CVDR382644_1Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente PekelanlregelingPekela2018-04-03PekelaElektronisch Gemeenteblad, 10 december 2014, 49Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente PekelaParticipatiewet, 8a, lid 1, onderdeel bgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2014-11-25De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-01-012016-10-13nieuwe regeling2014R0104GeenGeenVerordening tegenprestatie Participatiewet gemeente PekelaDe raad van de gemeente Pekela; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 oktober 2014; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet;overwegende dat door het verrichten van een tegenprestatie eenieder die een
beroep doet op de bijstandsvoorziening en daarmee op de solidariteit binnen
de samenleving, iets terug kan doen voor deze samenleving en tevens kan
leiden tot langdurige maatschappelijke activering en stijging op grond van
de participatieladder;BESLUIT:de ‘Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Pekela’ vast te
stellen.1Algemene bepalingen1.BegrippenIn deze verordening wordt verstaan onder:
grote afstand tot de arbeidsmarkt: deelname aan de arbeidsmarkt
is redelijkerwijs niet mogelijk binnen een jaar;
korte afstand tot de arbeidsmarkt: deelname aan de arbeidsmarkt
is redelijkerwijs mogelijk binnen een jaar;
mantelzorg: langdurige zorg die niet in het kader van een
hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door
personen uit diens directe omgeving, waarbij zorgverlening
rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de
gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar overstijgt.
2Beleid2.Nadere beleidsregelsHet college kan nadere beleidsregels stellen ten aanzien van de
tegenprestatie.3Tegenprestatie3.Inhoud van een tegenprestatie1.Het college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden,
die additioneel van aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor
zover die werkzaamheden:
naar zijn aard niet zijn gericht op toeleiding tot de
arbeidsmarkt;
niet zijn bedoeld als re-integratie instrument;
worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid
in de organisatie waarin ze worden verricht; en
niet leiden tot verdringing.
4.Het opdragen van een tegenprestatie1.Het college kan een belanghebbende met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt een tegenprestatie opdragen.2.Het college kan een belanghebbende met een korte afstand tot de
arbeidsmarkt uitsluitend een tegenprestatie opdragen indien
bijzondere omstandigheden dat rechtvaardigen.3. Bij het opdragen van een tegenprestatie houdt het college rekening
met de volgende factoren:
de tegenprestatie kan naar vermogen worden verricht door de
belanghebbende;
de persoonlijke situatie en individuele omstandigheden van
de belanghebbende;
de persoonlijke wensen en kwaliteiten van de
belanghebbende;
of de belanghebbende al maatschappelijke activiteiten of
vrijwilligerswerk verricht.
5.Duur en omvang van een tegenprestatie1.De tegenprestatie wordt opgedragen voor de maximale duur van 2
maanden.2.De tegenprestatie wordt opgedragen voor maximaal 10 uren per
week.3.De tegenprestatie kan binnen een periode van twaalf maanden slechts
4 maal worden opgedragen.4.Op verzoek van de belanghebbende kan worden afgeweken van hetgeen in
lid 1, 2 en 3 is gesteld. 6.MantelzorgHet college draagt geen tegenprestatie op indien een belanghebbende
mantelzorg verricht voor zover het verrichten van mantelzorg naar het
oordeel van het college redelijkerwijs noodzakelijk is.7.Geen werkzaamheden voorhandenHet college draagt geen tegenprestatie op indien geen werkzaamheden
voorhanden zijn die kunnen worden ingezet als tegenprestatie.4Slotbepalingen8.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2015.9.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Verordening tegenprestatie
