CVDR368188_1Financiele verordening gemeente Landerd 2015nlregelingLanderd2017-12-13LanderdArena, 12 juni 2015Financiele verordening gemeente Landerd 2015Gemeentewet, Artikel 212gemeenteraadfinanciën en economie2015-05-28De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-06-132018-01-01WijzigingOnbekendGeenDeze regeling vervangt de Financiele verordening gemeente Landerd 2013Financiele verordening gemeente Landerd 2015Financiële verordeninggemeente Landerd
2015De raad van de gemeente Landerd; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van
14 april 2015; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet;besluit vast te stellen de Financiële verordening Landerd 2015:1.Algemene bepalingen1.BegripsbepalingIn deze verordening wordt verstaan onder:
afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de
gemeentelijke organisatie met een eigen rechtstreekse
verantwoordelijkheid aan het college;
inkomsten: totaal van de baten voor onttrekking reserves;
netto schuld: bruto schuld minus de omvang van de geldelijke
bezittingen die niet zijn ingezet voor de publieke taak. Onder
bruto schuld wordt verstaan het totaal van langlopende leningen,
kortlopende schulden, crediteuren en overlopende passiva. Onder
geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet voor de publieke
taak wordt verstaan het totaal van langlopende uitzettingen,
vorderingen, liquide middelen en overlopende activa;
overheidsbedrijf: onderneming met privaatrechtelijke
rechtspersoonlijkheid, niet zijnde een personenvennootschap met
rechtspersoonlijkheid, waarin een publiekrechtelijke
rechtspersoon, al dan niet tezamen met een of meer andere
publiekrechtelijke rechtspersonen, in staat is het beleid te
bepalen of een onderneming in de vorm van een
personenvennootschap, waarin een publiekrechtelijke
rechtspersoon deelneemt;
2.Begroting en verantwoording2.Programma-indeling1.De raad stelt bij aanvang van iedere raadsperiode een
programma-indeling voor die raadsperiode vast.2.De raad stelt bij aanvang van iedere raadsperiode op basis van de
door het college aan de programma’s toegewezen producten de
onderverdeling van de programma’s vast.3.De raad stelt op voorstel van het college per programma relevante
indicatoren vast voor het meten van en het afleggen van
verantwoording over de gemeentelijke productie van leveringen en
diensten en de maatschappelijke effecten van het gemeentelijke
beleid.4.De raad stelt bij aanvang van iedere raadsperiode vast over welke
onderwerpen hij in extra paragrafen naast de verplichte paragrafen
in de begroting en rekening kaders wil stellen en wil worden
geïnformeerd.3.Inrichting begroting en jaarstukken1.Bij de begroting worden onder elk van de programma’s de lasten en
baten weergegeven en bij de jaarstukken worden onder elk van de
programma’s de gerealiseerde lasten en baten weergegeven.2.Bij de uiteenzetting van de financiële positie in de begroting wordt
van de nieuwe investeringen per investering het benodigde
investeringskrediet weergegeven en wordt van de lopende
investeringen het geautoriseerde investeringskrediet en de raming
van de uitputting van het krediet in het lopende boekjaar
weergegeven.3.Bij de uiteenzetting van de financiële positie in de begroting wordt
in aanvulling op het bepaalde in artikel 20 en artikel 21 van het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten inzicht
gegeven in de ontwikkeling van de schuldpositie als gevolg van de
begroting, de meerjarenraming en de investeringen.4.In de jaarrekening wordt van de investeringen en meerjarige
projecten de uitputting van de geautoriseerde investeringskredieten
en de actuele raming van de totale uitgaven weergegeven.4.Kaders begroting1.Het college biedt voor 30 juni aan de raad een nota aan met een
voorstel voor het beleid en de financiële kaders van de begroting
voor het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming. De raad
stelt deze nota voor 31 juli vast.2.In de begroting wordt een post onvoorzien opgenomen.5.Autorisatie begroting en investeringskredieten1.De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting de baten en
de lasten per programma.2.Bij de begrotingsbehandeling geeft de raad aan van welke nieuwe
investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor
autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. De overige
nieuwe investeringen worden bij de begrotingsbehandeling met het
vaststellen van de financiële positie geautoriseerd.3.Het college informeert de raad vooraf als ze verwacht dat de lasten
de geautoriseerde lasten of de investeringsuitgaven de
geautoriseerde investeringskredieten dreigen te overschrijden of de
baten de geautoriseerde baten dreigen te onderschrijden. De raad
geeft vervolgens aan of hij hiervoor een voorstel wil voor wijziging
van het budget of een voorstel voor bijstelling van het beleid.4.Bij de behandeling van de tussenrapportages in de raad doet het
college voorstellen voor het wijzigen van de geautoriseerde
budgetten en de investeringskredieten en het bijstellen van het
beleid.5.Voor een investering waarvan het investeringskrediet niet met het
vaststellen van de begroting is geautoriseerd, legt het college vóór
het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel met een
voorstel voor het vaststellen van een investeringskrediet aan de
raad voor. Bij investeringen groter dan € 1.000.000 informeert het
college de raad in het voorstel over het effect van de investering
op de schuldpositie van de gemeente.6.Tussentijdse rapportage
Het college informeert de raad tijdig over de realisatie van de
begroting van de gemeente over het lopende boekjaar.
De inrichting van de tussenrapportages sluit aan bij de
programma- en productenindeling van de begroting.
De tussenrapportages gaan in op de afwijkingen die zich in de
uitvoering van de begroting over het lopende boekjaar hebben
voorgedaan.
