CVDR368446_1Treasurystatuut 2015 gemeente DrutennlregelingDruten2017-10-17DrutenPublicatie in elektronisch gemeenteblad op 3 juni 2015Treasurystatuut 2015 gemeente DrutenArtikel 147, 149 en 212 van de Gemeentewet, de wet financiering decentrale overheden, de Wet regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden, de Financiële Verordening van de gemeente Drutengemeenteraadfinanciën en economie2015-05-28De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-06-04Nieuwe regelingn.v.t.N.v.t.GeenTreasurystatuut 2015 gemeente DrutenGelezen het voorstel van het college van 12 mei 2015; Gelet op artikel 147, 149 en 212 van de Gemeentewet, de Financiële
Verordening van de gemeente Druten Besluit: Het Treasurystatuut gemeente Druten 2015 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 28 mei 2015.1Inleiding1.1LeeswijzerDit statuut geeft het kader (de spelregels) van de gemeenteraad voor
het college van burgemeester en wethouders over de treasuryfunctie.
Het treasurystatuut is opgenomen als hoofdstuk 3 en treedt in de
plaats van het treasurystatuut zoals dat door de gemeenteraad is
vastgesteld op 9 december 2010. Het statuut kent de volgende
opzet: - In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op de thans voorliggende
wijzigingsvoorstellen van het treasurystatuut uit 2010; - In hoofdstuk 2 wordt een nadere uitleg gegeven van het onderwerp
treasury. Hierbij wordt tevens ingegaan op de van toepassing zijnde
wet- en regelgeving; - In hoofdstuk 3 is het treasurystatuut opgenomen dat door het
college aan de gemeenteraad wordt aangeboden ter vaststelling; - In hoofdstuk 4 is de memorie van toelichting op het
treasurystatuut opgenomen.2Treasury en wet- en regelgeving2.1AlgemeenDe treasuryfunctie kan worden gedefinieerd als het sturen en
beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op: de
financiële vermogenwaarden, de financiële geldstromen, de financiële
posities en de hieraan verbonden risico’s. Ingevolge de Wet fido is in de gemeente Druten een tweetal
instrumenten werkzaam op het gebied van treasury: allereerst het
onderhavige treasurystatuut. In dit treasurystatuut is de
“beleidsmatige infrastructuur” van de treasuryfunctie vastgelegd in
de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen, limieten en
administratieve organisatie en interne controle. Het treasurystatuut
maakt een objectieve en transparante uitvoering van het
treasurybeleid en verantwoording achteraf mogelijk. Naast dit
treasurystatuut neemt de gemeente jaarlijks een
financieringsparagraaf op in zowel de begroting als in de
jaarstukken. De financieringsparagraaf geeft de kaders voor de
uitvoering van de treasury (begroting) en verantwoordingsinformatie
over de uitvoering (jaarrekening).2.2Wet- en regelgevingMet de invoering van de Wet fido per 1 januari 2001 is in de
gemeentewet in artikel 212 opgenomen dat in de financiële
verordening de regels over de algemene doelstellingen en de te
hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie deint
te bevatten. Als gevolg van de evaluatie van de Wet fido is de gemeentewet
aangepast op het duale stelsel. Artikel 212 brengt de bevoegdheid
over het beheer van de administratieve organisatie van de
treasuryfunctie terug bij het college. De raad is en blijft bevoegd
om de kaders aan te geven voor het beheer van de treasuryfunctie in
het treasurystatuut. De Regeling uitzetting en derivaten decentrale overheden (ruddo)
beperkt zich tot regelgeving over het uitzetten van gelden. Deze wet
geeft regels voor eenduidige toepasbaarheid. Decentrale overheden
hebben hun eigen verantwoordelijkheid voor het door hen te voeren
treasurybeleid. De uniforme regels van de wet zijn desgewenst aan te
scherpen in het eigen treasurybeleid. In het thans voorliggende treasurystatuut is volledig rekening
gehouden met de regelgeving zoals opgenomen in de wet fido en de
regeling ruddo.2.3Uitgangspunten treasuryTransparantie in beleid en uitvoering Middels het treasurystatuut wordt inzicht verschaft in de
doelstellingen van het treasurybeleid, de inrichting van de
treasuryfunctie, de regeling van de bevoegdheden en
verantwoordelijkheden en de informatievoorziening over de uitvoering
van het treasurybeleid.Prudent beheer van gemeenschapsgelden Bij het aangaan van transacties worden specifieke eisen gesteld aan
tegenpartijen, het karakter en het gebruik van instrumenten.Beheersing van de financiële risico’s In het treasurystatuut wordt, overeenkomstig de eisen van de
wetgever, uitgegaan van een beperking van de financiële risico’s die
samengaan met de uitoefening van de treasuryfunctie.Schatkistbankieren In december 2013 voerde de rijksoverheid het schatkistbankieren in.
