CVDR37551_1Maatregelen verordening Wet investeren in jongeren gemeente MontfoortnlregelingMontfoort2009-10-01MontfoortOnbekendMaatregelen verordening Wet investeren in jongeren gemeente MontfoortGemeentewet, art. 147gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2009-10-26De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2009-10-012009-10-012014-01-01OnbekendOnbekendDatum inwerkingtreding bij benaderingMaatregelen verordening Wet investeren in jongeren gemeente MontfoortDe Raad van de gemeente Montfoort; gezien het advies van de Raadscommissie gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Montfoort d.d. 22
september 2009gelet op artikel 147, eerste lid Gemeentewet, en de artikelen 12, eerste
lid, onder b en 41, eerste lid, van de Wet investeren in jongeren; overwegende dat het noodzakelijk is het verlagen van uitkeringen van
jongeren van 18 jaar of ouder doch jonger dan 27 jaar bij wijze van
sanctie bij verordening te regelen; b e s l u i t;vast te stellen de “Maatregelenverordening Wet investeren in
jongeren gemeente Montfoort”1.Algemene bepalingen1.Begripsomschrijving1.In deze verordening wordt verstaan onder:
wet: de Wet investeren in jongeren (WIJ);
WIJ-norm: de op grond van hoofdstuk 4 van de wet op de
jongere van toepassing zijnde norm, vermeerderd of
verminderd met de op grond van dat hoofdstuk door het
college vastgestelde verhoging of verlaging;
maatregel: de verlaging van de inkomensvoorziening op grond
van artikel 41, eerste lid WIJ;
benadelingsbedrag: het bruto bedrag dat als gevolg van het
niet of niet behoorlijk nakomen van een
inlichtingenverplichting ten onrechte is verleend als
inkomensvoorziening of werkleeraanbod op grond van de
wet;
college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Montfoort
2.In deze verordening wordt mede verstaan onder benadelingsbedrag: de
kosten van het werkleeraanbod.2.Afstemming1.Onverminderd artikel 42 van de wet, verlaagt het college,
overeenkomstig deze verordening, het bedrag van de aan de jongere
toegekende inkomensvoorziening, indien de jongere naar het oordeel
van het college de op hem rustende verplichtingen, bedoeld in
hoofdstuk 5 van de wet, of de uit artikel 30c, tweede lid of derde
lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen
voortvloeiende verplichtingen, niet of onvoldoende nakomt, dan wel
zich jegens het college zeer ernstig misdraagt.2.Een maatregel wordt afgestemd op de ernst van de gedraging, de mate
van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de jongere en kan
daarom afwijken van de in deze verordening genormeerde
maatregelen.3.BerekeningsgrondslagDe maatregel wordt toegepast op de voor de jongere van toepassing zijnde
WIJ-norm. 4.Het besluit tot opleggen van een maatregelIn het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder geval
vermeld: de reden van de maatregel, de duur van de maatregel, het bedrag
waarmee de inkomensvoorziening wordt verlaagd en, indien van toepassing,
de reden om af te wijken van een standaardmaatregel. 5.Horen van belanghebbende1.Voordat een maatregel wordt opgelegd, wordt de jongere in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen.2.Het horen van de jongere kan achterwege worden gelaten indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de jongere reeds eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen
nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
de jongere niet heeft voldaan aan een verzoek van het
college of van een derde aan wie het college met toepassing
van artikel 11, vierde lid, van de wet, werkzaamheden in het
kader van de wet heeft uitbesteed, om binnen een gestelde
termijn inlichtingen te verstrekken als bedoeld in artikel
44 van de wet; of
het college het horen niet nodig acht voor het vaststellen
van de ernst van de gedraging of de mate van
verwijtbaarheid.
6.Afzien van het opleggen van een maatregel1.Onverminderd artikel 41, tweede lid, van de wet, ziet het college af
van het opleggen van een maatregel indien:
de gedraging meer dan één jaar vóór
constatering van die gedraging door het college heeft
plaatsgevonden, tenzij de gedraging een schending van de
inlichtingenplicht inhoudt en als gevolg van die gedraging
ten onrechte inkomensvoorziening is verleend. Een maatregel
wegens schending van de inlichtingenplicht wordt niet
opgelegd na verloop van vijf jaren nadat
de betreffende gedraging heeft plaatsgevonden;
het college dringende redenen aanwezig acht.
2.Indien het college afziet van het opleggen van een maatregel op
grond van dringende redenen, wordt de jongere daarvan schriftelijk
mededeling gedaan.7.Ingangsdatum1.De maatregel wordt opgelegd met ingang van de kalendermaand volgend
op de datum waarop het besluit tot het opleggen van de maatregel aan
de jongere is bekendgemaakt.2.In afwijking van het eerste lid kan de maatregel met terugwerkende
kracht worden opgelegd, voorzover de ingangsdatum daardoor niet voor
de datum van de gesanctioneerde gedraging komt te liggen.8.Samenloop1.Indien sprake is van een gedraging die schending oplevert van
meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt één maatregel
opgelegd. Indien voor schending van die verplichtingen maatregelen
van verschillende hoogten gelden, wordt de hoogste maatregel
opgelegd.2.Indien sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van één of meerdere in de wet genoemde verplichtingen, wordt voor
iedere gedraging een afzonderlijke maatregel opgelegd. Deze
maatregelen worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op
artikel 2, tweede lid, niet verantwoord is.2.Het niet nakomen van de verplichtingen bedoeld in artikel 45 van de
wet9.Indeling in categorieënGedragingen van de jongere inhoudende het niet of onvoldoende nakomen
van de verplichtingen bedoeld in artikel 45 van de wet, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorie:
het onvoldoende meewerken aan het opstellen van een plan
met betrekking tot de arbeidsinschakeling, waaronder
begrepen het onvoldoende meewerken aan een onderzoek
naar de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling;
het zich niet onderwerpen aan een noodzakelijke
behandeling van medische aard.
Tweede categorie:
het stellen van onredelijke eisen in verband met door de
jongere te verrichten algemeen geaccepteerde arbeid, die
het aanvaarden of verkrijgen van algemeen geaccepteerde
arbeid belemmeren;
het niet of onvoldoende meewerken aan het behoud of
bevorderen van de arbeidsbekwaamheid;
het niet of onvoldoende meewerken aan activiteiten of
werkzaamheden, gericht op de arbeidsinschakeling;
het nalaten de opgedragen werkzaamheden of activiteiten
naar beste vermogen te verrichten.
. 10.De hoogte en duur van de maatregel
De maatregel wordt vastgesteld op:
20 procent van de WIJ-norm bij gedragingen van de eerste
categorie;
40 procent van de WIJ-norm bij gedragingen van de tweede
categorie.
De duur van de maatregel bedoeld in het eerste lid wordt
vastgesteld op een maand.
In afwijking van het vorige lid kan de duur van de maatregel
worden verdubbeld, indien de jongere zich binnen twaalf maanden
na bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel is
opgelegd, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging
van dezelfde of hogere categorie. Met een besluit waarmee een
maatregel is opgelegd wordt gelijkgesteld het besluit om daarvan
af te zien op grond van dringende redenen, bedoeld in artikel 6,
tweede lid.
