CVDR346854_2Verordening rioolheffing 2015nlregelingZandvoort2017-10-18ZandvoortElektronisch Gemeenteblad, 17-11-2015Verordening rioolheffing 2015Gemeentewet, art. 216Gemeentenwet, art. 228agemeenteraadruimtelijke ordening, verkeer en vervoer2015-11-05De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2016-01-012016-01-01intrekking2015/06/001712; Z2015-003532Geen.Deze regeling is vervangen door de 'Verordening rioolheffing 2016'.Verordening rioolheffing 2015De raad van de gemeente Zandvoort:gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4
september 2014;gelet op de overwegingen van de commissie Bestuur en Middelen van 7 oktober
2014 gelet op artikel 216 en 228a van de Gemeentewet;besluit de volgende verordening, inclusief toelichting, vast te
stellen:1. DE VERORDENING1.1BEGRIPSBEPALINGEN1BegripsbepalingenVoor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:
het college: het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente Zandvoort;
de raad: de gemeenteraad van Zandvoort.
ambtenaar belast met de heffing: de
gemeenteambtenaar die door het college is aangewezen als de
in artikel 231, tweede lid, onderdeel b, van de Gemeentewet
bedoelde ambtenaar belast met de heffing van de
gemeentelijke belastingen.
perceel: een roerende of onroerende zaak of een
zelfstandig gedeelte daarvan;
gemeentelijke riolering: een voorziening of
combinatie van voorzieningen voor inzameling, verwerking,
zuivering of transport van afvalwater, hemelwater of
grondwater, in eigendom, in beheer of in onderhoud bij de
gemeente;
verbruiksperiode: de periode waarop de afrekening
van het waterbedrijf betrekking heeft;
water: huishoudelijk afvalwater,
bedrijfsafvalwater, hemelwater of grondwater.
1.2 NORMSTELLING2Aard van de belastingOnder de naam rioolheffing wordt een directe belasting geheven ter
bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn
aan:
de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater
en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van
huishoudelijk afvalwater; en
de inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van
het ingezamelde hemelwater, alsmede het treffen van
maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de
grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming
zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.
3Belastbaar feit en belastingplicht
De belasting wordt geheven van de gebruiker van een perceel
van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke
riolering wordt afgevoerd;
Met betrekking tot de belasting, wordt als gebruiker
aangemerkt:
degene die naar de omstandigheden beoordeeld het
perceel al dan niet krachtens eigendom, bezit,
beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt;b.ingeval een gedeelte van een perceel — niet een
gedeelte als bedoeld in artikel 4 — voor gebruik is
afgestaan: degene die dat gedeelte voor gebruik
heeft afgestaan.
4Zelfstandige gedeeltenIndien gedeelten van een in artikel 3 bedoeld perceel blijkens hun
indeling bestemd zijn om als afzonderlijk geheel te worden gebruikt,
wordt de belasting geheven ter zake van elk als zodanig bestemd
gedeelte, met dien verstande dat indien twee of meer van die
gedeelten tezamen als één geheel worden gebruikt, deze als één
perceel worden aangemerkt.5Maatstaf van heffing
De belasting wordt geheven naar het aantal kubieke meters
water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd.
Het aantal kubieke meters water wordt gesteld op 90% van het
aantal kubieke meters leidingwater en grondwater dat in de
laatste aan het begin van het belastingjaar voorafgaande
verbruiksperiode naar het perceel is toegevoerd of
opgepompt. Ingeval de verbruiksperiode niet gelijk is aan
een periode van twaalf maanden, wordt de hoeveelheid water
door herleiding naar tijdsgelang bepaald. Bij die herleiding
wordt een gedeelte van een kalendermaand voor een volle
maand gerekend.
Ingeval gebruik wordt gemaakt van een pompinstallatie moet
die pompinstallatie zijn voorzien van een:
watermeter, waarvan de hoeveelheid opgepompt water
kan worden afgelezen, of
bedrijfsurenteller, waarvan het aantal uren dat een
pompinstallatie met vaste capaciteit in bedrijf is
geweest kan worden afgelezen.De eerste volzin is niet van toepassing indien
vaststelling van de hoeveelheid opgepompt water
geschiedt op grond van enige andere wettelijke
bepaling.
De op de voet van het tweede lid berekende hoeveelheid
toegevoerd of opgepompt water wordt verminderd met de
hoeveelheid water die niet is afgevoerd.
Indien de in het tweede lid vermelde berekeningswijze niet
mogelijk is of de verbruikgegevens niet bekend zijn, wordt
het waterverbruik van gemeentewege geschat, met dien
verstande dat voor de berekening een minimum wordt
aangehouden van 500 m3.
6Belastingtarieven
De belasting bedraagt:
behoudens het bepaalde in lid 2 van
dit artikel per eigendom € 198,402.in afwijking van het bepaalde in lid 1. van dit artikel per
eigendom van waaruit meer dan 200m3 afvalwater per jaar
wordt afgevoerd:bij een waterverbruik van
a.van 201 tot en met 500 m3 € 198,40vermeerderd met een bedrag van €1,55voor elke m3 boven het aantal van200 m3b. van 501 tot en met 1.000 m3€ 663,40vermeerderd met een bedrag van €1,25voor elke m3 boven het aantal van500 m3c. van 1001 tot en met 5.000 m3€ 1288,40vermeerderd met een bedrag van €1,05voor elke m3 boven het aantal van1000 m3d.van 5001 tot en met 10.000 m3€ 5488,40vermeerderd met een bedrag van €0,85voor elke m3 boven het aantal van5.000 m3e.van 10.001 tot en met 20.000 m3€ 9738,40vermeerderd met een bedrag van €0,55voor elke m3 boven het aantal van 10.000 m3f.boven 20.000 €15238,40vermeerderd met een bedrag van €0,35voor elke m3 boven het aantal van 20.000 m3
2.Als het bedrag van de belasting beneden € 10,- blijft, wordt geen
belasting geheven. Voor de toepassing van de vorige volzin wordt het
totaal van op een aanslagbiljetverenigde verschuldigde bedragen aan
belastingen of andere heffingen aangemerkt als één
belastingbedrag.7BelastingjaarHet belastingjaar is gelijk aan het kalenderjaar.8Wijze van heffingDe belasting wordt bij wege van aanslag geheven.9Ontstaan van de belastingschuld en heffing naar
tijdsgelang1.De belasting is verschuldigd bij het begin van het belastingjaar
of, zo dit later is, bij de aanvang van de belastingplicht.2.Indien de belastingplicht met betrekking tot het perceel in de
loop van het belastingjaar aanvangt, is de belasting
verschuldigd over zoveel twaalfde gedeelten van het voor dat
jaar verschuldigde gebruikersdeel als er in dat jaar, na de
aanvang van de belastingplicht, nog volle kalendermaanden
overblijven.3.Indien de belastingplicht met betrekking tot het perceel in de
loop van het belastingjaar eindigt, bestaat aanspraak op
ontheffing voor zoveel twaalfde gedeelten van het voor dat jaar
verschuldigde gebruikersdeel als er in dat jaar, na het einde
van de belastingplicht, nog volle kalendermaanden
overblijven.4.Het tweede en derde lid zijn niet van toepassing indien de
belastingplichtige binnen de gemeente verhuist en aldaar een
ander perceel in gebruik neemt10Termijnen van betaling1.In afwijking van artikel 9, eerste lid van de Invorderingswet
1990 moet de aanslag worden betaald uiterlijk op de laatste dag
van de tweede maand volgend op de maand die in de dagtekening
van het aanslagbiljet is vermeld.2.In afwijking van het eerste lid geldt, ingeval het totaalbedrag
van de op één aanslagbiljet verenigde aanslagen meer is dan €
70,-, en zolang de verschuldigde bedragen door middel van
automatische betalingsincasso kunnen worden afgeschreven, dat de
aanslagen moeten worden betaald in 7 gelijke termijnen. De
eerste termijn vervalt op de laatste dag van de maand volgend op
die welke in de dagtekening van het aanslagbiljet is vermeld en
elk van de volgende termijnen telkens op de laatste dag van de
daarop volgende maand.3.Met betrekking tot een ingevolge artikel 2, tweede lid,
onderdeel c, van de Invorderingswet 1990, met een
belastingaanslag gelijkgestelde beschikking inzake een
bestuurlijke boete is het eerste lid van overeenkomstige
toepassing, voor zover deze gelijktijdig wordt opgelegd met de
vaststelling van de aanslag.4.De Algemene Termijnenwet is niet van toepassing op de in de
voorgaande leden gestelde termijnen11Nadere regels door het collegeHet college van burgemeester en wethouders kan nadere regels geven
met betrekking tot de heffing en de invordering van de
rioolheffing.12KwijtscheldingBij de invordering van rioolheffing van gebruikers van eigendommen,
niet zijnde eigendommen die bestemd zijn om als particuliere
huishouding te worden gebruikt en ook als zodanig worden gebruikt,
wordt geen kwijtschelding verleend.13BevoegdhedenDe 'ambtenaar belast met de heffing' is belast met de uitvoering van
deze verordening.14Overgangsrecht, inwerkingtreding en citeertitel
De 'Verordening rioolheffing 2014", vastgesteld bij
raadsbesluit van 6 november 2013, wordt ingetrokken met
ingang van de in het derde lid genoemde datum van ingang van
de heffing, met dien verstande dat zij van toepassing blijft
op de belastbare feiten die zich voor die datum hebben
voorgedaan.
