CVDR360601_2Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente LaarbeeknlregelingLaarbeek2018-09-28LaarbeekOnbekendAfstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 gemeente LaarbeekParticipatiewet, IOAW en IOAZgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2016-07-07De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-07-222018-09-29Art I, Art IIOnbekendGeenGeenAFSTEMMINGSVERORDENING PARTICIPATIEWET, IOAW EN IOAZ LAARBEEK
2015De raad van de gemeente Laarbeek,gezien het voorstel van Burgemeester en Wethoudersgelet op de artikelen 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a, 8b, en 9a,
twaalfde lid, van de Participatiewet, artikel 35 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW) en artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)besluit:
vast te stellen de Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en
IOAZ Laarbeek 2015
in te trekken de Maatregelenverordening WWB Laarbeek 2013
in te trekken de Maatregelenverordening IOAW en IOAZ Laarbeek
2013
1Algemene bepalingen1BegrippenIn deze verordening wordt verstaan onder:
benadelingsbedrag: netto-uitkering waarop eerder, langer of tot
een hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan;
bijstandsnorm:
toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5,
onderdeel c, van de Participatiewet, of
grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) of artikel
5 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) voor
zover sprake is van een uitkering op grond van de IOAW
of de IOAZ;
uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet of
een uitkering op grond van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) of de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ);
hoogwaardige handhaving: het stelsel van preventieve en
repressieve maatregelen gericht op het voorkomen, ontmoedigen en
bestrijden van oneigenlijk gebruik of misbruik van uitkering en
van voorzieningen gericht op arbeidsinschakeling tezamen met het
beleid over de gevolgen van misbruik en oneigenlijk gebruik van
uitkering;
fraude: het ten onrechte geheel of gedeeltelijk ontvangen van
uitkering door het verstrekken van onjuiste of onvolledige
inlichtingen aan het college;
misbruik: het ontvangen van uitkering in strijd met de
wettelijke voorschriften, waarbij het ten onrechte ontvangen aan
de belanghebbende te wijten is;
oneigenlijk gebruik: het ontvangen van uitkering conform de
regels, maar in strijd met of tegen de bedoeling van die
regels.
2Het besluit tot opleggen van een verlagingIn het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als
bedoeld in de artikelen 9a, twaalfde lid, en 18, tweede, vijfde en zesde
lid, van de Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de
IOAW en de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAZ worden in ieder
geval vermeld:
de reden van de verlaging;
de duur van de verlaging;
het bedrag of percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd,
en
indien van toepassing, de reden om af te wijken van de
standaardverlaging.
3Horen van belanghebbende1.Voordat een verlaging van de uitkering wordt toegepast, wordt een
belanghebbende in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren
te brengen.2.Het horen van een belanghebbende kan achterwege blijven als:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
belanghebbende al eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen
nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
belanghebbende aangeeft hiervan geen gebruik te willen
maken.
4Afzien van verlaging1.Het college ziet af van een verlaging als:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, of
de gedraging meer dan een jaar voor constatering daarvan
door het college heeft plaatsgevonden.
2.Het college kan afzien van een verlaging als het daarvoor dringende
redenen aanwezig acht.3.Als het college afziet van een verlaging op grond van dringende
redenen, wordt een belanghebbende hiervan schriftelijk op de hoogte
gesteld.5Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging1.Een verlaging wordt toegepast op de uitkering of bijzondere bijstand
die is verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet
over de kalendermaand volgend op de maand waarin het besluit tot het
opleggen van de verlaging aan een belanghebbende is bekendgemaakt.
Daarbij wordt uitgegaan van de op dat tijdstip voor die
belanghebbende geldende bijstandsnorm.2.Bij een aanvraag om uitkering wordt een verlaging met ingang van de
ingangsdatum van de uitkering toegepast.3.In afwijking van het eerste lid, kan een verlaging met terugwerkende
kracht worden toegepast, voor zover de uitkering of de individuele
inkomenstoeslag nog niet is uitbetaald. 4.Een verlaging kan met terugwerkende kracht worden toegepast op de
uitkering over de periode waarop de gedraging betrekking heeft gehad
of over de periode waarin de gedraging heeft plaatsgevonden als een
verlaging overeenkomstig het eerste lid niet mogelijk is omdat de
uitkering is beëindigd of ingetrokken.5.Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd
als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering, wordt
opnieuw beoordeeld of de verlaging of dat deel van de verlaging dat
nog niet is uitgevoerd, alsnog kan worden toegepast als
belanghebbende binnen de termijn, bedoeld in artikel 4, eerste lid,
onderdeel b, opnieuw een uitkering ontvangt.6Berekeningsgrondslag1.Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan een verlaging worden toegepast
op de bijzondere bijstand als:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 van de Participatiewet, of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding
geeft.
3.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel a, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als
‘bijstandsnorm inclusief de op grond van artikel 12 van de
Participatiewet verleende bijzondere bijstand’.4.Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel b, moet in de
hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’ worden gelezen als ‘de
verleende bijzondere bijstand’. 2Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking
tot de arbeidsinschakeling7Gedragingen ParticipatiewetGedragingen van een belanghebbende waardoor een verplichting op grond
van de artikelen 9, 9a, 10a, 41, 44a en 55 van de Participatiewet niet
of onvoldoende wordt nagekomen, worden onderscheiden in de volgende
categorieën:
Eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van
de registratie;
Tweede categorie:
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen tegenprestatie naar vermogen als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel c, van de
Participatiewet;
het niet of in onvoldoende mate gebruik maken van door
het college aangeboden onbeloonde additionele
werkzaamheden als bedoeld in artikel 10a van de
Participatiewet;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
verplichtingen als bedoeld in artikel 9, eerste lid,
onderdeel b, van de Participatiewet niet te willen
nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken van de
ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande
ouder, bedoeld in artikel 9a, eerste lid, van de
Participatiewet.
Derde categorie:
het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen,
uitvoeren en evalueren van een plan van aanpak als
bedoeld in artikel 44a van de Participatiewet;
het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld
in de artikelen 9, eerste lid, of 55 van de
Participatiewet, voor zover het gaat om een
belanghebbende jonger dan 27 jaar, gedurende vier weken
na een melding als bedoeld in artikel 43, vierde en
vijfde lid, van de Participatiewet, voor zover deze
verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18, vierde
lid, van de Participatiewet;
het niet naar vermogen trachten de mogelijkheden van
door het Rijk bekostigd onderwijs te onderzoeken
gedurende de termijn, genoemd in artikel 41, vierde lid,
van de Participatiewet, voor zover deze verplichtingen
niet worden genoemd in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet;
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen, voor zover dit niet voortvloeit
uit een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid,
van de Participatiewet.
8Gedragingen IOAW en IOAZGedragingen van een belanghebbende waardoor een verplichting op grond
van de artikelen 37 en 38 van de IOAW of de artikelen 37 en 38 van de
IOAZ, niet of onvoldoende wordt nagekomen, worden onderscheiden in de
volgende categorieën:
Eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van
de registratie;
Tweede categorie:
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen tegenprestatie naar vermogen als
bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de
IOAW of artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de
IOAZ;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
de verplichtingen als bedoeld in artikel 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAW of artikel 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAZ niet te willen nakomen, wat
heeft geleid tot het intrekken van de ontheffing van de
arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder als bedoeld
in artikel 38, eerste lid, van de IOAW of artikel 38,
eerste lid, van de IOAZ;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening als bedoeld in de
artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel
e, van de IOAW of de artikelen 36, eerste lid, en
artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAZ, zonder
dat dit heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdige beëindiging van die voorziening.
