CVDR387402_1Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente West Maas en Waal 2016nlregelingWest Maas en Waal2019-04-16West Maas en WaalGemeentebladAfstemmingsverordening Particiaptiewet, Ioaw en Ioaz 2016Onbekendgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2015-12-03De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-01-012017-01-01Onbekend2015/21-20GeenGeenAfstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente West Maas en Waal 2016Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz 2016Vastgesteld bij raadsbesluit van 3 december 2015, kenmerk
2015/21-20De raad van de gemeente West Maas en Waal;Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van
20 oktober 2015, kenmerk 2.1.5;Gelet op artikel gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a,
van de Participatiewet, artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35 van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen;overwegende dat het noodzakelijk is bij verordening regels te stellen
aangaande de afstemming;Besluit vast te stellen de volgende verordening: “Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente West Maas en
Waal 2016”1.Algemene bepalingen1.BegrippenIn deze verordening wordt verstaan onder:
Benadelingsbedrag: netto-uitkering waarop eerder, langer of tot
een hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan;
Bijstandsnorm:
Toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5,
onderdeel c, van de Participatiewet, of
Grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of artikel 5 van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen voor zover
sprake is van een uitkering op grond van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
Uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet of
een uitkering op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen.
2.Het besluit tot opleggen van een verlagingIn het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als
bedoeld in artikel 18, tweede, vijfde en zesde lid, van de
Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers en de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen worden in ieder geval vermeld:
De reden van de verlaging;
De duur van de verlaging;
Het bedrag of percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd,
en
Indien van toepassing, de reden om af te wijken van de
standaardverlaging.
3.Horen van belanghebbende1.Voordat een maatregel wordt opgelegd wordt een belanghebbende in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen.2.Het horen van een belanghebbende kan achterwege blijven als:
De vereiste spoed zich daartegen verzet;
Belanghebbende al eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen
nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
Het college het horen niet nodig acht voor het vaststellen
van de ernst van de gedraging of de mate van
verwijtbaarheid, of
Belanghebbende aangeeft hiervan geen gebruik te willen
maken.
4.Afzien van verlaging1.Het college ziet af van een verlaging als:
Elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
De gedraging meer dan drie jaar voor constatering daarvan
door het college heeft plaatsgevonden en voor die gedraging
een verlaging van € 340 of minder kan worden opgelegd,
of
De gedraging meer dan vijf jaar voor constatering daarvan
door het college heeft plaatsgevonden en voor die gedraging
een verlaging van meer dan € 340 kan worden opgelegd.
2.Het college kan afzien van een verlaging als het daarvoor dringende
redenen aanwezig acht.3.Als het college afziet van een verlaging op grond van dringende
redenen, wordt de belanghebbende hiervan schriftelijk op de hoogte
gebracht.5.Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging1.Een verlaging wordt toegepast op de uitkering of bijzondere bijstand
die is verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet
over de kalendermaand volgend op de maand waarin het besluit tot het
opleggen van de verlaging aan een belanghebbende is bekendgemaakt.
Daarbij wordt uitgegaan van de op dat tijdstip voor die
belanghebbende geldende bijstandsnorm.2.Een verlaging kan met terugwerkende kracht worden toegepast op de
uitkering over de periode waarop de gedraging betrekking heeft gehad
of over de periode waarin de gedraging heeft plaatsgevonden als een
verlaging overeenkomstig het eerste lid niet mogelijk is omdat de
uitkering is beëindigd of ingetrokken.3.In afwijking van het eerste lid, kan de maatregel met terugwerkende
kracht worden opgelegd voor zover de uitkering nog niet is
uitbetaald.4.Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd
als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering, wordt
de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog opgelegd als belanghebbende binnen de termijn,
bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel b en/of c van deze
verordening, opnieuw een uitkering ontvangt.6.Berekeningsgrondslag1.Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan een verlaging worden toegepast
op de bijzondere bijstand als:
Aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de Participatiewet, en/of
De verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding
geeft.
3.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel a, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als
‘bijstandsnorm inclusief de op grond van artikel 12 van de
Participatiewet verleende bijzondere bijstand’.4.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel b, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als ‘de
verleende bijzondere bijstand’.2.Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking
tot de arbeidsinschakeling7.Gedragingen ParticipatiewetGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt verkregen of een verplichting op grond van de
artikelen 9, 9a en 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende wordt
nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorieHet zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten
verlengen van de registratie;
Tweede categorie
Het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen,
uitvoeren en evalueren van een plan van aanpak als
bedoeld in artikel 44a van de Participatiewet;
Het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld
in de artikelen 9, eerste lid, of 55 van de
Participatiewet, voor zover het gaat om een
belanghebbende jonger dan 27 jaar, gedurende vier weken
na een melding als bedoeld in artikel 43, vierde en
vijfde lid, van de Participatiewet, voor zover deze
verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18, vierde
lid, van de Participatiewet;
Het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen tegenprestatie naar vermogen als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel c van de
Participatiewet;
Derde categorieHet niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen in de gemeente van inwoning voor zover dit niet voortvloeit
uit een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet.
