CVDR349198_1Beleidsregels handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015nlregelingHeerenveen2016-10-25Heerenveengmb-2014-83664Beleidsregels handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015Participatiewet, art. 8bWet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, art. 20aWet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen, art. 20aBoetebesluit socialezekerheidswetten, art. 2 en 2aHandhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen, art. 5, derde lid, 6, eerste len tweede lid en 9, tweede lidcollege van burgemeester en wethoudersmaatschappelijke zorg en welzijn2014-12-16De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-01-012015-01-01Nieuwe regelingOnbekendGeenGeen
Beleidsregels
handhaving Participatiewet
I
O
AW
en
I
O
AZ
g
e
meente
H
e
e
r
e
n
v
e
e
n
2015
Beleidsregels
handhaving Participatiewet
I
O
AW
en
I
O
AZ
g
e
meente
H
e
e
r
e
n
v
e
e
n
2015
Burgemeester en wethouders van de gemeente Heerenveen;Overwegende, dat het in het belang van de Participatiewet
noodzakelijk wordt geacht om nadere regels te stellen ten aanzien van de
Participatiewet, en de Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ
gemeente Heerenveen 2015,Gelet op artikel 8b van de Participatiewet,Gelet op artikel 20a, vierde en zevende lid van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers,Gelet op artikel 20a, vierde en zevende lid van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen,Gelet op artikel 2 en 2a van het
Boetebesluit sociale zekerheidswetten,Gelet op artikel 5, derde lid, 6, eerste en tweede lid en 9, tweede lid van
de Handhavingsverordening
Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015,BESLUIT:Vast te stellen de navolgende regels handhaving
Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen
2015.1Algemene bepalingen1Begripsbepalingen1.Aangesloten wordt bij de begripsbepalingen in artikel 1 van
deHandhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2013
gemeente Heerenveen en artikel 1, tweede lid van
Verordening
verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen
2015.2.Voor het overige worden begrippen in deze beleidsregels gebruikt in
dezelfde betekenis als in de Participatiewet en de Algemene wet
bestuursrecht (Awb).3.Waar wordt gesproken over “fraude” wordt bedoeld “schending van de
inlichtingenplicht”.2Hoogwaardig handhaven2Vroegtijdig informeren1.Het college informeert belanghebbenden en overige burgers voldoende
en tijdig.2.De informatie wordt mondeling tijdens de contacten met de
belanghebbende, schriftelijk, digitaal en/of in individuele
besluiten verstrekt.3.De gemeente kan bij het geven van voorlichting gebruik maken van de
media en foldermateriaal.4.Het college kan voorlichting geven over de ontwikkeling van de
fraudebestrijding en de uitvoering van het fraudebeleid.5.Het college geeft aan welke gegevens nodig zijn voor de verlening of
voortzettingvan de uitkering en wanneer en op welke manier die
gegevens door belanghebbende moeten worden aangeleverd.6.Het niet verstrekken van de onder punt artikel 2, vijfde lid,
genoemde gegevens kan consequenties hebben voor de verlening of
voortzetting van de uitkering.7.Het college is bevoegd om onderzoek in te (laten) stellen naar de
juistheid en volledigheid van de verstrekte gegevens en kan de
verstrekte documenten of bewijsstukken zowel bij aanvang als tijdens
de lopende uitkering, verifiëren bij externe instanties.8.Verificatie vindt plaats met inachtneming van de wettelijke
voorschriften die vastgelegd zijn in de Wet bescherming
persoonsgegevens en het college verifieert uitsluitend
datgene wat nodig is voor de vaststelling van het recht op een
uitkering.9.Niet, onjuist of onvolledige verstrekking van voor de bepaling van
het recht op uitkering relevante gegevens die aan de belanghebbende
te wijten is, wordt gezien als onvoldoende medewerking verlenen en
kan aanleiding geven tot een vermoeden van fraude.10.In geval van het vorige artikel kan het college het recht op
uitkering voor wat betreft de Participatiewet voor de duur van ten
hoogste acht weken opschorten (artikel 54, eerste en tweede lid van
de Participatiewet). Ook de IOAW en de
IOAZ
kennen het college als artikel 2, negende lid, van toepassing is de
bevoegdheid toe om de uitkering op te schorten op grond van artikel
