CVDR320008_1Treasurystatuut gemeente Winterswijk 2014nlregelingWinterswijk2014-01-01WinterswijkGeenTreasurystatuut gemeente Winterswijk 2014Gemeentewet, art. 212Wet financiering decentrale overhedenFinanciële verordening gemeente Winterswijk 2011gemeenteraadfinanciën en economie2013-12-19De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2014-01-012022-11-12nieuwe regeling2013 nr. XII-1GeenTreasurystatuut gemeente Winterswijk 20142013 nr. XII-1De raad van de gemeente Winterswijk; gelezen het voorstel; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet en de Financiële verordening
gemeente Winterswijk 2011 alsmede de Wet financiering decentrale overheden; b e s l u i t :vast te stellen het navolgendeTreasurystatuut gemeente Winterswijk 2014In dit statuut wordt verstaan onder: - Derivaten: Financiële instrumenten die hun bestaan ontlenen
aan een bepaalde onderliggende waarde. De onderliggende waarden kunnen
financiële producten, zoals leningen of obligaties zijn. Derivaten
worden onder andere gebruikt om renterisico’s te sturen en
financieringskosten te minimaliseren; - Financiering: Het aantrekken van benodigde financiële
middelen. Deze middelen kunnen bestaan uit zowel eigen vermogen als
vreemd vermogen; - Geldstromenbeheer: Al die activiteiten die nodig zijn om
liquiditeiten te transfereren zowel binnen de organisatie zelf als
tussen de organisatie en derden (betalingsverkeer); - Liquiditeitsrisico: De risico’s van mogelijke wijzigingen
in de liquiditeitenplanning en meerjaren investeringsplanning waardoor
financiële resultaten kunnen afwijken van de verwachtingen; - Kasgeldlimiet: Een bedrag op basis van de Wet fido ter
grootte van een percentage, thans 8,5% van het totaal van de
jaarbegroting exploitatie van de gemeente bij aanvang van het jaar; Het
gemiddelde saldo per kwartaal van de kortlopende gelden mag niet hoger
zijn dan dit bedrag.- Koersrisico: Het risico dat de financiële activa van de
organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen; - Kredietrisico: De risico’s op een waardedaling van een
vordering ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de
verplichtingen door de tegenpartij als gevolg van insolventie of
deficit; - Liquiditeitenbeheer: Het aantrekken en uitzetten van
middelen voor een periode tot één jaar; - Liquiditeitenplanning: Een gestructureerd overzicht van de
toekomstige inkomsten en uitgaven ingedeeld naar aard en tijdseenheid; - Rating: De inschatting van de kans op eventuele
wanbetalingen bij toekomstige rente- en aflossingsbetalingen op
schuldpapier; - Renterisico: Het gevaar van ongewenste veranderingen van de
(financiële) resultaten van de gemeente door rentewijzigingen; - Renterisiconorm: Een bij de aanvang van enig jaar op basis
van de Wet fido gefixeerd percentage van het totaal van de begroting van
de gemeente dat bij de realisatie niet mag worden overschreden; De
renterisiconorm wordt berekend door een vastgesteld wettelijk
percentage, thans 20% te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal.
Uitgangspunt bevat het beperken van de invloed van (externe)
rentewijzigingen op de financiële resultaten van de gemeente.- Rentetypische looptijd: Het tijdsinterval gedurende de
looptijd van een geldlening, waarin op basis van de voorwaarden van de
geldlening sprake is van een door de verstrekker van de geldlening niet
beïnvloedbare, constante rentevergoeding;- Saldobeheer: Het beheer van de dagelijkse saldi op de
rekeningen;- Rentevisie: Toekomstverwachting over de
rente-ontwikkeling;- Solvabiliteitsratio: Status die door een bancaire
toezichthouder in een lidstaat van de Europese Economische Ruimte
(lidstaten van de Europese Unie uitgebreid met Noorwegen, IJsland en
Liechtenstein) aan het schuldpapier van een instelling kan worden
toegekend;- Treasuryfunctie:De treasuryfunctie omvat alle activiteiten
die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden
over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de
financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden
risico’s. De treasuryfunctie bestaat uit vier deelfuncties:
risicobeheer, gemeentefinanciering, kasbeheer en debiteuren- en
crediteurenbeheer;- Uitzetting: Het tijdelijk toevertrouwen van liquiditeiten
aan derden tegen vooraf overeengekomen condities en bedingen.
Kortlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode tot één jaar
en langlopende uitzettingen hebben betrekking op een periode van langer
dan één jaar. De treasuryfunctie van de gemeente dient tot: 1. Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen
acceptabele condities; 2. Het beschermen van gemeentelijke vermogens- en (rente-)resultaten
tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s,
kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s; 3. Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten
bij het beheren van de geldstromen en financiële posities; 4. Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet
fido en de Wet Ruddo respectievelijk de limieten en richtlijnen van het
treasurystatuut. 5. Het waarborgen dat de taken en verantwoordelijkheden op dit onderdeel
duidelijk worden geregeld. Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene
uitgangspunten: 1. De gemeente mag leningen en garanties uit hoofde van de “publieke
taak” uitsluitend verstrekken aan door de gemeenteraad goed te keuren
derde partijen, waarbij de concerncontroller vooraf de financiële
positie en de kredietwaardigheid van de betreffende partij beoordeelt.