8.Gedragingen Ioaw en IoazGedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt verkregen of een verplichting op grond van de
artikelen 37 en 38 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de artikelen 37 en 38 van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen niet of onvoldoende wordt nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorieHet zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten
verlengen van de registratie;
Tweede categorie
Het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling;
Het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening als bedoeld in de
artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel
e, van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers of de artikelen
36, eerste lid, en artikel 37, eerste lid, onderdeel e,
van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, voor zover dit
niet heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdig beëindiging van de voorziening;
Het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen tegenprestatie naar vermogen als
bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemer of artikel 37,
eerste lid, onderdeel f, van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen.
Derde categorie
Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen;
Het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid;
Het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling als bedoeld in de artikelen 36,
eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers en de artikelen
36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, voor zover dit
heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdige beëindiging van die voorziening.
9.Hoogte en duur van de verlagingDe verlaging, bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 7 en 8, wordt
vastgesteld op:
10% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen van
de eerste categorie;
20% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen van
de tweede categorie;
100% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen
van de derde categorie.
3.Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling.10.Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingenAls een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt, bedraagt
de verlaging 100 procent van de bijstandsnorm gedurende een maand.11.Verrekenen verlagingHet bedrag van de verlaging, bedoeld in artikel 10, wordt toegepast over
de maand van oplegging van de maatregel en de volgende twee maanden als
bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen.4.Overige gedragingen die leiden tot een verlaging12.Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
Een verlaging wegens tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan als
bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt
afgestemd op het benadelingsbedrag.
De verlaging wordt vastgesteld op:
10% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij een
benadelingsbedrag tot € 1.000;
20% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij een
benadelingsbedrag vanaf € 1.000 tot € 2.000;
40% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij een
benadelingsbedrag vanaf € 2.000 tot € 4.000;
100% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij een
benadelingsbedrag van € 4.000 of hoger.
Een verlaging wordt vastgesteld op honderd procent van
de bijstandsnorm gedurende drie maanden ingeval
aanspraak op bijstand wordt gemaakt doordat een
voorliggende voorziening niet tot betaling aan
belanghebbende komt wegens verrekening van een
bestuurlijke boete welke is opgelegd voor recidiverend
verzuim van de inlichtingenplicht.
13.Zeer ernstige misdragingen1.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover
personen en instanties die zijn belast met de uitvoering van de
Participatiewet als bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet,
wordt een verlaging opgelegd van 100% van de bijstandsnorm gedurende
één maand.2.Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
college of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die rechtstreeks
verband houden met de uitvoering van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen, wordt een verlaging opgelegd van 100% van de
bijstandsnorm gedurende één maand.14.Niet nakomen van overige verplichtingenAls een belanghebbende een door het college opgelegde verplichting als
bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt,
wordt een verlaging toegepast. De verlaging wordt vastgesteld op:
20% van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot
arbeidsinschakeling;
20% van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen die verband houden met de
aard en het doel van een bepaalde vorm van bijstand;
40% van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot
vermindering van de bijstand;
100% van de bijstandsnorm gedurende één maand, bij het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot
beëindiging van de bijstand.
5.Samenloop en recidive15.Samenloop van gedragingen1.Als er sprake is van één gedraging die schending oplevert van
meerdere in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt één verlaging
opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en duur van de verlaging
wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is
gesteld.2.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
één of meerdere in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt voor iedere
gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd. Deze verlagingen
worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de
belanghebbende niet verantwoord is.3.Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel een
in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, wordt geen
verlaging opgelegd, voor zover voor die schending een bestuurlijke
boete wordt opgelegd.4.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
zowel een in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, waarvoor een
bestuurlijke boete kan worden opgelegd, wordt voor iedere gedraging
een afzonderlijke verlaging opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst
van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden
van de belanghebbende niet verantwoord is.16.Recidive1.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging in de tweede of derde categorie als bedoeld in de
artikelen 7 en 8, artikel 12, eerste lid, of artikel 14 opnieuw
schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens de
duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.2.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging in de eerste categorie als bedoeld in de artikelen 7 en 8
of artikel 13 opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare
gedraging, wordt telkens de hoogte van de oorspronkelijke verlaging
verdubbeld.3.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, bedraagt de verlaging honderd procent van de