Deze verordening treedt in werking met ingang van de eerste
dag na die van de bekendmaking.
De datum van ingang van de heffing is 1 januari 2015.
Deze verordening wordt aangehaald als "Verordening
rioolheffing 2015".
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 november 20142.1 ALGEMEENWettelijke basisDe verordening rioolheffing is gebaseerd op de tekst van artikel 228a van de
Gemeentewet. Gekozen is voor een zogenaamd 'aangekleed model, dat wil zeggen dat
de tekst van hogere wettelijke regelingen, waar nodig voor de duidelijkheid, is
overgenomen. De rioolheffing is in de plaats gekomen van de rioolrechten. Vanaf
1 januari 2010 is de mogelijkheid tot het heffen van rioolrechten vervallen
(behalve het eenmalig rioolaansluitrecht) en kan de gemeente enkel de
rioolheffing in rekening brengen.De Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken (Stb. 2007, 276
en 277) introduceert in artikel 228a van de Gemeentewet een nieuwe rioolheffing.
Deze rioolheffing treedt in de plaats van het rioolrecht dat is gebaseerd op
artikel 229 van de Gemeentewet. De nieuwe rioolheffing heeft het karakter van
een bestemmingsheffing waarmee kosten kunnen worden verhaald om maatregelen te
treffen die de gemeente noodzakelijk acht voor een doelmatig werkende riolering
en overige maatregelen ten aanzien van hemelwater en grondwater. Dit betekent
dat het individuele profijt van de heffing door de gemeente niet meer hoeft te
worden aangetoond. De gemeente kan de kosten verhalen die ze maakt voor het
nakomen van de zorgplichten uit de Wet verankering en bekostiging van
gemeentelijke watertaken.De voorzieningen waarvan de kosten kunnen worden verhaald sluiten aan bij de
maatregelen die de gemeente in het kader van het gemeentelijke rioleringsplan
(GRP) onderneemt. Dit kunnen maatregelen met een collectief of individueel
karakter zijn. Van belang is dat de gemeente aannemelijk kan maken dat de
maatregelen van belang zijn voor het nakomen van de zorgplichten. Het
wetsvoorstel kent naast de introductie van de rioolheffing ook een verbreding
van het GRP.De meer taakgerichte insteek leidt er bijvoorbeeld toe dat er geen onzekerheid
meer bestaat over de mogelijkheid om bijvoorbeeld de kosten van een voorziening
voor de individuele behandeling van afvalwater (IBA) te verhalen. Indien de IBA
wordt geplaatst ter nakoming van de zorgplicht van de gemeente kunnen de kosten
worden meegenomen in de rioolheffing.Naast de rioolheffing van artikel 228a van de Gemeentewet kan een gemeente op
basis van artikel 229, derde lid, van de Gemeentewet alleen nog een eenmalig
rioolaansluitrecht heffen of een eenmalig recht heffen voor de kosten van een
IBA die de gemeente voor een eigenaar aanlegt. Ook de baatbelasting voor aanleg
van nieuwe riolering blijft gehandhaafd.ZorgplichtenIn artikel 228a van de Gemeentewet worden de verschillende zorgplichten van de
gemeente op het terrein van water opgesomd. Het betreft de zorgplicht voor
afvalwater en de zorgplicht voor hemel- en grondwater. Het resultaat en de
doelmatigheid van de maatregelen staat voorop, niet meer de wijze waarop de
gemeente haar zorgplicht nakomt.De opbrengsten van de rioolheffing dienen te worden aangewend voor de nakoming
van deze zorgplichten. De reikwijdte van de verschillende zorgplichten is in de
Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken vastgelegd. Dat de
gemeente de zorgplichten heeft, betekent niet dat de gemeente steeds aan zet is
om alle problemen op te lossen. De afvalwaterzorgplicht kent een mogelijkheid
tot het vragen van ontheffing bij de provincie als maatregelen niet doelmatig
zijn. De zorgplicht voor hemel- en grondwater kent eenvoorkeursvolgorde. In
eerste instantie is de particulier verantwoordelijk op eigen terrein. Pas indien
het redelijkerwijs niet van de particulier kan worden verwacht dat hij zelf
maatregelen neemt kan het water ter nadere verwerking worden aangeboden bij de
gemeente.Ook het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) wijzigt. Nieuw vast te stellen GRP's
dienen naast de reeds bestaande planverplichting voor de riolering ook expliciet
aandacht te besteden aan de nieuwe zorgplichten voor hemel- en grondwater. Het
GRP zal ook ten minste een overzicht bevatten van de in de gemeente aanwezige
voorzieningen voor de inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater en de
voorgenomen maatregelen ter voorkoming of beperking van nadelige gevolgen van de
grondwaterstand. Dat laatste uiteraard alleen als er zich in de gemeente
daadwerkelijk grondwaterproblemen voordoen.Centraal staat bij de uitvoering van de zorgplichten dat een doelmatige
oplossing dient te worden gekozen. Gemeenten zijn dus vrij in de keuze welke
maatregelen worden getroffen als het beoogde doel maar wordt bereikt. Als een
IBA het beoogde milieurendement oplevert, is het een goede oplossing. Normen
waarbinnen verplicht riolering dient te worden opgelegd zijn niet meer van
toepassing. Voor de bestrijding van water dat in de huizen stroomt bij hevige
regenval kan vanzelfsprekend een regenwaterriool worden aangelegd. De gemeente
mag er echter ook voor kiezen om de stoepranden langs de straat te verhogen.
Zodoende blijft het water op straat staan en loopt het niet meer de huizen
in.KostenverhaalHoofdregel bij het kostenverhaal is dat de kosten via de heffing mogen worden
verhaald die worden gemaakt ter nakoming van de zorgplichten. Omdat de aard van
de voorzieningen niet meer doorslaggevend is dient de gemeente enkel aannemelijk
te maken dat de kosten gemaakt zijn in het kader van de zorgplicht. De
onderstaande driedeling kan worden gemaakt:
De voorziening is volledig dienstbaar aan het nakomen van de
zorgplichten. De integrale kosten van de voorziening kunnen worden
verhaald via de heffing. Voor de bepaling van de integrale kosten zijn
de uitgangspunten van de begroting leidend.
