CVDR409181_1Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016nlregelingLochem2017-10-19LochemGemeenteblad, 29 juni 2016Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016Participatiewet, art. 8Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, art. 35Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, art. 35gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2016-06-20De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-07-012017-10-19nieuwe regeling2016-008855GeenGeenMaatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en
IOAZ 2016De raad van de gemeente Lochem;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 mei 2016gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a en e, van de
Participatiewet, artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35 van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen;gelet op artikel 147 van de Gemeentewet;gelet op het Beleidsplan Participatiewet;gelet op het advies van de Cliëntenraad; besluit vast te stellen de navolgende verordening:Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ
20161.Algemene bepalingen1.BegrippenIn deze verordening wordt verstaan onder:
Het Plein: de gemeenschappelijke regeling Het Plein;
bestuur: het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Het
Plein;
benadelingsbedrag: netto-uitkering of grondslag van de uitkering
waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan;
bijstandsnorm:
toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5, onderdeel c,
van de Participatiewet, of
grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers of artikel 5 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen voor zover sprake
is van een uitkering op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen;
uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet of een
uitkering op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen.
2.Het besluit tot opleggen van een verlagingIn het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als
bedoeld in de artikelen 9a, twaalfde lid, 18, tweede, vijfde en zesde
lid, van de Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers en de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen worden in ieder geval vermeld:
de reden van de verlaging;
de duur van de verlaging;
het bedrag of percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd,
en
indien van toepassing, de reden om af te wijken van de
standaardverlaging.
3.Horen van belanghebbende
Voordat een maatregel wordt opgelegd wordt een belanghebbende in
de gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te
brengen.
Het horen van een belanghebbende kan achterwege blijven
als:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
belanghebbende al eerder in de gelegenheid is gesteld
zijn zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien
geen nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
of
belanghebbende schriftelijk aangeeft hiervan geen
gebruik te willen maken.
4.Afzien van verlaging
Het bestuur ziet af van een verlaging als:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; of
de gedraging meer dan 12 maanden voor constatering daarvan door
het bestuur, heeft plaatsgevonden.
Het bestuur kan afzien van een verlaging als het daarvoor
dringende redenen aanwezig acht.
Als het bestuur afziet van een verlaging op grond van dringende
redenen, wordt een belanghebbende hiervan schriftelijk op de
hoogte gesteld.
5.Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging1.Een verlaging wordt toegepast op de uitkering of bijzondere bijstand
die is verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet
over de kalendermaand volgend op de maand waarin het besluit tot het
opleggen van de verlaging aan een belanghebbende is bekendgemaakt.
Daarbij wordt uitgegaan van de op dat tijdstip voor die
belanghebbende geldende bijstandsnorm.2.Een verlaging kan met terugwerkende kracht worden toegepast op de
uitkering of bijzondere bijstand over de periode waarop de gedraging
betrekking heeft gehad of over de periode waarin de gedraging heeft
plaatsgevonden als een verlaging overeenkomstig het eerste lid niet
mogelijk is omdat de uitkering is beëindigd of ingetrokken.3.Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd
als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering, wordt
de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog opgelegd als belanghebbende binnen de termijn,
bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel b, opnieuw een uitkering
ontvangt.6.Berekeningsgrondslag1.Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm of
grondslag.2.In afwijking van het eerste lid kan een verlaging worden toegepast
op de bijzondere bijstand als:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de Participatiewet: of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding
geeft.
3.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel a, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als
‘bijstandsnorm inclusief de op grond van artikel 12 van de
Participatiewet verleende bijzondere bijstand’.4.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel b, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als ‘de
verleende bijzondere bijstand’. 2.Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking
tot de arbeidsinschakeling7.Gedragingen ParticipatiewetGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt verkregen of een verplichting op grond van de
artikelen 9, 9a en 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende wordt
nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van
de registratie;
tweede categorie:
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen anders dan bedoeld in artikel 18, vierde lid dan wel
voor zover dit niet voortvloeit uit een gedraging als bedoeld in
artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet;
het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen, uitvoeren
en evalueren van een plan van aanpak als bedoeld in artikel 44a
van de Participatiewet;
het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld in de
artikelen 9, eerste lid, of 55 van de Participatiewet, voor
zover het gaat om een belanghebbende jonger dan 27 jaar,
gedurende vier weken na een melding als bedoeld in artikel 43,
vierde en vijfde lid, van de Participatiewet, voor zover deze
verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18, vierde lid,
van de Participatiewet;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
verplichtingen als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel
b, van de Participatiewet niet te willen nakomen, wat heeft
geleid tot het intrekken van de ontheffing van de arbeidsplicht
voor een alleenstaande ouder, bedoeld in artikel 9a, eerste lid,
van de Participatiewet. De maatregel wordt niet opgelegd indien
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het bestuur
opgedragen tegenprestatie naar vermogen als bedoeld in artikel
9, eerste lid, onderdeel c, van de Participatiewet;
7a.Niet meewerken aan taaltoets1.Als een belanghebbende niet meewerkt aan het afleggen van de
taaltoets als bedoeld in artikel 18b, tweede lid, van de
Participatiewet, wordt een verlaging opgelegd van 10 procent van de
bijstandsnorm gedurende 1 maand;2.Als een belanghebbende zich binnen 12 maanden na bekendmaking van
een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege het niet
meewerken aan het afleggen van de taaltoets opnieuw schuldig maakt
aan dezelfde verwijtbare gedraging, wordt de duur van de
oorspronkelijke verlaging verdubbeld. 3.Als een belanghebbende zich binnen 12 maanden na bekendmaking van
het besluit in de zin van artikel 7a, tweede lid van deze
verordening, waarmee een verlaging is toegepast vanwege het niet