bijstandsnorm gedurende 3 maanden.6.Blijvende of tijdelijke weigering Ioaw/Ioaz17.Samenloop bij weigeren uitkering Ioaw/IoazAls het college de uitkering op grond van artikel 20, eerste lid, van de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers of artikel 20, tweede lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen blijvend of tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze
weigering heeft geleid tevens op grond van deze verordening tot een
verlaging zou kunnen leiden, blijft een verlaging ter zake van die
gedraging achterwege.7.Handhaving18.Handhavingsbeleid.Het college biedt iedere vier jaar een beleidsplan Handhaving
Participatiewet aan de Raad aan ter kennisname aan met daarin het te
voeren beleid op het gebied van handhaving, bestrijding van misbruik en
oneigenlijk gebruik van de Participatiewet en de te verwachten
resultaten en rapporteert hierover jaarlijks aan de Raad.8.Slotbepalingen19.Intrekken oude verordening.De Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz 2015 wordt
ingetrokken per 1 januari 2016.20.Inwerkingtreding en citeertitelDeze verordening treedt in werking op 1 januari 2016.Deze verordening wordt aangehaald als: Afstemmingsverordening
Participatiewet, Ioaw en Ioaz 2016.DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL,De griffier, wnd.Mw. E (Esther) Jonkman De voorzitter,Th.A.M. (Thomas) SteenkampToelichting algemeenRechten en plichten in de ParticipatiewetDe gemeente heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van
de rechten en plichten van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de
rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde moet het gemeentelijk beleid
vastgesteld worden in een verordening. Rechten en plichten zijn echter twee
kanten van één medaille. Het recht op algemene bijstand is altijd verbonden aan
de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de
uitkering.Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de
bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In deze bepaling wordt
benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet
recht worden gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke
omstandigheden van bijstandsgerechtigden. Artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet legt een directe koppeling tussen de rechten en plichten van
uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is altijd verbonden aan de
plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de uitkering. Dit
betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt
van de toepasselijke uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de
bijstandsgerechtigde, maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden
nagekomen. De inspanningen die van de bijstandsgerechtigde naar vermogen kunnen
worden verwacht, spelen ook een rol.Wanneer het college tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn
verplichtingen niet of in onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er
is dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen
wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college af van een
dergelijke verlaging. Het college moet niettemin bij de vaststelling van de
verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel
vastgestelde verplichtingen. Het college kan dan ook van een verlaging afzien
als het college daartoe zeer dringende reden aanwezig acht.Met ingang van 1 januari 2015 zijn in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet geüniformeerde arbeidsverplichtingen opgenomen. Voor schending
van deze verplichting geldt dat de bijstand in beginsel moet worden verlaagd met
honderd procent gedurende twee maanden. In de verordening is de duur van de
verlaging vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet).Is afgezien van de verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van
verwijtbaarheid, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten
aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is vanwege de afstemming op
grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet of vanwege dringende
redenen afgezien van het opleggen van een verlaging, dan is daarin geen reden
gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van
recidive.Het college beoordeelt uiterlijk drie maanden na de datum van beschikking of de
omstandigheden en het gedrag van belanghebbende aanleiding geven de beslissing
te herzien (artikel 18, derde lid, van de Participatiewet). Bij een dergelijke
beoordeling hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen, waarbij alle
feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden. Het heeft
slechts als doel vast te stellen of belanghebbende tussentijds (binnen de
periode waarover de verlaging zich uitstrekt) blijk heeft gegeven van een
zodanige gedragsverandering of dat sprake is van een zodanige wijziging van
omstandigheden, dat aanleiding bestaat de eerder opgelegde verlaging in zwaarte
of duur bij te stellen. Artikel 18, derde lid, van de Participatiewet is
naar oordeel van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet van
toepassing als sprake is van schending van een van de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen (artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet). Ten
aanzien van geüniformeerde arbeidsverplichtingen is artikel 18, elfde lid, van
de Participatiewet van toepassing. Verschil tussen artikel 18, derde lid, en
artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet is dat artikel 18, elfde lid, pas
wordt toegepast als belanghebbende daarom vraagt.Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening is een punitieve sanctie voor
zover de verlaging wordt opgelegd omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft
misdragen. Als een betreffende gedraging ook een strafbaar feit oplevert,
kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. Deze verlaging en
de strafvervolging kunnen alleen naast elkaar bestaat als sprake is van
juridisch te onderscheiden feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt
opzettelijk een ambtenaar. Strafrechtelijk bezien kan een geldboete worden
opgelegd of een gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden. Daarnaast is
sprake van zich zeer ernstig misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde lid,
van de Participatiewet op grond waarvan de bijstand kan worden verlaagd.Afstemmen in de IOAW en IOAZSinds 1 juli 2010 heeft het college de mogelijkheid een uitkering op grond van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (hierna: IOAW) of Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandige (hierna: IOAZ) te verlagen of te
weigeren als een belanghebbende de aan het recht op uitkering verbonden
verplichtingen niet of onvoldoende nakomt (artikel 20 van de IOAW en artikel 20
van de IOAZ). Het gemeentelijk beleid moet vastgelegd worden in een verordening
(artikel 35 van de IOAW en artikel 35 van de IOAZ).De verlaging van de uitkering komt in de plaats van het boeten- en
maatregelenregime, waarbij moet worden opgemerkt dat de mogelijkheid om een