3.Niet nakomen van de inlichtingenplicht11.Schending inlichtingenplicht zonder benadeling gemeente1.Indien het niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht, bedoeld in artikel 44, eerste lid, van de wet,
niet heeft geleid tot het ten onrechte toekennen of uitvoeren van
het werkleeraanbod of tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag
verlenen van de inkomensvoorziening, wordt een maatregel opgelegd
van 5 procent van de WIJ-norm,2.De duur van de maatregel bedoeld in het eerste lid wordt vastgesteld
op een maand.3.In afwijking van het tweede lid kan de duur van de maatregel worden
verdubbeld, indien de jongere zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel wordt opgelegd
opnieuw schuldig maakt aan dezelfde als verwijtbare aan te merken
gedraging. Met een besluit waarmee een maatregel is opgelegd wordt
gelijkgesteld het besluit om daarvan af te zien op grond van
dringende redenen, bedoeld in artikel 6, tweede lid.12.Schending inlichtingenplicht met benadeling gemeente1.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de
inlichtingenplicht, bedoeld in artikel 44, eerste lid, van de wet
heeft geleid tot het ten onrechte toekennen of uitvoeren van het
werkleeraanbod of tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag
verlenen van de inkomensvoorziening, wordt de maatregel afgestemd op
de hoogte van het benadelingsbedrag.2.De maatregel bedoeld in het eerste lid wordt op de volgende wijze
vastgesteld:
bij een benadelingsbedrag tot € 1000,-: 10 procent van de
WIJ-norm;
bij een benadelingsbedrag van € 1000,- tot € 2000,-: 20
procent van de WIJ-norm;
bij een benadelingsbedrag van € 2000,- tot € 4000,-: 40
procent van de WIJ-norm; d. bij een benadelingsbedrag van €
4000,- of meer: 100 procent van de WIJ-norm.
3.Indien het benadelingsbedrag gelijk is aan of meer bedraagt dan €
6.000,- wordt geen maatregel opgelegd, maar aangifte gedaan bij het
Openbaar Ministerie. Bij een seponering door het Openbaar Ministerie
dient alsnog een maatregel te worden overwogen.4.De duur van de maatregel, bedoeld in het eerste lid, wordt
vastgesteld op een maand.5.Van een maatregel wordt afgezien:
zodra ter zake van de gedraging strafvervolging is ingesteld
en het onderzoek ter terechtzitting een aanvang heeft
genomen;
zodra het recht tot strafvervolging is vervallen, doordat
het Openbaar Ministerie een schikking met belanghebbende
heeft getroffen.
4.Zeer ernstige misdragingen13.Zeer ernstige misdragingen1.Indien de jongere zich tegenover het college of zijn ambtenaren zeer
ernstig misdraagt als bedoeld in artikel 41, eerste lid van de wet,
wordt een maatregel opgelegd van 40% van de WIJ-norm.2.De duur van de maatregel, bedoeld in het eerste lid, wordt
vastgesteld op een maand.3.Van het opleggen van de maatregel bedoeld in het eerste lid kan,
indien sprake is van verbaal geweld, worden afgezien en worden
volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing, tenzij
het verbale geweld plaatsvindt binnen een periode van twee jaar te
rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de jongere een
schriftelijke waarschuwing in verband met ernstige misdragingen is
gegeven.4.In afwijking van het eerste lid kan een maatregel worden opgelegd
van 100 procent van de WIJ-norm, indien binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij een maatregel als bedoeld in
het eerste lid, is opgelegd, sprake is van eenzelfde als verwijtbaar
aan te merken gedraging. Met een besluit waarmee een maatregel is
opgelegd wordt gelijkgesteld het besluit om af te zien van het
opleggen van een maatregel op grond van dringende redenen, als
bedoeld in artikel 6, tweede lid.5.Slotbepalingen14.Inwerkingtreding en terugwerkende krachtDeze verordening treedt in werking op de dag na de dag van bekendmaking
en werkt terug tot 1 oktober 2009.15.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als “Maatregelenverordening Wet
investeren in jongeren gemeente Montfoort”.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 26 oktober 2009 De griffier, De voorzitter,mw. D.E. van der Kamp E.L. Jansen BAToelichting De Wet investeren in jongeren en de inkomensvoorziening Evenals in de WWB geldt binnen de WIJ een stelsel van rechten en
plichten. De gemeente is verplicht een werkleeraanbod en eventueel een
inkomensvoorziening aan te bieden, de jongere is daartegenover verplicht
zich te houden aan diverse verplichtingen. Worden deze verplichtingen
geschonden, dan dient de inkomensvoorziening verlaagd te worden (artikel
41, eerste lid, WIJ). Die verlaging geschiedt conform de regels die in
een gemeentelijke verordening moeten zijn vastgelegd (artikel 12, eerste
lid, onderdeel b, WIJ). Dat is de Maatregelverordening. Reikwijdte Maatregelverordening WIJ In afwijking van het uitgangspunt van de wetgever om de WIJ zoveel
mogelijk WWB-conform in te richten, is de in de WIJ vastgelegde
reikwijdte van de gemeentelijke Maatregelverordening beperkter van aard
dan die in de WWB. Aan het werkleeraanbod en de inkomensvoorziening
kunnen minder uiteenlopende verplichtingen verbonden worden dan aan de
bijstand. Het scala is beperkter van aard. De verplichtingen die op
grond van artikel 41 WIJ kunnen worden gesanctioneerd betreffen de
inlichtingen-, medewerkings- en identificatieplicht (artikel 44 WIJ),
alsmede een aantal concreet benoemde verplichtingen m.b.t. de
arbeidsinschakeling en de totstandkoming en tenuitvoerlegging van een
werkleeraanbod (artikel 45 WIJ). Een ander verschil tussen de WIJ en de WWB is dat de inkomensvoorziening
niet verlaagd kan worden als de jongere zich schuldig maakt aan
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid in de voorziening in het
bestaan, anders dan in de vorm van schending van één van de in artikel
41 WIJ genoemde verplichtingen. Dat heeft tot gevolg dat de
inkomensvoorziening niet verlaagd kan worden in geval van het
onverantwoord interen van vermogen en bij verwijtbare werkloosheid, als
deze gedragingen leiden tot het indienen van een aanvraag voor een
werkleeraanbod. Het belang van duurzame arbeidsparticipatie van de
jongere heeft in deze geprevaleerd boven het als maatregelwaardig
aanmerken van de bovengenoemde gedragingen. De Maatregelverordening WIJ
heeft al met al dus een beperkter strekking en reikwijdte dan de
Maatregelverordening WWB en wijkt daarom af waar het de omschreven
maatregelwaardige gedragingen betreft. Verlagen is maatwerk Hoewel de gemeenteraad de regels stelt over het verlagen van de
inkomensvoorziening, is het verlagen van de inkomensvoorziening een vorm
van maatwerk, waarmee het college is belast . Evenals dat binnen de
kaders van de WWB het geval is, dient de maatregel afgestemd te worden
op de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
omstandigheden van de jongere. Het uitgangspunt wordt gevormd door de
regels die ter zake door de gemeenteraad zijn gesteld. In de
Maatregelverordening zijn de gedragingen die een schending van de
verplichtingen opleveren genormeerd. Die normering is echter niet
absoluut. Zowel in de ernst van de gedraging als de mate van
verwijtbaarheid of de omstandigheden van de jongere kan aanleiding
worden gevonden om van de standaardmaatregel af te wijken. Ontbreekt
elke vorm van verwijtbaarheid, dan is het college echter zonder meer
verplicht om van verlaging af te zien (artikel 41, tweede lid, WIJ).
Vanwege het karakter van de inkomensvoorziening als minimuminkomen is
tevens bepaald dat binnen drie maanden heroverweging van de verlaging
plaatsvindt. Daarmee wordt gewaarborgd dat de verlaging ook afgestemd
blijft op de omstandigheden van de jongere en deze niet onaanvaardbaar
lang over een te laag inkomen blijft beschikken. Berekeningsgrondslag en duur van de maatregel De maatregel wordt in deze verordening toegepast op de toepasselijke
WIJ-norm. Ingegeven door overwegingen van uitvoerbaarheid, zou de
gedachte kunnen rijzen dat het noemen van vaste bedragen in de
verordening wellicht handiger zou zijn. Daar tegenover staat echter dat
dit spoedig tot vormen van rechtsongelijkheid en disproportionaliteit
kan leiden. Een maatregel van € 250,- betekent voor een 20-jarige een
verlies van vrijwel de volledige inkomensvoorziening, terwijl dit voor
een 21-jarige verhoudingsgewijs een veel minder groot aandeel betreft.
