CVDR338856_1Verordening op het onderzoeksrecht van de raadnlregelingHeerhugowaard2014-10-23HeerhugowaardPublicatie via www.officielebekendmakingen.nl d.d. 15-10-2014Verordening op het onderzoeksrecht van de raadArtt 155a t/m 155f Gemeentewetgemeenteraadbestuur en recht2014-09-23De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2014-10-232022-06-08Toevoeging toelichtingRB2014092VerordeningenGeenGeenVerordening op het onderzoeksrecht van de raadNr.RB2004057de Raad van de gemeente Heerhugowaard;gelezen het voorstel van het raadsconvent d.d. 11 mei 2004,gelet op de artikelen 155a tot en met 155f Gemeentewet,besluitvast te stellen de volgende verordeningVERORDENING OP HET ONDERZOEKSRECHT VAN DE RAAD1BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
onderzoek: een onderzoek als bedoeld in artikel 155a, eerste lid,
van de Gemeentewet;
onderzoekscommissie: een commissie als bedoeld in artikel 155a,
derde lid, van de Gemeentewet.
2Instellen van het onderzoek/onderzoekscommissie1.Op voorstel van een of meer van zijn leden kan de raad besluiten een
onderzoek in te stellen.2.In de eerstvolgende raadsvergadering na dit besluit stelt de raad een
onderzoekscommissie in van tenminste drie leden.3.De raad wijst een genoegzaam aantal plaatsvervangende leden aan.4.Bij de instelling van de onderzoekscommissie stelt de raad nadere regels
vast met betrekking tot de rapportage van de onderzoekscommissie aan de
raad.3Voorzitter/plaatsvervangend voorzitter1.De leden van de onderzoekscommissie kiezen uit hun midden een voorzitter
en een plaatsvervangend voorzitter.2.De voorzitter is belast met:
het leiden van de beraadslaging en zitting;
het handhaven van de orde;
het doen naleven van bij of krachtens deze verordening gestelde
regels;
hetgeen deze verordening hem verder opdraagt.
4Beëindiging van het lidmaatschap1.Het lidmaatschap van de onderzoekscommissie eindigt indien:
de raad besluit tot opheffing van de onderzoekscommissie;
een lid ophoudt lid te zijn van de raad;
de onderzoekscommissie besluit een lid van zijn commissie te
horen;
een lid ontslag neemt.
2.Een lid van de onderzoekscommissie kan op elk moment ontslag nemen.
Hiervan brengt hij de raad en de voorzitter van de onderzoekscommissie
zo spoedig mogelijk schriftelijk op de hoogte.3.In openstaande vacatures wordt zo spoedig mogelijk voorzien.4.De leden 1 tot en met 3 zijn van overeenkomstige toepassing op de
plaatsvervangende leden.5Bevoegdheden van de onderzoekscommissie1.De onderzoekscommissie besluit alvorens het eerste getuigenverhoor plaats
vindt of getuigenuitsluitend verhoord worden na het afleggen van de eed of belofte.2.De onderzoekscommissie kan buiten de in artikel 155b, eerste lid, van de
Gemeentewetgenoemde personen tevens anderen verzoeken om medewerking aan het onderzoek
te verlenen.Laatstgenoemde medewerking geschiedt slechts op vrijwillige basis.
De onderzoekscommissie kan besluiten derden in te schakelen voor het
uitvoeren van opdrachten die zij in het kader van de
onderzoeksopdracht en de uitoefening van haar taak nodig acht.
De onderzoekscommissie kan in het belang van het onderzoek in
beslotenheid met een ieder
informatieve gesprekken voeren, welke als zodanig geen onderdeel van het
onderzoek uitmaken. Er bestaat hiertoe geen plicht tot medewerking.5.De onderzoekscommissie kan de bovengenoemde bevoegdheden uitsluitend
uitoefenen indienten minste drie van haar leden aanwezig zijn.