boete op te leggen al per 1 januari 2010 was vervallen.Niet verlenen van medewerkingHet niet verlenen van medewerking zal niet snel aanleiding geven tot verlaging
van de bijstand. Het belangrijkste voorbeeld van de medewerkingsplicht is het
toestaan van een huisbezoek. In de praktijk zal het niet toestaan van een
huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van het recht op bijstand
omdat het recht op bijstand niet kan worden vastgesteld. Het verlagen van de
bijstand is in dat geval niet aan de orde. Het niet voldoen aan een oproep om op
een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in verband met arbeidsinschakeling
valt ook onder het niet voldoen aan de medewerkingsplicht. In de praktijk
betreft het echter veelal oproepen voor gesprekken om bepaalde inlichtingen te
verstrekken zodat het niet verschijnen dan wordt gezien als het niet komen van
de inlichtingenplicht. Daarom is er voor gekozen het niet verlenen van
medewerking zoals bedoeld in artikel 17, tweede lid, van de Participatiewet niet
als verlagingswaardige gedraging op te nemen in deze verordening.Schenden van de inlichtingenplichtDe bestuurlijke boete is per 1 januari 2013 opnieuw ingevoerd in de Wet werk en
bijstand (hierna: WWB)(thans Participatiewet), IOAW en IOAZ. Deze moet worden
opgelegd bij een schending van de inlichtingenplicht en komt in de plaats van de
verlaging van de bijstand.Verrekening bestuurlijke boete bij recidiveDe Participatiewet verplicht in een verordening nadere regels te stellen over de
bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te stellen bij
verrekening van de recidiveboete. Gemeenten hebben daarmee de ruimte een
afweging te maken van situaties of omstandigheden waarin het buiten werking
stellen van de beslagvrije voet niet proportioneel wordt geacht. Het is mogelijk
deze regels onder te brengen in de afstemmingsverordening. Er is echter voor
gekozen deze regels niet in deze verordening op te nemen omdat deze verordening
een gecombineerde Participatiewet, IOAW en IOAZ afstemmingsverordening is. De
regels over de bevoegdheid om de beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te
stellen bij verrekening van de recidiveboete zijn neergelegd in de ´Verordening
verrekening bestuurlijke boete bij recidive 2015.Artikelsgewijze toelichtingEnkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.Artikel 1. BegrippenBegrippen die als zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW en IOAZ, de
Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet
afzonderlijk gedefinieerd in deze verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van
toepassing op deze verordening.BijstandsnormOnder de ´bijstandsnorm´ wordt in deze verordening verstaan de in de situatie
van belanghebbende geldende bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke norm,
vermeerderd met toeslagen, en verminderd met verlagingen, alles inclusief
vakantietoeslag. Voor zover sprake is van een uitkering op grond van de IOAW en
IOAZ wordt onder bijstandsnorm verstaan de toepasselijke grondslag zoals bedoeld
in artikel 5 van de IOAW en artikel 5 van de IOAZ.BenadelingsbedragHet benadelingsbedrag is de netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een
hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Voor het bepalen
van het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het nettobedrag van de uitkering,
zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de
bestuurlijke boete.Artikel 2. Het besluit tot het opleggen van een verlagingHet verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door
middel van een besluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en
beroep indienen. In dit artikel is aangegeven wat in het besluit in ieder geval
moeten worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en dan
vooral uit het motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder andere
in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering is
voorzien.Artikel 4. Afzien van verlagingAfzien van verlagenHet afzien van het opleggen van een verlaging ´indien elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt´, is overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid, van de IOAW en artikel
20, derde lid, van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend
sprake is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid. Het is aan het
college te beoordelen of elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt aan het
betreffende gedrag. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid
afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van
recidive deze gedraging mee te tellen (zie artikel 16 van deze verordening). Is
vanwege de afstemming op grond van artikel 18, eerste lid, van de
Participatiewet van een verlaging afgezien dan is daarin geen reden gelegen om
de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive.Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (´lik op stuk´) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd.Het college kan geen verlaging opleggen voor gedragingen die langer dan drie of
vijf jaar geleden hebben plaatsgevonden. De vervaltermijn is afhankelijk van de
hoogte van de afstemming. Hiermee wordt aangesloten bij de vervaltermijnen zoals
genoemd in artikel 5:45, tweede lid, van de Awb. De bevoegdheid tot het
afstemmen vervalt na drie jaar nadat de overtreding heeft plaatsgevonden als een
verlaging van € 340 of minder kan worden opgelegd. De bevoegdheid tot het
afstemmen vervalt na vijf jaar nadat de overtreding heeft plaatsgevonden als een
verlaging van meer dan € 340 kan worden opgelegd. Deze verjaringstermijn laat
overigens onverlet dat het vanuit het oogpunt van effectiviteit (´lik op stuk´)
nastrevenswaardig wordt geacht zo spoedig mogelijk een verlaging op te leggen
nadat de gedraging heeft plaatsgevonden. Dat heeft bovendien als voordeel dat
een uitkeringsgerechtigde niet te lang in onzekerheid wordt gehouden over de
vraag of de gemeente overgaat tot het opleggen van een verlaging.Afzien van verlagen in verband met dringende redenenIn het tweede lid is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een
verlaging als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een
algemene verplichting tot het opleggen van een verlaging voorop. Uitzonderingen
moeten echter mogelijk zijn als voor de belanghebbende onaanvaardbare
consequenties zouden optreden. Uit het woord ´dringend´ blijkt dat er wel iets
heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van
het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is
afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op voorhand worden
vastgelegd. Er kan worden gedacht aan enerzijds een mindere mate van
verwijtbaarheid ten aanzien van de gedraging en anderzijds aan de financiële of
sociale gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezien. Daarbij moet worden
opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van
een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het verlagen van een
