geacht te zijn aangewezen en
geregistreerd overeenkomstig deze nieuwe verordening. In het tweede lid is
geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten,
die zijn ingediend vóór het van kracht worden van deze verordening, worden
afgehandeld op grond van de oude verordening. Voor een bepaalde overgangsperiode
zullen er dus twee procedures gelden. Indien de verordening niet tijdig aan de
Wabo is aangepast, terwijl deze wet al wel in werking is getreden, zet de Wabo
de bepalingen uit de verordening aan de kant. De Wabo gaat namelijk voor op
lagere regelgeving. De bepalingen uit de verordening zijn van rechtswege
onverbindend. Bij een nieuwe aanvraag voor een vergunning gelden dan de
bepalingen uit de Wabo. Daarnaast is artikel 1.4 Invoeringswet Wabo van
toepassing. In dit artikel wordt onder andere de reeds verleende
monumentenvergunning gelijkgesteld met een omgevingsvergunning. In gevallen
waarin reeds een monumentenvergunning is verleend behoeft geen
omgevingsvergunning voor dit onderdeel te worden verleend.Artikel 23. InwerkingtredingDe inwerkingtreding van deze verordening en het vervallen van de oude
verordening is gekoppeld aan de datum van inwerkingtreding van de Wabo.
Bekendmaking van deze verordening moet op grond van artikel 142 van de
Gemeentewet plaatsvinden tenminste acht dagen voor inwerkingtreding.Artikel 24. CiteertitelDit artikel noemt de naam van de verordening.