CVDR327607_1Monumentenverordening 2014 gemeente Oud-BeijerlandnlregelingOud-Beijerland2014-04-10Oud-Beijerlandhet Kompas, 21-03-2014Monumentenverordening 2014 gemeente Oud-BeijerlandGemeentewetGemeentewet, art. 12,15,38Monumentenwet 1988gemeenteraadvolkshuisvesting en woningbouw2013-12-24De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2014-03-302019-06-14samenvoeging welstandscommissie/monumentencommissiez-11.06210Monumentenverordening 2014 gemeente Oud-BeijerlandGeenGeenMonumentenverordening 2014 gemeente Oud-Beijerlandgezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Oud-Beijerland d.d. 17-12-13;gelet op artikel 149 van de Gemeentewet, de artikelen 12, 15 en 38 van de
Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;gelet op het advies van de monumentencommissie d.d. 28-11-13;besluit vast te stellen de volgende Monumentenverordening2014 gemeente
Oud-Beijerland1.Algemeen1.BegripsbepalingenDeze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een overeenkomstig deze verordening als
beschermd gemeentelijk monument aangewezen:
zaak, die van algemeen belang is wegens zijn schoonheid,
betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische
waarde;
terrein dat van algemeen belang is wegens een daar
aanwezige zaak bedoeld onder 1;
gemeentelijke monumentenlijst: de lijst waarop zijn
geregistreerd de overeenkomstig deze verordening als
gemeentelijk monument aangewezen zaken of terreinen bedoeld in
onderdeel a;
beschermd monument: beschermd monument als bedoeld in artikel
1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;
commissie voor welstand en monumenten: de op basis van art.15
Monumentenwet 1988 ingestelde commissie met als taak het college
op verzoek of uit eigen beweging te adviseren over de toepassing
van de Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht, de verordening en het monumentenbeleid;
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1 van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Oud-Beijerland.
vergunning: een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, of 2.2 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
waarderingsmatrix monumentenselectie; de systematiek van
puntentelling zoals die bij raadsbesluit is vastgesteld en in de
toelichting van deze verordening is opgenomen en door het
college bij de selectie en beoordeling beoogd object bij de
aanwijzing tot beschermd gemeentelijk monument dient te worden
toegepast.
2.Aanwijzing gemeentelijke monumenten2.Het gebruik van het monumentBij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met het
gebruik van het monument.3.De aanwijzing tot gemeentelijk monument1.Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende, een
monument aanwijzen als gemeentelijk monument. Het college hanteert
daarbij de waarderingsmatrix monumentenselectie, waarbij voor de
aanwijzing als ondergrens een score van 12 punten wordt
aangehouden.2.Voordat het college over de aanwijzing een besluit neemt, vraagt het
college advies aan de monumentencommissie.3.Voordat het college een monument met een religieuze bestemming dat
uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de uitoefening
van de eredienst, als gemeentelijk monument aanwijst, voert hij
overleg met de eigenaar.4.De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op grond
van artikel 3 van de Monumentenwet 1988 of dat is aangewezen op
grond van de monumentenverordening van de provincie
Zuid-Holland.4.VoorbeschermingMet ingang van de datum waarop de eigenaar van een monument de
kennisgeving van het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument
ontvangt tot het moment dat de aanwijzing en registratie als bedoeld in
artikel 7 plaatsvindt, dan wel vaststaat dat het monument niet wordt
geregistreerd, zijn de artikelen 10 tot en met 14 van overeenkomstige
toepassing.4a.Benoeming leden van de commissie.1. De raad benoemt op voordracht van burgemeester en wethouders de
leden en waarnemende leden van de commissie voor Welstand en
Monumenten. Deze benoeming geldt voor een termijn van drie jaar.
Deze termijn kan worden verlengd met ten hoogste drie jaar. 2. De commissie voor Welstand en Monumenten bestaat uit vier leden.
Een of meer van deze leden zijn deskundig op het terrein van
welstand, (cultuur)historie, stedenbouw en architectuur/restauratie.
3. Tot de commissie voor Welstand en Monumenten behoren in ieder geval
degene, die op grond van artikel 9.7 van de Bouwverordening is
aangewezen om onder verantwoordelijkheid van de Welstandscommissie
zaken af te doen waarvan het oordeel van die commissie als bekend
mag worden verondersteld (de welstandsgemandateerde) en de
ingezetene als bedoeld in artikel 9.2 onder 4 van de Bouwverordening
(samen de leden van de zogenoemde kleine welstandscommissie).4.In afwijking van het bepaalde in het eerste lid kan de raad in
bijzondere gevallen een lid van de commissie herbenoemen voor een
derde termijn van drie jaren.4b.Waarneming.1. De benoeming van de waarnemer voor de welstandsgemandateerde vindt
plaats door een algemene aanwijzing van medewerkers van de
vereniging Dorp, Stad en Land. 2. De benoeming van de overige waarnemende leden de commissie voor
Welstand en Monumenten vindt plaats door een persoonlijke
aanwijzing. 3. Het waarnemende lid wordt benoemd op basis van dezelfde
deskundigheid, dan wel inbreng als het lid waarvoor deze in de
plaats treedt. 4. Waarneming vindt plaats in geval van incidentele afwezigheid- dan
wel bij permanent terugtreden van het desbetreffende lid.4c.Naam en werkwijze van de commissie. In de commissie voor Welstand en Monumenten vindt gelijktijdige
behandeling plaats van monumentale aangelegenheden en van zaken waarover
een welstandsadvies moet worden uitgebracht. Verder vindt behandeling
plaats van zaken waarover uitsluitend vanuit monumentale overwegingen
een advies noodzakelijk is. 4d.Reglement van orde.1.Burgemeester en wethouders stellen voor het functioneren van de
commissie voor Welstand en Monumenten een reglement van orde vast.
Dit reglement bevat in elk geval een regeling met betrekking tot de
volgende onderwerpen;
Taak en uitgangspunten
Het voorzitterschap
Het secretariaat
De vergaderorde en de stemming
De waarneming
De advisering
De verslaglegging
De vergoeding
Spreekrecht
5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluit1.De commissie voor Welstand en Monumenten adviseert schriftelijk
binnen 8 weken na ontvangst van het verzoek van het college.2.Het college beslist binnen 12 weken na ontvangst van het advies van
de monumentencommissie, maar in ieder geval binnen 20 weken na de
adviesaanvraag.6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe aanwijzing als bedoeld in artikel 3, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijst1.Het college registreert het gemeentelijke monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.2.De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke aanduiding,
de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding en een
beschrijving van het gemeentelijke monument.8.Wijzigen van de aanwijzing1.Het college kan al dan niet op aanvraag van een belanghebbende de
aanwijzing wijzigen.2.Artikel 3, tweede en derde lid, alsmede artikel 4, 5 en 6 zijn van
overeenkomstige toepassing op het wijzigingsbesluit.3.Indien de wijziging naar het oordeel van het college van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing, als
bedoeld in lid 2, achterwege.4.De inhoud en de datum van de wijziging worden op de gemeentelijke
monumentenlijst aangetekend.9.Intrekken van de aanwijzing1.Indien het college de aanwijzing intrekt, zijn artikel 3, tweede
lid, en artikel 5 van overeenkomstige toepassing.2.De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien toepassing
wordt gegeven aan artikel 3 van de Monumentenwet 1988 of aan artikel
4 van de monumentenverordening van de provincie Zuid-Holland3.De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
geregistreerd.3.Instandhouding van gemeentelijke monumentale zaken10.Instandhoudingbepaling1.Het is verboden een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, sub 1, te beschadigen of te vernielen.2.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in
enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 1, te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken
op een dusdanige wijze, dat het wordt ontsierd of in gevaar
gebracht.
