CVDR410165_1Afstemmingsverordening ParticipatiewetnlregelingDen Helder2016-01-18Den HelderStadsnieuws 17 januari 2016, nr.2Afstemmingsverordening ParticipatiewetArtikel 147, eerste en derde lid en artikel 108, tweede lid GemeentewetArtikel 8 eerste lid en artikel 18 tweede lid Participatiewetgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2015-12-14De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-01-182015-01-012016-01-18Nieuwe wijzigingRB15.0117GeenVerordening vervangt de Afstemmingsverordening WWB 2013, door de raad laatstelijk vastgesteld in zijn vergadering van 11 dcember 2012Afstemmingsverordening Participatiewet1Algemene bepalingen1Begripsomschrijving1.Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en niet nader
worden omschreven hebbendezelfde betekenis als in de Participatiewet
en de Algemene wet bestuursrecht.2.In deze verordening wordt verstaan onder:
het college : het college van burgemeester en wethouders van
Den Helder;
de wet : de Participatiewet;
bijstand : de algemene en bijzondere bijstand als bedoeld in
artikel 5 onderdeel b en d, van de wet;
de bijstandsnorm : de bijstandsnorm zoals gedefinieerd in
artikel 5 onder c van de wet;
afstemming : het verlagen van de bijstand op grond van
artikel 18 tweede lid van de wet;
participatie- instrumenten : instrumenten die het college
ter beschikking heeft voor het bieden vanondersteuning als
bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de
wet;
participatietraject : een plan, bestaande uit een geheel van
participatie-instrumenten, dat tot doel heeft om binnen een
bepaald tijdsbestek te komen tot arbeidsinschakeling of
zelfstandige maatschappelijke participatie;
zoekperiode : de periode van vier weken na de melding,
waarin de belanghebbende aantoonbare inspanningen heeft
gepleegd om werk te vinden of terug te keren naar
school;
geüniformeerde : verplichtingen welke opgenomen zijn in
artikel 18, vierde lid, van de wet verplichtingen
2Het toepassen van een verlaging1.In overeenstemming met deze verordening wordt de bijstand verlaagd
indien de belanghebbende:
niet of onvoldoende de verplichtingen voortvloeiende uit de
wet nakomt;
blijk heeft gegeven van een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan.
2.De verlaging wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de belanghebbende en
kan daarom afwijken van de in deze verordening genormeerde
verlagingen.2Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling3Duur verlagingBij het niet of onvoldoende nakomen van de verplichtingen als bedoeld in
artikel 18, vierde lid, van deParticipatiewet, bedraagt de verlaging
100% van de bijstandsnorm gedurende één maand. 4Verrekening verlaging1.Het bedrag van de verlaging wordt verrekend over één maand, indien
belanghebbende de volgende verplichtingen niet of onvoldoende is
nagekomen:
het aanvaarden of het behouden van algemeen geaccepteerde
arbeid (artikel 4, onderdeel a, van de wet);
bereid zijn om te verhuizen, indien het college is gebleken
dat er geen andere mogelijkheid is voor het naar vermogen
verkrijgen, het aanvaarden of het behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid, en de belanghebbende een
arbeidsovereenkomst met een duur van tenminste een jaar en
netto beloning die ten minste gelijk is aan de voor de
belanghebbende geldende bijstandsnorm, kan aangaan (artikel
18, vierde lid, onderdeel e, van de wet).
2.Het bedrag van de verlaging wordt verrekend in gelijke delen over
drie maanden, indien belanghebbende de volgende verplichtingen niet
of onvoldoende is nagekomen:
het uitvoering geven aan de door het college opgelegde
verplichting om ingeschreven te staan bij een uitzendbureau
(artikel 18, vierde lid, onderdeel b, van de wet);
het naar vermogen verkrijgen van algemeen geaccepteerde
arbeid in een andere dan de gemeente van inwoning, alvorens
naar die gemeente te verhuizen (artikel 18, vierde lid,
onderdeel c, van de wet);
bereid zijn om te reizen over een afstand met een totale
reisduur van 3 uur per dag, indien dat noodzakelijk is voor
het naar vermogen verkrijgen, het aanvaarden of het behouden
van algemeen geaccepteerde arbeid (artikel 18, vierde lid,
onderdeel d, van de wet);
het verkrijgen en behouden van kennis en vaardigheden,
noodzakelijk voor het naar vermogen verkrijgen, het
aanvaarden of het behouden van algemeen geaccepteerde arbeid
(artikel 18, vierde lid, onderdeel f, van de wet);
het naar vermogen verkrijgen, het aanvaarden of het behouden
van algemeen geaccepteerde arbeid niet belemmeren door
kleding, gebrek aan persoonlijke verzorging of gedrag
(artikel 18, vierde lid, onderdeel g, van de wet);
het gebruik maken van door het college aangeboden
voorzieningen, waaronder begrepen sociale activering,
gericht op arbeidsinschakeling en mee te werken aan
onderzoek naar zijn of haar mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling (artikel 18, vierde lid, onderdeel h,
van de wet).