De onderzoekscommissie besluit met meerderheid van stemmen.
De verordening op de raadscommissies is niet van toepassing.
6Ambtelijke bijstand
De raad benoemt ter ondersteuning van de onderzoekscommissie een
commissiegriffier.
De commissiegriffier is bij iedere zitting aanwezig.
Bij zijn verhindering of afwezigheid wordt zijn plaats ingenomen
door een daartoe door de raadaangewezen vervanger.
4.De verordening ambtelijke bijstand is niet van toepassing.7Zittingen
De voorzitter van de commissie bepaalt plaats en tijdstip van de
zitting en brengt die ter openbare kennis.
De voorzitter roept de leden van de onderzoekscommissie, getuigen en
deskundigen ten minste twee weken voor de zitting op.
Binnen drie werkdagen na verzending van de oproep kunnen de getuigen
en deskundigen onder opgaaf van redenen de voorzitter verzoeken het
tijdstip van de zitting te wijzigen.
De beslissing van de voorzitter op dit verzoek wordt uiterlijk één
week voor het tijdstip van dezitting aan de betrokken getuige of
deskundige medegedeeld.
8Toehoorders en de pers
De toehoorders en vertegenwoordigers van de pers kunnen uitsluitend
op de voor hen bestemde plaatsen openbare zittingen bijwonen.
Het geven van tekenen van goed- of afkeuring of het op andere wijze
verstoren van de orde isverboden.
3.De voorzitter is bevoegd, toehoorders die op enigerlei wijze de orde van
de vergaderingverstoren, te doen vertrekken.9Geluid- en beeldregistratiesDegenen die tijdens de zitting geluid- dan wel beeldregistraties willen
maken doen hiervanmededeling aan de voorzitter en gedragen zich naar zijn
aanwijzingen.10Verslaglegging zitting
De commissiegriffier draagt zorg voor de verslaglegging van de
zitting.
Het verslag vermeldt de namen van de aanwezigen en hun hoedanigheid
voor zover van belang.
Het verslag houdt een zakelijke vermelding in van wat over en weer
is gezegd en wat verder ter zitting is voorgevallen.
Het verslag verwijst naar de op de zitting overgelegde bescheiden,
die aan het verslag kunnenworden gehecht.
5.Het verslag wordt ondertekend door de voorzitter en de
commissiegriffier.11Beraadslagingen1.De onderzoekscommissie beraadslaagt indien een lid dat nodig acht.2.De onderzoekscommissie beraadslaagt achter gesloten deuren.12Afronding onderzoekNa afronding van het onderzoek door de onderzoekscommissie worden haar
bevindingenvoorgelegd aan de raad.13InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking 8 dagen na bekendmaking in de
plaatselijke bladen (artikel 142 van de gemeentewet).14CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Verordening op het onderzoeksrecht
van de raad.Heerhugowaard, 25 mei 2004De Raad voornoemd,de griffier, de voorzitter,Artikelgewijze toelichting op de Verordening op het onderzoeksrecht van
de raadAlgemeenHet onderzoeksrecht van de raad is uitvoering geregeld in de artikelen 155a
tot en met 155f Gemeentewet. Deze verordening, die in nauwe samenhang met de
artikelen uit de Gemeentewet dient te worden gelezen, bevat nadere regels
met betrekking tot dit onderzoeksrecht. Het onderzoeksrecht is een exclusief
recht van de raad dat ingevolge artikel 156, tweede lid Gemeentewet niet
overdraagbaar is. 1BegripsbepalingenDit artikel spreekt voor zich.2Instellen van het onderzoek / onderzoekscommissieTer verduidelijking wordt hier nogmaals aangegeven dat op voorstel van leden
van de raad, bij raadsbesluit, een onderzoek kan worden ingesteld naar het
door het college of de burgmeester gevoerde bestuur. Met betrekking tot