3.Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het tweede lid,
gelden niet indien het college nadere regels stelt met betrekking
tot de wijze waarop werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd.4.Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een monument met een
religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld in het tweede
lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en voor zover het
een vergunning betreft, waarbij wezenlijke belangen van de
godsdienstuitoefening in het monument in het geding zijn.5.De bescherming als bedoeld in de het eerste, tweede en derde lid
geldt slechts ten aanzien van het exterieur van het gemeentelijk
monument, met uitzondering van boerderijen en niet-woonhuizen.11.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag als bedoeld in artikel 4.2. Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning als bedoeld in artikel 10 en de daarbij te overleggen
gegevens en bescheiden worden in 4 voud ingediend. 12.Termijnen advies1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een gemeentelijk monument
aan de monumentencommissie voor advies.2.Binnen 3 weken na de datum van verzending van het afschrift brengt
de monumentencommissie schriftelijk advies uit aan het college.13.WeigeringsgrondenDe vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument. 14.Intrekken van de vergunningDe vergunning kan door het bevoegd gezag worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van het monument
zwaarder dient te wegen.
4.BESCHERMDE monumenten15.Vergunning voor beschermd monument1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een beschermd monument aan
de monumentencommissie.2.De monumentencommissie adviseert schriftelijk over de aanvraag
binnen acht weken na de datum van verzending van het afschrift.5Overige bepalingen16.Tegemoetkoming in schadeIndien en voor zover blijkt dat een belanghebbende schade lijdt of zal
lijden, die redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort
te blijven, kent het bevoegd gezag hem op zijn aanvraag een naar
billijkheid te bepalen tegemoetkoming toe, indien de schade in relatie
staat tot:
de weigering van het bevoegd gezag een vergunning als bedoeld in
artikel 10 te verlenen;
de voorschriften door het bevoegd gezag verbonden aan een
vergunning als bedoeld in artikel 10;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 10, derde lid;
17.StrafbepalingDegene, die handelt in strijd met het derde lid van artikel 10 en
artikel 16 met uitzondering van het bepaalde in het tweede lid, onder e,
van deze verordening, wordt gestraft met een geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van ten hoogste drie maanden.18.Toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn belast:
Met betrekking tot zakelijke monumenten als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 1; door de burgemeester aangewezen
toezichthouder
Met betrekking tot monumentale terreinen als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 2; door de burgemeester aangewezen
toezichthouder
2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het college dan
wel de burgemeester aan te wijzen personen.6.Slotbepalingen19.Intrekken oude regelingDe Monumentenverordening 2013 wordt ingetrokken.20.Overgangsrecht1.De op grond van de onder artikel 22 ingetrokken Verordening [naam]
aangewezen en geregistreerde gemeentelijke monumenten, worden geacht
aangewezen en geregistreerd te zijn overeenkomstig de bepalingen van
deze verordening.2.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding
van deze verordening worden afgehandeld met inachtneming van de in
artikel 22 ingetrokken verordening.21.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 1-2-14.22.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als Monumentenverordening 2014
Gemeente Oud-Beijerland.Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van …………………………..De voorzitter,De griffier,A.ALGEMENE TOELICHTINGDe huidige wijziging van de Monumentenverordening houdt verband met de
inwerkingtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Wabo), de Invoeringswet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna te
noemen: Invoeringswet Wabo), het Besluit omgevingsrecht (hierna te noemen: Bor)
en de Regeling omgevingsrecht (hierna te noemen: Mor).Wet algemene bepalingen omgevingsrechtDe Wabo regelt de omgevingsvergunning die in de plaats komt van een reeks
vergunningen, ontheffingen of toestemmingen voor het realiseren van een fysiek
project. De meest bekende daarvan zijn:
de bouwvergunning;
de aanlegvergunning;
de sloopvergunning;
de monumentenvergunning;
de milieuvergunning;
de kapvergunning.
De Wabo beoogt tegemoet te komen aan het belang van een snelle dienstverlening.
Het bevorderen van de tijdige besluitvorming vormt hiervan een onderdeel.Eén aanvraag; één bevoegd gezag; één loketDe centrale gedachte bij de ontwikkeling van de Wabo is de “één loket gedachte”.
Dit houdt in dat de aanvrager 1 juli 2010 één omgevingsvergunning hoeft aan te
vragen voor zijn project. De aanvrager geeft aan op welke activiteiten (bouw,
aanleg, sloop enz.) zijn aanvraag betrekking heeft. Voor de
Monumentenverordening betekent dit dat bijvoorbeeld de omgevingsvergunning voor
het bouwen en de omgevingsvergunning voor monumenten in één verzoek worden
aangevraagd. De omgevingsvergunning wordt vervolgens door één bevoegd gezag beoordeeld en
doorloopt één procedure. De beslissing op de aanvraag kent ook één procedure van
rechtsbescherming. Bevoegd gezagHet bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente waar het project in hoofdzaak zal worden verricht.
Het bevoegd gezag is integraal verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is
tevens belast met de bestuursrechtelijke handhaving. In het Bor worden een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel gemaakt. Een
minister dan wel het college van gedeputeerde staten wordt in deze gevallen als
het bevoegde gezag aangewezen. Deze gevallen zijn aangewezen in artikel 3.3 van
de Wabo. Gedeputeerde staten van de provincie is bevoegd gezag indien het gaat
om de meer complexere categorieën inrichtingen. Deze zijn specifiek in bijlage I
van het Bor omschreven. Toestemmingsstelsels Er bestaan verschillende methoden om de toestemmingstelsels (=vergunning en
ontheffing) te integreren in de omgevingsvergunning. De toestemmingstelsels die
altijd zien op plaatsgebonden activiteiten zijn volledig in de Wabo
geïntegreerd; de bestaande toestemmingstelsels in de betreffende wetten of
verordeningen vervallen. Het gaat om een procedurele integratie van de
verschillende toestemmingstelsels. De inhoudelijke beoordeling vindt
gecoördineerd plaats. Dit betekent dat de verschillende toetsingskaders niet
zijn geïntegreerd. Het toetsingskader van de Wabo bestaat derhalve uit een
optelling van de afzonderlijke toetsingskaders. Deze verschillende
toetsingskaders wegen allen even zwaar. De procedureIn de Wabo is onderscheid gemaakt tussen de reguliere voorbereidingsprocedure en
de uitgebreide voorbereidingsprocedure. Slechts op een enkel punt is voor deze
beide procedures afgeweken van de reguliere- en de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure van de Awb. Wanneer voor een project meerdere toestemmingen uit de Wabo nodig zijn wordt
door de aanvrager één aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De
aanvrager kan er echter ook voor kiezen zijn project op te delen in
deelprojecten en voor elk van die deelprojecten een afzonderlijke
omgevingsvergunning aan te vragen. Het moet gaan om een onderdeel van het
project dat fysiek te scheiden is van de andere onderdelen van het totale
project. Ook wel de zogenaamde “onlosmakelijke verbondenheid”. Het criterium van
de onlosmakelijkheid is neergelegd in artikel 2.7 Wabo. Van
onlosmakelijke samenhang is sprake als de activiteiten zien op dezelfde
handeling. Het gaat dan om een activiteit die tegelijkertijd ook aangemerkt moet
worden als een andere activiteit als omschreven in de artikelen 2.1 en 2.2. van
de Wabo. Deze activiteiten overlappen elkaar en zijn niet te scheiden. Zij
vormen een en dezelfde handeling die binnen twee of meer
activiteitenomschrijvingen vallen. Vanwege de overlap in de
activiteitenomschrijvingen is het in deze gevallen niet mogelijk om de handeling
op te knippen in deelvergunningen.Een omgevingsvergunning voor een deelproject geeft de bevoegdheid het
deelproject ook daadwerkelijk al uit te voeren. Hieraan bestaat bijvoorbeeld
behoefte bij een project waarbij voor de nieuwbouw van woningen grond bouwrijp
gemaakt moet worden en/of enkele oude opstallen gesloopt moeten worden wat door
verschillende partijen wordt uitgevoerd. De omgevingsvergunning voor het
bouwrijp maken en/of het slopen van opstallen kan aangevraagd worden en de
werkzaamheden kunnen na het verlenen van dit gedeelte van de omgevingsvergunning
ook starten. Vervolgens kan een omgevingsvergunning voor de bouw van de woningen
worden aangevraagd. Het gaat om verschillende besluiten waartegen een
afzonderlijke rechtsbeschermingsprocedure open staat. Daarnaast heeft de aanvrager de mogelijkheid om een gefaseerde
omgevingsbeschikking aan te vragen. Hij bepaalt zelf welke activiteit wordt
gefaseerd. De beoordeling in de eerste fase is erop gericht te onderzoeken of
één van de door de aanvrager voorgenomen activiteiten, bijvoorbeeld het
oprichten en inwerking hebben van een inrichting, kan worden verricht en dus een
gerede kans heeft om een omgevingsvergunning te krijgen. Het betreft een
volledige toetsing. Tenuitvoerlegging van een omgevingsvergunning is pas
mogelijk nadat ook een omgevingsbeschikking tweede fase is verleend en een
volledige vergunning is verkregen. De tweede fase omgevingsbeschikking bevat de
noodzakelijke toestemmingen die niet in een eerste fase zijn vergund. Door
aanvraag van een omgevingsbeschikking eerste fase kan een financieel risico voor
de aanvrager worden beperkt. Hij hoeft in dit geval nog niet aan alle
indieningsvereisten te voldoen. Het rechtsgevolg van een eerste fase-beschikking
is dat bij de beoordeling van de gedetailleerde aanvraag voor de overige
activiteiten (de tweede fase-aanvraag) niet meer getoetst wordt aan de criteria
van de eerste fase. De eerste fase-beschikking kan door het bevoegd gezag worden
ingetrokken, indien niet binnen twee jaar nadat deze beschikking is genomen een
aanvraag voor een tweede fase-beschikking is ingediend. Beide beschikkingen
treden tezamen in werking. Tegen beide beschikkingen staat rechtsbescherming op
grond van de Awb open. Informatie over de omgevingsvergunningEr is een kennisplein omgevingsvergunning: http://omgevingsvergunning.vrom.nl.