De voorziening is niet dienstbaar aan het nakomen van de zorgplichten.
De kosten van de voorziening kunnen niet worden verhaald via de
heffing.
De voorziening is dienstbaar aan het nakomen van de zorgplichten maar
dient tevens andere doelen. Het gedeelte van de kosten dat
redelijkerwijs kan worden toegerekend aan het nakomen van de
zorgplichten kan via de heffing worden verhaald. Is de voorziening
slechts zijdelings (< 10%) dienstbaar aan het nakomen van de
zorgplichten dan kunnen de kosten niet worden verhaald via de
heffing.
Als voorbeeld de kosten voor baggeren. Als het baggeren samenhangt met het
onderhoud van gemeentelijk oppervlaktewateren en vaarwegen, dan kunnen de kosten
niet uit de Rioolheffing worden bekostigd. Vindt het baggeren plaats vanwege de
ruiming van slib voor een van de zorgplichten, dan mogen de kosten wel uit de
heffing worden bekostigd. Onder de oude rioolrechten heeft Hof Arnhem deze
insteek goedgekeurd. Deze uitspraak was de uitwerking van de verwijzing van de
Hoge Raad waarin moest worden onderzocht of het baggeren niet of slechts
zijdelings de rioleringsfunctie diende. Slechts zijdelings moet daarbij worden
uitgelegd als voor minder dan 10% (Hof Arnhem 10 december 2007, UN: BCO240). De
toelichting bij de Wet verankering en bekostiging van gemeentelijke watertaken
wekt de indruk dat de kosten van baggeren niet kunnen worden meegenomen. Wij
denken dat bij de wetgever destijds de indruk leefde dat baggeren geen relatie
met de zorgplichten kon hebben. Dat beeld moet dus worden genuanceerd.Indien het baggeren deels plaatsvindt vanwege een van de zorgplichten, maar
tegelijkertijd ook andere doelen dient, moet de gemeente een kostenverdeling
opstellen. De meest praktische wijze hiervoor is de totale kosten te nemen en —
op basis van deskundigheid ofervaringsgegevens — een redelijke verdeling vast te
stellen voor de verschillende doeleinden van het baggeren. Het verdient
aanbeveling om de beargumenteerde toedeling vooraf controleerbaar vast te
leggen.Begrip aansluitingNet als in de oude verordening rioolrechten is het belastbare feit het hebben
van een directe of indirecte aansluiting op de riolering. Met het begrip
aansluiting wordt echter niet hetzelfde bedoeld.Nu de zorgplichten zijn verruimd naar het hemel- en grondwater zal de aard van
de gemeentelijke voorzieningen ook wijzigen. De voorzieningen zullen meer op het
publieke domein komen te liggen. Als de gemeente de grondwaterstand wil
reguleren kan het drainageriool worden aangelegd op openbaar terrein. Alle
omliggende percelen profiteren van drainageriool, omdat het grondwater van hun
perceel afvloeit richting het drainageriool. In de zin van de verordening hebben
deze percelen een aansluiting op de gemeentelijke riolering omdat ze hun
grondwater ter nadere verwerking aanbieden bij de gemeente en de gemeente een
voorziening heeft waar dat water daadwerkelijk wordt verwerkt. Een aansluiting
in de zin van een buis is dus geen voorwaarde. Dat er vanaf het perceel water
ter nadere verwerking wordt aangeboden en dat de gemeente daar ook wat mee doet
is voldoende voor het hebben van een aansluiting.De verbreding van het begrip aansluiting heeft voor het overgrote deel van de
percelen geen consequenties. Deze percelen hebben sowieso al een aansluiting op
het rioleringsstelsel. Wij verwachten dat een kleine minderheid van de percelen
geen aansluiting op het buizenstelsel heeft maar wel water ter nadere verwerking
aanbiedt bij de gemeente. Te denken valt aan garageboxen, loodsen en dergelijke.
De grote groep belastingplichtigen zal echter niet wijzigen.Keuze voor model A of model BDe gemeente heeft de mogelijkheid om de rioolheffing voor alle taken in zijn
geheel te heffen (model A) maar ook om de heffing te splitsen (model B). De
keuze tussen de modellen is primair een politieke. Uiteindelijk beslist de raad
op welke wijze de rioolheffing wordt vormgegeven. Gekozen is voor bestendiging
van de tot heden gevoerde heffing via model A.JurisprudentieVanzelfsprekend is er op het moment van schrijven van deze toelichting nog
weinig jurisprudentie gewezen op basis van de nieuwe rioolheffing. Toch wordt in
deze toelichting verwezen naar jurisprudentie. Daarbij moet wel worden bedacht
dat de jurisprudentie is gewezen voor de oude rioolrechten of andere (lokale)
belastingen. Daar waar in de toelichting bij de artikelen verwijzingen naar
jurisprudentie staan, zijn wij van mening dat deze jurisprudentie haar betekenis
in het licht van de nieuwe rioolheffing niet heeft verloren. Voor de exacte
interpretatie van de individuele uitspraken moeten echter steeds de verschillen
tussen de betreffende heffing en de rioolheffing worden meegewogen. Het
belangrijkste verschil tussen de rioolrechten en de rioolheffing is dat er geen
sprake meer is van een retributie maar van een bestemmingsbelasting. De link
tussen het individuele profijt en de heffing is hierdoor belangrijk minder
stringent geworden. Dit element zal met name spelen bij de gewijzigde
interpretatie van het begrip aansluiting, dat hierboven is toegelicht.Kwijtschelding van belastingenVan de rioolheffing kan gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend,
indien de belasting niet anders dan met buitengewoon bezwaar kan worden betaald.
De mogelijkheid van kwijtschelding is beperkt tot de particuliere
huishoudens.AanhefDe aanhef van de verordening rioolheffing geeft aan dat de rioolheffing is
gebaseerd op artikel 228a van de Gemeentewet, zowel voor de heffing wegens het
hebben van een aansluiting op de gemeentelijke riolering als voor de heffing
wegens het afvoeren van water.1BegripsbepalingenIn de opzet van de verordening is gekozen voor het opnemen van een artikel
dat begripsomschrijvingen bevat.Ad. cArtikel 231 lid 2 sub b van de Gemeentewet regelt dat de bevoegdheden en
verplichtingen die op rijksniveau gelden voor de inspecteur overeenkomstig
gelden voor de ambtenaar die belast is met de heffing van de gemeentelijke
belastingen. Deze ambtenaar wordt op grond van artikel 232 lid 2 sub a van
de Gemeentewet aangewezen door het college.Ad. dIn onderdeel d is aangegeven dat onder perceel wordt verstaan een roerende
of een onroerende zaak. In de verordening rioolrechten wordt hiervoor de
term eigendom gebruikt. Met de wijziging naar de term perceel is geen
inhoudelijke wijziging beoogd. De reden voor de keuze van de term perceel is
gelegen in het feit dat deze term ook wordt gebruikt in de Wet verankering
en bekostiging van gemeentelijke watertaken.In de meerderheid van de gevallen zal onder het begrip perceel een
onroerende zaak vallen. De verordening beoogt echter ook roerende percelen
die op de gemeentelijke riolering zijn aangesloten in de heffing te
betrekken. Bij roerende percelen die op de gemeentelijke riolering zijn
aangesloten kan bijvoorbeeld worden gedacht aan caravans, woonboten en
niet-onroerende zomerhuisjes.Dat ook een zelfstandig gedeelte van een onroerende of roerende zaak een
perceel is hangt samen met het bepaalde in artikel 4. Door een zelfstandig
gedeelte ook te omschrijven als een zelfstandig perceel vindt het belastbaar
feit plaats per zelfstandig gedeelte.Ad. eIn onderdeel e is aangegeven dat onder gemeentelijke riolering in feite alle
voorzieningen vallen die worden getroffen ter nakoming van de zorgplichten.
