CVDR320322_1Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2013nlregelingBlaricum2014-01-25BlaricumHei en wei 17-01-2014Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2013Aanbestedingswetgemeenteraadfinanciën en economie2013-10-15De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2014-01-252017-01-01nieuwe regelingRaadsbesluit 2013-43Financiën en economieGeen.Dit beleid vervangt het inkoop- en aanbestedingsbeleid 2010, vastgesteld 14 december 2010.lokaal inkoopbeleid2013 incl plaatjes en tabellenBijlage bouwblokken methodeBijlage 2 Onderscheid IIA en IIB dienstenalgemene inkoopvoorwaardenict inkoopvoorwaardenInkoop- en aanbestedingsbeleid 2013VoorwoordVoor u ligt het lokaal inkoopbeleid 2013 van de gemeente Blaricum. Het geeft
richting aan de wijze waarop inkoop binnen de gemeente Blaricum en de regio
vorm gegeven dient te worden.In tegenstelling tot eerder beleid is de ambtelijke totstandkoming van dit
beleid integraal afgestemd binnen de inkoopsamenwerking Gooi- en Vechstreek
(iSGV) Met het vaststellen van dit beleid zal er geen onderscheid meer zijn
tussen lokaal en regionaal beleid. Belangrijkste doelstelling hierbij is dat
er een eenduidig beleid wordt neergezet wordt wat tegemoet komt aan de wens
van ( de wetgever om te streven naar) een heldere, transparante en zoveel
mogelijk uniform inkopende overheid daar waar dat mogelijk is. Vanwege deze
aanpak wordt er in de tekst niet gesproken over de gemeente Blaricum maar
over deelnemer van het iSGV.Het beleid kent een aantal uitgangspunten waaraan de uitvoering van de
regels omtrent de inkoop en aanbestedingen dienen te voldoen. Deze
beleidspunten zijn met omlijnde kaders opgenomen binnen de tekst. Tevens
zijn deze voor de leesbaarheid en snel overzicht als opsomming opgenomen in
samenvatting.Het is niet opportuun te veronderstellen dat alle uitgangspunten in
combinatie te realiseren zijn bij het verwerven van goederen, diensten en/of
werken. Per aanbesteding of inkooptraject zal er dus een keuze gemaakt
dienen te worden welke uitgangspunten in welke mate gerealiseerd kunnen
worden.Het voorliggend beleid geeft zoals aangegeven essentie en richting van
inkoop in grote lijnen weer. Nadere inkoopinformatie en bijbehorende
procedures worden opgenomen in een regionaal afgestemd inkoophandboek,
waarin praktische handvatten voor de uitvoering zijn opgenomen.SAMENVATTING BELEIDSPUNTENDe deelnemers[1] in de inkoopsamenwerking Gooi en Vechtstreek (hierna te
noemen: deelnemers in de iSGV) stellen de volgende beleidspunten
vast: het ARW 2012 wordt, met uitzondering van de bepalingen inzake de aan
werken gerelateerde leveringen en diensten, van toepassing verklaard op
alle aanbestedingen op het gebied van werken boven de Europese
drempelwaarden. Daarbij geldt ook het `pas toe of leg uit`- principe
(`comply or explain`). Dat wil zeggen dat afwijken is toegestaan, mits
gemotiveerd (§ 3.1); het Inkoophandboek wordt gebruikt. Afwijking is slechts mogelijk door
een deugdelijk gemotiveerd besluit van het bevoegde bestuursorgaan (§
3.3); wanneer dit mogelijk en zinvol is, zal artikel 2.80 (bijzondere
uitvoeringsvoorwaarde) Aanbestedingswet worden toegepast, in de vorm van
`de bouwblokkenmethode voor maatschappelijke waarde` om daarmee te
voldoen aan artikel 1.4, tweede lid Aanbestedingswet (creëren zoveel
mogelijk maatschappelijke waarde) (§ 4.2); er wordt rekening gehouden met de lokale economie en het MKB, zonder
dat dit tot enigerlei vorm van discriminatie leidt (§ 4.3) wanneer het mogelijk is, zal worden overwogen of van de mogelijkheid
van artikel 2.82 Aanbestedingswet (voorbehoud SW-bedrijven) gebruik
wordt gemaakt (§ 4.4); bij elke aanbesteding zal minimaal een productanalyse worden gedaan,
eventueel aangevuld met een uitgebreidere marktanalyse (§ 5.1); de objectieve criteria die worden toegepast voor de keuze van de toe te
laten ondernemer(s) worden uitgewerkt in het inkoophandboek (§ 5.4); voor inkoop- en aanbestedingsprocedures zal – met inachtneming van de
Gids Proportionaliteit – bij de in § 5.5.2 genoemde drempelbedragen de
daar genoemde procedures worden gehanteerd, tenzij blijkt dat dit niet
aansluit bij het type inkoop en het karakter van de markt waarin de
ondernemers opereren. In dat geval kan ook gekozen worden voor een
andere procedure (in de tabel aangegeven met een oranje kleur) (§
5.5.2); bij II-B diensten onder de Europese drempelbedragen en bij II-B
diensten boven de Europese drempelbedragen zonder grensoverschrijdend
belang, wordt op basis van objectieve gronden gekozen voor een
onderhandse procedure, een nationaal openbare procedure of een Europese
procedure (§ 5.7). [1] De deelnemers in de Inkoopsamenwerking Gooi en Vechtstreek zijn op
het moment dat dit beleid is vastgesteld: de gemeenten Bussum,
Hilversum, Huizen, Naarden, Weesp, Wijdemeren, de BEL-combinatie, het
Gewest Gooi en Vechtstreek en de Brandweer Gooi en Vechtstreek.1Inleiding 1.1 AanleidingOp 1 april 2013 is de Aanbestedingswet 2012 in werking getreden.
