CVDR385128_1Handhavingverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Stichtse Vecht 2015nlregelingStichtse Vecht2018-01-09Stichtse VechtGemeenteblad,Handhavingverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Stichtse Vecht 2015Participatiewetgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2015-12-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-01-01Nieuwe regelingSV190GeenGeenexb-2018-1789Handhavingverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Stichtse Vecht 2015 1ALGEMENE BEPALINGEN1.Begripsbepalingen1.In deze verordening wordt verstaan onder:
belanghebbende: de persoon die zelfstandig of als lid van
een gezin (mede) bijstand ontvangt of heeft ontvangen van de
gemeente Stichtse Vecht;
beleidsregel: een bij besluit vastgestelde algemene regel,
niet zijnde een algemeen verbindend voorschrift, omtrent de
afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de
uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een
bevoegdheid van een bestuursorgaan;
bijstand: algemene en bijzondere bijstand als bedoeld in
artikel 5, onderdeel b, en artikel 35 van de
Participatiewet;
college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Stichtse Vecht;
fraude: het ten onrechte geheel of gedeeltelijk ontvangen
van bijstand dan wel een uitkering door het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen;
gezin: het gezin als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
onderdeel c van de Participatiewet.
hoogwaardig handhaven: een systematische aanpak van de
handhavingsactiviteiten gericht op het verhogen van de
spontane nalevingsbereidheid van de wet- en regelgeving;
programmatisch handhaven: Programmatisch handhaven helpt de
beschikbare handhavingscapaciteit effectief te gebruiken en
de naleving van regels en wetten te vergroten. Uitgangspunt
van programmatisch handhaven is dat handhaving en toezicht
planmatig in plaats van incident gestuurd verloopt.
IOAW: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers;
IOAZ: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
misbruik: het ontvangen van bijstand op grond van de
Participatiewet dan wel het ontvangen van een uitkering op
grond van de IOAW of IOAZ, in strijd met de wettelijke
voorschriften waarbij het ten onrechte ontvangen aan de
belanghebbende is te wijten;
oneigenlijk gebruik: het ontvangen van bijstand volgens de
regels van de Participatiewet dan wel een uitkering volgens
de regels van de IOAW of de IOAZ, maar in strijd met of
buiten de bedoeling die bij de totstandkoming van die wetten
heeft bestaan;
uitkering: de uitkering als bedoeld in artikel 5 van de
Participatiewet of artikel 5 van de IOAW of artikel 5 van de
IOAZ;
2.Voor zover niet anders is bepaald, worden begrippen in deze
verordening gebruikt in dezelfde betekenis als in Algemene wet
bestuursrecht. 2.ToepassingsbereikDeze verordening richt zich op het formuleren van voorschriften op het
gebied van handhaving waaronder de bestrijding van misbruik en
oneigenlijk gebruik van de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ. 2HANDHAVING3.Doelstellingen1.Handhaving is gericht op:
naleving van wet- en regelgeving ter voorkoming van fraude,
misbruik en oneigenlijk gebruik van de Participatiewet, de
IOAW en de IOAZ;
terugdringen van maatschappelijke kosten van de bijstand en
overige voorzieningen binnen het sociaal domein
4.Uitgangspunten1.Voorkomen is beter dan bestrijden voor klanten die onbedoeld de
regels overtreden2.Fraude mag niet lonen voor klanten die verwijtbaar de regels
overtreden3.Inzetten op het stopzetten van de fraude, waarbij de klantsituatie
centraal staat 5.Werkwijze1.Bij handhaving wordt de werkwijze van het hoogwaardig en
programmatisch handhaven toegepast. 2.Deze werkwijze bevat samenhangende activiteiten op een viertal
gebieden:
vroegtijdig informeren;
optimaliseren van de dienstverlening;
vroegtijdige detectie;
daadwerkelijk sanctioneren.
3.Het college geeft in een uitvoeringsbeleidsplan invulling aan het
eerste en tweede lid. 6.Terugvordering, invordering, kwijtschelding en verhaal1.Het college draagt zorg voor de terugvordering, de invordering, de
kwijtschelding en het verhaal van de kosten van de bijstand of de
uitkering. 2.Het college geeft in beleidsregels invulling aan het eerste lid.