meewerken aan het afleggen van de taaltoets, opnieuw schuldig maakt
aan dezelfde verwijtbare gedraging, wordt de duur van de verlaging
zoals bedoeld in artikel 7a, tweede lid van deze verordening telkens
verdubbeld.8.Gedragingen IOAW en IOAZGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt verkregen of een verplichting op grond van de
artikelen 37 en 38 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de artikelen 37 en 38 van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen niet of onvoldoende wordt nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
eerste categorie:
het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig
laten verlengen van de registratie;
tweede categorie:
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen;
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar
de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het bestuur
aangeboden voorziening als bedoeld in de artikelen 36, eerste
lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers of de artikelen 36, eerste lid, en artikel
37, eerste lid, onderdeel e, van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen,
voor zover dit niet heeft geleid tot het geen doorgang vinden of
tot voortijdige beëindiging van die voorziening;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken de
verplichtingen als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel
e, van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of artikel 37, eerste
lid, onderdeel e, van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen niet te
willen nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken van de
ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder als
bedoeld in artikel 38, eerste lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers of artikel 38, eerste lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het bestuur
opgedragen tegenprestatie naar vermogen als bedoeld in artikel
37, eerste lid, onderdeel f, van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of
artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen;
derde categorie:
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het bestuur
aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling als bedoeld in de
artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers en de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel
e, van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, voor zover dit heeft geleid
tot het geen doorgang vinden of tot voortijdige beëindiging van die
voorziening;
vierde categorie:
het niet aanvaarden of door eigen toedoen niet behouden van
algemeen geaccepteerde arbeid;
9.Hoogte en duur van de verlagingDe verlaging, bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 7 en 8, wordt
vastgesteld op:
Vijf procent van de bijstandsnorm of grondslag van de uitkering
ingevolge de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen gedurende een maand bij gedragingen van de
eerste categorie;
Tien procent van de bijstandsnorm of grondslag van de uitkering
ingevolge de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen gedurende een maand bij gedragingen van de
tweede categorie;
Twintig procent van de bijstandsnorm of grondslag van de
uitkering ingevolge de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen gedurende een maand bij gedragingen van de
derde categorie;
Honderd procent van de grondslag van de uitkering ingevolge de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen gedurende een maand bij gedragingen van de
vierde categorie.
3.Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling10.Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingAls een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt, bedraagt
de verlaging honderd procent van de bijstandsnorm gedurende één
maand.11.Verrekenen verlaging1.Het bedrag van de verlaging, bedoeld in artikel 10, wordt toegepast
over de maand van oplegging van de maatregel en de volgende twee
maanden als bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. 2.Als sprake is van een verlaging op grond van artikel 18, vierde lid,
onderdeel a, van de Participatiewet, vindt geen verrekening als
bedoeld in het eerste lid plaats. 4.Overige gedragingen die leiden tot een verlaging12.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Een verlaging wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in het bestaan als bedoeld in artikel 18, tweede
lid, van de Participatiewet wordt afgestemd op het
benadelingsbedrag.2.De verlaging wordt vastgesteld op:
Tien procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
een benadelingsbedrag tot € 1000;
Twintig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
een benadelingsbedrag vanaf € 1000 tot € 2000;
Veertig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
een benadelingsbedrag vanaf € 2000 tot € 4000;
Honderd procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
een benadelingsbedrag van € 4000 of hoger.
3.Onder tekortschietend besef wordt in ieder geval begrepen het op
onverantwoorde wijze besteden van vermogen, inbegrepen het doen van
een schenking, voorafgaand aan of tijdens de bijstandsverlening,
voor zover bijstandsverlening redelijkerwijs was te voorzien;12a.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid; Maatregel bij
verlies van een passende en toereikende voorliggende voorziening
door toepassing van bestuurlijke boete1.In afwijking van het bepaalde in artikel 12 wordt, indien
belanghebbende geen beroep meer kan doen op een passende en
toereikende voorliggende voorziening, omdat deze volledig wordt
verrekend met een bestuurlijke boete in het kader van het bij
herhaling schenden van de inlichtingenplicht, een maatregel opgelegd
van honderd procent van de bijstandsnorm gedurende de eerste drie
maanden gerekend vanaf de start van de verrekening.2.In afwijking van het bepaalde in het eerste lid, wordt de maatregel
in de tweede en derde maand gerekend vanaf de start van de
verrekening gematigd tot twintig procent van de bijstandsnorm indien
belanghebbende redelijkerwijs niet kan beschikken over gelden ter
hoogte van ten minste driemaal de toepasselijke bijstandsnorm.13.Zeer ernstige misdragingen1.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover
personen en instanties die zijn belast met de uitvoering van de
Participatiewet als bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet,
wordt een verlaging opgelegd van veertig procent van de
bijstandsnorm gedurende één maand.2.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
bestuur of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die rechtstreeks
verband houden met de uitvoering van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen, wordt een verlaging opgelegd van veertig
procent van de bijstandsnorm of grondslag gedurende één maand.14.Niet nakomen van overige verplichtingenAls een belanghebbende een door het bestuur opgelegde verplichting als
bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt,
wordt een verlaging toegepast. De verlaging wordt vastgesteld op:
Tien procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het
niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot
arbeidsinschakeling;
Tien procent van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij het
niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die verband
houden met de aard en het doel van een bepaalde vorm van
bijstand;
Twintig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij
het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken
tot vermindering van de bijstand;
Vijftig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij
het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken
tot beëindiging van de bijstand.