Participatiewet gemeente Pekela.Aldus besloten in de openbare raadsvergadering 25 november 2014.De voorzitter, De griffier,TOELICHTINGAlgemeen deelHet college is bevoegd een belanghebbende te verplichten naar vermogen een
tegenprestatie te verrichten, ook als die tegenprestatie niet direct samenhangt
met arbeidsinschakeling. Een belanghebbende van 18 jaar of ouder doch jonger dan
de pensioengerechtigde leeftijd is vanaf de dag van melding gehouden naar
vermogen een tegenprestatie te verrichten. Dit is vastgelegd in artikel 9,
eerste lid, onderdeel c, van de Participatiewet. De tegenprestatie bestaat uit
de plicht om naar vermogen door het college opgedragen onbeloonde
maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten, naast of in aanvulling op
reguliere arbeid en die niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt.Individuele omstandighedenHet college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de
voorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het college de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen. Als
het college een tegenprestatie vraagt van belanghebbende, moet het een
duidelijke omschrijving geven van de te verrichten werkzaamheden. Het moet voor
een belanghebbende immers duidelijk zijn welke tegenprestatie van hem verwacht
wordt (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).Geen tegenprestatieIndien daarvoor dringende redenen - zoals zorgtaken - aanwezig zijn, kan het
college in individuele gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van de plicht tot
het verrichten van een tegenprestatie (artikel 9, tweede lid, van de
Participatiewet).De plicht tot tegenprestatie is niet van toepassing op een belanghebbende die
volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is als bedoeld in artikel 4 van de Wet
werk en inkomen naar arbeidsvermogen (artikel 9, vijfde lid, van de
Participatiewet). De plicht tot tegenprestatie is voorts niet van toepassing op
een alleenstaande ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld in
artikel 9a, eerste lid, van de Participatiewet (artikel 9, zevende lid, van de
Participatiewet).AfstemmenNet als bij het niet nakomen van de arbeids- en re-integratieverplichting geldt
voor het niet nakomen van de tegenprestatie dat de bijstand kan worden afgestemd
overeenkomstig de gemeentelijke afstemmingsverordening.Bevoegdheid opdragen tegenprestatieDe bevoegdheid van het college om een belanghebbende te verplichten naar
vermogen een tegenprestatie te verrichten geldt al sinds 1 januari 2012. De
regering meent dat de tegenprestatie voor uitkeringsgerechtigden een gelegenheid
is om te blijven participeren in de samenleving en om een sociaal netwerk,
arbeidsritme en regelmaat te behouden. Dit zijn volgens de regering ook
noodzakelijke voorwaarden om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten (TK
2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 29).Tegenprestatie is geen re-integratieinstrument De plicht tot tegenprestatie heeft tot doel om maatschappelijk nuttige
werkzaamheden te doen in de samenleving als tegenprestatie voor het ontvangen
van een uitkering. Het opdragen van een tegenprestatie heeft niet primair tot
doel de re-integratie van een belanghebbende te bevorderen, maar moet worden
gezien als een nuttige bijdrage aan de samenleving (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7,
p. 49¬50). De tegenprestatie is daarom naar zijn aard niet gericht op toeleiding
tot de arbeidsmarkt en is niet bedoeld als re-integratieinstrument. Voorts mag een tegenprestatie het accepteren van passende arbeid of van re-
integratieinspanningen niet belemmeren. Immers, als uitgangspunt geldt werk
boven uitkering.VerordeningsplichtDe Wet maatregelen Wet werk en bijstand legt de gemeenteraad de verplichting op
om bij verordening regels vast te stellen over het opdragen van een
tegenprestatie aan mensen met een bijstandsuitkering in de leeftijd van 18 jaar
tot de pensioengerechtigde leeftijd. Deze verordeningsopdracht is neergelegd in