De mogelijke voorzieningen zijn legio en bevatten een veel ruimer scala dan
het klassieke rioleringsbegrip. Dat toch voor de term gemeentelijke
riolering is gekozen hangt samen met de naamgeving die de formele wetgever
heeft gekozen voor de heffing: Rioolheffing.Ad. fOnderdeel f behelst een definitie van het begrip verbruiksperiode. De uit de
afrekening blijkende hoeveelheid van het waterleidingbedrijf afgenomen water
is van belang voor de vaststelling van de afgevoerde hoeveelheid afvalwater,
waarvoor in artikel 5 regels zijn gegeven.Ad. gOnderdeel g van dit artikel bepaalt dat onder het begrip water alle
verschillende soorten water vallen. In de zorgplichten van artikel 228a
worden meerdere waterbegrippen gebruikt die gebaseerd zijn op de herkomst
van het water. De definities van de specifieke waterbegrippen zijn opgenomen
in de Wet milieubeheer en behoeven in de verordening rioolheffing geen
nadere toelichting.2Aard van de belastingDit artikel is opgenomen om er geen misverstand over te laten bestaan dat de
heffing bedoeld is om de kosten van de zorgplichten te verhalen die zijn
opgesomd in artikel 228a van de Gemeentewet. Tevens blijkt uit dit artikel
dat het gaat om de totale kosten van de beide zorg plichten (model A).3Belastbaar feit en belastingplichtDe rioolheffing kan worden geheven van zowel de eigenaren als de gebruikers
van percelen. In de toelichting bij de Wet verankering en bekostiging
gemeentelijke watertaken staat dat de wetgever de bestaande praktijk dat de
belasting zowel van de eigenaar als de gebruiker kan worden geheven wil
voortzetten.Voor de oude rioolrechten heeft de Hoge Raad in zijn arrest van 5 maart
1980, nr. 19441, BNB 1980/103 (Rotterdam) beslist dat onder
gebruik van de riolering mede het genot van de aansluiting voor de eigenaar
kan worden begrepen, nu de aansluiting de gebruikswaarde van het eigendom
voor de eigenaar verhoogt. Ook in latere arresten heeft de Hoge Raad in
gelijke zin beslist (HR 24 oktober 1984, nr. 22 429, BNB 1985/58,
Belastingblad 1985, blz. 6 (Havelte), HR 15 juli 1986, nr. 23 881, BNB
1986/263, Belastingblad 1986, blz. 583 (Zutphen) en HR 12 januari 1994, nr.
29 597, BNB 1994/84, Belastingblad 1994, blz. 270 (Bussum).Hof Arnhem heeft uitgebreid gemotiveerd beslist dat alleen van eigenaren kan
worden geheven. De andersluidende beslissing van rechtbank Arnhem is door
het hof van tafel geveegd (Hof Arnhem 9 oktober 2007, UN: BB5160
(Nijmegen)). Tegen deze uitspraak is overigens wel beroep in cassatie
ingesteld.De Hoge Raad heeft in een aantal zaken geoordeeld dat de heffing van een
afvoerrecht van enkel de grote lozers is toegestaan. Daarbij moet het
aandeel van de te verhalen kosten bij de grote lozers evenredig zijn met hun
aandeel in de totale hoeveelheid geloosd afvalwater. Zie hiervoor de
uitspraken van de Hoge Raad van 10 december 2004, nr. 36804, UN: AF7508
(Delft) en UN: AF7510 (Delft); AF7505 (Zoetermeer); AF7514, AF7516, Af7517
(Eindhoven); AF7523 en AF7524 (Leiden); AF7336 (Rotterdam). Bij deze
uitspraken moet wel bedacht worden dat het oude rioolrecht gericht was op
het verhalen van de kosten van het transport van afvalwater. Indien de
gemeente in meer dan bijkomende mate kosten verhaalt die gepaard gaan met
hemel- en grondwater kan het minder gewenst zijn deze kosten enkel te
verhalen op de grote lozers van (bedrijfs)afvalwater. De gemeente wil
uitsluitend een heffing van de gebruiker van een perceel.Eerste lidHet gaat om de belasting die wordt geheven van de gebruiker van een perceel
wegens het afvoeren van water vanuit dat perceel op de gemeentelijke
riolering. Ook hier zijn de woorden 'direct of indirect' voor de
duidelijkheid opgenomen. Het direct of indirect afvoeren van water hangt
samen met het direct of indirect aangesloten zijn van het perceel op de
gemeentelijke riolering.Tweede lidDe belasting bedoeld in het eerste lid, wordt geheven van de gebruiker van
het perceel. In dit lid zijn regels opgenomen om aan te geven wie als
gebruiker van het perceel moet worden aangemerkt.Er doen zich hier twee mogelijkheden voor die zich van elkaar laten
onderscheiden door het gebruik van een al dan niet zelfstandig gedeelte van
een perceel.Tweede lid, onderdeel aIn onderdeel a gaat het om het gebruik van een zelfstandig perceel, een
zelfstandig gedeelte van een perceel of verschillende zelfstandige gedeelten
van een perceel, die tezamen, met toepassing van artikel 4, als één perceel
moeten worden aangemerkt. De gebruiker is dan degene die - naar de
omstandigheden beoordeeld - het perceel al dan niet krachtens eigendom,
bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt. Niet van belang isdus op welke rechtsgrond van het perceel gebruik wordt gemaakt. Ook bij
wederrechtelijk gebruik (krakers) is sprake van gebruik. Degene die het
perceel voor zich zelf bezigt, moet als gebruiker worden aangemerkt (HR 5
september 1979, nr. 19420, BNB 1979/268 (Uitgeest) waarin werd beslist dat
het doen bouwen op een ongebouwd eigendom moet worden aangemerkt als gebruik
van het perceel door de opdrachtgever).De belasting wegens het afvoeren van water op de gemeentelijke riolering kan
alleen worden geheven van degenen die de op die riolering aangesloten
percelen feitelijk gebruiken. Niet als feitelijk gebruiker wordt aangemerkt
diegene die verantwoordelijk is voor het gebruik (bijvoorbeeld de
verhuurder), zonder het perceel zelf te gebruiken (HR 23 mei 1990, nr.
26328, BNB 1990/239, Belastingblad 1990, blz. 470 (Tegelen). Na de
inwerkingtreding van de Wet materiële belastingbepalingen Gemeentewet (1
januari 1995) is bij de onroerende-zaakbelastingen in bepaalde gevallen een
ander dan de feitelijke gebruiker als belastingplichtige van de
gebruikersbelasting aangewezen. Het is evenwel verdedigbaar ook bij de
rioolheffing bij verhuur voor korte perioden de verhuurder als feitelijk
gebruiker aan te merken. Voor de reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing
heeft de Hoge Raad dat beslist in zijn arresten van 26 februari 1992, nr.
27935, Belastingblad 1992, blz. 389 en van 1 december 1999, nr. 34301,
Belastingblad 2000, blz. 57. Hof Arnhem heeft in de uitspraak van 7 mei
2002, nr. 99/00504, UN: AE4937 (Gramsbergen) voor het rioolrecht in gelijke
zin beslist. Bij het volgtijdig ter beschikking stellen aan een
huurbemiddelingsbureau dat recreatiebungalows voor rekening en risico van de
eigenaar verhuurt aan derden, wordt de eigenaar als gebruiker aangemerkt.
