395149_1Beleidsregels terugvordering, invordering, leenbijstand en verhaal
PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ GR Ferm Werk nlregelingFerm Werk2016-02-04Blad gemeenschappelijke
regeling 2016 nr 58Beleidsregels terugvordering, invordering, leenbijstand en verhaal
PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZ GR Ferm Werk Participatiewetdagelijks bestuurmaatschappelijke zorg en welzijnDe tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrechtIoaw2015-12-17Ioaz2016-01-012017-09-12Onbekendbesluit dagelijks bestuurBijstandverleningGeenGeenBeleidsregels terugvordering, invordering, leenbijstand en verhaal PARTICIPATIEWET,
IOAW en IOAZGR Ferm WerkHet dagelijks bestuur van Ferm Werk,gelet op het bepaalde in de Participatiewet, de Ioaw en Ioaz ten aanzien van
terugvordering, invordering en verhaal van bijstand en het verstrekken,
aflossen en invorderen van leenbijstandbesluit vast te stellen de navolgendeBeleidsregels terugvordering, invordering, leenbijstand en verhaal
PARTICIPATIEWET, IOAW en IOAZGR Ferm Werk1ALGEMEEN1.Begripsbepalingen1.Alle begrippen die in deze beleidsregels worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Participatiewet, IOAW, IOAZ en de Algemene wet bestuursrecht.2.In deze beleidsregels wordt verstaan onder:
bruteren: het verhogen van de vordering met de loonbelasting
en premies volksverzekeringen waarvoor de gemeente die de
uitkering verstrekt krachtens de Wet op de loonbelasting
1964 inhoudingsplichtig is, voor zover deze belasting en
premies niet verrekend kunnen worden met de door het
dagelijks bestuur af te dragen loonbelasting en premies
volksverzekeringen;
dagelijks bestuur: het dagelijks bestuur van de
Gemeenschappelijke Regeling Ferm Werk;
fraudevordering: vordering in verband met ten onrechte of
tot een te hoog bedrag verleende uitkering als gevolg van
het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht;
inlichtingenplicht: verplichting genoemd in artikel 17,
eerste lid van de Participatiewet, artikel 13, eerste lid
van de IOAW, artikel 13, eerste lid van de IOAZ en artikel
30c, tweede en derde lid van de Wet structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen;
IOAW: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke
arbeidsongeschikte werkloze werknemers;
IOAZ: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
uitkering: de door het dagelijks bestuur verleende bijstand
in het kader van de Participatiewet en de uitkering in het
kader van de IOAW en IOAZ;
onderhoudsplichtige: degene die een financiële bijdrage in
de kosten van levensonderhoud aan de bijstandsgerechtigde
en/of de ten laste komende kinderen dient te voldoen op
grond van boek 1 van het Burgerlijk Wetboek of een
rechterlijke uitspraak;
verhaal: vordering op een derde of de vordering in verband
met een nalatenschap of in verband met een schenking.
2.Algemene uitgangspunten herziening, intrekking, terugvordering en
brutering1.Het dagelijks bestuur maakt gebruik van de bevoegdheid tot:
het herzien of intrekken van het toekenningsbesluit
ingevolge artikel 54 van de Participatiewet en artikel 17
van de IOAW en IOAZ;
het terugvorderen van (ten onrechte of tot een te hoog
bedrag) verleende bijstand zoals neergelegd in de artikelen
58 tot en met 60 van de Participatiewet, alsmede artikel 25,
tweede lid en artikel 26 van de IOAW en IOAZ;
het bruteren van de vordering, welke is ontstaan door
gebruik te maken van de onder b genoemde bevoegdheden, bij
niet tijdige betaling;
het verhalen van verleende bijstand zoals neergelegd in
paragraaf 6.5 Participatiewet
2.In afwijking van het eerste lid ziet het dagelijks bestuur geheel of
gedeeltelijk af van terugvordering of brutering in gevallen waar
jurisprudentie daartoe aanleiding geeft, zoals
zes maandenjurisprudentie;
beperking terugvordering bij overschrijding vermogensgrens
gedurende een langere periode;
geen brutering als het belanghebbende niet valt toe te
rekenen dat een schuld niet in hetzelfde kalenderjaar is
terugbetaald.
