CVDR349526_1Reglement van orde gemeenteraadnlregelingAchtkarspelen2014-12-24AchtkarspelenOnbekendOnbekendOnbekendgemeenteraadbestuur en recht2014-12-11De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en databankrecht2014-02-132015-09-03OnbekendOnbekendGeenGeenReglement van orde gemeenteraadReglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Achtkarspelen (zoals laatst gewijzigd bij raadsbesluit van 11 december 2014)De raad van de gemeente Achtkarspelen;gelezen het voorstel van het presidium d.d. 31 januari 2014;gelet op artikel 16 van de Gemeentewet;b e s l u i t :vast te stellen het volgende Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Achtkarspelen. Hoofdstuk1:Algemene bepalingenArtikel1BegripsomschrijvingenIn dit reglement wordt verstaan onder:

voorzitter: de voorzitter van de raad of diens vervanger;

griffier: de griffier van de raad als bedoeld in art. 107 van de wet;

secretaris: de gemeentesecretaris als bedoeld in art. 102 van de wet;

amendement: voorstel tot wijziging van een ontwerpverordening of ontwerpbeslissing, naar de vorm geschikt om daarin direct te worden opgenomen;

subamendement: voorstel tot wijziging van een aanhangig amendement, naar de vorm geschikt om direct te worden opgenomen in het amendement, waarop het betrekking heeft;

motie: korte en gemotiveerde verklaring over een onderwerp waardoor een oordeel, wens of verzoek wordt uitgesproken;

presidium: het presidium als bedoeld in de Verordening op het presidium 2012;

voorstel van orde: voorstel betreffende de orde van de vergadering;

initiatiefvoorstel: een voorstel voor een verordening of een ander voorstel, afkomstig van

één of meerdere raadsleden;

interpellatie: het vragen van inlichtingen aan het college of de burgemeester over een onderwerp dat niet vermeld staat op de agenda;

wet: de Gemeentewet.Artikel 2 De voorzitterDe voorzitter is belast met:

het leiden van de vergadering;

het handhaven van de orde;

het doen naleven van het reglement van orde;

hetgeen de wet of dit reglement hem verder opdraagt.

Artikel 3 De griffier

De griffier is in elke vergadering van de raad aanwezig.

Bij verhindering of afwezigheid wordt de griffier vervangen door een door de raad daartoe aangewezen plaatsvervangend griffier.

De griffier kan, indien daartoe door de voorzitter uitgenodigd, aan de beraadslagingen als bedoeld in dit reglement deelnemen.

Artikel 4 De secretarisDe raad kan het college verzoeken de secretaris in de vergadering aanwezig te laten zijn en deel te laten nemen aan de beraadslagingen als bedoeld in dit reglement. Artikel 5 Presidium

De raad heeft een presidium.

Het presidium wordt door middel van een afzonderlijke verordening ingesteld en de taken, bevoegdheden en werkwijze worden daarin omschreven.

Artikel 6 Nestor van de raadHet langst zittende raadslid fungeert als nestor van de raad. De nestor heeft een ceremoniële rol. Indien meer leden van de raad even lang zitting hebben, fungeert het oudste lid van hen als nestor.Hoofdstuk2:toelating van nieuwe leden; fractiesArtikel 7 Onderzoek geloofsbrieven; beëdiging

Bij elke benoeming van nieuwe leden stelt de raad door middel van loting een commissie in bestaande uit drie leden van de raad. De commissie onderzoekt de geloofsbrieven, de daarop betrekking hebbende stukken van nieuw benoemde leden en de processen-verbaal van de stembureaus.

De commissie brengt na haar onderzoek van de geloofsbrieven schriftelijk verslag uit aan de raad en doet daarbij een voorstel voor een besluit. In het verslag wordt ook melding gemaakt van een minderheidsstandpunt.

Na een raadsverkiezing roept de voorzitter de toegelaten leden op om in de eerste vergadering van de raad in nieuwe samenstelling, bedoeld in artikel 18 van de wet, de voorgeschreven eed of verklaring en belofte af te leggen.

In geval van een tussentijdse vacaturevervulling roept de voorzitter een nieuw benoemd lid van de raad op voor de vergadering van de raad waarin over diens toelating wordt beslist om de voorgeschreven eed of verklaring en belofte af te leggen.

Bij de benoeming van een wethouder wordt overeenkomstig het eerste lid een commissie ingesteld welke onderzoekt of de kandidaat voldoet aan de eisen van de Gemeentewet. De werkwijze van deze commissie is overeenkomstig het tweede lid.

Voorafgaand aan de benoeming van een wethouder kan de raad besluiten tot het houden van een integriteitsonderzoek.

Artikel 8 Fractie

De leden van de raad, die door het centraal stembureau op dezelfde kandidatenlijst verkozen zijn verklaard, worden bij de aanvang van de zitting als één fractie beschouwd. Is onder een lijstnummer slechts één lid van de raad verkozen, dan wordt dit lid als een afzonderlijke fractie beschouwd.

Indien boven de kandidatenlijst een aanduiding was geplaatst, voert de fractie in de raad deze aanduiding als naam. Indien geen aanduiding boven de kandidatenlijst was geplaatst, deelt de fractie in de eerste vergadering van de raad aan de voorzitter mee welke naam deze fractie in de raad wil voeren.

De namen van degenen die als voorzitter van de fractie en als diens plaatsvervanger optreden worden zo spoedig mogelijk doorgegeven aan de voorzitter.

a. Indien: 1° één of meer leden van een fractie als zelfstandige fractie gaan optreden, of 2° twee of meer fracties als één fractie gaan optreden, of 3° één of meer leden van een fractie zich aansluiten bij een andere fractie; wordt hiervan zo spoedig mogelijk schriftelijk mededeling gedaan aan de voorzitter.

Met de onder a beschreven veranderde situatie wordt rekening gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering van de raad na de mededeling daarvan.

Artikel 8a Vervangingsregeling fracties

Een fractie mag een niet-raadslid voordragen voor benoeming door de raad tot lid van een werkgroep of commissie, met uitzondering van een bestuurscommissie als bedoeld in art. 83 van de wet.

Het te benoemen niet-raadslid moet voldoen aan het bepaalde in de artikelen 10, 11, 12, 13 en 15 van de Gemeentewet.

De raad is bevoegd om af te wijken van het bepaalde in het tweede lid, voor zover hiermee niet in strijd wordt gehandeld met de bepalingen van de wet.

Hoofdstuk3:VergaderingenParagraaf 1 Tijdstip van vergaderen; voorbereidingen, indelingArtikel 9 Vergaderstructuur

De vergadercyclus van de raad wordt door het presidium vastgesteld.

De raadsvergaderingen en andere bijeenkomsten van de raad vinden zoveel mogelijk plaats op donderdagen vanaf 16.00 uur in het gemeentehuis.

Er wordt naar gestreefd de raadsvergadering uiterlijk om 23.00 uur te beëindigen.

Het presidium kan besluiten tot het houden van afzonderlijke informatiebijeenkomsten waaraan op uitnodiging kan worden deelgenomen door één of meer leden van het college en door het college aan te wijzen ambtenaren. Het presidium kan besluiten dat deze bijeenkomsten in beslotenheid worden gehouden.

De voorzitter kan in bijzondere gevallen een andere dag en/of aanvangsuur bepalen of een andere vergaderplaats aanwijzen. Hij voert hierover, tenzij er sprake is van een spoedeisende situatie, overleg met het presidium.

De behandeling van de raadsvoorstellen is in principe verdeeld over een informerend, opiniërend en besluitvormend deel. De informerende behandeling van de raadsvoorstellen vindt plaats in de informatiecarrousel en de opiniërende/ besluitvormende behandeling in de raadsvergadering.

Artikel 10 Oproep

De voorzitter zendt ten minste 14 dagen voor een raadsvergadering de leden en de wethouders een schriftelijke oproep onder vermelding van de dag, tijdstip en plaats van de raadsvergadering.

Voor een informatiecarrousel zendt de voorzitter de leden en de wethouders een week van tevoren een schriftelijke oproep onder vermelding van de dag, tijdstip en plaats van de bijeenkomst.

De voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken, met uitzondering van de in artikel 25 eerste en tweede lid van de wet bedoelde stukken worden tegelijkertijd met de schriftelijke oproep gepubliceerd op de raadswebsite.

Indien een aanvullende agenda wordt vastgesteld als bedoeld in artikel 11, tweede lid, worden deze agenda en de daarop vermelde voorstellen zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk 48 uur voor aanvang aan de leden en de wethouders toegezonden.

Artikel 11 De agenda

Het presidium stelt aan de hand van de termijnagenda en eventueel tussentijds toegevoegde onderwerpen de agenda van de raadsvergaderingen voorlopig vast en bepaalt daarbij de status van de onderwerpen.

In spoedeisende gevallen kan de voorzitter in overleg met het presidium na het verzenden van de schriftelijke oproeping tot uiterlijk 48 uur voor de aanvang van een vergadering een aanvullende agenda opstellen.

Bij aanvang van de vergadering stelt de raad de agenda vast. Op voorstel van een lid van de raad of van de voorzitter kan de raad bij de vaststelling van de agenda onderwerpen aan de agenda toevoegen of van de agenda afvoeren.

Op verzoek van een lid van de raad of op voorstel van de voorzitter, kan de raad de volgorde van behandeling van de agendapunten wijzigen.

Artikel 12 De informatiecarrousel

In de informatiecarrousel worden de door de raadsfracties vooraf geselecteerde raadsvoorstellen informerend behandeld, tenzij vooraf behandeling heeft plaatsgevonden in het presidium of in de controlecommissie, bij benoeming van personen en overige door het presidium vast te stellen uitzonderingen.

Inwoners van de gemeente Achtkarspelen en bij de gemeente Achtkarspelen belang hebbende organisaties worden in de gelegenheid gesteld een onderwerp op de agenda van de informatiecarrousel te plaatsen. Zij kunnen daartoe een verzoek indienen bij de raadsgriffie, waarbij wordt aangegeven wat het onderwerp is, het doel van de agendering en wie de woordvoerder is. Het verzoek wordt door de raadsgriffie voorgelegd aan het presidium, dat besluit of en zo ja, wanneer het onderwerp wordt geagendeerd. Bij de beoordeling van het verzoek kan het presidium het college om advies vragen.

Op de agenda van de informatiecarrousel wordt onderscheid gemaakt tussen vergaderstukken en informatiestukken. Vergaderstukken komen later opiniërend/besluitvormend weer terug op de raadsagenda en informatiestukken zijn puur ter informatie geagendeerd.

De raad beperkt zich tot het stellen van verhelderende vragen aan het college.

Na afloop van de informatiecarrousel is het college nog in de gelegenheid om een raadsvoorstel zo nodig aan te passen. Indien dit leidt tot fundamentele wijzigingen van het voorstel, dient het daarna eerst weer in een informatiecarrousel behandeld te worden.

Als de raad daarom verzoekt, kan de informatievoorziening vergezeld gaan van een presentatie. Deze kan worden verzorgd door de portefeuillehouder, een door het college aangewezen ambtenaar of door een externe deskundige.

Onder verantwoordelijkheid van de portefeuillehouder kunnen ook ambtenaren de raad informeren tijdens de bijeenkomst.

De leiding van een informatiecarrousel berust bij een lid van de gemeenteraad.

Bij de raadsgriffie geregistreerde schaduwfractieleden (maximaal twee per fractie) kunnen op gelijke voet met raadsleden aan de informatiecarrousel deelnemen.

Omdat er geen besluitvorming plaatsvindt, heeft de informatiecarrousel niet de officiële status van raadsvergadering met de daarbij behorende wettelijke vergader- en besluitquora.

Artikel 12a Forum

Voorafgaand aan de informatiecarrousel vindt een forum plaats, waarin inwoners van Achtkarspelen en bij de gemeente Achtkarspelen belanghebbende organisaties in de gelegenheid worden gesteld om met de aanwezige raads- en collegeleden in gesprek te gaan over de voor de informatiecarrousel geagendeerde onderwerpen. Daarnaast kunnen zij informatie geven over de geagendeerde onderwerpen, al dan niet in de vorm van een presentatie.

Deelname aan het forum kan alleen na voorafgaande aanmelding bij de raadsgriffie. Deze aanmelding moet ten minste 24 uur tevoren plaatsvinden.

De raadsgriffie kan inwoners van Achtkarspelen en bij de gemeente Achtkarspelen belanghebbende organisaties ook uitnodigen om aan het forum deel te nemen.

De leiding van het forum berust bij een lid van de gemeenteraad.

Per onderwerp kan een maximale bespreektijd worden vastgesteld.

Artikel 13 De raadsvergadering

Raadsvoorstellen kunnen opiniërend, opiniërend/besluitvormend en besluitvormend geagendeerd worden.

In het opiniërende deel wordt de raad gevraagd om politieke en/of bestuurlijke hoofdkeuzes te maken c.q. richtinggevende uitspraken te doen ten behoeve van het college. De raadsleden debatteren daarbij voornamelijk onderling zonder vaste termijnen.

Indien het voorstel zich daartoe leent, kan de voorzitter de raad voorstellen het voorstel in besluitvormende zin af te doen in dezelfde raadsvergadering.

In het besluitvormende deel van de raadsvergadering neemt de raad besluiten.

Artikel 14 Publicatie van stukken

Stukken, die ter toelichting van de onderwerpen of voorstellen op de agenda dienen, worden gelijktijdig met het verzenden van de schriftelijke oproep op de website van de raad (www.raad-achtkarspelen.nl) geplaatst. De voorzitter maakt van deze publicatie melding in de openbare kennisgeving bedoeld in artikel 15. Indien na het verzenden van de schriftelijke oproeping stukken worden gepubliceerd, wordt hiervan mededeling gedaan aan de leden en zo mogelijk in een openbare kennisgeving.

Indien voor stukken op grond van artikel 25, eerste of tweede lid, van de wet geheimhouding is opgelegd, blijven deze stukken in afwijking van het eerste lid, onder berusting van de griffier en verleent de griffier de leden van de raad inzage in deze stukken.

Artikel 15 Openbare kennisgeving

De vergadering wordt door aankondiging in een in de gemeente verschijnend huis-aan-huisblad en door plaatsing op de internetsite van de gemeente ter openbare kennis gebracht.

De openbare kennisgeving vermeldt:

de datum, aanvangstijd en plaats van de vergadering;

de wijze waarop een ieder de agenda en de daarbij behorende stukken kan inzien;

de mogelijkheid tot het uitoefenen van het spreekrecht als bedoeld in artikel 21.