17 lid, eerste en tweede lid van zowel de IOAW als de
IOAZ.11.Bij het vermoeden van fraude stelt het college een nader onderzoek
in en onderneemt actie naar gelang de uitkomst van het
onderzoek.12.Het college kan in de contracten die met aanbieders van
(re-integratie) diensten worden afgesloten, afspraken vastleggen
over de wijze waarop deze moeten omgaan met fraude- en
verzuimsignalen, zowel in de richting van de belanghebbende als naar
de gemeente.3Optimalisering dienstverlening1.Het college biedt belanghebbenden voldoende zekerheid en
duidelijkheid door middel van vroegtijdige informatie in
begrijpelijk taalgebruik.2.Het college geeft helder en duidelijk alle aspecten, rechten en
plichten die in relatie staan tot de uitvoering van de wetten
aan.3.Die verstrekte informatie heeft zowel betrekking op organisatorische
als inhoudelijke zaken.4.Het college draagt zorg voor een duidelijk, consequent,
doeltreffend, klantgericht, toegankelijk beleid.5.Het college maakt gebruik van transparante werkprocessen,
werkinstructies en formulieren.6.Het college stelt de belanghebbende in de gelegenheid om tijdig
(binnen 14 dagen) wijzigingen, die van invloed kunnen zijn op (de
hoogte van) de uitkering, te melden door middel van het
mutatieformulier.7.Het college wijst de belanghebbende op de gevolgen van het niet, te
laat, onjuist of onvolledig invullen van het mutatieformulier.4Vroegtijdige detectie4.1Controle op maat
Het college stelt bij het constateren van een fraudesignaal
een onderzoek in.
Het college stelt controleprotocollen op voor het te voeren
onderzoek, waarbij op basis van objectieve criteria de in te
zetten middelen van licht naar zwaar kunnen oplopen.
De bevoegdheid om deze middelen in te zetten ontleent het
college aan de artikelen 17 en 53a
Participatiewet, respectievelijk de artikelen
13 en 14 van zowel de IOAW als de
IOAZ.
Het college zet een strafrechtelijk traject in indien het
benadelingsbedrag hoger is dan bruto € 50.000,- of als het
vermoeden bestaat dat het benadelingsbedrag € 50.000,- of
meer zal bedragen. Het vermoeden dient redelijk en gebaseerd
te zijn op concrete feiten of omstandigheden.
Benadelingsbedragen van minder dan € 50.000,- worden in
beginsel bestuursrechtelijk afgedaan, tenzij:
strafrechtelijk dwangmiddelen zijn toegepast;
toepassing van strafrechtelijke dwangmiddelen
wenselijk is;
er sprake is van samenloop met andere strafbare
feiten;
de status van de verdachte of diens voorbeeldfunctie
aanleiding zijn tot een strafrechtelijke
afdoening;
het recidive betreft met een totaal fraudebedrag
boven de € 50.000,-;
er fraude met medeweten van uitvoerende ambtenaren
heeft plaatsgehad;
het gaat om fraude in georganiseerd verband;
feiten en omstandigheden rond de verdachte daartoe
aanleiding geven.
Het doen van aangifte wegens fraude sluit het opleggen van
een boete ingevolge artikel 18a van de
Participatiewet, 20a van de IOAW en artikel 20a van de IOAZ uit indien
het Openbaar Ministerie is overgegaan tot vervolging en het
onderzoek ter terechtzitting is begonnen, de zaak is
afgedaan middels een strafbeschikking of als een transactie
is overeengekomen met de belanghebbende.
4.2 Signaalsturing
Het college besluit om een belanghebbende te controleren als
fraudesignalen zich voordoen.
Het college stelt controleprotocollen op voor de diverse
signalen en soorten fraude.
4.3 Risicosturing
Het college kan door middel van risicoanalyse vooraf bepalen
welke groepen een verhoogd risico op fraude hebben.
Er dient sprake te zijn van een objectief vast te stellen
situatie van verhoogd risico.
Het college stelt vooraf een onderzoeksprotocol
(risicoprofiel) op waarin wordt aangegeven wanneer controle
plaats vindt gericht op een specifieke risico.
Dit onderzoeksprofiel voldoet aan de minimale eisen:
omschrijving van het doel dat met de inzet van
risicoprofielen moet worden bereikt;
het moet administratief traceerbaar zijn;
niet gebaseerd zijn op etniciteit en mag niet
stigmatiserend zijn.
Het college voert een beperkte steekproef met het
risicoprofiel uit alvorens het risicoprofiel breed toe te
passen.
Uitleg van risicoprofielen is onderdeel van het vroegtijdig
informeren.
De risicoscorekaart maakt onderdeel uit van
risicosturing.
4.4 Themacontroles
Het college kan beslissen om themacontroles uit te
voeren.