Tegelijkertijd traden ook het Aanbestedingsbesluit, de Gids
Proportionaliteit en het Aanbestedingsreglement voor werken 2012
(ARW 2012) in werking. De Aanbestedingswet implementeert de Europese
aanbestedingsrichtlijnen[1] en vervangt het Besluit
aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (BAO) en de Wet
implementatie rechtsbescherming aanbestedingen (Wira). In de
Aanbestedingswet wordt via een algemene maatregel van bestuur (het
Aanbestedingsbesluit) een tweetal richtsnoeren verplicht gesteld: de
Gids Proportionaliteit en (voor aanbestedingen voor werken onder de
Europese drempels) het ARW 2012.In de Aanbestedingswet 2012 zijn in deel 1 algemene bepalingen
opgenomen, zowel voor aanbestedingen boven als onder de Europese
drempels. Sommige van die bepalingen vergen, evenals de genoemde
richtsnoeren, nader beleid. Reden waarom het afgestemd regionaal
inkoopbeleid moet worden aangepast.Nu in de Aanbestedingswet ook bepalingen zijn opgenomen voor
aanbestedingen onder de Europese drempels, gelden, meer nog dan in
de oude situatie, de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht
ook voor die aanbestedingen. Kort gezegd gaat het hier om gelijke
behandeling, non-discriminatie, transparantie en
proportionaliteit. 1.2 Samenhang regionaal inkoopbeleid en lokaal inkoopbeleid De regering heeft in de Aanbestedingswet via artikel 4.28 een
voorziening opgenomen waardoor zij – indien uit een evaluatie van de
aanbestedingspraktijk blijkt dat de nieuwe wetgeving tot onvoldoende
uniformering heeft geleid – nadere procedurele regels kan stellen om
een uniforme wijze van aanbesteding af te dwingen.Het ligt daarom voor de hand - gezien deze nadrukkelijk intentie van
de wetgever om te streven naar een uniformering van de
aanbestedingspraktijk [2] - om dit inkoopbeleid inclusief het
inkoophandboek van toepassing te verklaren op zowel regionale als
lokale overheidsopdrachten.De wetgever streeft nadrukkelijk in de nadere regelgeving bij de
Aanbestedingswet (denk bijvoorbeeld aan ‘de Gids Proportionaliteit’)
tot het bevorderen van een zo breed mogelijke toepassing van
uniforme procedures. Verder is door de regering een convenant
gesloten met de VNG om aan de hand van flankerend beleid deze
uniformering te stimuleren[3]. Op basis van dit convenant heeft de
VNG een model inkoopbeleid en de model algemene inkoopvoorwaarden
ontwikkeld. Het VNG model inkoopbeleid is in dit inkoopbeleid
verwerkt.Met deze uitgangspunten is dan ook bij de opzet van het
inkoophandboek rekening gehouden. In een uniforme ‘voorfase’ worden alle belangrijke aspecten van de
Aanbestedingswet en onderliggende regelgeving behandeld, waardoor
een individuele medewerker tot een gedegen en objectieve en
rechtmatige keuze kan komen voor een aanbestedingsprocedure. Door
deze aanpak wordt er – los van een eventueel gebruik van de
afwijkingsbevoegdheid (zie paragraaf 3.2) – geen onderscheid meer
gemaakt tussen bijvoorbeeld regionale of lokale
aanbestedingsdrempels. Met deze aanpak is voor alle deelnemers in de
iSGV de uitleg van de aanbestedingsregels gelijk.Deze aanpak biedt bovendien het voordeel om als deelnemers in de
iSGV gezamenlijk te werken aan de verplichting om zorg te dragen
voor het leveren van zoveel mogelijk ‘maatschappelijke waarde’ bij
de inzet van publieke middelen. Deze verplichting is neergelegd in
artikel 1.4 van de nieuwe Aanbestedingswet. Het begrip omvat -
blijkens de toelichting – naast de gebruikelijke toe te passen
sociale en milieuvoorwaarden, ook het creëren van de mogelijkheid
voor innovatieve toepassing bij de uitvoering van
overheidsopdrachten. Op dit moment wordt binnen de deelnemers in de iSGV aan de
onderlinge samenhang van deze drie aspecten gewerkt. Op het gebied
van de sociale voorwaarden is daarbinnen reeds een gezamenlijk
aanpak ontwikkeld in de vorm van een zogenaamde bouwblokkenmethode.
Het ligt dan ook voor de hand dit binnen het (regionale)
inkoophandboek verder door te ontwikkelen.Tot slot dient opgemerkt te worden dat de opzet van dit beleidsmodel
elke deelnemer in de iSGV de mogelijkheid biedt om bij bestuurlijke
goedkeuring er voor te kiezen dit algemene regionaal afgestemde
inkoopbeleid integraal van toepassing te verklaren en te hanteren
als ware het lokaal inkoopbeleid. Door gebruik te maken van de
afwijkingsbevoegdheid in dit inkoopbeleid (paragraaf 3.2) kan
namelijk altijd voor een lokale aanbesteding van leveringen en
diensten of lokale aanbestedingen van werken worden afgeweken van
dit inkoopbeleid.Deze afwijking op het inkoopbeleid heeft meestal betrekking op de
eigen specifiek inhoudelijke (en daarmee beleidsmatige) afwegingen
binnen de eigen (lokale) overheidsopdracht.Aan deze eigen inhoudelijke afweging kan een andere (meer
toepasselijke) inkoopprocedure zijn verbonden die afwijkt van de in
eerste instantie voorgeschreven procedure uit dit inkoopbeleid. Deze
keuze(s) dient(en) in het kader van de verplichting om te komen tot
een objectieve keuze voor een aanbestedingsprocedure wel in het
aanbestedingsdossier specifiek met (afhankelijk van de opdracht met
bestuurlijke) goedkeuring te worden opgenomen . (tabel: zie bijlage: lokaal inkoopbeleid 2013 incl plaatjes en
tabellen)[1] Richtlijn 2004/18/EG (klassieke aanbestedingsrichtlijn voor
overheden) en Richtlijn 2004/17/EG (aanbestedingsrichtlijn voor
Nutssectoren).[2] Zie de memorie van toelichting op de Aanbestedingswet pagina 7
paragraaf 3.3 Uniformering van de aanbestedingspraktijk.[3] Zie de memorie van toelichting op de Aanbestedingswet pagina 16
paragraaf 4.2 Uitschrijven procedures.2Doelstellingen inkoopbeleidInkoop en aanbesteden zijn belangrijke en risicovolle processen voor
aanbestedende diensten. De deelnemers in de iSGV hebben de
verantwoordelijkheid deze processen op een rechtmatige, integere en
doelmatige wijze uit te voeren. Dit vereist een zorgvuldige aanpak.