Derde categorie:
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een
onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling;
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen;
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid als bedoeld in artikel 20, eerste
lid, onder a of b, van de IOAW of artikel 20, tweede
lid, onder a of b, van de IOAZ;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling als bedoeld in de artikelen 36,
eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAW
en de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid,
onderdeel e, van de IOAZ, waarbij dit heeft geleid tot
het geen doorgang vinden of tot voortijdige beëindiging
van die voorziening.
9Hoogte en duur van de verlagingDe verlaging, bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 7 en 8, wordt
vastgesteld op:
tien procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de eerste categorie;
vijftig procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de tweede categorie;
honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij
gedragingen van de derde categorie.
3Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling10Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingAls een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt, bedraagt
de verlaging 100 procent van de bijstandsnorm gedurende een maand.
Het bedrag van de verlaging, bedoeld in artikel 10, wordt
toegepast over de maand van oplegging van de maatregel en de
volgende twee maanden als bijzondere omstandigheden dit
rechtvaardigen.
Als sprake is van een verlaging op grond van artikel 18, vierde
lid, onderdeel a, van de Participatiewet, vindt geen verrekening
als bedoeld in het eerste lid plaats.
11Verrekening verlaging1.Het bedrag van de verlaging, bedoeld in artikel 10, wordt toegepast
over de maand van oplegging van de maatregel en de volgende twee
maanden als bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen.2.Indien een belanghebbende geen medewerking verleent aan een oproep
op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in verband met het
maken van een taaltoets vindt een verlaging plaats van honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een maand.4Overige gedragingen die leiden tot een verlaging12Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Indien een belanghebbende een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft
betoond als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet, wordt een verlaging toegepast die wordt afgestemd
op de periode dat de belanghebbende als gevolg van zijn gedraging
eerder of langer recht heeft op bijstand.2.De verlaging als bedoeld in het eerste lid wordt op de volgende
wijze vastgesteld:
bij een periode tot 3 maanden: twintig procent van de
bijstandsnorm gedurende een maand;
bij een periode van 3 tot 6 maanden: twintig procent van de
bijstandsnorm gedurende drie maanden;
bij een periode van 6 maanden en langer: twintig procent van
de bijstandsnorm gedurende zes maanden.
3.Indien geen benadelingsperiode kan worden vastgesteld, bedraagt de
verlaging twintig procent van de bijstandsnorm gedurende een
maand.4.Bij een combinatie van algemene en bijzondere bijstand wordt de
verlaging toegepast op de algemene bijstand.5.In afwijking van het eerste lid geldt, dat bij het onverantwoord
interen van het eigen vermogen een verlaging wordt toegepast van
twintig procent over een zodanige periode dat het bedrag van de
verlaging gelijk is aan de bijstand die als gevolg van het te snel
interen extra is verstrekt, doch maximaal vijf jaar.6.Onder onverantwoord interen van het eigen vermogen wordt verstaan
een besteding aan algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan,
welke omgerekend per maand meer bedraagt dan 1,5 maal de van
toepassing zijnde bijstandsnorm, zo nodig aangevuld met een bedrag
voor de ziektekostenverzekering.7.In afwijking van de voorgaande leden kan de bijzondere bijstand of
de individuele inkomenstoeslag worden geweigerd, indien het beroep
op bijzondere bijstand dan wel de individuele inkomenstoeslag het
gevolg is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid.13 Schending medewerkingsplicht als bedoeld in artikel 17, tweede
lid, van de Participatiewet en artikel 13, tweede lid, van de IOAW
en IOAZ 1.Indien een belanghebbende geen medewerking verleent aan een oproep
om op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in verband met zijn
arbeidsinschakeling vindt een verlaging plaats van honderd procent
van de bijstandsnorm gedurende een maand.2.Indien een belanghebbende geen medewerking verleent aan een oproep
op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in verband met het
maken van een taaltoets vindt een verlaging plaats van honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een maand.14Verlaging bij verlies van een passende en toereikende
voorliggende voorziening door toepassing van een bestuurlijke
boete1.In afwijking van het bepaalde in artikel 13 wordt, indien een
belanghebbende geen beroep meer kan doen op een passende en
toereikende voorliggende voorziening, omdat deze volledig wordt
verrekend met een bestuurlijke boete in het kader van het bij
herhaling schenden van de inlichtingenplicht, gedurende een tijdvak
van drie maanden gerekend vanaf de start van de verrekening, in de
eerste maand een verlaging toegepast van 100% van de
bijstandsnorm.2.In de tweede en derde maand van het tijdvak van drie maanden als
bedoeld in het eerste lid, wordt de verlaging gematigd tot 20% van
de bijstandsnorm. Artikel 2, vierde lid, van de Verordening verrekening bestuurlijke
boete bij recidive Laarbeek is hierbij van overeenkomstige
toepassing.15Zeer ernstige misdragingenAls een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover personen en
instanties die zijn belast met de uitvoering van de Participatiewet als
bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet, tegenover personen en
instanties die zijn belast met de uitvoering van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onder g, van die wet
of tegenover personen en instanties die zijn belast met de uitvoering
van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onder g,
van die wet, wordt een verlaging opgelegd van:
honderd procent van de bijstandsnorm gedurende twee maanden, bij
het uitoefenen van fysiek geweld tegen de genoemde
personen;
honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een maand, bij
het uitoefenen van fysiek geweld tegen materiële zaken en bij
mondelinge of schriftelijke bedreigingen gericht tegen de
genoemde personen.
16Niet nakomen van overige verplichtingenAls een belanghebbende een door het college opgelegde verplichting als
bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende nakomt,
wordt een verlaging toegepast van twintig procent van de bijstandsnorm
gedurende een maand. 5Samenloop en recidive17Samenloop van gedragingen1.Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere
in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt één verlaging
opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en duur van de verlaging
wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is
gesteld.2.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
één of meerdere in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van
de Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt voor iedere
gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd. Deze verlagingen
worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de
belanghebbende niet verantwoord is.3.Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel een
in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, wordt geen
verlaging opgelegd, voor zover voor die schending een bestuurlijke
boete wordt opgelegd. 4.Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van
zowel een in deze verordening of artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste
lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, waarvoor een
bestuurlijke boete kan worden opgelegd, wordt voor iedere gedraging
een afzonderlijke verlaging opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst
van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden
van de belanghebbende niet verantwoord is.18Recidive1.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in de artikelen 7, tweede of derde lid, 8,
tweede of derde lid, 13, eerste lid, 15, of 16 opnieuw schuldig
maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens de duur van
de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.2.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in de artikelen 7, eerste lid, of 8, eerste
lid opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging,
wordt telkens de hoogte van de oorspronkelijke verlaging
verdubbeld.3.Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare
gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet, bedraagt de verlaging honderd procent van de
bijstandsnorm gedurende twee maanden.6Blijvende of tijdelijke weigering IOAW/IOAZ19Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZAls het college de uitkering op grond van artikel 20, eerste lid, van de
IOAW of artikel 20, tweede lid, van de IOAZ blijvend of tijdelijk
weigert en de gedraging die tot deze weigering heeft geleid tevens op
grond van deze verordening tot een verlaging zou kunnen leiden, blijft
een verlaging ter zake van die gedraging achterwege.20Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering1.Het college kan de uitkering tijdelijk weigeren naar de mate waarin
de belanghebbende inkomen als bedoeld in of op grond van artikel 8
van de IOAW of de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, als:
aan de beëindiging van zijn dienstbetrekking een dringende
reden ten grondslag ligt in de zin van artikel 678 van Boek
7 van het Burgerlijk Wetboek en een persoon ter zake een
verwijt kan worden gemaakt, of
de dienstbetrekking is beëindigd door of op verzoek van een
persoon zonder dat aan de voortzetting ervan zodanige
bezwaren waren verbonden, dat deze voortzetting
redelijkerwijs niet van hem zou kunnen worden gevergd.