uitkering.Schriftelijk mededeling in verband met recidiveHet doen van een schriftelijke mededeling in een beschikking dat het college
afziet van het opleggen van een verlaging wegens dringende redenen is van belang
in verband met eventuele recidive (artikel 4, derde lid). Het opleggen van een
verlaging bij recidive is geregeld in artikel 16.Artikel 5. Ingangsdatum en tijdvak van een verlagingHet verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode van het opleggen van een verlaging. Dan hoeft niet te
worden overgegaan tot herziening van de uitkering en terugvordering van het te
veel betaalde bedrag. In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een verlaging
wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op
de kalendermaand waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de
hoogte van de verlaging moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm.Verlagen met terugwerkende kracht (tweede lid)Het is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die
gevallen kan de verlaging met terugwerkende kracht te worden toegepast. Het
afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is een bijzondere vorm van
herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot te veel verstrekte
uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit te veel is
verstrekt kan met toepassing van artikel 58, tweede lid, onderdeel a, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 25, tweede lid, van de IOAW en van de
IOAZ, worden teruggevorderd. Afstemming met terugwerkende kracht is echter niet
altijd mogelijk. Als de gehele uitkering over de betreffende periode is
ingetrokken en teruggevorderd, resteert er niets meer om af te stemmen. Is geen
duidelijke datum te koppelen aan de gedraging van een belanghebbende of is de
verlaging het gevolg van een gedraging voorafgaande aan de aanvraag, dan is
verlagen met terugwerkende kracht evenmin mogelijk en kan de verlaging
uitsluitend naar de toekomst toe worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het
nalaten om onvoldoende te solliciteren.Verlaging uitvoeren op nieuwe uitkering(derde lid)Een verlaging kan niet los worden gezien van het recht op bijstand. Het opleggen
van een verlaging is niet mogelijk als een belanghebbende geen recht op bijstand
(meer) heeft. Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden
gelegd als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering, is het ook
mogelijk om de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog op te leggen als belanghebbende binnen een bepaalde termijn
na beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering op grond van de wet
ontvangt. Het college moet wel rekening houden met de vervaltermijn voor het
opleggen van een maatregel zoals bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel
b.Een dergelijke maatregel kan vanwege de samenhang met het recht op bijstand niet
bijvoorbaat worden opgelegd. Het college moet bij het opnieuw toekennen van het
recht op bijstand beoordelen in hoeverre er nog aanleiding bestaat om een
verlaging toe te passen. Pas dan is sprake van een afstemmingsbesluit en staat
de mogelijkheid van bezwaar tegen de maatregel open.Artikel 6. BerekeningsgrondslagBijstandsnormIn het eerste lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt
berekend over de bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de
wettelijke norm, inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief
vakantietoeslag. Bij een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ wordt gekeken
naar de grondslag als bedoeld in artikel 5 van de IOAW respectievelijk van de
IOAZ.Bijzondere bijstandIn het tweede lid is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast op de
bijzondere bijstand als aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet. Personen tussen
de 18 en 21 jaar ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk wordt
aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Als een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt
opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.
Daarom is in het derde lid, onderdeel a, geregeld dat de berekeningsgrondslag in
dat geval bestaat uit de bijstandsnorm inclusief de verleende bijzondere
bijstand op grond van artikel 12 van de Participatiewet.Op grond van het tweede lid, onderdeel b, is het mogelijk dat het college in
incidentele gevallen een verlaging oplegt over de bijzondere bijstand. Er moet
dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn
recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan uitsluitend worden opgelegd als
daadwerkelijke bijzondere bijstand is verstrekt.De verordening biedt geen ruimte om een verlaging toe te passen op een
individuele inkomenstoeslag.Artikel 7. Gedragingen ParticipatiewetDe artikelen 7 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 7
worden de schendingen van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 7 zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van betaalde
arbeid.Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingenDe verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet als het onvoldoende nakomen
van diverse verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde
vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het college moest afstemmen als een
belanghebbende de verplichtingen ´niet of onvoldoende nakomt´. Met het huidige
artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in ´het niet
nakomen van de verplichtingen´. Het woord ´onvoldoende´ valt hiermee weg.
Gemeend wordt dat de wetgever hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft
beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet of onvoldoende nakomen van
verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in artikel 7
neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of
onvoldoende nakomen van de verplichtingen.Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen (onderdeel c)Deze verwijtbare gedraging is niet aan de orde voor zover het gaat om het niet
naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid als dit
het gevolg is van een gedraging zoals bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet staan de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting geldt een apart afstemmingsregime: verlagen van de bijstand
met honderd procent gedurende een in de afstemmingsverordening vastgelegde duur
van ten minste een maand en ten hoogste drie manden. In deze verordening is de
duur vastgelegd in artikel 10.Er is dus geen sprake van een verwijtbare gedraging zoals bedoeld in artikel 7,
derde lid, als het niet naar vermogen proberen te krijgen van algemeen
geaccepteerde arbeid voortvloeit uit een gedraging zoals bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet zoals:
Het niet verkrijgen of niet behouden van kennis en vaardigheden die
noodzakelijk zijn voor het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid,
en
het belemmeren van het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid door
kleding, gebrek aan persoonlijke verzorging en gedrag.