3.Op grond van bijzondere omstandigheden kan afgeweken worden van de
bepaling van lid 1 en kan het bedrag van de verlaging verrekend
worden in gelijke delen over drie maanden.5Recidive geüniformeerde verplichtingen1.Wanneer binnen twaalf maanden na de eerste als verwijtbaar
aangemerkte gedraging voor een tweede maal de verplichtingen als
bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet niet of
onvoldoende worden nagekomen, bedraagt de verlaging 100% van de
bijstandsnorm gedurende twee maanden.2.Het bedrag van de verlaging wordt verrekend over twee maanden.6Verzoek om herzieningEen verzoek om herziening van de verlaging welke is opgelegd op grond
van artikel 18, vijfde, zesde, zevende of achtste lid, van de
Participatie kan uitsluitend schriftelijk worden ingediend. 3Niet nakomen van de overige verplichtingen7Indeling in categorieënVoor de bepaling van de hoogte van de verlagingen bij schending van
verplichtingen die niet opgenomen zijn in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, wordt, onverminderd het bepaalde in artikel 2, tweede
lid, een categorie-indeling gehanteerd op basis van de verwijtbare
gedraging. 8Eerste categorie1.
het niet of onvoldoende nakomen van een verplichting als
bedoeld in artikel 55 van de wet;
het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet
tijdig laten verlengen van de registratie;
het zonder afbericht geen gehoor geven aan een schriftelijke
uitnodiging in verband met een gesprek over participatie(mogelijkheden).
2.Het percentage van de standaard verlaging bedraagt 15% van de
bijstandsnorm.9Tweede categorie1.
gedurende de zoekperiode onvoldoende activiteiten of
inspanningen plegen om algemeen geaccepteerde arbeid te
vinden;
het onvoldoende meewerken aan het opstellen, uitvoeren en
evalueren van het plan van aanpak met betrekking tot de arbeidsinschakeling in het kader van de
gemeentelijke ondersteuning;
het niet dan wel onvoldoende meewerken aan het onderzoek
naar de mogelijkheden tot scholing, arbeidsinschakeling dan wel maatschappelijke
participatie;
het zich niet onderwerpen aan een noodzakelijke behandeling
van medische aard;
het niet dan wel onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden participatie- instrument, voor zover dit niet heeft geleid tot het geen
doorgang vinden of tot voortijdige beëindiging van het participatietraject.
het niet naar vermogen door het college opgedragen
onbeloonde maatschappelijke nuttige werkzaamheden te verrichten die worden verricht naast of in
aanvulling op reguliere arbeid en die niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt.
het blijk geven van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan door vermogen op onverantwoord snelle wijze in te
teren.
het niet op komen dagen bij de toets als bedoeld in artikel
18b tweede lid van de wet.
2.Het percentage van de standaard verlaging bedraagt 30% van de
bijstandsnorm.10Derde categorie1.
het niet nakomen van de afspraken in het plan van aanpak
met betrekking tot de arbeidsinschakeling in het kader van
de gemeentelijke ondersteuning, tenzij het een gedraging
betreft genoemd in artikel 18, lid 4, van de
Participatiewet;
het nalaten de opgedragen werkzaamheden of activiteiten naar
beste vermogen te verrichten;
2.Het percentage van de standaard verlaging bedraagt 50% van de
bijstandsnorm.11Vierde categorie1.
het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen;
het blijk geven van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan,
waaronder in ieder geval wordt verstaan het niet of te laat
aanvragen van een voorliggende voorziening;
het stellen van onredelijke eisen in verband met de te
verrichten algemeen geaccepteerdearbeid, die het aanvaarden
of verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid
belemmeren;
het zich niet onthouden van zeer ernstige gedragingen jegens
de met de uitvoering van de wet belastepersonen en
instanties tijdens het verrichten van hun
werkzaamheden.
2.Het percentage van de standaard verlaging bedraagt 100% van de
bijstandsnorm.4Uitvoeringsbepalingen12Berekeningsgrondslag1.De verlaging wordt toegepast op de voor de belanghebbende van
toepassing zijnde bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan de verlaging ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand indien de belanghebbende
bijzondere bijstand wordt verleend met toepassing van artikel 12 van
de wet.13Ingangsdatum en tijdvak1.De verlaging wordt toegepast met ingang van de kalendermaand volgend
op de datum waarop het besluit tot het verlagen van de bijstand aan
de belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij wordt uitgegaan van de
voor die maand geldende bijstandsnorm.2.Tenzij het betreft het onverantwoord interen van het vermogen of het
schenden van een verplichting die opgenomen is in artikel 18, vierde
lid, van de Participatiewet vindt de verlaging van de bijstand
plaats:
voor de duur van één kalendermaand, wanneer er sprake is van
een eerste verwijtbare gedraging;
voor de duur van twee kalendermaanden, wanneer er sprake is
van een tweede verwijtbare gedraging, waarvoor hetzelfde of
een hoger verlagingspercentage geldt, binnen twaalf maanden
na de eerste als verwijtbaar aangemerkte gedraging.
