CVDR395436_1Regionale detailhandelsvisieMetropoolregio EindhovennlregelingMetropoolregio Eindhoven2015-12-16AstenBergeijkBestBladelCranendonckDeurneEerselEindhovenGeldrop-MierloGemert-BakelHeeze-LeendeHelmondLaarbeekNuenen, Gerwen en NederwettenOirschotReusel-De MierdenSomerenSon en BreugelValkenswaardVeldhovenWaalreBlad Gemeenschappelijke RegelingRegionale detailhandelsvisie Metropoolregio EindhovenOnbekenddagelijks bestuurfinanciën en economie2015-12-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-12-162019-03-28OnbekendOnbekendDetailhandelGeenDe 21 colleges van de deelnemende gemeenten hebben met instemming van de gemeenteraden gezamenlijk de Regionale detailhandelsvisie opgesteld. Het Dagelijks Bestuur Metropoolregio heeft de visie vrijgegeven. De gemeenteraden hebben ingestemd met de visie en zijn akkoord gegaan met vaststelling van de visie door het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO).Regionale detailhandelsvisieMetropoolregio EindhovenJuni 2015Vastgesteld in Regionaal Ruimtelijk Overleg d.d. 16 december 2015InleidingLeegstaande winkelpanden en borden met ‘opheffingsuitverkoop’ en
‘leegverkoop’ sieren de Nederlandse winkelstraten. Zo ook die in
Zuidoost-Brabant. Door onder meer de economische crisis en de toenemende
invloed van internetverkopen heeft de retail-sector het erg moeilijk. Er is
een structureel probleem ontstaan in de centra en op andere
detailhandelslocaties. Tegelijkertijd bieden de veranderingen in de sector
ook nieuwe uitdagingen en mogelijkheden voor innovatieve concepten.
Duidelijk is dat regionale afstemming steeds meer noodzakelijk wordt. In deze detailhandelsvisie zijn de verschillende trends en ontwikkelingen en
de gevolgen daarvan beschreven. Vervolgens is er een visie opgesteld, op
basis waarvan concrete afspraken geformuleerd zijn. Tot slot is er een
doorkijk naar de vervolgstappen gemaakt. WerkwijzeDe Metropoolregio Eindhoven kent diverse werkplaatsen waarin gewerkt wordt
aan de belangrijke regionale thema’s. Een van deze werkplaatsen is de
werkplaats werklocaties, die verantwoordelijk is voor de thema’s
bedrijventerreinen en detailhandel. De werkplaats werklocaties kent een team detailhandel, dat triple helix
(overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven) is samengesteld. Opdracht
van de werkplaats werklocaties- team detailhandel was te komen tot een
regionale detailhandelsvisie en het delen van kennis en informatie. Het
opstellen van een regionale visie op detailhandel is belangrijk om
gezamenlijk de problematiek aan te kunnen pakken en waar mogelijk kansen te
creëren. Daarnaast vraagt de provincie in de Verordening Ruimte om regionale
afstemming en zijn regionale afspraken van belang voor de Ladder voor
duurzame verstedelijking. De werkplaats werklocaties-team detailhandel heeft een analyse gemaakt van
de problematiek in de detailhandelswereld, achterliggende oorzaken en de
gevolgen. Op basis daarvan heeft het team een aantal onderwerpen benoemd die
in ieder geval aan de orde moeten komen in een detailhandelsvisie. Deze
thema’s zijn meegegeven aan de vier subregio’s (Stedelijk Gebied, Peel,
Kempen, A2) en gepresenteerd in het Regionaal Platform. In de subregio’s is
vervolgens gewerkt aan subregionale detailhandelsvisies. Ondernemers en
raadsleden zijn nauw betrokken bij het opstellen van de subregionale visies,
onder andere door subregionale ondernemers- en raadsledenbijeenkomsten.