2.Het college kan de uitkering blijvend weigeren naar de mate waarin
de belanghebbende inkomen als bedoeld in of op grond van artikel 8
van de IOAW van de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, als een
persoon:
nalaat algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden, of
door eigen toedoen geen algemeen geaccepteerde arbeid
verkrijgt.
7Regels bestrijding misbruik21Het handhavingsbeleid1.Het college zorgt voor een rechtmatige en doelmatige uitvoering van
de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ, waaronder de bestrijding van
fraude en van misbruik en oneigenlijk gebruik van de
Participatiewet, de IOAW en de IOAZ. 2.Het college stelt ter nadere uitvoering van het eerste lid een
beleidsplan vast, waarin aandacht wordt besteed aan hoogwaardige
handhaving. Onderdeel daarvan is de wijze waarop het college
belanghebbenden informeert over de rechten en plichten die aan het
ontvangen van uitkering zijn verbonden, en over de consequenties van
fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik. Daarnaast beschrijft het
college in het beleidsplan ten minste de wijze van controle bij de
aanvraag, de handelwijze bij inconsistenties in de aanvraag, en het
gebruik van signaal- en risicosturing bij de beoordeling van de
aanvraag. 3.Het college voert onderzoeken en bestandsvergelijkingen uit waarbij
actuele gegevens worden gecontroleerd. Op grond hiervan kan de
uitkering na verificatie aan veranderde omstandigheden worden
aangepast. 8Slotbepalingen22InwerkingtredingDeze verordening treedt na bekendmaking in werking op 1 januari
2015.Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente
Laarbeek van 11 december 2014.De raad voornoemd,de griffier, de voorzitter,M.L.M. van Heijnsbergen F.H.G.M. RonnesToelichtingAlgemeenRechten en plichten in de ParticipatiewetDe gemeente heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van
de rechten en plichten van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de
rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde moet het gemeentelijk beleid
vastgelegd worden in een verordening. Rechten en plichten zijn echter twee
kanten van één medaille. Het recht op algemene bijstand is altijd verbonden aan
de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de
uitkering.Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de
bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In deze bepaling wordt
benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet
recht worden gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke
omstandigheden van bijstandsgerechtigden. Artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet legt een directe koppeling tussen de rechten en plichten van
uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is altijd verbonden aan de
plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de uitkering. Dit
betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt
van de toepasselijke uitkeringsnorm en de beschikbare middelen van de
bijstandsgerechtigde, maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden
nagekomen. De inspanningen die van de bijstandsgerechtigde naar vermogen kunnen
worden verwacht, spelen ook een rol.Wanneer het college tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn
verplichtingen niet of in onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er
is dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen
wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college af van een
dergelijke verlaging. Het college moet niettemin bij de vaststelling van de
verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel
vastgestelde verplichtingen. Het college kan dan ook van een verlaging afzien
als het college daartoe zeer dringende reden aanwezig acht.Met ingang van 1 januari 2015 zijn in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet geüniformeerde arbeidsverplichtingen opgenomen. Voor schending
van deze verplichting geldt dat de bijstand in beginsel moet worden verlaagd met
honderd procent gedurende één tot drie maanden. In de verordening moet de duur
van de verlaging worden vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de
Participatiewet).Is afgezien van een verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van
verwijtbaarheid, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten
aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is vanwege de afstemming op
grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet of vanwege dringende
redenen afgezien van het opleggen van een verlaging, dan is daarin geen reden
gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van
recidive.Het college beoordeelt uiterlijk drie maanden na de datum van de beschikking of
de omstandigheden en het gedrag van belanghebbende aanleiding geven de
beslissing te herzien (artikel 18, derde lid, van de Participatiewet). Bij een
dergelijke herbeoordeling hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen,
waarbij alle feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden.
Het heeft slechts als doel vast te stellen of belanghebbende tussentijds (binnen
de periode waarover de verlaging zich uitstrekt) blijk heeft gegeven van een
zodanige gedragsverandering of dat sprake is van een zodanige wijziging van
omstandigheden, dat aanleiding bestaat de eerder opgelegde verlaging in zwaarte
of duur bij te stellen. Artikel 18, derde lid, van de Participatiewet is
naar oordeel van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet van
toepassing als sprake is van schending van een van de geüniformeerde
arbeidsverplichtingen (artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet). Ten
aanzien van geüniformeerde arbeidsverplichtingen is artikel 18, elfde lid, van
de Participatiewet van toepassing. Verschil tussen artikel 18, derde lid, en
artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet is dat artikel 18, elfde lid, pas
wordt toegepast als belanghebbende daarom vraagt.Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening is een punitieve sanctie voor
zover de verlaging wordt opgelegd omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft
misdragen. Als een betreffende gedraging ook een strafbaar feit oplevert,
kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. Deze verlaging en
de strafvervolging kunnen alleen naast elkaar bestaan als sprake is van
juridisch te onderscheiden feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt
opzettelijk een ambtenaar. Strafrechtelijk bezien kan een geldboete worden
opgelegd of een gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden. Daarnaast is
sprake van zich zeer ernstig misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde lid,
van de Participatiewet op grond waarvan de bijstand kan worden verlaagd. In andere gevallen waarin een verlaging wordt opgelegd krachtens de
afstemmingsverordening is sprake van een reparatoire sanctie (bijvoorbeeld bij
schending arbeidsverplichting). Als een betreffende gedraging ook een strafbaar
feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. De
verlaging en de strafvervolging kunnen naast elkaar bestaan omdat het hier gaat
om een reparatoire maatregel en een punitieve sanctie. Afstemmen in de
IOAW en de IOAZSinds 1 juli 2010 heeft het college de mogelijkheid een uitkering op grond van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (hierna: IOAW) of Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (hierna: IOAZ) te verlagen of te
weigeren als een belanghebbende de aan het recht op uitkering verbonden
verplichtingen niet of onvoldoende nakomt (artikel 20 van de IOAW en artikel van
de 20 IOAZ). Het gemeentelijk beleid moet vastgelegd worden in een verordening
(artikel van de 35 IOAW en artikel 35 van de IOAZ).De verlaging van de uitkering komt in de plaats van het boeten- en
maatregelenregime, waarbij moet worden opgemerkt dat de mogelijkheid om een
boete op te leggen al per 1 januari 2010 was vervallen.Niet verlenen van medewerkingHet niet meewerken aan de zogenaamde medewerkingsplicht zal niet snel aanleiding
geven tot verlaging van de bijstand. De medewerkingsplicht ligt in het verlengde
van de inlichtingenplicht en luidt als volgt: "De belanghebbende verleent het
college desgevraagd de medewerking die redelijkerwijs nodig is voor de
uitvoering van deze wet, waaronder in ieder geval wordt verstaan het verlenen
van medewerking aan een oproep om op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen
in verband met zijn arbeidsinschakeling". Deze verplichting is dus ook van een
andere orde als de arbeidsverplichtingen. Het belangrijkste voorbeeld van de
medewerkingsplicht is het toestaan van een huisbezoek. In de praktijk zal het
niet toestaan van een huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van
het recht op bijstand omdat het recht op bijstand niet kan worden vastgesteld.