Paragraaf 2 Orde der vergaderingArtikel 16 PresentielijstBij binnenkomst in de vergaderzaal tekent ieder lid van de raad de presentielijst. Aan het einde van elke vergadering wordt die lijst door de voorzitter en de griffier door ondertekening vastgesteld. Artikel 17 Kennisgeving van verhinderingHet lid van de raad dat verhinderd is de vergadering bij te wonen, geeft daarvan voor aanvang van de vergadering kennis aan de voorzitter en/of de griffier.Artikel 18 Zitplaatsen

De voorzitter, de leden van de raad, de griffier en de wethouders hebben een vaste zitplaats, door het presidium bij aanvang van iedere nieuwe zittingsperiode van de raad aangewezen.

Indien daartoe aanleiding bestaat, kan het presidium de indeling herzien.

Artikel 19 Opening vergadering; quorum

De voorzitter opent de vergadering op het vastgestelde uur, indien het daarvoor door de wet vereiste aantal leden van de raad blijkens de presentielijst aanwezig is.

Wanneer een kwartier na het vastgestelde tijdstip niet het vereiste aantal leden aanwezig is, bepaalt de voorzitter, na voorlezing van de namen van de afwezige leden, dag en uur van de volgende vergadering, met inachtneming van artikel 20 van de wet.

Artikel 20 Ambtsgebed

Voor de opening en na de sluiting van de vergadering gaat één van de leden de raad voor in gebed.

De inhoud van de ambtsgebeden wordt bij afzonderlijk raadsbesluit vastgesteld.

In bijzondere omstandigheden kan worden afgeweken van het krachtens het tweede lid vastgestelde ambtsgebed.

Artikel 21 Spreekrecht burgers

Voorafgaande aan elk agendapunt van de informatiecarrousel en de raadsvergadering kunnen burgers het woord voeren over geagendeerde onderwerpen.

Het woord kan niet gevoerd worden:

over besluitvormende agendapunten;

over agendapunten die al zijn behandeld in het forum voorafgaand aan de informatiecarrousel;

over een besluit van het gemeentebestuur waartegen bezwaar of beroep op de rechter open staat, zal staan of heeft opengestaan;

over benoemingen, keuzen, voordrachten of aanbevelingen van personen;

indien een klacht ex artikel 9:1 van de Algemene wet bestuursrecht kan of kon worden ingediend;

over onderwerpen waarover een hoorzitting is gehouden door een ad hoc commissie uit de raad;

indien de inspreker met betrekking tot hetzelfde agendapunt al een keer gebruik heeft gemaakt van het spreekrecht.

Degene, die van het spreekrecht gebruik wil maken, meldt dit schriftelijk of mondeling voor de aanvang van de vergadering aan de griffier. Hij vermeldt daarbij het onderwerp, waarover hij het woord wil voeren, zijn naam, adres, zijn telefoonnummer, namens wie hij spreekt en levert de inspraakreactie bij voorkeur digitaal in bij de griffier. Hij dient aanwezig te zijn aan het begin van de inspreekperiode.

De voorzitter geeft het woord op volgorde van aanmelding. De voorzitter kan van de volgorde afwijken, indien dit in het belang is van de orde van de vergadering.

Elke spreker krijgt maximaal vijf minuten het woord. Indien er meer dan drie sprekers zijn, kan de voorzitter de maximale spreektijd inkorten. De voorzitter kan tevens in bijzondere gevallen afwijken van de maximale lengte van de spreektijd.

De spreker voert het woord, nadat de voorzitter hem dit heeft verleend. De voorzitter en de leden van de raad kunnen vragen stellen aan de inspreker, het is hen echter niet toegestaan met de inspreker te beraadslagen. De voorzitter of een lid van de raad kan een voorstel doen over de behandeling van de inbreng van de burger.

De spreker richt zich tot de voorzitter van de raad en houdt zich aan de door de voorzitter gegeven aanwijzingen.

Indien de spreker zich beledigende of onbetamelijke uitdrukkingen veroorlooft, afwijkt van het in behandeling zijnde onderwerp, dan wel anderszins de orde verstoort, wordt hij door de voorzitter tot de orde geroepen. Indien de desbetreffende spreker hieraan geen gevolg geeft, kan de voorzitter hem het woord ontzeggen.

Artikel 22 Primus bij hoofdelijke stemmingVoor de aanvang van een hoofdelijke stemming wordt door het lot beslist bij welk nummer van de presentielijst de hoofdelijke stemming begint. Artikel 23 Besluitenlijst

De griffier draagt zorg voor het bijhouden van een besluitenlijst van de vergadering.

De conceptbesluitenlijst van de voorgaande vergadering wordt zo snel mogelijk, en in elk geval 7 dagen voor de volgende raadsvergadering aan de leden van de raad toegezonden.

Tijdens de vergadering wordt, zoveel mogelijk, de besluitenlijst van de vorige vergadering vastgesteld.

De leden van de raad, de voorzitter, de wethouders en de griffier hebben het recht, een voorstel tot verandering aan de raad te doen, indien de besluitenlijst onjuistheden bevat of niet duidelijk weergeeft hetgeen gezegd of besloten is.

De besluitenlijst moet inhouden:

de namen van de voorzitter, de griffier, de wethouders en de secretaris, voor zover aanwezig en de ter vergadering aanwezige leden, alsmede van de leden die afwezig waren en overige personen die het woord gevoerd hebben;

een vermelding van de zaken die aan de orde zijn geweest;

de uitkomst van de beraadslagingen;

een overzicht van het verloop van elke stemming, met daarbij vermeld de eventuele stemverklaringen en bij hoofdelijke stemming de vermelding van de namen van de leden die voor of tegen stemden, onder aantekening van de namen van de leden die zich overeenkomstig de wet van stemming hebben onthouden;

bij het desbetreffende agendapunt de naam en de hoedanigheid van die personen aan wie het niet is toegestaan deel te nemen aan de beraadslagingen (ogv artikel 28 Gemeentewet);

een beknopte weergave van de gedane toezeggingen.

de standpunten van het college ten aanzien van de ingediende moties en amendementen.

De besluitenlijst wordt opgesteld onder de zorg van de griffier en op aanvraag toegezonden aan overige personen die het woord hebben gevoerd in de raad.

De vastgestelde besluitenlijst wordt door de voorzitter en de griffier ondertekend.

Artikel 24 Ingekomen stukken

Bij de raad ingekomen stukken, waarbij het in principe gaat om brieven van personen en organisaties van buiten de gemeentelijke organisatie, komen op de digitale Lijst Ingekomen Stukken (LIS) van de raad. Interne stukken (van het college) komen in de informatiecarrousel aan de orde, of worden gepubliceerd in de digitale leesmap.

Individuele raadsleden kunnen de griffie verzoeken een ingekomen stuk te agenderen voor de informatiecarrousel.

Artikel 25 Spreekregels

De leden van de raad spreken in principe in eerste termijn vanaf het spreekgestoelte en in tweede termijn vanaf hun zitplaats. Zij richten zich tot de voorzitter. De wethouders spreken wanneer zij hiertoe verzocht worden en richten zich eveneens tot de voorzitter.

Bij bijzondere gelegenheden kan de voorzitter bepalen dat de leden van de raad en de overige aanwezigen vanaf een andere plaats spreken.

Artikel 26 Volgorde sprekers

Een lid van de raad voert het woord na het aan de voorzitter gevraagd en van hem verkregen te hebben.

De voorzitter verleent het woord in de volgorde waarin het is gevraagd.

Van de in het tweede lid bedoelde volgorde kan worden afgeweken:

voor het geven van een beknopte mondelinge toelichting op een voorstel door de voorsteller(s);

voor een persoonlijk feit;

voor het indienen van een voorstel van orde.

Artikel 27 Aantal spreektermijnen

De beraadslaging over een onderwerp of voorstel geschiedt in ten hoogste twee termijnen, tenzij de raad anders beslist.

Elke spreektermijn wordt door de voorzitter afgesloten.

Artikel 28 SpreektijdEen lid van de raad kan een voorstel doen over de spreektijd van de leden en de overige aanwezigen.Artikel 29 Handhaving orde; schorsing

Een spreker mag in zijn betoog niet worden gestoord, tenzij

de voorzitter het nodig oordeelt hem aan het opvolgen van dit reglement te herinneren;

een lid van de raad hem interrumpeert. De voorzitter kan bepalen dat de spreker zonder verdere interrupties zijn betoog zal afronden.

Indien een spreker zich beledigende of onbetamelijke uitdrukkingen veroorlooft, afwijkt van het in behandeling zijnde onderwerp, een andere spreker herhaaldelijk interrumpeert, dan wel anderszins de orde verstoort, wordt hij door de voorzitter tot de orde geroepen. Indien de desbetreffende spreker hieraan geen gevolg geeft, kan de voorzitter hem gedurende de vergadering, waarin dit plaats heeft, over het aanhangige onderwerp het woord ontzeggen.

De voorzitter kan ter handhaving van de orde de vergadering voor een door hem te bepalen tijd schorsen en - indien na de heropening de orde opnieuw wordt verstoord - de vergadering sluiten.

Artikel 30 Beraadslaging; schorsing

De raad kan op voorstel van de voorzitter of een lid van de raad besluiten over één of meer onderdelen van een onderwerp of voorstel afzonderlijk te beraadslagen.

Op verzoek van een lid van de raad of op voorstel van de voorzitter kan de raad besluiten de beraadslaging voor een door hem te bepalen tijd te schorsen teneinde het college of de leden van de raad de gelegenheid te geven tot onderling nader beraad. De beraadslagingen worden hervat nadat de schorsingsperiode verstreken is.

Artikel 31 Deelname aan de beraadslaging door anderen

De raad kan bepalen dat anderen dan de in de vergadering aanwezige leden van de raad, de wethouder, de secretaris, de griffier en de voorzitter deelnemen aan de beraadslaging.

Een beslissing daartoe wordt op voorstel van de voorzitter of één der leden van de raad genomen alvorens met de beraadslaging ten aanzien van het aan de orde zijnde agendapunt een aanvang wordt genomen.

Op degene die op grond van dit artikel is toegelaten deel te nemen aan de beraadslaging zijn de bepalingen van dit reglement van toepassing.

Artikel 32 StemverklaringNa het sluiten van de beraadslaging en voordat de raad tot stemming overgaat, heeft ieder lid van de raad het recht zijn uit te brengen stem kort te motiveren.Paragraaf 3 Procedures bij stemmingenArtikel 33 Algemene bepalingen over stemming

De voorzitter vraagt of stemming wordt verlangd. Indien geen stemming wordt gevraagd en ook de voorzitter dit niet verlangt, stelt de voorzitter vast dat het voorstel zonder hoofdelijke stemming is aangenomen.

In de vergadering aanwezige leden kunnen een aantekening in de besluitenlijst vragen, dat zij geacht willen worden te hebben tegengestemd of zich van stemming te hebben onthouden.

Indien door één of meer leden stemming wordt gevraagd, vindt de stemming door middel van handopsteking plaats.

Indien gewenst, kan ook hoofdelijke stemming plaatsvinden. De voorzitter roept de leden bij naam op hun stem uit te brengen. De stemming begint bij het lid van de raad dat daarvoor overeenkomstig artikel 22 is aangewezen. Vervolgens geschiedt de oproeping naar de volgorde van de presentielijst.

Bij hoofdelijke stemming is ieder ter vergadering aanwezig lid van de raad, dat zich niet van deelneming aan de stemming moet onthouden op basis van artikel 28 van de Gemeentewet, verplicht zijn stem uit te brengen.

De leden brengen hun stem uit door het woord ‘voor’ ('foar') of ‘tegen’ ('tsjin') uit te spreken, zonder enige toevoeging.

Heeft een lid zich bij het uitbrengen van zijn stem vergist, dan kan hij deze vergissing nog herstellen voordat het volgende lid gestemd heeft. Bemerkt het lid zijn vergissing pas later, dan kan hij nadat de voorzitter de uitslag van de stemming bekend heeft gemaakt wel aantekening vragen dat hij zich heeft vergist; in de uitslag van de stemming brengt dit echter geen verandering.

De voorzitter deelt de uitslag na afloop van de stemming mede, met vermelding van het aantal voor en tegen uitgebrachte stemmen. Hij doet daarbij tevens mededeling van het genomen besluit.

Artikel 34 Stemming over amendementen en moties

Indien een amendement op een aanhangig voorstel is ingediend, wordt eerst over dat amendement gestemd.

Indien op een amendement een subamendement is ingediend, wordt eerst over het subamendement gestemd en vervolgens over het amendement.

Indien twee of meer amendementen of subamendementen op een aanhangig voorstel zijn ingediend, bepaalt de voorzitter de volgorde waarin hierover zal worden gestemd. Daarbij geldt de regel, dat het meest verstrekkende amendement of subamendement het eerst in stemming wordt gebracht.

Indien aangaande een aanhangig voorstel een motie is ingediend, vindt stemming over deze motie plaats bij de behandeling van het voorstel en wordt eerst over het voorstel gestemd en vervolgens over de motie.

Bij moties van verstrekkende aard kan de raad van het hiervoor bepaalde afwijken.

Artikel 35 Stemming over personen

Wanneer een stemming over personen voor het doen van een voordracht of het opstellen van een voordracht of aanbeveling moet plaatshebben, benoemt de voorzitter door middel van loting drie leden tot stembureau.

Ieder ter vergadering aanwezig lid dat zich niet op grond van de wet van stemming moet onthouden is verplicht een stembriefje in te leveren. De stembriefjes dienen identiek te zijn.

Er hebben zoveel stemmingen plaats als er personen zijn te benoemen, voor te dragen of aan te bevelen. De stemmingen worden zo mogelijk samengevat op één briefje.

Het stembureau onderzoekt of het aantal ingeleverde stembriefjes gelijk is aan het aantal leden dat ingevolge het tweede lid verplicht is een stembriefje in te leveren. Wanneer de aantallen niet gelijk zijn worden de stembriefjes vernietigd zonder deze te openen en wordt een nieuwe stemming gehouden.

Voor het bepalen van de volstrekte meerderheid als bedoeld in artikel 30 van de wet worden geacht geen stem te hebben uitgebracht die leden die geen behoorlijk stembriefje hebben ingeleverd. Onder een niet behoorlijk ingevuld stembriefje wordt verstaan:

een blanco stembriefje;

een ondertekend stembriefje;

een stembriefje waarop meer dan één naam is vermeld, tenzij de stemming verschillende vacatures betreft;

een stembriefje waarbij, indien het een benoeming op voordracht betreft, op een persoon wordt gestemd die niet is voorgedragen;

een stembriefje waarbij op een andere persoon wordt gestemd dan die waartoe de stemming is beperkt.

Onder de zorg van de griffier worden de stembriefjes onmiddellijk na vaststelling van de uitslag vernietigd.

