CVDR3478_1Financiële beheersverordeningnlregelingEde2017-01-03EdeEde-StadFinanciële beheersverordening gemeente EdeGemeentewet, art. 212Besluit Begroting en Verantwoordinggemeenteraadbestuur en recht2005-10-13
De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht
2005-10-132005-10-132011-10-06nieuwe regelingFB 2005 94financienTreasurystatuutTabel afschrijvingstermijnenDe verordening regelt de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie. De verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan.Financiële beheersverordeningDe raad van de gemeente Ede;gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders
van 6 september 2005, nummer FB 2005/94;gelet op artikel 212 van de Gemeentewet;1DefinitiesIn deze verordening wordt verstaan onder:
Sector:Iedere organisatorische eenheid binnen de gemeentelijke
organisatie die als zodanig een eigen rechtstreekse
verantwoordelijkheid aan het college heeft.
Administratie:Het systematisch verzamelen, vastleggen, verwerken en
verstrekken van informatie ten behoeve van het besturen, het
functioneren en het beheersen van (onderdelen van) de
organisatie van de gemeente Ede en ten behoeve van de
verantwoording die daarover moet worden afgelegd.
Financiële administratie:Het onderdeel van de administratie dat omvat het systematisch
maken en verwerken van aantekeningen betreffende de financiële
gegevens van (onderdelen van) de organisatie van de gemeente
Ede, teneinde te komen tot een goed inzicht in:
de financieel-economische positie;
het beheer van vermogenswaarden;
de uitvoering van de begroting;
het afwikkelen van vorderingen en schulden;
alsmede tot het afleggen van rekening en verantwoording
daarover.
Administratieve organisatie:Het stelsel van organisatorische maatregelen gericht op het tot
stand brengen en het in stand houden van de goede werking van de
bestuurlijke en ambtelijke informatieverzorging ten behoeve van
de verantwoordelijke leiding.
Financieel beheer:Het uitoefenen van bestuur over en toezicht op het beheer van
middelen en het uitoefenen van rechten van de gemeente Ede.
Rechtmatigheid:Het in overeenstemming zijn met geldende wet- en
regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen,
raadsbesluiten en collegebesluiten(voorzover deze een noodzakelijke uitwerking vormen van
wet- en regelgeving). Hierbij wordt de rechtmatigheid
beperkt tot voorwaarden in wet- en regelgeving die onmisbaar
zijn voor materiele financiële beheershandelingen.
Doelmatigheid:Het realiseren van bepaalde prestaties met een zo beperkt
mogelijke inzet van middelen.
Doeltreffendheid:De mate waarin de gewenste prestaties en beoogde
maatschappelijke effecten van het beleid ook daadwerkelijk
worden behaald.
Bestuurlijke planning:Een jaarlijks vóór 1 januari door de raad vast te stellen
planning met betrekking tot het opstellen van de begroting,
rapportages en jaarstukken.
Streefwaarden:De waarde die bereikt moet worden binnen een bepaalde periode,
voor de beoogde beleidsdoelen, maatschappelijke effecten en te
leveren prestaties.
1Begroting en verantwoordingKaderstellen2Programmabegroting1.De raad stelt in ieder geval bij de aanvang van de nieuwe
raadsperiode een programma-indeling vast.2.De raad stelt per programma vast:
de beoogde beleidsdoelen, inclusief de maatschappelijke
effecten;
de te leveren prestaties;
de baten en lasten.
3.Het college stelt per programma streefwaarden voor met
betrekking tot de beoogde beleidsdoelen, maatschappelijke
effecten en de te leveren prestaties.4.De raad stelt de streefwaarden, zoals bedoeld in het derde lid,
vast.5.Het college draagt zorg voor het verzamelen en vastleggen van
gegevens over de geleverde prestaties en beleidsdoelen,
inclusief de maatschappelijke effecten, opdat de doelmatigheid
en doeltreffendheid van het beleid, zoals vastgesteld door de
raad, kunnen worden getoetst.3Producten1.Bij de begroting en jaarstukken geeft het college een overzicht
van welke producten uit de productenraming bij welke programma's
behoren.2.De onderverdeling van de programma’s in de producten staat voor
de raadsperiode vast, tenzij er dringende redenen zijn tot
wijzigen. Wijzigingen worden bij de begroting expliciet
vermeld.4Kaders begroting1.Het college biedt in de loop van het begrotingsjaar een nota aan
over de kaders voor het volgende begrotingsjaar en de drie
opvolgende jaren. In deze nota worden de bevindingen betrokken
uit de rapportage van de begrotingsuitvoering bedoeld in artikel
7 en de jaarstukken bedoeld in artikel 8.3.De uiterste datum voor aanbieding van deze nota door het
college, en het moment van vaststelling door de raad, wordt
jaarlijks vastgesteld in de Bestuurlijke Planning.Uitvoering5Uitvoering begroting1.Het college stelt regels die waarborgen dat de uitvoering van de
programmabegroting rechtmatig, doelmatig en doeltreffend
verloopt.2.Het college draagt ten aanzien van de begrotingsuitvoering de
zorg voor:
het voorkomen van overschrijdingen van de begrote
lasten, respectievelijk het voorkomen van
onderschrijdingen van de begrote baten van de
programma's zoals geautoriseerd bij de (gewijzigde)
begroting;
de toedeling van de budgetten en investeringskredieten
aan de productraming op grond van de geautoriseerde
programmabegroting en de geautoriseerde uiteenzetting
van de financiële positie;
autorisatie door de raad van wijzigingen op de
oorspronkelijke geraamde lasten en baten in de
productenraming, indien deze wijzigingen leiden tot een
verandering van de omvang van het programmabudget;
de toewijzing van de werkelijke lasten en baten door
middel van kosten- toerekening aan de producten van de
productraming.
Beheersing en Interne controle6Interne controle1.Het college draagt ten behoeve van het getrouwe beeld en de
rechtmatigheid van de jaarrekening zorg voor de jaarlijkse
interne toetsing van de getrouwheid van de
informatieverstrekking en de financiële rechtmatigheid van de
beheershandelingen. Bij afwijkingen neemt het college
maatregelen tot herstel.2.Het college biedt periodiek een nota aan inzake het voorkomen en
bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik van de
gemeentelijke regelingen. De raad stelt deze nota vast.3.Het college draagt zorg voor de jaarlijkse interne toetsing van
een aantal bedrijfsprocessen op juistheid, volledigheid en
tijdigheid van de bestuurlijke informatievoorziening, de
financiële rechtmatigheid van beheershandelingen en op misbruik
en oneigenlijk gebruik van de gemeentelijke regelingen. 4.Het college zorgt op basis van de resultaten van de toetsen
bedoeld in het derde lid, indien nodig, voor een plan van
verbetering. Het college neemt op basis van het plan van
verbetering maatregelen voor herstel van de tekortkomingen.5.Een samenvatting van de resultaten van de in het derde en vierde
lid genoemde toetsen en de zonodig opgestelde verbeterplannen
wordt ter kennisgeving aan de raad aangeboden.Rapportage en Verantwoording7Tussentijdse rapportage en informatieHet college informeert de raad door middel van tussentijdse
rapportages over de realisatie van de begroting van de gemeente over
de eerste drie maanden en de eerste negen maanden van het lopende
boekjaar.De tussenrapportages worden aan de raad aangeboden op de tijdstippen
zoals jaarlijks vastgelegd in de Bestuurlijke Planning.De inrichting van de tussentijdse rapportages sluit aan bij de
programma-indeling van de begroting.De rapportages gaan in op afwijkingen, zowel wat betreft de lasten
en baten, de geleverde prestaties en indien daar aanleiding voor is
de beleidsdoelen en maatschappelijke effecten.Het college informeert vooraf de raad en neemt pas een besluit,
nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn opvattingen ter
kennis van het college te brengen en zonodig een budget beschikbaar
te stellen, voor zover het betreft niet bij begroting vastgestelde
afzonderlijke verplichtingen.8Jaarstukken1.Het college draagt zorg voor een adequate vertaling van de
verantwoording van de sectoren naar de productenrealisatie en
naar de programmaverantwoording.2.Het college legt verantwoording af over de uitvoering van de
programma’s. In de verantwoording geeft het college aan:
welke beoogde beleidsdoelen, inclusief maatschappelijke
effecten, zijn bereikt;
welke prestaties hiervoor zijn geleverd;
wat de kosten zijn geweest;
hoe de resultaten zich verhouden tot de in de begroting
gestelde doelen.