Indien de concerncontroller dit nodig acht wordt ter zake advies
ingewonnen bij een externe deskundige.2. De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie
indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben en niet zijn
gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig
risico. Het prudente karakter van deze uitzettingen wordt gewaarborgd
middels de richtlijnen en limieten van dit treasurystatuut; (artikel 6
kredietrisicobeheer)3. Het gebruik van derivaten is toegestaan maar deze mogen uitsluitend
defensief worden toegepast ter beperking van financiële risico’s.
Alvorens een derivatentransactie wordt afgesloten wint de gemeente het
advies in van een externe adviseur. 1. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag
waarover renterisico wordt gelopen. 2. Conform de Wet fido wordt de kasgeldlimiet niet overschreden; 3. Conform de Wet fido wordt de renterisiconorm niet overschreden; 4. Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande
financiële positie en de liquiditeitenplanning; 5. De rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende
lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk afgestemd op de actuele
rentestand en de rentevisie; 6. Binnen de kaders gesteld onder lid 4 en lid 5, streeft de gemeente
tevens naar spreiding in de rentetypische looptijden van
leningen/uitzettingen. 1. De gemeente beperkt de koersrisico’s op uitzettingen uit hoofde van
treasury, door daarbij uitsluitend de volgende producten te hanteren:
hoofdsomgarantie aan het einde van de looptijd en/of uitzettingen in
vastrentende waarden. 2. De uitzettingen of leningen moeten in euro’s plaatsvinden. 3. Tevens beperkt de gemeente de koersrisico’s door conform artikel 7 de
looptijd van de uitzettingen af te stemmen op de liquiditeitenplanning.
1. Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van treasury gelden de
volgende uitgangspunten: a. Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij: - Financiële ondernemingen, voor wiens waardepapier een
solvabiliteitsratio van 0% geldt; - Financiële ondernemingen binnen het EU/EER-gebied met ten minste een
A-rating voor de lange termijn van één van de volgende erkende
ratingbureaus: Moody’s, Standard & Poors of Fitch; b. Teneinde kredietrisico’s te spreiden wordt: - Voor middelen uitgezet voor een periode tot 3 maanden (inclusief
driemaandsdeposito) geldt dat de financiële onderneming of het
waardepapier dat zij uitgeeft minimaal een A-minus rating moet
hebben. - Uitzettingen voor een vaste periode van langer dan 3 maanden geldt
dat de financiële onderneming of het waardepapier dat zij uitgeeft
minimaal een AA-minus rating moet hebben. - Niet meer dan 5 miljoen Euro van de middelen met een looptijd van
langer dan 3 maanden wordt uitgezet bij één individuele tegenpartij met
een AA-rating; 2. Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak
worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist. 3. Met de financiële onderneming waar een uitzetting met een looptijd
langer dan drie jaar plaatsvindt, wordt overeengekomen dat indien de
rating, zoals genoemd in artikel 6 lid 1, onder het genoemde niveau
komt, de uitzetting terstond opeisbaar wordt zonder enige kosten aan
gemeentezijde.4. Bij de verwachte inwerkingtreding van het wetsvoorstel ‘Wijziging van
de Wet financiering decentrale overheden in verband met het rentedragend
aanhouden van liquide middelen in ’s Rijks schatkist (verplicht
schatkistbankieren)' mogen de voorgaande leden van dit artikel
uitsluitend worden toegepast voor zover daarmee niet in strijd met deze
nieuwe wet wordt gehandeld. De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar
treasuryactiviteiten te baseren op een korte termijn
liquiditeitenplanning (looptijd tot één jaar), alsmede een meerjarige
liquiditeitenplanning met een looptijd van minimaal 4 jaar. Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend
leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in de Europese
geldeenheid de euro. Bij het aantrekken van financieringen voor een periode van één jaar en
langer gelden de volgende uitgangspunten: 1. Financieringen worden enkel aangetrokken ten behoeve van de
uitoefening van de publieke taak; 2. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk
beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen te
gebruiken teneinde de renterisico’s te minimaliseren en het
renteresultaat te optimaliseren; 3. Toegestane instrumenten bij het aantrekken van financieringen zijn:
onderhandse leningen binnen de EU/EER gebied, commercial paper (CP) en
medium term notes (MTN); 4. De hoofdsom van de lening dient niet onderhevig te zijn aan enige