Artikel 36 Herstemming over personen

Wanneer bij de eerste stemming niemand de volstrekte meerderheid heeft verkregen, wordt tot een tweede stemming overgegaan.

Wanneer ook bij deze tweede stemming door niemand de volstrekte meerderheid is verkregen, heeft een derde stemming plaats tussen twee personen, die bij de tweede stemming de meeste stemmen op zich hebben verenigd. Zijn bij de tweede stemming de meeste stemmen over meer dan twee personen verdeeld, dan wordt bij een tussenstemming uitgemaakt tussen welke twee personen de derde stemming zal plaatshebben.

Indien bij tussenstemming of bij de derde stemming de stemmen staken, beslist terstond het lot.

Artikel 37 Beslissing door het lot

Wanneer het lot moet beslissen, worden de namen van hen tussen wie de beslissing moet plaatshebben, door de voorzitter op afzonderlijke, geheel gelijke, briefjes geschreven.

Deze briefjes worden, nadat zij door het stembureau zijn gecontroleerd, op gelijke wijze gevouwen, in een stemvaas gedeponeerd en omgeschud.

Vervolgens neemt de voorzitter een van de briefjes uit de stembus. Degene wiens naam op dit briefje voorkomt, is gekozen.

Hoofdstuk4:Rechten van ledenArtikel 38 Amendementen

Ieder lid van de raad kan tot het sluiten van de beraadslagingen amendementen indienen. Een amendement kan het voorstel inhouden om een geagendeerd voorstel in één of meer onderdelen te splitsen, waarover afzonderlijke besluitvorming zal plaatsvinden. Er kan alleen beraadslaagd worden over amendementen die ingediend zijn door leden die de presentielijst getekend hebben en in de vergadering aanwezig zijn.

Ieder lid van de raad dat in de vergadering aanwezig is, is bevoegd op het ingediende amendement een wijziging voor te stellen (subamendement).

Elk (sub)amendement moetom in behandeling genomen te kunnen worden schriftelijk bij de voorzitter worden ingediend, tenzij de voorzitter - met het oog op het eenvoudige karakter van het voorgestelde - oordeelt, dat met een mondelinge indiening kan worden volstaan.

Intrekking, door de indiener(s), van het (sub)amendement is mogelijk, totdat de besluitvorming door de raad heeft plaatsgevonden.

Artikel 39 Moties

Ieder lid van de raad kan ter vergadering een motie indienen.

Een motie moet om in behandeling genomen te kunnen worden schriftelijk bij de voorzitter worden ingediend.

De behandeling van een motie over een aanhangig onderwerp of voorstel vindt tegelijk met de beraadslaging over dat onderwerp of voorstel plaats.

De behandeling van een motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp (motie vreemd aan de orde van de dag) vindt plaats nadat alle op de agenda voorkomende onderwerpen zijn behandeld.

Intrekking, door de indiener(s), van de motie is mogelijk totdat de besluitvorming door de raad heeft plaatsgevonden.

Artikel 40 Voorstellen van orde

De voorzitter en ieder lid van de raad kunnen tijdens de vergadering mondeling een voorstel van orde doen, dat kort kan worden toegelicht.

Een voorstel van orde kan uitsluitend de orde van de vergadering betreffen.

Over een voorstel van orde beslist de raad terstond.

Artikel 41 Initiatiefvoorstel

Ieder lid van de raad kan een initiatiefvoorstel indienen. Een initiatiefvoorstel wordt alleen in behandeling genomen, indien het schriftelijk bij de voorzitter is ingediend.

Behandeling van het initiatiefvoorstel vindt plaats conform het bepaalde in de artikelen 12 en 13, met dien verstande dat de indiener van het initiatiefvoorstel voor de toepassing van genoemde artikelen in de plaats treedt van het college c.q. de portefeuillehouder.

Op een spoedeisend initiatiefvoorstel, inhoudende het ontslag van een wethouder, zijn de bepalingen in dit artikel niet van toepassing. Een dergelijk voorstel kan na instemming van de raad terstond aan de agenda worden toegevoegd.

Artikel 42 Collegevoorstel

Een voorstel van het college aan de raad, dat vermeld staat op de agenda van de raadsvergadering, kan niet worden ingetrokken zonder toestemming van de raad.

Indien de raad van oordeel is dat een voorstel als bedoeld in het eerste lid voor advies terug aan het college moet worden gezonden, bepaalt de raad in welke vergadering het voorstel opnieuw geagendeerd wordt.

Artikel 43 Interpellatie

Ieder lid van de raad kan een verzoek indienen tot het houden van een interpellatie. Het verzoek tot het houden van een interpellatie wordt, behoudens in naar het oordeel van de voorzitter spoedeisende gevallen, ten minste 48 uur voor de aanvang van de vergadering schriftelijk ter attentie van de voorzitter ingediend bij de griffier. Het verzoek bevat een duidelijke omschrijving van het onderwerp waarover inlichtingen worden verlangd alsmede de te stellen vragen.

De griffier brengt de inhoud van het verzoek zo spoedig mogelijk ter goedkeuring naar het presidium en ter kennisname naar de voorzitter en de wethouders. Indien het presidium akkoord gaat met het verzoek tot het houden van een interpellatie, gaat er een positief advies richting alle raadsleden om de interpellatie toe te staan in de eerstvolgende raadsvergadering. Bij de vaststelling van de agenda van de eerstvolgende vergadering na indiening van het verzoek wordt het verzoek in stemming gebracht. De raad bepaalt op welk tijdstip tijdens de vergadering de interpellatie zal worden gehouden.

De interpellant voert niet meer dan tweemaal het woord, de overige leden, de burgemeester en de wethouders niet meer dan eenmaal, tenzij de raad hen hiertoe verlof geeft.

Artikel 44 Schriftelijke vragen

Schriftelijke vragen worden kort en duidelijk geformuleerd. De vragen kunnen van een toelichting worden voorzien.

De vragen worden bij de griffier van de raad ingediend. Deze draagt er zorg voor dat de vragen zo spoedig mogelijk ter kennis van de voorzitter, de leden van de raad, het college en de pers worden gebracht.

Schriftelijke beantwoording vindt zo spoedig mogelijk plaats, in ieder geval binnen dertig dagen nadat de vragen zijn binnengekomen. Indien beantwoording niet binnen deze termijn kan plaatsvinden, stelt het college de vragensteller hiervan gemotiveerd in kennis en geeft de termijn aan waarbinnen beantwoording zal plaatsvinden.

De antwoorden worden toegezonden aan de indiener van de vragen en worden geplaatst op de digitale Lijst Ingekomen Stukken van de raadswebsite.

Op verzoek van een raadslid kan de schriftelijke vraag geagendeerd worden voor een informatiecarrousel, alwaar nadere inlichtingen gevraagd kunnen worden omtrent het door het college gegeven antwoord.

Artikel 45 Vragenhalfuur

Voorafgaand aan de raadsvergadering is er een vragenhalfuur, tenzij er bij de voorzitter geen vragen zijn ingediend. In bijzondere gevallen kan het presidium bepalen dat het vragenhalfuur niet of op een ander tijdstip wordt gehouden.

De vragen dienen betrekking te hebben op belangrijke en actuele onderwerpen en ook voor publiek en pers van belang te zijn.

Het raadslid dat tijdens het vragenhalfuur vragen wil stellen, meldt dit onder aanduiding van het onderwerp zo mogelijk voor 12.00 uur van de dag voorafgaand aan de dag van de raadsvergadering ter attentie van de voorzitter bij de griffier.

Indien een vraag is ingediend voor 12.00 uur van dag voorafgaand aan de dag van de raadsvergadering, zal direct na het stellen van de vraag mondeling antwoord worden gegeven.

Indien een vraag later dan in het in lid 3 gestelde tijdstip dan wel tijdens het vragenhalfuur zonder voorafgaande schriftelijke indiening wordt gesteld, zal zo mogelijk direct antwoord gegeven worden. Indien directe beantwoording niet mogelijk is, zal in ieder geval binnen twee werkdagen schriftelijk antwoord gegeven worden aan de vragensteller.

De voorzitter kan weigeren een onderwerp tijdens het vragenuur aan de orde te stellen indien hij het onderwerp niet voldoende nauwkeurig acht aangegeven, het onderwerp niet voldoet aan de uitgangspunten genoemd in lid 2, of indien het onderwerp in de raadsvergadering van die dag aan de orde komt.

De voorzitter bepaalt de volgorde, waarin aangemelde onderwerpen tijdens het vragenhalfuur aan de orde worden gesteld.

De voorzitter bepaalt per onderwerp de spreektijd voor de vragensteller(s), voor de collegeleden en voor de overige leden.

Per onderwerp wordt aan de vragensteller het woord verleend om één of meer vragen aan het college te stellen en een toelichting daarop te geven.

Na de beantwoording door het college krijgt de vragensteller desgewenst het woord om aanvullende vragen te stellen.

Vervolgens kan de voorzitter aan andere leden het woord verlenen om hetzij aan de vragensteller, hetzij aan het college vragen te stellen over hetzelfde onderwerp.

Tijdens het vragenhalfuur kunnen geen moties worden ingediend en worden geen interrupties toegelaten.

Artikel 46 Spoeddebat

Een spoeddebat wordt gehouden als een verzoek daartoe door ten minste vijf leden wordt ondersteund.

Een verzoek tot het houden van een spoeddebat wordt schriftelijk of per e-mail ingediend bij de voorzitter met opgave van het onderwerp van het debat.

De voorzitter bepaalt de dag waarop het spoeddebat wordt gehouden.

Hoofdstuk5:Begroting en jaarrekeningHoofdstuk6:Lidmaatschap van andere organisatiesArtikel 49 Verslag en verantwoording

Een lid van de raad, een wethouder, de burgemeester of de secretaris, die door de gemeenteraad is aangewezen tot lid van het algemeen bestuur van een openbaar lichaam of van een gemeenschappelijk orgaan, ingesteld op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen, heeft het recht om tijdens de informatiecarrousel verslag te doen over zaken die in het algemeen bestuur of het gemeenschappelijk orgaan als bedoeld aan de orde zijn.

Ieder lid van de raad kan aan een persoon als bedoeld in het eerste lid, schriftelijke vragen stellen. De regels voor het stellen van schriftelijke vragen, vastgesteld in artikel 44, zijn van overeenkomstige toepassing.

Wanneer een lid van de raad een persoon als bedoeld in het eerste lid ter verantwoording wenst te roepen over zijn wijze van functioneren als zodanig, besluit de raad over het toestaan daarvan.

Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op andere organisaties of instituties, waarin de raad één van zijn leden, een wethouder, de burgemeester of de secretaris heeft benoemd.

Hoofdstuk7:Besloten vergaderingArtikel 50 AlgemeenOp een besloten vergadering zijn de bepalingen van dit reglement van overeenkomstige toepassing voorzover deze bepalingen niet strijdig zijn met het besloten karakter van de vergadering.Artikel 51 Besluitenlijst

De besluitenlijst van een besloten vergadering wordt vertrouwelijk ter beschikking gesteld aan de leden van de raad.

Deze besluitenlijst wordt zo spoedig mogelijk in een besloten vergadering ter vaststelling aangeboden. Tijdens deze vergadering neemt de raad een besluit over het al dan niet openbaar maken van deze besluitenlijst. De vastgestelde besluitenlijst wordt door de voorzitter en de griffier ondertekend.

Artikel 52 GeheimhoudingVoor de afloop van de besloten vergadering beslist de raad overeenkomstig artikel 25, eerste lid, van de wet of omtrent de inhoud van de stukken en het verhandelde geheimhouding zal gelden. De raad kan besluiten de geheimhouding op te heffen.Artikel 53 Opheffing geheimhoudingIndien de raad op grond van het gestelde in artikel 25, derde en vierde lid, of artikel 55, tweede en derde lid, of artikel 86, tweede en derde lid, van de wet voornemens is geheimhouding op te heffen, wordt, indien daarom wordt verzocht door het orgaan dat geheimhouding heeft opgelegd, in een besloten vergadering met het desbetreffende orgaan overleg gevoerd.Hoofdstuk8:Toehoorders en persArtikel 54 Toehoorders en pers

De toehoorders en de vertegenwoordigers van de pers kunnen uitsluitend op de voor hen bestemde plaatsen openbare vergaderingen bijwonen.

Het geven van tekenen van goed- of afkeuring of het op andere wijze verstoren van de orde is verboden.

Artikel 55 Geluid- en beeldregistratiesDegenen die in de vergaderzaal tijdens de raadsvergadering geluid- danwel beeldregistraties willen maken doen hiervan mededeling aan de voorzitter en gedragen zich naar zijn aanwijzingen.Hoofdstuk9:SlotbepalingenArtikel 56 Uitleg reglementIn de gevallen waarin dit reglement niet voorziet of bij twijfel omtrent de toepassing van het reglement, beslist de raad op voorstel van de voorzitter.Artikel 57 In werking treden

Dit reglement treedt in werking op 13 februari 2014.