2Financiële positieKaderstellen9Financiële positie1.Het college draagt er zorg voor, dat al het beleid waartoe de
raad heeft besloten, in de uiteenzetting van de financiële
positie en de meerjarenramingen is opgenomen.2.Het totaalbedrag aan verleende garanties en waarborgen wordt bij
de uiteenzetting van de financiële positie expliciet
vermeld.3.Bij de uiteenzetting van de financiële positie wordt een
overzicht van de investeringen gegeven. De raad autoriseert met
het vaststellen van de financiële positie van de begroting de
afzonderlijk vermelde investeringskredieten. 4.Uitgezonderd investeringen in bedrijfsmiddelen, waarvoor
jaarlijks een budget beschikbaar wordt gesteld bij de
begroting.10Waardering & afschrijving vaste activa1.Onderzoeks- en ontwikkelingskosten mogen alleen
geactiveerd worden indien er een direct verband bestaat met
een vast actief in eigendom van de gemeente. Geactiveerde
kosten voor onderzoek en ontwikkeling en disagio worden
lineair in 5 jaar afgeschreven.2.Kosten voor het afsluiten van geldleningen worden direct ten
laste van de exploitatie gebracht.3.De materiele vaste activa met economisch nut, zoals bedoeld in
artikel 35 van het "Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten", worden afgeschreven in overeenstemming
met de door de raad vastgestelde afschrijvingstermijnen.
Afwijking van deze termijnen is slechts mogelijk bij
raadsbesluit, indien hier gegronde redenen voor zijn. Het
college is op basis van gegronde redenen bevoegd af te wijken
van deze termijnen, indien het gaat om bedrijfsmiddelen.Activa met een verkrijgingprijs van minder dan € 5.000 worden
niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen.4.
Onder activa met een meerjarig maatschappelijk nut,
zoals bedoeld in artikel 35 van het "Besluit begroting
en verantwoording provincies en gemeenten", worden
verstaan investeringen in aanleg en onderhoud van:
(inrichting) wegen, waterwegen, civiele kunstwerken,
(inrichting) groen en kunstwerken.
Aankoop en vervaardiging van activa met een
meerjarig maatschappelijk nut worden, onder aftrek
van bijdragen van derden en bestemmingsreserves
geactiveerd. Hiervan kan bij raadsbesluit worden
afgeweken. Het actief wordt afgeschreven in
overeenstemming met de door de raad vastgestelde
afschrijvingstermijnen.
11Waardering debiteuren en overige vorderingenVorderingen worden ieder kwartaal beoordeeld op inbaarheid.
Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen dubieuze en
oninbare vorderingen. Dubieuze vorderingen worden aan het einde
van het jaar verwerkt in een voorziening. De verwerking van
oninbare vorderingen vindt gedurende het jaar plaats.12Reserves en voorzieningen1.Het college biedt jaarlijks gelijktijdig met de
programmabegroting het overzicht aan van de reserves en
voorzieningen.2.Het overzicht van reserves en voorzieningen bevat:
de vorming en vrijval van reserves;
de vorming en vrijval voorzieningen;
de toerekening en verwerking van rente over de algemene
reserves en bestemmings-reserves, in relatie tot de nota
weerstandsvermogen bedoeld in artikel 17.
13Kostprijsberekening en vaststelling tarieven en
heffingen1.Voor het bepalen van de geraamde kostprijs van
producten en diensten van de gemeente Ede wordt een systeem
van kostentoerekening gehanteerd. Bij de
kostentoerekening worden naast de directe kosten ook de
indirecte kosten betrokken.2.Bij de indirecte kosten worden betrokken een redelijk
deel van de overheadkosten, de bijdragen aan reserves voor
de noodzakelijke vervanging van de betrokken activa, de
kapitaallasten van de in gebruik zijnde activa en eventueel
ook de compensabele BTW.3.Voor de rentetoerekening van de kapitaallasten wordt gebruik
gemaakt van een genormeerd renteomslagpercentage.14FinanciëringsfunctieHet college neemt in een treasurystatuut de regels op die zij
hanteert voor het dagelijkse beheer van koersrisico en valutarisico,
kredietrisico en relatiebeheer, intern liquiditeitsrisico en
geldstromenbeheer, administratieve organisatie en interne controle
van de financieringsfunctie. Het college biedt het treasurystatuut
en het wijzigen ervan ter behandeling en vaststelling aan de raad
aan. 15Registratie bezittingen en activa1.Het college draagt zorgt voor een actuele en volledige
registratie van bezittingen. In de registratie worden ook
opgenomen niet-geactiveerde kunstvoorwerpen met
cultuurhistorische waarde en de niet-geactiveerde investeringen
in de openbare ruimte.2.Het college draagt er zorg voor, dat de registratie en de
ontwikkeling van de bezittingen van de gemeente systematisch
worden gecontroleerd, met dien verstande dat de waardepapieren,
de voorraden, de uitstaande leningen, de
(debiteuren)-vorderingen, de liquiditeiten, de opgenomen
leningen en de (crediteuren-)schulden jaarlijks worden
gecontroleerd en registergoederen en bedrijfsmiddelen tenminste
eenmaal in de 5 jaar.3.Bij afwijkingen in de registratie van de bezittingen neemt het
college maatregelen voor herstel van de tekortkomingen. De
resultaten van de toetsen en eventuele plannen ter verbetering
worden ter kennisgeving aan de raad aangeboden.3Paragrafen16Lokale heffingen1.Het college biedt periodiek een (bijgestelde) nota lokale heffingen
aan. Deze nota behandelt in ieder geval:
de samenstelling van het pakket aan gemeentelijke
belastingen, tarieven en heffingen;
de verdeling van de druk van de belastingen over de diverse
bevolkingsgroepen en belanghebbenden;
de kostendekkendheid van de heffingen;
de druk van de lokale belastingen en heffingen;
het kwijtscheldingsbeleid en het tarievenbeleid.