hierop vindt u tal van brochures over de omgevingsvergunning. Als u nog geen
beeld hebt van wat er allemaal verandert, geven wij u in overweging de volgende
informatie te lezen:
Infoblad De omgevingsvergunning (september 2008);
Handreiking Afstemming omgevingsvergunning: -afstemmen op; afstemmen met
– (augustus 2008; een online product).
De Wabo en de MonumentenverordeningDe monumentenvergunning uit de model-Monumentenverordening integreert volledig
in de omgevingsvergunning, omdat het om plaatsgebonden activiteiten gaat. Daarom
is in artikel 2.2 van de Wabo bepaald dat het verboden is zonder een
omgevingsvergunning een krachtens een verordening aangewezen monument te slopen,
te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen of te herstellen, te
gebruiken of te laten gebruiken op een wijze waarop het wordt ontsierd of in
gevaar wordt gebracht. Een extra overweging voor het volledig integreren van de
monumentenvergunning in de omgevingsvergunning is dat de verlening van de
monumentenvergunning in de praktijk vaak samenliep met de verlening van de
bouwvergunning of de aanlegvergunning. De model-Monumentenverordening bevat de mogelijkheid om nadere regels te
stellen. De Wabo ziet op vergunningen en ontheffingen en niet op nadere regels.
Het college blijft hiervoor het bevoegd gezag. Het inhoudelijke toetsingskader van de omgevingsvergunning inzake de
gemeentelijke monumenten is in de verordening bepaald. Voor het overige is bij het opstellen van deze modelverordening rekening
gehouden met de 'Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving'. Ook in dit nieuwe
model zijn de bepalingen van de Monumentenwet 1988 en de daarin gekozen
systematiek als uitgangspunt genomen. In de verordening zijn geen bepalingen
opgenomen met betrekking tot de gemeentelijke beschermde stads- en
dorpsgezichten, ondanks dat hiervan in de gemeentelijke praktijk wel gebruik
wordt gemaakt. In een voorgaand dereguleringstraject zijn deze artikelen
gesneuveld, aangezien het instrument hoge administratieve lasten bij burgers
genereert. In het verlengde van het dereguleringsproject in 2007 is er thans
voor gekozen om deze bepalingen daarom niet opnieuw in de modelverordening op te
nemen. Het staat gemeenten uiteraard vrij om het VNG-model op dit en op andere
onderdelen zelf aan te vullen.B. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGHOOFDSTUK 1. ALGEMEENArtikel 1. BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met uitzondering
van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de omschrijving van een monument
in de Monumentenwet 1988. De cultuurhistorische waarde is volgens de Memorie van
Toelichting de aan een bouwwerk of gebied toegekende waarde, gekenmerkt door het
beeld dat is ontstaan en het gebruik dat de mens in de loop van de geschiedenis
van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt. Dit is een zo ruime omschrijving
dat het ook betrekking kan hebben op zaken en gebieden met een geschiedkundige
en of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim te worden
uitgelegd. Hoofdzakelijk betreft het locaties waar archeologische waarden in de
bodem (kunnen) zitten, maar daarnaast kan het bijvoorbeeld ook gaan om parken,
tuinen en een perceel met een of meer bomen. Het is niet vereist dat op het
terrein ook een bouwkundig monument voorkomt om over een gemeentelijk monument
te kunnen spreken. Een 'zaak' is immers een veel ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke monumenten is
overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om monumenten die (nog)
niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst omdat ze ‘te jong zijn’, al op de
gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de bescherming
vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal eenvoudig kunnen
worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de gemeentegrens en daarmee buiten
de werking van de verordening worden gebracht. Zaken die naar hun aard roerend
zijn, zoals een kerkorgel, kunnen wel de beschermde status krijgen, op basis van
de redengevende omschrijving. Met het voorgaande in het achterhoofd is het
echter aan gemeenten zelf om met de verordening ook roerende monumenten aan te
wijzen. Daarnaast is het ook mogelijk dat gemeenten door middel van aanvullende
regelgeving voorkomen dat cultuurhistorische voorwerpen, die als gemeentelijk
monument zijn aangewezen, buiten de gemeentegrenzen verdwijnen. Controle en
handhaving van deze regelgeving zijn echter nauwelijks mogelijk.Sub bDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst heeft geen
rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve handeling. Voorafgaand aan
de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing tot gemeentelijk monument die
rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker om de aanwijzing en de plaatsing op
de lijst uit elkaar te trekken. Zie ook de toelichting op artikel 3, lid 1, en
artikel 7.Sub cVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten bij de
begripsomschrijving uit de Wabo De Wabo zelf verwijst weer naar de Monumentenwet
1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als een onroerend monument die
is ingeschreven in een ingevolge de Monumentenwet 1988 vastgesteld register. Op
de vergunningverlening voor rijksmonumenten zijn de bepalingen uit de Wabo van
toepassing. Sub dSinds de komst vande Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 kan elk
bevoegd orgaan in de gemeente (raad, college en burgemeester) zelf zijn
commissies instellen. De monumentencommissie is een commissie die adviseert aan
het bevoegd gezag. In de Monumentenverordening wordt door de raad bepaald dat
een monumentencommissie advies moet uitbrengen aan het bevoegd gezag. Dit vloeit
voort uit de Monumentenwet 1988. In artikel 15 van deze wet is bepaald dat de
gemeenteraad in een verordening de inschakeling van een commissie moet regelen
die adviseert aan het bevoegd gezag over aanvragen om een omgevingsvergunning
voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder f van de Wabo.