voorstellen is het bepaalde omtrent het initiatiefvoorstel in artikel 37
Reglement van orde van toepassing. Indien de raad tot een onderzoek besloten heeft dient in de eerstvolgende
raadsvergadering besloten te worden omtrent het aantal leden dat in de
onderzoekscommissie plaats zal nemen en welke leden dat zijn
(samenstelling).De Gemeentewet bepaald hieromtrent in artikel 155a, derde en vierde lid, dat
de onderzoekscommissie uit tenminste drie (raads)leden bestaat en dat de
raad bij de samenstelling zorgdraagt voor een evenwichtige
vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde groeperingen. Omdat
het niet denkbaar is dat hieromtrent nader overleg tussen raadsfracties
nodig is, is dit besluitmoment verschoven naar de eerstvolgende
raadsvergadering na het besluit tot het instellen van een onderzoek. Omdat
de onderzoekscommissie ingevolge artikel 6 van deze verordening besluit met
meerderheid van stemmen, verdient het aanbeveling om een oneven aantal leden
te benoemen. Op deze wijze kan het staken van stemmen worden voorkomen. Het derde lid voorziet in de benoeming van de plaatsvervangende leden. Het
aantal plaatsvervangende leden is afhankelijk van de omvang van de
onderzoekscommissie. Omdat de uitoefening van bevoegdheden van de
onderzoekscommissie gekoppeld is aan de aanwezigheid van tenminste drie
leden, kan de benoeming van de plaatsvervangende leden bij een omvangrijke
commissie achterwege blijven. Het vierde lid bepaalt dat er bij de instelling van de onderzoekscommissie
wordt bepaald hoe en op welk moment deze commissie aan de raad rapporteert.
Voorstelbaar zou zijn dat hier bepaald wordt dat de voorzitter in elke
raadvergadering een kort verslag doet omtrent de vorderingen. 3Voorzitter / plaatsvervangend voorzitterIn deze verordening is er voor gekozen dat de onderzoekscommissie haar
voorzitter en plaatsvervangend voorzitter uit haar midden benoemt. De
voorzitter maakt tevens deel uit van de onderzoekscommissie en is derhalve
niet slechts (technisch) voorzitter. 4Beëindiging van het lidmaatschapIn artikel 155a, zesde lid, van de Gemeentewet is bepaald dat de
bevoegdheden en werkzaamheden van een onderzoekscommissie niet worden
geschorst door het aftreden van de raad. Nu de onderzoekscommissie slechts
mag bestaan uit leden van de raad brengt dat met zich mee dat bij het
aantreden van de nieuwe raad de samenstelling van de onderzoekscommissie wel
zal moeten worden aangepast. Indien een individueel lid van de
onderzoekscommissie op houdt lid te zijn van de raad, eindigt derhalve
tevens zijn lidmaatschap van eerder genoemde commissie. Voorts eindigt een lidmaatschap uiteraard bij opheffing van de
onderzoekscommissie en bij het nemen van ontslag. De raad kan tevens, indien
dit wenselijk wordt geacht, de onderzoekscommissie tussentijds
opheffen.Daarnaast eindigt het lidmaatschap indien de onderzoekscommissie besluit een
van haar leden te horen. Artikel 155c, tweede lid, Gemeentewet bepaalt
namelijk dat een getuige of deskundige die door de onderzoekscommissie wordt
gehoord, niet tevens lid is van de onderzoekscommissie.Het bepaalde is uiteraard tevens van toepassing op de plaatsvervangende
leden. 5Bevoegdheden van de onderzoekscommissieDe onderzoekscommissie heeft op basis van de bepalingen uit de Gemeentewet
reeds een aantal bevoegdheden. Zo bepaalt artikel 155c, vijfde lid,
Gemeentewet dat de onderzoekscommissie kan besluiten dat getuigen
uitsluitend worden verhoord na het afleggen van een eed of belofte. Omdat