vorm van indexatie (Wet Fido, art 2, 3e lid) 5 . De gemeente
vraagt offertes op bij minimaal 2 instellingen alvorens een
(langlopende) onderhandse lening wordt aangetrokken, welke schriftelijk
worden vastgelegd.Bij het aantrekken van financiering voor een periode van korter dan 1
jaar worden geen verschillende offertes opgevraagd. De hoofdsom mag niet
onderhevig zijn aan enige vorm van indexatie. Bij het uitzetten van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie voor
een periode van één jaar en langer gelden de volgende uitgangspunten: 1. Uitzettingen worden uitsluitend gedaan onder de in artikel 4, 5, 6 en
8 genoemde voorwaarden. 2. De gemeente vraagt bij minimaal 2 instellingen offertes op alvorens
een langlopende uitzetting wordt gedaan, welke schriftelijk worden
vastgelegd.De gemeente beoogt het realiseren van gunstige c.q. marktconforme
condities voor af te nemen financiële diensten. Hiervoor gelden de
volgende uitgangspunten: 1. Bankrelaties en hun bancaire condities worden ten minste ééns in de
10 jaar beoordeeld; 2. Bankrelaties dienen wat betreft hun kredietwaardigheid minimaal te
voldoen aan de eisen die zijn gesteld in artikel 6; 3. Financiële instellingen (kredietinstellingen, beleggingsinstellingen,
effecteninstellingen, verzekeraars en pensioenfondsen) dienen onder
Nederlands of anderszins EER-toezicht te vallen, zoals De Nederlandsche
Bank en de Verzekeringskamer. 4. Tussenpersonen dienen geregistreerd te staan bij de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) en daarvan een vergunning als makelaar te
hebben ontvangen. Teneinde de kosten van het geldstromenbeheer te minimaliseren wordt: 1. Het liquiditeitsgebruik beperkt door de geldstromen op gemeenteniveau
op elkaar en de liquiditeitenplanning af te stemmen. Hierbij wordt erop
toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat
de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. 2. Het betalingsverkeer zoveel mogelijk elektronisch uitgevoerd door één
bank. Voor het saldobeheer en het liquiditeitenbeheer gelden de volgende
specifieke richtlijnen: 1. De gemeente mag in haar financiële beheer geen overmatige financiële
risico’s aangaan om een zo hoog mogelijke inkomen
(rendementsmaximalisatie) te generen. 2. De gemeente streeft naar concentratie van de liquiditeiten binnen één
rentecompensatiecircuit bij de bank met de gunstigste condities; 3. Indien er een liquiditeitsbehoefte ontstaat kan de gemeente
kortlopende middelen aantrekken. Hierbij wordt – conform artikel 4 lid 1
- de kasgeldlimiet niet overschreden; 4. Toegestane instrumenten bij het aantrekken van kortlopende middelen
zijn daggeld, kasgeldleningen en kredietlimiet op rekening courant; 5. Toegestane instrumenten bij het uitzetten van gelden voor een periode
korter dan één jaar zijn producten met hoofdsomgarantie aan het einde
van de looptijd en/of uitzettingen in vastrentende waarden; 6. Bij het extern uitzetten van gelden korter dan één jaar zijn slechts
de in artikel 6 genoemde tegenpartijen toegestaan;Uitgangspunten administratieve organisatie en interne controle In het kader van de treasuryfunctie gelden de volgende algemene
uitgangspunten op het gebied van administratieve organisatie en interne
controle. 1. De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van treasuryactiviteiten
zijn op eenduidige wijze schriftelijk vastgelegd; 2. Bevoegdheden zijn via mandaat door het college van B&W nader
schriftelijk vastgelegd; 3. Bij de uit te voeren treasuryactiviteiten is functiescheiding
doorgevoerd met als belangrijkste voorwaarden: a. Overeenkomst voor leningen en uitzettingen voor langer dan 1 jaar
worden door minimaal twee functionarissen geautoriseerd (het
vier-ogen-principe); b. de uitvoering en de controle geschiedt door afzonderlijke
functionarissen; c. de uitvoering en de registratie in de financiële
administratie geschiedt door afzonderlijke functionarissen. 4. Tegenpartijen wordt opdracht gegeven de bevestigingen van iedere
transactie te versturen naar de financiële administratie; 5. Een transactie wordt onmiddellijk geregistreerd door de functionaris
die de transactie heeft afgesloten; 6. Na ontvangst van de transactiebevestiging wordt de transactie direct
gecontroleerd door de kassier. 7. De administratieve organisatie en interne controle waarborgen dat: a. de uitvoering rechtmatig en doelmatig is; b. de treasuryactiviteiten adequaat kunnen worden uitgevoerd en
bijgestuurd; c. de juistheid, tijdigheid en volledigheid van de informatie verzekerd
zijn. De verantwoordelijkheden met betrekking tot de treasuryfunctie van de
gemeente staan in onderstaande tabel gedefinieerd.