3.Het college kan bij een derde en volgende gedraging, waarvoor
hetzelfde of een hoger verlagingspercentage geldt, binnen twaalf
maanden na de laatste als verwijtbaar aangemerkte gedraging de
bijstand voor onbepaalde duur verlagen, rekening houdend met het
bepaalde in artikel 2, tweede lid, van deze verordening.4.Het college kan in bijzondere gevallen de bijstand verlagen voor een
langere of voor onbepaalde duur, als de ernst van de gedraging, de
mate van verwijtbaarheid of de omstandigheden van de belanghebbende
daartoe aanleiding geven.5.Met betrekking tot de duur van de verlaging bij tekortschietend
besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan
door vermogen op onverantwoord snelle wijze in te teren, stelt het
college nadere regels.14Het besluit tot toepassen van een verlagingIn het besluit tot het toepassen van een verlaging wordt in ieder geval
vermeld:
de reden van de verlaging;
de duur van de verlaging;
het percentage waarmee de bijstand wordt verlaagd evenals het
bedrag waarmee de bijstand wordt verlaagd;
de maand(en) waarin de bijstand wordt verlaagd;
indien van toepassing, de reden om af te wijken van een
standaardverlaging.
15Afzien van het toepassen van een verlaging1.Het college ziet af van het verlagen van de bijstand indien elke
vorm van verwijtbaarheid ontbreekt.2.Het college kan volstaan met een schriftelijke waarschuwing
indien:
de gedraging meer dan één jaar vóór constatering van die
gedraging door het college heeft plaatsgevonden;
het een eerste verwijtbare gedraging betreft.
3.Het college kan afzien van het uitvoeren van de verlaging van de
bijstand indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht.
Omstandigheden die rechtstreeks het gevolg zijn van een als
verwijtbaar aan te merken gedraging, zijn geen dringende
redenen.4.Indien het college afziet van het toepassen van een verlaging op
grond van dringende redenen, wordt de belanghebbende daarvan
schriftelijk mededeling gedaan.16Samenloop van gedragingen1.Indien sprake is van één gedraging die schending oplevert van
meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt éénmaal een
verlaging toegepast. Indien voor schending van die verplichtingen verlagingen van verschillende percentages gelden, wordt de
verlaging met het hoogste percentage toegepast.2.Indien sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van één of meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt voor
iedere gedraging een afzonderlijke verlaging toegepast. Deze verlagingen worden gelijktijdig toegepast, tenzij dit gelet op
artikel 2, tweede lid, niet verantwoord is. 17Heroverweging1.Het college heroverweegt de verlaging van de bijstand bedoeld in
artikel 7 onder e en 13 vierde en vijfde lid, als de verlaging wordt
toegepast voor een periode van meer dan drie maanden, binnen de
termijn van ten hoogste drie maanden na de datum van het besluit tot
verlaging.2.In het kader van de in het eerste lid bedoelde heroverweging
beoordeelt het college of en in hoeverre de omstandigheden en het
gedrag van de belanghebbende aanleiding geven te besluiten tot
beëindiging of voortzetting van het toepassen van de verlaging van
de bijstand.3.Het college kan bij een besluit tot voortzetting van het toepassen
van de verlaging van de bijstand het percentage van de verlaging
verdubbelen, rekening houdend met het gestelde in artikel 2 tweede
lid.5Slotbepalingen18 Nadere regelsHet college kan ten behoeve van de uitvoering van deze verordening,
nadere regels vaststellen. 19HardheidsclausuleHet college kan in individuele bijzondere situaties ten gunste van de
belanghebbende afwijken van de bepalingen van deze verordening, indien
toepassing van deze verordening tot onbillijkheden van overwegende aard leidt. 20 Overgangsrecht1.Voor lopende onderzoeken die betrekking hebben op verwijtbare
gedragingen vóór 1 januari 2015, geldt dat deze gedragingen zullen
worden beoordeeld conform het gestelde in de Afstemmingsverordening
WWB 2013, die geldt vanaf 1 januari 2013.2.Voor de beoordeling van recidive op grond van deze verordening geldt
dat alle al vastgesteldebesluiten tot verlaging van de bijstand op
grond van voorgaande afstemmingsverordeningen, zoals die
van toepassing waren vóór 1 januari 2015, meetellen bij de
beoordeling van recidive.21CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Afstemmingsverordening
Participatiewet.22Inwerkingtreding1.Na haar bekendmaking treedt de verordening in werking op 1 januari
2015.2.Gelijktijdig met de inwerkingtreding van deze verordening is
ingetrokken de Afstemmingsverordening WWB 2013, door de raad
laatstelijk vastgesteld in zijn vergadering van 11 december 2012.Aldus besloten in de raadsvergadering van 20 oktober 2014voorzitter, Koen Schuilinggriffier, mr. drs. M. HuismanTOELICHTINGAlgemeenDeze verordening is tot stand gekomen als gevolg van de inwerkingtreding van de