Tegelijkertijd heeft de werkplaats werklocaties- team detailhandel een
aantal regionale thema’s nader uitgewerkt. Al deze input is samengebracht en
besproken tijdens een portefeuillehoudersoverleg en vervolgens in een
regionale raadsledenbijeenkomst. Op basis van de stukken en de input uit die
twee bijeenkomsten is deze regionale detailhandelsvisie opgesteld. Deze
visie wordt aan alle 21 gemeenteraden ter vaststelling aangeboden. De
regionale detailhandelsvisie ligt vervolgens ter vaststelling voor aan het
Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO), waarmee de visie door de Provincie als
kader vastgesteld wordt. Deze regionale detailhandelsvisie biedt een kader, maar vraagt nog wel om
lokale verankering. De subregionale visies zijn een verdere uitwerking en
verdieping van het kader naar het subregionale niveau en hebben een
uitvoeringsprogramma waarin vervolgstappen beschreven staan. De subregionale
afspraken moeten uiteindelijk vertaald worden in lokaal ruimtelijk beleid,
want dat is en blijft een lokale verantwoordelijkheid. Trends en ontwikkelingenDe detailhandelswereld is de laatste jaren sterk veranderd. Er zijn een
aantal belangrijke trends en ontwikkelingen die daaraan ten grondslag
liggen.
Economische crisis: sinds 2008 is er
sprake van een economische crisis. Bijbehorende effecten als
financiële onzekerheid, een hogere werkloosheid, restschulden bij
verkoop van een huis, etc. hebben ervoor gezorgd dat de uitgaven in
de detailhandel zijn gedaald. Aankopen werden uitgesteld of er werd
gekozen voor een goedkoper alternatief. Waar de totale
detailhandelsuitgaven gestabiliseerd zijn, is er een duidelijk
verschil tussen de supermarkten (omzetgroei van 10-15% sinds 2008)
en de non-food sector (omzetdaling van 15% sinds 2008).
Toename
internetdetailhandel:
in de laatste jaren heeft er een verschuiving plaatsgevonden van
offline naar online verkopen. Werd in 2010 nog maar zo’n 5% van de
consumentenbestedingen online gedaan, in 2014 was dat al ruim 20%.
De verwachting is dat dit in de komende jaren nog verder zal
toenemen tot 35% of nog meer (voorspellingen lopen uiteen van 35%
tot 50%). Bepaalde segmenten zoals boeken, entertainment (muziek,
films, games) en reizen zullen in de toekomst vrijwel alleen nog
maar online te vinden zijn.
Vergrijzing: vergrijzing heeft een
belangrijke invloed op de (behoefte aan) winkelvoorzieningen.
Ouderen besteden niet minder, maar wel anders. Zo geven ouderen
minder geld uit aan eten (schatting zo’n 20% minder) en tot wel 40%
minder aan kleding en schoenen. Er wordt bijvoorbeeld meer besteed
aan reizen en zorg. Het aantal 65+ers in de regio loopt op van 18%
in 2014 tot ruim 25% in 2050. Wanneer gekeken wordt naar het aandeel
65+ huishoudens dan was dat in 2011 al bijna 25%.
Huishoudenssamenstelling: er is sprake
van een toename van het aantal eenpersoonshuishoudens. Lag dat
aandeel in 2000 nog onder de 30%, inmiddels is 35% van de
huishoudens een eenpersoonshuishouden. De verwachting is dat dit
aandeel over tien jaar toegenomen is tot 40%. Eenpersoonshuishoudens
hebben over het algemeen minder tijd en een lager besteedbaar
inkomen. Minder bestedingen en een grotere spreiding van uitgaven
over diverse kanalen zijn het gevolg. De groei van het aantal
huishoudens biedt ook kansen, omdat sommige producten niet deelbaar
zijn (bijvoorbeeld een bankstel, keuken of huishoudelijke
apparaten).
Consumentengedrag: het
consumentengedrag is de laatste jaren sterk veranderd. De consument
is er inmiddels aan gewend om 24 uur per dag aankopen te kunnen
doen, zowel in een fysieke winkel als thuis vanaf de bank of zelfs
onderweg via een smartphone in een online-winkel. Voor het fysieke
winkelbezoek kiest de consument hoofdzakelijk voor twee soorten
winkelbezoek: functioneel winkelen (dagelijkse boodschappen, in
buurtwinkelcentrum / kernwinkelgebied) en funshoppen (grote stad /
perifere detailhandelslocatie, waarbij beleving van groot belang
is). Vooral middelgrote centra hebben sterk te lijden onder deze
ontwikkelingen. Een andere trend in het consumentengedrag is het
toegenomen aandeel van digitale bereikbaarheid / services
(abonnementen voor mobiele telefonie, internet, etc.) als onderdeel
van het totaal besteedbaar inkomen. Dit betekent automatisch dat er
minder geld overblijft om uit te geven in de detailhandel.