Er wordt aan de wet invulling gegeven door indien nodig onze
overtollige liquide middelen naar ’s Rijks schatkist over te maken.
Hiervoor heeft het Rijk een rekening-courantrekening beschikbaar
gesteld. Dit is een rekening waarop de gemeente Druten haar
overtollige liquide middelen bij het Rijk aanhoudt. Er kan dagelijks
geld naartoe of vanaf worden geboekt. Hiermee wordt gewaarborgd dat
het geld beschikbaar blijft voor de publieke taak.3TreasurystatuutTitel 1Begrippenkader1BegrippenkaderIn dit statuut wordt verstaan onder: - Begrotingstotaal De totale lasten op de begroting; - Deposito Tijdelijk uitgezette middelen voor korte termijn; - Derivaten Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een bepaalde
onderliggende waarde. De onderliggende waarden kunnen financiële
producten, zoals leningen of obligaties zijn. Derivaten worden onder
andere gebruikt om renterisico’s te sturen en financieringskosten te
minimaliseren; - Financiële onderneming Een onderneming die in een lidstaat het bedrijf van
kredietinstelling mag uitoefenen, beleggingdiensten mag verlenen,
rechten van een deelneming in een beleggingsmaatschappij mag
aanbieden of het bedrijf van een verzekeraar mag uitoefenen; - Financiering Het aantrekken van benodigde financiële middelen voor een periode
van minimaal één jaar. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen
vermogen als vreemd vermogen; - Geldstromenbeheer Al die activiteiten die nodig zijn om liquiditeiten te transfereren
zowel binnen de organisatie zelf als tussen de organisatie en derden
(betalingsverkeer);- Intern liquiditeitsrisico De risico’s van mogelijke wijzigingen in de liquiditeitenplanning
en meerjaren investeringsplanning waardoor financiële resultaten
kunnen afwijken van de verwachtingen; - Kasgeldlening Opname of uitzetting van geldmiddelen voor korte termijn van 1 week
tot 12 maanden; - Kasgeldlimiet Een bedrag op basis van de Wet fido ter grootte van een percentage
van het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van
het jaar. De kasgeldlimiet heeft betrekking op financieringsvormen
met een looptijd tot maximaal 1 jaar; - Koersrisico Het risico dat de financiële activa van de organisatie in waarde
verminderen door negatieve koersontwikkelingen; - Kortlopend Termijn kleiner dan 1 jaar; - Kredietrisico Het risico dat uitgezette (belegde) middelen niet worden
terugontvangen; - Langlopend Termijn gelijk aan of groter dan 1 jaar; - Liquiditeitenbeheer Het financieren en uitzetten van middelen voor een periode tot één
jaar; - Liquiditeitsplanning Een prognose van inkomende en uitgaande geldstromen ingedeeld per
tijdseenheid; - Liquiditeitsbehoefte Behoefte aan geldmiddelen; - Onderhandse lening Een lening waarbij de voorwaarden in onderling overleg met de
geldgevende partij worden overeengekomen. Een dergelijke lening is
moeilijk verhandelbaar; - Prudent karakter Uitzettingen hebben een prudent karakter wanneer in ieder geval aan
twee aspecten is voldaan, te weten voldoende kredietwaardigheid van
de tegenpartij en een beperkt marktrisico van de instrumenten van
uitzetting; - Rating Kredietwaardigheidsbeoordeling van debiteuren door instituten zoals
Moody’s, Standard & Poors (S&P) en Fitch. Een rating is de
inschatting van de kans op wanbetaling bij toekomstige rente- en
aflossingsbetalingen. Een hogere rating houdt een betere
kredietwaardigheid in; - Rente instrumenten Afgeleide financiële instrumenten om posities af te schermen of in
te dekken, het betreft verhandelbare contracten ten aanzien van
bepaalde rechten of verplichtingen met als onderliggende waarde een
geldlening of belegging. Niet de geldlening zelf wordt verhandeld,
maar bijvoorbeeld het recht deze te kopen of verkopen tegen vooraf
bepaalde voorwaarden. Ook het recht om op een toekomstig tijdstip de
rente vast te stellen op een bepaalde wijze kan in een contract
worden geregeld. Zie ook “Derivaten”; - Renterisico Het effect op de financiële resultaten van de gemeente door
renteontwikkelingen; - Renterisiconorm Een bij de aanvang van enig jaar op basis van de Wet fido gefixeerd
percentage van het begrotingstotaal van de gemeente dat bij de
realisatie niet mag worden overschreden. De renterisiconorm heeft
betrekking op financieringsvormen met een looptijd langer dan 1
jaar; - Rentevisie Toekomstverwachting over de renteontwikkelingen; - Rentetypische looptijd Het tijdsinterval gedurende de looptijd van een geldlening, waarin
op basis van de voorwaarden van de geldlening sprake is van een door
de verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare, constante
rentevergoeding; - Risicobeheer De uitvoering van het risicomanagement; - Saldobeheer Het beheer van de dagelijkse saldi op de rekeningen; - Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio is een maatstaf die de verhouding weergeeft