7.Het afstemmen van de bijstand/uitkering dan wel het opleggen van
een bestuurlijke boete1.Als de belanghebbende de verplichtingen voortvloeiend uit de
Participatiewet, de IOAW of de IOAZ niet of onvoldoende nakomt,
stemt het college de bijstand of de uitkering af conform de
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente
Stichtse Vecht 2015. 2.Als de belanghebbende onvoldoende besef van verantwoordelijkheid
toont, stemt het college de bijstand of de uitkering af conform de
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente
Stichtse Vecht 2015. 3.Als een belanghebbende een schending van inlichtingenplicht pleegt,
wordt krachtens de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ een
bestuurlijke boete overwogen. 8.Aangifte bij het Openbaar Ministerie1.Indien gedragingen van de belanghebbende tot benadeling leiden van
de gemeente dan is het college verplicht een proces-verbaal op te
maken en aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie als het
benadelingsbedrag hoger is dan de door het Openbaar Ministerie
gehanteerde aangiftegrens. 2.Onverminderd het eerste lid blijft de mogelijkheid om de bijstand of
de uitkering te kunnen aanpassen dan wel terug te vorderen
toepasbaar. 3SLOTBEPALINGEN9.Uitvoering1.Het college draagt zorg voor de uitvoering van deze verordening.
2.Het college kan voor de uitvoering van deze verordening nadere
regels vaststellen. 10.Hardheidsclausule1.Het college kan, indien de toepassing van bepalingen in deze
verordening in de individuele situatie tot onbillijkheden van
overwegende aard leidt voor zover het de bevoegdheid betreft die
voortvloeit uit deze verordening, afwijken van deze verordening.11.Citeertitel, inwerkintreding en overgangsrecht
Deze verordening wordt aangehaald als “Handhavingsverordening
Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Stichtse Vecht 2015”
Deze verordening treedt in werking op de 1 januari 2016 onder
gelijktijdige intrekking van de Handhavingsverordening WWB, IOAW
en IOAZ 2011 gemeente Stichtse Vecht.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 16 december
2015.HandhavingsbeleidsplanToelichting op de Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ
gemeente Stichtse Vecht 2015 Algemene toelichting Inleiding Op grond van artikel 8b van de Participatiewet stelt de gemeenteraad bij
verordening regels voor de bestrijding van het ten onrechte ontvangen van
bijstand alsmede van misbruik en oneigenlijk gebruik. De verordening is op basis
van het in 2015 vastgestelde beleidsplan en de nieuwe participatiewet
geactualiseerd. Hoogwaardig handhaven Stichtse vecht past in ieder geval sinds 2011 de werkwijze van de Hoogwaardige
handhaving toe. Het uiteindelijke doel van het hoogwaardig handhaven is dat de
belanghebbende de wet- en regelgeving uit zichzelf naleeft. Om dit te bereiken
wordt gebruik gemaakt van een aantal samenhangende maatregelen op het gebied
van: * het vroegtijdig informeren van de klanten over de regelgeving, zodat een juist
beeld ontstaat van de rechten en plichten van de bijstand of de uitkering en
daarmee ook de verwachtingen; * het bevorderen van de acceptatie van de wet- en regelgeving en de daaruit
voortvloeiende controlepraktijk door de dienstverlening te optimaliseren en
onnodige belemmeringen weg te nemen; * het toepassen van het principe van controle op maat; een vroegtijdige detectie
en afhandeling van signalen zal klanten het gevoel geven dat er voldoende hoge
pakkans bestaat; * daadwerkelijke sanctionering; deze dient dusdanig te zijn dat de klant de
sanctie proportioneel en ook als afschrikwekkend ervaart. De kunst van hoogwaardige handhaving is om preventieve en repressieve elementen
in samenhang uit te voeren, zodat ze elkaar wederzijds versterken. Aangezien op 1 januari 2015 de Participatiewet in werking is getreden
dient er een verordening vastgesteld te worden op grond van de Participatiewet. Artikelgewijze toelichting (Zie toelichting verordening 2011)Artikel 1 Begripsbepalingen In dit artikel worden de begrippen die in deze verordening worden gehanteerd
nader verklaard. En voor zover begrippen niet worden verklaard, wordt
aansluiting gezocht bij gelijkluidende omschrijvingen in de wet en de Algemene
wet bestuursrecht. De begrippen die worden gebruikt hebben een gelijkluidende
betekenis als de omschrijving daarvan in de Participatiewet, IOAW en IOAZ.Artikel 2 Toepassingsbereik Dit artikel geeft aan wat de strekking van deze verordening is. Met andere
woorden wat wordt er geregeld. Artikel 3 Doelstellingen Handhaving heeft betrekking op de naleving van wet- en regelgeving en het in
stand houden van het maatschappelijke draagvlak. De geloofwaardigheid van de
lokale overheid is in het geding als er niet adequaat wordt omgegaan met
gemeenschapsgelden. Artikel 4 Uitgangspunten Wanneer er invulling wordt gegeven aan het handhavingsbeleid wordt rekening
gehouden met de hier vermelde uitgangspunten. De belanghebbende is zelf verantwoordelijk voor het bevorderen van zijn
zelfredzaamheid en het verloop van een eventueel participatietraject. De
gemeente biedt daarbij de belanghebbende vraaggerichte dienstverlening. Als de
belanghebbende onvoldoende zijn verantwoordelijkheid neemt kan de gemeente
handhaving inzetten om belanghebbende alsnog te bewegen uitkeringsonafhankelijk
te worden. Het is van belang om een balans tussen preventie en repressie te realiseren.