Daaraan doet niet af dat de eigenaar zelf geen verblijf kan houden (zie ook
Hoge Raad 22 november 2002, nr. 37361, UN: AF0960, BNB 2003/36, m.n.
Snoijink (Oostburg) voor de onroerende-zaakbelastingen). De Hoge Raad heeft
omtrent een overeenkomst waarbij vakantiewoningen voor rekening en risico
van een huurbemiddelingsbureau werden verhuurd geoordeeld dat de eigenaar in
dat geval niet als gebruiker voor het rioolrecht kan worden aangemerkt (Hoge
Raad 7 februari 2001, nr. 35865, UN: AA9843, BNB 2001/113, m.n. Snoijink
(Wierden)).Wie de belastingplichtige gebruiker van een woning is, zal veelal kunnen
worden bepaald aan de hand van de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (GBA). Bij bedrijfsgebouwen en andere niet-woningen is dit
uiteraard niet mogelijk. Daar - maar ook bij woningen - kan bijvoorbeeld de
administratie van nutsbedrijven een hulpmiddel zijn. Ook het handelsregister
kan uitkomst bieden.Tweede lid, onderdeel bIn onderdeel b gaat het om het gebruik van een niet-zelfstandig gedeelte van
een perceel, waarop het bepaalde in artikel 4 van de verordening geen
toepassing vindt. In artikel 4 gaat het om de kleinste zelfstandig bruikbare
eenheid, terwijl hier sprake is van een niet-zelfstandig gedeelte van een
perceel. De uitsluiting van het bepaalde in artikel 4 is alleen voor de
duidelijkheid in de onderhavige bepaling opgenomen. Onderdeel b ziet op de
situatie dat de degene die één of meer gedeelten van het perceel voor
gebruik afstaat, maar, naar de omstandigheden beoordeeld, zelf wel van het
perceel gebruik blijft maken. Te denken valt aan de situatie waarin de
kamers van een studentenhuis in gebruik worden afgestaan. Iedere kamer heeft
een aansluiting op de riolering zodat vanuit iedere kamer afvoer van
afvalwater mogelijk is en die afvoer ook feitelijk geschiedt. Omdat geen
kamer als zelfstandig gedeelte kan worden aangewezen (artikel 4) wordt het
gebruik nu toegerekend aan de gebruiker van een gedeelte van het
studentenhuis die de andere kamers in gebruik heeft afgestaan. Indien de
verhuurder van de kamers zelf geen gebruik maakt van een gedeelte van het
studentenhuis, kan hij niet worden aangemerkt als gebruiker van het
studentenhuis, maar moet één van de studenten worden aangewezen op grond van
vastgestelde beleidsregels.De gemeente heeft hiertoe de beleidsregels voor het aanwijzen van een
belastingplichtige in een keuzesituatie vastgesteld.4Zelfstandige gedeeltenIn dit artikel is bepaald dat, indien gedeelten van een perceel zelfstandig
kunnen worden gebruikt, de rechten ter zake van ieder afzonderlijk gedeelte
worden geheven. Bedoeld worden dan gedeelten die ieder als zelfstandige en
onafhankelijke eenheid kunnen worden gebruikt (bijvoorbeeld de woning in een
flatgebouw). De Hoge Raad oordeelde dat zelfstandige gedeelten die geen
directe of indirecte aansluiting op de riolering hebben omdat de sanitaire
voorzieningen zich bijvoorbeeld in een gemeenschappelijk deel bevinden niet
in de heffing kunnen worden betrokken (Hoge Raad 29 juni 2007, nr. 40932,
UN: BA8046, (Alblasserdam)).Wanneer dergelijke gedeelten, die naar indeling zijn bestemd om ieder als
afzonderlijk geheel te worden gebruikt, toch gezamenlijk als een geheel
worden gebruikt, dan wordt de belasting ter zake van de gezamenlijke
gedeelten geheven, waarbij die gezamenlijke gedeelten dan als één perceel
worden aangemerkt. Een dergelijk geval kan zich bijvoorbeeld voordoen bij
woonhuizen die vroeger in twee of meer zelfstandige gedeelten werden
gebruikt, maar nu, zonder dat de indeling is gewijzigd, als één geheel
worden gebruikt.5Maatstaf van heffingDe belasting van de gebruiker wordt geheven naar het aantal kubieke meters
water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. Hoe deze hoeveelheid wordt
berekend is bepaald in het tweede lid van artikel 5. Indien niet alle
percelen in de gemeente individueel van een watermeter zijn voorzien zal ten
aanzien van deze percelen met aannames moeten worden gewerkt. Daarbij valt
te denken aan een forfaitaire benadering. Er kan rekening worden gehouden
met de aanwezigheid van een één- of meerpersoonshuishouden of andere
differentiaties die een relatie met het verbruik hebben. Hof
`s-Hertogenbosch vond een forfait waarbij de niet bemeterde percelen een
verbruiksklasse hoger ingedeeld werden dan ze gemiddeld verbruikten, leiden
tot een willekeurige en onredelijke heffing (Hof 'sHertogenbosch 3 februari
2004, nr. 96/01941, UN: AQ4652). Hieruit kan de conclusie worden getrokken
dat de gemeente het forfait wel in enige mate cijfermatig moet kunnen
onderbouwen, bijvoorbeeld met het gemiddelde waterverbruik.Deze afgevoerde hoeveelheid water wordt gesteld op 90 procent van het aantal
kubieke meters leidingwater en grondwater dat in de laatste aan het begin
van het belastingjaar voorafgaande verbruiksperiode naar het perceel is
toegevoerd of opgepompt. De gemeente is vrij in de keuze in de vaststelling
van deze periode.Op grond van het 'Besluit gegevensverstrekking gemeentelijke
belastingheffing' (Stb. 1995, 346) kunnen gemeenten de waterbedrijven
verplichten de waterverbruikgegevens ter beschikking te stellen. De VNG
heeft hierover met de Vereniging van waterbedrijven in Nederland (VEWIN) een
convenant geslotenBehalve door toevoer van water kan het perceel ook van water worden voorzien
door het oppompen van water. De hoeveelheid opgepompt water kan worden
berekend aan de hand van de gegevens van de pompinstallatie, waarover in het
derde lid nog een bepaling is opgenomen.Als periode waarover de hoeveelheid toegevoerd of opgepompt water bepalend
is voor de afgevoerde hoeveelheid afvalwater geldt de laatste
verbruiksperiode, beoordeeld aan het begin van het belastingjaar.Er is tevens een herleidbepaling opgenomen. Deze bepaling dient er toe om
vast te kunnen stellen hoeveel water naar een perceel is toegevoerd of is
opgepompt in een periode van twaalf maanden indien de verbruiksperiode van
het waterbedrijf niet gelijk is aan twaalf maanden. Bij die herleiding wordt
een gedeelte van een maand voor een volle maand gerekend. Een dergelijke
bepaling werkt in het voordeel van de belastingplichtige. De noemer in de
breuk is altijd één groter dan wanneer een gedeelte van een maand niet
meegerekend zou worden. De teller in de breuk wordt bij de herleiding naar
tijdsgelang gesteld op 12 (maanden). Voorbeeld: de verbruiksperiode van het
waterleidingbedrijf is 14,5 maand. Deze periode wordt afgerond op 15 maanden
omdat een gedeelte van een maandvoor een volle maand wordt gerekend. De herleidingsformule luidt: (12:15) x
afgenomen hoeveelheid water in de verbruiksperiode van 14,5 maand. De
formule ziet er dan zo uit: afgenomen hoeveelheid water x 12 = herleide