Inspanningen in eerste vier weken na meldingDe plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9,
eerste lid, van de Participatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar
geldt dat zij worden beoordeeld op hun inspanningen in de eerste vier weken na
de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de Participatiewet). Is geen
enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel
inspanningen verricht, maar naar het oordeel van het college onvoldoende, dan
verlaagt het college de uitkering. De verlaging kan in principe al worden
toegepast op basis van de grondslagen zoals genoemd in artikel 6 van deze
vordering. Een aparte grondslag is strikt genomen niet noodzakelijk. Het zou
wellicht zelfs tot verwarring kunnen leiden als het bijvoorbeeld gaat om een
belanghebbende die in de vijfde of zesde week na de melding de fout in gaat.
Desalniettemin is het niet of onvoldoende verrichten van inspanningen vanwege de
herkenbaarheid toch als aparte gedraging genoemd opgenomen in de
afstemmingsverordening (zie artikel 7, tweede lid, onderdeel b).Artikel 8. Gedragingen IOAW en IOAZDe artikelen 8 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8
worden schendingen van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 8, zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet aanvaarden, verkrijgen of behouden
van betaalde arbeid.Artikel 9. Hoogte en duur van de verlagingZie voor de verlagingswaardige gedragingen de toelichting bij de artikelen 7 en
8.Er is gekozen voor een afstemmingsregime bij gedragingen zoals bedoeld in de
artikelen 7 en 8 dat afwijkt van de maatregel bij schending van de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen als bedoeld in artikel 18, vierde lid van
de Participatiewet. Dit ondanks dat enkele van de in de artikelen 7 en 8
genoemde gedragingen verwant zijn aan de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen.Artikel 10. Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingenDe eerste keer dat het college een verwijtbaar niet naleven van een
geüniformeerde arbeidsverplichting vaststelt, bedraagt de verlaging honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een bij deze verordening vastgestelde
periode (artikel 18, vijfde lid, eerste volzin, van de Participatiewet).Artikel 11. Verrekenen verlagingHet college heeft de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens schending
van een geüniformeerde arbeidsverplichting, de verlaging te verrekenen. Dit over
de maand van oplegging van de maatregel en ten hoogste over de twee volgende
maanden. Over de eerste maand moet minimaal een derde van het bedrag van de
verlaging worden verrekend (artikel 18, vijfde lid, tweede volzin, van de
Participatiewet). Verrekenen bij bijzondere omstandighedenEr is voor gekozen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het verrekenen van
het bedrag van de verlaging bij een eerste schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting (of een herhaalde schending buiten de recidivetermijn) als
bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. Hierbij kan worden gedacht
aan:
Vergroting schuldenproblematiek
(dreigende) huisuitzetting
Afsluiting van gas en elektriciteit
De maand van oplegging In het eerste, tweede en derde lid wordt gesproken over de ´maand van
oplegging´. Deze term is overgenomen uit artikel 18, vijfde lid, van de
Participatiewet. Met de ´maand van oplegging´ wordt in deze verordening bedoeld:
de maand waarin het besluit aan belanghebbende is bekend gemaakt.Artikel 12. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidAan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste
instantie in zijn eigen bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet
mogelijk is, kan men een beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen
alles zal moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te voorkomen. Leidt
een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag
is aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder
geval sprake bij de volgende gedragingen (als die er toe leiden dat
belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op
bijstand):
Het te snel interen van vermogen;
Het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
Het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende
voorziening.
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid moet
worden aangemerkt als een geüniformeerde arbeidsverplichting (zie de artikelen
9, eerste lid, onderdeel a, en 18, vierde lid, onderdeel g, van de
Participatiewet). Is sprake van het door eigen toedoen niet behouden van
algemeen geaccepteerde arbeid, dan moet afstemming plaatsvinden volgens de
regels van artikel 18 van de Participatiewet en artikel 10 en 16, derde lid, van
deze verordening.Op grond van artikel 12 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd
wegens het betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de
hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is in dit geval het gedeelte van de
uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
gedaan.Bijstand in de vorm van een geldleningAls sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan het college
tevens besluiten de bijstand in de vorm van een geldlening te verstrekken. Dit
volgt uit artikel 48, tweede lid, onderdeel b, van de Participatiewet. Als het
Dagelijks Bestuur besluit beide instrumenten te gebruiken (leenbijstand én
verlaging) moet het wel voldoende acht slaan op het totale effect hiervan voor
de bijstandsgerechtigde.Wanneer belanghebbende tot inkeer komt, wordt de verlaging stopgezet en ontvangt
belanghebbende weer de volledige uitkering Aan dit artikel is een derde lid toegevoegd. Door een recidiverend verzuim met
de inlichtingenplicht kan er bij volksverzekeringen of werknemersverzekeringen
een bestuurlijke boete worden verrekend met de betreffende uitkering. Daarbij
kan de beslagvrije voet buiten werking worden gesteld. Resultaat is dat men
feitelijk geen uitkering ontvangt. Dan kan een beroep op bijstand volgen. Voor
die situaties is een verlaging van 100% van de bijstand gedurende 3 maanden
opgenomen. Dit komt overeen met de termijn van 3 maanden gedurende welke in de
Wet werk en bijstand de beslagvrije voet buiten werking kan worden gesteld.Artikel 13. Zeer ernstige misdragingenParticipatiewet (eerste lid)Onder de term ´zeer ernstige misdraging´ dient in elk geval te worden verstaan:
elke vorm van ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het
ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of
het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het toebrengen van
schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het ondernemen van
pogingen daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien. Handelingen die door hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende
persoon of personen grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte
lastercampagnes, seksuele intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens
evenals (pogingen tot) opsluiting in een ruimte zijn eveneens als zeer ernstige
misdraging te beschouwen. Ook verbaal geweld valt onder de noemer ´zeer
ernstige misdraging´.Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de
uitvoering van de Participatiewet belaste personen en instanties (college, SVB
en re-integratiebedrijven) tijdens het verrichten van hun werkzaamheden.