Bij de behandeling van de tussenrapportages in de raad doet het
college voorstellen voor wijziging van de geautoriseerde
budgetten en investeringskredieten en bijstelling van het
beleid.
In de tussenrapportage worden afwijkingen op de ramingen van de
baten en lasten en van de investeringskredieten groter dan €
10.000 toegelicht. Het betreft afwijkingen op
programmaniveau.
7.InformatieplichtHet college informeert in ieder geval vooraf de raad en neemt pas een
besluit nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en
bedenkingen ter kennis van het college te brengen indien het
college:
wil overgaan tot aankoop of verkoop van leveringen en diensten
voor een bedrag hoger dan € 15.000;
nieuwe investeringen wil doen voor een bedrag groter dan €
15.000;
lopende investeringen gaat overschrijden met minimaal 10%, met
een minimum van € 10.000, en bij alle overschrijdingen van meer
dan € 20.000;
nieuwe meerjarige verplichtingen wil aangaan waarvan de lasten
groter zijn dan € 10.000;
het verstrekken van kapitaal aan instellingen en
ondernemingen,
8.EMU-saldoWanneer het Rijk de gemeente bericht dat alle gemeenten samen het
collectieve aandeel van gemeenten in het EMU-tekort, bedoeld in artikel
3, zesde lid, van de Wet houdbare overheidsfinanciën, hebben
overschreden, informeert het college de raad of een aanpassing van de
begroting nodig is. Als het college een aanpassing nodig acht, doet het
college een voorstel voor het wijzigen van de begroting. 3.Financieel beleid9.Waardering afschrijving en vaste
activaWaardering en afschrijving van vaste activa vindt plaats volgens de
regels zoals in de “Notitie Waardering en afschrijving vaste activa”
zijn opgenomen. Deze nota geeft regels voor de waardering en
afschrijving van de vaste activa binnen de wettelijke kaders. 10.Voorziening voor oninbare vorderingen1.Voor de vorderingen op verbonden partijen en derden wordt een
voorziening wegens oninbaarheid gevormd op basis van een vast bedrag
van € 15.000.2.Voor individuele vorderingen groter dan € 15.000 wordt een aparte
voorziening wegens oninbaarheid gevormd.3.Voor de vorderingen op derden (debiteuren sociale zaken) wordt een
voorziening wegens oninbaarheid gevormd op basis van een individuele
beoordeling op oninbaarheid van de openstaande vorderingen.11.Reserves en voorzieningen1.Het college biedt de raad eens in de 4 jaar een nota reserves en
voorzieningen aan. Deze nota wordt door de raad vastgesteld en
behandelt:
de vorming en besteding van reserves;
de vorming en besteding van voorzieningen;
de rentetoerekening aan reserves en voorzieningen.
2.Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve voor
een investeringsvoornemen (dekking kapitaaluitgaven) wordt minimaal
aangegeven:
het specifieke doel van de reserve;
de voeding van de reserve;
de maximale hoogte van de reserve; en
de maximale looptijd.
3.Indien een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen
(dekking kapitaaluitgaven) binnen de aangegeven maximale looptijd
niet heeft geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve
vrij en wordt deze aan de algemene reserve toegevoegd.4.Het college informeert de raad jaarlijks, gelijktijdig met de in
artikel 4 genoemde nota, over de actuele ontwikkelingen inzake
reserves en voorzieningen.5.Het college is bevoegd voorzieningen in te stellen voor (meerjarige)
doeluitkeringen waarvan het bedrag, rekening houdend met de looptijd
/ periode van de uitkering(en), gemiddeld genomen kleiner is dan €
50.000 op jaarbasis.6.De raad stelt de bedragen die gestort worden in de reserve bestemde
budgetten direct bij het vaststellen van de jaarrekening beschikbaar
aan het college.7.Het college is bevoegd om tot een bedrag van € 50.000 per jaar (per
reserve) uitgaven te doen ten laste van de elk jaar in de begroting
expliciet benoemde bestemmingreserves.8.Het college rapporteert over deze uitgaven in de eerstvolgende
Burap.12.Kostprijsberekening
Voor het bepalen van de geraamde kostprijs van leveringen,
werken en diensten van de gemeente, die
worden geleverd aan overheidsbedrijven en derden, wordt een
systeem van kostentoerekening gehanteerd. Bij de
kostentoerekening worden naast de directe kosten de indirecte
kosten betrokken, die rechtstreeks samenhangen met de door de
gemeente verleende diensten.
Bij de kosten worden betrokken de bijdragen aan en onttrekkingen
van voorzieningen voor de noodzakelijke vervanging van de
betrokken activa, de kapitaallasten van de in gebruik zijnde
activa en voor rioolheffing en afvalstoffenheffing de
compensabele belasting over de toegevoegde waarde (BTW) en de
kosten van het kwijtscheldingsbeleid.
Voor de inzet van materiele activa worden naast directe kosten,
indirecte kosten en afschrijvingskosten, de rente voor de
financiering van het actief toegerekend. Deze rente is een
vergoeding voor de inzet van vreemd vermogen en van eigen
vermogen. De rentepercentages voor deze vergoeding worden bij de
behandeling van de kadernota vastgesteld.