Veranderingen centra: detailhandel is
een belangrijk element in een centrum, maar ook andere voorzieningen
zoals banken, bibliotheken en andere sociaal-maatschappelijke
voorzieningen dragen bij aan de totale centrum-beleving. Juist die
andere voorzieningen verdwijnen steeds meer: bibliotheken worden
kleiner of sluiten, baliefuncties bij banken verdwijnen,
gemeentehuizen zijn minder vaak open, etc. Dit leidt tot verminderd
bezoek aan het centrum en daarmee een verminderd draagvlak voor
voorzieningen, detailhandel en horeca.
Supermarkten: supermarkten zijn erg
belangrijk als trekker voor een centrum. Een trend in supermarktland
is de wens om te vestigen op een grotere solitaire locatie in het
buitengebied, aan de rand van kernen of tussen twee kernen, met
optimale bereikbaarheid en parkeergelegenheid. Daarnaast openen
supermarkten steeds meer pick-up points.
Branchevervaging: op veel perifere
detailhandelslocaties is sprake van branchevervaging. Tuincentra die
ook meubels, kaarsen en broodjes verkopen en bouwmarkten die fietsen
en toiletpapier aanbieden. Als deze ontwikkeling zich doorzet kunnen
deze perifere detailhandelslocaties met een specifieke functie
uiteindelijk reguliere detailhandelslocaties worden, met alle
gevolgen van dien voor de bestaande detailhandelsstructuur.
Gevolgen voor het detailhandelslandschapDe genoemde trends en ontwikkelingen hebben grote gevolgen voor het fysieke
winkellandschap. In de afgelopen jaren zijn diverse winkelketens failliet
gegaan. Bekende voorbeelden zijn Free Record Shop, Harense Smid, Halfords,
House of Shoes, Mexx, Schoenenreus en Miss Etam. Maar ook grote namen als
V&D, Blokker en Hema hebben op de rand van de afgrond gebalanceerd. Deze
ontwikkelingen hebben grote gaten geslagen in bestaande winkelgebieden. In Zuidoost-Brabant is op dit moment 1.366.000 m² winkelvloeroppervlak
beschikbaar, waarvan zo’n 184.000 m² (zo’n 25 voetbalvelden) leeg staat. Dat
is een leegstand van meer dan 13%. Daarnaast heeft de regio nog voor meer
dan 100.000 m² plannen beschikbaar (waarvan 71.000 al vastgelegd in
bestemmingsplannen). Daarmee beschikt de Metropoolregio Eindhoven over een
bovengemiddeld winkelaanbod in vergelijking met de rest van Nederland. In de Metropoolregio is 360 m² per 1.000 inwoners aan dagelijkse
detailhandel beschikbaar, tegenover 347 m² per 1.000 inwoners landelijk. Ook
voor niet-dagelijkse detailhandel heeft Zuidoost-Brabant gemiddeld veel
meters: 1.469 m² per 1.000 inwoners tegenover een landelijk gemiddelde van
1.312 m² per 1.000 inwoners. Bron: BRO, peildatum 2014Met de verwachte toename van internetdetailhandel, de vergrijzing en de
stijging van het aantal eenpersoonshuishouden zal de vraag naar fysieke
winkels alleen nog maar kleiner worden. Economische groei kan deze situatie
wellicht iets nuanceren, maar kan de trend niet keren. Leegstand is een feit
en het halveren van de huren gaat dat niet oplossen. Er moeten keuzes
gemaakt worden. Zowel door de overheid als door de marktpartijen. Niets doen
leidt tot verpaupering en het op termijn omvallen van de
voorzieningenstructuur. Dat is funest voor de leefbaarheid. Juist door te
kiezen om in te zetten op bepaalde gebieden (en dus ook bepaalde gebieden
niet) is het mogelijk om de voorzieningenstructuur voor de toekomst veilig
te stellen en de noodzakelijke vernieuwing ruimte te bieden. Belangrijk
daarbij zijn een gezamenlijke visie en afspraken, met de ruimte om in te
kunnen spelen op unieke kansen. Alleen door gezamenlijk dezelfde
uitgangspunten te hanteren kan een complementair aanbod in de regio
gecreëerd worden, kan er goed ingezet worden op de leefbaarheid en kunnen
sterke centra nog sterker worden. Visie op detailhandel in de Metropoolregio EindhovenEen goed toekomstbestendig voorzieningenniveau voor de inwoners van de
regio, dat is het doel van de regionale detailhandelsvisie. Dit past bij de
Brainport-profilering van de regio, waarbij de voorzieningenstructuur van
groot belang is als vestigingsfactor, maar ook van cruciaal belang is voor
de leefbaarheid in de kernen. Dit vraagt om een benadering die verder kijkt
dan alleen detailhandel. Een centrum is een totaalproduct, waarin alle
betrokken partijen een eigen rol en verantwoordelijkheid hebben. Bestaande structuurDe detailhandelsstructuur in de regio is opgebouwd uit verschillende lagen.