Het verlagen van de bijstand is in dat geval niet aan de orde. Schenden van de inlichtingenplichtDe bestuurlijke boete is per 1 januari 2013 opnieuw ingevoerd in de Wet werk en
bijstand (hierna: WWB) (thans: Participatiewet), IOAW en IOAZ. Deze moet worden
opgelegd bij een schending van de inlichtingenplicht en komt in de plaats van de
verlaging van de bijstand.Verrekening bestuurlijke boete bij recidiveDe Participatiewet verplicht in een verordening nadere regels te stellen over de
bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te stellen bij
verrekening van de recidiveboete. Gemeenten hebben daarmee de ruimte een
afweging te maken van situaties of omstandigheden waarin het buiten werking
stellen van de beslagvrije voet niet proportioneel wordt geacht. Het is mogelijk
deze regels onder te brengen in de afstemmingsverordening. De gemeenteraad heeft
er echter voor gekozen deze regels niet in deze verordening op te nemen omdat
deze verordening een gecombineerde Participatiewet, IOAW en IOAZ
afstemmingsverordening is. De regels over de bevoegdheid om de beslagvrije voet
tijdelijk buiten werking te stellen bij verrekening van de recidiveboete zijn
neergelegd in de Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive
Laarbeek.Artikelsgewijze toelichtingEnkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.Artikel 1 BegrippenBegrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de
Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet
afzonderlijk gedefinieerd in deze verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van
toepassing op deze verordening.Bijstandsnorm Onder de ‘bijstandsnorm’ wordt in deze
verordening verstaan de in de situatie van belanghebbende geldende
bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke norm verminderd met verlagingen, alles
inclusief vakantietoeslag. Voor zover sprake is van een uitkering op grond van
de IOAW of de IOAZ wordt onder bijstandsnorm verstaan de toepasselijke grondslag
zoals bedoeld in artikel 5 van de IOAW en artikel 5 van de IOAZ.BenadelingsbedragHet benadelingsbedrag is de netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een
hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Voor het bepalen
van het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het nettobedrag van de uitkering,
zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de
bestuurlijke boete.Hoogwaardige handhavingMet het begrip “handhaving” wordt gedoeld op alle activiteiten van de overheid
gericht op het doen naleven van wet- en regelgeving ter bevordering van het
juist benutten en toepassen van wetten en regelingen in overeenstemming met hun
doel en strekking.“Hoogwaardige handhaving” als basisconcept van het handhavingsbeleid is erop
gericht de bereidheid tot naleving van de Participatiewet door de klanten te
verhogen door maatregelen op het gebied van voorlichting, controle,
dienstverlening en afdoening. Het hoogwaardige karakter van het
handhavingsbeleid stoelt op de gedachte dat het gelijktijdig doorvoeren van
zowel preventieve als repressieve aanpassingen in de uitvoering leidt tot
verbeterde handhaving. Het leidt tot een toename van het aantal klanten dat
bereid is de regelgeving min of meer spontaan na te leven.Met het begrip “preventieve maatregelen” wordt gedoeld op maatregelen ter
voorkoming en ontmoediging van misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkering en
voorzieningen gericht op arbeidsinschakeling. In het kader van hoogwaardige
handhaving wordt ervoor gekozen de preventieve maatregelen mede te richten op
het vroegtijdig informeren van (toekomstige) klanten en het optimaliseren van de
dienstverlening.Met het begrip “repressieve maatregelen” wordt gedoeld op maatregelen ter
bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van uitkering en voorzieningen
gericht op arbeidsinschakeling.In het kader van hoogwaardige handhaving wordt ervoor gekozen repressieve
maatregelen mede te richten op het vroegtijdig constateren en afhandelen van
fraude alsmede op het daadwerkelijk sanctioneren van geconstateerde fraude.Het sanctioneren van de geconstateerde fraude wordt nader uitgewerkt in de
gemeentelijke Afstemmingsverordening alsmede in de beleidsregels inzake
terugvordering en verhaal. Hierbij wordt opgemerkt dat de raad directe invloed
heeft op het beleid van het college waar het gaat om de Afstemmingsverordening.
De Afstemmingsverordening vormt één van de repressieve middelen op niet-nakoming
van verplichtingen door een belanghebbende.Echter, de wetgever heeft het handhavingsbeleid in de Participatiewet, vanuit
oogpunt van de dualistische verhouding tussen de raad en het college binnen de
Gemeentewet, niet consequent uitgewerkt. Immers, de bepalingen over
terugvordering en verhaal van uitkering in de Participatiewet en in de IOAW/IOAZ
zijn geformuleerd als bevoegdheden van het college. De raad heeft hier geen
directe invloed op middels het stellen van regels; het college kan het gebruik
van deze bevoegdheden zelf nader bepalen in de Beleidsregels terugvordering
Participatiewet, IOAW en IOAZ en de Beleidsregels verhaal Participatiewet.
Bepalingen in een Afstemmingsverordening die de raad op deze onderdelen wel een
sturende invloed gaven, zijn door de Centrale Raad van Beroep onverbindend
verklaard, zie CRvB d.d. 30 januari 2007 LJN-nr. AZ8022.De sturing van de raad is meer indirect van aard. Enerzijds op kaderstellend
niveau middels het opnemen van hoogwaardige handhaving in de
Afstemmingsverordening (de gemeenteraad moet een verordening opstellen die de
handhaving of fraudebestrijding regelt, artikel 8b Participatiewet en artikel
35, eerste lid, onderdeel c, IOAW/IOAZ, deze verordening mag onderdeel zijn van
de Afstemmingsverordening) en anderzijds middels het ter beschikking stellen van
financiële middelen specifiek ten behoeve van het handhavingsbeleid,
bijvoorbeeld door het gebruik van hoogwaardige handhavingsinstrumenten hierdoor
mogelijk te maken.Vanuit oogpunt van de bevoegdheden van het college worden de preventieve en de
repressieve maatregelen nader uitgewerkt in het Beleidsplan hoogwaardige
handhaving en de Beleidsregels terugvordering Participatiewet, IOAW en IOAZ en
de Beleidsregels verhaal Participatiewet.Artikel 2 Het besluit tot opleggen van een verlagingHet verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door
middel van een besluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en
beroep indienen. In dit artikel is aangegeven wat in het besluit in ieder geval
moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en dan
vooral uit het motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder andere
in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering is
voorzien.Artikel 3 Horen van belanghebbende Op grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is in een aantal gevallen het horen van
de belanghebbende verplicht bij de voorbereiding van beschikkingen. Deze
hoorplicht geldt echter niet bij de voorbereiding van beschikkingen die
betrekking hebben op een financiële aanspraak (artikel 4:12). In dit artikel wordt het horen van de belanghebbende voordat een afstemming
wordt toegepast in beginsel voorgeschreven. Het tweede lid bevat een aantal uitzonderingen op deze hoorplicht. De onderdelen
a en b. staan ook genoemd in artikel 4:11 van de Awb. Artikel 4 Afzien van verlagingAfzien van verlagenHet afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt", is overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid, van de IOAW en artikel
20, derde lid, van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend
sprake is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid. Het is aan het
college te beoordelen of elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt aan het
betreffende gedrag. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid
afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van
recidive deze gedraging mee te tellen (zie artikel 16 van deze verordening). Is
vanwege de afstemming op grond van artikel 18, eerste lid, van de
Participatiewet van een verlaging afgezien dan is daarin geen reden gelegen om
de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive.Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (“lik op stuk”) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden regelt artikel 4, eerste lid, onderdeel b, van deze verordening
dat het college geen verlagingen oplegt voor gedragingen die langer dan één jaar
geleden hebben plaatsgevonden. Dit heeft tevens als voordeel dat een
uitkeringsgerechtigde niet te lang in onzekerheid wordt gehouden over de vraag
of het college overgaat tot het opleggen van een verlaging.Afzien van verlagen in verband met dringende redenenIn het tweede lid is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een
verlaging als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een
algemene verplichting tot het opleggen van een verlaging voorop. Uitzonderingen
moeten echter mogelijk zijn als voor de belanghebbende onaanvaardbare
consequenties zouden optreden. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets
heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van