13.Prijzen economische activiteiten1.Voor de leveringen, diensten of werken aan overheidsbedrijven en
derden en met welke bijbehorende activiteiten de gemeente in
concurrentie met marktpartijen treedt, wordt tenminste de geraamde
integrale kostprijs in rekening gebracht. Bij afwijking doet het
college vooraf voor elk van deze activiteiten afzonderlijk een
voorstel voor een raadsbesluit, waarin het publiek belang van de
activiteit wordt gemotiveerd.2.Bij het verstrekken van leningen of garanties aan overheidsbedrijven
en derden brengt de gemeente de geraamde integrale kosten in
rekening. Bij afwijking doet het college vooraf een voorstel voor
een raadsbesluit, waarin het publiek belang van de lening of
garantie wordt gemotiveerd.3.Bij het verstrekken van kapitaal door de gemeente aan
overheidsbedrijven en derden gaat het college uit van een vergoeding
van tenminste de geraamde integrale kosten van de verstrekte
middelen. Bij afwijking doet het college vooraf een voorstel voor
een raadsbesluit, waarin het publiek belang van de
kapitaalverstrekking wordt gemotiveerd.4.Raadbesluiten met de motivering van het publiekbelang als bedoeld in
de vorige leden zijn niet nodig als sprake is van:
leveringen, diensten of werken en het verstrekken van
leningen, garanties en kapitaal aan andere overheden voor
zover deze leveringen en verstrekkingen zijn bedoeld voor de
uitoefening van de publieke taak door die andere
overheid;
een bevoordeling van activiteiten in het kader van een bij
wet opgedragen publiekrechtelijke taak;
een bevoordeling van activiteiten in het kader van een
toegekend bijzonder of uitsluitend recht waarvoor
prijsvoorschriften gelden;
een bevoordeling van sociale werkplaatsen;
een bevoordeling van onderwijsinstellingen;
een bevoordeling van publieke media-instellingen; en
een bevoordeling die valt onder de reikwijdte van de
staatssteunregels van het Werkingsverdrag van de Europese
Unie en daarmee verenigbaar is.
14.Vaststelling hoogte belastingen, rechten, heffingen en
prijzen14.Vaststelling hoogte belastingen, rechten, heffingen en
prijzenHet college doet de raad jaarlijks een voorstel voor de hoogte van de
gemeentelijke tarieven voor de belastingen, heffingen, leges en rechten
.15.FinancieringsfunctieHet college neemt in het treasurystatuut de regels op die zij hanteert
voor:
het dagelijkse beheer van valutarisico;
kredietrisico en relatiebeheer;
intern liquiditeitsrisico en geldstromenbeheer;
administratieve organisatie;
interne controle van de financieringsfunctie.
Het college biedt het treasurystatuut, en het wijzigen ervan, aan ter
behandeling en vaststelling aan de raad. 2.Bij de begroting en jaarstukken doet het college in de paragraaf
financiering in ieder geval verslag van de algemene ontwikkelingen van
het rentebeleid, de renterisico’s, de kasgeldlimiet, de
financieringsbehoefte en de leningenportefeuille.4.Paragrafen16.Lokale heffingen
Bij de begroting en de jaarstukken neemt het college in de paragraaf
lokale heffingen naast de verplichte onderdelen op grond van artikel 10 van het Besluit
begroting en verantwoording provincies en gemeenten in ieder geval
op:
de mate van kostendekkendheid van de rioolheffingen en
de afvalstoffenheffing;
de opbrengsten per lokale heffing;
het volume en bedrag aan kwijtscheldingen;
de (ontwikkeling) van de lokale lastendruk per
huishouden.
Het college biedt de raad tenminste eenmaal in de vier
jaar een nota lokale heffingen aan.
Hierbij wordt ingegaan op:
de samenstelling van het pakket aan gemeentelijke belastingen en
heffingen;
de verdeling van de druk over de diverse belanghebbenden;
de kostendekkendheid van de belastingen;
het kwijtscheldingsbeleid en het tarievenbeleid;
De nota bevat voorts een overzicht van de verordeningen met de
bijbehorende vaststellingsdata waarin tarieven en heffingen zijn
vastgelegd. Het college draagt er zorg voor dat er een actueel overzicht
is van tarieven, heffingen en kosten.De raad stelt de nota vast.17.FinancieringIn de paragraaf financiering bij de begroting en de jaarstukken neemt
het college naast de verplichte onderdelen op grond van artikel 13 van
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten in ieder
geval op:
de schulden met een looptijd korter dan een jaar en het
verschuldigde rentepercentage;
de schulden met een looptijd langer dan een jaar en het
verschuldigde rentepercentage;
de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte voor de
komende vier jaar;
de rentevisie voor de komende vier jaar.
18.Weerstandsvermogen & risicobeheersing
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bij de
begroting en de jaarstukken geeft het college de risico’s van
materieel belang aan en een inschatting van de kans dat deze
risico’s zich voordoen. Ook wordt het gewenste
weerstandsvermogen bepaald en wordt aangegeven in hoeverre dit
toereikend is voor het opvangen van de risico’s.
Het college biedt de raad tenminste eenmaal in de vier jaar een
nota weerstandsvermo-gen & risicobeheersing aan.
In deze nota wordt ingegaan op:
het risicomanagement;
het opvangen van risico’s door verzekeringen;
voorzieningen;
het weerstandsvermogen of anderszins.