Het centrum van Eindhoven en Ekkersrijt vormen de top van de piramide.
Beiden hebben een bovenregionale functie, het centrum van Eindhoven voor
funshoppen en Meubelboulevard Ekkersrijt als perifere detailhandelslocatie
(PDV-locatie: Perifere Detailhandels Vestiging). Dit zijn allebei
toplocaties in de regio met een bovenregionaal verzorgingsgebied. De tweede
laag van de piramide bestaat uit regionaal en bovenlokaal verzorgende
centra. Hieronder vallen de centra van Helmond, Veldhoven, Valkenswaard,
Deurne, Bladel en Budel. De Engelseweg in Helmond heeft een bovenlokale
functie als PDV-locatie. Deze centra hebben een belangrijke functie in de
subregio of voor de omliggende gemeenten. Daarna volgen de grote en kleine
kernverzorgende centra, de belangrijkste winkelcentra in de kernen met een
lokaalverzorgingsgebied. De onderste laag van de piramide zijn de wijk- en
buurtcentra (inclusief kerkdorpen). Naast alle centra zijn er in de regio
diverse PDV-locaties. Op Ekkersrijt en de Engelseweg na hebben deze locaties
veelal een lokaal verzorgingsgebied. Visie op de toekomstOm een goed voorzieningenniveau voor de inwoners van de regio te creëren is het van
belang om de regionale en bovenregionale aantrekkingskracht van de regio te versterken
en te zorgen voor een excellent basisvoorzieningenniveau. Dit betekent: zorgen voor een
goede mix van winkels en andere voorzieningen, slim inspelen op de internetdetailhandelstrends,
een aantrekkelijk verblijfsmilieu en een goede bereikbaarheid. Maar ook in kunnen spelen
op nieuwe trends en ontwikkelingen. Investeren om de top te versterken is nodig om de
concurrentie aan te kunnen blijven gaan met grote steden / meubelboulevards buiten de regio.
Daarnaast is het essentieel om te zorgen voor een goed basisvoorzieningenniveau.
Dat betekent versterken wat sterk is en zorgen dat winkelgebieden toekomstbestendig
zijn én het betekent niet meer investeren in kansarme gebieden.Alles behouden wat er
nu is, is niet reëel. Dit vraagt omduidelijke keuzes. Ook de markt dringt daarop aan.
Groei is niet meer aan de orde en de winkelleegstand wordt steeds groter. Het toevoegen
van winkelmeters is niet meer vanzelfsprekend. Een belangrijk uitgangspunt voor het
versterken van een winkelgebied is concentratie of clustering van detailhandel. Door
te clusteren kunnen winkels profiteren van elkaars nabijheid en van een grotere potentiële
klantenkring. Voor de consument betekent dit meer keus en een betere verblijfsruimte
doordat winkels dichter bij elkaar zitten. Clusteren of concentreren van detailhandel
betekent ook dat de detailhandelsfunctie uit een deel van de straten zal verdwijnen.