tussen het eigen en het vreemd vermogen. De solvabiliteitsratio is
gedefinieerd als het eigen vermogen gedeeld door het
balanstotaal. - Solvabiliteitsratio van 0% Een solvabiliteitsratio van 0% (ofwel een “solvabiliteitsvrije
status”) is een status die door een bancaire toezichthouder in een
EU-lidstaat (bijv. De Nederlandsche Bank) wordt toegekend aan het
schuldpapier van een instelling. Deze status houdt in dat een bank
voor desbetreffend papier geen reserves (0%) hoeft aan te houden en
wordt ondermeer toegekend aan papier uitgegeven of gegarandeerd door
(centrale) overheden. Het is de gemeente dus toegestaan om bij
andere overheden geld uit te zetten, of om te beleggen in papier
waaraan een overheidsgarantie is verbonden (zoals door het WSW
geborgde leningen van woningcorporaties); - Treasury Alle activiteiten die zich richten op het sturen en het beheersen
van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële
vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en
de hieraan verbonden risico’s; - Treasuryfunctie Uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten,
organisatorische en administratieve kaders, de informatievoorziening
en de administratieve organisatie ter uitvoering van de
treasuryfunctie; - Treasuryparagraaf Onderdeel van de programmabegroting en het jaarverslag waarin, voor
de uitvoering van de treasuryfunctie, de beleidsplannen
respectievelijk de realisatie van deze beleidsplannen voor het
begrotingsjaar zijn opgenomen; - Treasurystatuut Hierin wordt het treasurybeleid vastgelegd; - Uitzetting Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten aan derden tegen
vooraf overeengekomen condities en bedingen. Kortlopende
uitzettingen hebben betrekking op een periode tot één jaar en
langlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode van één
jaar of langer; - Vaste schuld Alle aangegane geldleningen met een rentetypische looptijd van één
jaar of langer bij aangaan van de lening; - Vlottende schuld Alle aangegane geldleningen met een looptijd korter dan één jaar,
de schulden die in rekening-courant worden aangehouden de voor een
periode korter dan één jaar ontvangen waarborgsommen.Titel 2Doelstellingen van de treasuryfunctie21De treasuryfunctie van de gemeente dient tot: 1. Het verkrijgen en handhaven van toegang tot de financiële
markten tegen acceptabele condities (financierings- en
beleggingsfunctie);22. Het zoveel mogelijk beschermen van gemeentelijke vermogens-
en (rente-)resultaten tegen ongewenste financiële risico’s zoals
rente-, koers-, krediet-, valuta en liquiditeitsrisico
(risicomanagementfunctie);33. Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe
kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële
posities;44. Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van
de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het
treasurystatuut;55. Het opzetten en onderhouden van een goede en efficiënte
financiële infrastructuur voor het beheer van de geldstromen en
posities;66. Het realiseren van adequate informatiestromen ter
ondersteuning van het beleid.Titel 3RisicobeheerUitgangspunten risicobeheer31Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene
uitgangspunten: 1. De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de
“publieke taak” uitsluitend verstrekken aan door de Gemeenteraad
goedgekeurde derde partijen;22. De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de
treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben
en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door het lopen van
overmatig risico. Het prudente karakter van deze uitzettingen wordt
gewaarborgd middels de richtlijnen en limieten van dit
treasurystatuut;33. Het gebruik van derivaten is niet toegestaan.Renterisicobeheer411. De kasgeldlimiet mag conform de Wet fido maximaal twee
opeenvolgende kwartalen overschreden worden;22. De renterisiconorm wordt niet overschreden conform de Wet
fido;33. Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande
financiële positie en de liquiditeitenplanning;44. De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende
lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele
rentestand en de rentevisie;55. De rentevisie van de gemeente in de treasuryparagraaf is
gebaseerd op de visie van de huisbankier;66. Binnen de kaders gesteld onder lid 3 en lid 4, streeft de
gemeente naar spreiding in de rentetypische looptijden van
uitzettingen.Koersrisicobeheer511. Koersrisico’s worden in de gemeente uitgesloten door alleen
financieringen en uitzettingen aan te gaan in euro’s.22. Het uitzetten van financiële middelen is enkel nog mogelijk in de
schatkist van het Rijk. De gemeente beperkt de koersrisico’s op
uitzettingen uit hoofde van treasury, door daarbij uitsluitend de
volgende producten te hanteren: rekening courant, spaarrekening,