artikel 8a, eerste lid, onderdeel b Participatiewet. Het is aan de gemeente om
de duur, omvang en inhoud van de tegenprestatie te regelen (zie TK 2013-2014, 33
801, nr. 24, p. 6).Ontwikkelen beleid door collegeHet college heeft de opdracht beleid te ontwikkelen ten behoeve van het
verrichten van een tegenprestatie en het uitvoeren ervan overeenkomstig de
verordening tegenprestatie. Dit volgt uit artikel 7, eerste lid, onderdeel c,
van de Participatiewet.Artikelsgewijze toelichtingArtikel 1. BegrippenBegrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de Algemene wet
bestuursrecht of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.Korte afstand tot de arbeidsmarktIn artikel 1 van deze verordening is een definitie opgenomen van het begrip
'korte afstand tot de arbeidsmarkt'. Onder een korte afstand tot de arbeidsmarkt
wordt verstaan dat een persoon redelijkerwijs binnen een jaar geschikt is voor
deelname aan de arbeidsmarkt. Dit begrip is van belang in verband met de
mogelijkheid tot het opdragen van een tegenprestatie. Zie hierover artikel 4 van
deze verordening.Grote afstand tot de arbeidsmarktIn artikel 1 van deze verordening is een definitie opgenomen van het begrip
'grote afstand tot de arbeidsmarkt'. Onder een grote afstand tot de arbeidsmarkt
wordt verstaan dat een persoon redelijkerwijs niet binnen een jaar geschikt is
voor deelname aan de arbeidsmarkt. Dit begrip is van belang in verband met de
mogelijkheid tot het opdragen van een tegenprestatie. Zie hierover artikel 4 van
deze verordening.MantelzorgIn artikel 1 van deze verordening is de definitie opgenomen van mantelzorg. Deze
begripsbepaling is gebaseerd op het begrip zoals dat wordt gehanteerd in de Wet
maatschappelijke ondersteuning (zie artikel 1, eerste lid, onderdeel b, van de
Wet maatschappelijke ondersteuning). Onder mantelzorg wordt verstaan: langdurige
zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een
hulpbehoevende door personen uit diens directe omgeving, waarbij zorgverlening
rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de gebruikelijke zorg van
huisgenoten voor elkaar overstijgt. Het begrip 'mantelzorg' is van belang omdat
artikel 6 van deze verordening bepaalt dat het college geen tegenprestatie
opdraagt indien een belanghebbende mantelzorg verricht voor zover het verrichten
van mantelzorg naar het oordeel van het college redelijkerwijs noodzakelijk
is. Uit kamerstukken met betrekking tot het begrip 'mantelzorg' zoals neergelegd in
de Wet maatschappelijke ondersteuning volgt dat de vier belangrijkste kenmerken
van mantelzorg zijn:
er is een bestaande sociale relatie tussen de zorgvrager en de
zorgverlener;
mantelzorg wordt niet verricht in een georganiseerd verband;
het verrichten van mantelzorg is veelal geen bewuste keuze;
het verlenen van mantelzorg is nooit afdwingbaar.
Deze kenmerken zijn ontleend aan diverse kamerstukken zoals TK 2004-2005, 30
169, nr. 1 (Notitie ”De mantelzorger in beeld”) en TK 2005-2006, 30 131, nr.
C.Voor mantelzorg is vereist dat de verleende zorg de gebruikelijke zorg van
huisgenoten voor elkaar overstijgt. Voor de uitvoering van de Wet
maatschappelijke ondersteuning hanteren gemeenten veelal het protocol
Gebruikelijke Zorg van het Centrum Indicatiestelling Zorg om vast te stellen of
sprake is van gebruikelijke zorg. Voor de uitleg van wat onder gebruikelijke
zorg kan worden aangesloten bij de definitie van gebruikelijke zorg in het
protocol Gebruikelijke Zorg. Gebruikelijke zorg wordt in dat Protocol als volgt omschreven: de normale,
dagelijkse zorg die partners of ouders en inwonende kinderen geacht worden
elkaar onderling te bieden omdat ze als leefeenheid een gezamenlijk huishouden
voeren en op die grond een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor het
functioneren van dat huishouden.Artikel 2. BeleidHet college heeft de bevoegdheid om nadere beleidsregels te stellen. Er is
tevens een link met de verordening individuele inkomenstoeslag. Om in aanmerking