De wetgever geeft hier dus aan dat de gemeente in dit geval geen keuzevrijheid
heeft ten aanzien van het instellen van een commissie. De taken van de monumentencommissie strekken zich uit over de
Monumentenverordening de Monumentenwet 1988 en de Wabo. Door de
monumentencommissie in deze begripsomschrijving bevoegd te verklaren over de
toepassing van de Wabo te adviseren aan het bevoegd gezag, is voldaan aan het
vereiste, genoemd in artikel 15 van de Monumentenwet 1988. Mocht een gemeente
niet over een monumentenbeleid beschikken, dan moet dit niet in de bepaling
opgenomen worden. Overigens kan de monumentencommissie worden gecombineerd met
een welstandscommissie.Sub eZoals ook in de algemene toelichting is aangegeven is de hoofdregel dat
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project zich in hoofdzaak
afspeelt het bevoegd gezag is. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar
de algemene toelichting behorend bij deze verordening. De overige begripsbepalingen zijn in hun definitie al ruim omschreven, zodat
deze geen nadere toelichting behoeven. Wat nog wel een nadere toelichting
behoeft is het bouwhistorisch onderzoek. Dit begrip was al bij de vorige
gedereguleerde verordening geschrapt:het bouwhistorisch onderzoek; deze rapportage maakt formeel niet langer deel uit
van de verordening (het oude artikel 3, waarin was bepaald dat het college ten
behoeve van de aanwijzing tot monument een bouwhistorisch onderzoek kon laten
verrichten). Bij de aanwijzing tot monument kan de eigenaar/gebruiker echter
niet gedwongen worden een dergelijk onderzoek te verrichten, voornamelijk
vanwege de kosten. Daarnaast is dwang ook niet mogelijk wegens het ontbreken van
de mogelijkheid om binnen te kunnen treden puur in het geval dat een dergelijk
onderzoek gewenst is. Bij niet-woningen is dat wel mogelijk, maar bij woningen
is binnentreden gebonden aan het Huisvrederecht. De strenge eisen die hieraan
verbonden zijn, maken het niet mogelijk dat voor slechts een bouwhistorisch
onderzoek bij de aanwijzing tot monument wordt binnengetreden. Dat is wezenlijk
anders dan wanneer wordt binnengetreden in het kader van toezicht op de naleving
van de verordening. Het ontbreken van de mogelijkheid om een bouwhistorisch
onderzoek bij de aanwijzing af te dwingen kan worden ondervangen nadat een
woning is aangewezen tot monument. De voorwaarden die de gemeente betreffende de
afhandeling van aanvragen om een beschikking (in casu de monumentenvergunning)
op grond van artikel 4:5 Awb kan stellen, bieden voldoende houvast. Argument
hierbij is dat inzicht in de cultuurhistorische waarde van een gebouw bij de
beoordeling van de aanvraag tot wijziging van een monument van belang is. De
gemeente bepaalt dan dat (de uitkomst van) een bouwhistorisch onderzoek tot de
noodzakelijke gegevens behoort om tot een beoordeling van de aanvraag te komen.
Hierbij moet wel sprake zijn van evenredigheid wat betreft de omvang van de
wijziging van het monument in relatie tot de omvang van het onderzoek en de
daaraan verbonden kosten. Deze bepaling uit de Awb maakt het daarmee niet
noodzakelijk dat het laten verrichten van een bouwhistorisch onderzoek in de
verordening opgenomen hoeft te worden.Ook de nieuwe systematiek van de modelverordening, voortvloeiend uit het
dereguleringstraject en gebaseerd op het stellen van nadere regels, maakt het
gebruik van het historisch bouwonderzoek een te zwaar instrument. Immers, de
nadere regels in het derde lid van artikel 10 vragen om een vereenvoudigde
aanpak bij lichte wijzigingen aan een monument (het draait hier feitelijk om de
gevolgen die de aanwijzing heeft op reguliere onderhoudswerkzaamheden). Het zou
noch proportioneel noch evenredig zijn om bij een dergelijke vereenvoudigde
aanpak een bouwhistorisch onderzoek verplicht te stellen. Het niet langer
verplicht stellen doet echter niets af aan het intrinsieke belang van
bouwhistorisch onderzoek.HOOFDSTUK 2. AANWIJZING GEMEENTELIJKE MONUMENTENDe Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen op
toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft het college
van burgemeester en wethouders bevoegd gezag betreffende de aanwijzing van
gemeentelijke monumenten.Artikel 2. Het gebruik van een monumentHet betreft hier vooral de gebruiksmogelijkheden die de eigenaar/gebruiker zelf
aan het object toekent. Deze gebruiksmogelijkheden slaan op de constructie en de
ligging van het object, maar ook het feitelijke gebruik van het object zelf. Artikel 3. De aanwijzing tot gemeentelijk monument Lid
1De aanwijzing tot gemeentelijk monument en het plaatsen op de monumentenlijst
zijn twee zaken met verschillend rechtsgevolg. De aanwijzing heeft rechtsgevolg,
het daarna registreren op de gemeentelijke monumentenlijst is slechts een
administratieve handeling.Het besluit tot aanwijzing is een discretionaire bevoegdheid van het college. Na
afweging van alle betrokken belangen kan tot aanwijzing worden besloten. De
afweging van de belangen van de rechthebbende ten opzichte van de te beschermen
monumentale waarden moet uitdrukkelijk gemotiveerd in het besluit naar voren
komen (de redengeving). De aanwijzing geeft geen recht op schadevergoeding. De
aanwijzing verandert immers over het algemeen niets aan het bestaande gebruik
van het monument.Bij de aanwijzing van gemeentelijke monumenten hanteert het college een door de
raad vastgestelde waarderingsdmatrix monumentenselectie. Daarbij wordt als
ondergrens een score van 12 punten aangehouden. Dit betekent dat alleen objecten
met een score van 12 punten en hoger voor bescherming in aanmerking komen. Aan
de hand van genoemde matrix is een “objectief” overzicht opgesteld van de
waarderingen die ten grondslag liggen aan de uiteindelijke waardebepaling per
object. Deze matrix luidt als volgt:
De afzonderlijke waarderingen, nul tot drie, worden vermenigvuldigd met een
weegfactor. Deze in de bovenste rij opgenomen factoren worden in de laatste
kolom uitgerekend tot de totaalscore per object. In de eerste twee rijen zijn de
voorbeelden van de maximale (24) en de minimale (-9) score uitgerekend.Omschrijving categorieën van de waarderingsmatrixHoofdcategorieën:Cultuurhistorische Aspecten;Architectonische Aspecten;Situering;Technische Staat;Totaal.B.De hoofdcategorieën zijn onderverdeeld in subcategorieën:1.Cultuurhistorische Aspecten:a Ontstaansgeschiedenis;b Lokaal Belang;c Voormalige bestemming (zonder toekenning score).Deze niet direct waarneembare aspecten zijn terug te voeren op het gebruik en de
historische achtergrond.ad a Ontstaansgeschiedenis wordt hoger gewaardeerd als het object aanwijsbare
betekenis heeft voor de stedenbouwkundige geschiedenis, de zich ontwikkelende
functionaliteit van de stad, haar economische wortels of bestuurlijke
ontwikkeling.ad b Het lokale belang wordt hoger gewaardeerd indien de stichter(s) en of
gebruiker(s) van geschiedkundig belang zijn. Daarbij zijn het sociale en lokale
aspect hier van waarde. Deze kolom kan met behulp van plaatselijk aanwezige
historische kennis worden ingevuld. Voorbeeld: Het pand was oorspronkelijk een tolhuis.
Tevens herinnert een gevelsteen ons aan een voorbeeldig persoon die hier
heeft gewoond. Beide aspecten maken het pand op zich tamelijk
bijzonder.2.Architectonische Aspecten:a Bouwstijl Waardering;b Verminking of authenticiteit.ad a De bouwstijl van het gebouw is herleidbaar tot een erkende stijl, of het is
een goed voorbeeld van plaatselijk bekende traditionele architectuur.ad b De verminking van de onder a vermelde architectuur door niet harmonieuze
wijzigingen. De oorspronkelijkheid en herkenbaarheid zijn verminderd: de
authenticiteit is aangetast. Herstel van de verminking is (afhankelijk van de
mate van aantasting c.q. de score) denkbaar, en hangt samen met de inzet van
deskundigheid. Het betreft alledaags cultuurhistorisch leed.Voorbeeld: Een kerk die in de loop van de tijd
telkens op harmonieuze wijze is aangepast en vergroot zal géén negatieve
waardering krijgen ten aanzienvan de verminking. Een in één bouwstijl
opgetrokken bouwwerk waarvan de oorspronkelijke vensters vervangen zijn door
slechtgeprofileerde kunststof ramen wèl.3.Situering:a Ensemblewaarde;b Uniciteit.ad a Dit betreft de ensemblewaarde voor de stedenbouwkundige situering, zowel in
verband tot daarmee in samenhang ontworpen panden als in relatie tot de
evenwichtige kwaliteit en volledigheid van de directe omgeving.ad b Dit betreft de uniciteit van het object op zichzelf en in het
ensemble.Voorbeeld: Panden gebouwd in een hofje krijgen een hoge ensemblewaardering;
eenboerderij waarbij het erf compleet en evenwichtig is ingedeeld eveneens.Technische Staat:a Voor herstel van de verminking of schade bestaat weinig motief, door de aard
van de verminking of door de verloren balans tussen vervangen en herstellen.