De controles gebeuren op basis van een objectief thema en
kunnen worden onderverdeeld in een administratief en een
feitelijk onderzoek.
Themacontroles zijn aan een bepaalde tijdsduur
gebonden.
5Daadwerkelijk sanctioneren1.De gedragingen waarbij en de wijze waarop een sanctie kan worden
opgelegd is geregeld in de Participatiewet, de IOAW, de
IOAZ
en de Wet
aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving,
alsmede de daaruit voortvloeiende gemeentelijke verordeningen.3Terugvordering6Herziening en intrekken toekenningsbesluit1.Het college maakt gebruik van de wettelijke bevoegdheid om een
besluit inzake de toekenning of weigering van bijstand te herzien of
in te trekken met toepassing van art.
54, derde en vierde lid van de Participatiewet,
respectievelijk artikel 17, derde en vierde lid van zowel de IOAW als
de IOAZ.7Onterecht of te hoog bedrag verleend1.Onterecht verleende bijstand wordt teruggevorderd in de gevallen en
op de wijze zoals genoemd in de artikelen 58 tot en met 60 van
de Participatiewet. In geval van een onterecht
verleende uitkering wordt het voorgaande gebaseerd op de artikelen 25 tot en met 31 van de IOAW dan wel de
artikelen 25 tot en met 31 van de IOAZ.8Afzien van het nemen van een terugvorderingbesluit1.Het college ziet af van het nemen van een terugvorderingsbesluit
indien hiertoe een dringende reden aanwezig is.9Bruto of netto terugvorderen1.Terugvordering van de teveel verstrekte bedragen geschiedt:
bruto indien en voor zover de belasting en premies niet
verrekend kunnen worden met de belastingdienst en
uitvoeringsinstellingen;
netto in alle overige gevallen.
4Invordering10Betalingsverplichting en -capaciteit1.Het aflossingsbedrag zoals medegedeeld in het invorderingsbesluit
geldt als een opgelegde betalingsverplichting.2.De termijn waarbinnen betaling moet plaatsvinden bedraagt op grond
van art. 4:87 van de Awb zes weken.3.Indien het inkomen daartoe aanleiding geeft wordt de
betalingsverplichting gewijzigd vastgesteld.4.De wijze van onderzoek en de controle op mogelijke mutaties worden
nader beschreven in werkinstructies.5.Voor zover de schuldenaar beschikt over activa, die nauw samenhangen
met de ontstaansgrond van de vordering, wordt teruggevorderd ten
laste van deze activa.6.Elk voorstel van de belanghebbende, waarbij het totaal bedrag van de
nieuwe vorderingen in beginsel binnen een termijn van 36 maanden
wordt betaald, wordt geaccepteerd.7.Deze regel wordt alleen toegepast bij belanghebbenden waarvan de
uitkering is beëindigd en er verder geen bestaande vorderingen
aanwezig zijn.8.Vervolgens wordt zoveel mogelijk ineens teruggevorderd ten laste van
het vermogen, waaronder wordt verstaan alle aan de belanghebbende in
eigendom toebehorende roerende en onroerende zaken en
vermogensrechten, voor zover deze na aftrek van alle schulden,
uitgezonderd de gemeentelijke vorderingen, een bedrag van € 1.500,-
te boven gaan.9.Algemeen gebruikelijke huisraad wordt aan de belanghebbende
gelaten.10.De betalingscapaciteit in het toepasselijke inkomen is gelijk aan
het gedeelte van het inkomen dat de beslagvrije voet (als basis
daarvoor geldt: 90 % van de toepasselijke bijstandsnorm met
eventuele gemeentelijke toeslag (inclusief vakantietoeslag))
overschrijdt. In de praktijk kunnen zich verfijningen voordoen. Deze
worden in een werkinstructie nader uitgewerkt.11.De hoogte van de betalingsverplichting wordt mede bepaald door de
ontstaansgrond van de vordering. Zo geldt bij fraudevorderingen dat
van de belanghebbende een zo groot mogelijke inzet van het aanwezige
inkomen en vermogen dient te worden gevergd.12.Indien en voor zover geïndiceerd wordt de beslagvrije voet conform
artikel 475d, vijfde lid Rv verhoogd.13.Met betrekking tot zowel fraudevorderingen als
niet-fraudevorderingen wordt de betalingscapaciteit volledig in
aanmerking genomen.14.Bij de vaststelling van de betalingscapaciteit in het inkomen wordt
rekening gehouden met de bijzondere, financiële en persoonlijke
omstandigheden van de belanghebbende.15.Het toerekenen van de betalingen gebeurt in een vaste volgorde: de
invorderingskosten (inclusief rente), de boete, oudste
fraudevordering en jongste vordering (twee laatstgenoemde