In de nota wordt het beleid omtrent de gewenste weerstandscapaciteit en
de gemeentelijke risico’s bepaald. De raad stelt de nota vast.19.Onderhoud kapitaalgoederen1.Bij de begroting en de jaarstukken neemt het college in de paragraaf
onderhoud kapitaalgoederen naast de verplichte onderdelen op grond
van artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten in ieder geval op:a.de voortgang van het geplande onderhoud;b.de omvang van het achterstallig onderhoud.2.Het college biedt de raad tenminste eens in de vier jaar een
onderhoudsplan wegen aan. Het plan geeft het kader weer voor het
beoogde onderhoudsniveau, de planning van het onderhoud en de kosten
van het onderhoud voor het wegen. De raad stelt het plan vast.3.Het college biedt de raad tenminste eens in de vier jaar een
rioleringsplan aan. Het plan geeft het kader weer voor het beoogde
onderhoudsniveau, de planning van het onderhoud, de uitbreiding van
de riolering en de kosten van het onderhoud en de eventuele
uitbreidingen. De raad stelt het plan vast.4.Het college biedt de raad tenminste eens in de vier jaar een
onderhoudsplan gebouwen aan. Het plan bevat voorstellen voor het te
plegen onderhoud en de bijbehorende kosten aan de gemeentelijke
gebouwen. De raad stelt het plan vast.5.Het college biedt de raad tenminste eens in de vier jaar een
onderhoudsplan openbare verlichting aan. Het plan bevat voorstellen
voor het te plegen onderhoud en de bijbehorende kosten aan de
openbare verlichting. De raad stelt het plan vast.20.BedrijfsvoeringIn de paragraaf bedrijfsvoering bij de begroting en de jaarstukken neemt
het college naast de verplichte onderdelen op grond van artikel 14 van
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten in ieder
geval op:
de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en
de loonkosten;
de kosten van inhuur derden;
de huisvestingskosten;
de automatiseringskosten;
de budgetten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de
accountant.
21.Verbonden partijenBij de begroting en de jaarstukken neemt het college in de paragraaf
verbonden partijen de verplichte onderdelen op grond van artikel 15 van
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten op.22.Grondbeleid
In de paragraaf grondbeleid bij de begroting en de jaarstukken
neemt het college naast de verplichte onderdelen op grond van
artikel van 16 van het Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten in ieder geval op:
het verloop van de grondvoorraad;
de te ontwikkelen en in ontwikkeling genomen projecten.
Het college biedt de raad ten minste eens in de vier jaar een
nota grondbeleid aan. De raad stelt de nota vast. In de nota wordt aandacht besteed aan:
de strategische visie van het toekomstig grondbeleid van de
gemeente;
te ontwikkelen en in ontwikkeling genomen projecten;
het verloop van de grondvoorraad;
de uitgangspunten voor de verkoopprijzen van gronden.
5.Financiele organisatie en financieel beheer23.Administratie1.Onder administratie wordt verstaan het systematisch verzamelen,
vastleggen, verwerken en verstrekken van informatie ten behoeve van
het besturen, functioneren en beheersen van de gemeentelijke
organisatie en de verantwoording die daarover moet worden
afgelegd.2.De administratie is zodanig van opzet en werking, dat zij in ieder
geval dienstbaar is voor:a.het sturen en het beheersen van activiteiten en processen in de
gemeente als geheel en in de afdelingen;b.het verstrekken van informatie over ontwikkelingen in de omvang van
de vaste activa, voorraden, vorderingen, schulden, contracten;c.het verschaffen van informatie over uitputting van de toegekende
budgetten en investeringskredieten en voor het maken van
kostencalculaties;d.het verschaffen van informatie over indicatoren met betrekking tot
de gemeentelijke productie van leveringen en diensten en de
maatschappelijke effecten van het gemeentelijke beleid;e.het afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid, de
doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde bestuur in
relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de begroting en relevante
wet- en regelgeving; enf.de controle van de registratie van gegevens als zodanig en van de
daaraan ontleende informatie, alsmede voor de controle op de
rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het
gevoerde bestuur in relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de
begroting en relevante wet- en regelgeving.24.Financiële organisatieHet college draagt zorgt voor:
een eenduidige indeling van de gemeentelijke organisatie en een
eenduidig toewijzing van de gemeentelijke taken aan de
afdelingen;
een adequate scheiding van taken, functies, bevoegdheden,
verantwoordelijkheden;
de verlening van mandaten en volmachten voor het aangaan van
verplichtingen ten laste van de toegekende budgetten en
investeringskredieten;
de interne regels voor taken en bevoegdheden, de
verantwoordingsrelaties en de bijbehorende informatievoorziening
van de financieringsfunctie;
de te maken afspraken met de afdelingen over de te leveren
prestaties, de daarvoor beschikbare middelen en de wijze en
frequentie van rapportage over de voortgang van de activiteiten
en uitputting van middelen;
de kostenverdeelsleutels voor het eenduidig toewijzen van de
lasten en baten aan de producten van de productenraming en de
productenrealisatie;
het beleid en de interne regels voor de inkoop en de
aanbesteding van leveringen, werken en diensten;
het beleid en de interne regels voor de steunverlening en de
toekenning van subsidies aan ondernemingen en instellingen;
en
het beleid en de interne regels voor het voorkomen van misbruik
en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en
eigendommen, opdat aan de eisen van rechtmatigheid, controle en
verantwoording wordt voldaan.