het tengevolge hiervan niet mogelijk is om de ene getuige wel en de andere
niet onder ede te horen, is in artikel 5, eerste lid, van deze verordening
bepaald dat de onderzoekscommissie hieromtrent een besluit neemt alvorens de
eerste getuige of deskundige gehoord is. Artikel 155b, eerste lid, Gemeentewet bepaalt de groep van personen die
verplicht zijn mee te werken aan een onderzoek en jegens wie dwangmiddelen
kunnen worden ingezet. Dit laat onverlet de mogelijkheid om personen buiten
deze groep te horen, zij het op vrijwillige basis. Deze personen zijn niet
verplicht om een verklaring onder ede af te leggen. Indien een
onderzoekscommissie derhalve bepaald heeft dat alle getuigen en deskundigen
onder ede gehoord worden, zijn deze personen hiervan uitgezonderd. Naast het horen op vrijwillige basis kan een onderzoekscommissie ook
informele (informatieve) gesprekken voeren met getuigen en deskundigen,
bijvoorbeeld om vast te stellen of horen ter zitting nuttig is. Tenslotte bestaat de mogelijkheid om, bijvoorbeeld bij gebrek aan
deskundigheid, opdrachten uit te besteden aan derden. Ingevolge artikel 155f
Gemeentewet dient het college de door de raad geraamde kosten voor een
onderzoek in een bepaald jaar op te nemen in de ontwerpbegroting.Voorstelbaar is dat hier tevens een post wordt opgenomen met betrekking tot
deze (mogelijke) inschakeling van externen. Tot het aangaan van eventuele
overeenkomsten met derden ter ondersteuning van de onderzoekscommissie moet
het college beslissen. De onderzoekscommissie kan ingevolge artikel 155a, vijfde lid Gemeentewet,
de haar bij die wet verleende bevoegdheden uitsluitend uitoefenen indien
tenminste drie van haar leden aanwezig zijn. Met betrekking tot de
bevoegdheden die op basis van deze verordening bestaan is gekozen voor
hetzelfde regieme. Er kan uiteraard bepaald worden dat alle of enkele van de
bevoegdheden kunnen worden uitgeoefend bij de aanwezigheid van een kleiner
aantal leden. Uit practische overwegingen zou er bijvoorbeeld voor gekozen
kunnen worden om het voeren van informatieve gesprekken door individuele
leden mogelijk te maken. Daarnaast zegt het zesde lid dat de
onderzoekscommissie beslist met een meerderheid van stemmen. Om deze reden
wordt ook aanbevolen een oneven aantal leden te benoemen.De verordenig op de raadscommissies is hier buiten toepassing verklaard
omdat hierin zaken en bevoegdheden geregeld worden die bij het onderzoek
niet toepasbaar dan wel onwenselijk zijn. Hierbij valt te denken aan zaken
als spreekrecht voor burgers enz. 6Ambtelijke bijstandArtikel 155a, achtste lid, van de gemeentewet, bepaalt dat de raad, alvorens
tot een onderzoek besloten wordt, bij verordening nadere regels stelt met
betrekking tot deze onderzoeken. Hierin dienen in ieder geval regels
opgenomen te worden over de wijze waarop ambtelijke bijstand wordt verleend
aan de onderzoekscommissie.Artikel 6 van deze verordening voorziet in de benoeming van een
commissiegriffier, waarmee aangesloten wordt bij de verordening ambtelijke
bijstand. Voor een nadere toelichting bij dit artikel wordt naar deze
verordening en bijgaande toelichting verwezen. Het staat de raad uitraard vrij om in deze verordening te bepalen dat
ambtelijke bijstand binnen of buiten de raadsgriffie gezocht dient te
worden. Het is voorstelbaar dat daartoe tijdelijke krachten van buiten
worden ingehuurd of dat direct een beroep wordt gedaan op het ambtelijk
apparaat.7ZittingArtikel 155d, eerste lid Gemeentewet voorziet in de schriftelijke oproeping