FunctieVerantwoordelijkhedenGemeenteraad·Het vaststellen van treasurydoelstellingen, het
treasurybeleid, beleidskaders en limieten;·Het vaststellen van de paragraaf financiering in de
begroting en de jaarrekening;·Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de
uitvoering hiervan;·Het evalueren en als gevolg daarvan (eventueel)
bijstellen van het treasury beleid. ·Vaststellen van wijzigingen in het
treasurystatuut.Commissie Samenleving·Het uitbrengen van advies over beleidsvoorstellen
en rapportages op het gebied van treasury aan de
Gemeenteraad.College van B&W·Het uitvoeren van het treasurybeleid (formele
verantwoordelijkheid);·Het rapporteren aan de Gemeenteraad over de
uitvoering van het treasurybeleid;Portefeuillehouder financiën·Het uitvoeren van het treasurybeleid (politieke
verantwoordelijkheid).Concerncontroller·Het opzetten van administratieve richtlijnen op het
gebied van treasury;·Het bewaken van de kwaliteit van de
treasuryprocessen;·Het uitvoeren van de aan haar/hem gemandateerde
treasuryactiviteiten conform het treasurystatuut en
de paragraaf financiering;·Het zorgdragen voor juiste verantwoording van de
uitvoering van de door hem/haar gemandateerde
treasuryactiviteiten;·Het rapporteren aan B&W over de uitvoering van
het treasurybeheer;·Het afleggen van verantwoording aan het college van
B&W.Managers·Het zorgdragen voor een goede kwaliteit van de
informatie die hun afdeling aanlevert aan de
concerncontroller met betrekking tot toekomstige
uitgaven en ontvangsten;·Het zorgdragen voor het tijdig aanleveren van
betrouwbare operationele informatie over toekomstige
geldstromen aan de concerncontroller;·Het fiatteren van betalingen en ontvangsten, ten
laste c.q. ten gunste van hun budgetten.Comptabele ·Het uitvoeren van de activiteiten met betrekking
tot de volgende deelfuncties: het risicobeheer,
gemeentefinanciering (financiering, uitzetting en
relatiebeheer) en kasbeheer. Deze activiteiten
moeten conform dit treasurystatuut en de paragraaf
financiering worden uitgevoerd; ·Het aantrekken en uitzetten van gelden in het kader
van het saldo- en liquiditeitenbeheer;·Het beheren van de geldstromen;·Het onderhouden van contacten met banken,
geldmakelaars en overige financiële
instellingen;·Het afsluiten van financiële contracten
voortvloeiend uit bovenstaande deelfuncties;·Het schriftelijk vastleggen van de
treasurytransacties en het doorgeven hiervan aan de
kassier;·Het voorbereiden van beleidsvoorstellen op
treasurygebied;·Het adviseren van de afdelingen/sectoren over de
financiële gevolgen van hun activiteiten en
projecten;·Het aanleveren van tijdige, volledige en
betrouwbare gegevens aan de gemeentelijke
administratie.Kassier·Het overboeken van saldi tussen
bankrekeningen;·Het afhandelen van het contante en girale
betalingsverkeer;·Het aanleveren van tijdige, volledige en juiste
gegevens aan de gemeentelijke administratie;·Het ontvangen van de orderbevestiging van derden en
het controleren of deze overeenkomt met de
transactie-informatie zoals verstrekt door het team
financieel beheer.Financiële administratie·Het juist en volledig administreren van de
bezittingen, schulden, rechten, verplichtingen,
inkomsten, uitgaven, ontvangsten en betalingen in de
verplichtingen- en financiële administratie.Externe accountant·Het voeren van de interne controle op de
uitgevoerde treasurytransacties en hierover
rapporteren aan de concerncontroller;·Het in het kader van haar reguliere controletaak
adviseren en controleren omtrent de feitelijke
naleving van het treasurystatuut.
In onderstaande tabel staan bevoegdheden met betrekking tot
treasuryactiviteiten weergegeven alsmede de daarbij benodigde
fiattering.