daggeld en deposito’s.33. Tevens beperkt de gemeente de koersrisico’s door de looptijd van
de uitzettingen af te stemmen op de liquiditeitenplanning.Kredietrisicobeheer611. Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van treasury geldt het
volgende uitgangspunt: Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij de schatkist van het
Rijk;22. Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak
worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist.Intern liquiditeitsrisicobeheer7De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar
treasuryactiviteiten te baseren op een actuele
liquiditeitenplanning.Valutarisicobeheer8Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend
leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in euro’s.Titel 4Financiering, Langlopende uitzettingen en relatiebeheerFinanciering91Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één jaar
en langer gelden de volgende uitgangspunten: 1. Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de
uitoefening van de publieke taak;22. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel
mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne
financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken
teneinde het renteresultaat te optimaliseren;33. Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen
zijn onderhandse leningen;44. De gemeente vraagt telefonisch offertes op bij minimaal twee
instellingen, waaronder de huisbankier, alvorens een financiering
wordt aangetrokken. De gemeente legt de telefonisch verkregen
offertes vast in een proces verbaal.Langlopende uitzettingen10Door de invoering van schatkistbankieren is de gemeente verplicht
overtollige middelen (boven het drempelbedrag) te storten in de
schatkist van het Rijk.Relatiebeheer111De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q. marktconforme
condities voor af te nemen financiële diensten. Hiervoor gelden de
volgende uitgangspunten: 1. Financiële instellingen (kredietinstellingen,
beleggingsinstellingen, effecteninstellingen, verzekeraars en
pensioenfondsen) dienen onder Nederlands of anderszins EU-toezicht
te vallen, zoals De Nederlandsche Bank en de Verzekeringskamer;22. Financiële instellingen dienen ten minste een A-rating te hebben
van twee van de volgende erkende rating-bureau’s: Moody’s, Standard
& Poors of Fitch IBCA en dienen gevestigd te zijn in landen die
voldoen aan de vereisten van Ruddo;33. Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) en daarbij een vergunning als makelaar te
hebben ontvangen.Titel 5KasbeheerGeldstromenbeheer121Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te beperken wordt: 1. Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op
gemeenteniveau op elkaar en de liquiditeitenplanning af te stemmen.
Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is
om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden
nagekomen.22. Het betalingsverkeer zoveel mogelijk elektronisch uitgevoerd door
één bank.Saldo- en liquiditeitenbeheer131Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende
specifieke richtlijnen: 1. De gemeente streeft naar concentratie van de overtollige
liquiditeiten binnen één rentecompensatiecircuit bij de bank met de
gunstigste condities;22. Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente
kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt rekening gehouden met
de wettelijke kasgeldlimiet. Een overschrijding van meer dan twee
kwartalen wordt gemeld bij de toezichthouder;33. Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende
middelen zijn daggeld, kasgeldleningen en kredietlimiet op rekening
courant.Titel 6Administratieve organisatie en interne controleUitgangspunten administratieve organisatie en interne
controle141In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene
uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en
interne controle. 1. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van
treasuryactiviteiten zijn op eenduidige wijze schriftelijk
vastgelegd;22. Bevoegdheden zijn via delegatie en mandaat nader schriftelijk
vastgelegd;33. Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding
doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden: a. iedere transactie wordt door minimaal twee functionarissen
geautoriseerd (het vier-ogen-principe); b. de uitvoering en controle geschiedt door afzonderlijke
functionarissen; c. de uitvoering en registratie in de financiële administratie
geschiedt door afzonderlijke functionarissen.44. Bij afwezigheid van medewerkers treedt een vervangingsregeling in
werking om voortgang van de dagelijkse werkzaamheden te
garanderen;Verantwoordelijkheden15VerantwoordelijkhedenDe verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de
gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.