Tegelijkertijd biedt dit ook kansen, bijvoorbeeld voor andere functies in centrumgebieden
zoals wonen of sociaal-maatschappelijke voorzieningen, maar ook voor vernieuwing en
kwalitatieve impulsen in het centrum.
Nieuwe detailhandelsontwikkelingen vinden in principe plaats in het concentratiegebied.
Ontwikkelingen daarbuiten worden alleen toegestaan als het gaat om een unieke kwalitatieve
toevoeging die niet in een concentratiegebied past of een ontwikkeling die cruciaal is
voor de leefbaarheid. Van panden buiten het concentratiegebied die leegkomen zal op termijn
de detailhandelsbestemming verdwijnen. Bij het maken van keuzes is het belangrijk om te denken
vanuit een centrumvisie. Een centrum bestaat uit meer dan alleen detailhandel en het toevoegen
van andere functies kan het concentratiegebied in het centrum ook ondersteunen of versterken.
Ook het investeren in de verblijfsruimte is hierbij essentieel. Tot slot moeten centra kijken
naar complementariteit en onderscheidend karakter, op basis van functie en uniciteit. Op dit
moment lijken veel centra op elkaar, terwijl juist een onderscheidend karakter consumenten
naar een centrum kan trekken. Mede daarom moet er ook ruimte blijven voor lokale, innovatieve
ontwikkelingen, die het onderscheidend karakter van een centrum kunnen bepalen of versterken.
Bij alle nieuwe ontwikkelingen geldt: bepalen wat het verzorgingsgebied is, welke locatie het
beste past en of/welke kwaliteit er wordt toegevoegd. De afwegingen op basis van de Ladder
voor Duurzame Verstedelijking zijn hierin richtinggevend.
Locaties geschikt voor PDV (Perifere Detailhandels Vestiging) zijn in de regio voldoende
aanwezig om te voorzien in de lokale en bovenlokale behoeften. Uitbreiding van het aantal
PDV-locaties met bovenlokale impact is dan ook niet aan de orde. Ekkersrijt vormt hierop
een uitzondering, aangezien die locatie een bovenregionale functie heeft. Voor alle PDV-locaties
geldt dat branchevervaging een concreet risico vormt. Handhaving en vasthouden aan de gekozen
segmentering zijn hierbij van groot belang.
De komst van zeer grootschalige ontwikkelingen als een Retail Park, weidewinkels of een mega
mall zijn niet wenselijk, aangezien dergelijke ontwikkelingen de bestaande structuur verstoren
en de ontwikkelingskansen van andere clusters ondermijnen.
Kringloopwinkels en tuincentra zijn twee specifieke categoriën detailhandel.
Kringloopwinkels hebben vaak (deels) een maatschappelijke functie en vragen naast de winkelfunctie
om veel opslagruimte. Bovendien is er sprake van veel verschillende verschijningsvormen en
gedaanteveranderingen.Dit maakt de keuze voor een locatie vaak lastig. In het algemeen kan
gezegd worden dat kringloopwinkelszich bij voorkeur zo veel mogelijk moeten aansluiten bij
bestaande structuren. Tuincentra zijn vaak solitair gevestigd, maar gaan door branchevervagingsteeds
meer op home & living-winkels lijken. Wellicht zouden tuincentra in de toekomst beter uitsluitend
gecategoriseerd kunnen worden als PDV. Beide categorieën vragen specifieke aandacht en afwegingen.