25.Interne controle1.Het college zorgt ten behoeve van het getrouwe beeld van de
jaarrekening, bedoeld in artikel 213, derde lid, onder a van de
Gemeentewet, en de rechtmatigheid van de baten en lasten en de
balansmutaties, bedoeld in artikel 213, derde lid, onder b van de
Gemeentewet, voor de jaarlijkse interne toetsing van de getrouwheid
van de informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de
beheershandelingen. Bij afwijkingen neemt het college maatregelen
tot herstel.2.Het college zorgt voor de systematische controle van de registratie
en de ontwikkeling van de bezittingen en het vermogen van de
gemeente met dien verstande dat de waardepapieren, de voorraden, de
uitstaande leningen, de debiteurenvorderingen, de liquiditeiten, de
opgenomen leningen, de kortlopende schulden en de vorderingen van
crediteuren jaarlijks worden gecontroleerd. Bij afwijkingen in de
registratie neemt het college maatregelen voor herstel van de
tekortkomingen.6.Slotbepalingen26.Intrekken oude verordening en overgangsrechtDe “Financiele verordening gemeente Landerd 2013” wordt ingetrokken, met
dien verstande dat zij van toepassing blijft op de jaarrekening en het
jaarverslag en bijbehorende stukken van 2014 en op de begroting,
jaarrekening en jaarverslag en bijbehorende stukken 2015.27.Inwerkingtreding en citeertitel
Deze verordening treedt in werking op 28 mei 2015.
Deze verordening wordt aangehaald als: Financiële verordening
gemeente Landerd 2015.
Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad van 28 mei 2015.De raad voornoemd,De griffier, de voorzitter,J.A.G. Huijs M.C. BakermansToelichting op de artikelenArtikel 1. BegripsbepalingDe begrippen netto schuld en inkomsten zijn gedefinieerd. Hiervoor zijn de
definities gevolgd die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten toepast voor het
jaarlijkse overzicht met kengetallen over de financiële positie van gemeenten.
Tot slot is het begrip overheidsbedrijf gedefinieerd om nadere invulling te
kunnen geven aan de verplichtingen die volgen uit de Mededingingswet voor het
vaststellen van de hoogte van prijzen.Artikel 2. Programma-indelingDit artikel bevat bepalingen over de inrichting van de begroting en de
jaarstukken. De indeling van de programma’s worden bij aanvang van iedere
raadsperiode door de raad vastgesteld. Het BBV bepaalt in aanvulling hierop dat
het college de producten aan de programma’s toewijst. Op grond van artikel 189 Gemeentewet berust het budgetrecht bij de raad. De raad
neemt uiteindelijk de beslissing welke bedragen zij voor taken en activiteiten
op de begroting beschikbaar stelt. Gedurende het begrotingsjaar kan de raad op
grond van artikel 192 Gemeentewet besluiten nemen tot wijziging van de
begroting. De gemeente kan slechts uitgaven doen voor de bedragen die hiervoor
op de begroting zijn gebracht (derde lid artikel 189 Gemeentewet). De raad kan
kiezen op welk niveau hij budgetten beschikbaar stelt. Er is voor gekozen de
budgetten per programma te autoriseren.Het derde lid van artikel 2 van de financiële verordening bepaalt dat op
voorstel van het college de raad niet-financiële indicatoren per programma
vaststelt. Het is het zogenaamde SMART maken van de begroting. Het derde lid van
artikel 8 BBV stelt namelijk dat per programma wordt aangegeven wat de
doelstelling – in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten – is en hoe
er naar wordt gestreefd deze effecten te bereiken. Overigens bepaalt dit artikel niet dat elke nieuwe raadsperiode de gehele
begroting en jaarstukken moeten worden herzien. In de meeste gevallen is dat
niet raadzaam. Als de indeling en gebruikte indicatoren de vorige raadsperiode
goed zijn bevallen, kunnen deze ongewijzigd opnieuw worden vastgesteld. In
andere gevallen zijn (kleine) bijstellingen of wijzigingen meestal
voldoende.Het BBV schrijft een aantal verplichte paragrafen voor. In een paragraaf wordt
de raad integraal over een bepaald thema dat dwars door de begroting loopt,
geïnformeerd. Het vierde lid van artikel 2 van de financiële verordening bepaalt
dat de raad bij aanvang een nieuwe raadsperiode kan aangeven welke paragrafen
hij nog meer wenst. Artikel 3. Inrichting begroting en jaarstukkenIn dit artikel zijn aanvullend op het BBV bepalingen opgenomen voor de
inrichting van de begroting. In het tweede lid wordt de verplichting in het BBV (artikel 20) om in de
begroting aandacht te besteden aan de investeringen nader uitgewerkt door te
bepalen dat er bij de uiteenzetting van de financiële positie een overzicht van
de investeringen wordt gegeven. In het derde lid wordt dit geregeld voor de
jaarrekening.Het derde bepaalt dat in aanvulling op het bepaalde in het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten de gevolgen van de begroting en
meerjarenraming voor de gemeentelijke schuldpositie inzichtelijk worden gemaakt. Artikel 4. Kaders begrotingArtikel 4 van de financiële verordening biedt de kaders voor het opstellen van
de begroting en de meerjarenraming. Hierin staan een aantal uitgangspunten die
het college bij het opstellen van deze stukken in acht moet nemen. Dit in
aanvulling op de bepalingen van de artikelen 189 en 193 Gemeentewet en het BBV. Het eerste lid van het artikel bepaalt dat de gemeenteraad vooraf aan het
opstellen van de begroting een nota vaststelt waarin de hoofdlijnen voor het
beleid en de financiële kaders voor de komende jaren zijn vastgelegd. De kaders
geven richting aan het college voor het opstellen van de begroting en de
meerjarenraming. Deze systematiek wordt in veel gemeenten toegepast en deze nota
draagt vaak de naam kadernota of voorjaarsnota.Artikel 8 van het BBV zegt dat het bedrag voor onvoorzien moet zijn opgenomen in
het programmaplan. In het tweede lid van artikel 4 wordt een nadere invulling
aan deze wettelijke verplichtingen gegeven door de omvang van het bedrag voor
onvoorzien vast te leggen. De meeste gemeenten nemen een bedrag voor onvoorzien
op onder de algemene dekkingsmiddelen. Het is ook mogelijk om als raad aan te
geven dat het college per programma een post voor onvoorziene uitgaven opneemt.