5.Samenloop en recidive15.Samenloop van gedragingen1.Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere
in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt één verlaging
opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en duur van de verlaging
wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is
gesteld.2.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
één of meerdere in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt voor het bepalen
van de hoogte en de duur uitgegaan van de gedraging waarop de
hoogste verlaging is gesteld. 3.Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel een
in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, wordt geen
verlaging opgelegd, voor zover voor die schending een bestuurlijke
boete wordt opgelegd. 4.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
zowel een in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, waarvoor een
bestuurlijke boete kan worden opgelegd, wordt voor het bepalen van
de hoogte en duur van de maatregel uitgegaan van de gedraging waarop
de hoogste verlaging is gesteld. Er wordt geen verlaging opgelegd
voor zover een bestuurlijke boete wordt opgelegd. 16.Recidive1.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in de artikelen 7, tweede lid, 8, tweede of
derde lid, 12, eerste lid, of 14 opnieuw schuldig maakt aan
eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens de duur van de
oorspronkelijke verlaging verdubbeld.2.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in de artikelen 7, eerste lid, 8, eerste lid
opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt
telkens de hoogte van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.3.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in artikel 13, opnieuw schuldig maakt aan
eenzelfde verwijtbare gedraging, bedraagt de verlaging telkens
honderd procent.4.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, bedraagt de verlaging honderd procent van de
bijstandsnorm gedurende twee maanden.5.Met een besluit waarmee een verlaging is toegepast, wordt
gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond van
dringende redenen, bedoeld in artikel 4 van deze verordening.6.Blijvende of tijdelijke weigering IOAW/IOAZ17.Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZAls het bestuur de uitkering op grond van artikel 20, eerste lid, van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers of artikel 20, tweede lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen blijvend of tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze
weigering heeft geleid tevens op grond van deze verordening tot een
verlaging zou kunnen leiden, blijft een verlaging ter zake van die
gedraging achterwege.7.Slotbepalingen18.Intrekken oude verordeningDe Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 wordt
ingetrokken met ingang van 1 juli 2016.19.Inwerkingtreding en citeertitel
Deze verordening treedt in werking op 1 juli 2016.
Deze verordening wordt aangehaald als: Maatregelenverordening
Participatiewet, IOAW en IOAZ 2016.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 juni 2016.De voorzitter, De griffier,ToelichtingAlgemeenRechten en plichten in de ParticipatiewetDe gemeente heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van
de rechten en plichten van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de
rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde moet het gemeentelijk beleid
vastgelegd worden in een verordening. Rechten en plichten zijn echter twee
kanten van één medaille. Het recht op algemene bijstand is altijd verbonden aan
de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de
uitkering.Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de
bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In deze bepaling wordt
benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet
recht worden gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke
omstandigheden van bijstandsgerechtigden. Artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet legt een directe koppeling tussen de rechten en plichten van
uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is altijd verbonden aan de
plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de uitkering. Dit
betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt
van de toepasselijke uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de
bijstandsgerechtigde, maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden
nagekomen. De inspanningen die van de bijstandsgerechtigde naar vermogen kunnen
worden verwacht, spelen ook een rol.Wanneer het bestuur tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn
verplichtingen niet of in onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er
is dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen
wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het bestuur af van een
dergelijke verlaging. Het bestuur moet niettemin bij de vaststelling van de
verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel
vastgestelde verplichtingen. Het bestuur kan dan ook van een verlaging afzien
als het bestuur daartoe zeer dringende reden aanwezig acht.Met ingang van 1 januari 2015 zijn in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet geüniformeerde arbeidsverplichtingen opgenomen. Voor schending
van deze verplichting geldt dat de bijstand in beginsel moet worden verlaagd met
honderd procent gedurende één tot drie maanden. In de verordening de duur van de
verlaging vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet).Is afgezien van een verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van
verwijtbaarheid, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten
aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is vanwege de afstemming op
grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet of vanwege dringende
redenen afgezien van het opleggen van een verlaging, dan is daarin geen reden
gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van
recidive.Het bestuur beoordeelt uiterlijk drie maanden na de datum van de beschikking of
de omstandigheden en het gedrag van belanghebbende aanleiding geven de
beslissing te herzien (artikel 18, derde lid, van de Participatiewet). Bij een
dergelijke herbeoordeling hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen,
waarbij alle feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden.
Het heeft slechts als doel vast te stellen of belanghebbende tussentijds (binnen
de periode waarover de verlaging zich uitstrekt) blijk heeft gegeven van een
zodanige gedragsverandering of dat sprake is van een zodanige wijziging van
omstandigheden, dat aanleiding bestaat de eerder opgelegde verlaging in zwaarte
of duur bij te stellen. Artikel 18, derde lid, van de Participatiewet is naar
oordeel van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet van
toepassing als sprake is van schending van een van de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen (artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet). Ten
aanzien van geüniformeerde arbeidsverplichtingen is artikel 18, elfde lid, van
de Participatiewet van toepassing. Verschil tussen artikel 18, derde lid, en
artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet is dat artikel 18, elfde lid, pas
wordt toegepast als belanghebbende daarom vraagt.Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening is een punitieve sanctie voor
zover de verlaging wordt opgelegd omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft
misdragen. Als een betreffende gedraging ook een strafbaar feit oplevert, kan
belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. Deze verlaging en de
strafvervolging kunnen alleen naast elkaar bestaan als sprake is van juridisch
te onderscheiden feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt opzettelijk een