Op dat tijdstip vervalt het reglement van orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Achtkarspelen vastgesteld bij raadsbesluit van 28 oktober 2010.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente van Achtkarspelen van 13 februari 2014De griffier, De voorzitter,mr. R. van der Heide G. GerbrandyBijlage I Toelichting Reglement van Orde voor de vergadering en andere werkzaamheden van de gemeenteraadHoofdstuk 1 Algemene bepalingenArtikel 1 BegripsomschrijvingenOnder ‘aanhangig’ wordt verstaan aan de orde/in behandeling zijnde.Artikel 2 De voorzitterDe burgemeester is voorzitter van de raad. Artikel 125, derde lid, van de Grondwet en artikel 9 van de Gemeentewet schrijven dit dwingend voor. Op grond van artikel 77, eerste lid van de wet, is bepaald dat het langstzittende raadslid het raadsvoorzitterschap waarneemt bij verhindering of ontstentenis van de burgemeester. Als twee raadsleden even lang zitting hebben, is de oudste in jaren degene die het raadsvoorzitterschap waarneemt. Daarnaast heeft de raad de mogelijkheid zelf te kiezen voor een andere waarnemer. De burgemeester heeft op grond van artikel 21 van de Gemeentewet het recht in de vergadering aan de beraadslaging deel te nemen. Als voorzitter zorgt hij onder andere voor de handhaving van de orde in de vergadering.Artikel 3 De griffier De raad is verplicht een griffier te benoemen (artikel 100 Gemeentewet). De griffier is in eerste instantie verantwoordelijk voor de bijstand aan de raad. Hij is in principe in elke vergadering van de raad aanwezig. De wet eist dat de raad de vervanging van de griffier regelt (artikel 107d, eerste lid). In het tweede lid is daarover een bepaling opgenomen. In verband met artikel 22 Gemeentewet (verschoningsrecht) is in het derde lid een bepaling opgenomen met betrekking tot het deelnemen van de griffier aan de beraadslaging. Artikel 4 De secretarisDe secretaris houdt zich voornamelijk bezig met de ondersteuning van het college en de leiding van de ambtelijke organisatie. In het kader van die twee taken kan het tevens wenselijk zijn dat de secretaris deelneemt aan de beraadslagingen van de raad. De secretaris wordt echter benoemd en ontslagen door het college. Dit houdt in dat de raad de secretaris niet kan dwingen om in de raad aanwezig te zijn. De raad zal het college moeten verzoeken of het college de secretaris opdraagt in de vergadering aanwezig te zijn om aan de beraadslagingen deel te nemen. Op deze wijze kan de raad onder meer een beroep doen op kennis en informatie die de secretaris bezit en kan de secretaris bijvoorbeeld deelnemen aan een discussie over de werking van de gemeentelijke organisatie.Artikel 5 Het presidiumHet presidium is door middel van een afzonderlijke verordening ingesteld en de taken, bevoegdheden en werkwijze worden daarin omschreven.Artikel 6 Nestor van de raadDit artikel behoeft geen verdere toelichting.Hoofdstuk 2 Toelating van nieuwe leden; fractiesArtikel 7 Onderzoek geloofsbrieven; beëdigingMet de geloofsbrief geeft de voorzitter van het centraal stembureau aan de benoemde kennis van zijn benoeming (artikel V1 Kieswet). Voor dit benoemingsbesluit is bij ministeriële regeling een model vastgesteld. De benoemde geeft schriftelijk aan of hij de benoeming aanneemt (artikel V2 Kieswet). Tegelijk met de mededeling dat hij zijn benoeming aanneemt worden aan de raad stukken overlegd waaruit blijkt dat de benoemde voldoet aan de eisen om als lid van de raad toegelaten te worden. Dit omvat de volgende stukken: een ondertekende verklaring met de openbare betrekkingen die hij bekleedt, een uittrekstel uit de GBA met zijn woonplaats, geboorteplaats en –datum, en (indien niet-Nederlander) stukken waaruit blijkt dat hij voldoet aan de vereisten van artikel 10, lid 2 Gemeentewet (artikel V3 Kieswet). Het onderzoek van de geloofsbrieven moet in een openbare vergadering gebeuren. Bij het onderzoek zal ook de gedragscode (artikel 15, derde lid Gemeentewet) betrokken worden. In deze code zijn onder meer bepalingen opgenomen over al dan niet toegestane nevenfuncties. De commissie die de geloofsbrieven onderzoekt brengt verslag uit. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk. De formulering van het eerste lid benadrukt dat de raad en niet de voorzitter een commissie instelt, die het zogenaamde geloofsbrievenonderzoek verricht nadat de voorzitter van het centraal stembureau nieuwe leden heeft benoemd. Het onderzoek van het proces verbaal (onderzoek naar het verloop van de verkiezing of de vaststelling van de uitslag) gebeurt alleen in de eerste samenkomst van de nieuwe raad na verkiezingen. Het onderzoek van de geloofsbrief strekt zich niet uit tot de geldigheid van de kandidatenlijsten en van de lijstverbindingen.Ingevolge artikel V4 van de Kieswet beslist de raad over de toelating van zijn leden. Daarbij is er een verschil in de procedure bij de samenstelling van een nieuwe raad of bij de vervulling van een tussentijdse vacature. Na een raadsverkiezing kunnen de raadsleden op de eerste vergadering van de raad in nieuwe samenstelling de eed of verklaring en belofte afleggen. De voorzitter zal hen hiervoor oproepen. Bij tussentijdse vacaturevervulling kan de eed of verklaring en belofte aansluitend aan de beslissing van de raad over de toelating van het betrokken raadslid plaatsvinden. De tekst van de eed of verklaring en belofte die een raadslid bij het aanvaarden van het raadslidmaatschap moet afleggen, is in artikel 14 van de Gemeentewet vastgelegd.De mogelijkheid van beroep bij de Raad van State tegen de beslissing tot toelating als lid van de raad is vervallen door inwerkingtreding van de Wet dualisering gemeentebestuur in 2002.Het vijfde lid geeft invulling aan een leemte in de Gemeentewet. Uit de Kieswet vloeit het geloofsbrieven onderzoek van raadsleden voort. Aangezien de wethouder geen gekozen volksvertegenwoordiger is, is hierover niets in de Kieswet geregeld. De Gemeentewet geeft wel aan welke formele eisen gesteld worden aan een wethouder maar niet op welk moment deze getoetst worden. De formele eisen voor het wethouderschap zijn grotendeels vergelijkbaar met de vereisten voor het raadlidmaatschap (Gemeentewet artikel 36a, 36b, 41b en 41c). Het ligt voor de hand om voor het benoemen van wethouders ook een commissie voor het onderzoek naar de geloofsbrieven in te stellen. Dit komt tot uiting in het vijfde lid. Dit artikel is ook van toepassing als er geen wethouder van buiten maar uit de raad wordt benoemd, de incomptabiliteiten en nevenfuncties dienen immers opnieuw beoordeeld te worden.Een raadslid dat benoemd wordt tot wethouder mag raadslid blijven totdat de geloofsbrieven van zijn opvolger zijn goedgekeurd (artikel 36b, lid 2 Gemeentewet). In het geval de coalitie in de raad een meerderheid heeft van één stem kan het verstandig zijn eerst als raadslid ontslag te nemen en een nieuw raadslid te benoemen. De beoogde wethouder mag immers niet meestemmen over zijn eigen benoeming. Het vooraf ontslag nemen als raadslid is wel een risico. Het kan immers gebeuren dat deze persoon of niet tot wethouder wordt benoemd of dat de geloofsbrieven niet worden goedgekeurd.Artikel 8 FractieIn een aantal gevallen blijkt behoefte te bestaan aan een regeling van wat onder een fractie moet worden verstaan. De Gemeentewet kent een dergelijk begrip niet, maar gaat onder andere in artikel 33, tweede lid, wel uit van het bestaan van in de raad vertegenwoordigde groeperingen (recht op fractieondersteuning). Er kunnen regelingen ten aanzien van vergoedingen aan fracties, faciliteiten voor fracties, fractieassistentie, etc. worden opgesteld. In deze nadere regelingen kan nu worden aangesloten bij het in het RvO opgenomen fractiebegrip.Na het vaststellen van de uitslag van de verkiezingen vindt de eerste zitting van de raad plaats. Bij de aanvang van deze zitting worden de leden die op de dezelfde lijst hebben gestaan, als één fractie beschouwd. De fractie gebruikt in de vergadering van de raad de aanduiding die zij boven de kandidatenlijst had staan. Op deze wijze is de relatie tussen de fractie in de raad en de fractie op de kandidatenlijst voor de burger duidelijk. Het kan echter voorkomen dat een fractie geen aanduiding boven de kandidatenlijst heeft staan. In een dergelijk geval deelt de fractie in de eerste vergadering de aanduiding mee. In de loop van zittingsperiode kan het voorkomen dat leden de raad verlaten. Het beëindigen van de zitting in de raad kan verschillende oorzaken hebben. In een dergelijk geval vindt er een verandering in de samenstelling van de fractie plaats. Als dit het geval is, deelt de fractie dit aan de voorzitter en de griffier mede.Het is ook mogelijk dat een raadslid zijn lidmaatschap niet opzegt maar uit een fractie stapt. Hij kan als zelfstandige fractie verdergaan of zich aansluiten bij een bestaande fractie. Uitgangspunt van ons kiesstelsel is dat volksvertegenwoordigers op persoonlijke titel worden verkozen (een kandidaat wordt door de voorzitter van het stembureau benoemd). De Kieswet gaat niet uit van politieke partijen, een zetel ‘hoort’ dan ook niet bij een partij maar is verbonden aan de volksvertegenwoordiger die daardoor ook de mogelijkheid heeft om tussentijds van fractie te veranderen of zelfstandig verder te gaan. Ook kan een fractie besluiten om haar naam te veranderen. Dit staat de fractie vrij om te doen. Op grond van deze bepalingen heeft de raad geen zeggenschap over wijzigingen in de samenstelling, fusies en splitsingen van fracties en de naamvoering. De raad kan hier dus geen besluit over nemen. Een mededeling aan de voorzitter van de raad is voldoende. De raad is gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering nadat hiervan mededeling is gedaan rekening te houden met de nieuwe situatie. Gevolg van fractieafsplitsing en het ontstaan nieuwe een fractie is ook dat de nieuwe fractie leden dient voor te dragen voor commissies, lid wordt, als fractievoorzitter, van het presidium, fractieondersteuning etc.Artikel 8a Vervangingsregeling fractiesOver deelname door niet-raadsleden aan vergaderingen van commissies, werkgroepen en bijeenkomsten is dit specifieke artikel opgenomen, om ervoor te zorgen dat er duidelijke afspraken gemaakt zijn over wanneer een niet-raadslid daadwerkelijk mag deelnemen. Voor kleine(re) fracties zal dit, gelet op de belasting, wat verlichting brengen, of in elk geval de mogelijkheid hiertoe creëren. Bovendien schept het de mogelijkheid om een deskundig persoon af te vaardigen, die niet in de raad zit. Hoofdstuk 3 VergaderingenParagraaf 1 Tijd van vergaderen; voorbereidingen, indelingArtikel 9 VergaderstructuurIngevolge artikel 17 van de Gemeentewet vergadert de raad zo vaak hij daartoe heeft besloten en voorts indien de burgemeester het nodig oordeelt of indien ten minste een vijfde van het aantal leden van de raad schriftelijk met opgave van redenen daarom vraagt. Het aanvangstijdstip van de informatiecarrousels en raadsvergaderingen is in principe 19.30 uur, maar op donderdagen vanaf 16.00 uur kunnen vergaderingen en bijeenkomsten ingepland worden. De kadernota-vergadering en de begrotingsvergadering beginnen om 14.00 uur.De informatiebijeenkomsten bedoeld in het derde lid moeten beperkt worden tot onderwerpen die daartoe door het presidium zijn aangewezen (al dan niet op voorstel van de griffier, die dit voorstel doet na overleg met de burgemeester en zo nodig ook met andere collegeleden).Het vijfde lid brengt tot uitdrukking dat de voorzitter in het bepalen van een andere dag en ander aanvangsuur zoveel mogelijk overleg pleegt in het presidium. Op deze wijze houdt het presidium ook bij vergaderingen, die niet op het gebruikelijke tijdstip plaatsvinden, invloed op de datum, het tijdstip en de plaats van de vergadering. Het wijzigen van het aanvangsuur is van gemeenschappelijk belang, omdat het merendeel van de raadsleden het raadslidmaatschap combineert met andere (on)betaalde functies.Artikel 10 OproepRaadsleden horen op tijd op de hoogte te worden gebracht van de dag, tijdstip en plaats van de vergadering. De agenda en stukken worden twee weken voor de raadsvergadering gepubliceerd en voor een informatiecarrousel gebeurt dat 1 week van tevoren. De raad werkt papierloos, wat betekent dat de stukken te raadplegen zijn via de 'Gemeenteoplossingen vergaderapp' op de iPad of Android-tablet.Artikel 11 De agenda

Het presidium bepaalt wat de te behandelen agendapunten voor de komende maanden zullen zijn. Dit is echter een voorlopige vaststelling van de agenda.

In de dagelijkse praktijk van de gemeente zal het niet altijd mogelijk zijn om twee weken voor de vergadering een agenda op te stellen, die ook zicht heeft op de ‘waan’ van de dag. In een dergelijke situatie kan de voorzitter in overleg met het presidium na het verzenden van de oproeping zo nodig een aanvullende agenda opstellen. Dit kan echter niet tot op het laatste moment, maar tot uiterlijk twee dagen voor de aanvang van de vergadering.

Naast initiatiefvoorstellen kunnen individuele raadsleden via het presidium onderwerpen voor de agenda voordragen. Zij kunnen echter ook bij aanvang van de raadsvergadering een voorstel doen om onderwerpen aan de agenda toe te voegen of van de agenda af te voeren. Daarmee kan het individuele raadslid in ieder geval op drie momenten invloed uitoefenen op de vaststelling van de agenda.

Het laatste lid regelt dat op verzoek van een lid van de raad of op voorstel van de voorzitter de raad de volgorde van behandeling van de agendapunten kan wijzigen. Dit zal met name het geval zijn indien zich voor bepaalde onderwerpen insprekers hebben gemeld.Artikel 12 De informatiecarrouselIn januari 2013 is het informerende deel van de raadsvergadering ondergebracht in de informatiecarrousel met als doelstelling dat de raadsvergaderingen minder een vraag- en antwoordspel zijn tussen raad en college. Bovendien is op deze manier geprobeerd om de duur van de raadsvergaderingen in te korten. In het najaar van 2013 is de nieuwe vergaderstructuur geëvalueerd en is geconstateerd dat de nieuwe structuur voldoet aan de doelstellingen en dat deze gehandhaafd wordt. In het najaar van 2014 is in het presidium enkele malen uitvoerig gesproken over een aanpassing van de vergaderstructuur van de raad en in het bijzonder die van de informatiecarrousel. Het overleg in het presidium heeft geleid tot de volgende wijzigingen:

De huidige vergaderstructuur handhaven, waarbij de volgorde van de vergaderingen wordt gewijzigd in: fractievergaderingen – informatiecarrousel - raadsvergadering.

De behandeling van de onderwerpen in de informatiecarrousel wordt beperkt tot die onderwerpen waarover in de fracties vragen zijn gerezen en/of waarvan de fracties vinden dat er nadere informatie moet komen. De fracties geven dit na de fractievergaderingen zo spoedig mogelijk door aan de griffie ter voorbereiding van de carrousel. Presentaties kunnen dan achterwege blijven, tenzij er uitdrukkelijk om wordt gevraagd.

Burgers en andere belanghebbenden worden in de gelegenheid gesteld om een onderwerp op de agenda van de informatiecarrousel te plaatsen. Zij kunnen dit doen door dit aan te melden bij de griffie, waarbij wordt aangegeven wat het onderwerp is, het doel van de bespreking en de woordvoerder(s). Vervolgens wordt het verzoek voorgelegd aan het presidium, dat bepaalt of en zo ja, wanneer het onderwerp wordt geagendeerd. In het kader van de beoordeling van het verzoek kan ook het college om advies worden gevraagd.

Burgers en andere belanghebbenden actief uit te nodigen om in de informatiecarrousel mee te praten over onderwerpen die zijn geagendeerd voor de informatiecarrousel.