2.De nota bevat voorts een overzicht van de verordeningen met de
bijbehorende vaststellingsdata waarin tarieven, heffingen en prijzen
zijn vastgelegd. Het college zorgt er voor dat er een actueel
overzicht is van de tarieven, heffingen en prijzen per verstrekte
dient. De raad stelt de nota vast.3.Voor het vaststellen van de hoogte van gemeentelijke tarieven,
heffingen en prijzen door de raad verstrekt het college aan de raad
per verordening de actueel geraamde hoeveelheden per door de
gemeente verstrekte dienst, waarover de tarieven, heffingen en
prijzen in rekening worden gebracht en per verordening het totaal
van de geraamde kosten van de er in genoemde door de gemeente
verstrekte diensten.4.Bij de begroting en jaarstukken doet het college in de paragraaf
lokale heffingen verslag van: de opbrengsten per lokale heffing; het
volume en bedrag aan kwijt- scheldingen; de kostendekkendheid van de
rioolrechten en de afvalstoffenheffing; de (ontwikkeling van de)
lokale lastendruk voor eenpersoonshuishoudingen,
meerpersoonshuishoudingen en bedrijven.17Weerstandsvermogen en risicomanagement1.Het college biedt periodiek een (bijgestelde) nota
weerstandsvermogen aan. In deze nota wordt ingegaan op het
risicomanagement, het opvangen van risico’s door verzekeringen,
voorzieningen, het weerstandsvermogen of anderszins. In de nota
wordt tevens het gewenste weerstandsvermogen bepaald. De raad stelt
de nota vast.2.Het college geeft aan in de paragraaf weerstandsvermogen van de
begroting en van de jaarstukken de risico’s van materieel belang en
een inschatting van de kans dat deze risico’s zich voordoen. 3.Het college brengt hierbij in elk geval de risico’s in beeld en
actualiseert de risico’s genoemd in de nota bedoeld in het eerste
lid. 4.Het college geeft aan in de paragraaf weerstandsvermogen van de
begroting en van de jaarstukken de weerstandscapaciteit en in
hoeverre schaden en verliezen als gevolg van de risico’s van
materieel belang met de weerstandscapaciteit kunnen worden
opgevangen.18Onderhoud kapitaalgoederen1.Het college biedt periodiek een nota onderhoud openbare ruimte en
een nota 'Waterplan' aan. Deze nota's geven het kader weer voor de
inrichting van het onderhoud en het beoogde onderhoudsniveau voor
het openbaar groen, water, wegen, kunstwerken, rioleringen en
straatmeubilair en eveneens de normkostensystematiek en het
meerjarig budgettair beslag. De raad stelt deze nota's vast.2.Het college biedt periodiek een nota onderhoud gebouwen aan ter
behandeling en vaststelling door de raad. De nota bevat de
voorstellen voor het te plegen onderhoud en de bijbehorende kosten
aan de gemeentelijke gebouwen en eveneens de normkostensystematiek
en het meerjarig budgettair beslag. De raad stelt de nota vast.3.Bij de begroting en de jaarstukken doet het college in de paragraaf
onderhoud kapitaalgoederen verslag over de voortgang van het
geplande onderhoud en het eventuele achterstallige onderhoud aan
openbaar groen, water, wegen, kunstwerken, straatmeubilair,
rioleringen en gebouwen.19FinancieringBij de begroting en de jaarstukken doet het college in de paragraaf
financiering verslag van: de kasgeldlimiet, de renterisico norm, de omvang en samenstelling van
het vreemd vermogen, de omvang en samenstelling van de uitzettingen, de
liquiditeitspositie, de liquiditeitsplanning en de financieringsbehoefte
voor de komende vier jaar, een rentevisie en de
rentekosten en renteopbrengsten verbonden aan de
financieringsfunctie.20Bedrijfsvoering1.Het college stelt tenminste eenmaal in de vier jaar een nota
bedrijfsvoering vast. De nota wordt ter kennisgeving aan de raad
gezonden. 2.In de bedrijfsvoeringparagraaf in de begroting wordt ingegaan op de
tijdelijke en actuele onderwerpen die aandacht behoeven.21Verbonden partijen1.Voor het vormen van een nieuwe verbonden partij wordt vooraf aan de
raad om toestemming gevraagd.2.Van elk van de verbonden partijen wordt in een afzonderlijke
registratie weergegeven het openbaar belang, het eigen vermogen, de
solvabiliteit, het financieel resultaat en het financieel belang en
de zeggenschap van de gemeente.3.In de begroting en de jaarstukken wordt in de paragraaf verbonden
partijen in elk geval ingegaan op:
de visie op verbonden partijen in relatie tot de realisatie
van de doelstellingen die zijn opgenomen in de
begroting;
de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen;
het aangaan van nieuwe participaties;
het beëindigen van bestaande participaties;
het wijzigen van bestaande participaties;
en eventuele problemen bij bestaande participaties.
22Grondbeleid1.Het college biedt tenminste eens in de vier jaar een nota
grondbeleid aan ter behandeling en vaststelling door de raad. In
deze nota wordt aandacht besteed aan:
een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie
van de doelstellingen van de programma's die zijn opgenomen
in de begroting;
een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het
grondbeleid uitvoert;
een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de
totale -grondexploitatie;
een onderbouwing van de geraamde winstneming, of
verliesdekking;
de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken
in relatie tot de risico's van de grondzaken.
2.In de paragraaf grondbeleid van de begroting en de jaarstukken wordt
ingegaan op de uitvoering van de nota grondbeleid, met name de
belangrijkste financiële ontwikkelingen zoals
verlies/winstverwachtingen, de verwerving van gronden e.d. en de
relaties van het grondbeleid met de programma’s.23Niet verplichte paragrafenDe raad kan altijd nieuwe paragrafen in de begroting en het jaarverslag
laten opnemen, of niet verplichte paragrafen schrappen. Inhoudelijke
eisen worden door de raad geformuleerd. In ieder geval wordt er een
paragraaf Grote Projecten opgenomen. De raad bepaalt welke projecten in
deze paragraaf worden opgenomen. Verdere uitwerking wordt in de
Bestuurlijke Planning geregeld.4Financiële organisatie en administratie24Inrichting administratieDe administratie is zodanig van opzet en werking, dat zij in ieder geval
dienstbaar is voor:
het sturen en het beheersen van activiteiten en processen in de
gemeente als geheel en in de sectoren;
het verstrekken van informatie over ontwikkelingen in de omvang
van registergoederen, kapitaalgoederen, voorraden, vorderingen
en schulden;
het verschaffen van informatie aan de budgethouders en voor het
maken van kostencalculaties;
het bevorderen van de rechtmatigheid, de doelmatigheid en de
doeltreffendheid van het gevoerde bestuur in relatie tot de
gestelde beleidsdoelen en ter zake geldende wet- en
regelgeving;
het afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid, de
doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde bestuur in
relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de begroting en ter zake
geldende wet- en regelgeving;
de controle van de registratie van gegevens als zodanig en van
de daaraan ontleende informatie, alsmede voor de controle op de
rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het
gevoerde bestuur in relatie tot de gestelde beleidsdoelen.
25Financiële administratieHet college draagt er zorg voor dat:
de inrichting en de werking van de financiële administratie
voldoet aan het "Besluit begroting en verantwoording provincies
en gemeenten" en andere relevante wet- en regelgeving;
de vereiste informatie verstrekt wordt aan het rijk, de
provincie en de Europese Unie, alsmede aan andere instellingen
die specifieke verantwoordingsverplichtingen opleggen aan
gemeenten.
26Financiële organisatieHet college draagt de zorg voor een en legt in een besluit vast:
een eenduidige indeling van de gemeentelijke organisatie en een
eenduidige toewijzing van de gemeentelijke taken aan de
sectoren;
een adequate scheiding van taken, functies, bevoegdheden,
verantwoordelijkheden, zodat aan de eisen van interne controle
wordt voldaan en de betrouwbaarheid van de verstrekte informatie
aan beleids- en beheersorganen is gewaarborgd;
de regels voor de verlening van décharge over het gevoerde
beheer van de sectoren;
de verlening van mandaten en volmachten voor het aangaan van
verplichtingen ten laste van de toegekende budgetten en
investeringskredieten;
de regels voor de opdrachtverlening en de verrekening van
leveringen tussen de sectoren van de gemeente;
de te maken afspraken met de sectoren over de te leveren
prestaties, de daarvoor beschikbare middelen en de wijze en
frequentie van rapportage over de voortgang van de activiteiten
en uitputting van middelen
27Aanbesteding en inkoopHet college draagt zorg voor en legt (in een besluit) vast de interne
regels (protocol) voor de inkoop en aanbesteding van werken en diensten.