te komen voor een individuele inkomenstoeslag moet een tegenprestatie naar
vermogen in de vorm van een maatschappelijke bijdrage zijn verricht.Artikel 3. Inhoud van een tegenprestatieHet college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de
voorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het college de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen.Artikel 3 van deze verordening stelt voorwaarden ten aanzien van de inhoud van
de tegenprestatie. Het college dient maatwerk toe te passen bij het opdragen van
een tegenprestatie. Rekening moet worden gehouden met de individuele
omstandigheden van belanghebbende, waaronder leeftijd, opleiding, werkervaring
en andere relevante persoonlijke omstandigheden. De werkzaamheden worden immers
opgedragen ‘naar vermogen’. Het is dus van belang dat belanghebbende ook in
staat is de werkzaamheden te verrichten (zie Rechtbank Zeeland-West- Brabant
25-02-2013, nr. 12/3649, ECU:NL:RBZWB:2013:BZ5171).Als het college een tegenprestatie vraagt van belanghebbende, moet het een
duidelijke omschrijving geven van de te verrichten werkzaamheden. Het moet voor
een belanghebbende immers duidelijk zijn welke tegenprestatie van hem wordt
verwacht (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).Additionele onbeloonde maatschappelijk nuttige
werkzaamhedenIn artikel 3, eerste lid, van deze verordening is bepaald dat de tegenprestatie
onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden betreffen die additioneel van
aard zijn. De maatschappelijk nuttige werkzaamheden in het kader van de
tegenprestatie dienen zich te onderscheiden van werkzaamheden die door de
reguliere arbeidsmarkt verricht worden. Het onderscheid tussen betaalde en onbetaalde werkzaamheden is afhankelijk van
onder meer economische factoren en van keuzes die mede op basis daarvan door het
bedrijfsleven en/of de overheid worden gemaakt (TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p.
30).Werkzaamheden die kunnen worden ingezetHet college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, die
additioneel van aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor zover die
werkzaamheden voldoen aan de in artikel 3, eerste lid, van deze verordening
genoemde voorwaarden. Dit betekent dat de als tegenprestatie in te zetten
werkzaamheid:
naar zijn aard niet is gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt;
niet is bedoeld als re-integratieinstrument;
wordt verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid in de
organisatie waarin deze worden verricht; en niet leidt tot
verdringing.
Deze voorwaarden zijn gebaseerd op de belangrijkste kenmerken van de
tegenprestatie die volgen uit de parlementaire geschiedenis (zie TK 2010-2011,
32 815, nr. 3, p. 14).Omdat de werkzaamheden additioneel zijn en niet mogen leiden tot verdringing op
de arbeidsmarkt, kunnen veel werkzaamheden niet als tegenprestatie worden
ingezet. De regering verwijst voor voorbeelden van werkzaamheden die kunnen
worden ingezet als tegenprestatie naar het onderzoeksrapport van de Inspectie
SZW "Voor wat hoort wat". Bij deze verordening is een overzicht toegevoegd van
de in dat rapport genoemde voorbeelden. De verschillende voorbeelden van werkzaamheden waar naar wordt verwezen kunnen
in enkele gevallen wel leiden tot verdringing van reguliere arbeid. Geadviseerd
wordt daarom om terughoudend om te gaan met de lijst van voorbeelden. De
volgende voorbeelden van werkzaamheden kunnen naar de visie van de gemeente
mogelijk wel geschikt zijn als tegenprestatie naar vermogen:
vrijwilligerswerkzaamheden bij een maatschappelijke organisatie;
sneeuwschuiven (bijvoorbeeld bij een bejaardenhuis);
bospaden schoonhouden (het vegen van bladeren);
verkeersborden schoonmaken;
meelopen bij een dierenambulance;
beheer van een kantine bij sportverenigingen;
additionele werkzaamheden bij het Leger des Heils;
taalmaatje voor nieuwkomers.