2GEHEEL OF GEDEELTELIJK AFZIEN VAN VERDERE TERUGVORDERING3.Vorderingen die niet het gevolg zijn van schending van de
inlichtingenplicht1.Het dagelijks bestuur kan op verzoek van belanghebbende geheel of
gedeeltelijk afzien van terugvordering of verdere terugvordering van
de kosten van bijstand als :a.Belanghebbende gedurende vijf jaar volledig aan zijn
betalingsverplichtingen heeft voldaan; b.Belanghebbende gedurende vijf jaar niet volledig aan zijn
betalingsverplichtingen heeft voldaan, maar het achterstallige
bedrag over die periode, vermeerderd met de op de invordering
betrekking hebbende kosten, alsnog heeft betaald; c.de belanghebbende gedurende vijf jaar geen betalingen heeft verricht
en niet aannemelijk is dat hij deze op enig moment zal gaan
verrichten; d.de (volledige) terugvordering leidt tot onaanvaardbare financiële of
sociale consequenties voor belanghebbende of diens gezin (dringende
redenen). 2.De periode van vijf jaar als bedoeld in het vorige lid onder a b, en
d, bedraagt drie jaar als het inkomen van belanghebbende in deze
periode niet hoger was dan de toepasselijke beslagvrije voet.3.Het dagelijks bestuur ziet af van terugvordering van het restant van
de vordering als belanghebbende bij beëindiging van de uitkering
instemt met verrekening van het vakantiegeld en het restant van de
vordering daarna minder is dan € 25,00.4.Vorderingen die het gevolg zijn van schending van de
inlichtingenplichtHet dagelijks bestuur kan op verzoek van belanghebbende geheel of
gedeeltelijk afzien van terugvordering of verdere terugvordering van de
kosten van bijstand als:
belanghebbende gedurende tien jaar volledig aan zijn
betalingsverplichting heeft voldaan of hij een eventuele
achterstand in de betalingen over die periode alsnog voldoet en
er in die periode geen nieuwe verwijtbare vorderingen zijn
ontstaan;
nadat belanghebbende gedurende twee jaar volledig aan zijn
aflossingsverplichting heeft voldaan, tenminste de helft van het
uitstaande saldo ineens wordt afgelost en door deze betaling in
totaal minstens evenveel afgelost wordt als het bedrag dat
normaliter in tien jaar zou worden afgelost;
de belanghebbende gedurende tien jaar geen betalingen heeft
verricht en niet aannemelijk is dat hij deze op enig moment zal
gaan verrichten;
de (volledige) terugvordering leidt tot onaanvaardbare
financiële of sociale consequenties voor belanghebbende of diens
gezin (dringende redenen).
5.UitzonderingGeen kwijtschelding wordt verleend voor vorderingen waarop een zekerheid
is gesteld in de vorm van pand of hypotheek, voor zover deze zekerheden
kunnen worden uitgewonnen6.Geheel of gedeeltelijk afzien van terugvordering bij
schulden1.Het dagelijks bestuur verleent medewerking aan een schuldregeling
bij vorderingen die niet het gevolg zijn van schending van de
inlichtingenplicht (artikel 60c van de Participatiewet en artikel
29a van de IOAW en IOAZ) als:
redelijkerwijs te voorzien is dat de belanghebbende niet zal
kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden;
het besluit om af te zien van volledige terugvordering
noodzakelijk is voor het tot stand brengen van een
schuldregeling.
2.Het besluit als bedoeld in lid 1. wordt ingetrokken als niet is
voldaan aan de volgende voorwaarden:
binnen 12 maanden is een schuldregeling tot stand gekomen
voor alle schulden;
de vordering van de gemeente wordt als preferent
behandeld;
de vordering van de gemeente wordt tenminste voldaan naar
evenredigheid met de vorderingen van de andere schuldeisers
van gelijke rang.