ambtenaar. Strafrechtelijk bezien kan een geldboete worden opgelegd of een
gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden. Daarnaast is sprake van zich zeer
ernstig misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde lid, van de Participatiewet
op grond waarvan de bijstand kan worden verlaagd. In andere gevallen waarin een verlaging wordt opgelegd krachtens de
afstemmingsverordening is sprake van een reparatoire sanctie (bijvoorbeeld bij
schending arbeidsverplichting). Als een betreffende gedraging ook een strafbaar
feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. De
verlaging en de strafvervolging kunnen naast elkaar bestaan omdat het hier gaat
om een reparatoire maatregel en een punitieve sanctie.Wet taaleis Sinds 1 januari 2016 is de taaleis als nieuwe verplichting opgenomen in de
Participatiewet (artikel 18b van de Participatiewet). Dit artikel bevat een
inspanningsverplichting voor bijstandsgerechtigden om de Nederlandse taal te
beheersen, voor zover dit noodzakelijk is voor het naar vermogen verkrijgen,
aanvaarden en behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Voor schending van
deze verplichting geldt dat de bijstand in beginsel trapsgewijs moet worden
verlaagd met 20% gedurende 6 maanden in de periode 0-6 maanden na de
schriftelijke kennisgeving dat een bijstandsgerechtigde de taal onvoldoende
beheerst, 40% gedurende 6 maanden in de periode 6-12 maanden na de schriftelijke
kennisgeving en 100% voor onbepaalde tijd na 12 maanden na de schriftelijke
kennisgeving (artikel 18b, negende lid, tiende lid en elfde lid, van de
Participatiewet). Artikel 18b van de Participatiewet kent een eigen
afstemmingsregime waardoor de afstemmingsverordening niet van toepassing is. Op
het niveau van de verordening is echter wel geregeld op welke wijze de bijstand
wordt verlaagd, indien de medewerking aan het afleggen van een taaltoets
geweigerd wordt. Dat is in artikel 7a geregeld. Afstemmen in de IOAW en
de IOAZSinds 1 juli 2010 heeft het bestuur de mogelijkheid een uitkering op grond van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (hierna: IOAW) of Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (hierna: IOAZ) te verlagen of te
weigeren als een belanghebbende de aan het recht op uitkering verbonden
verplichtingen niet of onvoldoende nakomt (artikel 20 van de IOAW en artikel van
de 20 IOAZ). Het gemeentelijk beleid moet vastgelegd worden in een verordening
(artikel van de 35 IOAW en artikel 35 van de IOAZ).De verlaging van de uitkering komt in de plaats van het boeten- en
maatregelenregime, waarbij moet worden opgemerkt dat de mogelijkheid om een
boete op te leggen al per 1 januari 2010 was vervallen.Niet verlenen van medewerkingHet niet verlenen van medewerking zal niet snel aanleiding geven tot verlaging
van de bijstand. Het belangrijkste voorbeeld van de medewerkingsplicht is het
toestaan van een huisbezoek. In de praktijk zal het niet toestaan van een
huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van het recht op bijstand
omdat het recht op bijstand niet kan worden vastgesteld. Het verlagen van de
bijstand is in dat geval niet aan de orde. Het niet voldoen aan een oproep om op
een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in verband met arbeidsinschakeling
valt ook onder het niet voldoen aan de medewerkingsplicht. In de praktijk
betreft het echter veelal oproepen voor gesprekken om bepaalde inlichtingen te
verstrekken zodat het niet verschijnen dan wordt gezien als het niet nakomen van
de inlichtingenplicht. Daarom is ervoor gekozen het niet verlenen van
medewerking zoals bedoeld in artikel 17, tweede lid, van de Participatiewet niet
als verlagingswaardige gedraging op te nemen in deze verordening.Schenden van de inlichtingenplichtDe bestuurlijke boete is per 1 januari 2013 opnieuw ingevoerd in de Wet werk en
bijstand (hierna: WWB) (thans: Participatiewet), IOAW en IOAZ. Deze moet worden
opgelegd bij een schending van de inlichtingenplicht en komt in de plaats van de
verlaging van de bijstand.Verrekening bestuurlijke boete bij recidiveDe Participatiewet verplicht in een verordening nadere regels te stellen over de
bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te stellen bij
verrekening van de recidiveboete. Gemeenten hebben daarmee de ruimte een
afweging te maken van situaties of omstandigheden waarin het buiten werking
stellen van de beslagvrije voet niet proportioneel wordt geacht. Het is mogelijk
deze regels onder te brengen in de afstemmingsverordening. De gemeenteraad heeft
er echter voor gekozen deze regels niet in deze verordening op te nemen omdat
deze verordening een gecombineerde Participatiewet, IOAW en IOAZ
afstemmingsverordening is. De regels over de bevoegdheid om de beslagvrije voet
tijdelijk buiten werking te stellen bij verrekening van de recidiveboete zijn
neergelegd in de Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015
(zie artikel 12a). Artikelsgewijze toelichtingEnkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.Artikel 1. Begrippen Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de
Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet
afzonderlijk gedefinieerd in deze verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van
toepassing op deze verordening.Bijstandsnorm Onder de ‘bijstandsnorm’ wordt in deze
verordening verstaan de in de situatie van belanghebbende geldende
bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke norm, vermeerderd met toeslagen, en
verminderd met verlagingen, alles inclusief vakantietoeslag. Voor zover sprake
is van een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ wordt onder bijstandsnorm
verstaan de toepasselijke grondslag zoals bedoeld in artikel 5 van de IOAW en
artikel 5 van de IOAZ.BenadelingsbedragHet benadelingsbedrag is de netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een
hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Voor het bepalen
van het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het nettobedrag van de uitkering,
zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de
bestuurlijke boete.Artikel 2. Het besluit tot opleggen van een verlagingHet verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door
middel van een besluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en
beroep indienen. In dit artikel is aangegeven wat in het besluit in ieder geval
moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en dan
vooral uit de motiveringsvereiste. Demotiveringsvereiste houdt onder andere in
dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering is voorzien.Artikel 3. Horen van belanghebbendeOp Het Plein wordt het uitgangspunt gehanteerd, dat, alvorens een maatregel op
te leggen, de belanghebbende in beginsel altijd in de gelegenheid wordt gesteld
zijn zienswijze naar voren te brengen: dat staat in artikel 3. Dat is primair in
het belang van de belanghebbende, het is in lijn met de beginselen van
behoorlijk bestuur, alsmede dat het hoort bij een goede dienstverlening. Tot
slot is het doel, dat Het Plein zodoende (beter) in staat is om een zorgvuldig
tot stand gekomen maatregel op te leggen of daarvan af te zien. Incidenteel kan
in overeenstemming met de bepalingen in artikel 3 van deze lijn worden
afgeweken. Als dat gebeurt, dient dat goed en schriftelijk te worden
vastgelegd.Artikel 4. Afzien van verlagingAfzien van verlagenHet afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt", is overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid, van de IOAW en artikel
20, derde lid, van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend
sprake is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid. Het is aan het bestuur
te beoordelen of elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt aan het betreffende