Samenwerking met maatschappelijke organisatiesDe gemeente kan voor het werven van maatschappelijk nuttige werkzaamheden
samenwerken met maatschappelijke organisaties zoals: welzijnsinstellingen,
vrijwilligerswerkorganisaties, buurthuizen en/of sportvoorzieningen. Om ervoor
te zorgen dat voldoende maatschappelijk nuttige werkzaamheden voorhanden zijn,
is het van belang dat contacten worden onderhouden met deze maatschappelijke
organisaties. De gemeente kan ervoor kiezen uitsluitend werkzaamheden binnen de
gemeentegrenzen als tegenprestatie in te zetten of werkzaamheden zowel binnen
als buiten de gemeentegrenzen in te zetten. Zie hierover de toelichting bij
artikel 7 van deze verordening.Tegenprestatie mag niet leiden tot verdringingDe tegenprestatie mag niet worden ingezet in het kader van de re-integratie. De
tegenprestatie mag bovendien niet direct gericht zijn op toeleiding naar de
arbeidsmarkt en is dan ook niet bedoeld als re-integratieinstrument. Het
betreffen werkzaamheden die worden verricht naast of in aanvulling op reguliere
arbeid en die niet mogen leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt. Reguliere
werkzaamheden kunnen daarom niet als tegenprestatie worden ingezet. De
tegenprestatie mag het accepteren van passende arbeid of van
re-integratieinspanningen niet belemmeren. Het uitgangspunt werk boven uitkering
staat voorop. Dit volgt uit artikel 9, eerste lid, onderdeel c, van de
Participatiewet en de parlementaire geschiedenis (zie TK 2010-2011, 32 815, nr.
3, p. 14).Artikel 4. Het opdragen van een tegenprestatieHet college heeft beleidsvrijheid om een tegenprestatie op te leggen. Het
college bepaalt uiteindelijk of, en zo ja welke tegenprestatie wordt opgedragen.
Tegen een besluit tot het opdragen van een tegenprestatie kan bezwaar en beroep
worden aangetekend (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 49).De gemeenteraad kiest er in deze verordening voor te bepalen dat het college een
tegenprestatie in beginsel uitsluitend kan opdragen aan een belanghebbende die
een grote afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Dit impliceert dat aan
belanghebbenden die een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben geen
tegenprestatie wordt opgedragen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden
(zie hierover de toelichting bij artikel 4, tweede lid, onder de kop "
Belanghebbende met een korte afstand tot de arbeidsmarkt"). Zie artikel 1 van
deze verordening voor de begrippen korte en grote afstand tot de
arbeidsmarkt.De gemeenteraad heeft hiervoor gekozen opdat personen met een korte afstand tot
de arbeidsmarkt zich dan volledig kunnen richten op de arbeids- en
re-integratieplicht, zoals het naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid
verkrijgen. Bij deze personen kan redelijkerwijs worden verwacht dat hun
inspanningen eerder zullen leiden tot uitstroom. Daarom wordt in beginsel aan
personen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt geen tegenprestatie
opgedragen. De tegenprestatie mag immers het accepteren van passende arbeid of
van re-integratieinspanningen niet belemmeren aangezien werk boven uitkering als
uitgangspunt geldt. Aan personen met een lange afstand tot de arbeidsmarkt kan
het college wel een tegenprestatie opdragen.Belanghebbende met een korte afstand tot de arbeidsmarkt Artikel 4, tweede lid, van deze verordening bepaalt dat het college een
belanghebbende met een korte afstand tot de arbeidsmarkt een tegenprestatie kan
opdragen als bijzondere omstandigheden dat rechtvaardigen. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan de situatie waarin geen
re-integratieactiviteiten worden verricht door belanghebbende en het verrichten
van re- integratieactiviteiten op korte termijn redelijkerwijs niet kan worden
verwacht. In dat geval bestaat er ruimte een tegenprestatie op te leggen.Geen tegenprestatieIndien daarvoor dringende redenen - zoals zorgtaken - aanwezig zijn, kan het