3INVORDERING7.Algemeen1.In het besluit tot terugvordering neemt het dagelijks bestuur tevens
een invorderingsbesluit. Uitgangspunt is dat de vordering in een
keer terugbetaald moet worden binnen de in artikel 4:87 van de Awb
genoemde betalingstermijn van zes weken. 2.Het in lid 1 genoemde besluit omvat de volgende punten:
de hoogte van (het saldo van) de vordering;
de betalingsverplichting om de vordering in zijn geheel te
voldoen;
de datum waarop de betalingsverplichting in gaat;
de mogelijkheid voor belanghebbende om binnen 6 weken na
verzenddatum van de beschikking als bedoeld in artikel 4.87
van de Awb een betalingsregeling te treffen;
de rechtsgevolgen bij niet-nakoming van de
betalingsverplichting als beschreven in afdeling 4.4.2 Awb
over verzuim en wettelijke rente en afdeling 4.4.4 over
aanmaning en invordering bij dwangbevel;
de vermelding dat het aangaan van nieuwe
schuldverplichtingen niet leidt tot een nieuwe vaststelling
van een opgelegde betalingsverplichtingen behoudens
bijzondere onvoorziene omstandigheden.
8.Verrekening en invordering1.Voor zover belanghebbende een uitkering ontvangt op grond van de
Participatiewet, de IOAW of de IOAZ gaat het dagelijks bestuur,
ongeacht de in artikel 7 lid 1 genoemde betalingstermijn, meteen na
afgifte van het terugvorderingsbesluit over tot verrekening van de
vordering met het recht op uitkering.2.Als onmiddellijke invordering onevenredig belastend is voor
belanghebbende, de schuld niet het gevolg is van fraude en er voorts
geen reden is om aan te nemen dat door het latere moment van
invordering de mogelijkheid tot inning van de schuld vermindert, kan
het dagelijks bestuur de beslissing op bezwaar of beroep afwachten
alvorens tot invordering wordt overgegaan.3.Verrekening zoals bedoeld in het eerste lid, wordt niet als
onevenredig belastend voor belanghebbende gezien.9.Volgorde inning vorderingen i.v.m. schending
inlichtingenplichtAls een boete wordt opgelegd naast terugvordering van verstrekte
uitkering, dan wordt in beginsel eerst de boete geïnd. Alleen als de
belanghebbende geen uitkering meer ontvangt en de boete niet kan worden
geïnd doordat vorderingen van andere schuldeisers preferent zijn, wordt
hiervan afgeweken.10.Hoogte aflossing vorderingen die niet het gevolg zijn van
schending van de inlichtingenplicht1.De basishoogte van de aflossingsverplichting bedraagt 6% van de van
toepassing zijnde bijstandsnorm, dan wel de van toepassing zijnde
grondslag als bedoeld in artikel 5, derde lid en volgende, van de
IOAW en IOAZ per maand inclusief vakantietoeslag, maar niet meer dan
het bedrag dat ingevolge het bepaalde in artikel 475d van het
Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering voor beslag in aanmerking
zou komen.2.Als de debiteur een inkomen heeft dat hoger is dan de toepasselijke
bijstandsnorm, dan wordt het aflossingsbedrag verhoogd met 50% van
het inkomen boven die norm.3.In afwijking van het gestelde in het eerste lid, wordt met een
betalingsvoorstel van de debiteur ingestemd voor zover daarmee de
vordering binnen een periode van 24 maanden in zijn geheel kan
worden afgelost en de voorgestelde aflossing tenminste € 25,00 per
maand bedraagt.4.In geval van beslaglegging door een derde (dat wil zeggen een andere
schuldeiser dan het dagelijks bestuur), kan de
aflossingsverplichting ingevolge de bovengenoemde leden voor alle
vorderingen worden bepaald op de volledige beslagruimte zoals
aangegeven in artikel 475d van het wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering.11.Hoogte aflossing vorderingen die het gevolg zijn van schending
van de inlichtingenplicht (fraude)1.De basishoogte van de aflossingsverplichting bedraagt 10% van de van
toepassing zijnde bijstandsnorm, dan wel de van toepassing zijnde
grondslag als bedoeld in artikel 5, derde lid en volgende, van de
IOAW en IOAZ per maand inclusief vakantietoeslag, maar niet meer dan
het bedrag dat ingevolge het bepaalde in artikel 475d van het
Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering voor beslag in aanmerking
zou komen.2.Ingeval de belanghebbende geen bijstand meer ontvangt maar andere
inkomsten heeft, worden boete en terugvorderingsschuld ingevorderd
via een betalingsregeling. Daarbij worden de volgende middelen
gerekend tot de betalingscapaciteit van de belanghebbende:
het vermogen voor zover dit meer bedraagt dan twee keer de
toepasselijke bijstandsnorm;
10% van de toepasselijke bijstandsnorm plus 75% van het
inkomen voor zover dit meer bedraagt dan de toepasselijke
bijstandsnorm met dien verstande dat belanghebbende na
invordering van de boete in ieder geval beschikt over een
inkomen dat gelijk is aan de toepasselijke
bijstandsnorm.