het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is
afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet op voorhand worden
vastgelegd. Er kan worden gedacht aan enerzijds een mindere mate van
verwijtbaarheid ten aanzien van de gedraging en anderzijds aan de financiële of
sociale gevolgen voor belanghebbende of diens gezin. Daarbij moet worden
opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van
een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het verlagen van een
uitkering. Afzien verlagen ook mogelijk bij geüniformeerde
arbeidsverplichtingen De Participatiewet schrijft bij overtreding
van een geüniformeerde arbeidsverplichting een afstemming voor van honderd
procent van de bijstand gedurende één tot drie maanden. Op grond van artikel 18,
tiende lid, van de Participatiewet moet het college een toe te passen verlaging
of een toegepaste verlaging afstemmen op de omstandigheden van een
belanghebbende en diens mogelijkheden om middelen te verwerven. Dit als -
volgens het college - dringende redenen daartoe noodzaken, gelet op bijzondere
omstandigheden. Op grond van bijzondere omstandigheden kan het college besluiten
de verlaging op een lager niveau, voor een kortere duur of op nul vast te
stellen. Schriftelijke mededeling in verband met recidive Het doen van
een schriftelijke mededeling in een beschikking dat het college afziet van het
opleggen van een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive (artikel 4, derde lid). Het opleggen van een verlaging bij
recidive is geregeld in artikel 16.Artikel 5 Ingangsdatum en tijdvak van een verlagingHet verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode van het opleggen van een verlaging. Dan hoeft niet te
worden overgegaan tot herziening van de uitkering en terugvordering van het te
veel betaalde bedrag. In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een verlaging
wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op
de kalendermaand waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de
hoogte van de verlaging moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm.Tweede lidBij een aanvraag om uitkering wordt vanaf de eerste uitkeringsdag de afstemming
toegepast, tenzij de verwijtbare gedraging op een later tijdstip heeft
plaatsgevonden.Derde lidWanneer een uitkeringsbedrag nog niet (volledig) aan de uitkeringsgerechtigde is
uitbetaald, kan het praktisch zijn om de afstemming van de uitkering te
verrekenen met het bedrag dat nog moet worden uitbetaald. In dat geval moet de
uitkering wel worden herzien en teruggevorderd. Verlagen met terugwerkende kracht (vierde lid)Het is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die
gevallen kan de verlaging met terugwerkende kracht worden toegepast. Het
afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is een bijzondere vorm van
herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot te veel verstrekte
uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit te veel is
verstrekt kan met toepassing van artikel 58, tweede lid, onderdeel a, van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 25, tweede lid, van de IOAW en van de
IOAZ, worden teruggevorderd. Afstemming met terugwerkende kracht is echter niet
altijd mogelijk. Als alle uitkering over de betreffende periode is ingetrokken
en teruggevorderd, resteert er niets meer om af te stemmen. Is geen duidelijke
datum te koppelen aan de gedraging van een belanghebbende of is de verlaging het
gevolg van een gedraging voorafgaande aan de aanvraag, dan is verlagen met
terugwerkende kracht evenmin mogelijk en kan de verlaging uitsluitend naar de
toekomst toe worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het nalaten om voldoende te
solliciteren.Verlaging uitvoeren op nieuwe uitkering (vijfde lid)Een verlaging kan niet los worden gezien van het recht op uitkering. Het
opleggen van een verlaging is niet mogelijk als een belanghebbende geen recht op
uitkering (meer) heeft. Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer
kan worden gelegd als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering,
is het ook mogelijk om de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog op te leggen als belanghebbende binnen een bepaalde termijn
na beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering op grond van de
Participatiewet ontvangt. Het college moet wel rekening houden met de
vervaltermijn voor het opleggen van een verlaging zoals bedoeld in artikel 4,
eerste lid, onderdeel b. Een dergelijke verlaging kan vanwege de samenhang met het recht op uitkering
niet bij voorbaat worden opgelegd. Het college moet bij het opnieuw toekennen
van het recht op uitkering beoordelen in hoeverre er nog aanleiding bestaat om
een verlaging toe te passen. Pas dan is sprake van een afstemmingsbesluit en
staat de mogelijkheid van bezwaar tegen de afstemming open.Artikel 6 BerekeningsgrondslagBijstandsnormIn het eerste lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt
berekend over de bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt verstaan de
wettelijke norm, inclusief gemeentelijke verlaging en inclusief vakantietoeslag.
Bij een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ wordt gekeken naar de
grondslag als bedoeld in artikel 5 van de IOAW respectievelijk van de IOAZ. Bijzondere bijstandIn het tweede lid is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast op de
bijzondere bijstand als aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 van de Participatiewet. Personen tussen
de 18 en 21 jaar ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk wordt
aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Als een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt
opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen.
Daarom is in het tweede lid, onderdeel a, geregeld dat de berekeningsgrondslag
in dat geval bestaat uit de bijstandsnorm inclusief de verleende bijzondere
bijstand op grond van artikel 12 van de Participatiewet.Op grond van het tweede lid, onderdeel b, is het mogelijk dat het college in
incidentele gevallen een verlaging oplegt over de bijzondere bijstand. Er moet
dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een belanghebbende en zijn
recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan uitsluitend worden opgelegd als
daadwerkelijk bijzondere bijstand is verstrekt. De verordening biedt geen ruimte om een verlaging toe te passen op een
individuele inkomenstoeslag.Artikel 7 Gedragingen ParticipatiewetDe artikelen 7 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 7
worden schendingen van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 7 zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen van betaalde arbeid.Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingenDe verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet als het onvoldoende nakomen
van diverse verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde
vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het college moest afstemmen als een
belanghebbende de verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt". Met het huidige
artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet
nakomen van de verplichtingen". Het woord "onvoldoende" valt hiermee weg.
Gemeend wordt dat de wetgever hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft
beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet of onvoldoende nakomen van
verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in artikel 7
neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of
onvoldoende nakomen van de verplichtingen. Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen (derde categorie, onderdeel d)Deze verwijtbare gedraging is niet aan de orde voor zover het gaat om het niet
naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid als dit
het gevolg is van een gedraging zoals bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet staan de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting geldt een apart afstemmingsregime: verlaging van de bijstand
met honderd procent gedurende een in de afstemmingsverordening vastgelegde duur
van ten minste een maand en ten hoogste drie maanden (artikel 18, vijfde lid,
van de Participatiewet). In deze verordening is de duur vastgelegd in artikel
10. Inspanningen in eerste vier weken na de meldingDe plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9,
eerste lid, van de Participatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar
geldt dat zij worden beoordeeld op hun inspanningen in de eerste vier weken na
de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de Participatiewet). Is geen
enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel
inspanningen verricht, maar naar het oordeel van het college onvoldoende, dan
verlaagt het college de uitkering. De verlaging kan in principe al worden
toegepast op basis van de grondslagen zoals genoemd in artikel 7 van deze
verordening. Een aparte grondslag is strikt genomen niet noodzakelijk. Het zou
wellicht zelfs tot verwarring kunnen leiden als het bijvoorbeeld gaat om een
belanghebbende die in de vijfde of zesde week na de melding de fout in gaat.