Dan moet een lid met een andere strekking op deze plaats worden opgenomen. Artikel 5. Autorisatie begroting en investeringskredieten Artikel 5 van de financiële verordening bevat nadere regels voor de autorisatie
van de baten en lasten in de begroting en van de investeringskredieten.
Autorisatie van de baten en de lasten vindt plaats op het niveau van programma’s
(eerste lid). Naast lopende uitgaven doet een gemeenten investeringen. Ook
uitgaven voor investeringen moeten worden geautoriseerd – denk hierbij ook aan
de grondexploitatie. Voor de autorisatie van deze investeringskredieten is
gekozen deze bij de begrotingsbehandeling mee te nemen (tweede lid). Wel kan de
raad bij de begrotingsbehandeling aangegeven welke investeringskredieten hij op
een later tijdstip wenst te autoriseren. Zo kan de raad de autorisatie van
politiek belangrijke investeringen combineren met de behandeling van de
inhoudelijke kant van het investeringsvoorstel. Het bedrag voor een dergelijke
investering blijft wel op de begroting staan als voorziene uitgaaf, maar de raad
autoriseert de uitgaaf nog niet. Het college is nog niet bevoegd verplichtingen
voor de investering aan te gaan. Het college dient dreigende overschrijdingen van geautoriseerde lasten en
investeringskredieten en dreigende onderschrijdingen van geautoriseerde baten
bij het bekend worden aan de raad te melden, zodat de raad kan besluiten of het
budget moet worden gewijzigd of dat het beleid moet worden bijgesteld.Voor het behandelen van de daadwerkelijke begrotingswijzigingen en bijstellingen
van beleid is er voor gekozen deze mee te nemen bij de behandeling van de
tussenrapportages (vierde lid). Meestal komen gedurende het begrotingsjaar nieuwe investeringsvoornemens op
tafel die bij het opstellen van de begroting niet waren voorzien. Het vijfde lid
van het artikel regelt de autorisatie van de investeringskredieten anders dan
bij vaststelling van de begroting. Dus ook voor investeringen die pas in de loop
van het begrotingsjaar worden voorzien. Daarbij draagt dit lid aan het college
op bij grote investeringen aan te geven wat het effect is op de schuldpositie
van de gemeente.Artikel 6. Tussentijdse rapportageEen belangrijk onderdeel van de planning- en controlcyclus voor de raad zijn de
tussenrapportages. Op basis van tussenrapportages wordt de raad geïnformeerd
over de uitputting van budgetten en investeringskredieten.Artikel 7. InformatieplichtIn artikel 7 van de financiële verordening is een nadere invulling van de
informatieplicht van het college aan de raad opgenomen. Het betreft een
uitwerking van het vierde lid van artikel 169 Gemeentewet. Dat artikel verplicht
het college vooraf aan het aangaan van bepaalde verplichtingen de raad
inlichtingen te verstrekken indien de raad daar om verzoekt of indien de
uitoefening van deze bevoegdheden van het college ingrijpende gevolgen heeft
voor de gemeente. In artikel 7 verzoekt de raad het college om informatie vooraf aan het aangaan
van de opgesomde rechtshandelingen met een financieel gevolg, indien het aangaan
van deze verplichtingen de in het artikel genoemde bedragen overschrijden. De bepalingen uit het artikel ontslaan het college niet van de informatieplicht
in andere gevallen.Ook moeten besluiten van het college voor het doen van privaatrechtelijke
rechtshandelingen passen binnen de kaders van het beleid dat door de raad is
uiteengezet. Het artikel schept slechts duidelijkheid tussen het college en de
raad over wanneer de raad in elk geval vóóraf wenst te worden geïnformeerd en in
de gelegenheid wil worden gesteld zijn wensen en bedenkingen aan het college
kenbaar te maken.Artikel 8. EMU-saldoVoor gemeenten is in de Wet houdbare overheidsfinanciën vastgelegd dat ze
aandeel hebben in plafond voor het totale EMU-tekort van Nederland. Wordt dit
gemeentelijk aandeel in het EMU-tekort door de gezamenlijke gemeenten
overschreden dan kan dat tot een correctieve maatregel van het Rijk leiden of
tot een boete uit Europa die naar gemeenten wordt doorvertaald. Maar het kan ook
zijn dat de overschrijding niet erg is. Gemeenten krijgen in het voorjaar van het Rijk bericht of het gemeentelijk
aandeel in het nationale toegestane EMU-tekort met de lopende begroting dreigt
te worden overschreden. Ook wordt dan duidelijk of daarop actie van gemeenten is
gewenst. Pas als dit laatste het geval is, moeten gemeenten met een individueel
EMU-saldo hoger dan gemeentelijke EMU-referentiewaarde hun begroting neerwaarts
bijstellen om de overschrijding van het collectieve aandeel ongedaan te maken. In het artikel is opgenomen dat het college de raad informeert bij een
overschrijding van het toegestane EMU-tekort voor alle gemeenten. Als daarop
actie nodig is van de gemeente, doet het college een voorstel voor het wijzigen
van de begroting.Artikel 9. Waardering & afschrijving vaste activaIn het tweede lid, onder a, van artikel 212 Gemeentewet is opgenomen dat de
financiële verordening in elk geval de regels voor waardering en afschrijving
van activa bevat. Hieraan is in artikel 9 invulling gegeven. Artikel 10. Voorziening voor oninbare vorderingenVoor de oninbaarheid van vorderingen moet een gemeente een voorziening vormen. Artikel 11. Reserves en voorzieningenHet eerste lid bepaalt dat het college eens in een nader aantal te bepalen jaar