De regels waarborgen, dat wordt gehandeld in overeenstemming met de
regels terzake van de Europese Unie.28Subsidieverstrekking en steunverleningHet college draagt zorg voor het waarborgen, dat wordt gehandeld in
overeenstemming met de regels ter zake van de Europese Unie en de
subsidieverordening van de gemeente Ede.5Slotbepalingen29InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari
2005 en vervangt de gelijknamige verordening die op 23 oktober 2003
is vastgesteld door de Raad van de gemeente Ede. 30CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald onder de naam “Financiële
beheersverordening gemeente Ede”.Aldus vastgesteld in de vergadering van de raad op 13 oktober 2005,
nr. VR 2005/94.Toelichting op de artikelenArtikel 2 Programmabegroting Artikel 2 bevat een aantal bepalingen over de inrichting van de begroting,
waarin de kaderstellende functie van de raad tot uiting komt. De raad legt op
basis van dit artikel een belangrijk deel van de infrastructuur van de begroting
vast, evenals de prestatie- en kengetallen waarop de raad wil sturen en
controleren.Omdat er een politiek-bestuurlijke keuze ten grondslag ligt aan de indeling van
de programma’s, stelt de raad de indeling vast. Die vaststelling zal voor enkele
jaren gelden, bij voorkeur voor een gehele raadsperiode. Indien daartoe
aanleiding is, kan de raad de indeling wijzigen.Een programma is gebaseerd op de drie w-vragen: wat willen we bereiken (de
beleidsdoelen, inclusief de maatschappelijke effecten), wat gaan we daar voor
doen (de prestaties, bestaande uit te leveren goederen en diensten) en wat mag
dat kosten? Vooral voor de eerste twee vragen zullen in de praktijk
streefwaarden nodig zijn. Aan de hand van die streefwaarden kan de raad zijn
kaderstellende functie vervullen. Ook dienen zij om de raad de gelegenheid te
bieden zijn controlerende functie in te vullen door de uitkomsten en resultaten
van de programma's te beoordelen.Artikel 3 Producten De raad stelt de programmabegroting vast. Ter uitvoering van de begroting stelt
het college - zoals geregeld in het "Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten " - een productraming op. Het college is vrij in het
aantal producten en de indeling daarvan. De productraming is in de systematiek
van het besluit geen onderdeel van de begroting. In het eerste lid wordt
geregeld dat de raad een overzicht van de toedeling van producten aan de
programma's ontvangt.Artikel 4 Kaders begroting De artikelen 2 en 3 betreffen vooral de infrastructuur van de begroting. Artikel
4 gaat over het meerjarige budgettaire kader. Dat vormt de grondslag voor de
eigenlijke begroting. Gegeven het grote belang van het budgetrecht van de raad,
is het logisch dat de raad expliciet een budgettair kader vaststelt.
Dit vindt plaats bij de Perspectiefnota. Het moment van
behandeling en vaststelling van deze kaders wordt geregeld in de Bestuurlijke
Planning van de gemeente Ede.Artikel 5 Uitvoering begroting In artikel 5 legt de raad het college een aantal prestatie-eisen op die voor een
goede uitvoering van de begroting noodzakelijk zijn. In het eerste lid wordt
bepaald dat het college de rechtmatigheid, de doeltreffendheid en de
doelmatigheid van de uitvoering dient te waarborgen.Lid 2 stelt eisen voor de onderwerpen die van belang zijn voor de opstelling van
de programmabegroting. In dit artikel wordt het budgetrecht tussen de raad en
het college verder uitgewerkt. Daarbij worden de financiële grenzen aangeven,
waarbinnen het college en de raad opereren. Een belangrijk punt daarbij is wat
het (detail) niveau is waarop de raad autoriseert en controleert. Daarbij is de
functie van de productraming van belang. Daarin vindt immers de verdere
uitwerking van de programma's in producten plaats. In het kader van het sturen
op hoofdlijnen is het uitgangspunt dat de raad stuurt op het niveau van de
programma's Daarmee wordt bedoeld dat de raad de totale lasten en baten per
programma vaststelt. De verdere specificatie van deze totalen is terug te vinden
in de productramingen. Het sturen op hoofdlijnen blijft als uitgangspunt
gehandhaafd, wat betekent dat de productramingen bij de autorisatie in principe
geen rol spelen.Lid 2 onderdeel c stelt dat aan het wijzigen van de programmabegroting een
aantal stappen vooraf gaan, die al dan niet leiden tot een wijziging op
programmaniveau. Vanuit het gezichtspunt van de raad zijn er twee belangrijke
onderdelen te onderkennen. Ten eerste de exploitatie, waarin alle geraamde
lasten en baten van een bepaald jaar zijn opgenomen. Ten tweede de investeringen
die uiteindelijk ook tot structurele lasten leiden in de exploitatie, maar op
zich jaaroverstijgende eenmalige budgetten vormen. Voor de exploitatie geldt dat iedere wijziging van de geraamde lasten of
inkomsten door de raad moet worden geautoriseerd, mits deze wijziging niet door
een wijziging op een ander onderdeel binnen het hetzelfde programma wordt
gecompenseerd. Zo zal een wijziging van de inzet van personeel binnen één
programma niet leiden tot een wijziging van de programmabegroting. Wordt een
deel van het personeel ingezet voor een ander programma dan waarvoor de
oorspronkelijke inzet was geraamd, dan leidt dit wel tot een wijziging.Wijzigingen op de begroting kunnen opgedeeld worden in wijzigingen met
een beleidsinhoudelijk karakter en wijzigingen met een beleidsarm
karakter:1. Beleidsinhoudelijke aanpassing van de begroting, nadat het college
of de raad een beleidswijziging of aanvullend beleid heeft
vastgesteld.2. Beleidsarme aanpassingen: administratief-technische aanpassingen en
geringe beleidsaanpassingen in de praktijk vallend onder de
verantwoordelijkheid van de betreffende sector. Onder deze tweede categorie
vallen bijvoorbeeld:
een verschuiving van een aantal uren / fte van het ene product
naar het andere product, mits hiermee niet het afgesproken
programmabeleid wijzigt;
een verhoging van een subsidie-ontvangst en daartegenover een
verhoging van de uitgaven, mits hiermee alleen uitzetting van
bestaand beleid wordt geëffectueerd;
het opknippen van een beschikbaar krediet in een aantal
projecten;
de raad heeft een helder besluit genomen (voorstel + dekking),
maar er is nog geen bijbehorende begrotingswijziging vastgesteld.
Het is hierbij aan te bevelen in het raadsbesluit op te nemen dat de
begrotingswijziging bij het eerstvolgende P&C-instrument zal
worden overlegd.
Begrotingswijzigingen met een beleidsarm karakter worden achteraf bij
het eerstvolgende IBP-instrument door de gemeenteraad (formeel) bekrachtigd
(repressief toezicht).Artikel 6 Interne controle De raad legt in dit artikel enkele basiscondities vast voor de interne controle.