De deelnemers in de iSGV dienen daarbij niet alleen rekening te
houden met financiële, maar ook met politieke, juridische en
kwalitatieve aspecten. Bij inkoop en aanbesteden wordt
gemeenschapsgeld aangewend. Teneinde de risico's zoveel mogelijk te
beperken is het noodzakelijk om te beschikken over heldere en
eenduidige kaders en een daarvan afgeleide werkwijze.Door het vaststellen van een inzichtelijk beleid kan er voor gezorgd
worden dat bewust omgegaan wordt met Europese regelgeving en er
extra aandacht wordt geschonken aan integer, doelmatig en
doeltreffend inkopen en aanbesteden. De deelnemers in de iSGV hebben
uiteraard zelf voordeel bij een doordacht inkoop- en
aanbestedingsbeleid. Een efficiënt ingerichte en uitgevoerde inkoop-
en aanbestedingsorganisatie kan door de verbeteringen van de
kwaliteit van opdrachten en bestekken, enerzijds leiden tot het –
zeker voor overheden - algemeen wenselijk geacht maatschappelijk
verantwoord inkopen. Anderzijds leidt het tot een professionele
inkoop en daarmee tot het verkrijgen van optimale prijs/kwaliteit
verhouding.Op basis van bovenstaande kunnen de volgende doelstellingen voor het
regionaal afgestemde inkoop- en aanbestedingsbeleid worden
geformuleerd: Rechtmatig inkopen: het bevorderen van de naleving van wet- en
regelgeving op het terrein van inkopen en aanbesteden, zodat
risico's van claims en gerechtelijke procedures zoveel mogelijk
worden beperkt. Doelmatig en doeltreffend inkopen: kopen tegen een
juiste prijs/kwaliteits-verhouding waarbij het inkoopproces en/of
aanbestedingsproces op een transparante, objectieve en integere
wijze plaatsvindt. De kosten staan in redelijke verhouding tot de
opbrengsten en het beheersen en verlagen van de gemeentelijke
middelen staat centraal. De deelnemers in de iSGV houden daarbij in
het oog dat er voldoende toegang is voor ondernemers tot
gemeentelijke opdrachten. Creëren maatschappelijke waarde:
maatschappelijk verantwoord inkopen. Op grond van artikel 1.4 lid 2
Aanbestedingswet moet de aanbestedende dienst zorg dragen voor het
leveren van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde voor de publieke
middelen. Naast een sociale component kan hieronder ook worden
verstaan de kwalitatieve aspecten van de gunning of duurzaamheid en
innovatie. Een integere, betrouwbare, zakelijke en professionele
inkoper en opdrachtgever zijn: professionaliteit houdt in dat op
bewuste en zakelijke wijze wordt omgegaan met inkoop. Het streven
naar professioneel opdrachtgeverschap komt tot uitdrukking in een
betrokkenheid bij de inkoopambitie, slagvaardige besluitvorming,
adequaat risicomanagement, vertrouwen in de contractant en in
wederzijds respect tussen de deelnemers in de iSGV en de
contractant. Administratieve lastenverlichting: zowel de deelnemers
in de iSGV als ondernemers verrichten vele administratieve
handelingen tijdens het inkoopproces. De deelnemers in de iSGV
verlichten deze lasten door bijvoorbeeld een efficiënt inkoopproces
uit te voeren en door het toepassen van zoveel mogelijk uniforme
procedures binnen de regio. Om deze doelstellingen te realiseren zijn juridische,
maatschappelijke en economische uitgangspunten vastgelegd in dit
Inkoop- en aanbestedingsbeleid. Deze uitgangspunten zijn in de
volgende hoofdstukken uitgewerkt.3Juridische uitgangspunten 3.1 Algemeen juridisch kader Aanbestedende diensten zijn verplicht tot naleving van nationale en
Europese wet- en regelgeving. Uitzonderingen op (Europese) wet- en
regelgeving zullen door de deelnemers in de iSGV restrictief worden
uitgelegd en toegepast om te voorkomen dat het toepassingsbereik van
deze wet- en regelgeving wordt uitgehold.AanbestedingswetOp 1 april 2013 is de Aanbestedingswet in werking getreden. Deze
nieuwe wet implementeert de Europese Aanbestedingsrichtlijn en biedt
één kader voor overheidsopdrachten boven- en onder de Europese
drempelwaarden en de rechtsbescherming bij (Europese)
aanbestedingen. De Aanbestedingswet vervangt het Besluit
aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (BAO) en de Wet
implementatie rechtsbescherming aanbestedingen (Wira).In de Aanbestedingswet wordt via een algemene maatregel van bestuur
(het Aanbestedingsbesluit) een aantal richtsnoeren verplicht
gesteld: de Gids Proportionaliteit en het Aanbestedingsreglement
voor Werken 2012 (ARW 2012). Schematisch ziet dit er als volgt
uit: (tabel: zie bijlage lokaalinkoopbeleid incl plaatjes en tabellen) In de Aanbestedingswet (met name in deel 1) en de bijbehorende
richtsnoeren is een aantal zaken opgenomen dat nader beleid vergt.