college in individuele gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van de plicht tot
het verrichten van een tegenprestatie (artikel 9, tweede lid, van de
Participatiewet).De verplichting tot het verrichten van een tegenprestatie is niet van toepassing
op een belanghebbende die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, als bedoeld
in artikel 4 van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (artikel 9, vijfde
lid, van de Participatiewet)De verplichting tot tegenprestatie is niet van toepassing op een alleenstaande
ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld in artikel 9a, eerste
lid, van de Participatiewet (artikel 9, zevende lid, van de
Participatiewet).Factoren opdragen tegenprestatieIn artikel 4, derde lid, van deze verordening is neergelegd met welke factoren
het college rekening moet houden bij het opdragen van een tegenprestatie. Deze
factoren worden hierna toegelicht.Factor: tegenprestatie 'naar vermogen'De werkzaamheden die als tegenprestatie ingezet worden, moeten naar vermogen
door een belanghebbende verricht kunnen worden. De term 'naar vermogen' heeft
betrekking op de mogelijkheden waarover een belanghebbende beschikt om deze
werkzaamheden te verrichten. Immers, niet alle onbeloonde maatschappelijk
nuttige werkzaamheden kunnen worden opgedragen aan elke uitkeringsgerechtigde
(TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 30).Factor: persoonlijke situatie en individuele omstandigheden
belanghebbendeBij het opdragen van de tegenprestatie houdt het college rekening met de
persoonlijke situatie en individuele omstandigheden van een belanghebbende,
waaronder leeftijd, opleiding en werkervaring (Rechtbank Zeeland-West-Brabant
25-02-2013, nr. 12/3649, ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171). Hierbij wordt rekening
gehouden met het fysieke en psychische vermogen van een belanghebbende. Bij het
opdragen van de tegenprestatie dient het college maatwerk te leveren.Voorts wordt bij opdragen van een tegenprestatie rekening gehouden met
praktische omstandigheden zoals reistijd, beschikbaarheid van kinderopvang en/of
belanghebbende al maatschappelijke activiteiten verricht.Factor: persoonlijke wensen en kwaliteiten
belanghebbendeBij het opdragen van de verplichting tot tegenprestatie houdt het college
rekening met de persoonlijke wensen en kwaliteiten van belanghebbende. De
regering vindt het immers belangrijk dat een belanghebbende invloed heeft op de
keuze van de activiteiten (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 47). Belanghebbende
kan zelf ideeën aandragen voor de als tegenprestatie te verrichten
werkzaamheden. Het college kan in beleidsregels bepalen wanneer een
belanghebbende zijn keuze voor het verrichten van maatschappelijk nuttige
activiteit kenbaar maakt aan het college.Het college beoordeelt de door belanghebbende zelf aangedragen ideeën en kan
besluiten om het voorstel van belanghebbende over te nemen en die werkzaamheden
in te zetten als tegenprestatie. Uiteraard moet die werkzaamheid voldoen aan het
bepaalde bij of krachtens artikel 3 van deze verordening en moeten die
werkzaamheden beschikbaar zijn. Het college is niet gehouden te voldoen aan de
wensen van een belanghebbende, maar moet deze wel in de beoordeling meenemen.
Draagt belanghebbende geen ideeën aan, dan legt het college belanghebbende een
lijst met keuzemogelijkheden voor van maatschappelijk nuttige werkzaamheden die
voorhanden zijn. Als belanghebbende geen voorkeur kenbaar maakt of er geen
keuzemogelijkheid is, legt het college een werkzaamheid op. Het is immers aan
het college, en niet aan een belanghebbende, een tegenprestatie op te dragen aan
belanghebbende.Factor: maatschappelijke activiteiten en vrijwilligerswerk door
belanghebbendeHet college houdt er bij het opdragen van de plicht tot tegenprestatie rekening