hoeveelheid x 15.Derde lidOp grond van artikel 11, eerste lid, aanhef en onderdeel b, van de
Grondwaterwet (Stb. 1981, 392), is degene die grondwater onttrekt verplicht
de hoeveelheid onttrokken grondwater te meten en daarvan aantekening te
houden. Daarmee is een deel van de hoeveelheid opgepompt water bekend en
kunnen deze gegevens mede worden gebruikt voor de berekening van de
hoeveelheid afgevoerd water. Tevens kan water worden opgepompt waarop of wel
het bepaalde in artikel 11 van de Grondwaterwet niet van toepassing is
(bijvoorbeeld bij het oppompen van oppervlaktewater), of wel de in dat
artikel verplicht gestelde meting niet wordt uitgevoerd.Voor die gevallen is artikel 5, derde lid, eerste volzin van de verordening
geschreven. In een dergelijke situatie kan de hoeveelheid opgepompt water
worden berekend aan de hand van een watermeter of een
bedrijfsurenteller.Vierde lidIndien de belastingplichtige niet al het toegevoerde of opgepompte water als
afvalwater afvoert op de gemeentelijke riolering, dient de op andere wijze
afgevoerde hoeveelheid in mindering gebracht te worden op de in het derde
lid berekende hoeveelheid. Het gaat in dit artikellid om berekenbare
hoeveelheden die op andere wijze worden afgevoerd. Hierbij kan het met name
gaan om waterverwerkende industrieën (bierbrouwerij, limonadefabriek) of
afvoer van water op niet openbaar gemeentewater. Tevens kan zich de situatie
voordoen dat water wordt geïnfiltreerd. In dat geval geldt ook de
verplichting dat deze hoeveelheid dient te worden gemeten en dat daarvan
aantekening wordt gehouden (artikel 11, tweede lid, van de
Grondwaterwet).6BelastingtarievenDe belasting van de gebruiker is afhankelijk van de hoeveelheid afgevoerd
water. De belasting wordt berekend per volle eenheid kubieke meters water,
omwille van een eenvoudiger uitvoerbaarheid van de verordening. Het bedrag
waarop de aanslag wordt vastgesteld wordt daarmee in feite door afronding
bepaald. De hoeveelheid afgevoerd water is op grond van artikel 5
bepaald.In artikel 6 is het tarief afhankelijk van de geloosde hoeveelheid water. In
de verordening is hiertoe een aantal schijven opgenomen. Per schijf wordt
een ander tarief toegepast voor elke volle eenheid van een bepaald aantal
kubieke meters afgevoerd water. Naar de mening van de Werkgroep
gemeentelijke belastingen zal de tariefopbouw hierbij in veel gevallen
degressief van structuur zijn, zodat voor de afvoer van grote hoeveelheden
water een lager tarief per eenheid zal worden berekend. Door de schijven
ruim te stellen wordt bereikt dat alleen voor de afvoer van grote of zeer
grote hoeveelheden water een reductie op het tarief wordt verleend.De hier bedoelde reductie laat zich rechtvaardigen als een zogenaamde
'kwantumkorting'. De belastingplichtige geniet derhalve een reductie omdat
hij veel water afvoert. Een lineair opgebouwd tariefstelsel is echter
uitdrukkelijk toegestaan in Hoge Raad 24 september 2004, nr. 36874, UN:
AF7511 (Vught).Overigens kan in dit verband worden gewezen op een beslissing van het Hof
'sHertogenbosch over de verordening Rioolrechten van de gemeente
Woensdrecht. Het tarief in de onderhavige verordening was degressief. De
hoeveelheid werd vastgesteld aan de hand van een opgave van het waterbedrijf
over het voorgaande abonnementsjaar. Het Hof besliste hier dat de huidige
gebruiker in de heffing kon worden betrokken met als maatstaf het gebruik
van de vorige bewoner (Hof 's-Hertogenbosch 2 november 1974, nr. 298/1974,
BNB 1975/219).7BelastingjaarHet belastingjaar loopt gelijk met het kalenderjaar. Er kan uiteraard
gekozen worden voor een belastingjaar dat niet gelijk loopt met het
kalenderjaar. Voor de belasting dat van de gebruiker wordt geheven zal het
weinig verschil maken of het belastingjaar en het kalenderjaar samenvallen.
In deze toelichting is steeds uitgegaan van een belastingjaar dat samenvalt
met het kalenderjaar.8Wijze van heffingIngevolge artikel 233 van de Gemeentewet kunnen gemeentelijke belastingen
worden geheven bij wege van aanslag, bij wege van voldoening op aangifte of
op andere wijze. In de verordening is gekozen voor de heffing bij wege van
aanslag.9Ontstaan van de belastingschuldEerste lidOp grond van het eerste lid is de belasting verschuldigd bij het begin van
het belastingjaar of voor het gebruikersdeel, zo dit later is, bij het begin
van de belastingplicht. Aangezien de materiële belastingschuld in beginsel
ontstaat bij het begin van het belastingjaar, zijn tariefverhogingen in de
loop van het belastingjaar niet mogelijk.Het gebruikersdeel van de rioolheffing staat in beginsel ook aan het begin
van het kalenderjaar (belastingjaar) vast. Omdat voor het gebruikersdeel
niet de toestand op 1 januari beslissend is, is daarvoor de regeling naar
tijdsgelang opgenomen. Bij ingebruikneming van het perceel in de loop van
het belastingjaar, ontstaat de belastingschuld op het moment van
ingebruikneming.Tweede en derde lidIn de leden twee en drie zijn regels gegeven met betrekking tot de
gebruikersheffing. Indien de belastingplicht in de loop van het
belastingjaar aanvangt of eindigt dient een tijdsevenredige herleiding
plaats te vinden, waarbij gedeelten van een maand niet worden meegerekend.
Op deze wijze wordt bereikt dat iedere gebruiker voor de door hem afgevoerde
hoeveelheid afvalwater in de heffing wordt betrokken.10Termijnen van betalingEerste lidEr bestaat een wettelijke regeling omtrent de betaaltermijnen. Deze is
opgenomen in artikel 9 van de Invorderingswet 1990. Op grond van artikel 250
van de Gemeentewet kan hiervan in de belastingverordening worden afgeweken.
In het eerste lid van artikel 10 is aangegeven dat er is afgeweken van de
wettelijke betalingstermijn.Tweede lidIn dit lid wordt de mogelijkheid geboden om de belasting door middel van
automatische incasso te voldoen. Indien van deze mogelijkheid gebruik wordt
gemaakt gelden andere betaaltermijnen.Derde lidMet betrekking tot de bij het vaststellen van een belastingaanslag op te
leggen boete zijn de betaaltermijnen gelijk aan die voor de
belastingaanslag, ook indien in de belastingverordening van artikel 9 van de
Invorderingswet 1990 afwijkende betaaltermijnen zijn opgenomen. Dit volgt
uit artikel 9, derde lid, van de Invorderingswet 1990. Het is dus niet nodig
om in de belastingverordening betaaltermijnen voor bestuurlijke boeten op te
nemen.Vierde lidDe Algemene termijnenwet (ATW) is van toepassing op in een wet gestelde
termijnen (artikel 1). Hiermee wordt een wet in formele zin bedoeld. Artikel
9, tiende lid, van de Invorderingswet 1990 bepaalt echter dat de ATW niet
van toepassing is op de in de leden 1 tot en met 9 gestelde termijnen.