Participatiewet en de Wet Maatregelen WWB per 1 januari 2015 (samengevat in de
Participatiewet).Uit de Wet Maatregelen WWB per 1 januari 2015 vloeit voort dat bij het schenden
van een aantal bij wet vastgelegde verplichtingen met betrekking tot
arbeidsinschakeling de gemeente niet langer beleidsvrijheid heeft ten aanzien
van de hoogte van de verlaging, maar slechts nog de duur van de verlaging en de
wijze van verrekening mag bepalen. Dit worden ook wel de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen genoemd. De Afstemmingsverordening is hierop
aangepast.ArtikelsgewijsArtikel 1 BegripsomschrijvingDe begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een gelijkluidende
betekenis als de omschrijving in de Participatiewet. Tevens wordt in de
verordening “belanghebbende” gebruikt. Dit begrip is in artikel 1:2 van de
Algemene wet bestuursrecht gedefinieerd.Met de term zoekperiode wordt bedoeld de in artikel 43 van de wet opgenomen
periode van vier weken na melding waarna een jongere (tot 27 jaar) pas een
aanvraag in kan indienen. Door het college dient in ogenschouw genomen te worden
wat de jongere in de vier weken na de melding heeft gedaan. De gemeente Den
Helder maakt ook met aanvragers van 27 jaar en ouder afspraken over welke
inspanningen ten aanzien van werk en scholing een belanghebbende gedurende de
eerste vier weken na melding moet verrichten. In tegenstelling tot de jongeren
wordt wel direct een aanvraag ingenomen. Ook in dit geval wordt gesproken over
de term zoekperiode. Nieuw is de term geüniformeerde verplichtingen. In artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet is een achttal arbeidsverplichtingen opgenomen waarvan de
wetgever van mening is dat deze van dien aard zijn dat, bij schending van deze
verplichtingen, het wenselijk is dat daar direct krachtdadig en uniform door de
gemeente tegen wordt opgetreden. Hiervoor bestaat geen discretionaire
bevoegdheid meer. In de wet is vastgesteld dat in beginsel de bijstand moet
worden verlaagd met 100% gedurende één tot drie maanden. Alleen met betrekking
tot de duur van de verlaging en de wijze van verrekening heeft de gemeente nog
beleidsvrijheid. Dat is dan ook in deze verordening bepaald.Artikel 2 Het toepassen van een
verlagingLid 1De Wet Suwi en de Participatiewet verbinden aan het recht op uitkering
verschillende verplichtingen welke voor deze verordening van belang zijn:
het tonen van voldoende besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan (artikel 18 tweede lid Participatiewet);
de plicht tot arbeidsinschakeling (artikel 9 Participatiewet);
Uit het oogpunt van de Participatiewet is het recht op bijstand geen
basisinkomen voor een belanghebbende maar een voorwaardelijk recht, waaraan bij
de toekenning nadrukkelijk vorenstaande verplichtingen zijn verbonden. Wanneer
de verplichtingen niet worden nagekomen, wordt de bijstandsnorm verlaagd.Lid 2In het tweede lid is de hoofdregel neergelegd dat het college de verlaging dient
af te stemmen op de individuele omstandigheden van de belanghebbende en de mate
van verwijtbaarheid. Behoudens de in deze verordening opgenomen uitzonderingen, brengt deze bepaling
met zich mee dat het college bij afstemming zal moeten nagaan of, gelet op de
individuele omstandigheden van de belanghebbende, afwijking van de hoogte en de
duur van de voorgeschreven standaard verlaging geboden is. Afwijking van de
standaard verlaging kan zowel een verzwaring als een matiging betekenen.Artikel 3 Duur verlagingDe eerste keer dat het college een verwijtbaar niet naleven van een
geüniformeerde arbeidsverplichting vaststelt, bedraagt de verlaging 100% van de
bijstandsnorm gedurende één maand (artikel 18, vijfde lid, van de
Participatiewet).Artikel 4 Verrekening verlagingHet college heeft de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens een
eerste maal schending van de geüniformeerde arbeidsverplichtingen, het bedrag
van de verlaging te verrekenen of één, twee of drie maanden.De verlaging wordt toegepast (verrekend) in gelijke delen over drie maanden, met
twee uitzonderingen, namelijk het schenden van de verplichtingen zoals deze in
artikel 18, vierde lid, in de onderdelen a en e, van de wet zijn opgenomen. Bij het bepalen van de wijze van verrekening is meegenomen of de verwijtbare
gedraging van belanghebbende geleid heeft tot het daadwerkelijk onnodig (meer)
bijstandsafhankelijk worden of blijven. In geval van de verplichtingen zoals
opgenomen in de onderdelen a en e van artikel 18, vierde lid, van de wet is er
sprake van het kúnnen krijgen of behouden van arbeid. De overige verplichtingen hebben ook met arbeidstoeleiding te maken, maar er is
nog geen sprake van het daadwerkelijk kunnen verkrijgen van arbeid. Wanneer de