vorderingen inclusief rente).16.Het college kan de aflossing op een vordering die niet het gevolg is
van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, zoals
neergelegd in artikel 17, eerste lid van de
Participatiewet, respectievelijk artikel 13, eerste lid van zowel de IOAW als de
IOAZ opschorten, als het college van
oordeel is dat dit noodzakelijk is voor het welslagen van een
eventueel participatietraject van de belanghebbende.11Verrekening, beslaglegging en eventuele rente en kosten1.Indien de belanghebbende niet bereid is tot het treffen van een
minnelijke betalingsregeling, of een eerder opgelegde
betalingsverplichting niet meer nakomt, dan wordt het
invorderingsbesluit ten uit voer gelegd door middel van:
verrekening met de maandelijks verleende bijstand op grond
van artikel 60, derde lid, van de
Participatiewet dan wel verrekening met de
maandelijkse uitkering op grond van artikel 28, tweede lid van zowel de
IOAW als de IOAZ; of
bij het ontbreken van deze mogelijkheid en nadat een
dwangbevel is verzonden een executoriaal beslag
overeenkomstig de artikelen 479b tot en met 479g, behoudens artikel
479e, tweede lid van het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering; of
beslag in de zin van het Tweede Boek van het Wetboek van Burgerlijke
rechtsvordering.
2.Indien de belanghebbende in gebreke is met tijdige betaling en de
vordering in de beslagfase verkeert, wordt de vordering verhoogd
conform artikel 6:96, tweede lid van het Burgerlijk
Wetboek.5Kwijtschelding12Kwijtschelding wegens schuldenproblematiek1.Het college besluit bij niet-fraudevorderingen tot gehele of
gedeeltelijke kwijtschelding van de teruggevorderde bijstand of de
uitkering indien:
de belanghebbende in een bedreigende, problematische
schuldsituatie in redelijkheid niet zal kunnen voortgaan met
het betalen van zijn schulden; of
het voortbestaan van de schulden en/of het niet voldoen van
de schulden vormt een ernstige bedreiging voor de
geestelijke en lichamelijke gezondheid of het
maatschappelijk functioneren van de belanghebbende en zijn
gezin, waaronder ook de deelname aan het arbeidsproces;
of
redelijkerwijs te voorzien is dat een schuldregeling met
betrekking tot alle vorderingen, behoudens
niet-fraudevorderingen met dekking zoals beschreven onder
artikel 13, derde lid, van de overige schuldeisers zonder
een zodanig besluit niet tot stand zal komen; en
de vordering van de gemeente wegens teruggevorderde bijstand
ten minste zal worden voldaan naar evenredigheid met de
vorderingen van de schuldeisers van gelijke rang.
13Afzien van kwijtschelding1.Van kwijtschelding in de zin van dit hoofdstuk wordt afgezien
indien:
de terugvordering van bijstand is gerelateerd aan frauduleus
gedrag van de belanghebbende;
in afwijking van het hiervoor gestelde is kwijtschelding
toch mogelijk indien er sprake is van dringende
redenen;
de niet-fraudevordering wordt gedekt door pand of hypotheek
op een goed of goederen, voor zover de vordering in
redelijkheid op die goederen verhaald kan worden.
2.Het college besluit niet tot het gedeeltelijk afzien van
terugvordering of tot het gedeeltelijk afzien van verdere
terugvordering (lees: invordering) bij niet- fraudevorderingen
wegens schuldenproblematiek, voordat een minnelijk traject tot stand
is gekomen.3.In afwijking van artikel 13, tweede lid, besluit het college tot het
gedeeltelijk afzien van terugvordering of tot het gedeeltelijk
afzien van verdere terugvordering (lees: invordering) bij
niet-fraudevorderingen wegens schuldenproblematiek, zonder
totstandkoming van een minnelijk traject indien één of meer
schuldeisers daaraan niet willen meewerken.14Intrekking kwijtscheldingsbesluit schuldenproblematiek1.Het besluit tot het gedeeltelijk afzien van terugvordering of tot
het gedeeltelijk afzien van verdere terugvordering (lees:
invordering) bij niet-fraudevorderingen wordt ingetrokken of ten
nadele van de belanghebbende gewijzigd indien:
niet binnen twaalf maanden nadat dat besluit is
bekendgemaakt, een schuldregeling tot stand is gekomen;
de belanghebbende zijn schuld aan de gemeente niet
overeenkomstig de schuldregeling voldoet; of
onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt en de
verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een ander
besluit zou hebben geleid.