Dat wordt in dit inkoopbeleid ingevuld.De Gids Proportionaliteit biedt het kader voor invulling van het
begrip proportionaliteit. De Gids is van toepassing op
aanbestedingen boven en onder de Europese drempelwaarden. De Gids
kent een aantal voorschriften voor de aanbestedende diensten. Voor
zowel de voorschriften uit de Gids, als de bijbehorende tekst geldt:
‘pas toe of leg uit’. Dat wil zeggen dat de voorschriften en de
tekst moeten worden toegepast en dat afwijkingen gemotiveerd moeten
worden.Aanbestedingsreglement voor Werken 2012 (ARW 2012): Het ARW 2012
kent twee sporen. Ten eerste de Europese aanbesteding van werken en
ten tweede de aanbesteding van werken onder de Europese
drempelwaarden. Via de Aanbestedingswet en het Aanbestedingsbesluit
is het ARW 2012 verplicht voor aanbestedingen onder de Europese
drempelwaarden. Ook hier geldt het ‘pas toe of leg uit’ principe
(‘comply or explain’). Het ARW 2012 is ook geschikt voor aan werken
gerelateerde leveringen en diensten. De verplichting om het ARW 2012
te gebruiken onder de Europese drempels geldt echter niet voor deze
leveringen en diensten.Boven de Europese drempelwaarden is het ARW 2012 alleen verplicht
voor de rijksoverheid. Decentrale overheden kunnen het ARW 2012 ook
van toepassing verklaren. Bij de deelnemers in de iSGV werd het
vorige ARW (2005) ook al toegepast boven en onder de Europese
drempels. Gelet hierop is het logisch ook het ARW 2012 van
toepassing te verklaren voor aanbestedingen boven de Europese
drempels, met uitzondering van de aan werken gerelateerde leveringen
en diensten omdat daarvoor het ARW 2012 onder de Europese drempels
ook niet verplicht is. De deelnemers in de iSGV verklaren het ARW 2012, met uitzondering
van de bepalingen inzake de aan werken gerelateerde leveringen en
diensten, ook van toepassing op al hun aanbestedingen op het gebied
van werken boven de Europese drempelwaarden. Daarbij geldt ook het
‘pas toe of leg uit’ principe. Dat wil zeggen dat afwijken is
toegestaan, mits gemotiveerd. 3.2 Afwijkingsbevoegdheid Afwijkingen van dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid zijn slechts
mogelijk en toegestaan op basis van een deugdelijk gemotiveerd
besluit van het bevoegde bestuursorgaan en voor zover een en ander
op basis van de geldende wet- en regelgeving mogelijk is. 3.3 Uniforme procedures en documenten De deelnemers in de iSGV streven er naar om uniforme procedures en
documenten te hanteren, tenzij een concreet geval dit niet toelaat.
Uniformiteit in de uitvoering draagt eraan bij dat ondernemers weten
waar ze aan toe zijn en regionaal gezien niet steeds met
verschillende procedureregelingen worden geconfronteerd. Daarom
werken de deelnemers in de iSGV dit inkoopbeleid uit in een
inkoophandboek, waarin eenduidige procedures, richtlijnen,
hulpmiddelen en standaarddocumenten zijn opgenomen voor het
daadwerkelijk inkopen van leveringen, diensten en werken. Het
inkoophandboek is te gebruiken voor regionale en lokale
aanbestedingen en wordt interactief via de website van de iSGV
gefaciliteerd. Daar waar mogelijkheden zijn voor lokale afwijkingen
wordt dit in het inkoophandboek meegenomen.Door het gebruik van het inkoophandboek en de daarin opgenomen
standaarddocumenten streven de deelnemers in de iSGV er naar om een
constante kwaliteit richting de verschillende ondernemers uit te
stralen.Vanuit economische overwegingen zal het inkoophandboek alleen
toegankelijk zijn voor de deelnemers in de iSGV.Een onderdeel van het aanvullend beleid op de Aanbestedingswet, dat
nog wordt ontwikkeld door het ministerie van Economische zaken is
het richtsnoer leveringen en diensten. Daarin worden de procedures
voor leveringen en diensten uitgewerkt. Het is niet verplicht om te
gebruiken. De deelnemers in de iSGV gebruiken het richtsnoer niet,
omdat zij het inkoophandboek hebben ontwikkeld en daarmee uniforme
procedures en documenten worden gehanteerd. De deelnemers in de iSGV gebruiken het inkoophandboek. Afwijking is
mogelijk door een deugdelijk gemotiveerd besluit op te nemen in het
aanbestedingsdossier. 3.4 Grensoverschrijdend belang Voorafgaand aan inkoop vindt een objectieve toets plaats of sprake
is van een duidelijk grensoverschrijdend belang. Bij
overheidsopdrachten met een duidelijk grensoverschrijdend belang
passen de deelnemers in de iSGV de algemene beginselen van het
aanbestedingsrecht toe. Overheidsopdrachten met een duidelijk
grensoverschrijdend belang zijn overheidsopdrachten waarbij buiten
Nederland gevestigde ondernemers interesse hebben of kunnen hebben.
Dit kan blijken uit de uitgevoerde
marktverkenning/marktconsultatie.Of een overheidsopdracht een duidelijk grensoverschrijdend belang
heeft, zal afhangen van verschillende omstandigheden, zoals de
waarde van de opdracht, de aard van de opdracht en de plaats waar de
opdracht moet worden uitgevoerd.Voor overheidsopdrachten met een duidelijk grensoverschrijdend
belang, zullen de deelnemers in de iSGV een passende mate van
openbaarheid in acht nemen. Dit vloeit voort uit het
transparantiebeginsel.4Maatschappelijke uitgangspunten 4.1 Integriteit De deelnemers in de iSGV stellen bestuurlijke en ambtelijke
integriteit voorop. De bestuurders en ambtenaren houden zich aan de
vastgestelde gedragscodes. Zij handelen zakelijk en objectief,
waardoor bijvoorbeeld belangenverstrengeling wordt voorkomen. b. De deelnemers in de iSGV contracteren enkel met integere
ondernemers. De deelnemers in de iSGV willen enkel zaken doen met integere
ondernemers die zich niet bezighouden met criminele of illegale
praktijken. Een toetsing van de integriteit van ondernemers is bij
inkoop (en aanbesteding) in beginsel mogelijk, bijvoorbeeld door de
toepassing van uitsluitingsgronden of het hanteren van de
‘Gedragsverklaring Aanbesteden’. 4.2 Maatschappelijke waarde en bijzondere uitvoeringsvoorwaarden In artikel 2.80 van de Aanbestedingswet is de mogelijkheid gecreëerd
om bijzondere voorwaarden te stellen aan de uitvoering van een
overheidsopdracht, mits de voorwaarden verenigbaar zijn met het
EG-Verdrag en mits de bijzondere voorwaarden in de aankondiging of
de aanbestedingsstukken zijn vermeld. De voorwaarden moeten verband
houden met het onderwerp van de opdracht en altijd in
overeenstemming zijn met het transparantie- en
gelijkheidsbeginsel.Deze bijzondere voorwaarden kunnen verband houden met sociale of
milieuoverwegingen. Zij kunnen met name ten doel hebben de
beroepsopleiding op de werkplek of de arbeidsparticipatie van
moeilijk in het arbeidsproces te integreren personen te bevorderen,
de werkloosheid te bestrijden of het milieu te beschermen.Bijzondere voorwaarden worden als contractsbepaling opgenomen. De
inschrijver moet vooraf akkoord gaan met de bijzondere voorwaarden
van het contract. Doet hij dat niet, dan zal zijn inschrijving
worden afgewezen. Wanneer tijdens de uitvoering van het contract
blijkt dat de inschrijver niet voldoende uitvoering geeft aan de
bijzondere voorwaarden, dan is er sprake van schending van deze
contractuele verplichting en kan naleving worden geëist,
schadevergoeding worden gevraagd, of het contract worden ontbonden.