3.De maandelijkse aflossing op boete en terugvordering kan lager
worden vastgesteld voor zover het totaal van (het restant van) de
vorderingen in verband met schending van de inlichtingenplicht
zullen worden voldaan binnen een periode van 18 maanden.12.Samenloop met andere vorderingenAls - door samenloop met vorderingen van hogere preferentie -
belanghebbende door toepassing van deze regels over een inkomen van
minder dan de beslagvrije voet zou komen te beschikken, dan wordt het
aflossingsbedrag zo lang als dat nodig is naar beneden bijgesteld tot
een bedrag waarbij belanghebbende wel over een inkomen ter hoogte van de
beslagvrije voet kan beschikken.13.Tussentijdse beoordeling van een betalingsverplichting1.Tussentijdse beoordeling van de betalingsverplichting vindt plaats
op grond van in het heronderzoeksplan vastgestelde termijnen.2.Bij een gegrond vermoeden dat de afloscapaciteit van belanghebbende
is gewijzigd, kan het dagelijks bestuur een draagkrachtonderzoek
instellen.3.Wanneer het dagelijks bestuur als gevolg van een
draagkrachtonderzoek besluit tot wijziging of handhaving van de
eerder opgelegde betalingsverplichting, wordt belanghebbende hiervan
in kennis gesteld bij beschikking.4.In het geval van een gewijzigde betalingsverplichting wordt deze
opgelegd met ingang van de eerste dag van de maand die volgt op die
van de beschikking.14.Verzoek tot wijziging van een betalingsverplichting door
belanghebbende1.Belanghebbende kan een schriftelijk verzoek doen tot wijziging van
de eerder vastgestelde betalingsverplichting, of tijdelijk uitstel
van de opgelegde betalingsverplichting, als hij meent de eerder
vastgestelde periodieke aflossingsverplichting niet te kunnen
voldoen.2.Het verzoek zoals bedoeld in het eerste lid dient te worden voorzien
van financiële en andere relevante gegevens met bijbehorende
afschriften van bewijsstukken.3.Binnen acht weken na ontvangst van het verzoek neemt het dagelijks
bestuur een besluit over de aanvraag als bedoeld in het eerste lid
en deelt dit aan belanghebbende mee.4.Het verzoek tot wijziging van de betalingsverplichting schort de
lopende verplichting niet op tenzij er sprake is van dringende
redenen.5.Als het verzoek om uitstel wordt toegekend, wordt er voor de periode
dat uitstel is verleend geen wettelijke rente in rekening
gebracht.15.Niet of niet meer voldoen van de betalingsverplichtingIndien de belanghebbende niet bereid is tot het treffen van een
betalingsregeling of een eerderopgelegde betalingsverplichting niet meer
nakomt, wordt het terugvorderingsbesluit ten uitvoer gelegd door middel
van een executoriaal beslag overeenkomstig de artikelen 479b tot en met
479g, behoudens artikel 479e, tweede lid van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, of beslag in de zin van het Tweede Boek van het Wetboek
van Burgerlijke Rechtsvordering, op basis van de executoriale titel die
is verbonden aan een dwangbevel, als bedoeld in artikel 4:114 Awb, nadat
de per omgaande gestarte betalings- en aanmaningsprocedure is doorlopen
als bedoeld in artikel 4:117 Awb.16.Rente en kostenIndien moet worden overgegaan tot beslaglegging als bedoeld in artikel
15 wordt de vordering slechts verhoogd met de wettelijke rente en de op
de invordering betrekking hebbende kosten, indien de invordering is
overgedragen aan een gerechtsdeurwaarder.4LEENBIJSTAND17.Vorm van de bijstandHoofdregel is dat bijzondere bijstand om niet verstrekt wordt. Hierop
wordt een uitzondering gemaakt:
als redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de belanghebbende
op korte termijn (maximaal 12 maanden) over voldoende middelen
kan beschikken om over de betreffende periode in de
noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien;
als het bijzondere bijstand betreft voor de kosten van
noodzakelijke duurzame gebruiksgoederen en/ of
inrichtingskosten;
als de noodzaak tot bijstandsverlening het gevolg is van
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan;
als het bijzondere bijstand betreft voor de kosten van
waarborgsom. Hier is leenbijstand de enige aangewezen vorm,
aangezien belanghebbende de waarborgsom op een later moment weer
terug ontvangt.