Desalniettemin is het niet of onvoldoende verrichten van inspanningen vanwege de
herkenbaarheid toch als aparte gedraging genoemd opgenomen in de
afstemmingsverordening (zie artikel 7, derde lid, onderdeel b en c).Artikel 8 Gedragingen IOAW en IOAZDe artikelen 8 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8
worden schendingen van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De
verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 8, zijn ondergebracht in
categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend in de
vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging
meer concrete gevolgen heeft voor het niet aanvaarden of verkrijgen van betaalde
arbeid.Artikel 9 Hoogte en duur van de verlagingZie voor de verlagingswaardige gedragingen de toelichting bij de artikelen 7 en
8.Met de Wet Maatregelen WWB zijn geüniformeerde arbeidsverplichtingen en
bijbehorende maatregelen geïntroduceerd. Zie artikel 18, vierde en vijfde lid,
van de Participatiewet. Er is voor gekozen bij de zwaarte van de afstemming aan
te sluiten bij de forse maatregelen voor het schenden van geüniformeerde
arbeidsverplichtingen. Dit omwille van eenvoud en duidelijkheid. Bovendien zijn
diverse geüniformeerde arbeidsverplichtingen verwant aan de gedragingen als
bedoeld in de artikelen 7 en 8 van deze verordening.Artikel 10 Duur verlaging bij schending geüniformeerde
arbeidsverplichtingDe eerste keer dat het college een verwijtbaar niet naleven van een
geüniformeerde arbeidsverplichting vaststelt, bedraagt de verlaging honderd
procent van de bijstandsnorm gedurende een bij deze verordening vastgestelde
periode (artikel 18, vijfde lid, eerste volzin, van de Participatiewet). Voor overtredingen (overtreding van de in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet genoemde verplichtingen) bedraagt de duur een maand. Artikel 11 Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidAan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste
instantie in zijn eigen bestaan (bestaanskosten) dient te voorzien. Pas wanneer
dat niet mogelijk is, kan men een beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dus dat
iedereen alles zal moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te
voorkomen. Leidt een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor
een hoger bedrag is aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan. Hiervan is in ieder geval sprake bij de volgende gedragingen (als die
er toe leiden dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is
aangewezen op bijstand):
het te snel interen van vermogen;
het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende
voorziening.
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid moet
worden aangemerkt als een geüniformeerde arbeidsverplichting (zie de artikelen
9, eerste lid, onderdeel a, en 18, vierde lid, onderdeel g, van de
Participatiewet). Is sprake van het door eigen toedoen niet behouden van
algemeen geaccepteerde arbeid, dan moet afstemming plaatsvinden volgens de
regels van artikel 18 van de Participatiewet en artikel 10 en 16, derde lid, van
deze verordening.Op grond van artikel 11 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd
wegens het betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de
hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is in dit geval het gedeelte van de
uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
gedaan.Bijstand in de vorm van een geldleningAls sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan het college
tevens besluiten de bijstand in de vorm van een geldlening te verstrekken. Dit
volgt uit artikel 48, tweede lid, onderdeel b, van de Participatiewet. Als het
college besluit beide instrumenten te gebruiken (leenbijstand én verlaging) moet
het wel voldoende acht slaan op het totale effect hiervan voor de
bijstandsgerechtigde.Tweede en derde lidEr is hier voor gekozen om voor de hoogte van de verlaging een
standaardpercentage toe te passen en de ernst van de gedraging uit te drukken in
de duur van de verlaging. Bij de vaststelling van de duur van de verlaging dient beoordeeld te worden hoe
lang betrokkene onafhankelijk van bijstand zou zijn gebleven, indien hij wel
voldoende besef van verantwoordelijkheid had getoond. Hier worden richtlijnen
gegeven ten aanzien van de duur. Dit laat onverlet de mogelijkheid om af te
wijken van duur of hoogte op basis van de mate van verwijtbaarheid en de
individuele omstandigheden van de belanghebbende. In tegenstelling van de verplichtingen ten aanzien van arbeidsinschakeling,
welke alleen betrekking hebben op de algemene bijstand, kan ongenoegzaam besef
van verantwoordelijkheid ook bij bijzondere bijstand voorkomen. Een voorbeeld is
het hebben van schulden als gevolg van het niet meewerken aan derdenbetalingen.
Behoudens de in deze verordening expliciet uitgewerkte gedragingen, dient de
maatregel individueel te worden vastgesteld rekening houdend met de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur. Als richtlijn kan bij periodieke bijzondere
bijstand wel hetzelfde percentage gehanteerd worden als bij algemene bijstand,
namelijk 20% procent.Vierde lidIndien belanghebbende zowel algemene als bijzondere bijstand ontvangt,
bijvoorbeeld levensonderhoud en woonkostentoeslag, wordt de maatregel in
principe enkel toegepast op de algemene bijstand. Hierbij dient het causaal
verband beoordeeld te worden tussen de gedraging en de verlaging. Heeft de
overtreding alleen betrekking op de bijzondere bijstand, bijvoorbeeld niet
aanvullend verzekerd zijn voor ziektekosten, dan kan de verlaging alleen worden
toegepast op de bijzondere bijstand.Vijfde en zesde lidBij het te snel interen van vermogen is het uitgangspunt dat er een verlaging
wordt toegepast van 20% over een zodanige periode dat het bedrag van de
verlaging gelijk is aan de bijstand die als gevolg van het te snel interen extra
is verstrekt, doch maximaal 5 jaar.Zevende lidIn lid 7 is vastgelegd dat de bijzondere bijstand en de individuele
inkomenstoeslag worden geweigerd bij tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid. Vaststaan moet dan wel dat er een causaal verband is
tussen beroep op deze voorzieningen en de gedraging die uiting geeft aan
tekortschietend verantwoordelijkheidsbesef. Artikel 12 Verlaging bij verlies van een passende en toereikende
voorliggende voorziening door toepassing van een bestuurlijke boeteDeze bepaling houdt verband met het wegvallen van rechten op passende en
toereikende voorliggende voorzieningen (denk bijv. aan de WW) zodra aldaar een
bestuurlijke boete wordt opgelegd vanwege het herhaaldelijk schenden van de
inlichtingenplicht.Door de “Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving” wordt ook
het sanctieregime in de overige sociale zekerheidswetten aangescherpt. In wezen
wordt een vergelijkbaar boeteregime ingevoerd (boete ter hoogte van de te veel
ontvangen uitkering en bij recidive 150% daarvan) zij het dat de
uitvoeringsorganisaties (UWV, SVB en Gemeente (voor wat betreft de IOAW en
IOAZ)) het uitstaande boetebedrag voor een termijn van vijf jaren in beginsel
dienen te verrekenen zonder rekening te houden met de beslagvrije voet. Dit
houdt in dat belanghebbenden zodra de verrekening wordt geëffectueerd in
beginsel geen beschikking hebben over hun uitkering en indien andere middelen
ontbreken, zullen zij dan een beroep moeten doen op de bijstand. In beginsel wordt het feit dat het recht op een passende en toereikende
voorliggende voorziening teloor is gegaan, aangemerkt als tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid. Een en ander levert daarom afstemmingswaardig gedrag
op, op basis waarvan de bijstand kan worden verlaagd. In de
afstemmingsverordening is hiermee een bepaling opgenomen die is toegesneden op
deze situatie. Het artikel is daarbij zo geredigeerd dat belanghebbende in
beginsel in een feitelijk met de recidiverende bijstandsgerechtigde
vergelijkbare situatie terecht komt. Specifiek is voor de effectuering van de verrekening en niet voor de datum van
oplegging van de boete gekozen als startpunt van de drie maandentermijn. Een en
ander houdt verband met het feit dat de verrekeningstermijn in deze vijf jaren
bedraagt. Ook wanneer de boete wordt opgelegd op een tijdstip dat hij niet
afhankelijk is van enige uitkering is de kans dat hij vanwege de verrekening op
een bepaald moment rechten niet te gelde kan maken reëel. Opgemerkt zij nog dat de bepaling in welke situaties worden benoemd op basis
waarvan de verrekening enkel met in acht name van de beslagvrije voet wordt
toegepast (artikel 3 van de Verordening verrekening bestuurlijke boete bij
recidive Laarbeek), niet van overeenkomstige toepassing is verklaard. Dit houdt
verband met het feit dat het hier niet om verrekenen maar om het verlagen van de
bijstand gaat. Bij verlaging van de bijstand is artikel 18, eerste lid, van de
Participatiewet van toepassing. Dat houdt in dat de verlaging zal moeten worden
afgestemd op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van belanghebbende. In
dat kader kan ook rekening worden gehouden met situaties die om een beperktere
verlaging vragen. Artikel 13 Zeer ernstige misdragingenOnder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan:
elke vorm van ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het
ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of
het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het toebrengen van
schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het ondernemen van
pogingen daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien.