16InformatievoorzieningMet betrekking tot de treasuryactiviteiten dient tenminste de in de
onderstaande tabel opgenomen informatie te worden verstrekt door de
betreffende functionarissen:
1. Betalingen en ontvangsten in pijplijnDagelijksKassier/ heffings- en invorderingsambt.Adviseur financieel beleid2. Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en
ontvangsten voor de liquiditeitenplanningPermanent / IncidenteelBudgetbeheerdersAdviseur financieel beleid 3. Liquiditeitsprognose lange termijnJaarlijksAdviseur financieel beleidController/portefeuillehouder4. Beleidsplannen treasury in treasuryparagraaf van
begrotingJaarlijksAdviseur financieel beleidGemeenteraad5. Evaluatie treasuryactiviteiten in
treasuryparagraaf van jaarrekeningJaarlijksAdviseur financieel beleidGemeenteraad6. Voortgang onderdelen treasuryparagraaf via voor-
en najaarsrapportageHalfjaarlijksAdviseur financieel beleidGemeenteraad7. Informatie aan derden (toezichthouder en CBS)
zoals genoemd in art. 8 Wet fidoKwartaalAdviseur financieel beleidDerden
Titel 7SlotbepalingenInwerkingtreding17Dit treasurystatuut treedt in werking daags na bekendmaking.18Op het moment van inwerkingtreding van dit statuut wordt de voorgaande
versie van dit statuut, vastgesteld door de raad op 9 december 2010,
ingetrokken.19Dit statuut kan worden aangehaald als “Treasurystatuut 2015 gemeente
Druten”. Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad 28 mei 2015 De raadsgriffier, De voorzitter, mw. E.E.M. Dreier-Haefkens MSc. drs. L.J.E.M. van Riswijk1Memorie van toelichtingToelichting In dit treasurystatuut is het treasurybeleid van de gemeente op hoofdlijnen
vastgelegd. Dit gebeurt in de eerste plaats door het aangeven van de
doelstellingen van de treasuryfunctie (in artikel 2). Vervolgens geeft het
bestuur in het statuut aan binnen welke richtlijnen en limieten de
doelstellingen dienen te worden gerealiseerd. Een richtlijn is een bindend
voorschrift voor een handelswijze die gevolgd moet worden en een limiet is een
type richtlijn die een uiterste grens aangeeft. Een belangrijk deel van de
limieten en richtlijnen is bepaald door de Wet financiering decentrale overheden
(Wet fido). Middels de limieten en richtlijnen wordt het risicoprofiel van de
gemeente bepaald, waarbinnen de treasuryactiviteiten dienen te worden
uitgevoerd. De treasuryparagraaf in de begroting geeft de beleidsplannen voor de
treasuryfunctie voor de komende jaren en in het bijzonder voor het eerstkomende
jaar weer. Het bevat onder meer gegevens over de algemene ontwikkelingen en de
concrete beleidsplannen binnen de kaders van het statuut. Het gaat hierbij
vooral om de plannen voor het risicobeheer, de gemeentefinanciering (analyse
financieringspositie, leningenportefeuille en uitzettingsportefeuille) en het
kasbeheer. Uit de toelichting zal moeten blijken dat de plannen binnen de kaders
van de Wet fido en het treasurystatuut blijven. De treasuryparagraaf in het
jaarverslag geeft in het bijzonder een verschillenanalyse tussen de plannen
zoals deze zijn opgenomen in de begroting en de realisatie in het
verslagjaar.Artikelgewijze toelichting Artikel 2 In artikel 2 worden de doelstellingen van de treasuryfunctie van de gemeente
weergegeven, hieronder worden deze afzonderlijk toegelicht. Artikel 2 lid 1 In de eerste plaats dient de treasury ervoor te zorgen dat de gemeente duurzaam
toegang heeft tot de financiële markten tegen acceptabele condities. De treasury
moet waarborgen dat de gemeente duurzaam in staat is de voor haar activiteiten
benodigde middelen aan te trekken. De condities die daarbij worden bedongen
dienen, in het licht van de op het betreffende moment gebruikelijke condities,
acceptabel (tenminste marktconform) te zijn. Artikel 2 lid 2 Door haar activiteiten loopt de gemeente de volgende financiële risico’s:
renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, valutarisico’s en interne
liquiditeitsrisico’s Het is de taak van de treasury dergelijke risico’s zo veel
mogelijk te beperken. In de artikelen 4 tot en met 8 wordt aangegeven op welke
wijze dit wordt gewaarborgd. Artikel 2 lid 3 De derde doelstelling van de treasuryfunctie is het minimaliseren van de kosten
