CVDR348798_1Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Gemeente HarlingennlregelingHarlingen2017-08-17Harlingengemeenteblad 2015, 264Verordening tegenprestatie 2015 gemeente Harlingenartikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de Participatiewet,artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers enartikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;gelet op de artikelen 8a, eerste lid, aanhef en onder a, c, d en e, en tweede lid, 10a, zesde lid en 10b, vierde lid, van de Participatiewet ende artikelen 34, eerste lid, onderdeel a, 35, aanhef en onder a en 36, eerste lid van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers ende artikelen 34, eerste lid, onderdeel a, 35, aanhef en onder a en 36, eerste lid van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers;gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel d en artikel 60b van de Participatiewet;gelet op artikel 8b van de Participatiewet,artikel 35 lid 1 sub c van de Wet inkomensvoorziening ouderen gedeeltelijke arbeidsongeschikte werknemers enartikel 35 lid 1 sub c van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel b, en tweede lid, van de Participatiewet;gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel c, en derde lid, van de Participatiewet;gelet op artikel 6, tweede lid, van de Participatiewet;gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet,artikel 34, eerste lid onderdeel e van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers enartikel 34, eerste lid, onderdeel e van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers;gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2014-12-03De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-01-012015-02-20OnbekendOnbekendGeenGeenVerordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ 2015 Gemeente HarlingenGelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 28 oktober
2014gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de Participatiewet, artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; gelet op de artikelen 8a, eerste lid, aanhef en onder a, c, d en e, en
tweede lid, 10a, zesde lid en 10b, vierde lid, van de Participatiewet en de artikelen 34, eerste lid, onderdeel a, 35, aanhef en onder a en 36,
eerste lid van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werknemers en de artikelen 34, eerste lid, onderdeel a, 35, aanhef en onder a en 36,
eerste lid van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen werknemers; gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel d en artikel 60b van de
Participatiewet; gelet op artikel 8b van de Participatiewet, artikel 35 lid 1 sub c van de Wet inkomensvoorziening ouderen gedeeltelijke
arbeidsongeschikte werknemers en artikel 35 lid 1 sub c van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel b, en tweede lid, van de
Participatiewet; gelet op artikel 8, eerste lid, onderdeel c, en derde lid, van de
Participatiewet; gelet op artikel 6, tweede lid, van de Participatiewet; gelet op artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet, artikel 34, eerste lid onderdeel e van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers en artikel 34, eerste lid, onderdeel e van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers;gezien het advies van de Gezamenlijke commissie Mens & Bestuur en
Omgevingoverwegende dat het noodzakelijk is de bestrijding van het ten onrechte
ontvangen van bijstand en inkomensvoorzieningen, alsmede van misbruik en
oneigenlijk gebruik van de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ bij
verordening te regelen;dat het van belang wordt geacht om aan personen van 21 jaar of ouder doch
jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd, die langdurig een laag inkomen
hebben gehad, die geen in aanmerking te nemen vermogen als bedoeld in
artikel 34 bezitten, die geen uitzicht hebben op inkomensverbetering en die
tevens woonachtig zijn in de gemeente Harlingen financieel te
ondersteunen;dat het van belang wordt geacht om aan personen van 18 jaar of ouder, die
recht heeft op studiefinanciering op grond van de Wsf 2000 of een
tegemoetkoming op grond van hoofdstuk 4 van de Wtos, die geen in aanmerking