15Kwijtschelding na het (deels) voldoen aan de
betalingsverplichting1.Het college besluit om van terugvordering of van verdere
terugvordering (lees: invordering) bij niet-fraudevorderingen af te
zien, indien de belanghebbende:
gedurende drie jaar volledig aan zijn
betalingsverplichtingen heeft voldaan en de terugvordering
niet het gevolg is van het niet of niet behoorlijk nakomen
van de verplichting, zoals neergelegd in artikel 17, eerste lid van de
Participatiewet, dan wel artikel 13,
eerste lid van zowel de IOAW als de IOAZ; of
gedurende drie jaar niet volledig aan zijn
betalingsverplichtingen heeft voldaan, maar het
achterstallige bedrag over die periode, vermeerderd met de
daarover verschuldigde wettelijke rente en de op de
invordering betrekking hebbende kosten, alsnog heeft betaald
en de terugvordering niet het gevolg is van het niet of niet
behoorlijk nakomen van de verplichting, zoals neergelegd in
artikel 17, eerste lid van de
Participatiewet, dan wel artikel 13, eerste lid van zowel de
IOAW als de IOAZ; of
gedurende drie jaar geen betalingen heeft verricht en niet
aannemelijk is dat hij deze op enig moment zal gaan
verrichten en de terugvordering niet het gevolg is van het
niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, zoals
neergelegd in artikel 17, eerste lid van de
Participatiewet, dan wel artikel 13, eerste lid van zowel de
IOAW als de IOAZ; of
een bedrag, overeenkomend met ten minste 50% van de restsom
in één keer aflost en de terugvordering niet het gevolg is
van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting,
zoals neergelegd in artikel 17, eerste lid van de
Participatiewet, dan wel artikel 13, eerste lid van zowel de
IOAW als de IOAZ.
2.Het college besluit om van terugvordering of van verdere
terugvordering (lees: invordering) bij fraudevorderingen af te zien,
indien de belanghebbende gedurende tien jaar geen betalingen heeft
verricht, niet aannemelijk is dat hij deze op enig moment zal gaan
verrichten en de terugvordering het gevolg is van het niet of niet
behoorlijk nakomen van de verplichting, zoals neergelegd in artikel 17, eerste lid van de Participatiewet, dan wel
artikel 13, eerste lid zowel de IOAW als de IOAZ en het uit doelmatigheidsoverwegingen wenselijk
is deze vordering kwijt te schelden.6Verhaal16Verhaal1.Het college maakt gebruik van de wettelijke bevoegdheden tot verhaal
op grond van de Participatiewet.2.Verhaal is slechts mogelijk op basis van in de limitatief door de
Participatiewet genoemde gronden.3.Er wordt ongeacht de draagkracht van belanghebbende een
betaalverplichting opgelegd; deze kan ook nihil zijn.4.Er vindt heronderzoek verhaal plaats als de verhaalbijdrage op nihil
is gesteld in verband met schulden. Dit heronderzoek wordt ingepland
op het moment dat de schulden in redelijkheid voldaan kunnen zijn.
De verhaalbijdrage wordt bij een heronderzoek naar de draagkracht
niet gewijzigd als deze in vergelijking met het vorig onderzoek niet
hoger is dan € 25,- per maand.5.Het college besluit indien nodig tot verhaal in rechte.6.De gemeente kan afzien van verhaal op onderhoudsplichtigen van
jongmeerderjarigen (18 tot 21 jaar).7.Bij het bestaan van dringende redenen kan worden afgezien van
verhaal.7Bestuurlijke boete17Geen benadelingsbedrag1.In geval van schending van de inlichtingenplicht zonder dat dit tot
een benadelingsbedrag heeft geleid volstaat het college met het
geven van een schriftelijke waarschuwing.2.Bij recidive van de gedraging als bedoeld in artikel 17, eerste lid,
legt het college een bestuurlijke boete op van ten hoogste het
bedrag van de tweede categorie als bedoeld in artikel 23, vierde lid van het Wetboek van Strafrecht,
met een minimum van € 150,-.3.Indien sprake is van een al eerder toegekende uitkering op grond van
de Participatiewet of IOAW of
IOAZ
is sprake van een schending inlichtingenplicht als sprake is van een
overschrijding van een hersteltermijn, die is gegeven in verband met
het niet, niet tijdig of onvolledig verstrekken van de voor de
verlening van bijstand of uitkering van belang zijnde gegevens of
gevorderde bewijsstukken.4.Het college dient bij de bestuurlijke boete rekening te houden met
verminderde verwijtbaarheid. Artikel 2a Boetebesluit sociale zekerheidswetten geeft
een niet limitatieve opsomming van gevallen waarin in ieder geval
sprake is van verminderde verwijtbaarheid. Het college kiest er in
het kader van maatwerk voor het begrip verminderde verwijtbaarheid
in deze beleidsregels, behoudens hetgeen is geregeld in artikel 17,
vijfde lid, niet nader in te perken en dit per geval te
bekijken.5.Indien er sprake is van verminderde verwijtbaarheid als bedoeld in
artikel 2a, tweede lid, onder c van het
Boetebesluit socialezekerheidswetten, stelt het college
de boete vast aan de hand van de hoogte van het benadelingsbedrag en
de duur van de overtreding.