Daarmee verkrijgt de raad de zekerheid dat het college aan de prestatie-eisen
genoemd in artikel 5 zal kunnen voldoen.De verordening geeft in het eerste en tweede lid aan het college de opdracht
voor de inrichting van de financiële organisatie verschillende maatregelen te
treffen op het gebied van interne controle, bijvoorbeeld een adequate
functiescheiding. Voor een goede interne controle zijn echter aanvullende
onderzoeken nodig. In het derde lid van artikel 6 geeft de raad aan, welke
onderzoeken hij nodig acht om de eisen van controle te waarborgen en met welke
frequentie deze onderzoeken moeten worden uitgevoerd.Het vierde en vijfde lid regelt dat het college op grond van de uitkomsten van
de onderzoeken bij tekortkomingen maatregelen tot herstel treft en dat de raad
over de uitkomsten van de onderzoeken en de eventuele maatregelen tot herstel op
de hoogte wordt gebracht.De genoemde onderzoeken in dit artikel omvatten niet de interne onderzoeken van
het college naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde
bestuur. Regels voor deze interne onderzoeken zijn opgenomen in de verordening
artikel 213a Gemeentewet.Artikel 7 Tussentijdse rapportage en informatie Artikel 7, eerste tot en met vierde lid, formaliseert een belangrijk onderdeel
van de planning en control van de raad. De raad geeft namelijk de aard van de
informatie aan die het college standaard dient te verstrekken, evenals de
reguliere frequentie. Op basis van deze informatie kan de raad de uitvoering van
de begroting volgen en besluiten of bijsturing nodig is. Artikel 7 regelt wanneer de raad tussentijds over de stand van zaken in
het lopende begrotingsjaar moet worden geïnformeerd. In dit artikel is
gekozen voor twee tussenrapportages.Voor de termijnen waarop de rapportages worden opgesteld en aan de raad worden
gepresenteerd, wordt aansluiting gezocht bij de vaststelling van de termijnen in
de Bestuurlijke Planning. Bij grote afwijkingen/ calamiteiten wordt niet gewacht
tot de eerstvolgende tussenrapportage, maar wordt de raad per ommegaande
geïnformeerd. In het derde lid van het artikel geeft de raad kaders voor de inrichting van de
tussenrapportages. In het vierde lid geeft de raad aan waarover zij in elk geval
in de tussenrapportages wil worden geïnformeerd. Om de gemeentelijke organisatie
niet op te zadelen met een rapportagecircus is het natuurlijk wel zaak, dat de
tussenrapportages niet te uitgebreid en overzichtelijk zijn.Het vijfde lid gaat in op de informatieplicht van het college voor nieuwe, niet
expliciet in de begroting opgenomen activiteiten.De raad autoriseert het college met het vaststellen van de begroting op
hoofdlijnen voor het door het college uit te voeren beleid. Hiermee worden alle
afzonderlijke verplichtingen die in de programma’s besloten liggen in materiële
zin, oftewel financieel geaccordeerd. Bij de uitvoering van de begroting geldt
voor het college de informatieplicht uit het vierde lid artikel 169 Gemeentewet. Artikel 8 JaarstukkenJaarstukken bestaan uit de jaarrekening en het jaarverslag. Artikel 8 is het
sluitstuk van de begrotingscyclus, de verantwoording over de
begrotingsuitvoering door het college, c.q. de controle van de raad daarop.
Basis daarvoor is de productrealisatie. In het eerste lid wordt daarvoor een
kwaliteitseis gesteld. Het tweede lid is de tegenpool van artikel 2, lid 2.Artikel 9 De financiële positie De raad geeft in dit artikel enkele belangrijke uitgangspunten aan die het
college voor de uiteenzetting van de financiële positie en de meerjarenramingen
moet volgen. Tevens wordt hier expliciet vastgelegd hoe de raad bij het vaststellen van de
financiële positie, de investeringskredieten autoriseert. De autorisatie van
deze kredieten zou anders, als gevolg van het door gemeenten gehanteerde lasten
en batenstelsel, buiten de boot vallen. Investeringen van gemeenten worden
voornamelijk geactiveerd en drukken zodoende in het jaar van aanschaf niet op de
onder de programma’s verantwoorde lasten. Bedrijfsmiddelen zijn die activa, die
voor de normale bedrijfsvoering noodzakelijk zijn en een afschrijvingstermijn
hebben van maximaal 7 jaar. Het gaat hierbij met name om voertuigen, computers,
hardware en diverse materieel. De sectoren beschikken hiervoor over een
jaarlijks budget. Dit budget wordt bij de vaststelling van de programmabegroting
geautoriseerd. Artikel 10 Waardering & afschrijving vaste activa De verordening moet volgens artikel 212 Gemeentewet in elk geval bevatten de
“regels voor waardering en afschrijving activa”. Artikel 10 stelt de regels voor
de waardering en afschrijving van de vaste activa. De vaste activa zijn te
verdelen in immateriële vaste activa en materiele vaste activa. De immateriële
vaste activa zijn te verdelen in kosten voor het afsluiten van geldleningen en
overige immateriële vaste activa. De materiele vaste activa zijn onder te
verdelen in materiele vaste activa met economisch nut en materiele vaste activa
met alleen maatschappelijk nut.Het eerste lid bepaalt, dat overige immateriële activa zijnde disagio en kosten
voor onderzoek en ontwikkeling lineair worden afgeschreven in 5 jaar. Het tweede
lid bepaalt, dat de kosten voor het afsluiten van geldleningen ineens ten laste
van het resultaat worden gebracht. De bepaling dat onderzoeks- en
ontwikkelingskosten alleen geactiveerd mogen worden indien er een direct
verband bestaat met een vast actief in eigendom van de gemeente is gebaseerd
op de BBV.Het derde lid verwijst naar de (laatste) door de raad vastgestelde nota
Afschrijvingsbeleid waarin deze afschrijvingstermijnen zijn aangegeven. Afwijken
van de genoemde afschrijvingstermijnen kan alleen bij raadsbesluit. Dit besluit
kan worden genomen bij het voorstel voor de investering. Er dienen gegronde
redenen te zijn. Te denken valt hierbij aan bijzondere investeringen, waarbij de
technische of economische levensduur afwijkend is van de vastgestelde termijnen.
Voor bedrijfsmiddelen wordt de bevoegdheid om af te wijken van de vastgestelde
termijnen overgelaten aan het college. Bij bedrijfsmiddelen gaat het om die
investeringen die noodzakelijk zijn voor de normale bedrijfsvoering. Het gaat
hierbij met name om voertuigen, computers, hardware en diverse materieel.
Sommige van deze activa zijn zo specifiek, dat op basis van deze specifieke
kenmerken afwijking van de vastgestelde termijnen mogelijk moet zijn.Het vierde lid, onderdeel a, geeft een opsomming van de activa van de gemeente,
welke slechts een maatschappelijk en geen economisch nut hebben. Investeringen
in vaste activa met alleen maatschappelijk nut, mogen ineens ten laste van de
exploitatie worden gebracht. De praktijk is dat investeringen met een meerjarig
nut voor de gemeente geactiveerd en afgeschreven worden in overeenstemming met
de door de raad vastgestelde afschrijvingstermijnen. In lid 4 is er voor gekozen
om aan te geven wat voor soorten van activa het betreft. Meer gedetailleerd gaat
het dan om de zaken als waterwegen, waterbouwkundige werken, permanente
terreinwerken, wegen, straten, fietspaden, voetpaden, bruggen, viaducten,
tunnels, verkeerslichtinstallaties, openbare verlichting, straatmeubilair,
reconstructie openbare ruimten, parken en overig groen.Het vierde lid, onderdeel b, bepaalt dat activa met alleen maatschappelijk nut,
onder aftrek van bijdragen van derden en bestemmingsreserves in principe
geactiveerd worden, maar dat hier bij raadsbesluit van afgeweken kan worden.
Activering is nodig indien een gemeente een (aantal) zeer grote investeringen in
de openbare ruimte wil uitvoeren. Een gemeente kan bij een dergelijke
(meerjarige) investering de begroting meestal niet sluitend krijgen. Dit is
echter wel verplicht. Artikel 189 Gemeentewet bepaalt namelijk, dat de begroting
in enig jaar in evenwicht is, dan wel evenwicht in de eerstvolgende jaren tot
stand wordt gebracht. In een dergelijke situatie is activering van deze
investeringen een goede oplossing voor het gelijkmatig verdelen van lasten over
de jaren, waarin ook van het maatschappelijke nut wordt genoten. Ook hiervoor
worden door de raad de bijbehorende maximale afschrijvingstermijnen bepaald als
richtlijn. Artikel 11 Waardering debiteuren en overige vorderingen Ieder kwartaal wordt op basis van een risicoclassificatie een overzicht
van dubieuze vorderingen opgesteld. Na accordering door de sectorcontroller worden de dubieuze vorderingen
verwerkt in een voorziening.Een overzicht van oninbare vorderingen wordt ieder kwartaal opgesteld.