een nota over de reserves en voorzieningen aan de raad aanbiedt. Met het
vaststellen van deze nota stelt de raad de kaders vast voor de vorming van
reserves en voorzieningen.Voor een investeringsvoornemen kan de raad een bestemmingsreserve vormen. Een
deel van de algemene reserve wordt hiervoor afgezonderd. Hiermee wordt op de
balans van de gemeente tot uitdrukking gebracht dat een toekomstige investering
een beslag op het eigen vermogen gaat leggen. In het tweede lid zijn de
voorwaarden voor een voorstel voor een dergelijke bestemmingsreserve
opgenomen.Investeringsvoornemens leiden niet altijd tot investeringen. Er bestaat het
gevaar dat bestemmingsreserves op de balans blijven staan waar tegenover in het
geheel geen investeringsvoornemen meer bestaan. Door bij het instellen van een
bestemmingsreserve een maximale “houdbaarheidsdatum” voor de reserve op te nemen
kan dit worden voorkomen. Hiervoor moet wel in de verordening de bepaling worden
opgenomen dat bestemmingsreserves die de houdbaarheidsdatum hebben overschreden,
vervallen en weer aan de algemene reserve worden toegevoegd (3e
lid).Artikel 12. KostprijsberekeningArtikel 212 Gemeentewet bepaalt in het tweede lid, onder b, dat de verordening
in ieder geval bevat de grondslagen voor de berekening van de door het
gemeentebestuur in rekening te brengen prijzen en tarieven voor rechten en
heffingen. De grondslag voor de prijzen en tarieven vormt de opbouw van de
kostprijs van de leveringen en diensten waarvoor prijzen en heffingen in
rekening worden gebracht. In artikel 12 van de verordening staan de kaders voor
de bepaling van de kostprijzen van de gemeentelijke diensten die worden geleverd
aan derden. Het eerste lid van het artikel bepaalt dat de kostprijs bestaat uit
de directe kosten en de indirecte kosten die direct met de dienst samenhangen.
Het tweede lid bepaalt dat bij de rioolheffing en afvalstoffenheffing onder de
kosten ook worden verstaan bijdragen aan voorzieningen, de compensabele BTW en
de kosten van het kwijtscheldingsbeleid. Het derde lid geeft aan dat in de kostprijs ook de kosten van de financiering
van materiele activa moet worden meegenomen in de vorm van een rente over het
eigen vermogen en over het vreemd vermogen. Kaders voor de kostprijzen staan
voor heffingen, rechten en leges in artikel 229b Gemeentewet en voor prijzen in
de artikelen 25i, 25j en 25m van de Mededingingswet. Artikel 13. Prijzen economische activiteitenAls een gemeente leveringen, diensten of werken levert aan overheidsbedrijven of
derden dan mag zij deze activiteiten niet bevoordelen als het economische
activiteiten betreft. Economische activiteiten zijn hier activiteiten waarmee de
gemeenten in concurrentie met ander ondernemingen treedt. Het
bevoordelingsverbod houdt feitelijk in dat tenminste een integrale kostprijs
voor de leveringen, diensten werken en het verstrekken van leningen garanties en
kapitaal in rekening moet worden gebracht.Van deze verplichting kan worden afgeweken als de activiteiten worden ontplooid
in het kader van het publiek belang. Daarvoor is wel nodig dat in een
raadbesluit het publiek belang van de activiteit wordt gemotiveerd. Het
raadbesluit moet worden aangemerkt als een concretiserend besluit van algemene
strekking. Het besluit moet worden bekendgemaakt in een van overheidswege
uitgegeven blad of een dag-, nieuws- of huis-aan-huisblad en moet open staan
voor bezwaar en beroep. Belanghebbenden kunnen dan binnen uiterlijk zes weken na
bekendmaking van het besluit een bezwaarschrift indienen bij de gemeente
(Artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht). De gemeente moet binnen zes weken een
besluit nemen over het bezwaarschrift of – indien een commissie als bedoeld in
artikel 7:13 Algemene wet bestuursrecht is
ingesteld – binnen twaalf weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn
voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. Bij afwijzing van de
bezwaren kan de belanghebbende beroep instellen bij de bestuursrechter.Voor het verplicht in rekening brengen van minimaal een integrale kostprijs voor
de leveringen, werken en diensten of voor het verstrekken van leningen,
garanties en kapitaal gelden een aantal uitzonderingen. Deze uitzonderingen
worden in het vierde lid opgesomd. Artikel 14. Vaststelling hoogte belastingen, rechten, heffingen en
prijzen Het vaststellen van de tarieven voor belastingen, rechten en leges is een
bevoegdheid van de raad. Deze bevoegdheid kan niet worden gedelegeerd (artikel
156 Gemeentewet). Dit artikel bepaalt dat de raad de tarieven voor de
belastingen, rioolheffingen en afvalstoffenheffing jaarlijks vaststelt. Een gemeenteraad die voor meer rechten en leges de tarieven jaarlijks wenst vast
te stellen, kan dit artikel lid met leges en rechten en leges uitbreiden. Het
betekent dat de bijbehorende verordening jaarlijks moet worden herzien.Artikel 15. Financieringsfunctie Artikel 212 Gemeentewet bevat de bepaling dat de financiële verordening in elk
geval regels voor de algemene doelstelling en de te hanteren richtlijnen en
limieten van de financieringsfunctie bevat. Artikel 15 geeft invulling aan deze
plicht. Het artikel bevat kaders voor het financieringsbeleid. De kaders voor de