met het eventuele gegeven dat een belanghebbende al maatschappelijk actief is
(TK 2013-2014, 33 801, nr. 24, p. 6). Indien een belanghebbende al een
maatschappelijke activiteit verricht, kan het college in bepaalde gevallen
besluiten deze maatschappelijke activiteit aan te merken als tegenprestatie. Ook
kan de omstandigheid dat een belanghebbende maatschappelijke activiteit
verricht, ertoe leiden dat hiermee rekening wordt gehouden bij het vaststellen
van de tegenprestatie, met name de duur en de omvang van de tegenprestatie. Een
voorbeeld van maatschappelijke activiteiten zijn: de zorg voor een ouder of een
gehandicapt kind. Het college beoordeelt de maatschappelijke activiteiten en
houdt daarbij rekening met de duur en omvang.Dit geldt ook voor het verrichten van vrijwilligerswerk. Het college kan ook
besluiten vrijwilligerswerk aanmerken als tegenprestatie. Hierbij moet wel
rekening worden gehouden met de minimale en maximale duur van de tegenprestatie
zoals neergelegd in artikel 5 van deze verordening. Hierbij kan ook de aard van het vrijwilligerswerk een rol spelen. Omdat
vrijwilligerswerk veelzijdig van aard is, is geen begripsomschrijving
opgenomen.Onder vrijwilligerswerk wordt in het algemeen verstaan: werk dat in
enig verband onverplicht en onbetaald wordt verricht, voor anderen of de
samenleving (vergelijk TK 2005-2006, 30 334, nr. 1, p. 2).De VNG verwijst
bij de begripsomschrijving vrijwilligerswerk naar de zogenaamde draaischijf
van Movisie. Movisie heeft een draaischrijf ontwikkeld waaraan een gemeente
aan de hand van acht onderdelen de definitie kan bepalen. Zie hiervoor:
www.movisie.nl/draaischijf. ]Artikel 5. Duur en omvang van een tegenprestatieHet college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de
voorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het college de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen.
Artikel 5 van deze verordening stelt voorwaarden ten aanzien van de duur en
omvang van de tegenprestatie.Individuele omstandighedenHet college beoordeelt op basis van de individuele omstandigheden van een
belanghebbende de omvang en de duur van de tegenprestatie. De omvang van de
werkzaamheden en de duur in de tijd dienen in de regel beperkt te zijn. Dat
betekent dat het college steeds een afweging maakt op basis van de situatie in
welke mate een tegenprestatie verlangd kan worden (TK 2013-2014, 33 801,
nr.30).Maximale duur tegenprestatie in dagenArtikel 5, eerste lid, regelt dat de tegenprestatie wordt ingezet voor een
maximale duur. De tegenprestatie kan worden opgedragen voor de maximale duur van
2 maanden. Het is van belang dat de duur beperkt is, blijkt uit jurisprudentie. Maximale duur tegenprestatie in urenArtikel 5, tweede lid, regelt dat de tegenprestatie wordt ingezet voor een
maximaal aantal uren. De tegenprestatie wordt opgedragen voor maximaal 10 uren
per week. Voor het maximaal aantal uren is gekozen om de tegenprestatie van
relatief geringe omvang te laten zijn.Artikel 5, derde lid, regelt dat het opdragen van een tegenprestatie binnen een
periode van 12 maanden slechts 4 keer kan worden opgedragen. Het gaat hierbij om
een aaneengesloten periode van 12 maanden. Deze bepaling waarborgt dat de
tegenprestatie relatief gering wordt ingezet. De tegenprestatie dient immers
niet in de weg te staan aan de re-integratie van een belanghebbende. Bovendien
is het verstandig de tegenprestatie relatief gering in omvang en duur in te
zetten om aan de veilige kant van de internationale bepalingen met betrekking
tot het verbod op dwangarbeid en verplichte arbeid te blijven (artikel 4
EVRM).Artikel 6. MantelzorgArtikel 6 van de verordening bepaalt dat geen tegenprestatie wordt opgedragen
indien een belanghebbende mantelzorg verricht en het college het verrichten
hiervan redelijkerwijze noodzakelijk vindt. De regering heeft deze mogelijkheid
uitdrukkelijk benoemd in de nota van wijziging met betrekking tot de Wet