gedrag. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van
een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze
gedraging mee te tellen. Is vanwege de afstemming op grond van artikel 18,
eerste lid, van de Participatiewet van een verlaging afgezien dan is daarin geen
reden gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval
van recidive.Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (“lik op stuk”) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden regelt artikel 4, eerste lid, onderdeel b, van deze verordening
dat het bestuur geen verlagingen oplegt voor gedragingen die langer dan één jaar
geleden hebben plaatsgevonden. Dit heeft tevens als voordeel dat een
uitkeringsgerechtigde niet te lang in onzekerheid wordt gehouden over de vraag
of het bestuur overgaat tot het opleggen van een verlaging. Afzien van verlagen in verband met dringende redenenIn het tweede lid is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een
verlaging als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een
algemene verplichting tot het opleggen van een verlaging voorop. Uitzonderingen
moeten echter mogelijk zijn als voor de belanghebbende onaanvaardbare
consequenties zouden optreden. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets
heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van
het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is
afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op voorhand worden
vastgelegd. Er kan worden gedacht aan enerzijds een mindere mate van
verwijtbaarheid ten aanzien van de gedraging en anderzijds aan de financiële of
sociale gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij moet worden
opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van
een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het verlagen van een
uitkering. Afzien verlagen ook mogelijk bij geüniformeerde
arbeidsverplichtingen De wet schrijft bij overtreding van een
geüniformeerde arbeidsverplichting een afstemming voor van honderd procent van
de bijstand gedurende één tot drie maanden. Op grond van artikel 18, tiende lid,
van de Participatiewet moet het bestuur een op te leggen maatregel of een
opgelegde maatregel afstemmen op de omstandigheden van een belanghebbende en
diens mogelijkheden om middelen te verwerven. Dit als - volgens het bestuur -
dringende redenen daartoe noodzaken, gelet op bijzondere omstandigheden. Op
grond van bijzondere omstandigheden kan het bestuur besluiten de maatregel op
een lager niveau, voor een kortere duur of op nul vast te stellen. Schriftelijke mededeling in verband met recidive Het doen van
een schriftelijke mededeling in een beschikking dat het bestuur afziet van het
opleggen van een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive (artikel 4, derde lid). Het opleggen van een verlaging bij
recidive is geregeld in artikel 16.Artikel 5. Ingangsdatum en tijdvak van een verlagingHet verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode van het opleggen van een verlaging. Dan hoeft niet te
worden overgegaan tot herziening van de uitkering en terugvordering van het te
veel betaalde bedrag. In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een verlaging
wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op
de kalendermaand waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de
hoogte van de verlaging moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm.Verlagen met terugwerkende kracht (tweede lid)Het is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die
gevallen kan de verlaging met terugwerkende kracht te worden toegepast. Het
afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is een bijzondere vorm van
herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot te veel verstrekte
uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit te veel is
verstrekt kan met toepassing van artikel 58, tweede lid, onderdeel a, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 25, tweede lid, van de IOAW en van de
IOAZ, worden teruggevorderd. Afstemming met terugwerkende kracht is echter niet
altijd mogelijk. Als alle uitkering over de betreffende periode is ingetrokken
en teruggevorderd, resteert er niets meer om af te stemmen. Is geen duidelijke
datum te koppelen aan de gedraging van een belanghebbende of is de verlaging het
gevolg van een gedraging voorafgaande aan de aanvraag, dan is verlagen met
terugwerkende kracht evenmin mogelijk en kan de verlaging uitsluitend naar de
toekomst toe worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het nalaten om voldoende te
solliciteren.Artikel 6. BerekeningsgrondslagBijstandsnormBijstandsnormIn het eerste lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt
berekend over de bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de
wettelijke norm, inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief
vakantietoeslag. Bij een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ wordt gekeken
naar de grondslag als bedoeld in artikel 5 van de IOAW respectievelijk van de
IOAZ. Bijzondere bijstandIn het tweede lid is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast op de
bijzondere bijstand als aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet. Personen tussen
de 18 en 21 jaar ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk wordt
aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Als een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt
opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.
Daarom is in het derde lid, onderdeel a, geregeld dat de berekeningsgrondslag in
dat geval bestaat uit de bijstandsnorm inclusief de verleende bijzondere
bijstand op grond van artikel 12 van de Participatiewet.Op grond van het tweede lid, onderdeel b, is het mogelijk dat het bestuur in
incidentele gevallen een verlaging oplegt over de bijzondere bijstand. Er moet
dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn
recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan uitsluitend worden opgelegd als
daadwerkelijk bijzondere bijstand is verstrekt. De verordening biedt geen ruimte om een verlaging toe te passen op een
individuele inkomenstoeslag.Artikel 7. Gedragingen ParticipatiewetDe artikelen 7 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 7
worden schendingen van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 7 zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van betaalde
arbeid. De gedragingen in artikel 7, beperken zich tot gedragingen die zijn
opgenomen na de leden a en b. De bijbehorende verlagingspercentages ( 5 en 10%)
ingevolge artikel 9 doen zowel recht aan de percentages die van toepassing waren
in de voorgaande verordening, alsmede aan tijdens in 2014 gehouden consultaties
van raadsleden, (maatschappelijke) organisatie en burgers gebleken opvattingen
hierover. Dat de lijst van gedragingen relatief kort is, wordt veroorzaakt door
de komst per 1 januari 2015 van de zogenaamde geüniformeerde
arbeidsverplichtingen. Schending van een aantal van die verplichtingen werd tot
1 januari 2015 via toepassing van de (lokale) verordening, gesanctioneerd.
Waarbij de betreffende verplichtingen waren opgenomen in de “voorganger” van het
huidige artikel 7 in deze verordening.Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingenDe verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet als het onvoldoende nakomen
van diverse verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde
vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het bestuur moest afstemmen als een
belanghebbende de verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt". Met het huidige
artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet
nakomen van de verplichtingen". Het woord "onvoldoende" valt hiermee weg.