Schaduwfractieleden (maximaal twee per fractie) mogen deelnemen aan de informatiecarrousel. Deze schaduwfractieleden moeten als zodanig zijn geregistreerd bij de griffie.

Artikel 12a Het forumIn plaats van af te wachten of burgers en andere belanghebbenden bij een onderwerp zich aanmelden voor inspraak, worden deze door de griffie actief benaderd met de vraag of zij in de informatiecarrousel met de raadsleden willen praten om hun standpunt kenbaar te maken dan wel aanvullende informatie te geven.Hiervoor wordt op de agenda van de informatiecarrousel een apart onderdeel toegevoegd: het forum.Dit forum wordt aan het begin van de agenda geplaatst.De betrokken burgers/belanghebbenden nemen tijdens dit onderdeel plaats achter een tafel voorin de raadzaal (waar anders de voorzitter en de griffier zitten), zodat er een gesprek met de aanwezige raadsleden kan ontstaan. Als zij iets willen presenteren, kan dat ook via het projectiescherm. Het forum wordt geleid door de voorzitter die ook de informatiecarrousel leidt. Hij zit echter niet op zijn gebruikelijke plaats, maar loopt rond met een loopmicrofoon.Collegeleden en ambtenaren kunnen ook aan het forum deelnemen.De rol van de voorzitter bestaat uit het uitnodigen van de deelnemers aan het forum om vragen te stellen en informatie te geven. Daarnaast bevordert hij de levendigheid van de vergadering door langdurige verhandelingen te onderbreken en te vragen tot een punt te komen.De voorzitter zorgt er voor dat de deelnemers (met name de gasten) zich veilig voelen om aan het gesprek met de raadsleden deel te nemen.Hij bewaakt de beschikbare tijd en na afloop van een onderwerp trekt hij duidelijke conclusies en geeft hij aan wat het vervolg zal zijn.Het forum duurt maximaal drie kwartier, afhankelijk van het aantal onderwerpen.Na afloop van het forum vindt de gewone informatiecarrousel plaats.Artikel 13 De raadsvergaderingDit artikel behoeft geen verdere toelichting.Artikel 14 Publicatie van stukkenDit artikel behoeft geen verdere toelichting.Artikel 15 Openbare kennisgevingMet dit artikel wordt invulling gegeven aan het voorschrift van artikel 19, tweede lid, van de Gemeentewet.Voor wat betreft de wijze van publicatie is aangesloten bij artikel 3:12 van de Algemene wet bestuursrecht. Paragraaf 2 Orde der vergaderingArtikel 16 PresentielijstDe verplichting tot het hebben van een presentielijst vloeit voort uit artikel 20 Gemeentewet. In dit artikel wordt de procedure vastgelegd. De handtekeningen op de presentielijst zijn bedoeld om formeel vast te stellen, dat het vergaderquorum aanwezig is. De lijst kan niet dienen om het stemquorum vast te stellen; daarvoor geldt artikel 29 van de Gemeentewet.De griffier geeft de ambtelijke ondersteuning die de raad nodig heeft. Daarom stelt hij samen met de voorzitter de presentielijst vast en ondertekent deze. Deze ondertekening dient te waarborgen dat de lijst volledig is en het quorum aanwezig was.Artikel 17 Kennisgeving van verhindering Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 18 ZitplaatsenDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 19 Opening vergadering; quorumDe vergadering kan beginnen, indien meer dan de helft van het aantal zitting hebbende raadsleden aanwezig is en de presentielijst heeft getekend.Artikel 20 van de Gemeentewet voorziet in een procedure voor een tweede vergadering indien het vereiste aantal leden niet op komt dagen.Artikel 20 Ambtsgebed Artikel 21 Spreekrecht burgersInspraak bij de raadsvergaderingen wordt alleen nog toegestaan bij onderwerpen die niet in het forum aan de orde zijn geweest, omdat de burgers via het forum optimaal in de gelegenheid worden gesteld om met de raad en het college in gesprek te komen. Artikel 22Primus bij hoofdelijke stemmingDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 23 BesluitenlijstHet maken van een verslag is niet verplicht. In de Gemeentewet wordt alleen gesproken over de verplichting om een besluitenlijst openbaar te maken (artikel 23 lid 5). Gelet op het feit dat de woordelijke teksten digitaal beschikbaar zijn, wordt gekozen voor een beknopte besluitenlijst. Het is aan de raad om te beslissen of een voorgestelde wijziging of aanvulling geaccepteerd wordt. Een afwijzing van een dergelijk voorstel is niet vatbaar voor beroep (aldus de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State).Artikel 24 Ingekomen stukkenIngekomen stukken worden niet geagendeerd voor de raadsvergadering, maar worden op de digitale Lijst Ingekomen Stukken geplaatst met drie mogelijke adviezen:

voor kennisgeving aannemen: het ingekomen stuk wordt door de raad voor kennisgeving aangenomen;

om advies in handen stellen van het college: het advies van het college wordt t.z.t. ook geplaatst op de Lijst Ingekomen Stukken;

ter afdoening in handen stellen van het college: het college zorgt voor afdoening van de brief.

De digitale Lijst Ingekomen Stukken is te raadplegen via de website en via de vergaderapp. Indien gewenst, kan een raadslid (via de griffie) verzoeken om een brief te agenderen voor een informatiecarrousel. Er kunnen dan vragen aan het college gesteld worden en ook kan er inspraak plaatsvinden door de briefschrijver. Als hier behoefte aan is, kan een ingekomen stuk na behandeling in de informatiecarrousel opiniërend geagendeerd worden voor een raadsvergadering. Er kan dan een politieke discussie plaatsvinden over het onderwerp.Artikel 25 SpreekregelsDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 26 Volgorde sprekersHet gaat hierbij niet om interrupties (zie artikel 29).Artikel 27 Aantal spreektermijnenDe opbouw van de beraadslaging is als volgt:

eerste termijn: standpunten fracties/leden

tweede termijn: reacties op elkaar

conclusies, stemverklaringen, besluitvorming.

Een verzoek van een raadslid na afloop van de tweede termijn om nog een korte reactie te geven, dient de voorzitter niet te honoreren.Indien de raad van mening is, dat na de tweede termijn verdere beraadslaging nodig is, kan hij daartoe uitdrukkelijk besluiten.De beraadslaging over een motie vindt niet plaats in afzonderlijke termijnen, maar gelijktijdig met de beraadslaging over het betreffende, aan de orde zijnde onderwerp. Artikel 28 SpreektijdDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 29 Handhaving orde; schorsingDe bevoegdheid die in het tweede lid aan de voorzitter wordt gegeven om een spreker over een aanhangig onderwerp het woord te ontzeggen, gaat minder ver dan de mogelijkheid die artikel 26, derde lid, van de Gemeentewet biedt om aan dat lid van de raad, dat door zijn gedragingen de geregelde gang van zaken belemmert, de toegang tot de vergadering te ontzeggen. De laatstgenoemde bevoegdheid van de voorzitter blijft echter onverlet. Artikel 29 is slechts een aanvulling op de Gemeentewet.Onder interruptie is overigens niet te verstaan het geven van tekenen van goed- of afkeuring; deze uitingen worden beschouwd als verstoringen van de orde. Artikel 30 Beraadslaging; schorsingTeneinde de vergaderduur niet te zeer te verlengen wordt over een voorstel dat in onderdelen of artikelen is verdeeld, in principe in zijn geheel beraadslaagd. In het eerste lid is een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen.Indien de schorsing als bedoeld in het tweede lid aan het einde van de tweede termijn plaatsvindt, zijn er vervolgens twee mogelijkheden: er wordt direct tot stemming overgegaan of aan de beraadslagingen wordt een derde termijn toegevoegd (zie artikel 27).Artikel 31 Deelname aan de beraadslaging door anderen Deze bepaling is noodzakelijk in verband met het in artikel 22 Gemeentewet geregelde verschoningsrecht.Het is uiteraard ook mogelijk dat de raad bepaalt dat een bepaalde functionaris in bepaalde gevallen altijd aan de beraadslaging mag deelnemen.Artikel 32 StemverklaringStemverklaringen zullen kort moeten zijn en mogen niet het karakter krijgen van een derde termijn, als laatste reactie op de vorige spreker. De stemverklaringen worden alle gegeven vóór de hoofdelijke oproep van de leden tot de stemming begint.Paragraaf 3 Procedures bij stemmingenArtikel 33 Algemene bepalingen over stemmingEr zijn drie manieren van stemmen.