Indien het benadelingsbedrag lager dan € 5.000 is en de
overtreding door belanghebbende zelf gemeld wordt voordat
deze meer dan een jaar heeft voortgeduurd, verlaagt het
college de boete in ieder geval met 75%.
Indien het benadelingsbedrag lager dan € 5.000 is maar de
overtreding door belanghebbende zelf gemeld wordt nadat deze
meer dan een jaar heeft voortgeduurd, verlaagt het college
de boete in ieder geval met 50%.
Indien het benadelingsbedrag gelijk aan of hoger dan € 5.000
is en de overtreding door belanghebbende zelf gemeld wordt
voordat deze meer dan een jaar heeft voortgeduurd, verlaagt
het college de boete in ieder geval met 50%.
Indien het benadelingsbedrag gelijk aan of hoger dan € 5.000
is en de overtreding door belanghebbende zelf gemeld wordt
nadat deze meer dan een jaar heeft voortgeduurd, verlaagt
het college de boete in ieder geval met 25%.
6.Indien er sprake is van een bewindvoerder wordt een schending
inlichtingenplicht beoordeeld als ware zij begaan door de
belanghebbende zelf.8Overige bepalingen18Inwerkingtreding en citeertitel1.Deze beleidsregels treden in werking op 1 januari 2015 onder
gelijktijdige intrekking van de beleidsregels “Beleidsregels handhaving
WWB, IOAW en IOAZ 2013 gemeente Heerenveen”2.Op gedragingen, anders dan bedoeld in artikel 18, tweede lid, die
plaatsvonden voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze
beleidsregels, zijn de op het moment van de gedraging geldende
beleidsregels van toepassing, tenzij de huidige beleidsregels de
belanghebbende in een voordeligere positie brengen.3.Deze beleidsregels worden aangehaald als “Beleidsregels handhaving
Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015”.Aldus besloten in de vergadering van het college van burgemeester en
wethouders d.d. 16 december 2014.
Burgemeester en wethouders van Heerenveen.
De gemeentesecretaris,
de heer F.H. Perdok
De burgemeester,
de heer T.J. van der Zwan
Toelichting op de Beleidsregels handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ
gemeente Heerenveen 2015Algemene toelichtingDe gemeenteraad van Heerenveen heeft vastgesteld de verordeningen “Verordening
verrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen 2015”,“Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015”
en “Handhavingsverordening Participatiewet IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen
2015”. Uit deze verordeningen, de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ en de Wet
aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving, die op 1 januari 2013 in
werking is getreden, vloeit de bevoegdheid van het college voort diverse
beleidsregels vast te stellen.Met het vaststellen van de Beleidsregels handhaving Participatiewet, IOAW en
IOAZ gemeente Heerenveen 2015 geeft het college invulling aan haar bovengenoemde
bevoegdheid. Vanuit overwegingen van helderheid en eenduidigheid is ervoor
gekozen de diverse beleidsregels bijeen te brengen.Artikelsgewijze toelichtingHoofdstuk 1De bepalingen uit dit hoofdstuk behoeven geen nadere toelichting.Hoofdstuk 2Dit hoofdstuk geeft invulling aan artikel 5, derde lid van de“Handhavingsverordening Participatiewet IOAW en IOAZ gemeente Heerenveen 2015”.
Hieronder worden enkele artikelen er uitgelicht. De overige artikelen behoeven
geen toelichting.Artikel 4.1, derde lidHet college maakt gebruik van de in artikel 53a van de Participatiewet
neergelegde bevoegdheid. De werkwijze is nader vastgelegd in het Protocol
Huisbezoek.Hoofdstuk 3, 4, 5 en 6Deze hoofdstukken geven uitvoering aan artikel 6, tweede lid van de“Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeenteHeerenveen 2015”.