Bevoegd functionaris (eerste handtekening)Autorisatie door (tweede handtekening)Saldo-, liquiditeiten- en
geldstromenbeheer1.Het uitzetten van middelen via callgeld, deposito
en spaarrekeningKassierComptabele2.Het aantrekken van middelen via callgeld of
kasgeld, depostio’sKassierComptabele3.Betalingsopdrachten voorbereiden en versturenKassierComptabeleBankrelatiebeheer4.Bankrekeningen openen/sluiten/wijzigenKassierComptabele5.Bankcondities en tarieven afsprakenKassierComptabeleRisicobeheer6.Het afsluiten van derivatentransactiesConcerncontrollerCollege van B&WFinanciering en
uitzetting7.Het vaststellen van kredietfaciliteitenFinancieel medewerkerConcerncontroller8.Het aantrekken van middelen via onderhandse
leningen en MTN’s zoals vastgelegd in de paragraaf
financieringConcerncontrollerAlgemeen Directeur9.Het vervroegd aflossen van geldleningenFinancieel medewerkerConcerncontroller10.Het uitzetten van middelen via
(staats)obligaties, MTN’s, CP’s, CD’s, onderhandse
geldleningen zoals vastgelegd in de paragraaf
financieringFinancieel medewerkerConcerncontroller11.Het beleggen van middelen in
garantieproductenConcerncontrollerCollege van B&W12.Het verstrekken van leningen en garanties aan
derden uit hoofde van de publieke taakConcerncontrollerCollege van B&W
Met betrekking tot de treasuryactiviteiten dient tenminste de in de
onderstaande tabel opgenomen informatie te worden verstrekt door de
betreffende functionarissen:
InformatieFrequentieInformatie-verstrekkerInformatie-ontvanger1.Gegevens m.b.t. toekomstige uitgaven en
ontvangsten voor de liquiditeitenplanningJaarlijks/IncidenteelManagersTeamcoördinator financieel beheer2.. Liquiditeitenplanningen tot 1 jaar en voor
tenminste 4 jaarJaarlijks bij de begrotingTeamcoördinator financieel beheerConcerncontroller3.Paragraaf financiering van de begroting conform
BBVJaarlijksFinancieel medewerker financieel beheerCollege van B&W en gemeenteraad4.Voortgang onderdelen paragraaf financiering via de
financiële rapportagesFinanciële prognosesFinancieel medewerkerCollege van B&W5.Verantwoording/evaluatie n.a.v. paragraaf
financiering via het jaarverslagJaarlijksFinancieel medewerkerCollege van B&W en Gemeenteraad 6.Informatie aan derden (toezichthouder en CBS)
zoals genoemd in art. 8 Wet fidoKwartaal en jaarlijks bij de jaarrekeningTeamcoördinator/financieel medewerkerDerden
1. Dit treasurystatuut treedt in werking met ingang van 1 januari 2014. 2. Het treasurystatuut, vastgesteld op 09-12-2004, nr. XII-11, wordt
ingetrokken. Aldus besloten door de raad van de gemeente Winterswijk in zijn openbare
vergadering gehouden op 19 december 2013 ,de griffier, de voorzitter, In dit treasurystatuut is het treasurybeleid van de gemeente op hoofdlijnen
vastgelegd. Dat gebeurt in de eerste plaats door het aangeven van de
doelstellingen van de treasuryfunctie (in artikel 2). Vervolgens geeft het
bestuur in het treasurystatuut aan binnen welke richtlijnen en limieten de
doelstellingen dienen te worden gerealiseerd. Een richtlijn is een bindend
voorschrift voor een handelswijze die gevolgd moet worden en een limiet is een
type richtlijn die een uiterste grens aangeeft. Een belangrijk deel van de
limieten en richtlijnen is bepaald door de Wet fido. Middels de limieten en
richtlijnen wordt het “risicoprofiel” van de gemeente bepaald, waarbinnen de
treasuryactiviteiten dienen te worden uitgevoerd. De paragraaf
financiering bij de begroting geeft debeleidsplannen voor
de treasuryfunctie voor de komende jaren en in het bijzonder voor het
eerstkomende jaar weer. Het bevat onder meer gegevens over de algemene
ontwikkelingen en de concrete beleidsplannen binnen de kaders van het
treasurystatuut. Het gaat hierbij vooral om de plannen voor het risicobeheer, de
gemeentefinanciering (analyse financieringspositie, leningen- en
garantieportefeuille en uitzettingsportefeuille) en het kasbeheer. Uit de
toelichting zal moeten blijken dat de plannen binnen de kaders van de Wet fido
en het treasurystatuut blijven. De paragraaf financiering in het jaarverslag
geeft in het bijzonder een verschillenanalyse tussen de plannen zoals deze zijn
opgenomen in de begroting en de realisatie in het verslagjaar.