maatregelen WWB (TK 2013-2014, 33 801, nr. 24, p. 6). Of sprake is van
mantelzorg wordt getoetst aan de criteria van het begrip mantelzorg zoals
neergelegd in artikel 1 van deze verordening. Verricht een belanghebbende
mantelzorg in de zin van deze verordening en is het verrichten van mantelzorg
volgens het college redelijkerwijs noodzakelijk, dan draagt het college een
belanghebbende geen tegenprestatie op.Artikel 7. Geen werkzaamheden voorhandenArtikel 7, eerste lid, van deze verordening bepaalt dat geen tegenprestatie
wordt opgedragen indien geen onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden
voorhanden zijn. In deze verordening kiest de gemeenteraad ervoor dat geen
tegenprestatie wordt opgedragen indien geen maatschappelijk nuttige
werkzaamheden (binnen de eigen gemeentegrenzen) voorhanden zijn. De
Participatiewet verplicht gemeenten niet om buiten de eigen gemeentegrens een
tegenprestatie te laten verrichten (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 51Artikel 8. InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2015. Vanaf die
datum is in artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet de
verordeningsopdracht voor de gemeenteraad neergelegd om regels in de verordening
vast te stellen over het opdragen van een tegenprestatie.Artikel 9. CiteertitelIn dit artikel is de citeertitel van deze verordening neergelegd.Voorbeelden maatschappelijke nuttige werkzaamhedenVoor voorbeelden van maatschappelijke nuttige werkzaamheden verwijst de regering
naar het onderzoeksrapport "Voor wat hoort wat” van de Inspectie SZW. Deze zijn
hierna weergegeven. In sommige gevallen kunnen de genoemde werkzaamheden leiden
tot verdringing en daarom niet als tegenprestatie kunnen worden ingezet. Er moet
dus altijd goed worden beoordeeld of geen sprake is van verdringing.De regering geeft de volgende voorbeelden voor werkzaamheden die als
tegenprestatie kunnen worden ingezet:
werkzaamheden bij een openluchtmuseum;
koffie/thee schenken in een verpleegtehuis, buurthuis of een
bejaardentehuis;
sneeuwschuiven (bijvoorbeeld bij een bejaardentehuis);
meelopen met de dierenambulance;
afval langs wegen en in wijken verwijderen;
bospaden schoonhouden;
verkeersborden reinigen/schoonmaken;
opknappen, schoonmaken, onderhouden van speeltuinen of gemeentelijke
terreinen;
taalmaatje voor nieuwkomers;
beheerder van een parkeerplaats of fietsenstalling (bijv. bij een
station);
vervoer via kerken of ouderenorganisaties;
warme maaltijden bereiden en leveren;
de was doen;
strijken;
tijdelijke werkzaamheden rond een wijkcentrum;
helpen bij het oversteken van kinderen (scholen);
werkzaamheden in theaters;
praten met nabestaanden;
inzet bij (sport)evenementen;
daklozen die wekelijks mensen rond leiden door de stad;
gehandicapten begeleiden bij het zwemmen;
voorlezen op scholen;
moestuin aanleggen met leerlingen uit groep 5 of 6 basisschool;
additionele werkzaamheden bij het Leger of Leger des Heils;
schoonhouden van parkeerplaatsen bij het ziekenhuis;
boeken uitleen bij ziekenhuizen en verpleegtehuizen (met
karretjes);
maneges schoon en netjes houden;
een functie vervullen in bijvoorbeeld een Participatieraad;
deelname aan een hulpverleningstraject bij persoonlijke of psychische
problemen;
werkzaamheden in bibliotheken;
bezoek aan eenzame ouderen;
werkzaamheden in bejaardentehuizen en buurthuizen;
boodschappen halen voor Wmo-clienten/hulpbehoevenden/ouderen;
inzet in de groenvoorziening waar de gemeente de handen vanaf heeft
getrokken;
tuinonderhoud;
openbare groenperken schoonhouden;
administratie op orde brengen;
conciërgeachtige werkzaamheden;
mobiel beperkte inwoners helpen;
klus- en verhuisteams oprichten;
opzetten en geven cursussen;
zorgtaken zoals huiskamerdiensten, activiteitenbegeleiding;
helpen bij festivals;
ondersteunend werkstages bij (maatschappelijke) organisaties:
administratief, creatief, verzorging;