Bovenstaande denkrichting zal verder uitgewerkt worden in het vervolgtraject, met als mogelijk
resultaat regionale afspraken op deze thema’s. Visie op specifieke thema’sOp drie regionale thema’s is door de werkplaats werklocaties specifiek
ingezoomd. Het gaat om supermarkten, internetdetailhandel en marketing.Supermarkten:
Supermarkten zelf hebben de voorkeur voor een vestigingsplaats aan de rand
van een centrum of net buiten het centrum, om zoveel mogelijk ruimte te
hebben voor de winkel en parkeren. Een gevarieerd aanbod in een centrum is
van groot belang voor de levensvatbaarheid van het centrum. Daarom is het
essentieel om de fysieke relatie tussen supermarkten en overige winkels te
stimuleren en te behouden. Uit onderzoek blijkt dat gemiddeld 35% van de
mensen die een supermarkt bezoekt dit combineert met een bezoek aan andere
winkels. Wanneer de supermarkt en de overige winkels 100 meter uit elkaar
liggen is dat gedaald tot gemiddeld minder dan 10% (dit kan variëren en is
mede afhankelijk van de grootte van het winkelgebied). Een centrale locatie
van een supermarkt in een centrum is dus van groot belang voor het
functioneren van een centrum. Kortom, supermarkten zouden zo veel mogelijk in een centrum gevestigd moeten
worden. Daarbij is het wel van belang dat de overheid de supermarkten zo
goed mogelijk faciliteert (bijvoorbeeld bij parkeren, goede bereikbaarheid
of een slimme oplossing voor een uitbreidingsvraag).Daarnaast moet een supermarkt voldoende draagvlak hebben om rendabel te
functioneren. In kleine kernen lukt dat vaak niet meer en verdwijnen
supermarkten. De markt moet hierin gewoon zijn werk doen. Ervaring leert dat
het kunstmatig in stand houden van supermarkten geen oplossing biedt.Internetdetailhandel: Internetdetailhandel kent
allerlei (verschijnings)vormen met verschillende ruimtelijke consequenties.
De eerste vorm is de internetwinkel waar de consument niet fysiek naar toe
gaat; transacties gaan online en de goederen worden per post bezorgd. Dit
type internetdetailhandel past prima binnen bestaande bestemmingen. De
tweede en derde vorm van internetdetailhandel zijn vormen waarbij de
consument de winkel daadwerkelijk fysiek bezoekt. De ene gaat om zuivere
afhaalpunten (pick-up points). De consument kan daar goederen afhalen en
eventueel retourneren, maar er worden geen producten tentoongesteld. Deze
afhaalpunten kunnen een winkelgebied versterken, wanneer ze in of bij
bestaande centra gevestigd worden. Afhaalpunten op een bedrijventerrein zijn
niet wenselijk, aangezien die locaties meestalniet berekend zijn op en / of
niet ingericht zijn voor de bijbehorende verkeersstromen. Afhaalpunten op
kruispunten van passanten, bij reeds bestaande voorzieningen (bus- en
treinstations, campussen, tankstations, transferia, etc) voldoen aan de
wensen van de consument en kunnen wel een goede aanvulling op het bestaande
winkelaanbod zijn. Belangrijk hierbij is om goed na te denken over de
bestemming van de locatie. Immers, als een pick-up point een reguliere
detailhandelsbestemming heeft / krijgt, kan er bij vetrek van het pick-up
point een nieuwe reguliere detailhandelslocatie ontstaan. De derde vorm van internetdetailhandel is een afhaalpunt met een showroom.
Dit is feitelijk een reguliere winkel, die ook producten via internet
verkoopt. Ook de ruimtelijke effecten zijn in veel gevallen ongeveer
hetzelfde als bij een gewone winkel. Door de showroomfunctie vallen deze
winkels dus onder dezelfde regels als reguliere winkels en horen dus thuis
in een bestaand winkelgebied (centrum of PDV-locatie). Marketing: Een belangrijk element dat een rol
kan spelen in het creëren van voldoende draagvlak voor je voorzieningen is
(city)marketing. Gemeenten en subregio’s moeten kijken op welke manier het
eigen gebied / centrum te vermarkten is. Kernvragen daarbij zijn, wat maakt
een gemeente of een centrum bijzonder, wat is de identiteit van de gemeente
en waar is men trots op. Gemeenten moeten niet allemaal hetzelfde willen
zijn, maar een statement maken en dat ook met trots uitdragen. Vervolgens is
het goed om evenementen en activiteiten aan te bieden die passen bij het
profiel en het ook kunnen versterken. Door in te zetten op marketing kunnen
consumenten van buiten de eigen gemeente aangetrokken worden, wat een
directe stimulans voor de detailhandel oplevert. Een voorbeeld zou kunnen
zijn inzetten op een recreatief / toeristisch profiel, waarbij onderscheid
gemaakt kan worden tussen dag- en verblijfsrecreatie. Ondernemers kunnen dan
ook inzetten op innovatieve winkelconcepten, passend binnen het profiel. Regionale afsprakenOp basis van bovenstaande visie zijn de volgende regionale afspraken
geformuleerd.