Kortom de ingrijpendheid van het herstel en de financiële consequenties.Uitzichtloos cultuurhistorisch leed.ad a Soms heeft de eigenaar een belang bij de verminking, en reden om juist niet
tot herstel over te gaan. In het andere geval kan sprake zijn van een
bouwval.Deze minpunten kennen een hoge weegfactor. Desondanks kunnen objecten
met minpunten toch een hoge totaalscore hebben.Deze categorie behoeft bijzondere aandacht.Voorbeeld: Het HBS-complex kent na de inrichting
tot bewoning sterk verminkte kozijnpartijen. Het is niet denkbaar dat hierin
wijzigingkomt. Toch is het complex van belang. Aan de Eerste Kruisweg staat
een half vergaan arbeidershuisje, zo slecht dat heel veel vervangen moet
worden voor een nieuwe bestemming.Toch is het als monument van
belang.Totaal waardering met weegfactorenIn de bovenste kolommen wordt de vermenigvuldiging van de waarderingen met de
weegfactoren duidelijk gemaakt:De ingevulde score wordt vermenigvuldigd met de positieve of negatieve
weegfactor en opgeteld in de kolom Totaal.Voorbeeld: De score 0, 1, 2 of 3 wordt bij
verminking éénmaal afgetrokken; bij slechte technische staat
driemaal.Een aanwijzing heeft echter wel gevolgen voor de mogelijkheden wat betreft het
toekomstige gebruik van een monumentaal object. Immers, de monumentaal
aangewezen onderdelen mogen slechts met een vergunning (zie art. 10, tweede lid)
of slechts op grond van de nadere regels (zie art. 10, derde lid) worden
gewijzigd. Het wijzigen van niet-monumentale onderdelen is alleen vergunningvrij
wanneer ook geen omgevingsvergunning voor het bouwen is vereist. Om deze,
weliswaar toekomstige, last voor de burger in te perken, dient bij de aanwijzing
in de redengevende omschrijving zorgvuldig bekeken te worden wat wel en wat niet
van het object tot monumentaal beschermingswaardig onderdeel wordt aangewezen en
voor welk deel een vergunningplicht achterwege kan blijven. Mogelijke afweging
kan zijn om alleen de vanuit openbare ruimten zichtbare bijzondere onderdelen
tot monument aan te wijzen, zodat bijvoorbeeld voor wijzigingen aan de
achterkant en het interieur in dat geval geen omgevingsvergunning voor
monumenten is vereist maar bijvoorbeeld alleen een omgevingsvergunning voor het
bouwenLid 2Het college moet het advies inwinnen van de monumentencommissie als bedoeld
onder artikel 1, sub d. De verordening bindt het advies niet aan bepaalde
voorschriften over vorm en inhoud. Een regeling die de taak en werkwijze van de
monumentencommissie bepaalt, is daarvoor de aangewezen plaats.In de verordening
is geen bepaling opgenomen dat voordat het college over een aanwijzing een
besluit neemt de aanvrager en andere belanghebbenden worden gehoord. Dit is
namelijk al geregeld in (de artikelen 4:8 en 4:9 van) de Algemene wet
bestuursrecht (Awb).Lid 3Dit lid is nodig ondanks het bepaalde in artikel 4:8 Awb dat belanghebbenden
zienswijzen naar voren kunnen brengen. Overleg is immers meer dan het naar voren
kunnen brengen van zienswijzen.Lid 4Monumenten die op grond van een aanwijzing door het Rijk of provincie al op een
monumentenlijst zijn geplaatst, komen niet voor aanwijzing als gemeentelijk
monument in aanmerking.Artikel 4. VoorbeschermingDit artikel regelt de voorbescherming voor toekomstige gemeentelijke monumenten,
zoals die ook voor rijksmonumenten geldt. Dat betekent dat in de periode van
kennisgeving van het voornemen van het college om een monument op de
gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen tot het daadwerkelijke
aanwijzingsbesluit (dit kan ook een afwijzing zijn), de artikelen 10 tot en met
14 van deze verordening van toepassing zijn. Dat betekent onder andere dat een
monument tijdens de aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk monument niet mag
worden afgebroken, gewijzigd, verplaatst (etc.) zonder een omgevingsvergunning
voor monumenten of anders dan de bij nadere regels opgestelde wijze. Het gebruik
van de voorbeschermingsprocedure is gebonden aan een motivatieplicht, aangezien
hieraan voor de eigenaar/gebruiker financiële consequenties zijn verbonden.
Immers, gedurende de voorbescherming dienen bouwactiviteiten te worden
opgeschort.Het inroepen van de voorbescherming van een object is een publiekrechtelijke
beperking en een beperkingenbesluit in de zin de van artikel 1, onder a, sub 1
juncto artikel 1, onder b, sub 5 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee is ook onder andere artikel 13 van deze
wet van toepassing wat betreft de aansprakelijkheid van gemeenten voor geleden
schade. Daarom moet een gemeente gegronde redenen kunnen aanvoeren voor het
inroepen van de voorbescherming. Zie hiertoe ook de toelichting bij artikel 6
van deze verordening.Artikel 4a.Lid 1. In de Woningwet is bepaald dat de welstandscommissie een door de
gemeenteraad genoemde onafhankelijke commissie is die adviseert aan het college.
In de Monumentenwet is de eis van benoeming door de raad niet uitdrukkelijk
vastgelegd. Twee van de leden van de Commissie voor Welstand hebben al zitting
in de door de raad benoemde Welstandscommissie. Alleen al daarom ligt benoeming
van de overige leden door de raad voor de hand. Verder wordt op deze manier de
onafhankelijke positie van de Commissie voor Welstand en Monumenten ten opzichte
van het college benadrukt. Evenals dat voor leden van de Welstandscommissie het
geval is, geldt deze benoeming voor een termijn van drie jaar. De bestaande
mogelijkheid van verlenging met een gelijke termijn wordt gehandhaafd. Lid 2. Hier wordt het aantal leden van de commissie bepaald op vier. Een of meer
van deze leden moeten deskundig zijn op het terrein van (cultuur)historie,
stedenbouw en architectuur/restauratie. Lid 3. De herziening van de Monumentenverordening 2013 vloeit voort uit het
collegeprogramma 2011-2014. Hierin is de vereenvoudiging van procedures van
welstand en gemeentelijke monumenten als speerpunt opgenomen. Als gevolg hiervan
worden de zogenoemde kleine Welstandscommissie en de Monumentencommissie
samengevoegd. Deze samenvoeging wordt zo vormgegeven dat, daar waar sprake is
van een samenloop van een aanvraag om een omgevingsvergunning voor bouwen en
monumenten, de kleine welstandscommissie wordt uitgebreid met een tweetal leden,
deskundig op het terrein van (cultuur)historie en architectuur/restauratie.Lid 4. Hier wordt vastgelegd dat in uitzonderingsgevallen een herbenoeming voor
een derde termijn tot de mogelijkheden behoort. Als uitzonderongsgeval kan
bijvoorbeeld gelden dat bij de werving van nieuwe leden blijkt dat er
onvoldoende aanbod is van voldoende gekwalificeerde lokale of regionale
kandidaten. Artikel 4b.In dit artikel is de waarnemingsregeling vastgelegd. Waarneming gebeurt op
incidentele basis, dan wel bij terugtreden van het vaste lid. Door naast de
vaste leden waarnemers te benoemen wordt verzekerd dat het vereiste quorum
(vastgelegd in het Reglement van orde, zie hierna) wordt gehaald. Ook wordt zo
bereikt dat bij vertrek van een van de leden van de commissie een vervanger
direct diens plaats kan innemen. Het waarnemende lid is deskundig op hetzelfde
terrein als het lid wiens plaats hij inneemt.Artikel 4c.Uit oogpunt vanvereenvoudiging van procedures is het gewenst dat behandeling van
aanvragen om omgevingsvergunning voor bouwen en voor monumenten in één
vergadering van de Commissie voor Welstand en Monumenten plaatsvindt. Dit
uitgangspunt is hier vastgelegd. Ook wanneer het om zaken gaat, waarbij
uitsluitend monumentale aspecten aan de orde zijn, gebeurt behandeling in deze
uit vier leden bestaande commissie.Artikel 4d.In dit artikel wordt uitdrukkelijk aan het college opdracht gegeven om een
aantal met name genoemde praktische zaken, die betrekking hebben op het
functioneren van de commissie, in een reglement van orde uit te werken”.Artikel 5. Termijnen advies en aanwijzingsbesluitIn dit artikel worden de termijnen genoemd waarbinnen de monumentencommissie
moet adviseren (lid 1) en het college een beslissing moet nemen (lid 2). Door de
besluitvorming aan een termijn te binden, weten alle belanghebbenden waar ze aan
toe zijn. In het kader van de vermindering van administratieve lasten dient goed
nagedacht te worden over de specifieke invulling met betrekking tot de duur van
de termijnen. Over het algemeen geldt hoe korter de termijnen zijn, des te
minder zijn de administratieve lasten voor de burger.Het bepaalde in lid 2 heeft tot gevolg dat, wanneer de monumentencommissie niet
tijdig adviseert, het college de volgende keuze kan maken: zonder advies een
beslissing nemen, of besluiten om een (te laat uitgebracht advies als bedoeld in
het eerste lid) toch in hun overwegingen te betrekken. Als het college niet
tijdig beslist, is op grond van de Awb sprake van een fictieve weigering.