bij het beheren van de geldstromen en de financiële posities. Deze kosten
bestaan o.a. uit rentekosten, provisies en kosten van het betalingsverkeer. Het
is de taak van de treasury het beheer zo efficiënt mogelijk uit te voeren. Artikel 2 lid 4 De gemeente streeft ernaar de renteresultaten te optimaliseren. Dit betekent
dat de gemeente geen middelen onbenut laat maar streeft naar zo hoog mogelijke
renteopbrengsten (c.q. zo laag mogelijk rentekosten) zonder dat daarbij
overmatige risico’s worden gelopen. De prioriteiten van de treasuryfunctie
liggen in eerste instantie bij het beheersen en beperken van financiële
risico’s, de treasuryfunctie is immers géén winstgerichte afdeling (“profit
center”). Binnen het acceptabele risicoprofiel zoals vastgesteld in de Wet fido
en dit treasurystatuut kan desondanks worden gestreefd naar optimalisatie van de
renteresultaten. artikel 3 lid 1 De Wet fido geeft twee belangrijke beleidsmatige uitgangspunten met betrekking
tot treasury. Dit betreft de publieke taak waarvoor leningen en garanties dienen
enerzijds en het prudente karakter van (overige) uitzettingen anderzijds. Er
wordt hierbij dus een specifiek onderscheid gemaakt tussen het verstrekken van
leningen uit hoofde van de publieke taak en het uitzetten van middelen uit
hoofde van treasury. De wet stelt geen eisen aan het verstrekken van leningen en garanties uit
hoofde van de publieke taak. Wel wordt in de toelichting op de Wet fido het
volgende aangegeven: “De gemeenteraad bepaalt de publieke taak. De begroting en
de begrotingswijzigingen bepalen het budgettaire kader voor de uitoefening van
de publieke taak”. Artikel 3 lid 2 Conform de Wet fido, dienen uitzettingen “uit hoofde van treasury” (zie
toelichting artikel 3 lid 1) een prudent karakter te hebben. In de Wet fido en de bijbehorende ministeriële regelingen wordt het begrip
“prudent” nader uitgewerkt. Het aangaan van financiële transacties met als
oogmerk die financiële waarden te zijner tijd eventueel met winst te verkopen,
is nadrukkelijk niet toegestaan (zie artikel 2 lid 2 Wet fido en de memorie van
toelichting op de Wet fido). Bankachtige activiteiten – het aantrekken en
uitzetten van middelen met als doel het genereren van inkomen – zijn als gevolg
van deze bepaling verboden. De richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut
vallen binnen de kaders van de Wet fido. De limieten en richtlijnen van dit treasurystatuut zijn specifiek geformuleerd
om het prudente karakter van de uitzettingen uit hoofde van treasury te
garanderen en hebben derhalve géén betrekking op (eventueel) verstrekte leningen
of garanties uit hoofde van de “publieke taak” van de gemeente. Artikel 3 lid 3 Derivaten zijn financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen aan een
bepaalde onderliggende waarde. Derivaten kennen een breed toepassingsgebied en
worden onder andere gebruikt om renterisico’s te sturen en financieringskosten
te minimaliseren. De Wet fido stelt dat derivaten uitsluitend mogen worden
gebruikt ter beperking van financiële risico’s. Gezien de (mogelijke)
complexiteit van derivaten en de beperkte kennis binnen de organisatie over
dergelijke instrumenten wordt gebruik van derivaten niet toegestaan. Artikel 4 lid 1 Renterisicobeheer omvat het beperken van de invloed van (externe-)
rentewijzigingen op de financiële resultaten van de gemeente; Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote
fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Teneinde een grens te
stellen aan korte financiering (met een rentetypische looptijd tot één jaar) is
in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. Juist voor korte financiering geldt
dat het renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in de rente bij
korte financiering direct een relatief grote invloed hebben op de rentelasten.
De kasgeldlimiet wordt berekend als een percentage van het totaal van de
jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar. De gemiddelde omvang van
de netto vlottende schuld per kwartaal mag de kasgeldlimiet niet overschrijden.