Bovendien roept het verlagen van de inkomensvoorziening met een vast
bedrag ook het beeld op van een boete. Mede om die redenen is de
maatregel in deze verordening gerelateerd aan de toepasselijke WIJ-norm. In deze modelverordening wordt gekozen voor een maand als de reguliere
duur van de maatregel. Dit is echter bij de verschillende
sanctioneerbare gedragingen in een afzonderlijke bepaling benoemd, zodat
ter zake ook andere keuzes gemaakt kunnen worden. Bij recidive geldt als
regel dat deze duur verdubbeld wordt. Voor schending van de
inlichtingenplicht is dit expliciet opengelaten, zodat ook eenvoudig
gekozen kan worden voor verdubbeling van het percentage. De term 'maatregel' Het verlagen van de inkomensvoorziening op grond van het feit dat de
belanghebbende zijn verplichtingen niet of in onvoldoende mate is
nagekomen, wordt in de WIJ aangeduid als het verlagen van de
inkomensvoorziening. Gebruikelijk onder gemeenten is echter de term
‘maatregel’. Daarmee wordt niet alleen aangesloten bij het spraakgebruik
dat ook binnen de bijstandspraktijk gangbaar is, maar wordt ook het
corrigerende karakter ervan benadrukt. Om die reden is in de verordening
de term ‘maatregel’ gebruikt om een verlaging aan te duiden. Verlaging of intrekking inkomensvoorziening? Aan het werkleeraanbod en de inkomensvoorziening zijn voor de jongere
verplichtingen verbonden. Tegenover het recht op een werkleeraanbod en
evt. inkomensvoorziening staat de verplichting van de jongere om mee te
werken aan de totstandkoming daarvan, bijv. door mee te werken aan een
onderzoek naar de arbeidsmogelijkheden. Ook dient de jongere naar beste
vermogen mee te werken aan het werkleeraanbod zodra dat vastgesteld is.
Daarnaast geldt een inlichtingen-, medewerkings- en identificatieplicht.
Deze verplichtingen zijn vastgelegd in artikel 44, respectievelijk 45
van de WIJ. Komt de jongere een aan het werkleeraanbod verbonden verplichting
verwijtbaar niet na, dan staat de gemeente diverse instrumenten ter
beschikking. Onderscheid kan worden gemaakt tussen de verschillende
fasen waarop de verplichtingen betrekking hebben. Aanvraagfase Betreft het een schending van verplichtingen die betrekking hebben op de
aanvraagbehandeling, dan geldt het volgende: als de jongere in het
geheel niet meewerkt aan het opstellen van een plan voor zijn
arbeidsinschakeling en zo zijn arbeidsinschakeling belemmert, dan doet
het college de jongere geen werkleeraanbod (artikel 17, vijfde lid,
WIJ). Bijgevolg heeft de jongere, zolang hij niet wenst te voldoen aan
die verplichting, geen recht op inkomensvoorziening. Uit artikel 42,
eerste lid, onderdeel c, WIJ vloeit immers voort dat voor zover uit
houding en gedragingen van de jongere ondubbelzinnig blijkt dat hij de
verplichtingen, bedoeld in hoofdstuk 5 niet wil nakomen, geen recht op
inkomensvoorziening bestaat. Dit geldt in bredere zin ook voor andere
gedragingen van de jongere waaruit kan worden afgeleid dat deze de aan
het werkleeraanbod verbonden verplichtingen in het geheel niet wil
nakomen. Is sprake van een minder ernstige schending van de
verplichtingen m.b.t. de totstandkoming van het werkleeraanbod, dan kan
na toekenning van een werkleeraanbod de eventuele inkomensvoorziening
verlaagd worden conform de gemeentelijke Maatregelverordening (artikel
41, eerste lid, WIJ). Zo is het denkbaar dat de jongere wel wil
meewerken, maar dat de medewerking onvoldoende is. In dat geval zou een
maatregel aan de orde kunnen komen. Van toekenning tot tenuitvoerlegging Werkt de jongere wel mee aan de totstandkoming van een werkleeraanbod
maar weigert hij dit aanbod na ontvangst van de toekenningsbeschikking,
dan kan het werkleeraanbod worden ingetrokken (art. 21, onderdeel b
WIJ). Door de weigering bestaat geen recht op een inkomensvoorziening
(art. 42, eerste lid, onderdeel a WIJ). Zoals reeds aangegeven bestaat
dat recht evenmin als uit houding en gedrag van de jongere
ondubbelzinnig kan worden afgeleid dat hij de verplichtingen die
verbonden zijn aan het werkleeraanbod in het geheel niet wil nakomen
(artikel 42, eerste lid, onderdeel c ,WIJ). Het werkleeraanbod kan
daarnaast ook worden herzien of ingetrokken als
de jongere één of meerdere verplichtingen schendt die specifiek
betrekking hebben op de voorbereiding op en uitvoering van het
werkleeraanbod (artikel 21, onderdeel b, WIJ). Het kan dan bijvoorbeeld
gaan om het nalaten een behandeling van medische aard te ondergaan, of
het stellen van onredelijke eisen m.b.t. de te verrichten werkzaamheden.
Met de intrekking van het werkleeraanbod vervalt automatisch het recht
op inkomensvoorziening (artikel 42, eerste lid, onderdeel f, WIJ). Bij
een herziening blijft de inkomensvoorziening in stand. Een andere sanctie op dergelijk gedrag is dat het werkleeraanbod wel in
stand blijft maar de inkomensvoorziening verlaagd wordt, conform de
gemeentelijke Maatregelverordening (artikel 41, eerste lid, WIJ). Het
college dient te kiezen welke weg bewandeld wordt, hetzij de intrekking
van werkleeraanbod en inkomensvoorziening, hetzij het handhaven van het
werkleeraanbod en verlaging van die voorziening. Het past evenwel in het
systeem van de WIJ om bij minder ernstige gedragingen tot verlaging van
de inkomensvoorziening te besluiten en bij ernstiger gedrag,
bijvoorbeeld waar sprake is van schending van meerdere verplichtingen of
van herhaald gedrag, het werkleeraanbod in te trekken. Het is immers in
de geest van de regeling om, met het oog op duurzame
arbeidsparticipatie, een werkleeraanbod niet te snel in te trekken. Dit
is in de wetgeving tot uitdrukking gebracht doordat verlaging van de
inkomensvoorziening bij schending van de verplichtingen
imperatief is voorgeschreven, waar intrekking van
het werkleeraanbod (artikel 21 WIJ) een bevoegdheid
is, juist vanwege de verstrekkende gevolgen daarvan. Bedacht
moet daarbij immers worden dat intrekking van het werkleeraanbod tevens
intrekking van de inkomensvoorziening tot gevolg heeft (indien
toegekend) en dus het effect van ‘dubbele’ bestraffing kan hebben. Het
is daarom raadzaam om niet lichtvaardig tot intrekking van het
werkleeraanbod over te gaan. Een beleid waarbij slechts in
uitzonderingsgevallen tot intrekking van het werkleeraanbod wordt
overgegaan, mag daarom in lijn met de bedoelingen van de wetgever worden
geacht. Een dergelijke uitzonderingssituatie zal zich in de aanloop naar
de feitelijke tenuitvoerlegging van het werkleeraanbod niet spoedig
voordoen. Daarvan kan sprake zijn als van de gemeente niet meer gevergd
kan worden dat uitvoering wordt gegeven aan het werkleeraanbod. In de
verordening Werkleeraanbod kan worden vastgelegd wanneer de gedragingen
van de jongere ernstig genoeg zijn om een intrekking van het
werkleeraanbod te rechtvaardigen. Het is ook denkbaar dat dit in
beleidsregels nader wordt uitgewerkt. Vanaf de tenuitvoerlegging Werkt de jongere onvoldoende mee aan de feitelijke uitvoering van het
werkleeraanbod, dan kan de evt. inkomensvoorziening worden verlaagd,
conform de Maatregelverordening (art. 41, eerste lid WIJ). Daarnaast
vervalt het recht op inkomensvoorziening als uit de houding en
gedragingen van de jongere ondubbelzinnig kan worden afgeleid dat deze
de verplichtingen die aan het werkleeraanbod zijn verbonden in het
geheel niet wil nakomen (artikel 42, eerste lid, onderdeel c, WIJ).