Ingevolge artikel 6:2 staat voor de aanvrager dan de mogelijkheid van bezwaar of
administratief beroep open die ook tegen een reëel besluit open zou staan.Het artikel bevat geen bepalingen over bekendmaking van het besluit, omdat de
Awb dat afdoende regelt (afdeling 3.6).Artikel 6. Mededeling aanwijzingsbesluitDe ontvangst van de (veelal aangetekende) mededeling (zijnde een afschrift van
de inschrijving) van het college is voor alle aan het monumentale object
verbonden zakelijk gerechtigden van essentieel belang. De kenbaarheid van de
aanwijzing tot monumentaal object is ook te herleiden tot artikel 1, onder a,
sub 1 juncto artikel 1, onder b, sub 6 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee zijn de voorschriften uit deze wet ook van
toepassing op een aanwijzingsbesluit als bedoeld in artikel 6 van deze
verordening.Dit artikel regelt overigens niet specifiek dat de aanwijzing wordt
bekendgemaakt aan de eigenaar en de aanvrager, omdat de Awb dat al bepaalt
(afdeling 3.6). Indien artikel 4:8 Awb is toegepast (horen van geadresseerde en
derdebelanghebbenden) dan dienen de betrokkenen op grond van het bepaalde in
artikel 3:43 Awb eveneens een mededeling te ontvangen.Artikel 7. Registratie op de gemeentelijke monumentenlijstDe registratie van de aanwijzing is een administratieve handeling (en geen
besluit). De bedoeling van de bij te houden monumentenlijst is om een ieder snel
inzicht te geven in welke zaken als gemeentelijk monument zijn aangewezen en de
redengeving daartoe. Wat betreft dit laatste aspect zij tevens verwezen naar de
toelichting bij artikel 3, eerste lid (aanwijzing).Artikel 8. Wijziging van de aanwijzingOp grond van dit artikel is het mogelijk om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten te wijzigen (lid 1). Hiervoor geldt dezelfde voorbereidingsprocedure
als voor de aanwijzing zelf (lid 2), tenzij de wijziging van ondergeschikte
betekenis is (lid 3). Wijzigingen van de aanwijzing worden doorgevoerd op de
gemeentelijke monumentenlijst (lid 4).Artikel 9. Intrekken van de aanwijzingDit artikel geeft de mogelijkheid om de aanwijzing van gemeentelijke monumenten
in te trekken (lid 1). Voor intrekking van de aanwijzing is het advies van de
monumentencommissie nodig. Monumenten op de gemeentelijke monumentenlijst
waarvan de aanwijzing is ingetrokken (omdat ze zijn gesloopt of anderszins
volledig teloor gegaan), worden door het college van de monumentenlijst gehaald. Het kan zinvol zijn om voor een gebouw, waarvoor een aanvraag tot intrekking van
de aanwijzing loopt een (uitvoerige) documentatie te eisen. Enerzijds kan deze
voor een goede afweging van de aanvraag dienen, anderzijds wordt het gebouw
voorafgaand aan de sloop voor de lokale geschiedenis gedocumenteerd.HOOFDSTUK 3. INSTANDHOUDING VAN GEMEENTELIJKE MONUMENTALE ZAKENArtikel 10. InstandhoudingbepalingDe verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 10 vertoont gelijkenis met
artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de beschermde
monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het alleen over
gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de omgevingsvergunningaanvraag voor
gemeentelijke monumenten is van belang dat het verkrijgen van gegevens en
ontbrekende gegevens geregeld is in de Awb (artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en
4:15). In het kader van de Wabo dient de gemeente een aanvraag langs
elektronische weg mogelijk te maken. Een schriftelijke aanvraag wordt ingediend
met behulp van een door de Minister van VROM vastgesteld formulier. De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de indieningsvereisten voor
de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In paragraaf 5.2 van de Mor zijn
specifieke indieningsvereisten opgenomen voor activiteiten met betrekking tot
monumenten. De aard, de omvang en de locatie van de werkzaamheden bepalen welke
indieningsvereisten gelden. Het bevoegd gezag heeft niet de mogelijkheid van
deze indieningsvereisten af te wijken. In het kader van de vermindering van
administratieve lasten voor burgers en bedrijven dienen de indieningsvereisten
bij de vergunningaanvraag zo beperkt mogelijk gehouden te worden. Zo kan het
overleggen van bouwtekeningen worden beperkt tot 1 exemplaar.In lid 3 van artikel 10 wordt de mogelijkheid geschapen voor het college om
nadere regels te stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van het verbod
uit het eerste lid en de vergunningplicht uit het tweede lid. De Wabo ziet
alleen op vergunningen en ontheffingen. Deze bepaling over het stellen van
nadere regels valt daarom buiten de Wabo. Het college blijft hiervoor het
bevoegde gezag. Het zal hierbij over het algemeen gaan om wijzigingen aan
gemeentelijke monumenten die niet van ingrijpende aard zijn. Voornamelijk het
reguliere onderhoud kan in vastomlijnde regels worden opgenomen, zodat burgers
niet voor relatief eenvoudige wijzigingen (bijvoorbeeld met betrekking tot
kleurstelling of het gebruik van identieke materialen) worden geconfronteerd met
een vergunningprocedure. In deze nadere regels kunnen dan expliciet die
situaties worden benoemd waarin de burger geen vergunning hoeft aan te vragen.
Indien echter duidelijk is wat het toetsingskader is voor grote (niet-reguliere)
wijzigingen aan een monument, kan ook dit toetsingskader in algemene regels
worden opgenomen, zodat burgers nog minder met administratieve lasten worden
geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen) kunnen de
uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het kader van de
monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de bouwkundige en monumentale
kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te staan. Voorts staat het voeren van
(voor)overleg centraal bij dit artikel, zodat maatwerk kan worden geleverd.