Artikel 2In artikel 2 worden de doelstellingen van de treasuryfunctie
van de gemeente weergegeven, hieronder worden deze
afzonderlijk toegelicht.Artikel 2 lid 1In de eerste plaats dient de treasury ervoor te zorgen dat
de gemeente “duurzaam toegang heeft tot de financiële
markten tegen acceptabele condities”. De treasury dient te
waarborgen dat de gemeente duurzaam in staat is de voor haar
activiteiten benodigde middelen aan te trekken c.q. haar
overtollige middelen uit te zetten op de financiële markten
(bijv. bij banken). De condities die daarbij worden bedongen
dienen, in het licht van de op het betreffende moment
gebruikelijke condities, acceptabel (tenminste marktconform)
te zijn.Artikel 2 lid 2De gemeente loopt de volgende financiële risico’s:
renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, interne
liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s. Het is de taak van
de treasury dergelijke risico’s tegen acceptabele condities
te beperken. In de artikelen 4 tot en met 8 wordt aangegeven
op welke wijze dit wordt gewaarborgd.Artikel 2 lid 3De derde doelstelling van de treasuryfunctie is het
minimaliseren van de kosten bij het beheren van de
geldstromen en de financiële posities. Deze kosten bestaan
o.a. uit rentekosten, provisies en kosten van het
betalingsverkeer. Het is de taak van de treasury het beheer
zo efficiënt mogelijk uit te voeren.Artikel 2 lid 4De gemeente streeft ernaar de renteresultaten te
optimaliseren. Dit betekent dat de gemeente geen middelen
onbenut laat maar streeft naar zo hoog mogelijke
renteopbrengsten (c.q. zo laag mogelijk rentekosten) zonder
dat daarbij overmatige risico’s worden gelopen. De
prioriteiten van de treasuryfunctie liggen in eerste
instantie bij het beheersen en beperken van financiële
risico’s; de treasuryfunctie is immers géén winstgerichte
afdeling (“profit center”). Binnen het acceptabele
risicoprofiel zoals vastgesteld in de Wet fido en dit
treasurystatuut dient desondanks te worden gestreefd naar
optimalisatie van de renteresultaten. Artikel 2 lid 5De gemeente moet niet alleen aangeven wat zij doet op het
gebied van treasury, maar moet ook kunnen aantonen dat zij
dit doet en hoe.Artikel 3 lid 1De Wet fido geeft twee belangrijke beleidsmatige
uitgangspunten met betrekking tot treasury. Dit betreft de
“publieke taak” waarvoor leningen en garanties dienen
enerzijds en het prudente karakter van (overige)
uitzettingen anderzijds. Er wordt hierbij dus een specifiek
onderscheid gemaakt tussen het verstrekken van leningen “uit
hoofde van de publieke taak” en het uitzetten van middelen
“uit hoofde van treasury”. De wet stelt geen eisen aan het verstrekken van leningen en
garanties uit hoofde van de publieke taak. Wel wordt in de
toelichting op de Wet fido het volgende aangegeven: “Het
gemeentebestuur bepaalt de publieke taak. De begroting en de
begrotingswijzigingen bepalen het budgettaire kader voor de
uitoefening van de publieke taak”. In dit licht is het dus
de vakafdeling die het politieke besluit voor dergelijke
garanties en leningen voorbereidt. Wel beoordeelt de
concerncontroller de financiële positie en de
kredietwaardigheid van de betreffende partij. Daarnaast is
het van belang dat het team financieel beheer de betreffende
aanvraag opneemt in de liquiditeitenplanning. Artikel 3 lid 2Conform de Wet fido, dienen uitzettingen “uit hoofde van
treasury” (zie toelichting artikel 3 lid 1) een prudent
karakter te hebben. In de Wet fido en de bijbehorende ministeriële regelingen
wordt het begrip “prudent” nader uitgewerkt. Het aangaan van
financiële transacties met als oogmerk die financiële
waarden te zijner tijd eventueel met winst te verkopen, is
nadrukkelijk niet toegestaan (zie artikel 2 lid 2 Wet fido
en de memorie van toelichting op de Wet fido). Bankachtige
activiteiten – het aantrekken en uitzetten van middelen met
als doel het genereren van inkomen – zijn als gevolg van
deze bepaling verboden. De richtlijnen en limieten van dit
treasurystatuut vallen binnen de kaders van de Wet fido. De limieten en richtlijnen van dit treasurystatuut zijn
specifiek geformuleerd om het prudente karakter van de
uitzettingen uit hoofde van treasury te garanderen en hebben
derhalve géén betrekking op (eventueel) verstrekte leningen
of garanties uit hoofde van de “publieke taak” van de
gemeente .Artikel 3 lid 3Derivaten zijn financiële instrumenten die hun bestaan
ontlenen aan een bepaalde onderliggende waarde. Derivaten
kennen een breed toepassingsgebied en worden onder andere
gebruikt om renterisico’s te sturen en financieringskosten
te minimaliseren. De Wet fido stelt dat derivaten
uitsluitend mogen worden gebruikt ter beperking van