te nemen vermogen als bedoeld in artikel 34 bezit en waarvan is vastgesteld
dat die persoon met voltijdse arbeid niet in staat is tot het verdienen van
het wettelijk minimumloon doch wel mogelijkheden tot arbeidsparticipatie
heeft financieel te ondersteunen;1Algemene bepalingen1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Participatiewet, de Wet inkomens-voorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelf-standigen (IOAZ) en de Algemene wet bestuursrecht (Awb).2. In deze verordening wordt verstaan onder:a. college: college van burgemeester en wethouders gemeente Harlingen,
tenzij een bevoegdheid van het college bij gemeenschappelijke regeling
is gedelegeerd aan het dagelijks bestuur van de dienst Sociale Zaken en
Werkgelegenheid Noardwest Fryslânb. grote afstand tot de arbeidsmarkt: deelname aan de arbeidsmarkt is
redelijkerwijs niet mogelijk binnen één jaar;c. IOAW: Wet inkomensvoorziening oudere en ltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers;d. IOAZ: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;e. korte afstand tot de arbeidsmarkt: deelname aan de arbeidsmarkt is
redelijker mogelijk binnen één jaar;f. mantelzorg: langdurige zorg die niet in het kader van een
hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens
directe omgeving, waarbij zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de
sociale relatie en de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar
overstijgt.g. Tegenprestatie: het verrichten van naar vermogen door hes
dagelijkbestuur opgedragen onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaam-heden,
die worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid en die niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt;Het college zendt periodiek, gelijktijdig met de beleidscyclus aan de
gemeenteraad een verslag over de doeltreffendheid van het beleid.1. Het college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, die
additioneel van aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor zover die
werkzaamheden:a. naar zijn aard niet zijn gericht op toeleiding tot de
arbeidsmarkt;b. niet zijn bedoeld als re-integratie instrument;c. worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid in de
organisatie waarin ze worden verricht; en d. niet leiden tot verdringing.2. Het college stelt ter nadere uitvoering van deze verordening
beleidsregels vast waarin wordt vastgelegd welke aanvullende
werkzaamheden het dagelijks bestuur in ieder geval kan aanbieden en de
voorwaarden die daarbij gelden voor zover daarover in deze verordening
geen nadere bepalingen zijn opgenomen.1. Het college kan een belanghebbende met een grote afstand tot de
arbeidsmarkt een tegenprestatie opdragen.2. Het college kan een belanghebbende met een korte afstand tot de
arbeidsmarkt uitsluitend een tegenprestatie opdragen indien bijzondere
omstandigheden dat recht-vaardigen.3. In afwijking van het eerste lid draagt het college geen
tegenprestatie op aan:a. de belanghebbende die aantoonbaar vrijwilligerswerk verricht dat naar
aard enomvang minimaal vergelijkbaar is met een tegenprestatie als bedoeld in
deze verordening;b. de belanghebbende die aantoonbaar mantelzorg verricht voor zover het
verrichten van die mantelzorg naar het oordeel van het dagelijks bestuur
redelijkerwijs noodzakelijk is.4. Bij het opdragen van een tegenprestatie houdt het college rekening
met de volgende factoren: a. de tegenprestatie moet naar vermogen kunnen worden verricht door een
belang hebbende;b. de persoonlijke situatie en individuele omstandigheden van een
belanghebbend worden in aanmerking genomen;c. de persoonlijke wensen en kwaliteiten van een belanghebbende worden
in overweging genomen;d. als een belanghebbende al maatschappelijke activiteiten verricht,
anders dan bedoeld in het derde lid, wordt daarmee rekening
gehouden.1. De tegenprestatie wordt opgedragen voor de duur van maximaal twaalf
maanden.2. Na de periode als genoemd in het eerste lid wordt de duur verlengd
met 12 maanden nadat het college heeft beoordeeld of de omstandigheden en situatie van
de belanghebbende verder onveranderd zijn gebleven.3. De tegenprestatie wordt opgedragen voor gemiddeld acht uren per