Handelingen die door hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende
persoon of personen grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte
lastercampagnes, seksuele intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens evenals (pogingen tot)
opsluiting in een ruimte zijn eveneens als zeer ernstige misdraging te
beschouwen. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige
misdraging'.Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de
uitvoering van de Participatiewet belaste personen en instanties (college, SVB
en re-integratiebedrijven) tijdens het verrichten van hun werkzaamheden.
Met de zinsnede 'tijdens het verrichten van de werkzaamheden' wordt aangegeven
dat de misdraging dient plaats te vinden in het kader van de uitvoering van de
Participatiewet. Dat is anders als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen
komen: dan is alleen het strafrecht van toepassing.Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer
ernstige misdragingen een zelfstandige verplichting. Deze verplichting staat dus
op zichzelf. Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake
zijn van een samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen
van een of meer verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of
IOAZ.Artikel 14 Niet nakomen van overige verplichtingenDeParticipatiewet geeft het college de bevoegdheid om personen
verplichtingen op te leggen die volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55
van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid. Dat artikel bepaalt dat
naast de in hoofdstuk 2 van de Participatiewet opgenomen verplichtingen die aan
het recht op bijstand verbonden zijn of kunnen worden, er bepaalde andere
verplichtingen opgelegd kunnen worden die strekken tot arbeidsinschakeling of
vermindering dan wel beëindiging van de bijstand. De verplichting om zich onder
medische behandeling te stellen, is expliciet opgenomen in het artikel. Een
ander voorbeeld is de verplichting om zich als woningzoekende in te schrijven
indien er woonkostentoeslag wordt verstrekt voor een te hoge huur. Artikel 15 Samenloop van gedragingenSamenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden
geschonden Het eerste lid regelt samenloop als sprake is van één
gedraging die schending oplevert van meerdere verplichtingen, die zijn genoemd
in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in beide
regelingen. In dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de
hoogte en de duur van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de
hoogste verlaging is gesteld.Samenloop bij meerdere gedraging waardoor één of meerdere
verplichtingen worden geschonden Het tweede regelt samenloop als
sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van één of meerdere
verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid,
van de Participatiewet of in beide regelingen. Dit wordt 'meerdaadse samenloop'
genoemd. In dat geval wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging
toegepast. Deze verlagingen worden in principe gelijktijdig opgelegd. Dit is
anders als dit niet verantwoord is. Hierbij spelen factoren zoals de ernst van
de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van een
belanghebbende een rol. Daarvoor moet altijd gekeken worden naar de individuele
omstandigheden. De verlaging wordt dan over meerdere maanden uitgesmeerd.Samenloop met een bestuurlijke boeteHet derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd
als sprake is van een verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige
gedraging is. Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in deze verordening
opgenomen verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de
schending van deze verplichtingen niet gezamenlijk worden afgedaan, omdat
schending van de inlichtingenplicht (wettelijk) is geregeld in de vorm van een
bestuurlijke boete. In het geval zich de situatie voordoet dat er sprake is van
samenloop tussen de bestuurlijke boete en afstemming dient het college in het
individuele geval te beoordelen welke sanctie wordt opgelegd. Bij eendaadse
samenloop ligt het voor de hand één sanctie op te leggen. Het college bepaalt of
al dan niet een boete wordt opgelegd. Is dit het geval, dan wordt geen verlaging
meer opgelegd (derde lid). Bij meerdaadse samenloop ligt het voor de hand de gedraging te sanctioneren
door het opleggen van een bestuurlijke boete voor zover sprake is van een
gedraging waarin ook een beboetbare gedraging zit. Daarnaast kan het college in
dit geval nog een of meer afstemmingen opleggen, waarbij bij de hoogte van de
afstemming zo nodig rekening kan worden gehouden met de boete en de eventuele
andere maatregelen (vierde lid).Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet benoemde verplichting als schending van de
inlichtingenplicht oplevert, is het voorgaande ook van toepassing.Artikel 16 RecidiveVerdubbeling duur verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Een verlaging kan nooit
hoger zijn dan honderd procent. Daarom is bij gedragingen waar relatief zware
verlagingen voor gelden, gekozen voor een verdubbeling van de duur van de
verlaging in plaats van de hoogte. Met de eerste verwijtbare gedraging wordt de
eerste gedraging bedoeld die aanleiding is geweest tot een verlaging, ook als
wegens dringende redenen – op grond van artikel 4, tweede lid, van deze
verordening en eventueel 18, tiende lid, van de Participatiewet – is afgezien
van het opleggen van een verlaging. Dit geldt ook als van afstemming op grond
van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet is afgezien van het opleggen
van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid
afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van
recidive deze gedraging mee te tellen. Voor het bepalen van de aanvang van de
termijn van twaalf maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit waarmee de
verlaging is opgelegd, is verzonden.Verdubbeling hoogte verlagingAls binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is
van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een
verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Voor lichte verlagingen is
gekozen voor een verdubbeling van de hoogte van de verlaging.Recidive op recidive bij niet geüniformeerde
arbeidsverplichtingenOok in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet
geüniformeerde arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel
16, eerste of tweede lid, van deze verordening van toepassing. Dit wordt tot
uitdrukking gebracht door het woord "telkens" in de recidivebepaling. Voor
toepassing van de recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van
dezelfde verplichting plaatsvindt binnen twaalf maanden na bekendmaking van het
vorige besluit waarmee een verlaging is toegepast. Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt – evenals bij de eerste
keer recidive – dat ofwel de hoogte ofwel de duur van de oorspronkelijke
verlaging wordt verdubbeld. Bij lichte gedragingen geldt een verdubbeling van de
hoogte van de verlaging. Bij zware gedragingen geldt een verdubbeling van de
duur van de verlaging.Telkens wordt de hoogte of de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
Dit is de verlaging die geldt bij een eerste schending van de verplichting. Er
is expliciet niet voor gekozen de hoogte of de duur van de vorige verlaging te
verdubbelen. Uitgangspunt is verdubbeling van de hoogte of de duur van de
oorspronkelijke verlaging. Hiermee wordt stapeling van verdubbeling van de
verlaging voorkomen. Eenzelfde gedraging vereist voor recidiveVoor recidive als bedoeld in het eerste en tweede lid is vereist dat sprake moet
zijn van "eenzelfde verwijtbare gedraging" als de gedraging waarvoor de eerste
verlaging is opgelegd. Voorwaarde is dus dat dezelfde verplichting wordt
geschonden. Is dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging worden
aangemerkt als een eerste schending van een verplichting. Heeft een persoon zich
zeer ernstig misdragen (artikel 13) binnen twaalf maanden nadat een verlaging is
opgelegd wegens het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (artikel 7, eerste lid), dan is
geen sprake van recidive aangezien het niet "eenzelfde gedraging" betreft.