18.Looptijd leenbijstand1.Het uitgangspunt is dat de geldlening in beginsel helemaal wordt
terugbetaald en dat de looptijd niet langer is dan 36 maanden.2.Terugbetaling start de maand nadat de leenbijstand is verstrekt. Een
uitzondering hierop vormt de leenbijstand die verstrekt wordt aan
statushouders voor woninginrichting en duurzame gebruiksgoederen bij
de huisvesting. De aflossing start in deze gevallen 6 maanden na
huisvesting. Reden hiervoor is dat het huishoudboekje in de eerste
maanden meestal nog niet op orde is omdat de toeslagen door de
Belastingdienst nog niet worden uitbetaald.3.Als de belanghebbende gedurende drie jaar volledig aan zijn
betalingsverplichting heeft voldaan en de geldlening is niet het
gevolg van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid, dan
wordt het restant van de vordering na 36 maanden omgezet in bijstand
om niet.4.Als de belanghebbende gedurende 60 maanden volledig aan zijn
betalingsverplichting heeft voldaan en de geldlening is het gevolg
van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid, dan wordt
het restant van de vordering na 60 maanden omgezet in bijstand om
niet.19.Hoogte aflossing leenbijstand1.De hoogte van de aflossing van de renteloze lening bedraagt 6% van
de van toepassing zijnde bijstandsnorm inclusief vakantietoeslag.
2.Bij een inkomen boven de bijstandsnorm wordt de aflossing verhoogd
met 50% van deze meerinkomsten. 3.Ingeval - door samenloop met vorderingen - belanghebbende door
toepassing van deze regel over een inkomen van minder dan de
beslagvrije voet zou komen te beschikken wordt het aflossingsbedrag
naar beneden bijgesteld tot een bedrag waarbij belanghebbende in
ieder geval over een inkomen ter hoogte van de beslagvrije voet kan
beschikken. Als de lening na 36 maanden nog niet is afgelost , vindt
een heroverweging plaats. Aanpassing van het aflossingsbedrag ligt
dan in de rede. Hierbij worden de omstandigheden van de
belanghebbende meegewogen.4.Op verzoek van belanghebbende kan het college de aflossingsbedragen
anders vaststellen mits binnen drie jaar de gehele schuld is
terugbetaald.20.Matiging en opschorting aflossing leenbijstandIn beginsel wordt een vastgesteld aflossingsbedrag niet meer gewijzigd.
Uitzonderingen op dit uitgangspunt zijn:
Het dagelijks bestuur besluit tot matiging of opschorting van de
aflossing als er sprake is van een nieuwe wettelijke of
minnelijke schuldregeling: de vordering wordt dan in die
regeling ingebracht (als concurrente vordering). Tijdens de
looptijd van een schuldregeling wordt in de regel geen bijstand
in de vorm van een lening verstrekt.