week.1. Het college draagt geen tegenprestatie op indien geen werkzaamheden
voorhanden zijn die kunnen worden ingezet als tegenprestatie. 2. Het college kan werkzaamheden als tegenprestatie opdragen die zowel
binnen als buiten de gemeentegrenzen verricht worden.3. Indien het college geen tegenprestatie opdraagt omdat geen
werkzaamheden voorhanden zijn, beoordeelt het dagelijks bestuur binnen
zes maanden of op dat moment wel werkzaamheden voorhanden zijn die
kunnen worden ingezet als tegenprestatie.Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2015.Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening tegenprestatie 2015
gemeente Harlingen 1ToelichtingToelichtingAlgemeenHet college van burgemeester en wethouders van de gemeente Harlingen (hierna:
college) is bevoegd een belanghebbende te verplichten naar vermogen een
tegenprestatie te verrichten, ook als die tegenprestatie niet direct samenhangt
met arbeids-inschakeling. Een belanghebbende van achttien jaar of ouder doch
jonger dan de pensioen-gerechtigde leeftijd is vanaf de dag van melding gehouden
naar vermogen een tegenprestatie te verrichten. Dit is vastgelegd in artikel 9,
eerste lid, onderdeel c, van de Participatiewet. De tegenprestatie bestaat uit
de plicht om naar vermogen door het college opgedragen onbeloonde
maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten, naast of in aanvulling op
reguliere arbeid en die niet leiden tot verdringing op de arbeidsmarkt.Individuele omstandigheden Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en devoorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het college de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen. Als
het college een tegenprestatie vraagt van belanghebbende, moet het een
duidelijke omschrijving geven van de te verrichten werkzaamheden. Het moet voor
een belanghebbende immers duidelijk zijn welke tegenprestatie
van hem verwacht wordt (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649, ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).Geen tegenprestatie Indien daarvoor dringende redenen - zoals zorgtaken - aanwezig zijn, kan het
college in individuele gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van de plicht tot
het verrichten van een tegenprestatie (artikel 9, tweede lid, van de
Participatiewet). De plicht tot tegenprestatie is niet van toepassing op een
belanghebbende die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is als bedoeld in
artikel 4 van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (artikel 9, vijfde
lid, van de Participatiewet). De plicht tot tegenprestatie is voorts niet van
toepassing op een alleenstaande ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld in
artikel 9a, eerste lid, van de Participatiewet (artikel 9, zevende lid, van de
Participatiewet).Afstemmen Net als bij het niet nakomen van de arbeids- en re-integratieverplichting geldt
voor het niet nakomen van de tegenprestatie dat de bijstand kan worden afgestemd
overeenkomstig de afstemmingsverordening.Bevoegdheid opdragen tegenprestatie De bevoegdheid van het college om een belanghebbende te verplichten naar vermogen een tegenprestatie te verrichten geldt al sinds 1 januari 2012. De
regering meent dat de tegenprestatie voor uitkeringsgerechtigden een gelegenheid
is om te blijven participeren in de samenleving en om een sociaal netwerk, arbeidsritme en
regelmaat te behouden. Dit zijn volgens de regering ook noodzakelijke voorwaarden om de
kansen op de arbeidsmarkt te vergroten (TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p.
29).Tegenprestatie is geen
re-integratie-instrumentDe plicht tot tegenprestatie heeft tot doel om maatschappelijk nuttige
werkzaamheden te doen in de samenleving als tegenprestatie voor het ontvangen
van een uitkering. Het opdragen van een tegenprestatie heeft niet primair tot
doel de re-integratie van een belanghebbende te bevorderen, maar moet worden gezien als een nuttige bijdrage aan de samenleving
(TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 49-50). De tegenprestatie is daarom naar zijn
aard niet gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt en is niet bedoeld als re-integratieinstrument.