Voorstellen tot het afboeken van oninbare vorderingen boven € 500 worden,
met een toelichting ter vaststelling aangeboden aan het college van B&W.
Artikel 12 Reserves en voorzieningen Een belangrijk beleidsmatig aspect betreft de omvang van het eigen vermogen van
een gemeente. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de algemene
reserves en bestemmingsreserves, terwijl ook de vorming van voorzieningen van
invloed is op de omvang van het eigen vermogen. Hoe groot moet het eigen
vermogen zijn om risico’s op te vangen en gaan we een investering financieren
door belastingverhoging, of door het interen op het eigen vermogen, zijn
financieel beleidsmatige vragen die thuishoren bij de raad.Artikel 12 bepaalt, dat het college een overzicht over de reserves en
voorzieningen aanbiedt ter behandeling en vaststelling door de raad. Artikel 13 Kostprijsberekening In artikel 13 is de grondslag voor de bepaling van heffingen en tarieven
neergelegd, zoals dat door artikel 212, lid 2, let b Gemeentewet wordt geëist.
De grondslag voor de hoogte van heffingen en tarieven is namelijk politieke
besluitvorming door de raad op basis van de geraamde hoeveelheden en de geraamde
kostprijzen. Kostprijzen laten zich op vele manieren berekenen. In dit artikel
worden uitgangspunten voor de bepaling van de kostprijzen gegeven.Artikel 13, lid 1 bepaalt, dat naast de direct aan een product toe te rekenen
kosten ook de indirecte kosten die samenhangen met de vervaardiging van het
product kunnen worden meegenomen voor de kostprijsbepaling. Het toe te rekenen
deel van de overhead zal nader bepaald worden in een vast te stellen notitie
‘kostentoerekening’. Zolang deze notitie nog niet is vastgesteld gelden hiervoor
de oude regels. Deze houden in dat alleen de overheadkosten van de
desbetreffende sector worden toegerekend aan het product. Dit betekent dat de
kosten van de sectoren FBB en CZ nog niet worden toegerekend aan de producten én
daarmee ook niet in de kostprijsberekening zijn verdisconteerd. Artikel 229b, lid 2, Gemeentewet stelt, dat bijdragen aan bestemmingsreserves en
voorzieningen voor noodzakelijke vervanging van de betrokken activa voor
bepaling van de geraamde kostprijs en dus voor de bepaling van het tarief of de
heffing mogen worden meegenomen. Veel gemeenten hanteren daarnaast het
mechanisme van rentetoerekening over de reserves en de voorzieningen aan in
gebruik zijnde kapitaalgoederen. Artikel 13, lid 2 van de modelverordening bepaalt, dat deze beide kosten ook
daadwerkelijk worden meegenomen voor de berekening van de geraamde kostprijs.
Indien is gekozen voor het systeem van het toerekenen van bespaarde rente dan is
het verplicht deze rente als lasten mee te nemen in de kostprijs.Op grond van lid 2 mogen ook worden meegenomen de kosten compensabele BTW voor
rioolrechten en afvalstoffenheffing. Voor de berekening van de rioolrechten
wordt rekening gehouden met compensabele BTW. Binnen de afvalstoffenheffing
wordt rekening gehouden met een gedeeltelijk compensabele BTW (gebaseerd op het
percentage dat al op de afvalstoffenheffing drukte van het
BTW-compensatiefonds).Het rentepercentage van de toerekening van kapitaallasten is van invloed op de
lasten, maar ook van invloed op de kostprijs. Indien men voor de bouw van een
school een lening heeft afgesloten, kan men er voor kiezen de rentelasten op de
kosten van het schoolgebouw te laten drukken. Dit wordt in de gemeentelijke
boekhouding bereikt door de zogenaamde rente-omslagmethode. Het rentepercentage
dat wordt gehanteerd bij de omslagmethode, is van invloed op de kostprijs. Het
rentepercentage valt zodoende onder het budgetrecht van de raad. Daarnaast is bij de rente-omslag van de kapitaallasten toerekening van de
bespaarde rente over het eigen vermogen toegestaan. Artikel 13, lid 3 legt het
te hanteren rentepercentage voor de omslagrente van de kapitaallasten vast,
gebaseerd op de in de gemeente Ede gehanteerde genormeerde renteomslagmethode. Artikel 14 Financieringsfunctie De financieringsfunctie (treasury) is een belangrijk onderdeel van het
middelenbeheer. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op het terrein van
de financieringsfunctie zijn vastgelegd in het treasurystatuut. Artikel 15 Registratie bezittingen en activa De achtergrond van dit artikel ligt vooral in de nieuwe waarderingsregels.
Activa met een maatschappelijk nut en niet geactiveerde kunstvoorwerpen worden
op basis van de nieuwe "Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten" zo snel mogelijk afgeschreven en staan dan niet meer op de balans.
Voor een goed beeld van de financiële positie is een volledige registratie van
de gemeentelijke bezittingen onontbeerlijk. Om te garanderen dat de registratie
actueel en juist is, wordt in dit artikel het college opgedragen periodiek de
registratie te controleren en bij afwijkingen maatregelen tot herstel te
treffen. Artikel 16 Lokale heffingen Het nieuwe artikel 212 Gemeentewet eist in het tweede lid, onderdeel b, dat de
verordening 212 Gemeentewet minimaal de grondslagen bevat voor de berekening van
de door het gemeentebestuur in rekening te brengen tarieven voor rechten als
bedoeld in artikel 229b Gemeentewet en in rekening te brengen heffingen als
bedoeld in artikel 15.33 Wet milieubeheer. In de verordening is er voor gekozen
om als uitgangspunt van het financieel beleid de grondslagen voor de bepaling
van heffingen, tarieven en prijzen in het algemeen te verankeren. Het eerste lid
van artikel 16 regelt, dat het college periodiek een nota lokale heffingen aan
de raad aanbiedt ter behandeling en vaststelling van de lokale lasten.Op grond van de vastgestelde nota moeten vervolgens de bijbehorende
belastingverordeningen worden aangepast en door de raad worden vastgesteld. De
nota bevat eveneens een overzicht van de overige verordeningen, waarin
heffingen, tarieven en prijzen zijn vastgelegd. Zo kan de raad op grond van de
nota ook de actualisatie van deze verordeningen agenderen.Artikel 229b Gemeentewet en artikel 15.33 Wet milieubeheer stellen echter
randvoorwaarden aan de hoogte van de meeste tarieven en heffingen. Behalve
tarieven voor het geven van vermakelijkheden en belastingen mogen de tarieven en
heffingen niet het bedrag van de geraamde kostprijs te boven gaan. Voor het
vaststellen van de hoogte van de verschillende tarieven en heffingen heeft de
raad dus de geraamde kostprijs per tarief c.q. heffing nodig.In afwijking van de voorgaande alinea is het in een aantal gevallen mogelijk
producten en diensten in één verordening op te nemen, waarbij een bepaald
product hoger wordt geprijsd dan de geraamde kostprijs, zolang het totaal van de
geraamde opbrengst de totale kosten van de in de verordening genoemde producten
niet overschrijdt.Dit is het geval bij de leges, welke in de regel bijeen worden gebracht in één
legesverordening.Voor inzicht in de hoogte van de baten in begrotingstechnische zin, heeft de
raad ook informatie nodig over de geraamde afzet in hoeveelheid. Het derde lid
regelt, dat het college de geraamde kostprijs per verordening en de geraamde
hoeveelheden per product/ dienst aan de raad verstrekt voor vaststelling van de
heffingen, tarieven en prijzen.Het vierde lid regelt over welke feiten aangaande de lokale lasten de raad in
elk geval in de verplichte paragraaf lokale heffingen bij de begroting en
jaarstukken wordt geïnformeerd. Hier kan de raad invulling geven aan zijn eigen
informatiebehoefte over de lokale lasten en heffingen. Het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten schrijft de minimumeisen voor die in de
paragraaf moeten worden vermeld, namelijk:
de geraamde inkomsten;
het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen;
een aanduiding van de lokale lastendruk;
een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
Daarnaast kan men bijvoorbeeld opnemen:
de kostendekkendheid van de rioolrechten, reinigingsheffing en
afvalstoffenheffing;
de lokale lastendruk voor eenpersoonshuishoudens,
meerpersoonshuishoudens en bedrijven;
het aantal en het bedrag aan kwijtscheldingen;
de waardeontwikkeling van onroerende zaken in de gemeente.