Gemeend wordt dat de wetgever hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft
beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet of onvoldoende nakomen van
verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in artikel 7
neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of
onvoldoende nakomen van de verplichtingen. Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen (onderdeel b)Deze verwijtbare gedraging (10% verlaging) is niet aan de orde voor zover het
gaat om het niet naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde
arbeid als dit het gevolg is van een gedraging zoals bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet staan de geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending
van een geüniformeerde arbeidsverplichting geldt een apart afstemmingsregime:
verlaging van de bijstand met honderd procent gedurende een in de
afstemmingsverordening vastgelegde duur van ten minste een maand en ten hoogste
drie maanden (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet). In deze
verordening is de duur vastgelegd in artikel 10. Er is dus geen sprake van een verwijtbare gedraging zoals bedoeld in artikel 7,
onder b, als het niet naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen
geaccepteerde arbeid voortvloeit uit een gedraging zoals bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet zoals:
het niet verkrijgen of niet behouden van kennis en vaardigheden die
noodzakelijk zijn voor het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid,
en
het belemmeren van het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid door
kleding, gebrek aan persoonlijke verzorging en gedrag.
Inspanningen in eerste vier weken na de meldingDe plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9,
eerste lid, van de Participatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar
geldt dat zij worden beoordeeld op hun inspanningen in de eerste vier weken na
de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de Participatiewet). Is geen
enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel
inspanningen verricht, maar naar het oordeel van het bestuur onvoldoende, dan
verlaagt het bestuur de uitkering. De verlaging kan in principe al worden
toegepast op basis van de grondslagen zoals genoemd in artikel 6 van deze
verordening. Een aparte grondslag is strikt genomen niet noodzakelijk. Het zou
wellicht zelfs tot verwarring kunnen leiden als het bijvoorbeeld gaat om een
belanghebbende die in de vijfde of zesde week na de melding de fout in gaat.
Desalniettemin is het niet of onvoldoende verrichten van inspanningen vanwege de
herkenbaarheid toch als aparte gedraging genoemd opgenomen in de
afstemmingsverordening (zie artikel 7, tweede lid, onderdeel b).Artikel 7aBij het bepalen van de hoogte en de duur van de maatregel indien geen
medewerking wordt verleend in net geval van het afleggen van de taaltoets is
aansluiting gezocht bij de bepalingen in artikel 7, 2e lid, i.c. bij
de gedragingen tweede categorie. Ontbrekende medewerking in het geval van het
afleggen van een taaltoets komt qua strekking overeen met het niet of
onvoldoende verlenen van medewerking in het geval van het plan van aanpak, als
bedoeld in artikel 7, onder b-2. Artikel 8. Gedragingen IOAW en IOAZDe artikelen 8 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8
worden schendingen van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 8, zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet aanvaarden, verkrijgen of behouden
van betaalde arbeid. De indeling in categorieën in dit artikel komt in beginsel
overeen met de indeling in het voorgaande artikel. Als gevolg van het feit, dat
de IOAW en IOAZ geen geüniformeerde verplichtingen kennen, hebben de gedragingen
bedoeld in de leden c en d een plaats in de verordening gekregen
(behouden).Artikel 9. Hoogte en duur van de verlagingZie voor de verlagingswaardige gedragingen de toelichting bij de artikelen 7 en
8.Er is gekozen voor een afstemmingsregime bij gedragingen zoals bedoeld in de
artikelen 7 en 8 dat afwijkt van de maatregel bij schending van de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet. Dit ondanks dat enkele van de in de artikelen 7 en 8
genoemde gedragingen verwant zijn aan de geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Artikel 10. Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingDe eerste keer dat het bestuur een verwijtbaar niet naleven van een
geüniformeerde arbeidsverplichting vaststelt, bedraagt de verlaging honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een bij deze verordening vastgestelde
periode (artikel 18, vijfde lid, eerste volzin, van de Participatiewet). Artikel 11. Verrekenen verlagingHet bestuur heeft de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens schending
van een geüniformeerde arbeidsverplichting, de verlaging te verrekenen. Dit over
de maand van oplegging van de maatregel en ten hoogste over de twee volgende
maanden. Over de eerste maand moet minimaal een derde van het bedrag van de
verlaging worden verrekend (artikel 18, vijfde lid, tweede volzin, van de
Participatiewet). Wanneer belanghebbende tot inkeer komt, wordt de verlaging
stopgezet en ontvangt belanghebbende weer de volledige uitkering (artikel 18,
elfde lid, van de Participatiewet). Het gaat hier wel om een facultatieve
bepaling. Verrekenen bij bijzondere omstandighedenEr is voor
gekozen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het verrekenen van het bedrag
van de verlaging bij een eerste schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting (of een herhaalde schending buiten de recidivetermijn) als
bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. Hierbij kan worden gedacht
aan:
vergroting schuldenproblematiek;
(dreigende) huisuitzetting;
afsluiting van gas en elektriciteit.
De maand van opleggingIn het eerste, tweede en derde lid wordt gesproken over de "maand van
oplegging". Deze term is overgenomen uit artikel 18, vijfde lid, van de
Participatiewet. Met de "maand van oplegging" wordt in deze verordening bedoeld:
de maand waarin het besluit aan belanghebbende is bekend gemaakt. Geen
verrekening bij niet aanvaarden of behouden algemeen geaccepteerde
arbeidIn het tweede lid is bepaald dat als sprake is van een verlaging op grond van
artikel 18, vierde lid, onderdeel a, van de Participatiewet, geen verrekening
plaatsvindt zoals bedoeld in artikel 11, eerste lid. Het betreft het niet
aanvaarden of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Deze keuze is
gebaseerd op de zwaarte van de gedraging.Geen verrekening bij recidiveIs sprake van een
tweede of volgende schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting binnen
de recidivetermijn, dan is verrekenen van de maatregel niet mogelijk. Artikel 11
bepaalt immers dat verrekenen uitsluitend mogelijk is bij een gedraging zoals
bedoeld in artikel 10 van deze verordening én als sprake is van bijzondere
omstandigheden. Recidive is niet geregeld in artikel 10, maar in artikel 16,
derde lid, van deze verordening en artikel 18, zesde, zevende en achtste lid,
van de Participatiewet. Daarom is verrekenen bij recidive niet mogelijk. Geen verrekening bij maatregel wegens schending andere
gedragingenVerrekening bij maatregelen voor schendingen
van andere gedragingen dan de geüniformeerde arbeidsverplichtingen, is niet
mogelijk. Dit volgt uit artikel 11 van deze verordening en artikel 18, vijfde
lid, van de Participatiewet.Artikel 12. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidAan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste
instantie in zijn eigen bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet
mogelijk is, kan men een beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen
alles zal moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te voorkomen. Leidt
een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag
is aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder
geval sprake bij de volgende gedragingen (als die er toe leiden dat
belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op
bijstand):
het te snel interen van vermogen;
het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende
voorziening.