Met de zinsnede ´tijdens het verrichten van de werkzaamheden´ wordt aangegeven
dat de misdraging dient plaats te vinden in het kader van de uitvoering van de
Participatiewet. Dat is anders als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen
komen: dan is alleen het strafrecht van toepassing.Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer
ernstige misdragingen een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel
9, zesde lid, van de Participatiewet. Deze verplichting staat dus op zichzelf.
Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake
zijn van een samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen
van een of meer verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of
IOAZ.IOAW en IOAZ (tweede lid)Onder de term ´zeer ernstige misdragingen´ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale wenselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
wordt beschouwd. Ook verbaal geweld valt onder de noemer ´zeer ernstige
misdragingen´. Het college kan alleen een verlaging opleggen als er een
verband bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij
het vaststellen van het recht op een uitkering. De IOAW en IOAZ bevatten immers
geen afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer ernstige misdragingen. Het
recht op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens het zich zeer
ernstig misdragen als dit heeft plaatsgevonden bij het (niet) nakomen van een
(andere) aan de uitkering verbonden verplichting. Vandaar dat in het
tweede lid wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben
plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de
uitvoering van de IOAW en IOAZ. Als een belanghebbende zich zeer ernstig
misdraagt, geheel los van een (andere) aan de uitkering verbonden verplichting –
hij komt bijvoorbeeld uit eigen beweging stennis maken- dan is binnen de IOAW en
IOAZ tegen deze gedraging geen sanctie mogelijk.Artikel 14. Niet nakomen van overige verplichtingenDe Participatiewet geeft het college de bevoegdheid om personen verplichtingen
op te leggen die volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55 van de
Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid en beperkt deze tot een viertal
categorieën, te weten:
Verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
Verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een
bepaalde vorm van bijstand;
Verplichtingen die strekken tot vermindering van de bijstand, en
Verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
De hoogte van de verlaging is in deze vordering per categorie verschillend
vastgesteld. Omdat de verplichtingen die het college op grond van artikel 55 van
de Participatiewet kan opleggen een zeer individueel karakter hebben, kan het
voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet is afgestemd op
de individuele omstandigheden van een belanghebbende. Het college zal daarom
altijd rekening moeten houden met de individualiseringsbepaling van artikel 18,
eerste lid, van de Participatiewet. Deze bepaling verplicht het college de
bijstand af te stemmen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een
belanghebbende. In individuele gevallen kan dus worden afgeweken van de in dit
artikel vastgestelde verlaging.Artikel 15. Samenloop van gedragingenSamenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden
geschondenHet eerste lid regelt samenloop als sprake is van één gedraging die schending
oplevert van meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening,
artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in beide regelingen. In dat
geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en de duur
van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is
gesteld.Samenloop bij meerdere gedragingen waardoor één of meerdere
verplichtingen worden geschondenHet tweede regelt samenloop als sprake is van meerdere gedraging die schending
opleveren van één of meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in deze
verordening, artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in beide
regelingen. Dit wordt ´meerdaadse samenloop´ genoemd. In dat geval wordt voor
iedere gedraging een afzonderlijke verlaging toegepast. Deze verlagingen worden
in principe gelijktijdig opgelegd. Dit is anders als dit niet verantwoord is.