Hieronder worden enkele artikelen er uitgelicht. De overige artikelen behoeven
geen toelichting.Artikel 8, eerste lidDe in dit artikel genoemde “dringende redenen” zullen in de maatwerkgedachte per
gevalworden bekeken.Artikel 9, eerste lidIn de praktijk levert het bruto bedrag terugvorderen onbegrip bijbelanghebbenden
op. De belanghebbende moet namelijk meer terugbetalen dan hij heeft ontvangen en
moet via de belastingdienst de betaalde premies en belastingen zien terug te
krijgen. Er wordt daarom gebruik gemaakt van de mogelijkheid om af te zien van
de bruteringArtikel 10, eerste lid en elfde lidHet is een verplichting om het aflossingsbedrag te voldoen. We hebben dan ook
temaken met een betalingsverplichting. Om er geen misverstand over te laten
bestaan dat het een verplichting betreft, wordt hier bepaald dat een
aflossingsbedrag dat is opgenomen in een terug- of betalingsbesluit geldt als
aflossingsverplichting. De ontstaansgrond van de vordering bepaalt mede de
hoogte van de betalingsverplichting. Zo zal van de belanghebbende een grotere
inzet van het aanwezige inkomen en vermogen worden gevergd bij
fraudevorderingen. Onder een fraudevordering wordt verstaan het ten onrechte
geheel of gedeeltelijk ontvangen van een uitkering door het verstrekken van
onjuiste of onvolledige inlichtingen aan het college.Artikel 10, tiende lidDe aflossingscapaciteit, bestaande uit het verschil tussen netto inkomen en de
beslagvrije voet, kan onder invloed van bijzondere, individuele omstandigheden
vanfinanciële, sociale of persoonlijke aard worden bijgesteld. De uitwerking
hiervan wordtnader uitgewerkt in een werkinstructie.Artikel 10, vijftiende lidBij zogenaamde “robuuste incasso” moet op de boete worden afgelost. Daarna is er
nietsvoorgeschreven. Het college heeft gekozen in de beleidsregels eerst af te lossen
op de terugvordering en daarna op de boete. Hiermee wordt voorkomen, dat het
reedsafgeloste deel in een lopend boekjaar wordt gebruteerd en de vordering daardoor
hoger wordt. Er wordt bij sommige gemeenten voor gekozen eerst af te lossen op
de boete, omdat deze, indien er geen lopende bijstandsuitkering is, geen
preferente positie heeft ten opzichte van andere schuldeisers. Dit betekent dat
er dan geen voorrangpositie is om de vordering terugbetaald te krijgen.
Kanttekening bij dit artikel is, dat de gemaakte keuze niet geldt als de
belanghebbende aangeeft, dat hij/zij eerst op de andere vordering wil aflossen.
Maatregelen zijn in dit artikel niet benoemd. Deze worden direct opgelegd en
verrekend. Dit heeft echter wel invloed op de betalingscapaciteit over de
betreffende maanden.Artikel 10, zestiende lidDe consulent krijgt de ruimte om maatwerk aan de belanghebbende ten aanzien van
het ingezette instrument te bieden. Als extra motivatie of stimulans kan
deterugbetalingsverplichting van een niet-fraudevordering gedurende een
bepaaldeaaneengesloten periode van werk (dus uitkeringsonafhankelijkheid) worden
opgeschort. Indien de belanghebbende binnen de afgesproken termijn, door eigen
toedoen,terugkeert in de uitkering dan zal de belanghebbende (weer) moeten
aanvangen metaflossing op de vordering. Over het voorgaande dienen vooraf
heldere afspraken met belanghebbende te worden gemaakt.Hoofdstuk 5In hoofdstuk 5 wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen fraudevorderingen
en niet-fraudevorderingen. Sinds 1 januari 2013 is de beleidsvrijheid van
gemeenten tenaanzien van fraudevorderingen op het gebied van terugvordering en
daarmeekwijtschelding ingeperkt. Terugvordering is verplicht. Na 10 jaar is er
weer sprake van beleidsvrijheid. Deze vrijheid wordt ingevuld in artikel 15,
tweede lid. De vrijheid geldtniet voor de boete. Daar is kwijtschelding niet mogelijk. Voor wat betreft niet-
fraudevorderingen is er meer ruimte voor de gemeente. Hieraan wordt in deze
beleidsregels invulling gegeven.Het onderscheid tussen fraude en niet-fraude is door de wetgever in het kader