financiële organisatie van de financieringsfunctie staan in artikel 24.ParagrafenHet Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten geeft in de
artikelen 16 tot en met 21 aan wat er in de paragrafen lokale heffingen,
weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen,
financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid ten minste moet
staan. In de financiële verordening kan de raad bepalen dat hij ook over
aanvullende zaken in de paragrafen wil worden
geïnformeerd.Artikel 16. Lokale heffingenIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 10 welke informatie de paragraaf lokale heffingen in elk geval moet
bevatten. Artikel 17. FinancieringIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 13 welke informatie de paragraaf financiering in elk geval moet
bevatten. Er is opgenomen dat de raad in de paragraaf financiering ook wordt
geïnformeerd over de opbouw van de korte en lange schuldpositie, de
liquiditeitsplanning en de rentevisie voor de komende jaren. Artikel 18. Weerstandsvermogen & risicobeheersingIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 11 welke informatie de paragraaf weerstandsvermogen in elk geval moet
bevatten. Artikel 19. Onderhoud kapitaalgoederenIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 12 welke informatie de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen in elk geval
moet bevatten. Dit model heeft daarom een artikel waarin deze aanvullende
informatievraag van de raad wordt gedefinieerd. Er is opgenomen dat de raad in
de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ook wordt geïnformeerd over de voortgang
van het geplande onderhoud en de omvang van het achterstallig onderhoud.Artikel 20. BedrijfsvoeringIn het BeFsluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 14 welke informatie de paragraaf bedrijfsvoering in elk geval moet
bevatten. Dit model heeft daarom een artikel waarin deze aanvullende
informatievraag van de raad wordt gedefinieerd. Er is opgenomen dat de raad in
de paragraaf bedrijfsvoering ook wordt geïnformeerd over de kosten, de opbouw en
het verloop van het personeelsbestand, de kosten inhuur derden, de
huisvestingskosten, de automatiseringskosten en de budgetten voor de raad, de
griffie, de rekenkamer en de accountant. Artikel 21. Verbonden partijenIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 15 welke informatie de paragraaf verbonden partijen in elk geval moet
bevatten.Artikel 22. GrondbeleidIn het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten staat in
artikel 16 welke informatie de paragraaf grondbeleid in elk geval moet bevatten.
Dit model heeft daarom een artikel waarin deze aanvullende informatievraag van
de raad wordt gedefinieerd. Er is opgenomen dat de raad in de paragraaf
grondbeleid ook wordt geïnformeerd over het verloop van de grondvoorraad en de
te ontwikkelen en in ontwikkeling genomen projecten. Het tweede lid bepaalt dat het college eens in een nader bepaald aantal jaar aan
de raad een nota grondbeleid aanbiedt. Met de nota kan de raad de kaders voor
het toekomstig grondbeleid vaststellen.Artikel 23. AdministratieOnder artikel 23 zijn algemene bepalingen opgenomen voor de inrichting van de
gemeentelijke administratie. Op hoofdlijnen wordt opgedragen welke gegevens
systematisch moeten worden vastgelegd en aan welke eisen deze gegevens en de
vastlegging er van moeten voldoen. Artikel 24. Financiële organisatieArtikel 24 geeft de uitgangspunten voor de financiële organisatie en draagt het
college op hiervoor zorg te dragen. Het college is op grond van artikel 160
Gemeentewet bevoegd regels te stellen over de ambtelijke organisatie. Deze
bevoegdheid betreft ook het stellen van regels voor de financiële organisatie,
blijkt uit het advies van de Raad van State en het Nader rapport uit 2003 over
de wijziging van artikel 212 Gemeentewet. Artikel 24 geeft een opsomming op welke terreinen van de financiële organisatie
het college beleid en interne regels moet stellen. De uitgangspunten voor de financiële organisatie zijn nodig om voor het
financieel beheer en beleid aan de eisen voor rechtmatigheid, controle en
verantwoording te voldoen. Ze creëren de randvoorwaarden waarop de interne
controle en de accountantscontrole kan steunen bij het onderzoek naar de
rechtmatigheid van de beheershandelingen en getrouwheid van de jaarrekening. Artikel 25. Interne controleDe accountant toetst jaarlijks of de gemeenterekening een getrouw beeld geeft
van de gemeentelijke financiën en of de (financiële) beheershandelingen die
eraan ten grondslag liggen rechtmatig zijn verlopen. Artikel 25 draagt het
college op maatregelen te treffen opdat gedurende het jaar of vooraf aan de
accountantscontrole de gemeente zelf nagaat of de cijfers in de administraties
een getrouw beeld geven en of de financiële beheershandelingen die aan de baten,
de lasten en de balansmutaties ten grondslag liggen rechtmatig (zijn)
verlopen.Het tweede lid bepaalt dat jaarlijks wordt gecontroleerd of de administratie van
waardepapieren e.d. overeenkomen met hetgeen de gemeente daadwerkelijk bezit.
Het lid gebiedt daarbij dat eens in een nader aantal te bepalen jaar wordt
gecontroleerd of de administratie van registergoederen en bedrijfsmiddelen
overeenkomt met het daadwerkelijke bezit. Advies is om deze laatste controle
eens in de vier of vijf jaar uit te voeren.