Uiteraard tenzij buiten schuld van de opdrachtnemer niet aan de
voorwaarden kon worden voldaan.De wetgever heeft in de nieuwe aanbestedingswet (artikel 1.4) ook
het begrip ‘maatschappelijke waarde’ geïntroduceerd bij de inzet van
publieke middelen. Door de wetgever is niet expliciet aangegeven hoe
aan dit begrip inhoud dient te worden gegeven bij het aangaan van
overheidsopdrachten. Wel is duidelijk uit de toelichting op de
aanbestedingswet dat social return maatregelen, milieuoverwegingen
en innovatie als bijzondere uitvoeringsvoorwaarden onderdeel uit
maken van dit te ontwikkelen pakket van maatregelen. Aanbestedende
diensten zijn verder vrij in de wijze waarop zij hieraan invulling
geven. De bouwblokkenmethode social return – die reeds door de
regiogemeenten is vastgesteld - geeft daar ten aanzien van de
sociale aspecten bij het creëren van maatschappelijke waarde al een
eerste duidelijke invulling aan. (De bouwblokkenmethode zoals die er
op dit moment uitziet wordt in zijn geheel toegelicht in het
regionale plan van aanpak in bijlage 1).In het kader van de verplichte toepassing van het nieuwe begrip
maatschappelijke waarde zal de bouwblokkenmethode social return
echter onderdeel moeten gaan uitmaken van een bredere aanpak bij het
creëren van deze ’maatschappelijke waarde’. Zo zullen de bijzondere
uitvoeringsvoorwaarden op het gebied van het milieu eveneens
onderdeel moeten gaan uitmaken van de bouwblokkenmethode . Bij de
uitwerking hiervan zal overigens aangesloten worden bij de algemeen
geldende criteria toegesneden op de relevante branche en opgesteld
door het Agentschap NL.Tevens zal naast de bijzondere uitvoeringsvoorwaarden op zowel het
gebied van social return en milieu eveneens op een uniforme wijze
innovatie gestimuleerd moeten worden binnen aanbestedingen.
Innovatief aanbesteden staat daarbij voor een aanbestedingsproces
waarbij maximaal gebruik wordt gemaakt van de kennis en
innovatiekracht die in de markt aanwezig is. In plaats van dat de aanbestedende dienst alles tot in detail
voorschrijft (het ‘traditionele aanbesteden’), wordt aan
marktpartijen de ruimte geboden om met eigen oplossingen te
komen.Bij innovatiegericht inkopen wordt gezocht naar een innovatieve
oplossing of laat de aanbestedende dienst ruimte aan de
opdrachtnemer om een innovatieve oplossing aan te bieden. Het kan
bijvoorbeeld gaan om een volledig nieuwe oplossing, maar ook om de
verdere ontwikkeling van de eigenschappen van een bestaand ‘product’
waar de gemeente of het gewest om heeft gevraagd. Innovatief aanbesteden kan overigens bij alle fasen van een
aanbestedingsprocedure worden toegepast.Gezamenlijk kunnen de deelnemers in de iSGV – daar waar mogelijk –
de bijzondere uitvoeringsvoorwaarden op het gebied van social
return, milieu en innovatiegericht inkopen (en aanbesteden)
aanmoedigen binnen een verder uit te ontwikkelen ‘bouwblokkenmethode
voor maatschappelijke waarde’.Belangrijk is daarbijdat als uitgangspunt bij aanbestedingen geldt
dat de bijzondere uitvoeringsvoorwaarden in het kader van de
beoordeling van de inschrijvers een reële waardering krijgen en in
de contractuele fase objectief en gelijk te duiden zijn voor iedere
inschrijver. Door de bijzonder uitvoeringsvoorwaarden in een
‘bouwblokkenmethode voor maatschappelijke waarde’ vooraf (tijdens de
aanbesteding)inhoudelijk inzichtelijk te maken, en de toepassing
ervantijdens de uitvoering van de opdracht (dus na de
aanbesteding)als gezamenlijk inspanningsverplichting tussen
leverancier en gemeente/gewest op te leggen, wordt proportionaliteit
en toepasselijkheid van deze bijzondere uitvoeringsvoorwaarden op de
bewuste opdracht gewaarborgd.Toepassing maatschappelijke waarde als bijzondere
uitvoeringsvoorwaarden bij overheidsopdracht(tabel: zie bijlage: lokaal inkoopbeleid 2013 incl plaatjes en
tabellenDe ‘bouwblokken voor maatschappelijk waarde’ zijn bij het schrijven
van dit inkoopbeleid nog in ontwikkeling. Wel is al bekend dat de
bijzondere uitvoeringsvoorwaarden die opgesloten liggen in ‘de
bouwblokken voor maatschappelijke waarde’, als een redelijke
inspanningsverplichting binnen de contractsbepalingen zullen worden
opgenomen. Daarmee zal iedere leverancier zich afhankelijk van de
gezamenlijk in te schatten uitvoeringsrisico’s moeten committeren
aan de verplichting om mee te werken aan het creëren van zo groot
maatschappelijke waarde bij de uitvoering van de aan haar gegunde
overheidsopdracht. De deelnemers in de iSGV zullen, wanneer dit mogelijk en zinvol is,
kiezen artikel 2.80 toe te passen in de vorm van ‘de
bouwblokkenmethode voor maatschappelijke waarde’ om daarmee te
voldoen aan de bepalingen uit artikel 1.4 van de nieuwe
aanbestedingswet. In alle regiogemeenten zijn burgemeester en wethouders gevraagd om
akkoord te gaan met de keuze van de Bouwblokken aanpak voor de
regionale invulling van social return. Hiervoor is in elke gemeente
separaat een nota ter besluitvorming aangeboden. Zodra de
‘bouwblokkenmethode voor maatschappelijke waarde’ verder is
uitgewerkt zal deze eveneens separaat in een nota ter besluitvorming
worden aangeboden. De nota kan naar eigen keuze per gemeente worden
aangevuld met het voorstel met de wijze waarop lokaal de
‘bouwblokkenmethode voor maatschappelijke waarde’ zal worden
geïmplementeerd. Dit is aan de afzonderlijke gemeenten om daar een
besluit over te nemen. 4.3 Lokale economie en MKB De deelnemers in de iSGV hebben oog voor de lokale economie, zonder
dat dit tot enigerlei vorm van discriminatie van ondernemers leidt.