Hoofdelijke stemming

Stemming op een andere door de raad te bepalen wijze

Geheime stemming

Als er geen stemming wordt gevraagd, is een voorstel aangenomen (art, 32, lid 3 Gemeentewet). Dat geldt voor alle voorstellen, dus ook over de benoeming, voordracht of aanbeveling van personen.1.Hoofdelijke stemmingHoofdelijke stemming vindt alleen plaats als de voorzitter of een van de raadsleden dat wil. (art. 32 Gemeentewet). Een hoofdelijke stemming gebeurt mondeling.Hoofdelijke stemming is verder verplicht bij toepassing van art. 209 Gemeentewet. Dat artikel betreft het nemen van een besluit over het aangaan van een verplichting terwijl de desbetreffende begroting(swijziging) nog niet is goedgekeurd. Bij hoofdelijke stemming is ieder ter vergadering aanwezig lid verplicht voor of tegen te stemmen, tenzij het lid zich van deelname aan de stemming moet onthouden op grond van art. 28 Gemeentewet. Ter vergadering aanwezig betekent dat het lid lijfelijk in de vergadering aanwezig is. In de praktijk kan een lid zich dus aan de stemming onttrekken door de raadzaal tijdelijk te verlaten.2.Stemming op een andere door de raad te bepalen wijzeBehalve het hoofdelijk stemmen en geheime stemming heeft de wetgever het regelen van de stemming zoveel mogelijk aan de gemeenteraad overgelaten (Memorie van Antwoord, Kamerstukken II 19403, nr. 10, p. 149)Niet-hoofdelijke stemmingen kunnen dus bijvoorbeeld plaatsvinden door handopsteken of door zitten en opstaan. Ook schriftelijk (niet geheim) stemmen is mogelijk.De verplichting tot stemmen geldt alleen bij hoofdelijke stemming (art. 32, lid 2 Gemeentewet.3.Geheime stemmingEr wordt geheim gestemd als het gaat over de benoeming, voordracht of aanbeveling van personen (art. 31, lid 1)De wijze waarop deze stemming plaatsvindt is niet voorgeschreven, maar wordt aan de gemeenteraad overgelaten. Het kan door middel van gesloten en ongetekende stembriefjes, maar ook elektronisch stemmen behoort tot de mogelijkheden (Memorie van Toelichting, Kamerstukken II 29310, nr. 3 p. 2).Ook bij de benoeming, voordracht of aanbeveling van personen hoeft niet te worden gestemd als de raad er niet om vraagt.Artikel 34 Stemming over amendementen en motiesVoor meer informatie over een amendement of een motie (betekenis, indiening e.d.) wordt verwezen naar de artikelen 1, 38 en 39 van dit reglement. Voor alle duidelijkheid wordt hier een verschil in procedure aangegeven tussen een motie en een amendement. Een amendement komt in stemming voorafgaande aan de stemming over het voorstel van het college van burgemeester en wethouders. Een motie strekt niet tot wijziging van een voorgesteld besluit; over een motie wordt een apart besluit genomen, nadat de besluitvorming over het aanhangige voorstel is afgerond. Bij moties van verstrekkende aard kan de raad van het hiervoor bepaalde afwijken.Artikel 35 Stemming over personenEind 2005 is de Gemeentewet gewijzigd wat betreft het stemmen over personen. Voorheen was in artikel 31, eerste lid bepaald dat, indien er wordt gestemd over de benoeming, voordracht of aanbeveling van personen, dit schriftelijk dient te geschieden door middel van gesloten en ongetekende stembriefjes. Op deze wijze zou de geheimhouding zijn gewaarborgd. De verplichting om dit bij stembriefjes te doen is nu vervallen. Gemeenten kunnen dus ook middels een elektronisch stemsysteem stemmen over personen, mits de geheimhouding gewaarborgd is. Het reglement van orde gaat vooralsnog uit van een stemming door middel van een behoorlijk ingevuld stembriefje. In geval van een schriftelijke stemming wordt dan ook geen rekening gehouden met blanco stembriefjes. Een blanco of verkeerd ingevuld stembriefje telt wel mee bij de bepaling van het quorum. De raad oordeelt of een stembriefje behoorlijk is ingevuld. Artikel 36 Herstemming over personenDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 37 Beslissing door lotDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Hoofdstuk 4 Rechten van ledenArtikel 38 AmendementenHet recht van amendement is neergelegd in artikel 147b van de Gemeentewet. Dit artikel verplicht de raad nadere regels te stellen. Op basis van dit artikel is de raad verplicht een amendement te behandelen. Dualisering veronderstelt versterking van de vertegenwoordigende en controlerende functie van de raadsleden. Hiervoor dienen ook individuele raadsleden en kleine fracties te beschikken over adequate instrumenten. Voor een effectief gebruik van deze instrumenten is het wenselijk dat ook het individuele raadslid zonder belemmeringen toegang tot het gebruik daarvan heeft (geen drempelsteun). Door het recht van amendement kan de regelgevende taak van de raad reëel inhoud krijgen en mede ten dienste staan van de inkadering en de controle door de raad. Ook kleine fracties en individuele raadsleden worden zo in staat gesteld actief deel te nemen aan de effectuering van de controlerende, vertegenwoordigende en budgettaire functie van de raad. Leden van de raad kunnen aan de raad wijzigingen op het voorstel van het college of het initiatiefvoorstel voorstellen, de zogenaamde amendementen. Wanneer een amendement is ingediend, kan dit voor een ander raadslid aanleiding zijn, op dit amendement nog weer een wijziging voor te stellen, het subamendement.Een (sub)amendement kan ingediend worden op een voorgesteld besluit, dat aanhangig is. De beraadslaging over het (sub)amendement vindt plaats in ten hoogste twee termijnen. Indien (in uitzonderlijke situaties) een ingediend amendement verdere beraadslaging noodzakelijk maakt, kan de raad besluiten tot een derde termijn (artikel 27).Voor wat betreft de stemming over amendementen wordt verwezen naar artikel 34.Voorstel tot splitsing van een voorgestelde beslissing kan, indien aangenomen, meebrengen, dat één onderdeel van een besluit wel en een ander niet wordt aanvaard.Artikel 39 MotiesEen motie is een voorstel tot het doen van een uitspraak. Het kan gaan om het uitspreken van een wens (van inhoudelijke, politieke, procedurele aard) of het uitspreken van instemming dan wel afkeuring over bepaalde ontwikkelingen. Een motie betreft dus niet een concreet besluit dat op rechtsgevolgen is gericht; een motie heeft geen juridische, maar een politieke betekenis. Daarom zijn burgemeester en wethouders formeel niet aan een motie gebonden of tot uitvoering ervan verplicht. Wel kan het naast zich neerleggen van een motie door het college leiden tot een vertrouwensbreuk tussen raad en college en hieruit kan het college dan zijn consequentie trekken.Voor wat betreft de besluitvormingsprocedure omtrent een motie wordt opgemerkt, dat over een motie een apart besluit wordt genomen.Voor de beraadslaging over een motie over een aanhangig onderwerp geldt, dat deze niet plaatsvindt in afzonderlijke termijnen, maar gelijktijdig met de beraadslaging over het onderwerp, waarop de motie betrekking heeft.Een besluit over een motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp vindt aan het einde van de vergadering plaats. Dergelijke moties benaderen de in artikel 41 geregelde initiatiefvoorstellen.Artikel 40 Voorstellen van ordeDe voorzitter legt aan de raad ter beslissing voor of er inderdaad sprake is van een voorstel van orde. Over een voorstel van orde wordt direct, zonder beraadslaging, besloten door de raad. Bij staken van stemmen is het voorstel niet aangenomen (artikel 32, lid 4 Gemeentewet is hierop niet van toepassing). Indien het gaat om een niet geagendeerd voorstel, dient de procedure van een initiatiefvoorstel gevolgd te worden (artikel 41).Artikel 41 InitiatiefvoorstelHet is de taak van burgemeester en wethouders aan de raad de nodige voorstellen te doen, maar raadsleden kunnen ook zelf een voorstel voor een ontwerpverordening of ontwerpbeslissing doen. Hiervoor is het recht van initiatief toegekend (artikel 147a van de Gemeentewet).Het derde lid is toegevoegd omdat de gedualiseerde Gemeentewet de mogelijkheid geeft een wethouder na een motie van wantrouwen te ontslaan (artikel 49 Gemeentewet). In de oude Gemeentewet was een afkoelingstermijn van 30 dagen opgenomen. Zonder de bepaling in het vijfde lid is deze ontslagmogelijkheid niet mogelijk door de procedureregels van het reglement van orde. Artikel 42 Collegevoorstel Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 43 InterpellatieDit artikel stelt nadere regels aan artikel 155 lid 2 van de Gemeentewet. Het interpellatierecht ligt in het verlengde van het mondelinge vragenrecht. Het gaat om een recht van een volksvertegenwoordiger om tijdens een vergadering over een niet-geagendeerd onderwerp inlichtingen aan het college of de burgemeester te vragen. Daarvoor is verlof van de raad nodig.Artikel 44 Schriftelijke vragenHet vragenrecht geeft aan de leden van de raad het recht informatie te vragen over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester behoren. Het karakter van deze vragen is primair van informatieve strekking.In de hier aangegeven procedure wordt de vragensteller in de gelegenheid gesteld nadere inlichtingen over het antwoord te vragen aan degene die het antwoord heeft gegeven. Indien de vragensteller van mening is, dat de beantwoording van de vragen tot een besluit van de raad moet leiden, kan hij het recht van initiatief of het interpellatierecht benutten om het onderwerp of het voorstel op de agenda van de raad te krijgen.Artikel 45 VragenhalfuurDeze bepaling vormt een aanvulling op artikel 155, eerste lid, van de Gemeentewet met betrekking tot het vragenrecht. De bepaling is dan ook niet verplicht. Wel is bewust gekozen voor een algemene regeling van het vragenhalfuur. In een dualistisch stelsel is het niet meer vanzelfsprekend dat een ter zake kundig wethouder aanwezig is. Om die reden en omdat het de herkenbaarheid van de controlerende taak van de raad ten goede komt, kan hiervoor een aparte gelegenheid gecreëerd worden. De drempel om vragen te stellen wordt verlaagd en de media-aandacht voor de lokale politiek kan worden vergroot. In het vragenhalfuur krijgt de raad de mogelijkheid over vooraf ingebrachte onderwerpen (leden van) het college te bevragen.Artikel 46 SpoeddebatVanuit de raad is de behoefte aangegeven de mogelijkheid te creëren voor een spoeddebat. De bepalingen over een spoeddebat in de Tweede Kamer zijn als uitgangspunt genomen. In de Tweede Kamer moet een verzoek tot een spoeddebat worden ondersteund door 30 kamerleden. Het verzoek wordt gedaan bij de ‘regeling van werkzaamheden’, dat lijkt op wat bij ons heet ‘punt van orde’. Dit heeft te maken met het feit dat de Tweede Kamer veel vaker vergadert dan de gemeenteraad. De gemeenteraad zal in veel gevallen niet in de raadsvergadering (eens per drie weken) tot een spoeddebat kunnen besluiten, omdat een spoeddebat op ieder moment nodig kan zijn volgens een fractie. In de Tweede Kamer geschiedt de behandeling van een verzoek tot een spoeddebat aan het begin van een vergadering. Bij het verzoek moet het onderwerp aangeduid worden. De voorzitter bepaalt vervolgens het moment waarop het spoeddebat wordt gehouden. Artikel 48 Procedure jaarrekeningHoofdstuk 6: Lidmaatschap van andere organisatiesArtikel 49 Verslag en verantwoordingLeden van de raad (of in voorkomende gevallen de burgemeester, een wethouder of de gemeentesecretaris), die lid zijn van een algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling, verrichten aldaar hun taak zowel als leden van dat bestuur en als vertegenwoordiger van en in naam van de gemeente. Voor de wijze waarop zij in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling functioneren, zijn zij verantwoording verschuldigd aan de raad, die hen heeft aangewezen. Ook de gemeenschappelijke regeling dient over deze verantwoordingsplicht en over de informatieverstrekking aan de raad bepalingen te bevatten.In het eerste lid van dit artikel is een regeling getroffen voor mondelinge verslaglegging (uiteraard kan ook een ander moment worden gekozen). In het tweede lid wordt de mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke vragen aangegeven, overeenkomstig de regels, daarvoor gesteld in artikel 44.Het derde lid bevat de procedure voor de ter verantwoording roeping, die aansluit bij de regels voor inlichtingen. Het is zinvol de bepalingen van dit artikel ook van toepassing te verklaren op andere organisaties, waarin de raad een of meer van zijn leden heeft benoemd. Hierbij valt te denken aan privaatrechtelijke rechtspersonen en vennootschappen, zoals een (raad van commissarissen van een) NV. Hierin voorziet het vierde lid.Hoofdstuk 7 Besloten vergaderingArtikel 50 AlgemeenEen besloten vergadering van de raad is een officiële vergadering, waarbij de vergaderregels van het reglement van orde in acht genomen dienen te worden, voorzover de bepalingen niet strijdig zijn met het besloten karakter van de vergadering.In artikel 23 van de Gemeentewet zijn procedurevoorschriften opgenomen voor ‘het sluiten van de deuren’, de wijze waarop een vergadering een besloten vergadering wordt.Artikel 51 BesluitenlijstIn dit artikel wordt uitwerking gegeven aan artikel 23, vierde lid, Gemeentewet.Artikel 52 GeheimhoudingHetgeen besproken wordt in een besloten vergadering, valt niet van rechtswege onder de geheimhoudingsplicht. Daarvoor is toepassing van de procedure volgens artikel 25 jo artikel 55 van de Gemeentewet nodig.Artikel 53 Opheffing geheimhoudingOp grond van artikel 25, derde en vierde lid, kan geheimhouding worden opgelegd door het college, de burgemeester en een commissie, ieder ten aanzien van stukken die zij aan de raad of aan leden van de raad overleggen. De opgelegde geheimhouding met betrekking tot aan de raad overgelegde stukken vervalt, indien de raad de oplegging niet in zijn eerstvolgende vergadering die volgens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht, wordt bekrachtigd. Als de raad niet van plan is de opgelegde geheimhouding te bekrachtigen, kan het orgaan dat geheimhouding heeft opgelegd, in een besloten vergadering met de raad overleg voeren. Deze besloten vergadering kan dan gaan om de vraag waarom de raad de geheimhouding wil opheffen. Hoofdstuk 8 Toehoorders en persArtikel 54 Toehoorders en persIn artikel 26 lid 1 Gemeentewet is geregeld dat de voorzitter zorgt voor de handhaving van de orde in de vergadering. Wanneer de orde op enigerlei wijze door toehoorders wordt verstoord is de voorzitter bevoegd deze en zonodig andere toehoorders te doen vertrekken. Toehoorders die bij herhaling de orde in de vergadering verstoren kan voor ten hoogste drie maanden de toegang tot de vergaderingen ontzegd worden.Artikel 55 Geluid- en beeldregistraties Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Hoofdstuk 9 SlotbepalingenArtikel 56 Uitleg reglementDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 57 In werking tredenHet (gewijzigde) reglement van orde treedt in werking op 1 januari 2015, dit ingevolge artikel 142 van de Gemeentewet dat het mogelijk maakt om in het besluit een tijdstip aan te wijzen.Bijlage IIVan toepassing zijnde artikelen uit de Gemeentewet op het Reglement van Orde Artikel 7 De gemeenteraadDe raad vertegenwoordigt de gehele bevolking van de gemeente.Artikel 8 Aantal raadsleden

De raad bestaat uit: 9 leden in een gemeente beneden de 3 001 inwoners; 11 leden in een gemeente van 3 001- 6 000 inwoners; 13 leden in een gemeente van 6 001- 10 000 inwoners; 15 leden in een gemeente van 10 001- 15 000 inwoners; 17 leden in een gemeente van 15 001- 20 000 inwoners; 19 leden in een gemeente van 20 001- 25 000 inwoners; 21 leden in een gemeente van 25 001- 30 000 inwoners; 23 leden in een gemeente van 30 001- 35 000 inwoners; 25 leden in een gemeente van 35 001- 40 000 inwoners; 27 leden in een gemeente van 40 001- 45 000 inwoners; 29 leden in een gemeente van 45 001- 50 000 inwoners; 31 leden in een gemeente van 50 001- 60 000 inwoners; 33 leden in een gemeente van 60 001- 70 000 inwoners; 35 leden in een gemeente van 70 001- 80 000 inwoners; 37 leden in een gemeente van 80 001- 100 000 inwoners; 39 leden in een gemeente van 100 001- 200 000 inwoners; 45 leden in een gemeente boven de 200 000 inwoners.

Vermeerdering of vermindering van het aantal leden van de raad, voortvloeiende uit wijziging van het aantal inwoners van de gemeente, treedt eerst in bij de eerstvolgende periodieke verkiezing van de raad.

Artikel 9 Voorzitter raad De burgemeester is voorzitter van de raad.Artikel 10 Vereisten raadslidmaatschap

Voor het lidmaatschap van de raad is vereist dat men ingezetene van de gemeente is, de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en niet is uitgesloten van het kiesrecht.

Zij die geen onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie zijn, dienen tevens te voldoen aan de vereisten dat:

zij rechtmatig in Nederland verblijven op grond van artikel 8, onder a, b, d, e of l, van de Vreemdelingenwet 2000 of op grond van een overeenkomst tussen een internationale organisatie en de Staat der Nederlanden inzake de zetel van deze organisatie in Nederland, en

zij onmiddellijk voorafgaand aan de dag waarop de gemeenteraad beslist over de toelating als lid tot de gemeenteraad gedurende een onafgebroken periode van ten minste vijf jaren ingezetene van Nederland waren en beschikten over een verblijfsrecht als bedoeld onder a, dan wel rechtmatig in Nederland verbleven op grond van artikel 8, onder c, van de Vreemdelingenwet 2000.

Geen lid van de raad kunnen zijn zij die geen Nederlander zijn, en als door andere staten uitgezonden leden van diplomatieke of consulaire vertegenwoordigingen, in Nederland werkzaam zijn, alsmede hun niet-Nederlandse echtgenoten, geregistreerde partners of levensgezellen en kinderen, voor zover dezen met hen een gemeenschappelijke huishouding voeren.

Artikel 11 Verbod vervullen opengevallen plaatsTer vervulling van een tussentijds opengevallen plaats is niet benoembaar tot lid van de raad hij die na de laatstgehouden periodieke verkiezing van de leden van de raad wegens handelen in strijd met artikel 15 van het lidmaatschap van de raad is vervallen verklaard.Artikel 12 Openbaar maken nevenfuncties

De leden van de raad maken openbaar welke andere functies dan het lidmaatschap van de raad zij vervullen.

Openbaarmaking geschiedt door ter inzage legging van een opgave van de in het eerste lid bedoelde functies op het gemeentehuis.

Artikel 13 Incomptabiliteiten/onverenigbaarheden

Een lid van de raad is niet tevens:

minister;

staatssecretaris;

lid van de Raad van State;

lid van de Algemene Rekenkamer;

Nationale ombudsman;

substituut-ombudsman als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman;

commissaris van de Koning;

lid van gedeputeerde staten;

secretaris van de provincie;

griffier van de provincie;

burgemeester;

wethouder;

lid van de rekenkamer;

ombudsman of lid van de ombudscommissie als bedoeld in artikel 81p, eerste lid;

lid van een deelraad;

lid van het dagelijks bestuur van een deelgemeente;

ambtenaar, door of vanwege het gemeentebestuur aangesteld of daaraan ondergeschikt.

In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder l, kan een lid van de raad tevens wethouder zijn van de gemeente waar hij lid van de raad is gedurende het tijdvak dat:

aanvangt op de dag van de stemming voor de verkiezing van de leden van de raad en eindigt op het tijdstip waarop de wethouders ingevolge artikel 42, eerste lid, aftreden, of

aanvangt op de dag van zijn benoeming tot wethouder en eindigt op de dag waarop de goedkeuring van de geloofsbrief van zijn opvolger als lid van de raad onherroepelijk is geworden of waarop het centraal stembureau heeft beslist dat geen opvolger kan worden benoemd.

In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder q, kan een lid van de raad tevens zijn:

ambtenaar van de burgerlijke stand;

vrijwilliger of ander persoon die uit hoofde van een wettelijke verplichting niet bij wijze van beroep hulpdiensten verricht;

ambtenaar werkzaam voor een school voor openbaar onderwijs.

Artikel 14 Eed voor ambtsaanvaarding raadslidmaatschap

Alvorens hun functie te kunnen uitoefenen, leggen de leden van de raad in de vergadering, in handen van de voorzitter, de volgende eed (verklaring en belofte) af: "Ik zweer (verklaar) dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer (verklaar en beloof) dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer (beloof) dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!" (Dat verklaar en beloof ik!")