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid moet
worden aangemerkt als een geüniformeerde arbeidsverplichting (zie de artikelen
9, eerste lid, onderdeel a, en 18, vierde lid, onderdeel g, van de
Participatiewet). Is sprake van het door eigen toedoen niet behouden van
algemeen geaccepteerde arbeid, dan moet afstemming plaatsvinden volgens de
regels van artikel 18 van de Participatiewet en artikel 10 en 16, derde lid, van
deze verordening.Op grond van artikel 12 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd
wegens het betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de
hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is in dit geval het gedeelte van de
uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
gedaan.Bijstand in de vorm van een geldleningAls sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan het bestuur
tevens besluiten de bijstand in de vorm van een geldlening te verstrekken. Dit
volgt uit artikel 48, tweede lid, onderdeel b, van de Participatiewet. Als het
bestuur besluit beide instrumenten te gebruiken (leenbijstand én verlaging) moet
het wel voldoende acht slaan op het totale effect hiervan voor de
bijstandsgerechtigde.Artikel 12a. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid; Maatregel
bij verlies van een passende en toereikende voorliggende voorziening door
toepassing van bestuurlijke boeteHier is de volgende situatie bedoeld: Het door eigen schuld verliezen van de
aanspraak op een sociale zekerheidsuitkering of de uitbetaling daarvan, als
gevolg van de verrekening van de boete bij het herhaald schenden van de
inlichtingenverplichting als gevolg waarvan geen beroep meer kan worden gedaan
op een passende en toereikende voorziening.Artikel 13. Zeer ernstige misdragingen Participatiewet (eerste lid)Onder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan:
elke vorm van ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het
ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of
het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het toebrengen van
schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het ondernemen van
pogingen daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien.
Handelingen die door hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende
persoon of personen grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte
lastercampagnes, seksuele intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens
evenals (pogingen tot) opsluiting in een ruimte zijn eveneens als zeer ernstige
misdraging te beschouwen. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige
misdraging'.Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de
uitvoering van de Participatiewet belaste personen en instanties ( bestuur, SVB
en re-integratiebedrijven) tijdens het verrichten van hun werkzaamheden. Met de
zinsnede 'tijdens het verrichten van de werkzaamheden' wordt aangegeven dat de
misdraging dient plaats te vinden in het kader van de uitvoering van de
Participatiewet. Dat is anders als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen
komen: dan is alleen het strafrecht van toepassing.Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer
ernstige misdragingen een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel
9, zesde lid, van de Participatiewet. Deze verplichting staat dus op zichzelf.
Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake
zijn van een samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen
van een of meer verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of
IOAZ.IOAW en IOAZ (tweede lid)Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
wordt beschouwd. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige
misdraging'. Het bestuur kan alleen een verlaging opleggen als er een verband
bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij het
vaststellen van het recht op een uitkering. De IOAW en IOAZ bevatten immers geen
afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer ernstige misdragingen. Het recht
op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens het zich zeer ernstig
misdragen als dit heeft plaatsgevonden bij het (niet) nakomen van een (andere)
aan de uitkering verbonden verplichting. Vandaar dat in het tweede lid wordt
bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben plaatsgevonden onder
omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van IOAW of
IOAZ. Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt, geheel los van een
(andere) aan de uitkering verbonden verplichting - hij komt bijvoorbeeld uit
eigen beweging stennis maken - dan is binnen de IOAW en IOAZ tegen deze
gedraging geen sanctie mogelijk.Artikel 14. Niet nakomen van overige verplichtingenDeParticipatiewet geeft het bestuur de bevoegdheid om personen
verplichtingen op te leggen die volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55
van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid en beperkt deze tot een
viertal categorieën, te weten:
verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een
bepaalde vorm van bijstand;
verplichtingen die strekken tot vermindering van de bijstand, en
verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
De hoogte van de verlaging is in deze verordening per categorie verschillend
vastgesteld. Omdat de verplichtingen die het bestuur op grond van artikel 55 van
de Participatiewet kan opleggen een zeer individueel karakter hebben, kan het
voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet is afgestemd op
de individuele omstandigheden van een belanghebbende. Het bestuur zal daarom
altijd rekening moeten houden met de individualiseringsbepaling van artikel 18,
eerste lid, van de Participatiewet. Deze bepaling verplicht het bestuur de
bijstand af te stemmen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een
belanghebbende. In individuele gevallen kan dus worden afgeweken van de in dit
artikel vastgestelde verlaging. Indien de belanghebbende de verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling
niet of onvoldoende nakomt, moet, alvorens aan lid a toepassing wordt gegeven,
worden vastgesteld, dat het niet gaat om (schending van) een geüniformeerde
arbeidsverplichting.;Artikel 15. Samenloop van gedragingen Samenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden
geschonden Het eerste lid regelt samenloop als sprake is van één
gedraging die schending oplevert van meerdere verplichtingen, die zijn genoemd
in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in beide
regelingen. In dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de
hoogte en de duur van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de
hoogste verlaging is gesteld.Samenloop bij meerdere gedraging waardoor één of meerdere
verplichtingen worden geschonden Het tweede regelt samenloop als
sprake is van meerdere gedraging die schending opleveren van één of meerdere
verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid,
van de Participatiewet of in beide regelingen. Dit wordt 'meerdaadse samenloop'
genoemd. Ook in dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de
hoogte en de duur van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de