Als de belanghebbende niet (meer) aan zijn betalingsverplichting
kan voldoen én de betalingsverplichting leidt tot onaanvaardbare
financiële of sociale consequenties bij belanghebbende of diens
gezin, dan zet het dagelijks bestuur de geldlening geheel of
gedeeltelijk om in bijstand om niet mits de geldlening niet
onder zekerheid van pand of hypotheek verleend is.
21.Aanpassing aflossing leenbijstandEen tussentijdse aanpassing van het aflossingsbedrag is soms wel
mogelijk indien de belanghebbende daar zelf om verzoekt of zich één van
de volgende situaties voordoet:
Wijziging inkomenIndien belanghebbende inkomsten gaat ontvangen die hoger zijn
dan 120% van de toepasselijke bijstandsnorm wordt het
aflossingsbedrag gesteld op het bedrag dat hij naar draagkracht
kan betalen.
ScheidingIn het geval belanghebbenden worden aangemerkt als gehuwd zijn
beide partners hoofdelijk aansprakelijk voor de terugbetaling
van de schuld. Hetgeen de één betaalt, strekt in mindering tot
hetgeen de ander dient terug te betalen. Na de scheiding worden
beide partijen aangesproken tot terugbetaling. Gelet op de
gewijzigde gezinsomstandigheden zal de hoogte van de aflossing
bij beide partijen opnieuw moeten worden berekend.
OverlijdenEen vordering maakt deel uit van de nalatenschap. Als bijstand
is verleend aan gehuwden en één van beide overlijdt, dan blijft
de ander aansprakelijk voor terugbetaling van de gehele
restschuld. Overlijden beide partners, dan gaat de schuld over
op de erfgenamen. Deze zijn gezamenlijk voor het geheel
aansprakelijk. De hoofdelijkheid vererft echter niet, zodat
ieder der erfgenamen slechts voor zijn of haar deel kan worden
aangesproken. Het meest voor de hand liggend is het om de
vordering in te brengen in de nalatenschap, zodat er direct
rekening mee kan worden gehouden bij de verdeling.
22.Rente over leenbijstand1.Indien bijstand als geldlening wordt verstrekt wordt geen rente in
rekening gebracht.2.Indien belanghebbende zijn aflossingsafspraken niet nakomt, wordt
het restant van de terug te betalen geldlening onmiddellijk
teruggevorderd.5VERHAAL23.Verhaal van bijstandHet dagelijks bestuur maakt gebruik van zijn bevoegdheid tot verhaal van
bijstand als bedoeld in paragraaf 6.5 van de wet met dien verstande dat
geen bijstand wordt verhaald in verband met de onderhoudsplicht jegens
een gewezen echtgenoot of partner, in situaties waar geen
partneralimentatie door de rechter is vastgesteld.24.Afzien van verhaalHet dagelijks bestuur ziet af van verhaal van de kosten van bijstand
als:
het op te leggen verhaalsbedrag lager is dan € 50 per maand dan
wel € 600 per jaar.
het verhaal zou leiden tot onaanvaardbare financiële of sociale
consequenties voor degene aan wie of ten behoeve van wie
bijstand wordt verleend dan wel voor degene op wie kan worden
verhaald.
25Verhaal in rechte1.Als de debiteur niet uit eigen beweging bereid is het verschuldigde
te voldoen dan wel niet of niet tijdig tot betaling daarvan
overgaat, besluit het dagelijks bestuur tot verhaal in rechte.2.Als een verhaalschuld gedurende 5 jaar niet kan worden ingevorderd,
kan het dagelijks bestuur besluiten de invordering te staken.6SLOTBEPALINGEN25.CiteertitelDeze beleidsregels kunnen worden aangehaald als “Beleidsregels terug- en
invordering, leenbijstand en verhaal Participatiewet, IOAW en IOAZ GR
Ferm Werk”.26.InwerkingtredingDeze beleidsregels treden in werking met ingang van 01-01-2016Aldus besloten in de vergadering van het dagelijks bestuur van Ferm Werk
gehouden op 5 november 2015.Y.Koster-Dreesevoorzitter dagelijks bestuur Ferm WerkM.L. Wilkesecretaris dagelijks bestuur Ferm Werk