Wanneer de eed (verklaring en belofte), bedoeld in het eerste lid, in de Friese taal wordt afgelegd, luidt de tekst van de eed (verklaring en belofte) als volgt: ‘Ik swar (ferklearje) dat ik, om ta lid fan ‘e rie beneamd te wurden, streekrjocht noch midlik, ûnder wat namme of wat ferlechje ek, hokker jefte of geunst dan ek jûn of ûnthjitten haw. Ik swar (ferklearje en ûnthjit) dat ik, om eat yn dit amt te dwaan of te litten, streekrjocht noch midlik hokker geskink of hokker ûnthjit dan ek oannommen haw of oannimme sil. Ik swar (ûnthjit) dat ik trou wêze sil oan ‘e Grûnwet, dat ik de wetten neikomme sil en dat ik myn plichten as lid fan ‘e rie yn alle oprjochtens ferfolje sil. Sa wier helpe my God Almachtich!’ (‘Dat ferklearje en ûnthjit ik!’).

Artikel 15 Verboden handelingen en gedragscode voor raadsleden

Een lid van de raad mag niet:

als advocaat, procureur of adviseur in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de gemeente of het gemeentebestuur dan wel ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur;

als gemachtigde in geschillen werkzaam zijn ten behoeve van de wederpartij van de gemeente of het gemeentebestuur;

als vertegenwoordiger of adviseur werkzaam zijn ten behoeve van derden tot het met de gemeente aangaan van: 1e overeenkomsten als bedoeld in onderdeel d;

overeenkomsten tot het leveren van onroerende zaken aan de gemeente;

rechtstreeks of middellijk een overeenkomst aangaan betreffende:

het aannemen van werk ten behoeve van de gemeente;

het buiten dienstbetrekking tegen beloning verrichten van werkzaamheden ten behoeve van de gemeente;

het leveren van roerende zaken anders dan om niet aan de gemeente;

het verhuren van roerende zaken aan de gemeente;

het verwerven van betwiste vorderingen ten laste van de gemeente;

het van de gemeente onderhands verwerven van onroerende zaken of beperkte rechten waaraan deze zijn onderworpen;

het onderhands huren of pachten van de gemeente.

Van het eerste lid, aanhef en onder d, kunnen gedeputeerde staten ontheffing verlenen.

De raad stelt voor zijn leden een gedragscode vast.

Artikel 16 Reglement van Orde De raad stelt een reglement van orde voor zijn vergaderingen en andere werkzaamheden vast.Artikel 17 Vergadering raad

De raad vergadert zo vaak als hij daartoe heeft besloten.

Voorts vergadert de raad indien de burgemeester het nodig oordeelt of indien ten minste een vijfde van het aantal leden waaruit de raad bestaat schriftelijk, met opgave van redenen, daarom verzoekt.

Artikel 18 Eerste bijeenkomst nieuw verkozen raadDe raad vergadert na de periodieke verkiezing van zijn leden voor de eerste maal in nieuwe samenstelling op de dag met ingang waarvan de leden van de raad in oude samenstelling aftreden. Artikel 19 Oproeping raadsleden voor en openbare kennisgeving van vergadering

De burgemeester roept de leden schriftelijk tot de vergadering op.

Tegelijkertijd met de oproeping brengt de burgemeester dag, tijdstip en plaats van de

vergadering ter openbare kennis. De agenda en de daarbij behorende voorstellen met uitzondering van de in artikel 25, tweede lid, bedoelde stukken worden tegelijkertijd met de oproeping en op een bij de openbare kennisgeving aan te geven wijze ter inzage gelegd.Artikel 20 Quorum voor opening vergadering

De vergadering van de raad wordt niet geopend voordat blijkens de presentielijst meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden tegenwoordig is.

Indien ingevolge het eerste lid de vergadering niet kan worden geopend, belegt de burgemeester, onder verwijzing naar dit artikel, opnieuw een vergadering tegen een tijdstip dat ten minste vierentwintig uur na het bezorgen van de oproeping is gelegen.

Op de vergadering, bedoeld in het tweede lid, is het eerste lid niet van toepassing. De raad kan echter over andere aangelegenheden dan die waarvoor de ingevolge het eerste lid niet geopende vergadering was belegd alleen beraadslagen of besluiten, indien blijkens de presentielijst meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden tegenwoordig is.

Artikel 21 Deelname aan de beraadslaging

De burgemeester heeft het recht in de vergadering aan de beraadslaging deel te nemen.

Een wethouder kan al dan niet op zijn verzoek door de raad worden uitgenodigd om in de vergadering aanwezig te zijn en aan de beraadslaging deel te nemen.

Artikel 22 Onschendbaarheid, verschoningsrechtDe leden van het gemeentebestuur en andere personen die deelnemen aan de beraadslaging kunnen niet in rechte worden vervolgd of aangesproken voor dan wel worden verplicht getuigenis af te leggen als bedoeld in artikel 165, eerste lid, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering over hetgeen zij in de vergadering van de raad hebben gezegd of aan de raad schriftelijk hebben overgelegd.Artikel 23 Openbaarheid vergadering

De vergadering van de raad wordt in het openbaar gehouden.

De deuren worden gesloten, wanneer ten minste een vijfde van het aantal leden dat de presentielijst heeft getekend daarom verzoekt of de voorzitter het nodig oordeelt.

De raad beslist vervolgens of met gesloten deuren zal worden vergaderd.

Van een vergadering met gesloten deuren wordt een afzonderlijk verslag opgemaakt, dat niet openbaar wordt gemaakt tenzij de raad anders beslist.

5 De raad maakt de besluitenlijsten van zijn vergaderingen op de in de gemeente gebruikelijke wijze openbaar. De raad laat de openbaarmaking achterwege voor zover het aangelegenheden betreft ten aanzien waarvan op grond van artikel 25 geheimhouding is opgelegd of ten aanzien waarvan openbaarmaking in strijd met het openbaar belang.Artikel 24 Verbod te vergaderen met gesloten deurenIn een besloten vergadering kan niet worden beraadslaagd of besloten over:

de toelating van nieuw benoemde leden;

de vaststelling en wijziging van de begroting en de vaststelling van de jaarrekening;

de invoering, wijziging en afschaffing van gemeentelijke belastingen, en

de benoeming en het ontslag van wethouders.

Artikel 25 Opleggen geheimhoudingsplicht

De raad kan op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur (Stb. 1991, 703), omtrent het in een besloten vergadering behandelde en omtrent de inhoud van de stukken die aan de raad worden overgelegd, geheimhouding opleggen. Geheimhouding omtrent het in een besloten vergadering behandelde wordt tijdens die vergadering opgelegd. De geheimhouding wordt door hen die bij de behandeling aanwezig waren en allen die van het behandelde of de stukken kennis dragen, in acht genomen totdat de raad haar opheft.

Op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur, kan de geheimhouding eveneens worden opgelegd door het college, de burgemeester en een commissie, ieder ten aanzien van stukken die zij aan de raad overleggen. Daarvan wordt op de stukken melding gemaakt.

De krachtens het tweede lid opgelegde verplichting tot geheimhouding met betrekking tot aan de raad overgelegde stukken vervalt, indien de oplegging niet door de raad in zijn eerstvolgende vergadering die blijkens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht, wordt bekrachtigd.

De krachtens het tweede lid opgelegde verplichting tot geheimhouding met betrekking tot aan leden van de raad overgelegde stukken wordt in acht genomen totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd, dan wel, indien het stuk waaromtrent geheimhouding is opgelegd aan de raad is voorgelegd, totdat de raad haar opheft. De raad kan deze beslissing alleen nemen in een vergadering die blijkens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht.

Artikel 26 Handhaving orde vergadering

De voorzitter zorgt voor de handhaving van de orde in de vergadering en is bevoegd, wanneer die orde op enigerlei wijze door toehoorders wordt verstoord, deze en zo nodig andere toehoorders te doen vertrekken.

Hij is bevoegd toehoorders die bij herhaling de orde in de vergadering verstoren voor ten hoogste drie maanden de toegang tot de vergadering te ontzeggen.

Hij kan de raad voorstellen aan een lid dat door zijn gedragingen de geregelde gang van zaken belemmert, het verdere verblijf in de vergadering te ontzeggen. Over het voorstel wordt niet beraadslaagd. Na aanneming daarvan verlaat het lid de vergadering onmiddellijk. Zo nodig doet de voorzitter hem verwijderen. Bij herhaling van zijn gedrag kan het lid bovendien voor ten hoogste drie maanden de toegang tot de vergadering worden ontzegd.

Artikel 27 Stemmen zonder lastDe leden van de raad stemmen zonder last.Artikel 28 Niet deelname aan stemming

Een lid van de raad neemt niet deel aan de stemming over:

een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken;

de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan hij rekenplichtig is of tot welk bestuur hij behoort.

Bij een schriftelijke stemming wordt onder het deelnemen aan de stemming verstaan het inleveren van een stembriefje.

Een benoeming gaat iemand persoonlijk aan, wanneer hij behoort tot de personen tot wie de keuze door een voordracht of bij een herstemming is beperkt.

Het eerste lid is niet van toepassing bij de beslissing betreffende de geloofsbrieven van de na periodieke verkiezing benoemde leden.

Artikel 29 Quorum voor geldige stemming

Een stemming is alleen geldig, indien meer dan de helft van het aantal leden dat zitting heeft en zich niet van deelneming aan de stemming moet onthouden, daaraan heeft deelgenomen.

Het eerste lid is niet van toepassing:

ingeval opnieuw wordt gestemd over een voorstel of over een benoeming, voordracht of aanbeveling van een of meer personen ten aanzien van wie in een vorige vergadering een stemming op grond van dat lid niet geldig was;

in een vergadering als bedoeld in artikel 20, tweede lid, voor zover het betreft onderwerpen die in de daaraan voorafgaande, ingevolge artikel 20, eerste lid, niet geopende vergadering aan de orde waren gesteld.

Artikel 30 Totstandkoming beslissing

Voor het tot stand komen van een besluit bij stemming wordt de volstrekte meerderheid vereist van hen die een stem hebben uitgebracht.

Bij een schriftelijke stemming wordt onder het uitbrengen van een stem verstaan het inleveren van een behoorlijk ingevuld stembriefje.

Artikel 31 Geheime stembriefjes

De stemming over personen voor het doen van benoemingen, voordrachten of aanbevelingen geschiedt bij gesloten en ongetekende stembriefjes.

Indien de stemmen staken over personen tot wie de keuze door een voordracht of bij een herstemming is beperkt, wordt in dezelfde vergadering een herstemming gehouden.

Staken bij deze stemming de stemmen opnieuw, dan beslist terstond het lot.

Artikel 32 Overige stemmingen

De overige stemmingen geschieden bij hoofdelijke oproeping, indien de voorzitter of een van de leden dat verlangt. In dat geval geschieden zij mondeling.

Bij hoofdelijke oproeping is ieder ter vergadering aanwezig lid dat zich niet van deelneming aan de stemming moet onthouden verplicht zijn stem voor of tegen uit te brengen.

Indien over een voorstel geen stemming wordt gevraagd, is het aangenomen.

Tenzij de vergadering voltallig is, wordt bij staking van stemmen het nemen van een besluit uitgesteld tot een volgende vergadering, waarin de beraadslagingen kunnen worden heropend.

Indien de stemmen staken in een voltallige vergadering of in een ingevolge het vierde lid opnieuw belegde vergadering, is het voorstel niet aangenomen.

Onder een voltallige vergadering wordt verstaan een vergadering waarin alle leden waaruit de raad bestaat, voor zover zij zich niet van deelneming aan de stemming moesten onthouden, een stem hebben uitgebracht.

Artikel 32a Ondertekening raadsstukkenDe stukken die van de raad uitgaan, worden door de burgemeester ondertekend en door de griffier medeondertekend. Bij verhindering of ontstentenis van de burgemeester worden de stukken die van de raad uitgaan ondertekend door degene die krachtens artikel 77 de burgemeester als voorzitter van de raad vervangt.Artikel 33 Ambtelijke bijstand raadsleden

De raad en elk van zijn leden hebben recht op ambtelijke bijstand.

De in de raad vertegenwoordigde groeperingen hebben recht op ondersteuning.

De raad stelt met betrekking tot de ambtelijke bijstand en de ondersteuning van de in de raad vertegenwoordigde groeperingen een verordening vast.

Artikel 36a Vereisten wethouderschap

Voor het wethouderschap gelden de vereisten voor het lidmaatschap van de raad, bedoeld in artikel 10, met dien verstande dat in artikel 10, tweede lid, onder b, voor «de dag waarop de gemeenteraad beslist over de toelating als lid tot de gemeenteraad» gelezen wordt: de dag waarop zij tot wethouder worden benoemd.

De raad kan voor de duur van een jaar ontheffing verlenen van het vereiste van ingezetenschap. De ontheffing kan in bijzondere gevallen, telkens met een periode van maximaal een jaar, worden verlengd.

Dezelfde persoon kan niet in meer dan één gemeente wethouder zijn.

Artikel 36b Incompatibiliteiten

Een wethouder is niet tevens:

minister;

staatssecretaris;

lid van de Raad van State;

lid van de Algemene Rekenkamer;

Nationale ombudsman;

substituut-ombudsman als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman;

commissaris van de Koning;

gedeputeerde;

secretaris van de provincie;

griffier van de provincie;

lid van de rekenkamer van de provincie waarin de gemeente waar hij wethouder is, is gelegen;

lid van de raad van een gemeente;

burgemeester;

lid van de rekenkamer;

ombudsman of lid van de ombudscommissie als bedoeld in artikel 81p, eerste lid;

lid van een deelraad;

lid van het dagelijks bestuur van een deelgemeente;

ambtenaar, door of vanwege het gemeentebestuur aangesteld of daaraan ondergeschikt;

ambtenaar, door of vanwege het Rijk of de provincie aangesteld, tot wiens taak behoort het verrichten van werkzaamheden in het kader van het toezicht op de gemeente;

functionaris die krachtens de wet of een algemene maatregel van bestuur het gemeentebestuur van advies dient.

In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder l, kan een wethouder tevens lid zijn van de raad van de gemeente waar hij wethouder is gedurende het tijdvak dat:

aanvangt op de dag van de stemming voor de verkiezing van de leden van de raad en eindigt op het tijdstip waarop de wethouders ingevolge artikel 42, eerste lid, aftreden, of

aanvangt op het tijdstip van zijn benoeming tot wethouder en eindigt op het tijdstip waarop de goedkeuring van de geloofsbrief van zijn opvolger als lid van de raad onherroepelijk is geworden of waarop het centraal stembureau heeft beslist dat geen opvolger kan worden benoemd. Hij wordt geacht ontslag te nemen als lid van de raad met ingang van het tijdstip waarop hij zijn benoeming tot wethouder aanvaardt. Artikel X 6 van de Kieswet is van overeenkomstige toepassing.