financiële risico’s. Gezien de (mogelijke) complexiteit van derivaten en de
beperkte kennis binnen de organisatie omtrent dergelijke
instrumenten, zal vooraf advies worden ingewonnen van een
onafhankelijke adviseur. Artikel 4 lid 1Renterisicobeheer omvat het beperken van de invloed van
(externe) rentewijzigingen op de financiële resultaten van
de gemeente;Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is
het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van
openbare lichamen. Teneinde een grens te stellen aan korte
financiering (met een rentetypische looptijd tot één jaar)
is in de Wet fido (evenals in de Wet filo) de kasgeldlimiet
opgenomen. Juist voor korte financiering geldt dat het
renterisico aanzienlijk kan zijn, aangezien fluctuaties in
de rente bij korte financiering direct een relatief grote
invloed hebben op de rentelasten. De kasgeldlimiet wordt
berekend als een percentage (8,5%) van het totaal van de
jaarbegroting van de gemeente bij aanvang van het jaar (zie
artikel 3 en 4 van de Wet fido en de Uitvoeringsregeling
financiering decentrale overheden). Artikel 4 lid 2Het doel van de renterisiconorm is het beheersen van de
renterisico’s op de vaste schuld (schuld met een
rentetypische looptijd van één jaar of langer) door het
aanbrengen van spreiding in de looptijden in de
leningenportefeuille. De renterisiconorm kan worden berekend
door een vastgesteld percentage (20%) te vermenigvuldigen
met het begrotingstotaal per 1 januari van enig jaar (zie
artikel 6 van de Wet fido en de Uitvoeringsregeling
financiering decentrale overheden).Artikel 4 lid 3Afstemming op de liquiditeitenplanning beoogt middelen
slechts te lenen cq. uit te zetten gedurende de periode dat
zij daadwerkelijk nodig respectievelijk beschikbaar
zijn.Artikel 4 lid 4Een rentevisie is een toekomstverwachting over de
rente-ontwikkeling, op basis waarvan een financierings- en
beleggingsbeleid wordt gevoerd. Afhankelijk van de (interne
of externe) ontwikkelingen zal de gemeente haar rentevisie
actualiseren. De rentevisie kan daarbij gebaseerd worden op
de rentevisie van enkele gezaghebbende financiële
instellingen, zoals de huisbankier. Afstemming van het
beleid op de rentevisie betekent bijvoorbeeld het uitstellen
van uitzettingen met een lange looptijd indien men een
rentestijging verwacht.Artikel 4 lid 6Door spreiding aan te brengen in de rentetypische looptijd
(de periode dat de rente van een uitzetting vast is) van
leningen en uitzettingen, wordt de invloed van een
rentedaling op de renteresultaten gespreid over meerdere
jaren. Deze spreiding is slechts mogelijk indien uit de
liquiditeitenplanning blijkt dat middelen gedurende een
langere periode beschikbaar zijn. Artikel 5 lid 1Ten aanzien van de financiële instrumenten die kunnen worden
gehanteerd voor uitzettingen in het kader van treasury,
geldt in de Wet fido als belangrijkste uitgangspunt dat de
hoofdsom van de betreffende uitzetting aan het einde van
looptijd in tact blijft. Daarom wordt uitsluitend de
volgende producten gehanteerd: hoofdsomgarantie aan het
einde van de looptijd en/of uitzettingen in vastrentende
waarden. Artikel 5 lid 2Koersrisico’s kunnen nooit volledig worden uitgesloten. Als
de organisatie in een vastrentend product heeft belegd maar
– wegens wijziging in de liquiditeitenplanning - voor de
afloopdatum deze uitzetting moet verkopen, dan wordt niet
100% van de hoofdsom terugbetaald, maar de actuele waarde
van de uitzetting afhankelijk van de rente en resterende
looptijd. Om deze koersrisico’s zoveel mogelijk te beperken
stemt de gemeente de looptijd van de uitzetting af op de
liquiditeitenplanning.Artikel 6 lid 1aTer beperking van kredietrisico’s zijn in dit artikel
richtlijnen opgenomen voor de minimale kredietwaardigheid
van de partijen waar de gemeente middelen kan
uitzetten/beleggen. Een (credit-) rating is een beoordeling van de
kredietwaardigheid van een instelling, die voor zowel de
korte als voor de lange termijn wordt toegekend door
gerenommeerde rating “agencies” zoals Standard & Poor’s,
Moody’s en Fitch IBCA. De hoogste kredietwaardigheid wordt
bij Standard & Poor’s en Fitch IBCA weergegeven met AAA,
gevolgd door AA en A. Moody’s kwalificeert van hoog naar
laag Aaa, Aa en A. Daarnaast kent men kwalificaties met
letters B, C en D. Een A-rating staat voor “zeer
kredietwaardig”. Een solvabiliteitsratio van 0% (ofwel een
“solvabiliteitsvrije status”) is een status die door een
bancaire toezichthouder in een EER-lidstaat (bijv. De
Nederlandsche Bank) wordt toegekend aan het schuldpapier van
een instelling. Deze status houdt in dat een bank voor
desbetreffend papier geen reserves (0%) hoeft aan te houden
en wordt onder meer toegekend aan papier uitgegeven of