In gevallen waar een enkelvoudig onderhandse offerteaanvraag en/of
een meervoudig onderhandse offerteaanvraag volgens de geldende wet-
en regelgeving is toegestaan, kan rekening worden gehouden met de
lokale economie en lokale ondernemers. Discriminatie moet daarbij
worden voorkomen en de deelnemers in de iSGV moeten niet onnodig
regionale, nationale, Europese of mondiale kansen laten liggen.
‘Local sourcing’ kan bijdragen aan de doelmatigheid van de
Inkoop.In een door de Tweede Kamer aangenomen motie is de regering verzocht
zorg te dragen voor de gunning van 30% van het aantal aanbestedingen
aan het midden- en kleinbedrijf (MKB) met toepassing van het ‘pas
toe of leg uit’ adagium. Dit betekent dat aanbestedende diensten
ieder afzonderlijk naar die 30% moeten streven. De definitie van het
MKB die hiervoor gebruikt wordt is een bedrijf bestaande uit 0-100
werknemers. Aangezien de Europese richtlijnen niet toestaan dat een
deel van de opdrachten wordt voorbehouden aan het MKB zullen
aanbestedende diensten dit streefaantal moeten bereiken door het
stellen van minder of lagere eisen en door kleinere opdrachten in de
markt te zetten. Op deze wijze heeft het MKB een grotere kans op de
opdracht. Er bestaat geen sanctie voor het niet voldoen aan het
percentage.De deelnemers in de iSGV hebben oog voor het MKB. Uitgangspunt is
dat alle ondernemers gelijke kansen moeten krijgen. De deelnemers in
de iSGV houden echter bij hun inkoop de mogelijkheden voor het
midden- en kleinbedrijf in het oog. Dit kunnen de deelnemers in de
iSGV doen door gebruik te maken van percelen in aanbestedingen, het
toestaan van het aangaan van combinaties en onderaanneming, het
verminderen van de lasten en het voorkomen van het hanteren van
onnodig zware selectie- en gunningscriteria. De deelnemers in de iSGV houden rekening met de lokale economie en
het MKB, zonder dat dit tot enigerlei vorm van discriminatie leidt. 4.4 Voorbehoud SW-bedrijven De Aanbestedingswet biedt voor het toepassen van sociaal beleid een
mogelijkheid in artikel 2.82. De aanbestedende dienst kan de
deelneming aan een procedure voor de gunning van een
overheidsopdracht of de uitvoering daarvan voorbehouden aan sociale
werkplaatsen indien de meerderheid van de betrokken werknemers
personen met een handicap zijn die wegens de aard of ernst van hun
handicaps geen beroepsactiviteit in normale omstandigheden kunnen
uitvoeren. Dit betekent niet dat de aanbestedende dienst vooraf mag
onderhandelen met één SW-bedrijf. De opdracht zal binnen de
specifieke doelgroep van SW-bedrijven in concurrentie moeten worden
aanbesteed. De deelnemers in de iSGV zullen, wanneer dit mogelijk is, overwegen
of van de mogelijkheid van artikel 2.82 Aanbestedingswet gebruik
wordt gemaakt. De uiteindelijke keuze zal gemotiveerd worden
vastgelegd. 5Economische uitgangspunten 5.1 Productanalyse en marktverkenningInkoop vindt plaats op basis van een voorafgaande productanalyse en
marktanalyse, tenzij dit gelet op de waarde of de aard van de
opdracht niet wordt gerechtvaardigd. De deelnemers in de iSGV achten
het van belang om de markt te kennen door – daar waar dit
toegevoegde waarde heeft en indien mogelijk – een productanalyse en
marktanalyse uit te voeren. Een productanalyse leidt tot inzicht in
de aard van het ‘product’ en de relevante markt(vorm). Een
marktanalyse leidt tot het brede inzicht in de relevante
markt(vorm); de ondernemers die daarop opereren; hoe de markt- en
mogelijke machtsverhoudingen zijn (bijvoorbeeld: kopers- of
verkopersmarkt) en daarnaast eventueel de (on)mogelijkheden voor het
uitzetten van de specifieke opdracht in de onderhavige markt.Een productanalyse kan in eerste instantie op eenvoudige wijze via
zogenaamde desk research (bijvoorbeeld via telefonische interviews
of via internet) worden uitgevoerd. Een productanalyse gecombineerd
met marktanalyse zal uitgebreider zijn.Marktanalyse is feitelijk het combineren van deskresearch met
fieldresearch. Deze fieldresearch kan bijvoorbeeld via het op een
georganiseerde wijze spreken van diverse marktpartijen
(marktverkenning). Fieldresearch kan ook verder gaan, waarin
gezamenlijk met marktpartijen gericht wordt gezocht naar innovatieve
oplossingen voor de uit te zetten opdracht (marktconsultatie). In alle situaties is een gedegen kennis vóóraf van de markt waarop
ingekocht van groot belang om de aard en de omvang van de opdracht
vast te kunnen stellen en om te kijken of al dan niet mag worden
samengevoegd, of juist een opdracht in percelen moet worden
opgedeeld. Met de kennis kan dan vervolgens een goede