belanghebbende zich niet aan deze verplichtingen houdt, vertraagt hij mogelijk
de arbeidsmarkttoeleiding. De gevolgen zijn minder groot, deze gedragingen
hebben niet rechtstreeks invloed op de hoogte van het recht op uitkering. Daarom
wordt bij deze gedragingen de verlaging verrekend in gelijke delen over drie
maanden. Naast het feit dat hierdoor de financiële consequenties iets minder
ingrijpend zijn, heeft een belanghebbende ook nog de mogelijkheid om een verzoek
om herziening in te dienen (zie ook artikel 6 van deze verordening).Artikel 5 Recidive geüniformeerde
verplichtingenLid 1Indien de belanghebbende binnen twaalf maanden nadat een eerste verwijtbare
gedraging als dusdanig is aangemerkt, opnieuw niet of onvoldoende de
geüniformeerde verplichtingen nakomt, wordt de verlaging verdubbeld naar een
verlaging van 100% van de bijstandsnorm gedurende twee maanden.Lid 2Het bedrag van de verlaging wordt in geval van de tweede verwijtbare gedraging
volledig verrekend over twee maanden. Bij een derde, vierde en volgende schending van de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen, telkens binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige
maatregel, bedraagt de verlaging 100% gedurende drie maanden. Dit is wettelijk
vastgelegd, reden waarom er geen aparte bepalingen hieromtrent in deze
verordening zijn opgenomen. Artikel 6 Verzoek om herzieningIndien de uitkering wordt verlaagd vanwege het schenden van de geüniformeerde
verplichtingen, kan de belanghebbende een verzoek indien om de verlaging te
herzien. In dit artikel is geregeld dat dit verzoek schriftelijk moet worden
ingediend. De verlaging kan vervolgens pas herzien worden indien uit houding en
gedragingen van belanghebbende ondubbelzinnig blijkt dat hij de betreffende
verplichtingen (alsnog) nakomt.Artikel 7 Indeling in
categorieënDe gedragingen die verband houden met het niet nakomen van de aan de
arbeidsinschakeling en bijstandsverlening zijn ingedeeld in categorieën op basis
van de verwijtbare gedraging. Een gedraging wordt ernstiger naar mate de
gedraging concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van
betaalde arbeid dan wel voor het niet bereiken van de doelstelling van een
participatietraject. Ook hebben de categorieën een bandbreedte. Niet elke gedraging binnen dezelfde
categorie is even ernstig of heeft even grote gevolgen. Ook dit aspect zal in de
afweging moeten worden betrokken, waarbij nadrukkelijk overwogen dient te worden
of de belanghebbende de gevolgen van zijn gedrag redelijkerwijs had kunnen
voorzien.Artikel 8 Eerste categorieIn deze categorie valt de weigering te voldoen aan de op grond van de artikelen
55 en 57 van de wet opgelegde nadere verplichtingen. De aanvullende
verplichtingen moeten expliciet bij beschikking worden opgelegd. Dat kan zowel
plaatsvinden bij aanvang van de bijstand als in een later stadium, zodra de
omstandigheden daartoe aanleiding geven. Het gaat hier om de aanvullende
verplichtingen, die niet rechtstreeks van invloed zijn op de hoogte van het
recht, maar wel de arbeidsinschakeling en uitstroom bevorderen of verband houden
met de aard en het doel van de bijstand (het kan bijvoorbeeld gaan om de
verplichting om mee te werken aan een schuldhulpverleningstraject of om een
medische behandeling te ondergaan).Daarnaast is in deze categorie opgenomen het zonder afbericht geen gehoor geven
aan een schriftelijke uitnodiging in verband met een gesprek over
participatie(mogelijkheden). Het gaat daarbij om gesprekken welke van belang
worden geacht om de mogelijkheden tot participatie te bespreken. Indien de
belanghebbende geen gehoor geeft aan deze oproep, kan niet beoordeeld worden óf
en zo ja, welk participatietraject kan worden ingezet.Artikel 9 Tweede categorieDe gedragingen in deze categorie behoren onder andere tot het niet of
onvoldoende meewerken in de voorfase van de arbeidsinschakeling dan wel de
minder positieve houding met betrekking tot de medewerkingsverplichting. De in deze categorie opgenomen gedragingen zullen leiden tot vertraging van de
arbeidsinschakeling of het participatietraject. Van onvoldoende medewerking is
in ieder geval sprake als de belanghebbende niet op afspraken in het kader van
arbeidsinschakeling/gemeentelijke ondersteuning verschijnt welke voor de
voorzetting van een reeds ingezet participatietraject noodzakelijk worden
geacht, opdrachten in het kader van het plan van aanpak of scholing niet naar
behoren uitvoert of zich niet coöperatief opstelt ten aanzien van diagnostisch
onderzoek. Ook het niet of niet voldoende gebruik maken van een reeds aangeboden
participatie-instrument zonder dat dit leidt tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdig beëindigen van het ingezette traject, behoort tot deze categorie.