Indien gemeenten afwijkende termijnen in de belastingverordening hebben
opgenomen en dus artikel 9, tiende lid, van de Invorderingswet 1990 niet
geldt, is voor de betaling van de definitieve aanslag de ATW wel van
toepassing.Dit volgt ook uit artikel 145 van de Gemeentewet, waarin is
bepaald dat de ATW van toepassing is op in een verordening gestelde
termijnen, tenzij in de verordening anders is bepaald.Indien voor de betaling van aanslagen een regeling is getroffen in de
belastingverordening en voor voorlopige aanslagen, navorderingsaanslagen of
naheffingsaanslagen niet, betekent dit dat voor de laatste drie genoemde
aanslagen artikel 9 van de Invorderingswet 1990 geldt. In dat geval is de
ATW wel van toepassing op de betaaltermijnen voor aanslagen en niet van
toepassing op de betaaltermijnen voor voorlopige aanslagen,
navorderingsaanslagen en naheffingsaanslagen. Teneinde te voorkomen dat voor
de verschillende belastingaanslagen een verschillend juridisch regime geldt,
is in artikel 10 vierde lid, overeenkomstig artikel 9, tiende lid, van de
Invorderingswet — de ATW buiten toepassing verklaard.11Nadere regels door het collegeOp grond van artikel 231 van de Gemeentewet zijn bij de heffing en de
invordering van gemeentelijke belastingen onder meer de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) en de Invorderingswet 1990 van toepassing. De
heffingsbevoegdheden komen toe aan de daartoe aangewezen heffingsambtenaar
en de invorderingsbevoegdheden aan de daartoe aangewezen
invorderingsambtenaar. De AWR en de Invorderingswet 1990 kennen ook
bepalingen op grond waarvan de minister van Financiën de bevoegdheid wordt
toegekend nadere regels te geven over bepaalde heffings- en
invorderingsaangelegenheden. Voor de gemeentelijke belastingen komt die
bevoegdheid op grond van artikel 231 toe aan het college. Verder is het
college als bestuursverantwoordelijke voor de heffings- en
invorderingsambtenaar bevoegd om beleidsregels vast te stellen (artikel 4:81
Algemene wet bestuursrecht, hierna Awb). Op grond van artikel 160, eerste
lid, onderdeel b, van de Gemeentewet is het college eveneens bevoegd
beslissingen van de raad (lees: belastingverordeningen) uit te voeren. Met
het oog hierop kan het college over uitvoeringsaangelegenheden regels
stellen. Te denken valt hierbij aan het vaststellen van de modellen voor het
formulier van de onderscheiden aangiftebiljetten.Met de inwerkingtreding van de derde tranche Awb op 1 januari 1998 is een
aantal bevoegdheden van de raad op belastinggebied overgegaan op het
college. In verband hiermee is in elke belastingverordening een bepaling
opgenomen dat het college nadere regels kan geven met betrekking tot de
heffing en invordering van de betreffende belasting. Op deze wijze is het
voor de belastingplichtigen duidelijk dat er nog nadere regels kunnen
gelden. In de (uitvoerings)regeling gemeentelijke belastingen is een en
ander uitgewerkt.12KwijtscheldingOp grond van artikel 255 van de Gemeentewet volgen gemeenten het
kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid zoals dat is geregeld in de
Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Indien gemeenten niets regelen
geldt deze ministeriële regeling automatisch voor alle gemeentelijke
belastingen.Artikel 255 van de Gemeentewet biedt echter de mogelijkheid om van de
ministeriële regeling af te wijken. Omdat geen kwijtschelding bij de
invordering van Rioolrecht van gebruikers van eigendommen, niet zijnde
eigendommen die bestemd zijn om als particuliere huishouding te worden
gebruikt en ook als zodanig worden gebruikt is dit expliciet opgenomen in
artikel 12.14Overgangsrecht, inwerkingtreding en citeertitel
OvergangsrechtAls een verordening wordt gewijzigd of een vervangende verordening wordt
vastgesteld, verdient het aanbeveling eerbiedigende werking aan de oude
verordening te geven. Dit houdt in dat de verordening die wordt ingetrokken,
van toepassing blijft op de belastbare feiten die zich vóór de datum van
ingang van de heffing van de nieuwe verordening hebben voorgedaan. Voor die
belastbare feiten blijft heffing dus mogelijk op basis van de oude
verordening, ook al is die verordening ingetrokken. Een eventuele opgenomen
zinsnede 'laatstelijk gewijzigd bij raadsbesluit van <datum>' is
opgenomen als het vaststellen van een 'basis' belastingverordening is
gevolgd door wijzigingsverordeningen. In dat geval moet worden verwezen naar
de laatst vastgestelde wijziging.Opgemerkt wordt dat er geen sprake is van het overdragen aan het college van
burgemeester en wethouders van de bevoegdheid tot het vaststellen van de
belastingverordening of de wijziging daarvan op grond van artikel 156,
tweede lid, aanhef en onderdeel h, van de Gemeentewet.InwerkingtredingOp grond van artikel 139 van de Gemeentewet moeten gemeenten de besluiten
tot het vaststellen, wijzigen of intrekken van belastingverordeningen bekend
maken. Het niet voldoen aan de bekendmakingsplicht leidt tot
onverbindendheid van de belastingverordening (HR 31 maart 1993, nr. 28.034,
BNB 1993/182, Belastingblad 1993, blz. 274; Hoge Raad 10 augustus 1998, nr.
33.632, UN: AA2624). Een belastingverordening treedt dus pas in werking na
haar bekendmaking (afgezien van terugwerkende kracht in bijzondere
gevallen). In de verordening is de inwerkingtreding bepaald op de eerste dag
na die van de bekendmaking. Er is afgezien van het noemen van een concrete
datum. Voor de gevallen dat de verordening onverhoopt niet zelf in haar
inwerkingtreding voorziet, biedt artikel 142 Gemeentewet een vangnet: de
inwerkingtreding is dan de achtste dag na die van de bekendmaking.Zeker als een belasting wordt ingevoerd is een reële termijn tussen
bekendmaking en inwerkingtreding van de belastingverordening noodzakelijk om
een goede uitvoering daarvan mogelijk te maken. De datum van
inwerkingtreding moet zodanig worden vastgesteld, dat niet alleen de
heffings- en invorderingsambtenaar de nodige voorbereidingshandelingen
kunnen treffen, maar ook de toekomstige belastingplichtigen de gelegenheid
hebben om tijdig kennis te nemen van de nieuwe verordening.BekendmakingBekendmaking geschiedt door plaatsing van de integrale tekst van het besluit
tot vaststelling of wijziging van de belastingverordening in het
gemeenteblad of als een gemeenteblad ontbreekt (sinds 1 januari 2010) door
terinzagelegging gedurende twaalf weken op de gemeentesecretarie of een
andere door het college bepaalde plaats. Van die terinzagelegging moet
mededeling worden gedaan in een plaatselijk verschijnend dag-, nieuws- of
huis-aan-huisblad (artikel 139, tweede lid, Gemeentewet ). Met deze bepaling
heeft de wetgever de jurisprudentie van de Hoge Raad over de bekendmaking
van belastingverordeningen gecodificeerd. Zie:• Hoge Raad 24 december 1997, nrs. 31643 (Albrandswaard), 32325 (Velsen) en
32569, Belastingblad 1998, blz. 146, 148 en 320: de gemeente moet aan de
burger, in bijvoorbeeldeen huis-aan-huisblad, meedelen dat de tekst van een
bepaald besluit tot vaststelling of wijziging van de belastingverordening
verkrijgbaar is en (kosteloos) ter inzage ligt bij de gemeente;• Hoge Raad 28 maart 2001, nr. 35954, LJN:AB0763, Belastingblad 2001, blz.