Indien in drie achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden,
dient de toezichthouder daarvan op de hoogte te worden gesteld. Artikel 4 lid 2 Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op de
vaste schuld (schuld met een rentetypische looptijd van één jaar of langer) door
het aanbrengen van spreiding in de looptijden in de leningenportefeuille. De
renterisiconorm kan worden berekend door een vastgesteld percentage te
vermenigvuldigen met het totaal van de jaarbegroting van de gemeente bij aanvang
van het jaar. Artikel 4 lid 3 Afstemming op de liquiditeitenplanning beoogt bedragen slechts te lenen c.q.
uit te zetten gedurende de periode dat zij daadwerkelijk nodig respectievelijk
beschikbaar zijn. Artikel 4 lid 5 Een rentevisie is een toekomstverwachting over de rente-ontwikkeling, op basis
waarvan een financierings- en beleggingsbeleid wordt gevoerd. Afhankelijk van de
(interne- of externe) ontwikkelingen zal de gemeente haar rentevisie
actualiseren. De rentevisie kan daarbij gebaseerd worden op de rentevisie van
enkele gezaghebbende financiële instellingen, zoals de huisbankier. Artikel 4 lid 6 Door spreiding aan te brengen in de rentetypische looptijd (de periode dat de
rente van een uitzetting vast is) van uitzettingen, wordt de invloed van een
rentedaling op de renteresultaten gespreid over meerdere jaren. Artikel 5 lid 1 Interne koersrisico’s doen zich bijvoorbeeld voor wanneer de gemeente de
overtollige middelen voor een bepaalde periode heeft uitgezet bij het Rijk en
gedurende de looptijd van de uitzetting blijkt dat de middelen (onverwacht)
nodig zijn voor het doen van een investering. Dit kan tot gevolg hebben dat de
gemeente vervroegd de middelen van een deposito moet opnemen tegen de actuele
marktwaarde en dat dat het vervroegd opnemen van een deposit0 kan leiden tot
negatieve gevolgen voor de financiële resultaten. Artikel 5 lid 2 Ter beperking van dit risico baseert de gemeente haar financiële transacties op
een liquiditeitenplanning waarin de toekomstige inkomsten en uitgaven van de
hele organisatie zijn gepland. Artikel 6 lid 2 De Wet fido stelt geen eisen aan de kwaliteit van de debiteuren bij het
verstrekken van leningen of garanties aan derden in het kader van de publieke
taak. Omdat de Gemeenteraad de publieke taak bepaalt, worden leningen of
garanties uitsluitend verstrekt aan door de Gemeenteraad goedgekeurde partijen.
Teneinde de kredietrisico’s te verkleinen kunnen zekerheden of garanties worden
verlangd van de debiteuren. Artikel 7 In de praktijk is het opstellen van een betrouwbare en nauwkeurige
liquiditeitenplanning niet eenvoudig. Dit heeft te maken met de inherente
onzekerheden die verbonden zijn aan de activiteiten van de gemeente en de
hieraan verbonden financiële gevolgen. Het is daarom van groot belang dat het
team advies en ondersteuning juist, tijdig en volledig wordt geïnformeerd door
de overige teams over de financiële gevolgen van hun activiteiten. Artikel 9 lid 1 Het aantrekken van gelden met als doel deze met winstoogmerk te beleggen is
door artikel 2 lid 2 van de Wet fido (zie ook memorie van toelichting op de Wet
fido) nadrukkelijk niet toegestaan. Artikel 9 lid 3 Onderhandse geldleningen zijn leningen waarbij de voorwaarden van de lening in
onderling overleg met de geldgevende partij kunnen worden vastgesteld. Artikel 9 lid 4 Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van financieringen te waarborgen,
voor bijv. te betalen rentepercentages, provisies, (boete-) clausules bij
vervroegde aflossing etc. Middels het opvragen van meerdere offertes wordt
bereikt dat de gemeente een beter beeld heeft van de op dat moment gebruikelijke
tarieven en voorwaarden op de financiële markten. Op basis daarvan kan een
afgewogen keuze worden gemaakt. Artikel 10 Schatkistbankieren is gebaseerd op het principe van zero-balancing. Dit houdt
in dat dagelijks aan het einde van de dag, de overtollige middelen worden
afgeroomd naar of aangevuld uit de schatkist De gemeente heeft hiervoor een
nieuwe rekening bij de BNG geopend, de werkrekening schatkistbankieren
(SKB). Ge gemeente is gerechtigd om een bepaald bedrag aan middelen buiten ’s Rijks
schatkist aan te houden. Gerekend over een heel kwartaal mag het op dagbasis
buiten ’s Rijks schatkist aangehouden bedrag gemiddeld niet hoger zijn dan het
drempelbedrag. Het drempelbedrag wordt bepaald op basis van het begrotingstotaal
van de gemeente Voor gemeente Druten is het drempelbedrag gelijk aan 0.75% van
het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 250.000
bedraagt. Indien de gemeente dat wenst kan een deel van de middelen op de
rekening-courant bij de schatkist voor langere tijd worden vastgezet in een of
meer deposito’s. Bij voortijdige beëindiging van een deposito wordt de actuele
marktwaarde van het deposito uitgekeerd. Artikel 11 lid 3 Tussenpersonen hebben een intermediairsfunctie bij het afsluiten van financiële
transacties en vallen niet onder de “tegenpartijen”. De vereisten van lid 2 zijn
voor tussenpersonen dan ook niet van toepassing. Teneinde dit te ondervangen
stelt de gemeente voor tussenpersonen als eis dat zij geregistreerd staan bij de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) en daarbij een vergunning als makelaar
hebben ontvangen. Artikel 12 lid 1 Geldstromenbeheer omvat met name het zorgdragen voor een efficiënt
betalingsverkeer. Geldstromen kunnen bijvoorbeeld op elkaar worden afgestemd
door een betalingsdatum af te stemmen op bepaalde verwachte ontvangsten. Hiermee
wordt voorkomen dat de gemeente tijdelijk middelen aan moet trekken (c.q.