Gedacht kan worden aan veelvuldige ziekmeldingen of afwezigheid tijdens een
traject, waarbij nog niet meteen besloten wordt tot beëindiging van het
traject.In deze categorie is tevens opgenomen het niet naar vermogen door het college
opgedragen onbeloonde maatschappelijke nuttige werkzaamheden te verrichten die
worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid en die niet leiden
tot verdringing op de arbeidsmarkt. Omdat het niet nakomen van deze
verplichtingen geen belemmering vormen met betrekking tot (het komen tot) het
zelfstandig voorzien in de noodzakelijke kosten van het bestaan, is deze
gedraging in een lagere categorie geplaatst dan bijvoorbeeld het weigeren van
algemeen geaccepteerde arbeid. Een te snelle intering vermogen waardoor (eerder) een beroep op de bijstand
gedaan wordt is ook in de tweede categorie opgenomen. Bij de vaststelling of
vermogen onverantwoord is ingeteerd dienen de omstandigheden van betrokkene in
ogenschouw genomen te worden. Het college stelt aparte regels op over wat
verstaan wordt onder onverantwoord interen.De Wet Taaleis treedt op 1 januari 2016 in werking en introduceert artikel 18b
in de Participatiewet. Dit artikel legt belanghebbende de verplichting op om de
Nederlandse taal op minimaal het referentieniveau 1F te beheersen. Als
belanghebbende hier niet aan voldoet, verlaagt het college de bijstand.
Belanghebbende moet aan de hand van documenten aantonen dat hij voldoet aan de
taaleis. Dit kan met bijvoorbeeld een inburgeringsdiploma of een schooldiploma.
Kan belanghebbende dit niet, dan moet hij een toets afleggen. Als uit de toets
blijkt dat hij voldoet aan de taaleis, dan gebeurt er niets met de bijstand.
Volgt uit de toets dat belanghebbende de Nederlandse taal niet voldoende
beheerst, dan krijgt hij één maand de tijd om te beginnen met het leren van de
Nederlandse taal. Belanghebbende kan met deze inspanning een verlaging van de
bijstand voorkomen. De taaleis is immers een zogenaamde inspanningsverplichting.
Als hij niet start met het leren van de Nederlandse taal, dan wordt de bijstand
verlaagd conform artikel 18b van de wet. De eerste 6 maanden wordt de bijstand
verlaagd met 20%. De bijstand wordt de daaropvolgende 6 maanden met 40% verlaagd
en daarna wordt de bijstand voor onbepaalde tijd met 100% verlaagd. Indien
belanghebbende niet komt opdagen bij de toets dan wordt de bijstand gedurende
verlaagd.Artikel 10 Derde categorieIn deze categorie vallen de gedragingen welke belemmerend werken voor het
aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid, het niet of onvoldoende meewerken
aan het behoud van werk. Het gaat in deze categorie om een negatieve houding en
gedrag van de belanghebbende ten aanzien van de arbeidsinschakeling en
participatie. Het gaat in deze categorie om dezelfde soort gedragingen als
bedoeld in de tweede categorie maar met het belangrijke verschil dat de
gedragingen al gevolgen hebben (gehad) zoals bij voorbeeld het geen doorgang
vinden of afbreken van een participatietraject of de gemeentelijke
ondersteuning, het niet nakomen van gemaakte afspraken zoals opgenomen in het
plan van aanpak e.d.Artikel 11 Vierde categorie
Het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen, is in deze verordening gelijk gesteld aan de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen zoals die uit de wet voortvloeien en daardoor valt
deze gedraging onder de vierde categorie. Bij de beoordeling van de
verlaging is het wel van belang of een belanghebbende een reële kans
heeft op werk. Onder andere de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt spelen
daarbij een belangrijke rol en wegen mee bij de overweging de bijstand
te verlagen.
Onder tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening
in het bestaan wordtin deze verordening verstaan: het nodeloos in
bijstandsbehoevende omstandigheden verkeren. Hiertoe wordt in ieder
geval (niet limitatief) gerekend:
verwijtbaar ontslag uit dienstbetrekking (nemen of krijgen);
vet niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid;
verkoop woning beneden de waarde;
onderbedeling bij echtscheiding;
niet of te laat aanvragen van voorliggende voorziening.
Door deze zeer negatieve houding wordt afgezien van de kans om
geheel of gedeeltelijk uit de bijstand te komen en blijft de
uitkeringsafhankelijkheid voortduren.