Praktisch gezien gaat een medewerker monumentenzorg van de gemeente, op locatie
en gezamenlijk met de initiatiefnemer, onderzoeken welke aanpassingen mogelijk
zijn aan de hand van de algemene regels, zodat de monumentale waarde van het
object niet of zo min mogelijk wordt aangetast.In lid 4 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten teruggeplaatst. Is
er sprake van een vergunning voor het monument dan is overeenstemming tussen de
eigenaar en de vergunningverlener nodig. Overleg en overeenstemming betreffen de
wezenlijke belangen van de godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat
betekent dat voor bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling
dan ook niet geldt. In lid 5 is bepaald dat van de bestaande gemeentelijke monumenten alleen het
exterieur (de buitenkant) van het gemeentelijk monument is beschermd. Dit met
uitzondering van boerderijen en niet-woonhuizen. De uitzonderingsbepaling heeft
betrekking op de oorspronkelijke functie van het gemeentelijke monument zoals
deze in de redengevende omschrijving is vermeld. Als de oorspronkelijke functie
een boerderij is geldt de interieurbescherming voor de boerderij annex woonhuis.
De beperkte bescherming tot uitsluitend het exterieur geldt bij woningen alleen
als het gaat om een woonhuis zonder nevenfuncties, zoals bijvoorbeeld een
werkplaats, bankkantoor, opslagruimte. Voor nieuw aan te wijzen monumenten wordt
wel de mogelijkheid open gehouden om ook de constructieve onderdelen en/of
interieurdelen van het object onder de werking van deze verordening te plaatsen,
mits deze expliciet in de monumentbeschrijving zijn vermeld.Artikel 11. De schriftelijke aanvraagEen aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend. Een burger heeft de keuze tussen het
digitaal dan we schriftelijk aanvragen van de omgevingsvergunning. Voor
ondernemingen en personen met een zelfstandig beroep geldt in beginsel geen
keuzevrijheid, zij kunnen uitsluitend een aanvraag langs digitale weg indienen.
aangezien een aantal, met name kleinere, bedrijven nog niet over de benodigde
voorzieningen beschikken om een aanvraag digitaal in te dienen is in overleg met
diverse brancheorganisaties besloten om de verplichting na verloop van twee
jaren in werking te laten treden. Het Bor bepaalt dat in het kader van de vermindering van de administratieve
lasten voor burgers en bedrijven het bevoegd gezag bij een schriftelijke
aanvraag maar maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en de daarbij behorende
bescheiden mag opvragen. In bepaalde gevallen kan op grond van het derde lid van
artikel 4.2 Bor hiervan worden afgeweken. Er moet dan sprake zijn van twee of
meer adviezen of verklaringen van geen bedenkingen.Artikel 12. Termijnen advies en vergunningverleningOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 10 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Het betreft hier een wijziging ten
opzichte van de oude model Erfgoedverordening. Op basis hiervan was op de
voorbereiding van deze vergunningaanvraag de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure uit de Awb van toepassing verklaard. Op grond van de
Wabo is deze procedure niet meer nodig geacht voor de vergunning betreffende de
gemeentelijke monumenten. Echter indien er meerdere activiteiten voor het
project moeten worden uitgevoerd en voor één van de andere activiteiten de
uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure op grond van de Wabo gevolg moet
worden dan wordt voor het hele project de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt van de Wabo is dat altijd maar één
procedure geldt. Indien er sprake is van een samenloop van procedure geldt de
zwaarste procedure (de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure). Aangezien
veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor gekozen om deze
hieronder nader toe te lichten. De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen van de
Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming.De reguliere
voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan bij titel 4.1 van de
Awb. De procedure vangt aan met een verplichte ontvangstbevestiging van het
indienen van een aanvraag. Het bevoegd gezag zendt de aanvrager nadat het de
aanvraag heeft ontvangen een bericht waarin het vermeldt dat zij bevoegd gezag
is, welke procedure zal worden doorlopen, de beslistermijn en de beschikbare
rechtsmiddelen en indien de reguliere procedure wordt gevolgd vermeldt het
bevoegd gezag tevens dat een beslissing van rechtswege is gegeven, indien niet
tijdig op de aanvraag is beslist. Indien de verstrekte gegevens en bescheiden
onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag, stelt het bevoegd gezag de
aanvrager in de gelegenheid de aanvraag binnen de door hem gestelde termijn aan
te vullen. Het bevoegd gezag geeft van de aanvraag met vermelding van de
ontvangstdatum kennis in een of meer dag, nieuws- of huis-aan-huisbladen of op
een andere geschikte wijze. Het bevoegd gezag moet op grond van artikel 3.9 Wabo
binnen 8 weken een beslissing op de aanvraag nemen. In deze periode moet het
bevoegd orgaan eventuele belanghebbenden de mogelijkheid geven om zienswijzen in
te brengen (artikel 4:8 Awb). Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde lid,
Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de gelegenheid worden gesteld advies
uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan de (gemeentelijke)
monumentencommissie.Voor het uitbrengen van advies is geen termijn opgenomen. Van belang is dat de
adviseur in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te brengen. Het is
echter aan de adviseur om te bepalen of hij van deze gelegenheid gebruik wil
maken. Het uitbrengen van een advies staat het nemen van een besluit niet in de
weg. Wordt het advies niet binnen de gestelde termijn gegeven dan kan het
bevoegd gezag de procedure vervolgen. Het bevoegd gezag dient altijd de termijn
van 8 weken in acht te nemen. De termijn van 8 weken kan met ten hoogste zes
weken worden verlengd. Het bevoegde gezag dient hiervan op dezelfde manier
mededeling te doen als van de kennisgeving van de aanvraag. Deze verlenging van
6 weken is voornamelijk bedoeld om de adviseur meer tijd te geven voor het
uitbrengen van een advies. Op grond van artikel 3.6 Awb dient het bestuursorgaan zelf een termijn te
stellen voor het uitbrengen van advies, indien dit niet reeds bij wettelijk
voorschrift is bepaald. Deze termijn mag niet zodanig kort zijn, dat de adviseur
zijn taak niet naar behoren kan vervullen. Gelet op de beslistermijn dient het
uitbrengen van het advies door de monumentencommissie parallel te lopen aan de
beoordeling van de aanvraag door het bevoegde gezag. Dit parallel lopen van het
advies en de beoordeling gebeurt ook al in het kader van de verlening van de
evenementenvergunning waarbij een advies van de brandweer is vereist. Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en zes weken ter inzage gelegd
waarbij het wordt opengesteld voor het indienen van bezwaar. Het besluit treedt
in werking met ingang van de dag na haar bekendmaking en wordt opgeschort totdat
de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is verstreken.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale beslistermijn
opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in dat de overschrijding
van de beslistermijn leidt tot een omgevingsvergunning van rechtswege. De
omgevingsvergunning wordt conform de aanvraag verleend. Men spreekt ook wel van
de fictieve vergunningverlening. De bepalingen uit paragraaf 4.1.3.3 van de Awb
zijn van toepassing verklaard, met uitzondering van artikel 4:20b, derde lid en
4:20f. De van rechtswege verleende vergunning treedt in werking met ingang van
de dag na de bekendmaking en wordt opgeschort totdat de termijn voor het
indienen van een bezwaarschrift is verstreken of indien bezwaar is gemaakt, op
dit bezwaar is beslist. Artikel 13. WeigeringsgrondenDe omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van de
toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het kader van
dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van monumenten in het
geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het belang van de
monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen (bijvoorbeeld het economisch
belang). De tekst van het artikel geeft namelijk aan dat het belang van de
monumentenzorg zich niet tegen de vergunningverlening mag verzetten. Hierdoor
wordt de monumentenzorg centraal gesteld. De vergunning moet op grond van dit
artikel worden verleend in de gevallen dat het niet strijdig is met het belang
van de monumentenzorg. Artikel 14. Intrekken van de vergunningDit artikellid bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te trekken. De
bepaling onder b heeft de volgende achtergrond: als de omstandigheden bij de
vergunninghouder ten aanzien van het monument wijzigen, dan zou het zo kunnen
zijn dat als er een nieuwe belangenafweging zou kunnen plaatsvinden, de belangen
van het monument behoren voor te gaan. In dat geval moet het bevoegd gezag
mogelijkheden hebben om de vergunning in te trekkenHOOFDSTUK 4. BESCHERMDE MONUMENTENArtikel 15. Vergunning voor beschermd monumentLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning voor
beschermde monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en afdeling 3.4 van de
Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure is van toepassing. Hierin
verschilt de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten van de
omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten. Voor een vergunning als
bedoeld in artikel 10 dient namelijk de reguliere procedure gevolgd te worden.