offerteaanvraag worden opgesteld. Om dit te bevorderen zal door de
deelnemers in de iSGV bij elke aanbesteding minimaal een
productanalyse worden gedaan eventueel aangevuld met een
uitgebreidere marktanalyse. 5.2 Onafhankelijkheid en keuze voor de ondernemersrelatie De deelnemers in de iSGV achten een te grote (wederzijdse)
afhankelijkheid met ondernemers niet wenselijk. De deelnemers in de
iSGV streven naar onafhankelijkheid ten opzichte van ondernemers
zowel voor, tijdens als na de contractperiode. De deelnemers in de
iSGV moeten daarbij in beginsel vrij zijn in het maken van keuzes
bij hun inkoop (waaronder de keuze van ondernemer(s) en
contractant(en), maar ook vanwege de naleving van de (Europese) wet-
en regelgeving.Voor en na de contractperiode kan de mate van (on)afhankelijkheid in
een ondernemersrelatie onder andere worden beïnvloed door de
financiële waarde van de opdracht, mate van concurrentie in de
sector (concentratiegraad) en beschikbaarheid van alternatieve
ondernemers.Gedurende de contractperiode kan bij partijen (deelnemende
organisaties iSGV en/of ondernemers) (on)afhankelijkheid ontstaan
door de te behalen doelstellingen, productontwikkeling (innovatie)
of andere prikkels binnen het contract. Het is daarom gewenst om
zowel voor, tijdens als na de contractperiode deze factoren
voortdurend te monitoren. 5.3 Eerlijke mededinging en commerciële belangen De deelnemers in de iSGV bevorderen eerlijke mededinging. De
betrokken ondernemers moeten een eerlijke kans krijgen om de
opdracht gegund te krijgen. Door in principe objectief, transparant,
non-discriminatoir en proportioneel te handelen, bevorderen de
deelnemers in de iSGV een eerlijke mededinging. Dit zal bijdragen
aan het in stand houden van een gezonde marktwerking (ook op de
lange termijn). De deelnemers in de iSGV zullen geen ondernemers
betrekken in hun inkoopproces die de mededinging vervalsen. 5.4 Methode voor objectieve keuze toe te laten ondernemers Op grond van artikel 1.4 van de Aanbestedingswet moeten de
deelnemers in de iSGV op basis van objectieve criteria de keuze
bepalen voor de ondernemers die worden toegelaten tot de
aanbestedingsprocedure. De deelnemers in de iSGV kunnen objectieve
criteria toepassen zoals ervaring in de desbetreffende sector,
omvang en infrastructuur van de onderneming, technische en
professionele vaardigheden of andere elementen. Ook loting is een
keuzemogelijkheid, eventueel in combinatie met andere
selectiecriteria. Bij een enkelvoudige of meervoudige procedure
zullen in ieder geval in de GWW-sector voldoende mogelijke
aanvragers op een door de deelnemers in de iSGV op te stellen
shortlist moeten worden geplaatst om een adequate mededinging te
garanderen. Ook kunnen de deelnemers in de iSGV gebruik maken van
systemen waarbij een lijst van potentieel gekwalificeerde
ondernemers wordt opgesteld. De deelnemers in de iSGV kunnen dan
naderhand, bij de plaatsing van individuele opdrachten,uit de lijst
van gekwalificeerde ondernemers op niet-discriminerende wijze
ondernemers selecteren die worden uitgenodigd een offerte in te
dienen (bv. door toepassing van een rouleersysteem). De deelnemers in de iSGV werken de objectieve criteria voor de
keuze van de toe te laten ondernemer(s) uit in het inkoophandboek. 5.5 Bepalen van de inkoopprocedure Ingevolge de Aanbestedingswet moet de aanbestedende dienst een
bewuste keuze maken over de wijze waarop hij een opdracht in de
markt wil zetten. Bij een aanbesteding boven de Europese
drempelwaarden is de keuze beperkt tot in de wet toegestane
procedures, maar binnen de gegeven mogelijkheden dient wel een
bewuste keuze gemaakt te worden. 5.5.1 Objectieve gronden voor keuze procedure In de Gids Proportionaliteit is ten aanzien van de keuze voor de
procedure voorschrift 3.4A opgenomen, waarin wordt aangegeven dat de
aanbestedende dienst bij de keuze van de procedure in ieder geval de
volgende aspecten moet betrekken: omvang van de opdracht (duur in samenhang met financiële aspecten)
transactiekosten voor de aanbestedende dienst en de inschrijvers
aantal potentiële inschrijvers gewenst eindresultaat complexiteit
van de opdracht type van de opdracht en het karakter van de markt. Ten slotte kunnen ook de volgende aspecten nog een rol spelen: baten en lasten van een bepaalde procedure kenmerken van de sector
(bv. omvang en structuur van de markt, handelspraktijken, enz.)
geografische ligging van de plaats van de uitvoering 5.5.2 Drempelwaarden Naast de objectieve gronden uit § 5.4.1 kunnen ook drempelbedragen
richtinggevend zijn voor het bepalen van de te gebruiken procedure.