Met zeer ernstig misdragen wordt vooral bedoeld agressief
gedrag. Onder “het college en in zijn opdracht werkende
ambtenaren en medewerkers” wordt niet alleen de consulent
verstaan, maar ook de medewerker van de receptie, de telefonist
en iedere andere medewerker die namens het college met de
belanghebbende in contact treedt.Onder agressief gedrag wordt
verstaan: alle vormen van fysiek geweld, van dreiging met
geweld, van intimidatie, stalking, discriminatie naar geslacht,
geloof of ras, seksuele intimidatie, vernieling en het dragen
van wapens of gevaarlijke voorwerpen. Als er sprake is van
agressief gedrag moet uitvoerig worden gerapporteerd over de
exacte aard van het gedrag en de omstandigheden waarin het zich
heeft voorgedaan. Voor de vaststelling van de ernst van de
gedraging en de mate van verwijtbaarheid (en daarmee dus ook
voor de hoogte van het percentage van de verlaging) vormen de
omschrijvingen van agressief gedrag in het “Veiligheidsprotocol
gemeente Den Helder” het uitgangspunt. In dit protocol worden de
diverse gedragingen omschreven en is een onderverdeling gemaakt
naar ernst van gedragingen. Het toepassen van een verlaging
staat overigens geheel los van het doen van aangifte bij de
politie. Het college besluit tot verlaging, terwijl de
medewerker tegen wie de agressie zich richtte aangifte kan doen
bij de politie. Het verlagen van de bijstand wegens ernstig
wangedrag laat de bevoegdheid onverlet om de pleger gedurende
een periode de toegang tot het gebouw te ontzeggen.
Artikel 12 BerekeningsgrondslagLid 1In dit lid is het uitgangspunt vastgelegd dat de verlaging plaats vindt op de
bijstandsnorm. Mogelijk ten overvloede wordt hierbij nogmaals gesteld dat onder
de bijstandsnorm wordt verstaan de van toepassing zijnde wettelijke norm
exclusief een eventuele gemeentelijke verlaging en inclusief vakantietoeslag. Lid 2De 18 tot 21- jarigen ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk
wordt aangevuld door middel van bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Indien de verlaging alleen op die lage jongerennorm zou worden
opgelegd, zou dat leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen. Artikel 13 Ingangsdatum en
tijdvakLid 1Het afstemmen van de bijstand vindt plaats door het verlagen van de uitkering.
Verlagen van de bijstand kan in beginsel op twee manieren, te weten: met
terugwerkende kracht door middel van een herziening van de uitkering of door
middel van verlaging van de bijstandsnorm in de eerstvolgende maand(en). In deze
verordening is bewust gekozen voor de tweede manier, omdat in dat geval niet
overgegaan behoeft te worden tot herziening en terugvordering van bijstand. Om
die reden is in dit lid vastgelegd dat de verlaging ingaat per de eerstvolgende
kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm. Lid 2De verlaging vindt direct plaats in de situatie dat het besluit tot verlaging is
genomen (middels beschikking) en de uitkering nog niet is uitbetaald aan
belanghebbende. Lid 3Voornamelijk met betrekking tot de duur van de verlaging zijn door het college
beleidsregels opgesteld die specifiek betrekking hebben op de onverantwoorde
wijze van interen vermogen. Deze “categorie” van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan vormt daarom een
uitzondering voor wat betreft de duur van de verlaging. Het derde lid regelt de
duur van de verlaging bij een eerste gedraging (sub a) en bij recidive binnen
twaalf maanden (sub b). Een eerste gedraging kan hoogstens leiden tot een
verlaging voor de duur van één kalendermaand, een tweede gedraging tot maximaal
twee kalendermaanden. Bepalend voor recidive is de datum waarop de eerste
gedraging als verwijtbaar is aangemerkt en de belanghebbende hiervan
redelijkerwijs op de hoogte had kunnen zijn (dus de verzenddatum van de
beschikking naar aanleiding van de eerste gedraging).Artikel 14 Het besluit tot toepassen van een
verlagingHet verlagen van de bijstand als gevolg van een verwijtbare gedraging vindt
plaats door middel van een besluit. In dit artikel wordt aangegeven wat in ieder
geval moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en
dan in het bijzonder het motiveringsbeginsel. Artikel 15 Afzien van het toepassen van een
verlagingLid 1In artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet is bepaald dat het college van
een verlaging afziet indien elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt. Lid 2Dit lid regelt de schriftelijke waarschuwing en geeft de mogelijkheid om bij een
eerste verwijtbare gedraging met een waarschuwing te volstaan. Uitgangspunt
blijft echter dat verwijtbaar gedrag in beginsel tot verlaging van de bijstand
leidt. Als wordt overwogen om met een waarschuwing te volstaan, moet dit
uitdrukkelijk worden gemotiveerd. Het zal in vrijwel alle gevallen gaan om
relatief onbeduidende gedragingen met geen voor het recht op, of de hoogte van
de bijstand directe gevolgen en/of van geringe mate van verwijtbaarheid. De
feitelijke gedraging moet wel worden omschreven in een waarschuwingsbeschikking
en telt gewoon mee bij recidive. Bij iedere categorie gedragingen kan, met