hoogste verlaging is gesteld.Samenloop met een bestuurlijke boeteHet derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd
als sprake is van een verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige
gedragingen is. Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in deze verordening
opgenomen verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de
schending van deze verplichtingen niet gezamenlijk worden afgedaan, omdat
schending van de inlichtingenplicht (wettelijk) is geregeld in de vorm van een
bestuurlijke boete. In het geval zich de situatie voordoet dat er sprake is van
samenloop tussen de bestuurlijke boete en afstemming dient het bestuur in het
individuele geval te beoordelen welke sanctie wordt opgelegd. Bij eendaadse
samenloop ligt het voor de hand één sanctie op te leggen. Het bestuur bepaalt of
al dan niet een boete wordt opgelegd. Is dit het geval, dan wordt geen verlaging
meer opgelegd (derde lid). Ook bij meerdaadse samenloop ligt het voor de hand de gedraging te sanctioneren
door het opleggen van een bestuurlijke boete voor zover sprake is van een
gedraging waarin ook een beboetbare gedraging zit. Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet benoemde verplichting als schending van de
inlichtingenplicht oplevert, is het voorgaande ook van toepassing.Artikel 16. RecidiveVerdubbeling duur verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Een verlaging kan nooit
hoger zijn dan honderd procent. Daarom is bij gedragingen waar relatief zware
verlagingen voor gelden, m.u.v. de “zeer ernstige misdragingen” (artikel 13, zie
lid 3: dat is een vast percentage: 100) gekozen voor een verdubbeling van de
duur van de maatregel in plaats van de hoogte. Met de eerste verwijtbare
gedraging wordt de eerste gedraging bedoeld die aanleiding is geweest tot een
verlaging, ook als wegens dringende redenen – op grond van artikel 4, tweede
lid, van deze verordening en eventueel 18, tiende lid, van de Participatiewet –
is afgezien van het opleggen van een verlaging. Dit geldt ook als van afstemming
op grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet is afgezien van het
opleggen van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van
verwijtbaarheid afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij
toepassing van recidive deze gedraging mee te tellen. Voor het bepalen van de
aanvang van de termijn van twaalf maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit
waarmee de verlaging is opgelegd, bekend is gemaakt: dit is doorgaans de datum
van de verzending van het besluit.Verdubbeling hoogte verlagingVoor lichte verlagingen is gekozen voor een verdubbeling van de hoogte van de
verlaging.Recidive op recidive bij niet geüniformeerde
arbeidsverplichtingenOok in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet
geüniformeerde arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel
16, eerste of tweede lid, van deze verordening van toepassing. Dit wordt tot
uitdrukking gebracht door het woord "telkens" in de recidivebepaling. Voor
toepassing van de recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van
dezelfde verplichting plaatsvindt binnen twaalf maanden na bekendmaking van het
vorige besluit waarmee een verlaging is toegepast. Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt – evenals bij de eerste
keer recidive – dat ofwel de hoogte ofwel de duur van de oorspronkelijke
verlaging wordt verdubbeld. Bij lichte gedragingen geldt een verdubbeling van de
hoogte van de verlaging. Bij zware gedragingen geldt een verdubbeling van de
duur van de verlaging.Telkens wordt de hoogte of de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
Dit is de verlaging die geldt bij een eerste schending van de verplichting. Er
is expliciet niet voor gekozen de hoogte of de duur van de vorige verlaging te
verdubbelen. Uitgangspunt is verdubbeling van de hoogte of de duur van de
oorspronkelijke verlaging. Hiermee wordt stapeling van verdubbeling van de
verlaging voorkomen. Het derde lid wijkt enigszins af van het bovenstaande. In artikel 16,
3e lid is namelijk geregeld, dat degene die zich bij herhaling
ernstig misdraagt (zie tevens artikel 13) zijn uitkering wordt afgestemd met een
maatregel ter hoogte van 100% (gedurende 1 maand). Hiermee wordt het signaal
afgegeven dat de hier bedoelde zeer ernstige misdragingen zwaar gesanctioneerd
worden: elke vorm van zeer ernstige misdragingen is onaanvaardbaar. zeer
ernstige misdragingenEenzelfde gedraging vereist voor recidiveVoor recidive als bedoeld in het eerste, tweede en derde lid is vereist dat
sprake moet zijn van "eenzelfde verwijtbare gedraging" als de gedraging waarvoor
de eerste verlaging is opgelegd. Voorwaarde is dus dat dezelfde verplichting
wordt geschonden. Is dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging
worden aangemerkt als een eerste schending van een verplichting. Heeft een
persoon zich zeer ernstig misdragen (artikel 13) binnen twaalf maanden nadat een
verlaging is opgelegd wegens het zich niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (artikel 7, eerste
lid), dan is geen sprake van recidive aangezien het niet "eenzelfde gedraging"
betreft. Evenmin is sprake van recidive als een belanghebbende niet meewerkt aan
het opstellen van een plan van aanpak (artikel 7, tweede lid, onderdeel a) en
vervolgens een opgedragen tegenprestatie niet verricht (artikel 7, tweede lid,
onderdeel d). Ook dan is geen sprake van eenzelfde gedraging aangezien twee
verschillende verplichtingen zijn geschonden. Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichtingIs sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde
arbeidsverplichting binnen twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een
eerste maatregel is opgelegd wegens schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende 2
maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde lid, van de Participatiewet
gegeven marges.Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, telkens binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige
maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent gedurende drie maanden (artikel
18, zevende en achtste lid, van de Participatiewet). Het vierde lid: Indien om dringende redenen (artikel 4) een maatregel niet ten
uitvoer wordt gelegd, telt de gedraging die aanleiding gaf tot deze maatregel
mee bij het bepalen of sprake is van recidive.Artikel 17. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZHet bestuur is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ
bevoegd de uitkering blijvend of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende,
kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen verwerven, maar dit nalaat. Dit is
een discretionaire bevoegdheid van het bestuur. De vraag of een verlaging moet
worden toegepast, zal pas aan de orde komen als het bestuur zich een oordeel
heeft gevormd over de eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling
gaat in beginsel voor. Pas als het bestuur concludeert dat van een weigering
geen sprake is, kan op grond van deze verordening een verlaging worden
toegepast. Artikel17 van deze verordening is derhalve bedoeld om samenloop te
voorkomen.