Voorts mag een tegenprestatie het accepteren van passende arbeid of van
re-integratieinspanningen niet belemmeren. Immers, als uitgangspunt geldt werk boven uitkering.Verordeningsplicht De Wet maatregelen WWB legt de gemeenteraad de verplichting op om bij
verordening regels vast te stellen over het opdragen van een tegenprestatie aan
mensen met een bijstands-uitkering in de leeftijd van 18 jaar tot de
pensioengerechtigde leeftijd. Deze verordenings-opdracht is neergelegd in
artikel 8a, eerste lid, onderdeel b Participatiewet. Het is aan de gemeente om de duur, omvang en inhoud van de tegenprestatie te regelen (zie TK
2013-2014, 33 801, nr. 24, p. 6). Ontwikkelen beleid c.q. beleidsregels door het college Het dagelijks bestuur heeft de opdracht beleid c.q. beleidsregels te ontwikkelen
ten behoeve van het verrichten van een tegenprestatie en het uitvoeren ervan
overeenkomstig de verordening tegenprestatie. Dit volgt uit artikel 7, eerste lid, onderdeel c,
van de Participatiewet.Artikelsgewijze toelichtingArtikel 1. BegripsbepalingenBegrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de Algemene wet
bestuursrecht of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.Korte afstand tot de arbeidsmarkt In artikel 1 van deze verordening is een definitie opgenomen van het begrip
'korte afstand tot de arbeidsmarkt'. Onder een korte afstand tot de arbeidsmarkt
wordt verstaan dat een persoon redelijkerwijs binnen één jaar geschikt is voor
deelname aan de arbeidsmarkt. Dit begrip is van belang in verband met de
mogelijkheid tot het opdragen van een tegenprestatie. Zie hierover artikel 4 van
deze verordening.Grote afstand tot de arbeidsmarkt In artikel 1 van deze verordening is een definitie opgenomen van het begrip
'grote afstand tot de arbeidsmarkt'. Onder een grote afstand tot de arbeidsmarkt
wordt verstaan dat een persoon redelijkerwijs niet binnen één jaar geschikt is voor deelname aan de
arbeidsmarkt. Dit begrip is van belang in verband met de mogelijkheid tot het
opdragen van een tegenprestatie. Zie hierover artikel 4 van deze
verordening.Mantelzorg In artikel 1 van deze verordening is de definitie opgenomen van mantelzorg. Deze
begrips-bepaling is gebaseerd op het begrip zoals dat wordt gehanteerd in de Wet
maatschappelijke ondersteuning (zie artikel 1, eerste lid, van de Wet maatschappelijke
ondersteuning). Onder mantelzorg wordt verstaan: langdurige zorg die niet in het
kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens directe
omgeving, waarbij zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie
en de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar overstijgt. Het begrip
'mantelzorg' is van belang omdat artikel 4 van deze verordening bepaalt dat het
college geen tegenprestatie opdraagt indien een belanghebbende mantelzorg
verricht voor zover het verrichten van mantelzorg naar het oordeel van het
college redelijkerwijs noodzakelijk is.Uit kamerstukken met betrekking tot het begrip 'mantelzorg' zoals neergelegd in
de Wet maatschappelijke ondersteuning volgt dat de vier belangrijkste kenmerken van
mantelzorg zijn:
er is een bestaande sociale relatie tussen de zorgvrager en de
zorgverlener;
mantelzorg wordt niet verricht in een georganiseerd verband;
het verrichten van mantelzorg is veelal geen bewuste keuze;
het verlenen van mantelzorg is nooit afdwingbaar.
Deze kenmerken zijn ontleend aan diverse kamerstukken zoals TK 2004-2005, 30
169, nr. 1 (Notitie "De mantelzorger in beeld") en TK 2005-2006, 30 131, nr. C. Voor mantelzorg is vereist dat de verleende zorg de gebruikelijke zorg van
huisgenoten voor elkaar overstijgt. Voor de uitvoering van de Wet
maatschappelijke ondersteuning hanteren gemeenten veelal het protocol
Gebruikelijke Zorg van het Centrum Indicatiestelling Zorg om vast te stellen of
sprake is van gebruikelijke zorg. Voor de uitleg van wat onder gebruikelijke
zorg kan worden aangesloten bij de definitie van gebruikelijke zorg in het
protocol Gebruikelijke Zorg. Gebruikelijke zorg wordt in dat Protocol als volgt
omschreven: de normale, dagelijkse zorg die partners of ouders en inwonende
kinderen geacht worden elkaar onderling te bieden omdat ze als leefeenheid een
gezamenlijk huishouden voeren en op die grond een gezamenlijke
verantwoordelijkheid hebben voor het functioneren van dat huishouden. Artikel 2. Verslag over beleid Het college zendt periodiek (bijvoorbeeld gelijktijdig met de beleidscyclus) aan
de gemeenteraad een verslag over de doeltreffendheid van het beleid inzake het
opdragen van een tegenprestatie.Artikel 3. Inhoud van een tegenprestatie Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de
voorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het dagelijks bestuur de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen. Artikel 3 van
deze verordening stelt voorwaarden ten aanzien van de inhoud van de tegenprestatie.