467, en nr. 35949, LJN:AR5974 (Alkmaar): deze wijze van
mededeling/publicatie in bijv. een huis-aan-huisblad geldt niet als de tekst
van de belastingverordening in het gemeenteblad is opgenomen. Naar de
bedoeling van de wetgever is met opneming van de integrale tekst van
verordeningen en besluiten in het gemeenteblad voldaan aan het vereiste van
bekendmaking in een externe, met het Staatsblad of Provincieblad
vergelijkbare publicatie, hoewel daarnaast bekendmaking via andere media
onder omstandigheden door de wetgever wenselijk werd geacht.De enige eisen die voor een gemeenteblad gelden, zijn een register en een
nummering voor de overzichtelijkheid. Gemeentebesturen zijn voor het overige
volledig vrij in de wijze waarop zij het gemeenteblad vormgeven en uitvoeren
en in de frequentie van de verschijning ervan. De editie van het
gemeenteblad waarin de verordening is geplaatst, moet algemeen verkrijgbaar
zijn, dat wil zeggen in het algemeen voor het nemen van inzage en het
verkrijgen van een exemplaar of een afschrift voor de burgers beschikbaar
zijn. Dit behoeft niet kosteloos te geschieden. Legesheffing is mogelijk ter
bestrijding van de kosten voor het maken van een afschrift.Het gemeenteblad kan ook elektronisch worden uitgegeven (artikel 139, derde
lid, Gemeentewet ). Vanaf een nog nader te bepalen moment moet bekendmaking
plaatsvinden in het gemeenteblad en moet dat gemeenteblad elektronisch op
een algemeen toegankelijke wijze worden uitgegeven (Wet elektronische
bekendmaking, Stb. 2008, 551). De Wet elektronische bekendmaking geeft niet
alleen de mogelijkheid om regelgeving elektronisch bekend te maken, maar zij
legt ook de verplichting op om doorlopende ('geconsolideerde') teksten van
verordeningen en keuren op het internet beschikbaar te stellen (nieuw
artikel 140 Gemeentewet ). Door de beschikbaarstelling van doorlopende
teksten van regelgeving krijgt de burger niet alleen toegang tot de
bekendmaking van nieuwe regels, maar ook tot een volledig overzicht van alle
op enig moment geldende voorschriften. Er is wat dat betreft een belangrijk
onderscheid tussen bekendmaking (als voorwaarde voor inwerkingtreding) en
andere vormen van kennisgeving, waaronder het beschikbaar houden van
geconsolideerde teksten, die niet van belang zijn voor de inwerkingtreding,
maar wel voor de verspreiding en de toegankelijkheid van de betrokken
teksten. De Regeling elektronische bekendmaking en beschikbaarstelling
regelgeving decentrale overheden verplicht provincies, gemeenten en
waterschappen de geconsolideerde teksten op internet beschikbaar te stellen
overeenkomstig het Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving. Dit
betekent onder meer dat geconsolideerde regelingen ter beschikking worden
gesteld aan de door het ministerie van BZK in het leven geroepen Centrale
Voorziening voor Decentrale Regelgeving (CVDR).Het verdient aanbeveling ook een mededeling in een huis-aan-huisblad op te
nemen. Een dergelijke mededeling zou als volgt kunnen luiden:Burgemeester en wethouders delen mee dat de raad van de gemeente
<gemeentenaam> op <datum> heeft vastgesteld <naam
(wijzigings)verordening>. De <naam (wijzigings)verordening> treedt
in werking op de <achtste> dag na de datum zoals vermeld op dit blad.
[Het besluit is opgenomen in het gemeenteblad op <datum>, onder nummer
<getal>.] De <naam (wijzigings)verordening> ligt kosteloos ter
inzage op <de gemeentesecretarie of een andere door het college te
bepalen plaats>. Een ieder kan op verzoek <tegen betaling van een
bedrag aan leges of gratis> een afschrift verkrijgen van het genoemde
besluit.Als er geen gemeenteblad is en dus bekendmaking in een dag-, nieuws- of
huis-aan-huisblad moet plaatsvinden en de publicatie op verschillende data
en/of in meerdere huis-aan-huisbladen geschiedt, moet de tekst hierop
aangepast te worden om te vermijden dat er verschillende
inwerkingtredingsdata ontstaan. Geadviseerd wordt om in dat geval de
hierboven vermelde tekstsuggestie te hanteren voor de eerste publicatie en
in latere publicaties de tweede volzin als volgt te herschrijven:'De <naam van de (wijzigings)verordening> treedt in werking (is in
werking getreden) op <datum>.' De datum van inwerkingtreding kan
hierbij afgeleid worden uit de eerste publicatie. Voorbeeld: de bekendmaking
is voor de eerste keer gepubliceerd in een huis-aan-huisblad d.d. 18 januari
2011 en treedt dus in werking op (bijvoorbeeld) de achtste dag daarna, 26
januari 2011. In latere publicatie kan 26 januari 2011 als datum van
inwerkingtreding worden vermeld.Op grond van artikel 142 van de Gemeentewet treedt het bekend gemaakte
besluit in werking met ingang van de achtste dag na de dag van de
bekendmaking, tenzij in de verordening een ander tijdstip is aangegeven
(vroeger of later). De datum van inwerkingtreding van een
belastingverordening mag echter niet liggen voor de vaststelling én
bekendmaking ervan.Het feit dat de belastingverordening pas in werking treedt na bekendmaking,
houdt slechts in dat de gemeente vóór dat tijdstip geen belastingaanslagen
kan opleggen. De aanslagen kunnen echter wel betrekking hebben op de periode
vanaf de datum van ingang van de heffing. Een voorbeeld kan dit
toelichten.Op 4 november 2010 stelt de gemeenteraad de verordening vast met als datum
van inwerkingtreding de achtste dag na de bekendmaking en als tijdstip van
ingang van de heffing 1 januari 2011. De verordening wordt door de gemeente
bekendgemaakt op 18 januari 2011.De verordening treedt in werking op 26 januari 2011 (achtste dag na de dag
van bekendmaking). Vanaf dat moment kan de gemeente aanslagen opleggen. Deze
aanslagen kunnen echter betrekking hebben op de periode vanaf het tijdstip
van ingang van de heffing (in dit geval 1 januari 2011).Datum ingang heffingArtikel 217 van de Gemeentewet bepaalt dat een belastingverordening een
datum van ingang van de heffing moet vermelden. De datum van ingang van de
heffing geeft aan vanaf welke datum de in de belastingverordening genoemde
(belastbare) feiten in de heffing worden betrokken. Ook bij het wijzigen van
een verordening is het nodig om voor de wijzigingsverordening te bepalen
vanaf welk moment de (gewijzigde) heffing wordt toegepast.CiteertitelEen citeertitel vereenvoudigt de verwijzing naar een bepaalde verordening.
Wij hebben in de modelbepaling in de citeertitel een jaartal genoemd. Het
lijkt verstandig om als jaartal op te nemen het eerste jaar waarin de
gemeente de <naam heffing> op basis van deze verordening heft.OndertekeningAlle stukken die van de raad uitgaan, worden ondertekend door de
burgemeester (in zijn hoedanigheid van voorzitter) en medeondertekend door
de griffier (artikel 32a Gemeentewet ). Bij verhindering of ontstentenis van
de burgemeester worden de stukken ondertekend door degene die de
burgemeester als voorzitter van de raad vervangt (het langst zittende
raadslid; artikel 32a jo. 77 Gemeentewet ). Aan het slot van het besluit tot
vaststelling van de belastingverordening hebben wij daarom als
ondertekenaars `de voorzitter' en `de griffier' genoemd.Ten overvloede merken wij nog op dat de stukken die van het college uitgaan
worden ondertekend door de burgemeester en medeondertekend door de
secretaris (artikel 59a, eerste lid, Gemeentewet ).Gemeente Zandvoort