Voorts kan het werkleeraanbod worden herzien of ingetrokken als de
jongere één van die verplichtingen niet nakomt (artikel 21, onderdeel b,
WIJ). Vindt intrekking plaats dan vervalt daarmee, zoals gezegd, tevens
het recht op inkomensvoorziening (artikel 42, eerste lid, onderdeel f,
WIJ). Hetgeen hierboven over de keuze tussen verlaging van de
inkomensvoorziening en intrekking van het werkleeraanbod is gezegd geldt
mutatis mutandis ook voor deze fase. Factoren die betrokken kunnen worden bij het formuleren van beleid
m.b.t. de keus tussen intrekken van het werkleeraanbod of verlagen van
de inkomensvoorziening zouden kunnen zijn:
is er sprake van herhaald gedrag?
wat is de kans op herhaling?
wat is het belang voor de jongere bij dit werkleeraanbod?
wat zijn de kansen op arbeidsinschakeling bij voortzetting van
het werkleeraanbod?
heeft het gedrag de belangen van derden geschaad?
kan van de instelling/bedrijf waar het werkleeraanbod feitelijk
wordt uitgevoerd nog worden gevergd dat de jongere het
werkleeraanbod daar voortzet?
Relatie met Verordening WerkleeraanbodDe verordening Werkleeraanbod en de Maatregelverordening vormen twee
kanten van dezelfde medaille. Immers, de WIJ legt het college plicht op
om jongeren een werkleeraanbod te doen. Het werkleeraanbod wordt door de
verordening Werkleeraanbod gefaciliteerd. Anderzijds staat daar wel
tegenover dat de jongere verplicht is het aanbod te aanvaarden en de
verplichtingen die aan het werkleeraanbod zijn gekoppeld na te leven.
Komt de jongere die verplichtingen niet na, dan vormt de
Maatregelverordening het kader voor verlaging van de
inkomensvoorziening. Beide verordeningen sluiten dus op elkaar aan. In
de verordening Werkleeraanbod kan ook worden vastgelegd onder welke
voorwaarden en omstandigheden tot intrekking van het werkleeraanbod (en
daarmee de inkomensvoorziening) kan worden overgegaan. Dit is in de
modelverordening Werkleeraanbod vastgelegd in artikel 11. Daarmee wordt
dan tevens de grens afgebakend met het verlagen van de
inkomensvoorziening bij wijze van maatregel. Zoals gezegd is het in lijn
met de wetgever als slechts in bijzondere omstandigheden tot intrekking
van het werkleeraanbod wordt overgegaan. Zie verder de verordening
werkleeraanbod WIJ gemeente Woerden. DE VERPLICHTINGEN DIE TOT EEN MAATREGEL KUNNEN LEIDEN De verplichtingen die aan het werkleerrecht en de inkomensvoorziening
jegens het college zijn verbonden zijn de volgende: • de inlichtingenplicht (artikel 44, eerste lid, WIJ) • de medewerkingsplicht (artikel 44, tweede lid, WIJ) • de identificatieplicht (artikel 44, derde lid, WIJ) • verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en het werkleeraanbod Daarnaast heeft de jongere bij zijn aanvraag om een werkleeraanbod ook
een inlichtingenplicht jegens UWV WERKbedrijf, die bij schending ook tot
het opleggen van een maatregel kan leiden (artikel 41, eerste lid, WIJ). Schending inlichtingen- medewerkings- en
identificatieplicht Schending van de verplichtingen genoemd in artikel 44 WIJ verplicht in
beginsel tot verlaging van de inkomensvoorziening. De hier genoemde
verplichtingen betreffen de inlichtingen- medewerkings- en
identificatieplicht. Voor de twee laatstgenoemde verplichtingen geldt
dat schending van deze verplichtingen er in beginsel toe leidt dat het
recht op werkleeraanbod en op inkomensvoorziening niet kan worden
vastgesteld en daarom afgewezen, beëindigd of ingetrokken kan worden,
conform de WWB. Om die reden zijn ze in het kader van deze verordening
niet als ‘maatregelwaardige’ gedragingen aangemerkt, naar analogie van
het VNG-model van de Maatregelenverordening WWB. In de praktijk blijkt
dat dit niet als een gemis wordt ervaren. Schending van de inlichtingenplicht heeft zowel betrekking op de
inkomensvoorziening als het werkleeraanbod en ziet niet alleen op de
informatieplicht van de jongere jegens het college maar ook UWV
WERKbedrijf. In dit model is ervoor gekozen om de hoogte van de
maatregel te relateren aan de mate van benadeling van de gemeente. Hoe
hoger de benadeling, hoe zwaarder de maatregel. Schending van de verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en
het werkleeraanbodIn artikel 45 WIJ zijn tamelijk gedetailleerd de verplichtingen
omschreven die betrekking hebben op de arbeidsinschakeling en de
totstandkoming en de tenuitvoerlegging van het werkleeraanbod. Deze
verplichtingen gelden van rechtswege vanaf het moment dat de aanvraag
voor een werkleeraanbod wordt ingediend. Schending van één van deze
verplichtingen dient in beginsel te leiden tot verlaging van de
eventuele inkomensvoorziening. Voor het categoriseren van de gedragingen
die tot een verlaging van de inkomensvoorziening leiden bij schending
van de verplichtingen m.b.t. de arbeidsinschakeling en het
werkleeraanbod als bedoeld in artikel 45 WIJ zijn verschillende
mogelijkheden denkbaar. In dit model is gekozen voor een meervoudige
variant, dat wil zeggen: er worden uiteenlopende maatregelenpercentages
gehanteerd voor schending van de verschillende verplichtingenMeervoudige variant, aansluiting bij WWB
In deze variant wordt gedifferentieerd tussen de verschillende
verplichtingen. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. In dit model
is gekozen voor de benadering waarbij zoveel mogelijk aansluiting wordt
gezocht de Maatregelverordening WWB. In die verordening zijn aan
schending van die verplichtingen maatregelen van uiteenlopende hoogte
verbonden. Gehandeld wordt in overeenstemming met de wens om
bijstandsgerechtigden en jongeren zoveel mogelijk gelijk te behandelen,
als bij het inrichten van de Maatregelverordening WIJ een
categorie-indeling wordt gemaakt van gedragingen die een schending van
de verplichtingen opleveren en daarbij een opbouw plaatsvindt in de
hoogte van de maatregelen, die zoveel mogelijk in overeenstemming met de
Maatregelverordening WWB is. Om aansluiting te krijgen tussen de Maatregelverordeningen m.b.t. de WWB
en de WIJ is het zaak om de verplichtingen die in de
Maatregelverordening WWB zijn benoemd te vergelijken met die in artikel
45 WIJ.
Schematisch overzicht vergelijking
verplichtingen uit artikel 45 WIJ en de
verplichtingen, opgenomen in het
VNG-model
Maatregelenverordening WWB.