Hierbij spelen factoren zoals de ernst van de gedraging, de mate van
verwijtbaarheid en de omstandigheden van een belanghebbende een rol. Daarvoor
moet altijd gekeken worden naar de individuele omstandigheden. De verlaging
wordt dan over meerdere maanden uitgesmeerd.Samenloop met een bestuurlijke boeteHet derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd
als sprake is van een verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige
gedraging is.Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in deze verordening
opgenomen verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de
schending van de verplichtingen niet gezamenlijk worden afgedaan, omdat
schending van de inlichtingenplicht (wettelijk) is geregeld in de vorm van een
bestuurlijke boete. In het geval zich de situatie voordoet dat er sprake is van
samenloop tussen de bestuurlijke boete en afstemming dient het college in het
individuele geval te beoordelen welke sanctie wordt opgelegd. Bij eendaadse
samenloop ligt het voor de hand één sanctie op te leggen. Het college bepaalt of
al dan niet een boete wordt opgelegd. Is dit het geval, dan wordt geen verlaging
meer opgelegd (derde lid).Bij meerdaadse samenloop ligt het voor de hand de gedraging te sanctioneren door
het opleggen van een bestuurlijke boete voor zover sprake is van een gedraging
waarin ook een beboetbare gedraging zit. Daarnaast kan het college in dit geval
nog een of meer maatregelen opleggen, waarbij bij de hoogte van de afstemming zo
nodig rekening kan worden gehouden met de boete en de eventuele andere
maatregelen (vierde lid).Artikel 16. RecidiveVerdubbeling duur verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grote mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Een verlaging kan nooit
hoger zijn dan honderd procent. Daarom is bij gedragingen waar relatief zware
verlagingen voor gelden, gekozen voor verdubbeling van de duur van de maatregel
in plaats van de hoogte. Met de eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste
gedraging bedoeld die aanleiding is geweest tot een verlaging, ook als wegens
dringende redenen –op grond van artikel 4, tweede lid, van deze verordening en
eventueel 18, tiende lid, van de Participatiewet – is afgezien van het opleggen
van een verlaging. Dit geldt ook als van afstemming op grond van artikel 18,
eerste lid, van de Participatiewet is afgezien van het opleggen van een
verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien
van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze
gedraging mee te tellen. Voor het bepalen van de aanvang van de termijn van
twaalf maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit waarmee de verlaging is
opgelegd, is verzonden.Verdubbeling hoogte verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Voor lichte verlagingen is
gekozen voor een verdubbeling van de hoogte van de verlaging.Recidive op recidive bij niet geüniformeerde
arbeidsverplichtingenOok in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet
geüniformeerde arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel
16, eerste of tweede lid, van deze verordening van toepassing. Dit wordt tot
uitdrukking gebracht door het woord ´telkens´ in de recidivebepaling. Voor
toepassing van de recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van
dezelfde verplichting plaatsvindt binnen twaalf maanden na bekendmaking van het
vorige besluit waarmee een verlaging is toegepast.Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt – evenals bij de eerste
keer recidive – dat ofwel de hoogte ofwel de duur van de oorspronkelijke
verlaging wordt verdubbeld. Bij lichte gedragingen geldt een verdubbeling van de
hoogte van de verlaging. Bij zware gedragingen geldt een verdubbeling van de
duur van de verlaging.Telkens wordt de hoogte of de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
Dit is de verlaging die geldt bij een eerste schending van de verplichting. Er
is expliciet niet voor gekozen de hoogte of de duur van de vorige verlaging te
verdubbelen. Uitgangspunt is verdubbeling van de hoogte of de duur van de
oorspronkelijke verlaging. Hiermee wordt stapeling van verdubbeling van de
verlaging voorkomen.Eenzelfde gedraging vereist voor recidive.Voor recidive als bedoeld in het eerste en tweede lid is vereist dat sprake moet
zijn van ´eenzelfde verwijtbare gedraging´ als de gedraging waarvoor de eerste
verlaging is opgelegd. Voorwaarde is dus dat dezelfde verplichting wordt
geschonden. Is dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging worden
aangemerkt als een eerste schending van een verplichting. Heeft een persoon zich
zeer ernstig misdragen (artikel 13) binnen twaalf maanden nadat een verlaging is
opgelegd wegens het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (artikel 7, eerste lid), dan is
geen sprake van recidive aangezien het niet ´eenzelfde gedraging´ betreft.
Evenmin is sprake van recidive als een belanghebbende niet meewerkt aan het
opstellen van een plan van aanpak (artikel 7, tweede lid, onderdeel a) en
vervolgens een opgedragen tegenprestatie niet verricht (artikel 7, tweede lid,
onderdeel d). Ook dan is geen sprake van eenzelfde gedraging aangezien twee
verschillende verplichtingen zijn geschonden.Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichtingIs sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde
arbeidsverplichting binnen twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een
eerste maatregel is opgelegd wegens schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende 3
maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde lid, van de Participatiewet
gegeven marges.Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, telkens binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige
maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent gedurende drie maanden (artikel
18, zevende en achtste lid, van de Participatiewet).Artikel 17. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZHet college is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ
bevoegd de uitkering blijvend of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende,
kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen verwerven, maar dit nalaat. Dit is
een discretionaire bevoegdheid van het college. De vraag of een verlaging moet
worden toegepast, zal pas aan de orde koen als het college zich een oordeel
heeft gevormd over de eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling
gaat in beginsel voor. Pas als het college concludeert dat van een weigering
geen sprake is, kan op grond van deze verordening een verlaging worden
toegepast. Artikel 17 van deze verordening is derhalve bedoeld om samenloop te
voorkomen.