Het college dient maatwerk toe te passen bij het opdragen van een
tegenprestatie. Rekening moet worden gehouden met de individuele omstandigheden
van belanghebbende, waaronderleeftijd, opleiding, werkervaring en andere relevante persoonlijke
omstandigheden. De werkzaamheden worden immers opgedragen ‘naar vermogen’. Het is dus van belang
dat belanghebbende ook in staat is de werkzaamheden te verrichten (zie Rechtbank
Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649, ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171). Als het college een tegenprestatie vraagt van belanghebbende, moet het een duidelijke omschrijving geven van de te verrichten werkzaamheden. Het moet voor
een belanghebbende immers duidelijk zijn welke tegenpresatie van hem wordt verwacht
(zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).Additionele onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden
In artikel 3, eerste lid, van deze verordening is bepaald dat de
tegenprestatie onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden betreffen die additioneel van aard zijn. De maatschappelijk
nuttige werkzaamheden in het kader van de tegenprestatie dienen zich te
onderscheiden van werkzaamheden die door de reguliere arbeidsmarkt verricht worden. Het
onderscheid tussen betaalde en onbetaalde werkzaamheden is afhankelijk van onder
meer economische factoren en van keuzes die mede op basis daarvan door het
bedrijfsleven en/of de overheid worden gemaakt (TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p.
30). Werkzaamheden die kunnen worden ingezet Het college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, die
additioneel van aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor zover die
werkzaamheden voldoen aan de in artikel 3, eerste lid, van deze verordening
genoemde voorwaarden. Dit betekent dat de als tegenprestatie in te zetten
werkzaamheid: a. naar zijn aard niet is gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt;b. niet is bedoeld als re-integratie-instrument;c. wordt verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid in de organisatie
waarin deze worden verricht; en d. niet leidt tot verdringing.Deze voorwaarden zijn gebaseerd op de belangrijkste kenmerken van de
tegenprestatie die volgen uit de parlementaire geschiedenis (zie TK 2010-2011,
32 815, nr. 3, p. 14). In beleidsregels kan het college vastleggen welke werkzaamheden in ieder geval
als tegenprestatie kunnen worden ingezet (artikel 3, tweede lid, van deze
verordening). Deze werkzaamheden voldoen aan de in artikel 3, eerste lid, van
deze verordening gestelde voorwaarden.Omdat de werkzaamheden additioneel zijn en niet mogen leiden tot verdringing op
de arbeidsmarkt, kunnen veel werkzaamheden niet als tegenprestatie worden ingezet. Samenwerking met maatschappelijke organisaties: De dienst kan
voor het werven van maatschappelijk nuttige werkzaamheden samenwerken met maatschappelijke
organisaties zoals: welzijnsinstellingen, vrijwilligerswerkorganisaties,
buurthuizen en/of sportvoorzieningen. Om ervoor te zorgen dat voldoende
maatschappelijk nuttige werkzaamheden voorhanden zijn, is het van belang dat
contacten worden onderhouden met maatschappelijke organisaties. Een
vrijwilligersvacaturebank bij een vrijwilligerscentrale kan een belangrijk
hulpmiddel zijn om het aanbod van maatschappelijk nuttige werkzaamheden te
bepalen. Tegenprestatie mag niet leiden tot verdringing De tegenprestatie mag niet worden ingezet in het kader van de re-integratie. De
tegen-prestatie mag bovendien niet direct gericht zijn op toeleiding naar de
arbeidsmarkt en is dan ook niet bedoeld als
re-integratie-instrument. Het betreffen
werkzaamheden die worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid en die niet mogen leiden tot
verdringing op de arbeidsmarkt. Reguliere werkzaamheden kunnen daarom niet als
tegenprestatie worden ingezet. De tegenprestatie mag het accepteren van passende
arbeid of van re-integratie-inspanningen niet belemmeren. Het uitgangspunt werk
boven uitkering staat voorop. Dit volgt uit artikel 9, eerste lid, onderdeel c,
van de Participatiewet en de parlementaire geschiedenis (zie TK 2010-2011, 32
815, nr. 3, p. 14).Artikel 4. Het opdragen van een tegenprestatie Het college heeft beleidsvrijheid om een tegenprestatie op te leggen. Het
college bepaalt uiteindelijk of, en zo ja welke tegenprestatie wordt opgedragen.