van getuigen en deskundigen die ter zitting dienen te verschijnen. Deze
zitting dient te worden onderscheiden van de beraadslaging van de
onderzoekscommissie die, ingevolge artikel 11 van de verordening, achter
gesloten deuren plaatsheeft. Op de zitting vinden de verhoren van getuigen
en deskundigen plaats ex artikel 155c, zesde lid Gemeentewet en zijn in
beginsel openbaar. De onderzoekscommissie kan ingevolge artikel 155c,
zevende lid Gemeentewet om gewichtige redenen echter besluiten dat een
verhoor of een gedeelte er van niet in het openbaar plaatsvindt. De leden
bewaren geheimhouding over hetgeen hen tijdens een besloten zitting ter
kennis komt. De redenen om besloten te vergaderen zijn hierbij anders dan
die genoemd in artikel 86, eerste lid, Gemeentewet. In artikel 86, eerste
lid wordt immers gesproken over belangen als bedoeld in artikel 10 Wet
openbaarheid van bestuur. Dat is bij besloten vergaderingen in het kader van
het onderzoeksrecht niet van belang. Slechts van belang is of er naar het
oordeel van de onderzoekscommissie sprake is van 'gewichtige redenen'. Het
bepaalde in artikel 86, eerste lid, is derhalve op de onderzoekscommissie
niet van toepassing. 8Toehoorders en persArtikel 26, eerste en tweede lid Gemeentewet regelen dat de voorzitter van
de raad toehoorders die de orde verstoren, kan doen vertrekken en bij
volharding in hun gedrag de toezegging kan ontzeggen. Voor de
onderzoekscommissie ontbreekt een dergelijk bepaling in de Gemeentewet, het
derde lid voorziet hierin. 9Geluid en beeldregistratiesAangezien de zittingen van een onderzoekscommissie in principe openbaar
zijn, kunnen radio- en tv-stations geluids en beeldregistraties maken. Dit
is uiteraard niet het geval als het een besloten zitting betreft. De
voorzitter kan aanwijzingen geven met betrekking tot bijvoorbeeld de plaats
en opstelling. 10Verslaglegging zittingHet verdient aanbeveling om tijdens de verhoren een geluidsband mee te laten
draaien of op andere wijze het gezegde exact vast te leggen. Op deze wijze
ontstaat achteraf nooit discussie over hetgeen wel of niet gezegd is. 11BeraadslagingenBeraadslaging vindt plaats achter gesloten deuren omdat de inhoud van een
beraadslaging zich mogelijk niet voor openbaarheid leent. Het is namelijk
zeer wel denkbaar dat er beraadslaagd wordt omtrent ondervragingsmethoden,
tactieken en dergelijke, welke in het belang van het onderzoek niet naar
buiten mogen worden gebracht. Daarnaast moet er vrij gesproken kunnen worden
over personen en hetgeen door hen naar voren is gebracht. De raad kan op basis van artikel 2, vierde lid, van deze verordening, nadere
regels stellen omtrent deze beraadslagingen in verband met de rapportage
naar de raad.12Afronding onderzoekIndien de onderzoekscommissie haar werkzaamheden heeft afgerond legt zij
haar bevindingen voor aan de raad. De vorm waarin dit geschiedt wordt hier
niet nader bepaald en is aan de raad in het kader van de nadere regels als
genoemd in artikel 2, vierde lid, van deze verordening. Hierbij zijn
verschillende vormen mogelijk, variërend van een rapport tot een voorstel
aan de raad. De vraag luidt hierbij wat de raad onder bevindingen wenst te
verstaan. Is dit slechts een feitenrelaas van de onderzoekscommissie
waarover de raad zich een oordeel vormt of dient er door de commissie ook
zelf een oordeel gevormd te worden alvorens de raad zich er over buigt.13InwerkingtredingDit artikel spreekt voor zich.14CiteertitelDit artikel spreekt voor zich.