Middels preventie wordt draagvlak verkregen om eventuele repressieve
instrumenten te kunnen inzetten. De uitgangspunten sluiten aan bij in grote
lijnen drie groepen van klanten die te onderscheiden zijn. Klanten die onbewust
de wet overtreden vanwege onvoldoende kennis of begrip van de wetgeving, klanten
die bewust de wet overtreden en klanten die daartussen in bevinden. Met name de
laatste groep klanten worden bij het nemen van maatregelen beoordeeld in breder
perspectief en wordt aansluiting gezocht bij de ontwikkeling van het Sociaal
Domein. Ook de effecten van het nemen van maatregelen wordt daarbij in breder
perspectief geplaatst.Voor de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ geldt uitdrukkelijk dat de rechten
en plichten twee kanten van dezelfde medaille zijn. Ook de gemeente
onderschrijft deze invalshoek. Het recht op bijstand of een uitkering is altijd
verbonden aan de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk van de bijstand
dan wel de uitkering te worden of zich in te zetten voor een duurzame
arbeidsparticipatie. Indien belanghebbende zijn plichten niet nakomt heeft dit automatisch gevolgen. Bij het streven naar een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende uitvoering van
het beleid is voor wat betreft de inzet van de handhavinginstrumenten
voortdurend een evenwichtige afweging tussen de uitgangspunten noodzakelijk. Artikel 5 Werkwijze Om de naleving van de wet- en regelgeving te realiseren wordt de werkwijze van
het hoogwaardig handhaven gehanteerd. Hoogwaardig handhaven gaat er vanuit dat
de naleving van wet- en regelgeving spontaan wordt bevorderd als: * de belanghebbende goed geïnformeerd is met betrekking tot de regelgeving en de
daarin opgenomen rechten en plichten; * de uitvoeringsorganisatie zo weinig mogelijk organisatorische en procedurele
drempels opwerpt, zodat de belanghebbende de regelgeving en de controlepraktijk
die eruit voortvloeit kan accepteren; * ingeval van overtreding van de regels de gevoelsmatige pakkans voldoende hoog
is; dit kan worden bereikt door het controle op maat principe: hoe meer risico
des te intensiever de benodigde controle; * een opgelegde en uitgevoerde sanctie proportioneel is maar ook voldoende
preventief werkt. De wijze waarop de gemeente, bovenstaande onderdelen in onderlinge samenhang
uitvoert, wordt door het college in een uitvoeringsplan en in beleidsregels
geformuleerd. Dit uitvoeringsplan wordt periodiek geactualiseerd.Artikel 6 Terugvordering, invordering, kwijtschelding en verhaal Dit artikel wordt nader uitgewerkt in beleidsregels. Artikel 7 Het afstemmen van de bijstand/uitkering dan wel het opleggen
van een bestuurlijke boete De Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Stichtse Vecht
2015 ziet op het afstemmen van de bijstand of de uitkering met betrekking tot
verwijtbare gedragingen. Daarnaast is het onderdeel “schending
inlichtingenplicht” per 1 januari 2013 onder de bestuurlijke boete gebracht. Artikel 8 Aangifte bij het Openbaar Ministerie Dit artikel wordt nader uitgewerkt in beleidsregels.Artikel 9 Uitvoering Uiteraard is het college verantwoordelijk voor de uitvoering van de verordening.
Indien noodzakelijk kunnen daarvoor nadere regels worden opgesteld.Artikel 10 Hardheidsclausule De hardheidsclausule is in de verordening opgenomen om het college enige
vrijheid te geven bij het toepassen van de bepalingen. De eventuele toepassing
van deze hardheidsclausule dient echter wel tot het uiterste beperkt te worden.
Bij het regelmatig toepassen van deze clausule dient aanpassing van de
verordening te worden overwogen. Artikel 11 Citeertitel, inwerkintreding en overgangsrecht Daar er sprake is van een nieuwe wet dient de bestaande verordening te worden
ingetrokken.