Verplichtingen artikel 45 WIJ
Verplichtingen Artikel 9 Maatregelverordening
WWB a. Meewerken aan het opstellen van een plan m.b.t. de
arbeidsinschakeling, waaronder begrepen het
meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden
tot arbeidsinschakeling Meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden
tot arbeidsinschakeling lid 2 onder b 20% b. Geen onredelijke eisen stellen in verband met de te
verrichten algemeen geaccepteerde arbeid, die het
aanvaarden of verkrijgen van algemeen geaccepteerde
arbeid belemmeren Gedragingen die de inschakeling in de arbeid
belemmeren Lid 3 onder a 40% c. Meewerken aan het behoud of bevorderen van de
arbeidsbekwaamheid Gebruikmaken van een door het college aangeboden
voorziening gericht op arbeidsinschakeling,
waaronder begrepen sociale activering Lid 3 onder b 40% d. Meewerken aan activiteiten of werkzaamheden, gericht
op arbeidsinschakeling Idem Idem 40% e. Opgedragen werkzaamheden of activiteiten naar beste
vermogen verrichten Idem Idem 40% f. Op advies van een arts zich onderwerpen aan een
noodzakelijke behandeling van medische aard Meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden
tot arbeidsinschakeling lid 2 onder b 20%
Gedragingen die in de WWB verordening zouden leiden tot een 100%
maatregel zijn niet in de WIJ verordening opgenomen omdat in de wet al
is opgenomen dat deze gedragingen leiden tot het uitsluiten van de
inkomensvoorziening.Zeer ernstige misdragingen Afzonderlijke aandacht verdient de verplichting om de
inkomensvoorziening te verlagen als de jongere zich zeer ernstig
misdraagt (artikel 41, eerste lid, WIJ). Het betreft gedragingen die in
het maatschappelijk verkeer in alle gevallen als onacceptabel worden
beschouwd Zoals de CRvB onder meer in zijn uitspraak van 29 juli 2008, LJN BD7970,
heeft overwogen, is aan de toepassingsvoorwaarden van artikel 18, tweede
lid, WWB voldaan indien sprake is van het niet of onvoldoende nakomen
van een of meer van de in dat artikellid bedoelde verplichtingen
met als verzwarende omstandigheid dat sprake is
van agressief, aan de belanghebbende toe te rekenen gedrag jegens het
college en bij de uitvoering van de WWB betrokken personen dat in het
normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel kan worden
beschouwd. Een wegens dergelijk gedrag opgelegde verlaging van de
bijstand c.q. inkomensvoorziening dient te worden aangemerkt als
punitieve (bestraffende) sanctie en op het college rust de bewijslast om
voldoende aannemelijk te maken dat van agressie in de zin van de
genoemde bepaling sprake is geweest (zie ook de uitspraak van 31
december 2007, LJN BC1811). Bezondigt de jongere zich herhaaldelijk een zeer ernstige misdragingen,
dan kan het college de jongere tijdelijk uitsluiten van het recht op een
werkleeraanbod (artikel 22, eerste lid, WIJ). Een dergelijk besluit moet
uiterlijk binnen een maand heroverwogen worden. Anders dan de memorie
van toelichting suggereert, betekent dit niet per definitie uitsluiting
van het recht op een inkomensvoorziening (zie Kamerstukken II 2008-2009,
31 775, nr. 3, p. 46/47 voor het standpunt van de regering ter zake).
Artikel 42 WIJ, dat daarvoor de grondslag zou moeten bieden, kent ‘
(tijdelijke) uitsluiting van het recht op een werkleeraanbod bij zeer
ernstige misdragingen’ niet als afzonderlijke uitsluitingsgrond voor de
inkomensvoorziening. Het is wel denkbaar dat het bij herhaling zeer
ernstig misdragen kan worden aangemerkt als houding en gedragingen van
de jongere waaruit ondubbelzinnig blijkt dat deze de verplichtingen,
bedoeld in hoofdstuk 5, niet wil nakomen. Om onzekerheid op dit punt uit
te sluiten, wordt in deze verordening gekozen voor het (verder) verlagen
van de inkomensvoorziening op grond van artikel 41, eerste lid, WIJ,
zodat feitelijk een tijdelijke uitsluiting ontstaat.ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING 1.BegripsomschrijvingDe begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een
gelijkluidende betekenis als in de WIJ. De term ‘WIJ-norm’ wordt in deze verordening gebruikt. Daarmee wordt
bedoeld de van toepassing zijnde norm, inclusief toeslag/verlaging. Het
equivalent in de WWB, de bijstandsnorm (artikel 5, onderdeel c, WWB) is
in de WIJ zelf niet opgenomen en gedefinieerd. Wel wordt in de memorie
van toelichting tweemaal gesproken van ‘inkomensvoorzieningsnorm’,
waarmee kennelijk hetzelfde begrip wordt bedoeld. In artikel 41 WIJ is
opgenomen dat het bedrag van de inkomensvoorziening
wordt verlaagd; bedoeld is echter de norm. Omdat hantering van het
begrip ‘inkomensvoorzieningsnorm’ of ‘bedrag van de inkomensvoorziening’
de leesbaarheid niet ten goede komt, is het begrip ‘WIJ-norm’
geïntroduceerd. Er is een omschrijving van het begrip ‘benadelingsbedrag’ gegeven, omdat
dit begrip uitgangspunt is bij het bepalen van de hoogte van de
maatregel die verbonden is aan schending van de inlichtingenplicht (zie
artikel 12). Aangesloten is bij de omschrijving van dit begrip in het
Boetebesluit socialezekerheidswetten. In artikel 1, onderdeel s van dit
Besluit is het begrip ‘benadelingsbedrag’ gedefinieerd voor het opleggen
van boetes op grond van een vijftiental socialezekerheidswetten,
waaronder de IOAW en IOAZ, in verband met schending van de
inlichtingenplicht. Gegeven de toelichting op dit artikel wordt onder
bruto benadelingsbedrag tevens verstaan de
(inmiddels) afgedragen loonbelasting, premies volksverzekeringen en de
vergoeding bedoeld in de Zorgverzekeringswet, als bedoeld in artikel 54,
vierde lid WIJ. Voor zover er ten tijde van het maatregelbesluit nog
geen sprake is geweest van afdracht aan belastingen etc. , bijvoorbeeld
omdat de teveel verstrekte inkomensvoorziening reeds is terugbetaald in
hetzelfde kalenderjaar als waarin de inkomensvoorziening ten onrechte is
verstrekt, blijft het benadelingsbedrag uiteraard beperkt tot een netto
bedrag. Onder benadelingsbedrag wordt niet slechts verstaan de ten onrechte
verstrekte uitkering (inkomensvoorziening) maar ook het werkleeraanbod,
eveneens conform artikel 1, onderdeel s van het Boetebesluit. Analoog
aan het Boetebesluit is daarnaast in het tweede lid nog expliciet
bepaald dat onder benadelingsbedrag in deze verordening mede wordt
verstaan de kosten die de gemeente maakt voor het ten onrechte
toegekende en/of uitgevoerde werkleeraanbod. Die kosten zullen niet
altijd eenvoudig zijn vast te stellen, maar als het een voorziening
betreft die de jongere ten onrechte heeft benut, is het meestal wel
mogelijk om een raming te maken van de daaraan verbonden kosten. Deze
kosten tellen mee voor het bepalen van de hoogte van de maatregel bij
schending inlichtingenplicht. Dit kan verder worden uitgewerkt in een
beleidsregel. Het staat gemeenten uiteraard vrij om te bepalen of het
gewenst wordt geacht de kosten van het werkleeraanbod te betrekken bij
het benadelingsbedrag. Als dit niet gewenst wordt, kan deze bepaling
uiteraard geschrapt worden. 2.AfstemmingEerste lid Herhaald is de wettelijke grondslag voor het opleggen van een maatregel
(artikel 41, eerste lid, WIJ). In de Aanwijzingen voor de decentrale
regelgeving wordt dit afgeraden, niettemin is deze grondslag omwille van
de leesbaarheid, duidelijkheid en consistentie, evenals in de het
VNG-model van de Maatregelverordening WWB, hier herhaald. Verwezen wordt
naar artikel 42 WIJ om aan te geven dat de imperatief voorgeschreven
verlaging middels een maatregel niets afdoet aan intrekking van de
inkomensvoorziening vanwege intrekking van het werkleeraanbod. Als
daartoe wordt besloten, dan komt verlaging veelal niet meer aan de orde. Tweede lid In het tweede lid is de
hoofdregel neergelegd: het college dient een op te leggen maatregel af
te stemmen op de individuele omstandigheden van de jongere en de mate
van verwijtbaarheid. Deze bepaling brengt met zich mee dat het college
bij elke op te leggen maatregel zal moeten nagaan of gelet op de
individuele omstandigheden van de betrokken jongere afwijking van de
hoogte en de duur van de voorgeschreven standaardmaatregel geboden is.