van het meewerken aan schuldregelingen (beleidsvrijheid) ingeperkt in geval van
verwijtbare vorderingen (“fraude”). In dat geval is kwijtschelding aan het einde
van een schuldhulpverleningstraject niet toegestaan. Dit geldt zowel voor
openstaande vorderingen, als boetes. Gezien de opzet en structuur van de Wet
aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving is een minnelijke
schuldregeling vanuit de gemeente pas mogelijk als de boete en vordering
volledig zijn afgelost. Wel is het mogelijk onder bepaalde voorwaarden voor de
Wet schuldsanering natuurlijke personen(WSNP) in aanmerking te komen. Het is op
dit moment nog onduidelijk hoe de “WSNPrechter” om zal gaan met het verbod tot
minnelijke schuldregeling.Artikel 15, eerste lidDit artikel regelt wanneer sprake is van kwijtschelding bij (deels) voldoen aan
de betalingsverplichtingen bij niet-fraudevorderingen. De Participatiewet heeft
een zelfde soort regeling voor fraudevorderingen opgenomen (artikel 58, zevende
en achtste lid). In de IOAW is dit geregeld in artikel 25, zesde en zevende
lid).In de Participatiewet en IOAW is een termijn van 10 jaar opgenomen. Artikel 15,
eerste lid kent een termijn van 3 jaar. In de vorige beleidsregels werd geen
onderscheid gemaakttussen fraude en niet-fraude en stond een termijn van 5 jaar.
Door de scheiding in fraudeen niet-fraude vinden wij een termijn van 3 jaar voor
niet-fraude redelijk.Hoofdstuk 6Dit hoofdstuk wordt nader uitgewerkt in een werkinstructie.Hoofdstuk 7Dit hoofdstuk ziet specifiek op de bestuurlijke boete, die voortvloeit uit de
Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving en de
“Verordeningverrekening bestuurlijke boete bij recidive gemeente Heerenveen 2015”.Artikel 17, eerste lidOp grond van artikel 18a, vierde lid Participatiewet, artikel 20a, vierde lid
IOAW en artikel 20a, vierde lid IOAZ is het college bevoegd bij een eerste
overtreding van de inlichtingenplicht, waarbij geen sprake is van een
benadelingsbedrag, af te zien van hetopleggen van een bestuurlijke boete en mag
volstaan met een waarschuwing. Indien wordt volstaan met een waarschuwing zal
dat besluit bij beschikking worden medegedeeld.Artikel 17, tweede lidDit artikel regelt, dat het college bij recidive zonder benadelingsbedrag na de
waarschuwing, zoals bedoeld in artikel 17, eerste lid, een boete van € 150,-
oplegt.Artikel 17, derde lidDit artikel regelt de mogelijkheid van het geven van een hersteltermijn (termijn
van orde) gebaseerd op artikel 54 Participatiewet, artikel 17 IOAW en artikel 17
IOAZ. Indien binnende gestelde termijn wordt voldaan aan de inlichtingenplicht
is geen sprake van een schending daarvan. Wordt niet voldaan, dan is er sprake
van schending inlichtingenplicht en zal (afhankelijk van de omstandigheden) een
boete of waarschuwing moeten worden bekeken.Artikel 17, vierde lidBehoudens hetgeen is geregeld in de artikel 17, vijfde lid is dit artikel
bedoeld om binnen de gegeven wettelijke kaders maatwerk mogelijk te maken.Artikel 17, vijfde lidArtikel 2a tweede lid onder c Boetebesluit sociale zekerheidswetten betreft
eveneens verminderde verwijtbaarheid. Hierbij gaat het om het alsnog spontaan
melden of alsnog juist melden door de belanghebbende. De tijdsduur en daarmee
het benadelingsbedrag liggen binnen de invloedsfeer van de belanghebbende en
kunnen dus afgebakend worden om de mate van de verwijtbaarheid te bepalen. De
toevoeging “in ieder geval” maakt verder maatwerk en daarmee verdere matiging
per individueel geval mogelijk op basis van verminderde verwijtbaarheid.Artikel 17, zesde lidIn sommige gevallen kan er bij een belanghebbende sprake zijn van een
bewindvoerder. In de beleidsregels kan worden opgenomen hoe met deze situatie om
te gaan. In dit artikel is er feitelijk voor gekozen de bewindvoerder gelijk te
schakelen met de belanghebbende.Hoofdstuk 8De bepalingen uit dit hoofdstuk behoeven geen nadere toelichting.