In de Gids Proportionaliteit is met kleurenschema´s aangegeven bij
welk bedrag een bepaalde procedure (met name onder de Europese
drempels) proportioneel is. De deelnemers in de iSGV zullen – met inachtneming van de Gids
Proportionaliteit – voor inkoop- en aanbestedingstrajecten bij de
onderstaande bedragen de daar genoemde procedures hanteren, tenzij
blijkt dat dit niet aansluit bij het type inkoop en het karakter van
de markt waarin de ondernemers opereren. In dat laatste geval kunnen
de deelnemers in de iSGV ook kiezen voor een andere procedure,
aangezien het voor bepaalde inkopen niet te kwantificeren is in een
vast bedrag. (tabel in kleur: zie bijlage: lokaal inkoopbeleid incl plaatsjes en
tabellen) LEVERINGEN EN DIENSTEN (en aan werken gerelateerde leveringen en
diensten) enkelvoudig meervoudig nationaal openbaar Europees 0-50.000 voorkeur motiveren nee nee 50.000 – 70.000 motiveren voorkeur nee nee 70.000 - 100.000 nee voorkeur motiveren nee 100.000 – Europese drempel nee motiveren + bestuurlijke toestemming voorkeur motiveren +
bestuurlijke toestemming > Europese drempel nee nee nee verplicht! NB. De Europese drempel voor leveringen en diensten is tot 31
december 2013: € 200.000. Daarna wordt deze weer voor twee jaar
vastgesteld. WERKEN enkelvoudig meervoudig nationaal openbaar Europees 0-50.000 voorkeur nee nee nee 50.000 – 150.000 motiveren voorkeur nee nee 150.000 – 750.000 nee voorkeur motiveren + bestuurlijke toestemming nee 750.000 – 1.500.000 nee voorkeur motiveren nee 1.500.000 – 3.000.000 nee motiveren + bestuurlijke toestemming voorkeur nee 3.000.000 – Europese drempel nee nee voorkeur motiveren + bestuurlijke toestemming > Europese drempel nee nee nee verplicht NB. De Europese drempel voor werken is tot 31 december 2013: €
5.000.000. Daarna wordt deze weer voor twee jaar vastgesteld.Toelichting bij de tabellen:Voorkeursprocedure à de motivering kan rechtstreeks afgeleid worden
uit het inkoopbeleid. In het aanbestedingsdossier kan daarvoor
direct naar verwezen worden.Motiveren à de motivering kan niet rechtstreeks uit het inkoopbeleid
worden afgeleid. De keuze voor deze procedure moet nader onderbouwd
worden (bv. aan de hand van voorschrift 3.4A van de Gids
Proportionaliteit). Uitgelegd moet worden dat met betrekking tot
deze specifieke opdracht het meer proportioneel is om de deze
procedure toe te passen. Dit moet specifiek in het
aanbestedingsdossier worden uitgelegd.Motiveren + bestuurlijke toestemming à de motivering kan niet
rechtstreeks uit het inkoopbeleid worden afgeleid. De keuze voor
deze procedure moet nader onderbouwd worden (bv. aan de hand van
voorschrift 3.4A van de Gids Proportionaliteit). Uitgelegd moet
worden dat met betrekking tot deze specifieke opdracht het meer
proportioneel is om de deze procedure toe te passen. Dit moet
specifiek in het aanbestedingsdossier worden uitgelegd. Bovendien
dient het besluit om deze procedure toe te passen te worden
voorgelegd aan het bevoegde bestuursorgaan. Vanwege de aard van het
onderwerp, het bedrag, of de politieke gevoeligheid. De toestemming
van het bestuurorgaan om de andere procedure toe te passen moet in
het aanbestedingsdossier worden opgenomen. Het heeft de voorkeur de
bestuurlijke toestemming te vergezellen van een inkoopadvies.Nee à deze procedure is niet toegestaan omdat het of niet
proportioneel geacht wordt, of omdat het wettelijk niet in
toegestaan. 5.6 Raming en financiële budgetten Inkoop vindt plaats op basis van een deugdelijke en objectieve
vooraf- gaande schriftelijke raming van de opdracht. De raming is
ook van belang om de financiële haalbaarheid van de opdracht te
bepalen. De deelnemers in de iSGV willen immers niet het risico
lopen dat zij verplichtingen aangaat die zij niet kan nakomen. 5.7 Beleid voor II-B diensten De Aanbestedingswet onderscheidt II-A en II-B diensten. II-B
diensten zijn aangemerkt als diensten die geen bijdrage leveren aan
de eenwording van de interne markt omdat de diensten door nationale
dienstverleners (moeten) worden uitgevoerd. Voor II-B diensten geldt
een verlicht aanbestedingsregime, terwijl voor II-A diensten het
normale aanbestedingsregime geldt. De Aanbestedingswet verwijst voor
de lijst met II-B diensten naar de Europese aanbestedingsrichtlijn.
In bijlage 2 bij dit inkoopbeleid is een lijst met II-A en II-B
diensten opgenomen.In de jurisprudentie van het Europese Hof is toch onderscheid
gemaakt tussen II-B diensten met en II-B diensten zonder duidelijk grensoverschrijdend belang. Het Hof
neemt als uitgangspunt dat II-B diensten geen grensoverschrijdend
belang hebben, maar sluit niet uit dat in een specifiek geval
toch sprake kan zijn van een duidelijk grensoverschrijdend belang. In
dat geval moet dan toch voorafgaande publicatie plaatsvinden.Per geval moet bekeken worden of een opdracht voor een II-B dienst
interessant is voor marktpartijen uit andere lidstaten en of zij –
gelet op de aard van de opdracht – een reële kans maken de opdracht
te krijgen. Een duidelijk grensoverschrijdend belang kan liggen
in: de aard van de opdracht of de (geografische) plaats van uitvoering
of in de waarde van de opdracht. De wijze waarop een II-B procedure verder wordt vormgegeven is
geheel aan de aanbestedende dienst. Het is toegestaan hier een
enkelvoudig of meervoudig onderhandse procedure voor te hanteren,
maar uiteraard is ook een nationale of Europese procedure
toegestaan. Ook bij II-B procedures dienen ondernemers objectief en
transparant geselecteerd te worden. Bij II-B diensten onder de Europese drempelbedragen en bij II-B
diensten boven de Europese drempelbedragen zonder
grensoverschrijdend belang, kiezen de deelnemers in de iSGV op basis
van objectieve gronden voor een onderhandse procedure, een nationaal
openbare procedure, of een Europese procedure. Vastgesteld door de raad in zijn openbare vergadering van 15 oktober
2013.P.C.M. de Groot mevrouw J.N. de Zwart-Blochgriffier voorzitterBijlagenlokaal inkoopbeleid2013 incl plaatjes en tabellenBijlage bouwblokken methodeBijlage 2 Onderscheid IIA en IIB dienstenalgemene inkoopvoorwaardenict inkoopvoorwaarden