middelen aan haar uitzettingenportefeuille moet onttrekken) teneinde de
betreffende betaling (tijdelijk) te financieren. Artikel 12 lid 2 Het laten uitvoeren van het betalingsverkeer door één bank heeft als voordeel
dat er geen kosten hoeven te worden gemaakt om gelden tussen verschillende
banken over te boeken. Artikel 13 lid 1 Het saldo en liquiditeitenbeheer betreft het beheer van de dagelijkse saldi op
de rekeningen (-courant) van de gemeente. Teneinde de noodzaak tot het doen van
interne overboekingen te beperken, worden verschillende rekeningen die de
gemeente bij één bank aanhoudt opgenomen in een rentecompensatiecircuit. Dit is
een systeem waarbij de (valutaire) debet en creditsaldi van alle rekeningen van
een organisatie worden samengevoegd tot één gecombineerd saldo, waarover de
rente wordt berekend. Artikel 13 lid 3 In dit lid worden limitatief de mogelijke korte termijn
financieringsinstrumenten benoemd. De term daggeld (ook wel callgeld genoemd)
staat voor een opgenomen of uitgezette lening voor onbepaalde tijd die dagelijks
gewijzigd kan worden. Kasgeldleningen zijn niet verhandelbare leningen voor een
vast bedrag en een vaste periode (maximaal 2 jaar) en tegen een vast
rentepercentage. Kredietlimiet op de rekening courant betreft de mogelijkheid
debet (“rood”) te staan op de rekening courant. Artikel 14 Bij de treasuryfunctie zijn veel personen en organen betrokken. Met het oog op
de omvang van de transacties en de hiermee samenhangende risico’s, zijn in dit
artikel een aantal specifieke uitgangspunten opgenomen teneinde een transparante
functiescheiding aan te brengen tussen beleidsbepaling en de uitvoering en
tussen de administratie en controle op financiële transacties. Artikel 15 De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de functionarissen die binnen de
gemeente betrokken zijn bij de treasuryactiviteiten zijn in artikel 15
beschreven. De toekenning van de genoemde functies en bijbehorende bevoegdheden
en verantwoordelijkheden aan functies en/of functionarissen vindt plaats via de
hiertoe dienende documenten (mandaten, besluiten e.d.). Deze
verantwoordelijkheden dienen te worden gecommuniceerd naar de betrokkenen. Artikel 16 De tabel in dit artikel geeft weer op welke wijze de informatievoorziening
wordt gewaarborgd voor: operationele informatie (punt 1 en 2), beleidsmatige
informatie (punt 3 en 4) en verantwoordingsinformatie (punt 5, 6 en 7). Het
verstrekken van juiste, tijdige, volledige en relevante
verantwoordingsinformatie moet gerekend worden tot de belangrijkste voorwaarden
voor het kunnen beheersen van de financiële en interne risico’s van de
gemeente. Artikel 16 punt 2 Afdelingen dienen “incidenteel” informatie te verschaffen op de momenten waarop
zich significante wijzigingen voordoen in hun verwachtingen omtrent tijdstip of
omvang van toekomstige betalingen of ontvangsten (bijv. bij uitstel van een
grote investering).