Artikel 17 Weerstandsvermogen Een gemeente loopt risico’s. Deze risico’s zijn van uiteenlopende aard. Tegen
een deel van deze risico’s kan een gemeente zich verzekeren, maar voor een groot
deel zijn de risico’s onverzekerbaar. Daarnaast kiezen gemeenten er soms voor om
voor bepaalde verzekerbare risico’s eigenrisicodrager te worden door zich bewust
niet voor deze risico’s te verzekeren. De niet verzekerde risico’s hebben, als
ze zich voordoen, (grote) financiële consequenties. Het is dus zaak voor een
gemeente, dat ze zich bewust is van de risico’s die ze loopt, en ze beheerst.
Het uitsluiten van risico’s is echter niet mogelijk. Waar gewerkt wordt vallen
spaanders. Niet verzekerde risico’s die zich voordoen, moet de gemeente
opgevangen met het eigen vermogen, door belastingverhoging of door beleidsmatige
ombuigingen op de begroting.het college uiteenzet hoe zij omgaat met de inventarisatie en beheersing van
risico’s. Dit zijn bijvoorbeeld regels over welke bezittingen van de gemeente
moeten worden verzekerd en welke procedures hiervoor gelden. Een ander voorbeeld
van een regel voor de beheersing van risico’s is, dat er jaarlijks een
rentevisie wordt gemaakt, waarmee de gemeente het renterisico op haar
leningportefeuille op een aanvaardbaar niveau houdt. Ieder college kan zelf
invulling geven hoever hij met deze regels wil gaan. Ten tweede moet het college
in deze nota de risico’s kwantificeren en aan de hand ervan het gewenste
weerstandsvermogen bepalen.Het tweede lid regelt over welke risico’s en haar financiële consequenties de
raad in de verplichte paragraaf weerstandsvermogen van de begroting en de
jaarstukken moet worden geïnformeerd. Het “Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten” verplicht een aantal zaken op te nemen in de paragraaf,
namelijk:een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
een inventarisatie van de risico’s;
het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s;
Voor de speciale aandacht in de verordening kan men denken aan een opsomming van
de risico’s zoals:
tegenvallende rente-ontwikkeling op de kapitaalmarkt;
tegenvallende resultaten uit grondexploitatie;
tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen;
lopende en te verwachten claims van derden;
nog niet getaxeerde kosten van (vermoedde) milieuverontreiniging;
overschrijding openeinde regelingen en subsidies;
dreigend faillissement van verbonden partijen;
dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties,
leningen of vorderingen uitstaan.
In het onderhavige artikel is er voor gekozen om de beleidslijnen uit te zetten
in een nota. De desbetreffende, volgens het "Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten" voorgeschreven paragraaf informeert dan vooral de
uitvoering en toepassing van de nota. Hoewel niet voor de hand liggend, is het
ook mogelijk om niet met een nota te werken, maar om de beleidsmatige contouren
en de uitvoering beide in de paragraaf op te nemen. Deze opmerking geldt ook
voor de artikelen 18 tot en met 23.Artikel 18 Onderhoud kapitaalgoederen In artikel 18 stelt de raad regels voor de verantwoordingsinformatie aan de raad
over het onderhoud aan kapitaalgoederen. De verantwoordingsinformatie wordt
gesplitst. Het eerste en tweede lid regelen, dat er nota’s aan de raad worden
aangeboden over het onderhoud aan de verschillende categorieën kapitaalgoederen. Hierin kan op de stand van zaken worden ingegaan en kan de raad de kaders voor
het toekomstige beleid uiteenzetten. De nota's worden, in overleg met de raad,
periodiek geactualiseerd.Artikel 18, derde lid, regelt over welke feiten aangaande het financieel beheer
van het onderhoud van kapitaalgoederen de raad in de verplichte paragraaf
onderhoud kapitaalgoederen bij de begroting en jaarstukken in elk geval
geïnformeerd wordt. Hier kan de raad invulling geven aan haar eigen
informatiebehoefte over het onderhoud kapitaalgoederen. Het "Besluit begroting
en verantwoording provincies en gemeenten" schrijft enige feiten voor, die in de
paragraaf moeten worden vermeld. Namelijk het beleidskader, de daaruit
voortvloeiende financiële consequenties en de vertaling daarvan in de begroting
van het onderhoud wegen, het onderhoud riolering, het onderhoud water, het
onderhoud groen en het onderhoud gebouwen.Artikel 19 Financiering De basis voor dit artikel is gelegen in artikel 14. Artikel 19 regelt over welke
feiten inzake het financieel beheer van de financieringsfunctie de raad in elk
geval in de verplichte paragraaf financiering bij de begroting en jaarstukken
wordt geïnformeerd. De raad kan aangeven om over meerdere zaken geïnformeerd te
willen worden.Artikel 20 Bedrijfsvoering Het domein van de ambtelijke organisatie is de verantwoordelijkheid van het
college. Beleid op dit gebied wordt in de eerste plaats vormgegeven door het
college. In dit artikel wordt dan ook slechts een nota over de bedrijfsvoering
ter kennisgeving aan de raad overgelegd.Het tweede lid regelt verder over welke feiten aangaande het financieel beheer
van de bedrijfsvoering de raad in de verplichte paragraaf bedrijfsvoering wordt
geïnformeerd. De raad geeft in dit artikel invulling aan haar eigen
informatiebehoefte over de middelen bedrijfsvoering. Men kan hiervoor bijvoorbeeld opnemen:
aantal personeelsleden in dienst onderverdeelt naar leeftijd en
beloningsschaal;
de instroom, uitstroom en het percentage ziekteverzuim van
personeel;
de directe loonkosten;
de personeelskosten;
de kosten inleenkrachten;
de kosten van ingehuurde externen;
de huisvestingskosten;
de automatiseringskosten;
vernieuwing, uitbreiding, herstructurering, reorganisatie en inkrimping
van de ambtelijke organisatie, de gemeentelijke huisvesting, het
gemeentelijk materieel en de gemeentelijke automatiseringssystemen.
Artikel 21 Verbonden partijen Artikel 21 stelt regels voor de verantwoordingsinformatie over de verbonden
partijen. Het eerste lid regelt, dat het deelnemen aan een verbonden partij voor
besluitvorming aan de raad wordt aangeboden. De beslissing om al dan niet deel
te nemen aan een verbonden partij is vaak sterk afhankelijk van de specifieke
situatie op dat moment. Aangezien het vormen van een verbonden partij niet al te
vaak optreedt, wordt voorgesteld dit afzonderlijk door de raad te laten
besluiten. Artikel 21, lid 2 regelt over welke feiten aangaande het financieel beheer van
verbonden partijen de raad in elk geval in de verplichte paragraaf verbonden
partijen bij de begroting en jaarstukken geïnformeerd wil worden. Hier kan de
raad invulling geven aan haar eigen informatiebehoefte over de verbonden
partijen. Wel schrijft het "Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten" enige feiten voor die in de paragraaf moeten worden vermeld,
namelijk:
de visie op verbonden partijen in relatie tot de realisatie van de
doelstellingen die zijn opgenomen in de begroting;
de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen.