Evenmin is sprake van recidive als een belanghebbende niet of in onvoldoende
mate gebruik maakt van een door het college aangeboden participatieplaats als
bedoeld in artikel 10a van de Participatiewet (artikel 7, tweede lid, onderdeel
b) en vervolgens een opgedragen tegenprestatie niet verricht (artikel 7, tweede
lid, onderdeel a). Ook dan is geen sprake van eenzelfde gedraging aangezien twee
verschillende verplichtingen zijn geschonden. Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichtingIs sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde
arbeidsverplichting binnen twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een
eerste maatregel is opgelegd wegens schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende twee
maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde lid, van de Participatiewet
gegeven marges.Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, telkens binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige
maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent gedurende drie maanden (artikel
18, zevende en achtste lid, van de Participatiewet).Artikel 17 Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZHet college is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ
bevoegd de uitkering blijvend of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende,
kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen verwerven, maar dit nalaat. Dit is
een discretionaire bevoegdheid van het college. De vraag of een verlaging moet
worden toegepast, zal pas aan de orde komen als het college zich een oordeel
heeft gevormd over de eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling
gaat in beginsel voor. Pas als het college concludeert dat van een weigering
geen sprake is, kan op grond van deze verordening een verlaging worden
toegepast. Artikel 17 van deze verordening is derhalve bedoeld om samenloop te
voorkomen.Artikel 18 Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering Artikel 20, eerste lid, van de IOAW en artikel 20, tweede lid, van de IOAZ geeft
het college de bevoegdheid om de uitkering tijdelijk of blijvend te weigeren
naar de mate waarin de belanghebbende inkomen als bedoeld in of op grond van
artikel 8 van de IOAW of de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, indien:
aan de beëindiging van zijn dienstbetrekking een dringende reden ten
grondslag ligt in de zin van artikel 678 van Boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek en de belanghebbende ter zake een verwijt kan worden gemaakt;
de dienstbetrekking is beëindigd door of op verzoek van de
belanghebbende zonder dat aan de voortzetting ervan zodanige bezwaren
waren verbonden, dat deze voortzetting redelijkerwijs niet van hem zou
kunnen worden gevergd;
de belanghebbende nalaat algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden; of
de belanghebbende door eigen toedoen geen algemeen geaccepteerde arbeid
verkrijgt.
Als sprake is van een situatie die valt onder a of b dan kan het college de
uitkering tijdelijk weigeren. Beide situaties spelen zich af voorafgaand aan de
aanvraag van de uitkering. Als sprake is van een situatie die valt onder c of d
dan kan het college de uitkering blijvend weigeren. Beide situaties spelen zich
af tijdens de uitkering.Artikel 19 Het handhavingsbeleidMet deze bepaling wordt invulling gegeven aan de in artikel 8b van de
Participatiewet en artikel 35, eerste lid, onderdeel c, IOAW/IOAZ, gegeven
opdracht om regels te stellen met betrekking tot het bestrijden van misbruik en
oneigenlijk gebruik van deze wetten.Het behoort tot de gemeentelijke beleidsvrijheid om daarin eigen beleidskeuzes
te maken.De gemeenteraad stelt op hoofdlijnen het beleid rondom handhaving vast door
middel van deze bepaling en geeft daarmee de gelegenheid om er nadere invulling
aan te geven in de vorm van beleidsregels.Een nadere uitwerking van deze beleidsvrijheid vindt plaats in het Beleidsplan
hoogwaardige handhaving. In dit plan wordt omschreven op welke wijze het college
omgaat met controle aan de poort van de bijstand (zoals welke gegevens
noodzakelijk zijn voor de beoordeling van een aanvraag om uitkering of een
aanvraag voor een voorziening gericht op arbeidsinschakeling; afstemming met het
UWV WERKbedrijf is op dit punt noodzakelijk), de controle van de verplichtingen
van de klant in verband met de beoordeling van de noodzaak tot voortzetting van
de uitkering en de gegevenscontrole. Doel is het vaststellen van de
rechtmatigheid van de uitkering en de voorzieningen gericht op
arbeidsinschakeling. Uit het Beleidsplan volgt dat bij de beoordeling van de rechtmatigheid van
uitkering en voorzieningen gericht op arbeidsinschakeling er gegevenscontrole
dient plaats te vinden.De wijze waarop deze gegevens gecontroleerd worden op hun geldigheid en
juistheid wordt nader uitgewerkt in het Beleidsplan.De keuze om verificatie en validatie van overgelegde gegevens door een klant in
een plan vast te leggen volgt uit het concept Hoogwaardige Handhaving. Op grond
hiervan wordt belang gehecht aan een systematische en planmatige benadering van
gegevenscontrole. In verband hiermee is de Wet eenmalige gegevensuitvraag en het
daarop gebaseerde digitaal klantdossier (het DKD) van groot belang.Eerste lidDoel van het handhavingsbeleid is te streven dat alleen diegenen die
daadwerkelijk recht op uitkering hebben, deze ontvangen in overeenstemming met
de wet en regelgeving.Tweede lidHet college streeft naar het zo vroeg mogelijk ontdekken van fraude (door onder
andere signaalsturing, risicosturing en themacontroles). Het bestrijden van
fraude verlegt zich meer en meer naar het moment waarop de potentiële klant een
beroep doet op uitkering. Een goede controle op de aanvraag voorkomt dat mensen
ten onrechte aanspraak maken op uitkering. De controle wordt voorafgegaan door
voorlichting en heldere communicatie over het fraudebeleid van de gemeente. In
het genoemde beleidsplan wordt nadere invulling gegeven aan het concept
hoogwaardige handhaving, zoals de te hanteren controlesystematiek (signaal-
en/of risicosturing) en de controlemiddelen om de rechtmatigheid van de
uitkering te controleren. Deze systematiek kan worden toegepast bij de aanvraag,
tijdens en na beëindiging van de uitkering.Het handhavingsbeleid wordt niet uitputtend in deze bepaling vastgelegd. Er
wordt ook gebruik gemaakt van beleidsplannen (of -nota’s). Derde lidAan controle op de rechtmatigheid van de verstrekking van uitkering wordt onder
andere vorm gegeven door huisbezoeken en het gebruik van het Structuur
uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI)-net en het Inlichtingenbureau,
waarin actuele gegevens staan van (potentiële) belanghebbenden met betrekking
tot inkomen uit loon of uitkering.Artikel 20 InwerkingtredingDit artikel behoeft geen nadere toelichting.