Tegen een besluit tot het opdragen van een tegenprestatie kan bezwaar en beroep
worden aangetekend (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 49). In artikel 4, eerste en tweede lid, van deze verordening is neergelegd dat het
college in beginsel uitsluitend aan personen met een lange afstand tot de
arbeidsmarkt een tegenprestatie opdraagt. Aan personen met een korte afstand tot
de arbeidsmarkt kan uitsluitend een tegenprestatie worden opgedragen indien
bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. Personen met een korte afstand tot
de arbeidsmarkt dienen zich immers volledig te richten op re-integratie. Het is
denkbaar dat het wenselijk is dat ook aan personen met een korte afstand tot de
arbeidsmarkt een tegenprestatie op te dragen. Tegenprestatie opdragen aan personen met lange afstand tot arbeidsmarkt
De gemeenteraad kiest er in deze verordening voor te bepalen dat het college een
tegenprestatie in beginsel uitsluitend kan opdragen aan een belanghebbende die
een grote afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Dit impliceert dat aan
belanghebbenden die een korte afstand tot de arbeidsmarkt hebben geen tegenprestatie wordt opgedragen, tenzij
sprake is van bijzondere omstandigheden. Zie artikel 1 van deze verordening voor
de begrippen korte en grote afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeenteraad heeft hiervoor gekozen opdat personen met een korte zich
volledig kunnen richten op de arbeidsplicht en de re-integratieplicht, zoals het
naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid verkrijgen. Bij personen met een korte afstand tot de
arbeidsmarkt kan redelijkerwijs worden verwacht dat hun inspanningen eerder
zullen leiden tot uitstroom. Daarom wordt in beginsel aan personen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt
geentegenprestatie opgedragen. De tegenprestatie mag immers het accepteren van
passende arbeid of van re-integratie-inspanningen niet belemmeren aangezien werk boven
uitkering als uitgangspunt geldt. Aan personen met een lange afstand tot de
arbeidsmarkt kan het college wel een tegenprestatie opdragen. Belanghebbende met een korte afstand tot de arbeidsmarkt Artikel 4, tweede lid, van deze verordening bepaalt dat het college een
belanghebbende met een korte afstand tot de arbeidsmarkt een tegenprestatie kan
opdragen als bijzondere omstandigheden dat rechtvaardigen. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan de situatie waarin geen
re-integratieactiviteiten worden verricht door belanghebbende en het verrichten
van re-integratieactiviteiten op korte termijn redelijkerwijs niet kan worden
verwacht. In dat geval bestaat er ruimte een tegenprestatie op te leggen.Geen tegenprestatie Indien daarvoor dringende redenen - zoals zorgtaken - aanwezig zijn, kan het
college in individuele gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van de plicht tot
het verrichten van een tegenprestatie (artikel 9, tweede lid, van de
Participatiewet). De verplichting tot het verrichten van een tegenprestatie is niet van toepassing
op een belanghebbende die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, als bedoeld
in artikel 4 van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (artikel 9, vijfde
lid, van de Participatiewet) De verplichting tot tegenprestatie is niet van toepassing op een alleenstaande
ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld in artikel 9a, eerste
lid, van de Participatiewet (artikel 9, zevende lid, van de
Participatiewet).In het derde lid is bepaald dat geen tegenprestatie wordt opgedragen indien een
belang-hebbende vrijwilligerswerk of mantelzorg verricht en het college het
verrichten hiervan redelijkerwijze noodzakelijk vindt. De regering heeft deze
mogelijkheid uitdrukkelijk benoemd in de nota van wijziging met betrekking tot
de Wet maatregelen WWB (TK 2013-2014, 33 801, nr. 24, p. 6). Of sprake is van
mantelzorg wordt getoetst aan de criteria van het begrip mantelzorg zoals