In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder r, kan een wethouder tevens zijn:

ambtenaar van de burgerlijke stand;

vrijwilliger of ander persoon die uit hoofde van een wettelijke verplichting niet bij wijze van beroep hulpdiensten verricht;

ambtenaar werkzaam voor een school voor openbaar onderwijs.

Artikel 41b Nevenfuncties wethouder

Een wethouder vervult geen nevenfuncties waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn wethouderschap.

Een wethouder meldt zijn voornemen tot aanvaarding van een nevenfunctie aan de raad.

Een wethouder maakt zijn nevenfuncties openbaar. Openbaarmaking geschiedt door terinzagelegging op het gemeentehuis.

Een wethouder die zijn ambt niet in deeltijd vervult, maakt tevens de inkomsten uit nevenfuncties openbaar. Openbaarmaking geschiedt door terinzagelegging op het gemeentehuis uiterlijk op 1 april na het kalenderjaar waarin de inkomsten zijn genoten.

Onder inkomsten wordt verstaan: loon in de zin van artikel 9 van de Wet op de loonbelasting 1964, verminderd met de eindheffingsbestanddelen bedoeld in artikel 31 van die wet.

Artikel 41c

Artikel 15, eerste en tweede lid, is van overeenkomstige toepassing op de wethouders.

De raad stelt voor de wethouders een gedragscode vast.

Artikel 49 Ontslag wethouderIndien een uitspraak van de raad inhoudende de opzegging van zijn vertrouwen in een wethouder er niet toe leidt dat de betrokken wethouder onmiddellijk ontslag neemt, kan de raad besluiten tot ontslag. Op het ontslagbesluit is artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht niet van toepassing.Artikel 55 Oplegging geheimhouding

Het college kan op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet Openbaarheid van bestuur, omtrent het in een besloten vergadering behandelde en omtrent de inhoud van de stukken die aan het college worden overgelegd, geheimhouding opleggen. Geheimhouding omtrent het in een besloten vergadering behandelde wordt tijdens die vergadering opgelegd. De geheimhouding wordt door hen die bij de behandeling aanwezig waren en allen die van het behandelde of de stukken kennis dragen, in acht genomen totdat het college haar opheft.

Op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet Openbaarheid van bestuur, kan de geheimhouding eveneens worden opgelegd door de burgemeester of een commissie, ten aanzien van de stukken die zij aan het college overleggen. Daarvan wordt op de stukken melding gemaakt. De geheimhouding wordt in acht genomen totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd, dan wel de raad haar opheft.

Indien het college zich ter zake van het behandelde waarvoor een verplichting tot geheimhouding geldt tot de raad heeft gericht, wordt de geheimhouding in acht genomen totdat de raad haar opheft.

Artikel 60Kennisgeving van besluiten van college aan de raad

De raad kan regelen van welke besluiten van het college aan de leden van de raad kennisgeving wordt gedaan. Daarbij kan de raad de gevallen bepalen waarin met ter inzage legging kan worden volstaan.

Het college laat de kennisgeving of ter inzage legging achterwege voor zover deze in strijd is met het openbaar belang.

Artikel 74 Opening stukken

Alle aan de raad of aan het college gerichte stukken worden door of namens de burgemeester geopend.

Van de ontvangst van aan de raad gerichte stukken die niet terstond in de vergadering van de raad aan de orde worden gesteld, doet hij in de eerstvolgende vergadering van de raad mededeling.

Artikel 81Kennisgeving burgemeesterlijke beslissingen aan de raad

De raad kan regelen van welke besluiten van de burgemeester aan de leden van de raad kennisgeving wordt gedaan. Daarbij kan de raad de gevallen bepalen waarin met ter inzage legging kan worden volstaan.

De burgemeester laat de kennisgeving of ter inzage legging achterwege voor zover deze in strijd is met het openbaar belang.

Artikel 83 Bestuurscommissies

De raad, het college of de burgemeester kan bestuurscommissies instellen die bevoegdheden uitoefenen die hun door de raad, het college, onderscheidenlijk de burgemeester zijn overgedragen. Hij regelt daarbij de taken, de bevoegdheden, de samenstelling en de werkwijze, daaronder begrepen de wijze waarop hij inzage heeft in de stukken waaromtrent door een bestuurscommissie geheimhouding is opgelegd. Deze inzage kan slechts worden geweigerd voor zover zij in strijd is met het openbaar belang.

De burgemeester en de wethouders zijn geen lid van een door de raad ingestelde bestuurscommissie. Leden van de raad zijn geen lid van een door het college of de burgemeester ingestelde bestuurscommissie.

De artikelen 139, tweede lid, 140 en 141 zijn van overeenkomstige toepassing op een besluit tot instelling van een bestuurscommissie.

De artikelen 19, tweede lid, 22 en 23, eerste tot en met vierde lid zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van de vergadering van een door de raad ingestelde bestuurscommissie, met dien verstande dat in artikel 19, tweede lid, voor 'de burgemeester' wordt gelezen: de voorzitter van een bestuurscommissie.

Voor zover zulks in verband met de aard en omvang van de overgedragen bevoegdheden nodig is, regelt het college of de burgemeester de openbaarheid van vergaderingen van een door hem ingestelde bestuurscommissie.

Artikel 86 Geheimhouding

Een commissie kan in een besloten vergadering, op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur, omtrent het in die vergadering met gesloten deuren behandelde en omtrent de inhoud van de stukken die aan de commissie worden overgelegd, geheimhouding opleggen. Geheimhouding omtrent het in een besloten vergadering behandelde wordt tijdens die vergadering opgelegd. De geheimhouding wordt door hen die bij de behandeling aanwezig waren en allen die van het behandelde of de stukken kennis dragen, in acht genomen totdat de commissie haar opheft.

Op grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur, kan de geheimhouding eveneens worden opgelegd door de voorzitter van een commissie, het college en de burgemeester, ieder ten aanzien van stukken die hij aan een commissie overlegt. Daarvan wordt op de stukken melding gemaakt. De geheimhouding wordt in acht genomen totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd, dan wel de raad haar opheft.

Indien een commissie zich ter zake van het behandelde waarvoor een verplichting tot geheimhouding geldt tot de raad heeft gericht, wordt de geheimhouding in acht genomen totdat de raad haar opheft.

Artikel 100 Bestaan van de functies

In iedere gemeente is een secretaris en een griffier.

Een secretaris is niet tevens griffier.

Artikel 107a Globale functieomschrijving en instructie griffier

De griffier staat de raad en de door de raad ingestelde commissies bij de uitoefening van hun taak terzijde.

De raad stelt in een instructie nadere regels over de taak en de bevoegdheden van de griffier.

Artikel 107bAanwezigheid griffier in vergadering raadDe griffier is in de vergadering van de raad aanwezig. Artikel 107cMedeondertekening stukkenDe stukken die van de raad uitgaan, worden door de griffier medeondertekend.Artikel 107d Vervanging griffier

De raad regelt de vervanging van de griffier.

De artikelen 101 en 107 tot en met 107c zijn van overeenkomstige toepassing op Degene die de griffier vervangt.

Artikel 107e Organisatie griffie

De raad kan regels stellen over de organisatie van de griffie.

De raad is bevoegd de op de griffie werkzame ambtenaren te benoemen, te schorsen en te ontslaan.

Artikel 142 InwerkingtredingDe bekendgemaakte besluiten treden in werking met ingang van de achtste dag na die van de bekendmaking, tenzij in deze besluiten daarvoor een ander tijdstip is aangewezen.Artikel 147aRecht van initiatief

Een lid van de raad kan een voorstel voor een verordening of een ander voorstel ter behandeling in de raad indienen.

De raad regelt op welke wijze een voorstel voor een verordening wordt ingediend en behandeld.

De raad regelt op welke wijze en onder welke voorwaarden een ander voorstel wordt ingediend en behandeld.

Artikel 147b Recht van amendement

Een lid van de raad kan een voorstel tot wijziging van een voor de vergadering van de raad geagendeerde ontwerpverordening of ontwerpbeslissing indienen.

Het tweede lid van artikel 147a is van overeenkomstige toepassing.

Artikel 149 Omvang verordenende bevoegdheidDe raad maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt.Artikel 155 Vragenrecht en interpellatierecht

Een lid van de raad kan het college of de burgemeester mondeling of schriftelijk vragen stellen.

Een lid van de raad kan de raad verlof vragen tot het houden van een interpellatie over een onderwerp dat niet staat vermeld op de agenda, bedoeld in artikel 19, tweede lid, om het college of de burgemeester hierover inlichtingen te vragen. De raad stelt hierover nadere regels.

Artikel 169Verantwoordings- en inlichtingenplicht college

Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur.

Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft.

Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang.

Zij geven de raad vooraf inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheden, bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder e, f, g en h, indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In het laatste geval neemt het college geen besluit dan nadat de raad zijn wensen en bedenkingen ter zake ter kennis van het college heeft kunnen brengen.

Indien de uitoefening van de bevoegdheid, bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder f geen uitstel kan leiden, geven zij in afwijking van het vierde lid de raad zo spoedig mogelijk inlichtingen over de uitoefening van deze bevoegdheden en het ter zake genomen besluit.

Artikel 180 Verantwoordings- en inlichtingenplicht burgemeester

De burgemeester is aan de raad verantwoording schuldig over het door hem gevoerde bestuur.

Hij geeft de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft.

Hij geeft de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang.

Artikel 190Aanbieding van de ontwerpbegroting

Het college biedt jaarlijks, tijdig voor de in artikel 191, eerste lid, bedoelde vaststelling, de raad een ontwerp aan voor de begroting met toelichting van de gemeente en een meerjarenraming met toelichting voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren.

De ontwerpbegroting en de overige in het eerste lid bedoelde stukken liggen, zodra zij aan de raad zijn aangeboden, voor een ieder ter inzage en zijn algemeen verkrijgbaar. Van de terinzagelegging en de verkrijgbaarstelling wordt openbaar kennis gegeven.

De raad beraadslaagt over de ontwerpbegroting niet eerder dan twee weken na de openbare kennisgeving.

Artikel 197 Verantwoording over het gevoerde bestuur en financieel beheer

Het college legt aan de raad over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag.

Het college voegt daarbij de verslagen, bedoeld in artikel 213a, tweede lid.

De raad legt de in het eerste en tweede lid, alsmede de in artikelen 213, derde en vierde lid, bedoelde stukken, wanneer de bespreking daarvan geagendeerd is op de in artikel 19, tweede lid, bedoelde wijze, voor een ieder ter inzage en stelt ze algemeen verkrijgbaar. Van de terinzagelegging en de verkrijgbaarstelling wordt openbaar kennis gegeven. De raad beraadslaagt over de jaarrekening en het jaarverslag niet eerder dan twee weken na de openbare kennisgeving.

Artikel 209 Gevallen van dringende spoed

In gevallen van dringende spoed kan, indien de raad daartoe besluit, verplichting worden aangegaan voordat de desbetreffende begroting of begrotingswijziging is goedgekeurd. Het besluit wordt gedeputeerde staten terstond toegezonden. Is de aangegane verplichting geraamd bij een begrotingswijziging welke nog niet ter goedkeuring is ingezonden, dan wordt deze begrotingswijziging tezamen met het besluit toegezonden.

Over het in het eerste lid bedoelde besluit stemt de raad bij hoofdelijke oproeping.

Hoofdstuk 3: Toelating van nieuwe leden; fracties 6 artikel 7 : Onderzoek geloofsbrieven; beëdiging 6 artikel 8 : Fractie 6 artikel 8a : Vervangingsregeling kleine fracties 6Hoofdstuk 3: Vergaderingen 7Paragraaf 1: Tijdstip van vergaderen; voorbereidingen indeling 7 artikel 9 : Vergaderstructuur 7 artikel 10 : Oproep 7 artikel 11 : De agenda 7 artikel 12 : De informatiecarrousel 7 artikel 12a : Het forum 8 artikel 13 : De raadsvergadering 8 artikel 14 : Publicatie van stukken 8 artikel 15 : Openbare kennisgeving 9Paragraaf 2: Orde der vergadering 9 artikel 16 : Presentielijst 8 artikel 17 : Kennisgeving van verhindering 8 artikel 18 : Zitplaatsen 9 artikel 19 : Opening vergadering; quorum 9 artikel 20 : Ambtsgebed 9 artikel 21 : Spreekrecht burgers 9 artikel 22 : Primus bij hoofdelijke stemming 10 artikel 23 : Besluitenlijst 10 artikel 24 : Ingekomen stukken 10 artikel 25 : Spreekregels 11 artikel 26 : Volgorde sprekers 11 artikel 27 : Aantal spreektermijnen 11 artikel 28 : Spreektijd 11 artikel 29 : Handhaving orde; schorsing 11 artikel 30 : Beraadslaging; schorsing 11 artikel 31 : Deelname aan de beraadslaging door anderen 11 artikel 32 : Stemverklaring 12Paragraaf 3: Procedures bij stemmingen 12 artikel 33 : Algemene bepalingen over stemming 12 artikel 34 : Stemming over amendementen en moties 12artikel 35 : Stemming over personen 12 artikel 36 : Herstemming over personen 13 artikel 37 : Beslissing door het lot 13Hoofdstuk 4: Rechten van leden 13 artikel 38 : Amendementen 13 artikel 39 : Moties 13 artikel 40 : Voorstellen van orde 14 artikel 41 : Initiatiefvoorstel 14 artikel 42 : Collegevoorstel 14 artikel 43 : Interpellatie 14 artikel 44 : Schriftelijke vragen 14 artikel 45 : Vragenhalfuur 15 artikel 46 : Spoeddebat 15Hoofdstuk 5: Begroting en jaarrekening 15 artikel 47 : Procedure begroting 15 artikel 48 : Procedure jaarrekening 15 Hoofdstuk 6: Lidmaatschap van andere organisaties 16 artikel 49 : Verslag en verantwoording 16Hoofdstuk 7: Besloten vergadering 16 artikel 50 : Algemeen 16 artikel 51 : Besluitenlijst 16 artikel 52 : Geheimhouding 16 artikel 53 : Opheffing geheimhouding 16Hoofdstuk 8: Toehoorders en pers 16 artikel 54 : Toehoorders en pers 16 artikel 55 : Geluid- en beeldregistraties 17Hoofdstuk 9: Slotbepalingen 17 artikel 56 : Uitleg reglement 17 artikel 57 : In werking treden 17Bijlage I: Toelichting op RvO19Bijlage II: Relevante artikelen uit de Gemeentewet31