Afwijking van de standaardmaatregel kan zowel een verzwaring als een
matiging betekenen en kan zowel zijn gebaseerd op de ernst van de
gedraging als de mate van verwijtbaarheid of de omstandigheden van de
jongere afzonderlijk. Waar verderop in de verordening gedragingen worden
genormeerd, kan daarvan dus worden afgeweken op de genoemde gronden. Dat
is om redactionele redenen expliciet verwoord, zodat bij de normering
van de maatregelen in het vervolg van de verordening niet steeds hoeft
te worden gesteld dat de maatregel een x-percentage bedraagt
‘onverminderd artikel 2, tweede lid’, m.a.w. met de mogelijkheid af te
wijken. Dit betekent dat het college bij het beoordelen of een maatregel moet
worden opgelegd, en zo ja welke, telkens de volgende drie stappen moet
doorlopen: Stap 1: vaststellen van de ernst van de gedraging. Stap 2: vaststellen van de verwijtbaarheid. Stap 3: vaststellen van de omstandigheden van de jongere. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het
standaardpercentage waarmee de inkomensvoorziening wordt verlaagd. Wat
betreft de beoordeling van de mate van verwijtbaarheid wordt verwezen
naar de toelichting bij artikel 6. Matiging van de opgelegde maatregel
wegens persoonlijke omstandigheden kan bijvoorbeeld in de volgende
gevallen aan de orde zijn: • bijzondere financiële omstandigheden van de jongere, zoals
bijvoorbeeld hoge woonlasten of andere vaste lasten of uitgaven van
bijzondere aard waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk is; • sociale omstandigheden, gezinnen met kinderen bijvoorbeeld; • bij een opeenstapeling van maatregelen: de zwaarte van het geheel van
maatregelen is niet evenredig aan de ernst van de gedraging en de mate
van verwijtbaarheid. 3.De berekeningsgrondslagIn dit artikel is het uitgangspunt vastgelegd dat een maatregel wordt
opgelegd over de toepasselijke WIJ-norm. Zie artikel 1 voor een
begripsomschrijving. 4.Het besluit tot opleggen van een maatregelHet verlagen van de inkomensvoorziening omdat een maatregel wordt
opgelegd, vindt plaats door middel van een besluit. In dit artikel wordt
aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden vermeld. Deze
eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
en dan met name het motiveringsbeginsel. Het motiveringsbeginsel houdt
onder andere in dat een besluit aan betrokkene kenbaar is gemaakt en
deugdelijk is gemotiveerd (afdeling 3.7 Awb ). 5.Horen van belanghebbendeOp grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is in een aantal gevallen het
horen van de belanghebbende verplicht bij de voorbereiding van
beschikkingen. Deze hoorplicht geldt echter niet bij de voorbereiding
van beschikkingen die betrekking hebben op een financiële aanspraak
(artikel 4:12), behalve bij subsidies. In dit artikel wordt het horen van de belanghebbende voordat een
maatregel wordt opgelegd in beginsel voorgeschreven. Het tweede lid
bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. De onderdelen a en
b. staan ook genoemd in artikel 4:11 van de Algemene wet bestuursrecht. Voor de goede orde: het opnemen van een regeling voor het horen van
belanghebbenden in deze verordening is facultatief. Gemeenten kunnen
zo'n regeling ook achterwege laten. 6.Afzien van het opleggen van een maatregelNaast de redenen genoemd in dit artikel waarin afgezien kan worden van
het opleggen van een maatregel wordt verwezen naar artikel 41, tweede
lid, WIJ waarin is vastgelegd dat van een maatregel wordt afgezien als
iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt. Daarnaast is het denkbaar dat
in plaats van het opleggen van een maatregel eerst een waarschuwing
wordt gegeven. Dit kan bij diverse bepalingen in deze verordening worden
ingeregeld. Eerste lid Een reden om af te zien van het opleggen van een maatregel is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van
de effectiviteit is het nodig dat een maatregel spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden wordt onder
b. geregeld dat het college geen maatregelen oplegt voor gedragingen die
langer dan één jaar geleden hebben plaatsgevonden. Gemeenten kunnen
uiteraard voor een kortere of langere periode kiezen. Voor gedragingen die een schending van de informatieplicht inhouden en
als gevolg waarvan ten onrechte inkomensvoorziening is verleend of een
te hoog bedrag aan inkomensvoorziening is verleend, geldt in de
verordening een verjaringstermijn van vijf jaar. Met deze termijn wordt
aangesloten bij de termijn die gelet op artikel 14e van de Algemene
bijstandswet gold in verband met het opleggen van een boete wegens
niet-nakoming van de informatieplicht. Een termijn van vijf jaar ligt
voor de hand gelet op de ernst van de gedraging (fraude) en gelet op het
feit dat de gemeente vaak tijd nodig zal hebben om de omvang van de
fraude (het benadelingsbedrag) vast te stellen. Ten slotte kan in individuele omstandigheden wegens dringende redenen
worden afgezien van het opleggen van een maatregel. Van dringende
redenen is sprake als de gevolgen van het opleggen van een maatregel
onaanvaardbaar zijn. Dat vergt een beoordeling van de situatie van de
jongere maar daarvan zal niet spoedig sprake zijn. Tweede lid Het doen van een schriftelijke
mededeling dat het college afziet van het opleggen van een maatregel
wegens dringende redenen is van belang in verband met eventuele
recidive. 7.IngangsdatumEerste lid Het opleggen van een maatregel
vindt plaats door het verlagen van de WIJ-norm. Verlaging van de
WIJ-norm kan in beginsel op twee manieren: 1.met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
inkomensvoorziening; of 2. door middel van verlaging van de WIJ-norm in
de eerstvolgende maand(en).Het verlagen van de WIJ-norm die in de nabije toekomst wordt verstrekt,
is de gemakkelijkste methode. Gemeenten hoeven in dat geval niet over te
gaan tot herziening van de inkomensvoorziening en het te veel betaalde
bedrag aan inkomensvoorziening terug te vorderen. Om die reden is in dit
lid vastgelegd dat een maatregel wordt opgelegd met ingang van de
eerstvolgende kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die
maand geldende WIJ-norm. Tweede lid Is toepassing van lid 1 niet aan
de orde, omdat de inkomensvoorziening reeds beëindigd is, dan biedt het
tweede lid de mogelijkheid dat met terugwerkende kracht een maatregel
worden opgelegd. Wanneer een uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de
jongere is uitbetaald, is het praktisch om de verlaging van de uitkering
te verrekenen met het bedrag dat nog moet worden uitbetaald. In dat
geval moet de inkomensvoorziening wel worden herzien en teruggevorderd.