Detailhandel wordt geconcentreerd / geclusterd in bestaande
winkelgebieden (ruimtelijke concentratie) om zo de hoofdstructuur te
behouden en te versterken;
Nieuwe detailhandelsontwikkelingen moeten passen bij het
verzorgingsgebied en aantoonbaar kwaliteit toevoegen en de structuur
versterken (bij bovenlokale en regionale ontwikkelingen eventueel te
toetsen door een onafhankelijke commissie – zie
uitvoeringsprogramma);
Nieuwe detailhandelsontwikkelingen vinden in principe alleen plaats
in de concentratiegebieden of op plekken waar dat voor de
leefbaarheid noodzakelijk is (eventuele uitzonderingen hierop worden
getoetst door een onafhankelijke commissie – zie
uitvoeringsprogramma);
Supermarkten worden gerealiseerd in of aan de rand van bestaande
winkelgebieden;
Solitaire supermarkten op bedrijventerreinen / perifere
detailhandelslocaties zijn niet toegestaan;
Perifere detailhandel (PDV) met een bovenlokale impact wordt
geclusterd op bestaande locaties (eventuele uitzonderingen worden
getoetst door een onafhankelijke commissie). Er worden in principe
geen nieuwe PDV-locaties met een bovenlokale functie
toegevoegd;
Er komt geen Retail Park of mega mall in de regio;
Internetwinkels zonder fysieke bezoekmogelijkheid voor de consument
zijn toegestaan op bedrijventerreinen (passen in reguliere
bestemming);
Zuivere afhaalpunten (pick-up points) worden geconcentreerd op
bestaande detailhandelslocaties of op een kruispunt van
passanten;
Internetwinkels met een fysieke bezoekmogelijkheid en een showroom
worden gezien als reguliere winkels en worden gerealiseerd op een
bestaande detailhandelslocatie;
Ontwikkelingen met een bovenlokale impact worden subregionaal
afgestemd (nader gespecificeerd in subregionale detailhandelvisies),
ontwikkelingen met een regionale impact worden regionaal afgestemd.
Deze regionale afspraken vormen de regionale kaders. In de subregionale
detailhandelsvisies zijn deze afspraken op onderdelen nader uitgewerkt. De
uitgangspunten zullen ook verankerd moeten worden in lokaal beleid.
Daarnaast is ook de Ladder voor Duurzame Verstedelijking van toepassing op
detailhandel. UitvoeringsprogrammaDe regionale detailhandelsvisie en – afspraken vormen een belangrijke basis,
maar daarmee is niet alles opgelost. Er is monitoring nodig van (de
uitvoering van) de vastgestelde visie en afspraken. En er is op onderdelen
een nadere uitwerking of verdiepingsslag nodig. Dit is vertaald in een
uitvoeringsprogramma:
Afstemming initiatieven: In de
subregionale visies zijn manieren benoemd om te komen tot afstemming
van bovenlokale en subregionale initiatieven. In het stedelijk
gebied wordt een Regionale Adviescommissie Detailhandel ingesteld om
dergelijke initiatieven te toetsen. Er wordt onderzocht of, hoe en
op basis van welke criteria deze commissie ook kan adviseren over
initiatieven met een regionale of bovenregionale impact. Daarbij is
ook aandacht voor de rol en betrokkenheid van het landelijk gebied.
Daarnaast zullen ook organisatorische aspecten (instelling,
financiering etc.) meegenomen worden in de uitwerking. Een tweede lijn is afstemming organiseren met omliggende regio’s
over bovenregionale ontwikkelingen (zoals een meubelboulevard,
Retail park of mega mall).
Monitoring: monitoren van uitvoeren en
toepassen van de regionale en subregionale detailhandelsvisies en de
daarin gemaakte afspraken.