Door de inwerkingtreding van de Wabo vindt er geen wijziging in de
voorbereidingsprocedure voor de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten
plaats. Door dit onderscheid in procedures is de beslistermijn voor beide
omgevingsvergunningen niet gelijk. Dit heeft tot gevolg dat de adviestermijn
voor beschermde monumenten ook langer zal zijn. Door de komst van de Wabo wordt
de kring van belanghebbenden vergroot. Gedurende de termijn van terinzagelegging
kan een ieder een zienswijze indienen. Voorheen konden alleen belanghebbenden
zienswijzen indienen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Het definitieve besluit moet binnen
zes maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Op het definitieve
besluit kan nog slechts door belanghebbenden beroep worden ingesteld.Overigens blijken provincies in de praktijk hieraan op verschillende wijzen
invulling te geven. De voorgenomen beperking adviesplicht van de rijksdienst
vanaf 2009 zal op bovenstaande van invloed zijn. Daarom wordt de verplichte
advisering in het wetsvoorstel ‘Wijziging van de Monumentenwet 1988 in verband
met onder meer beperking van de ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een
omgevingsvergunning voor monumenten’ los gelaten. Alleen wanneer er sprake is
van reconstructie, sloop en herbestemming van een beschermd monument zal de
adviesplicht van toepassing blijven. Ter compensatie van het wegvallen van het
advies van de rijksdienst zullen alle gemeenten vanaf 2009 een
monumentencommissie moeten hebben aangesteld, die onafhankelijk en deskundig is.
Het overgangsartikel 64 in de Monumentenwet 1988, waarin de rijksdienst bij
afwezigheid van een monumentencommissie in diens advisering trad, is
ingetrokken. Indien het beschermd monument buiten de bebouwde kom ligt, is het
college van B&W verplicht om een afschrift van de aanvraag aan GS te zenden.
GS kunnen de adviesbevoegdheid vervolgens naar eigen inzicht invullen en al dan
niet tot advisering overgaan, waarvoor men twee maanden de tijd heeft. Het is
gewenst dat GS al op voorhand kenbaar maken in welke gevallen zij niet
adviseren, zodat de beoogde tijdswinst ook daadwerkelijk kan worden
gehaald.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de monumentencommissie bij de aanvragen
om een omgevingsvergunning voor beschermde monumenten wordt ingeschakeld.HOOFDSTUK 5. OVERIGE BEPALINGENArtikel 16. Tegemoetkoming in schadeDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State heeft uitgemaakt dat de
Monumentenverordening zonder een schadevergoedingsregeling rechtsgeldig is (BR
86,604). Voor het archeologische deel van de verordening dient echter, op grond
van de Wet op de Archeologische monumentenzorg, wel een
schadevergoedingsregeling in de verordening opgenomen te worden. De
rijksregeling voor excessieve opgravingkosten is ingaande 2009 niet meer van
toepassing. Het veroorzaker-betaalt- principe, zoals dat in de memorie van
toelichting van de Wet op de Archeologische monumentenzorg is verwoord, staat
bij n voor het bepalen van de tegemoetkoming. De procedure op grond van afdeling
6.1 Wro jo. afdeling 6.1 Bro kan worden toegepast, echter alvorens daartoe te
besluiten is het zinvol een inschatting te maken van de schade ten opzichte van
de kosten en omvang van deze procedure. Artikel 17. StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing op de
nadere voorschriften die het college kan stellen op grond van artikel 10, derde
lid en artikel 16, met uitzondering van het tweede lid, onder e. De
strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten is
geregeld in de Wet economische delicten (Wed). Het handelen zonder vereiste
omgevingsvergunning of in strijd met de voorschriften daarvan wordt aangemerkt
als economisch delict.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154, lid 1, van
de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op overtreding van
verordeningen straf te stellen, maar geen andere of zwaardere dan hechtenis van
ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie, al dan niet met
openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van het Wetboek van
Strafrecht zijn de geldboetecategorieën opgenomen. De op te leggen boete voor
strafbare feiten in de eerste categorie is maximaal € 370,- (januari 2008); in
de tweede categorie maximaal € 3700,- (januari 2008). Het is de gemeente niet
toegestaan om een hogere geldboete op te nemen dan in genoemde categorieën. Op gemeentelijk niveau is, gelet op de ernst van dit vergrijpen de wens om enige
preventieve werking te bereiken, de keuze voor de geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van drie maanden voor het overtreden van de nadere
regels voor de hand liggend.Artikel 18. ToezichthoudersIn dit artikel worden toezichthouders aangewezen overeenkomstig modelbepaling
90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving. Het is de bedoeling dat
bij het eerste lid, onder a en b, functies van de ambtenaren die belast zijn met
de opsporing worden ingevuld. Het aanwijzen van toezichthouders ingevolge het
tweede lid kan door het college geschieden. Deze aanwijzingsbevoegdheid staat
los van de vergunningverlening en valt derhalve buiten het bereik van de Wabo. De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de
Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de bestuursrechtelijke
handhaving van algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende
voorschriften. Toezichthouders worden in artikel 5:11 Awb omschreven als zijnde
personen, die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met het houden
van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk
voorschrift, zodat de aanwijzing van toezichthouders derhalve in de
Monumentenverordening kan plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat inhoudt dat
een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen voor zover dit
redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een
toezichthouder kan daarom niet te allen tijde gebruik maken van alle
bevoegdheden die in de Awb standaard aan toezichthouders worden toegekend.
Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden of het voor de vervulling van zijn
taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van het
voorschrift op de naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). Nadrukkelijk zij hier vermeld dat
het college op grond van dit artikel niet zelf opsporingsambtenaren aanwijst als
bedoeld in artikel 141 Strafvordering. Dat kan en hoeft het college ook niet te
doen aangezien artikel 142 lid 1 sub c Wetboek van Strafvordering regelt dat bij
verordening aangewezen toezichthouders ook opsporingsbevoegdheid toekomt. Deze
buitengewone opsporingsambtenaren hebben in de regel een opsporingsbevoegdheid
voor een beperkt aantal strafbare feiten.HOOFDSTUK 7. SLOTBEPALINGENArtikel 19. Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de oude Monumentenverordening, zodat niet
twee verordeningen van kracht zijn die hetzelfde onderwerp regelen. Het
uitdrukkelijk intrekken van een oude regeling mag niet achterwege worden gelaten
met een beroep op het beginsel dat een vroegere regeling ter zijde wordt gesteld
door een latere regeling.Artikel 20. OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd duidelijk welke
gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling gebaseerde
beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging van bestaande
rechten is daarom in deze verordening een overgangsbepaling opgenomen. De
bestaande rechten betreffen in dit geval de aanwijzing tot monument (artikel 3)
en de vergunning verlening (artikel 10).In het eerste lid worden de op grond van de oude verordening op de gemeentelijke
monumentenlijst voorkomende monumenten geacht te zijn aangewezen en
geregistreerd overeenkomstig deze nieuwe verordening. In het tweede lid is
geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten,
die zijn ingediend vóór het van kracht worden van deze verordening, worden
afgehandeld op grond van de oude verordening. Voor een bepaalde overgangsperiode
zullen er dus twee procedures gelden. Indien de verordening niet tijdig aan de
Wabo is aangepast, terwijl deze wet al wel in werking is getreden zet de Wabo de
bepalingen uit de verordening aan de kant. De Wabo gaat namelijk voor op lagere
regelgeving. De bepalingen uit de verordening zijn van rechtswege onverbindend.
Bij een nieuwe aanvraag voor een vergunning gelden dan de bepalingen uit de
Wabo. Artikel 22. CiteertitelDit artikel noemt de naam van de verordening.