Dat is ook nog mogelijk indien de inkomensvoorziening reeds is
uitbetaald. Uit de jurisprudentie van de Raad blijkt dat de uiterste
begrenzing ligt op het moment waarop de gedraging plaatsgevonden heeft.
Wordt een dergelijke maatregel opgelegd, dan moet een tevens besluit tot
herziening van de inkomensvoorziening op grond van artikel 40, derde
lid, WIJ worden genomen. 8.SamenloopDe regeling voor de samenloop heeft betrekking op de schending van de
verplichtingen genoemd in de wet (artikelen 44 en 45 WIJ). Indien sprake
is van één gedraging die als een schending van meerdere verplichtingen
kan worden aangemerkt, dan dient voor het toepassen van de maatregel te
worden uitgegaan van de verplichting waarop de zwaarste maatregel van
toepassing is. Bij de enkelvoudige variant is deze vorm van samenloop
uiteraard ook denkbaar maar is deze optie niet van belang, omdat voor
schending van alle verplichtingen m.b.t. het werkleeraanbod één uniform
maatregelpercentage geldt Is sprake van verschillende gedragingen (meerdaadse samenloop) dan dient
voor iedere gedraging afzonderlijk het maatregelpercentage te worden
berekend en gelijktijdig te worden opgelegd, tenzij dit niet verantwoord
is. Zo kan bijvoorbeeld als beleid gehanteerd worden dat een jongere
altijd moet kunnen blijven beschikken over 50% van de WIJ-norm. In dat
geval kan de maatregel over meerdere maanden worden uitgesmeerd.
Daarnaast dient altijd de individuele toets aan artikel 2, tweede lid te
worden toegepast. Gemeenten kunnen er ook voor kiezen géén regeling voor de samenloop van
gedragingen in de verordening op te nemen. In dat geval zal het college
voor het individuele geval één of meerdere maatregelen moeten
vaststellen, met in achtneming van artikel 2, tweede lid. 2Het niet nakomen van de verplichtingen bedoeld in artikel 45 van de
wetDe gedragingen die een schending van artikel 45 WIJ inhouden betreffen
de arbeidsinschakeling en de totstandkoming en tenuitvoerlegging van het
werkleeraanbod. In de verordening is een drietal varianten gepresenteerd
die in grote lijnen op het volgende neerkomen: • enkelvoudige variant: één uniform maatregelpercentage bij schending
van een verplichting; • meervoudige variant (conform WWB): verschillende maatregelpercentages
bij schending van verschillende verplichtingen; • idem, maar niet conform WWB Voor een verdere uitleg wordt verwezen naar de Algemene toelichting.
9.De hoogte van de maatregelZoals reeds in de Algemene toelichting gesteld, wordt in deze variant
gedifferentieerd in categorieën. Gekozen kan worden voor zoveel mogelijk
aansluiting bij de Maatregelverordening WWB, er kan ook voor afwijkend
beleid worden gekozen. Dit model biedt beide opties. Desgewenst kan de
categorie-indeling verder worden verbijzonderd en één of meerdere
gedragingen uit de hier benoemde twee categorieën in een derde categorie
worden ondergebracht waarvoor afzonderlijke maatregelpercentages worden
vastgesteld in artikel 10. 10.De hoogte en de duur van de maatregelIn aansluiting op het vorige artikel en de daarin gepresenteerde
varianten worden verschillende percentages genoemd bij de verschillende
varianten. Indien binnen één jaar na bekendmaking van het besluit waarmee een
eerdere maatregel is opgelegd sprake is van een herhaling van de
verwijtbare gedraging, wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot
uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de duur van de maatregel. Op basis van deze bepaling kan een recidivemaatregel slechts één keer
worden toegepast. Indien de jongere na een tweede verwijtbare gedraging
wederom hetzelfde verwijtbaar gedrag vertoont, zal de hoogte en de duur
van de maatregel individueel moeten worden vastgesteld, waarbij gekeken
zal moeten worden naar de ernst van de gedraging, de mate van
verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van de jongere. Een
zwaardere maatregel dan in geval van recidive is dan doorgaans
verdedigbaar. Gemeenten kunnen er ook voor kiezen geen regeling voor recidive in de
verordening op te nemen. In dat geval zal ook bij recidive de hoogte en
de duur van de maatregel individueel moeten worden bepaald. Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de inlichtingenplicht In dit
hoofdstuk worden twee vormen van het niet nakomen van de
informatieplicht onderscheiden:
het niet tijdig verstrekken van inlichtingen aan de gemeente. In
deze situatie is artikel 40, eerste lid WIJ van toepassing. Het
college kan in dat geval het recht op inkomensvoorziening
opschorten en de jongere in de gelegenheid stellen binnen een
door hem te stellen termijn het verzuim te herstellen. In dat
geval kan ook een maatregel aan de orde zijn.
Artikel 44 WIJ: het verstrekken van onjuiste of onvolledige
inlichtingen aan de gemeente. Daardoor is het mogelijk dat er
ten onrechte of een te hoog bedrag aan inkomensvoorziening is
verstrekt of ten onrechte een werkleeraanbod is toegekend. Het
is ook denkbaar dat het inlichtingenverzuim niet tot benadeling
heeft geleid. In beide gevallen kan een maatregel aan de orde
zijn.
Het kan ook voorkomen dat bepaalde gevraagde gegevens bij een aanvraag
niet aan de gemeente worden verstrekt. In dat geval kan het college de
rechtmatigheid van het werkleeraanbod en de inkomensvoorziening niet
vaststellen. De aanvraag moet dan worden afgewezen. Het opleggen van een
maatregel is in dergelijke gevallen niet aan de orde. 11.Schending inlichtingenplicht zonder benadeling gemeenteIndien een jongere de voor het werkleeraanbod of de inkomensvoorziening
van belang zijnde gegevens of gevorderde bewijsstukken niet op tijd
verstrekt, kan het college het recht op inkomensvoorziening opschorten
(artikel 40, eerste lid, WIJ). Het college geeft de jongere vervolgens
een termijn waarbinnen hij zijn verzuim kan herstellen (de
hersteltermijn). Wordt de gevraagde informatie niet binnen de gestelde
termijn aan de gemeente verstrekt, dan kan het college de het besluit
tot vaststelling van de inkomensvoorziening intrekken (artikel 40,
vierde lid, tweede volzin, WIJ). Worden de gevraagde gegevens wél binnen
de hersteltermijn verstrekt, wordt de inkomensvoorziening voortgezet,
maar wordt tevens een maatregel opgelegd. Dit lid regelt de hoogte van de maatregel. Tevens wordt daarin de
zogeheten 'nulfraude' geregeld: het verstrekken van onjuiste of
onvolledige inlichtingen, zonder dat deze gedraging gevolgen heeft voor
het werkleeraanbod of de inkomensvoorziening. Een voorbeeld van
nulfraude kan zijn het niet melden van een niet-rechthebbende partner.