neergelegd in artikel 1 van deze verordening. Verricht een belanghebbende
mantelzorg in de zin van deze verordening en is het verrichten van mantelzorg volgens het dagelijks bestuur redelijkerwijs noodzakelijk, dan draagt het
college een belanghebbende geen tegenprestatie op.Dit geldt ook voor het verrichten van vrijwilligerswerk. Het college kan ook
besluiten vrijwilligerswerk aan te merken als tegenprestatie. Hierbij moet wel
rekening worden gehouden met de minimale en maximale duur van de tegenprestatie
zoals neergelegd in artikel 5 van deze verordening. De aard van het
vrijwilligerswerk speelt hierbij een rol. Onder vrijwilligerswerk wordt in het algemeen verstaan: werk dat in enig verband
onverplicht en onbetaald wordt verricht, voor anderen of de samenleving
(vergelijk TK 2005-2006, 30 334, nr. 1, p. 2). Weigering tegenprestatie Het college dient bij weigering van belanghebbende om de tegenprestatie te verrichten, op basis van het individuele geval de hoogte en de duur van de op te
leggen maatregel te bepalen (TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 29).Factoren opdragen tegenprestatie In artikel 4, vierde lid, van deze verordening is neergelegd met welke factoren
het college rekening moet houden bij het opdragen van een tegenprestatie. Deze
factoren worden hierna toegelicht.‘tegenprestatie 'naar
vermogen'
De werkzaamheden die als
tegenprestatie ingezet worden, moeten naar vermogen door een belanghebbende verricht kunnen worden. De
term 'naar vermogen' heeft betrekking op de mogelijkheden waarover een
belanghebbende beschikt om deze werkzaamheden te verrichten. Immers, niet alle
onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden kunnen worden opgedragen aan
elke uitkeringsgerechtigde (TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 30). ‘persoonlijke situatie en individuele omstandigheden
belanghebbende’Bij het opdragen van de
tegenprestatie houdt het college rekening met de persoonlijke situatie en individuele omstandigheden van een belanghebbende, waaronder leeftijd, opleiding
en werkervaring (Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171). Hierbij wordt rekening gehouden met het fysieke en psychische vermogen van een belanghebbende. Bij het opdragen van de
tegenprestatie dient het college maatwerk te leveren. Voorts wordt bij opdragen
van een tegenprestatie rekening gehouden met praktische omstandigheden zoals reistijd, beschikbaarheid van kinderopvang en/of belanghebbende al maatschappelijke
activiteiten verricht. ‘persoonlijke wensen en kwaliteiten
belanghebbende’
Bij het opdragen van
de verplichting tot tegenprestatie houdt het college rekening met de persoonlijke
wensen en kwaliteiten van belanghebbende. De regering vindt het immers
belangrijk dat een belanghebbende invloed heeft op de keuze van de activiteiten
(TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 47). Belanghebbende kan zelf ideeën aandragen voor de als tegenprestatie te
verrichten werkzaamheden. Het college kan in beleidsregels bepalen wanneer een belanghebbende zijn keuze voor het verrichten van maatschappelijk nuttige
activiteit kenbaar maakt aan het college. Het college beoordeelt de door belanghebbende
zelf aangedragen ideeën en kan besluiten om het voorstel van belanghebbende over
te nemen en die werkzaamheden in te zetten als tegenprestatie. Uiteraard moet die werkzaamheid voldoen aan het bepaalde bij of krachtens
artikel 3 van deze verordening en moet die werkzaamheid beschikbaar zijn. Het
college is niet gehouden te voldoen aan de wensen van een belanghebbende, maar
moet deze wel in de beoordeling meenemen. Draagt belanghebbende geen ideeën aan,
dan legt het college belanghebbende een lijst met keuzemogelijkheden voor van
maatschappelijk nuttige werkzaamheden die voorhanden zijn. Als belanghebbende
geen voorkeur kenbaar maakt of er geen keuzemogelijkheid is, legt het college
een werkzaamheid op. Het is immers aan het college, en niet aan een