Instrumentarium: inventariseren en
delen van instrumentarium dat kan helpen bij het uitvoeren van de
afspraken uit de regionale detailhandelsvisie. Hierbij valt te
denken aan instrumenten die kunnen helpen om planschade te
voorkomen, maar ook aan handhavingsmogelijkheden en manieren om te
komen tot kwalitatieve verbeteringen.
Kennisdeling: monitoren van
ontwikkelingen in de retail en het delen van kennis en informatie
daarover. Voorbeelden van thema’s die kennisdeling en -verdieping
vragen zijn branchevervaging, centrummanagement en ondergeschikte /
nevengeschikte detailhandel (inclusief productiegebonden
detailhandel, recreatieondersteunende detailhandel etc.).
Kennisontwikkeling: het ontwikkelen van
kennis en inzichten op regionaal relevante thema’s.
In samenwerking met de Provincie Noord-Brabant een
Conferentie Retail 2025 organiseren om meer inzicht te
krijgen in de toekomst van de detailhandelssector.
Inzicht krijgen in de totale detailhandelscapaciteit: de
bestaande detailhandel en de plannen, maar ook alle andere
locaties waar een (verborgen) detailhandelsbestemming op
zit. Vervolgens bekijken hoe dit aangepakt kan worden.
Marketing: onderzoeken welk profiel het
beste bij een gemeente past en welke kansen dat brengt. Hierbij
horen bijvoorbeeld ook manieren om ondernemers te stimuleren om het
profiel te adopteren en ermee aan de slag te gaan.
Kringloopwinkels en tuincentra:
onderzoeken of er regionale afspraken gemaakt kunnen worden op beide
thema’s. Onderwerpen als branchevervaging en productiegebonden
detailhandel zullen daarbij aan de orde komen.
Dit uitvoeringsprogramma is een dynamisch programma. Dat houdt in dat op
basis van de actuele behoefte gekeken wordt welke informatie en acties op
dat moment nodig zijn. Dit is dus geen uitputtende / restrictieve
lijst.Het team detailhandel van de werkplaats werklocaties heeft een initiatiefrol
in de realisatie van het uitvoeringsprogramma. Het team detailhandel
agendeert onderwerpen, zoekt de juiste partners om mee samen te werken of de
juiste partijen om de opgave te beleggen. Daarnaast monitort het team
detailhandel de voortgang van het uitvoeringsprogramma. Het Regionaal
Platform is de plek om de voortgang met de regio te delen. 1Begrippenlijst
Concentratiegebied: Ruimtelijke
concentratie c.q. clustering van detailhandel in een afgebakend
gebied.
Dagelijkse artikelen: Voedings- en
genotmiddelen en artikelen op het gebied van persoonlijke
verzorging. In de praktijk gaat het hierbij om supermarktaanbod,
aanbod in speciaalzaken, drogisterij- en parfumeriezaken
Detailhandelsstructuur: De opbouw van
en samenhang tussen detailhandelsvoorzieningen in een bepaald
gebied.
Niet-dagelijkse artikelen: Alle
artikelen die niet behoren tot de dagelijkse artikelensector.
PDV-Perifere Detailhandels
Vestigingen: Detailhandel die vanwege de aard van de
verkochte goederen niet of moeilijk inpasbaar is binnen de bestaande
winkelstructuur en om die reden op locaties buiten reguliere
winkelcentra, bijvoorbeeld bedrijventerreinen, langs grote wegen,
etc. wordt toegestaan. Toegelaten branches: auto’s, boten, caravans,
brand- en milieugevaarlijke stoffen, tuincentra, bouwmarkten, de
gehele woninginrichtingsbranche, keukens en sanitair.
RRO – Regionaal Ruimtelijk Overleg:
Een overleg op initiatief van de Provincie, waarin Provincie,
gemeenten en waterschappen afspraken maken over de ruimtelijke
ontwikkeling van de regio.
Regionaal Platform: Het regionaal
bestuurlijk platform is de lichte, flexibele overlegstructuur van de
21 colleges in de Metropoolregio Eindhoven.
Verzorgingsgebied: Het gebied waar de
gebruikers van een voorziening wonen.
Winkelvloeroppervlak (wvo):
Winkelruimte die voor de consument toegankelijk is (dus exclusief
magazijn, kantoor, etc.).