12.Schending inlichtingenplicht met benadeling gemeenteEerste lid In artikel 44, eerste lid, WIJ is bepaald dat de jongere op
verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten
en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij
van invloed kunnen zijn op zijn werkleeraanbod of het recht op
inkomensvoorziening. Het college zal moeten vaststellen wat het onder
'onverwijld' verstaat. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in
de hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is het door de gemeente te veel
betaalde bedrag aan inkomensvoorziening alsmede de kosten van het
werkleeraanbod. Hoewel dit niet met zoveel woorden in de tekst van de
verordening tot uitdrukking is gebracht, kan uiteraard ook de keus
gemaakt worden om het werkleeraanbod niet te betrekken bij de
vaststelling van het benadelingsbedrag. Uit een oogpunt van
uitvoerbaarheid is daar wel iets voor te zeggen. Daar staat tegenover
dat het ook denkbaar is dat een jongere wel gebruik heeft gemaakt van
een werkleeraanbod, maar geen inkomensvoorziening heeft ontvangen, omdat
het aanbod voldoende inkomsten genereert. In dat geval kan het gewenst
zijn om bij schending van de inlichtingenplicht toch een maatregel te
kunnen opleggen, die wordt afgestemd op de kosten van het
werkleeraanbod. Tweede lid De maatregel wegens het niet of niet behoorlijk nakomen van
de inlichtingenplicht wordt afhankelijk gesteld van de hoogte van het
bedrag aan inkomensvoorziening dat als gevolg van de schending van die
verplichting ten onrechte of te veel aan de jongere is betaald. De maatregel wordt in de regel toegepast op de toekomstige
inkomensvoorziening van de jongere maar kan ook met terugwerkende kracht
worden opgelegd, zie artikel 7, tweede lid. Derde lid Het opleggen van een sanctie in reactie op schending van de
inlichtingenplicht is in beginsel een verantwoordelijkheid van de gemeente zelf. In de Aanwijzing sociale
zekerheidsfraude hebben de Procureurs- generaal echter richtlijnen
gegeven onder welke omstandigheden ter zake van de aan de schending
klevende strafrechtelijke delicten (veelal oplichting en valsheid in
geschrifte) vervolging door het OM moet plaatsvinden. Per 1 januari 2009 is de bestaande Aanwijzing sociale zekerheidsfraude
gewijzigd (zie Stcrt. 2008/187). Uitgangspunt is het zogenaamde ‘una via’-beginsel. De jongere wordt
hetzij door de gemeente, hetzij door de strafrechter gesanctioneerd.
Niet door beide. In grote lijnen komt het erop neer dat als er een redelijk vermoeden
bestaat dat het benadelingsbedrag (bruto) € 10.000 of hoger is, er
aangifte en vervolging door het OM dient plaats te vinden. Is er echter
sprake van ‘witte’ fraude (door koppeling van bestanden etc. aan het
licht gebracht), dan is de gemeente primair verantwoordelijk tot een
benadelingsbedrag van € 35.000. Is de benadeling groter dan is altijd
het OM aan zet. Dat geldt ook voor gevallen waarin er met de jongere
geen uitkeringsrelatie meer bestaat en dus geen maatregel meer kan
worden toegepast. In het derde lid is vastgelegd dat van een maatregel wordt afgezien als
inmiddels vervolging is ingesteld door het OM of als een schikking is
getroffen. In dergelijke situaties is een maatregel niet meer opportuun.
4.Zeer ernstige misdragingen14.Zeer ernstige misdragingenZie ook de Algemene Toelichting op dit onderdeel. Eerste lid Onder de term 'zeer ernstige misdragingen' kunnen diverse vormen van
agressie worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van
verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in
alle gevallen als onacceptabel wordt beschouwd. Gemeenten kunnen alleen
een maatregel opleggen indien er een verband bestaat tussen de ernstige
misdraging en (mogelijke) belemmeringen voor de gemeente bij het
vaststellen van het recht op een werkleeraanbod en/of
inkomensvoorziening. Vandaar dat in dit artikel wordt bepaald dat de
zeer ernstige misdragingen moeten hebben plaatsgevonden onder
omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de
WIJ (zie ook de Algemene toelichting op dit onderdeel). In artikel 41,
eerste lid, WIJ wordt gesproken over 'het zich jegens het college zeer
ernstig misdragen'. Dit betekent dat alleen (zeer) agressief gedrag
tegenover leden van het college en hun ambtenaren aanleiding kan zijn
voor het opleggen van een maatregel. Of dit ook ‘a contrario’ betekent
dat geen maatregel kan worden opgelegd als er sprake is van zeer
ernstige misdragingen jegens externe uitvoerders van de WIJ, zoals het
UWV-WERKbedrijf, re-integratiebedrijven, opleidingsinstituten e.d. is
niet duidelijk. De Centrale Raad van Beroep heeft zich daar tot dusver
niet over uitgelaten Bij het vaststellen van de maatregel in de situatie dat een jongere zich
ernstig heeft misdragen, zal evenzeer gekeken moeten worden naar de
ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de persoonlijke
omstandigheden van de jongere. Wat betreft het vaststellen van de ernst
van de gedraging, kunnen de volgende vormen van agressief gedrag in een
oplopende reeks (steeds ernstiger) worden onderscheiden: a. verbaal
geweld (schelden); b. discriminatie; c. intimidatie (uitoefenen van
psychische druk); d. zaakgericht fysiek geweld (vernielingen); e.
mensgericht fysiek geweld; f. combinatie van agressievormen. Voor het bepalen van verwijtbaarheid van de misdraging zal gekeken
moeten worden naar de omstandigheden waaronder de misdraging heeft
plaatsgehad. In dit verband is het relevant een onderscheid te maken
tussen instrumenteel geweld en frustratiegeweld. Van instrumenteel
geweld is sprake als iemand het toepassen van geweld bewust gebruikt om
een bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het verkrijgen van een
uitkering). Agressie die ontstaat door onmacht, ontevredenheid,
onduidelijkheid en dergelijke kan worden aangeduid met
frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate van
verwijtbaarheid bij instrumenteel geweld in beginsel groter is dan bij
frustratiegeweld. Het opleggen van een maatregel staat geheel los van het doen van
aangifte bij de politie. Het college legt een maatregel op, terwijl de
functionaris tegen wie de agressie zich richtte aangifte kan doen bij de
politie. Het is aan te bevelen dat een gemeente over een
agressieprotocol beschikt waarin is aangegeven hoe wordt omgegaan met
lastige en agressieve klanten. In zo'n agressieprotocol kan een relatie
worden gelegd met het maatregelenbeleid ten aanzien van agressieve
klanten, in de vorm van beleidsregels. Derde lid In lid 3 is vastgelegd dat evenals bij andere vormen van verwijtbaar
gedrag soms een waarschuwing op zijn plaats kan zijn en gegeven kan
worden. Vierde lid In het vierde lid komt evenals bij andere gedragingen tot uitdrukking
dat recidive een reden kan zijn de maatregelduur te verlengen. Vergelijk
ook hetgeen in de Algemene toelichting is gesteld over de mogelijkheid
om bij herhaald wangedrag de jongere wel tijdelijk uit te sluiten van
het recht op werkleeraanbod maar niet van de inkomensvoorziening. Gelet
op de wens van de wetgever om bij herhaald zeer ernstige misdragingen de
jongere (tijdelijk) uit te sluiten van een inkomensvoorziening, is bij
recidive in beginsel een percentage van 100% van toepassing, gedurende
de periode van uitsluiting van het werkleeraanbod. Er kan uiteraard ook
gekozen worden voor een periode van een maand of enkele maanden. Wel
geldt daarbij dat binnen een maand de uitsluiting van het werkleeraanbod
heroverwogen moet worden, vanwege de grote consequenties en gelet op het
belang van duurzame arbeidsparticipatie.