belanghebbende, een tegenprestatie op te dragen aan belanghebbende.‘maatschappelijke activiteiten door
belanghebbende’
Het college houdt er
bij het opdragen van de plicht tot tegenprestatie rekening met het eventuele
gegeven dat een belanghebbende al maatschappelijk actief is (TK 2013-2014, 33
801, nr. 24, p. 6). Indien een belanghebbende al een maatschappelijke activiteit
verricht, kan het college in bepaalde gevallen besluiten deze maatschappelijke
activiteit aan te merken als tegenprestatie. Ook kan de omstandigheid dat een
belanghebbende maatschappelijke activiteit verricht, ertoe leiden dat hiermee
rekening wordt gehouden bij het vaststellen van de tegenprestatie, met name de
duur en de omvang van de tegenprestatie. Een voorbeeld van maatschappelijke
activiteiten zijn: de zorg voor een ouder of een gehandicapt kind. Het college
beoordeelt de maatschappelijke activiteiten en houdt daarbij rekening met de
duur en omvang. Artikel 5. Duur en omvang van een tegenprestatie Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de
voorhanden zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de
duur en de omvang van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij
moet het college de in deze verordening neergelegde criteria in acht nemen.
Artikel 5 van deze verordening stelt voorwaarden ten aanzien van de duur en
omvang van de tegenprestatie.Individuele omstandigheden Het college beoordeelt op basis van de individuele omstandigheden van een belanghebbende de omvang en de duur van de tegenprestatie. De omvang van de
werkzaamheden en de duur in de tijd dienen in de regel beperkt te zijn. Dat
betekent dat steeds een afweging wordt gemaakt op basis van de situatie in welke
mate een tegenprestatie verlangd kan worden (TK 2013-2014, 33 801, nr. 30). Maximale duur tegenprestatie in dagen Artikel 5, eerste lid, regelt dat de tegenprestatie wordt ingezet voor een
maximale duur van twaalf maanden. Uit het onderzoeksrapport "Voor wat hoort wat"
blijkt dat bij ongeveer de helft van de gemeenten die de tegenprestatie
uitvoeren de gemiddelde duur korter is dan een half jaar en bij iets minder dan
de helft is de gemiddelde duur meer dan een half jaar. Het is van belang dat de
duur beperkt is. Het opdragen van de tegenprestatie tot aan het einde van de
uitkering is in ieder geval niet beperkt in duur en in omvang. Het tweede lid, regelt dat de duur van het opdragen van een tegenprestatie na
een periode van twaalf maanden nogmaals met een periode van twaalf maanden
verlengd kan worden.Maximale duur tegenprestatie in uren Artikel 5, derde lid, regelt dat de tegenprestatie wordt ingezet voor een
maximaal aantal uren van gemiddeld 8 uren per week.Artikel 6. Geen werkzaamheden voorhanden De Participatiewet verplicht gemeenten niet om buiten de eigen gemeentegrens een
tegenprestatie te laten verrichten (TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 51).
Desondanks kan het voorkomen dat werkzaamheden, die als een tegenprestatie kunnen worden
voorgedragen, zowel binnen als buiten de gemeentegrenzen voorhanden zijn.Indien het college geen tegenprestatie oplegt omdat er zowel binnen als buiten
de eigen gemeentegrenzen geen onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden
voorhanden zijn, wordt binnen zes maanden een heronderzoek uitgevoerd om te
beoordelen of op dat moment wel maatschappelijk nuttige werkzaamheden binnen de
eigen gemeentegrenzen voorhanden zijn. Dit is geregeld in artikel 6, tweede lid,
van deze verordening. Ter uitvoering hiervan dient te worden samengewerkt met omliggende gemeenten. Artikel 7. Inwerkingtreding
eze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2015.
Vanaf die datum is in artikel 8a, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet de
verordeningsopdracht voor de gemeenteraad neergelegd om regels in de verordening
vast te stellen over het opdragen van een tegenprestatie.Artikel 8. Citeertitel Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.