inachtneming van bovenstaande, in beginsel met een waarschuwing worden volstaan. Een andere reden om af te zien van het verlagen van de bijstand is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden. In verband met de effectiviteit
(lik-op-stuk) is het nodig dat de verlaging spoedig nadat de gedraging heeft
plaatsgevonden, wordt toegepast. Om deze reden is dan ook in dit lid geregeld
dat het college geen verlagingen toepast voor gedragingen die langer dan een
jaar geleden hebben plaatsgevonden. Om de verwijtbare gedraging toch niet als onopgemerkt voorbij te laten gaan,
wordt volstaan met een schriftelijke waarschuwing. Lid 3Hierin wordt geregeld dat het college kan afzien van het toepassen van een
verlaging indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht. Wat dringende
redenen zijn, is afhankelijk van de concrete (nood)situatie en kan daarom niet
op voorhand worden vastgelegd. De (nood)situatie mag echter niet het gevolg zijn
van de verwijtbare gedraging. Als de belanghebbende door verwijtbaar ontslag in
ernstige financiële nood komt te verkeren, kan dat nooit een reden zijn om van
de afstemming van bijstand af te zien. Die omstandigheden zijn immers het gevolg
van het verwijtbare gedrag. Om af te zien van een verlaging bij dringende
redenen moet onomstotelijk vaststaan dat er sprake is van een dermate acute
noodsituatie dat het opleggen van verlaging van de bijstand tot onevenredige
omstandigheden leidt. Lid 4Het doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van het
toepassen van een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband
met eventuele recidive en in het kader van het motiveringsbeginsel (artikel 3:46
Awb). Artikel 16 Samenloop van
gedragingenLid 1Indien door één gedraging meerdere verplichtingen tegelijkertijd worden
geschonden, wordt éénmaal een verlaging toegepast. Uitgegaan wordt dan van de
verlaging met het hoogste percentage. Lid 2Het toepassen van meerdere verlagingen tegelijkertijd is mogelijk. Het dient dan
echter wel te gaan om verschillende gedragingen waarvoor een verlaging mogelijk
is. Bij samenloop van verschillende verwijtbare gedragingen die schending van
één of meerdere verplichtingen tot gevolg hebben, dient het college de
percentages bij elkaar op te tellen (de zogenaamde stapeling). Bij de
beoordeling van de ernst van het feit en de mate van verwijtbaarheid kunnen de
verschillende gedragingen uiteraard wel in onderlinge samenhang worden bezien.
Dit kan reden zijn om voor het geheel aan gedragingen een verlaging met een
lager percentage toe te passen. Artikel 17 HeroverwegingLid 1Artikel 18, derde lid, Participatiewet bepaalt dat het college de verlaging van
de bijstand moet heroverwegen binnen uiterlijk drie maanden. Deze heroverweging
kan achterwege blijven als de verlaging voor een periode van ten hoogste drie
maanden is opgelegd. Binnen drie maanden na het besluit tot verlaging van bijstand voor onbepaalde
duur moet het college beginnen met het onderzoek in het kader van de
heroverweging. Dit onderzoek kan schriftelijk plaatsvinden, afhankelijk van de
aard van de verplichting of gedraging. Zo kan, in de situatie van het niet
nakomen van de sollicitatieplicht, worden volstaan met het opvragen van
schriftelijke bewijzen waaruit blijkt dat belanghebbende wel voldoende
inspanningen heeft gepleegd om werk te vinden. In andere situaties kan het
noodzakelijk zijn om de belanghebbende op te roepen. Als de belanghebbende de
gevraagde gegevens niet overlegt, of geen gehoor geeft aan oproepen, dan vindt
de heroverweging plaats op basis van de dan bekende gegevens, die veelal tot
voortzetting van de verlaging zal leiden. De heroverweging resulteert in een
beschikking. Lid 2Het resultaat van de heroverweging kan tweeledig zijn. Beëindiging van de
verlaging na drie maanden vindt plaats als de belanghebbende laat blijken zich
inmiddels niet langer schuldig te maken aan de verwijtbare gedraging waarvoor de
verlaging was toegepast of aannemelijk maakt dat hij zich voortaan aan de
opgelegde verplichtingen zal houden. Van voortzetting is sprake als de belanghebbende zich ook ten tijde van de
heroverweging nog steeds aan de verwijtbare gedraging schuldig maakt. De
voortzetting kan, afhankelijk van de omstandigheden, mate van verwijtbaarheid en
ernst van de gedraging, plaatsvinden voor bepaalde of onbepaalde duur. Bij
voortzetting voor onbepaalde duur moet binnen uiterlijk drie maanden opnieuw een
heroverweging plaatsvinden. Heroverweging kan overigens leiden tot voortzetting
met vaststelling van een lager percentage als de belanghebbende blijk geeft zijn
gedrag enigszins, maar onvoldoende, te hebben verbeterd. Lid 3Deze bepaling biedt de mogelijkheid om bij volharding het percentage van de
verlaging te verdubbelen. Hierbij moet gedacht worden aan bijvoorbeeld de
weigerachtigheid om mee te werken aan een plan van aanpak of
participatietraject. Als hiervoor een verlaging is toegepast en belanghebbende
blijft medewerking weigeren, ook na een tweede verlaging van bijstand voor twee
maanden en na een derde voor onbepaalde duur, dan kan bij voortzetting het
percentage worden verdubbeld.Artikel 18 t/m artikel 22Behoeven geen nadere toelichting.