Daar de begroting, jaarstukken en nota's openbare stukken zijn, kan vermelding
van bepaalde in de verordening vereiste informatie de belangen van de gemeente
schaden. We kunnen bijvoorbeeld denken aan het voornemen om een financieel belang af te
stoten, hetgeen in bepaalde situaties de onderhandelingspositie van de gemeente
aantast. Deze gegevens neemt men vanzelfsprekend niet herkenbaar op in de
begroting, jaarstukken en openbare nota’s.Ingevolge het Besluit begroting en verantwoording dient een lijst van verbonden
partijen te worden bijgehouden.Artikel 22 Grondbeleid Een belangrijke taak van een gemeente is het daadwerkelijk ingrijpen in de
ruimtelijke ordening van een gemeente, door zelf vastgoedlocaties te (laten)
ontwikkelen. De uitgangspunten van het financieel beleid ten aanzien van het
grondbeleid horen bij de raad thuis. Artikel 22, eerste lid, regelt, dat het
college eenmaal per raadsperiode een nota grondbeleid aan de raad aanbiedt ter
behandeling en vaststelling. In deze nota kan de raad de kaders vaststellen voor
het toekomstig grondbeleid. De raad kan de nota altijd tussentijds
agenderen.Het tweede lid van artikel 22 schrijft de feiten voor aangaande het grondbeleid,
waarover de raad in elk geval in de verplichte paragraaf grondbeleid bij de
begroting en jaarstukken moet worden geïnformeerd. Hier kan de raad invulling
geven aan haar eigen informatiebehoefte over het grondbeleid. In het
spraakgebruik wordt hieronder ook verstaan de jaarlijkse grondnota. Deze
Grondnota wordt betrokken bij het opstellen van de Programmabegroting (voorheen
bij de Programmarekening). De Grondnota wordt gebruikt bij het verstrekken van
prognoses in de financiële positie van de gemeente én voor het autoriseren van
voorgenomen planexploitaties.Omdat de begroting, jaarstukken en nota's openbare stukken zijn, kan vermelding
van bepaalde in de verordening geëiste informatie de belangen van de gemeente
schaden. We kunnen bijvoorbeeld denken aan het opnemen van de financiële
onderhandelingsruimte in de begroting voor de aankoop van een stuk grond.
Dergelijke informatie tast de onderhandelingspositie van de gemeente aan. Zulke
gegevens neemt men vanzelfsprekend niet herkenbaar op in de begroting,
jaarstukken en openbare nota’s.Artikel 23. Niet verplichte paragrafen Naast de verplichte paragrafen kunnen er in deze verordening ook niet verplichte
paragrafen worden opgenomen. Om hier flexibel mee om te kunnen gaan wordt
voorgesteld de niet verplichte paragrafen niet expliciet in de verordening te
benoemen, maar te verwijzen naar een ander document waarin de niet verplichte
worden uitgewerkt.Een eerste voorbeeld hiervan is de paragraaf Grote projecten. In de paragraaf
grote projecten wordt ingegaan op de stand van zaken van de nieuwe en de lopende
meerjarige projecten met een financiële omvang van meer dan € 5 miljoen.Naar onze overtuiging behoeft geen specifieke beleidsnota over investeringen te
worden opgesteld, maar gaat het vooral om zicht op de wijze waarop we met grote
meerjarige investeringen (groter dan € 5 miljoen) omgaan. Zowel in het
planmatige traject als bij aanbesteding, gunning en realisatie.Het desbetreffende onderwerp zelf maakt deel uit van een bestuursprogramma.
Daarin wordt de wenselijkheid van het doen van investeringen geformuleerd.Het nut of de noodzaak dit nogmaals in een beleidsnota grote projecten op te
nemen is niet aanwezig.Wel kan de afspraak worden gemaakt dat een investering van € 5 miljoen slaat op
een zelfstandig geheel, dat wil zeggen dat de raming van het project € 5 miljoen
of meer bedraagt. Partiële financiering, waarvan de som der delen uitkomt boven
€ 5 miljoen wordt aangemerkt als een zelfstandige grote investering.Artikel 24. Inrichting administratie In artikel 24 worden de kaders gegeven voor de inrichting van administraties van
de gemeente. In hoofdlijnen wordt opgedragen welke gegevens moeten worden
vastgelegd en aan welke eisen de vastgelegde gegevens moeten voldoen. Deze
verordening regelt niet – inherent aan het dualisme – de regels en activiteiten
die daarvoor in de uitvoering nodig zijn. Dat is een taak van het college. Deze
zal deze zaken wel in een besluit moeten vastleggen voor de aansturing van de
ambtelijke organisatie. Een en ander geldt ook voor artikel 25, 26 en 27.Artikel 25 Financiële administratie Een belangrijk onderdeel van de administratie is de financiële administratie.
Bij algemene maatregel van bestuur stelt het Rijk eisen aan de
verantwoordingsinformatie van gemeenten. In het "Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten" zijn onder andere
waarderingsgrondslagen, indelingen van te onderscheiden kostensoorten en
verplicht op te leveren financiële gegevens vastgelegd. Vanuit de financiële
administratie moeten gegevens worden aangeleverd voor de financiële
verantwoordingsinformatie aan de raad, maar ook aan de provincie, het rijk, de
Europese Unie etc.Artikel 26 Financiële organisatie In dit artikel worden uitgangspunten voor de inrichting van de financiële
organisatie gegeven, waaraan het college bij het stellen van regels voor de
ambtelijke organisatie invulling moet geven. De uitgangspunten vormen kaders
voor het college, waaraan het zich moet houden.In de onderdelen a en b worden eisen gesteld aan de toedeling van taken aan
organisatieonderdelen van de gemeente en de toewijzing van functies aan
functionarissen. In de onderdelen c t/m f worden eisen gesteld aan de
budgettoedeling en de verantwoording daarover.Artikel 27 Aanbesteding en inkoop De inkoop van goederen en diensten en de aanbesteding van werken zijn
belangrijke en kwetsbare activiteiten welke een groot budgettair effect kunnen
hebben. Het hanteren van een protocol is naast de desbetreffende administratieve
aspecten tevens te zien als een vorm van risicobeheersing. De aansprakelijkheid
kan worden beperkt en er wordt jegens derden rechtszekerheid gecreëerd. Artikel
27 legt aan het college de zorg op om regels op te stellen voor de aanbesteding
van werken en inkoop van goederen en diensten. De regelgeving van de Europese
Unie dient daarbij nageleefd te worden. Doordat de regels worden vastgelegd kan
de accountant bij zijn controle van de jaarstukken nagaan of de interne regels
(en de Europese regelgeving) zijn nageleefd, het is een onderdeel van de
rechtmatigheidtoets De accountant beoordeeld hiervoor eveneens het systeem van
interne regels.Artikel 28 Subsidieverstrekking en steunverlening Een andere kwetsbare activiteit van gemeenten is de subsidieverlening en
steunverlening aan ondernemingen. De uitvoering van de subsidieverordening
behoeft geen verdere borging in onze organisatie door bijvoorbeeld protocollen.
De huidige uitvoeringsregels vormen voldoende achtervang. Naast risicobeheersing
is op delen van deze activiteit de Europese regelgeving inzake staatssteun van
toepassing. Geëigende maatregelen binnen de huidige processen moeten bijdragen
aan een juiste uitvoering van deze regelgeving.Artikel 29 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in de plaats van de vorige op grond van artikel
212 GW opgestelde verordening. Deze oude verordening is op 23 oktober 2003
vastgesteld door de Raad van de gemeente Ede en had als ingangsdatum 15
november 2003.Artikel 30 Citeertitel In dit artikel wordt de naam gegeven, waarmee men in de gemeentelijke stukken
naar deze verordening kan verwijzen.Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 13 oktober 2005, nr. VR
2005/94