gegarandeerd door (centrale) overheden. Het is de gemeente
dus toegestaan om bij andere overheden geld uit te zetten,
of om te beleggen in papier waaraan een overheidsgarantie is
verbonden (zoals door het WSW geborgde leningen van
woningcorporaties).Artikel 6 lid 1bKredietrisico’s kunnen worden verminderd door spreiding aan
te brengen in de uitzettingen. In verband met de
complexiteit van het beoordelen en het volgen van de
kredietwaardigheid van een financiële instelling, wordt
maximaal 50% van de middelen (uit hoofde van treasury)
langer dan drie jaar bij financiële instellingen met een
A-rating geplaatst. -De kredietrisico’s kunnen verder worden gespreid door de
middelen uit te zetten bij meerdere tegenpartijen. Dit wordt
bereikt door het stellen van een maximum aan de bedragen die
de gemeente bij een individuele geldnemer kan plaatsen. Deze
limieten kunnen zowel worden vastgelegd in de vorm van
percentages of bedragen, beide hebben voor- en nadelen. -
Het nadeel van een percentage (van het totaal aan
uitzettingen) is dat er ook een spreiding dient te worden
aangebracht op het moment dat het volume van de uitzettingen
in absolute zin relatief klein is. - Het nadeel van bedragen
is dat het relatieve belang van het betreffende maximum
uiteen kan lopen door wijzigingen in de financiële positie,
bijvoorbeeld wanneer de uitzettingenportefeuille sterk toe
of afneemt. In dit lid is er voor gekozen niet meer dan 3
miljoen Euro van de middelen met een looptijd van één jaar
of langer uit te zetten bij één individuele tegenpartij met
een A-rating; - Overigens betreft het hier specifiek de
geldnemer, die niet noodzakelijk
overeenkomt met de instelling waar het betreffende product
in portefeuille wordt gehouden (bij het kopen van een
staatsobligatie via een bank is de Nederlandse Staat de
geldnemer en niet de betreffende bank).Artikel 6 lid 2De Wet fido stelt geen eisen aan de kwaliteit van de
debiteuren bij het verstrekken van leningen of garanties aan
derden in het kader van de publieke taak. Omdat de
Gemeenteraad de publieke taak bepaalt, worden leningen of
garanties uitsluitend verstrekt aan door de Gemeenteraad
goedgekeurde partijen. Teneinde de kredietrisico’s te
beheersen kunnen zekerheden of garanties worden verlangd van
de debiteuren.Artikel 6 lid 3Artikel 6 lid 4 Artikel 7Mocht een financiële instelling waar een uitzetting met een
looptijd langer dan 3 jaar plaatsvindt, gedurende de
uitzetting een rating krijgen onder het in lid 1 en 2
gewenste niveau, wordt de uitzetting terstond opeisbaar
zonder enige kosten aan gemeentezijde. Mocht dit
daadwerkelijk gebeuren, zal de opeisbaarheid wel besproken
worden met de financiële instelling zelf. Ten tijde van de vaststelling van dit Treasurystatuut ligt
het wetsvoorstel inzake verplicht schatkistbankieren voor
decentrale overheden (dossiernr. 33.540) ter behandeling bij
de Eerste Kamer. Het voorstel leidt tot een wijziging van de
Wet fido (de gewijzigde resp. nieuwe artikelen 2, 2a en 2b).
Op grond van art. 2 lid 4 (nieuw) Wet fido kunnen bij
ministeriële regeling bepaalde middelen worden uitgezonderd
van het verplicht schatkistbankieren. Naar verwachting zal
in die ‘Regeling schatkistbankieren decentrale overheden’
voor openbare lichamen met een begrotingstotaal kleiner of
gelijk aan € 500 miljoen een drempelbedrag worden opgenomen
van 0,75% van het begrotingstotaal, waarbij het
drempelbedrag minimaal € 250.000 bedraagt. De overtollige
liquide middelen dienen dagelijks te worden afgestort in
rijks schatkistInterne liquiditeitsrisico’s doen zich bijvoorbeeld voor
wanneer de gemeente middelen voor een bepaalde periode heeft
uitgezet en gedurende de looptijd van de uitzetting blijkt
dat de middelen (onverwacht) nodig zijn voor het doen van
een investering. Dit kan tot gevolg hebben dat de gemeente
tijdelijk een lening moet aantrekken (wanneer de
uitzettingen vast staan in bijvoorbeeld een deposito) ofwel
tussentijds een uitzetting moet verkopen (bijvoorbeeld een
obligatie). In beide gevallen kan dit negatieve gevolgen
hebben voor de financiële resultaten. Ter beperking van dit
risico baseert de gemeente haar financiële transacties op
een liquiditeitenplanning waarin de toekomstige inkomsten en
uitgaven van de gehele organisatie zijn gepland. Teneinde
aansluiting te zoeken op de meerjarige investeringsplanning
van de gemeente is gekozen een liquiditeitenplanning met een
periode van 4 jaar op te stellen. In de praktijk is het
opstellen van een betrouwbare en nauwkeurige
liquiditeitenplanning niet eenvoudig. Dit heeft te maken met
de inherente onzekerheden die verbonden zijn aan de
activiteiten van de gemeente en de hieraan verbonden
mogelijke financiële gevolgen. Het is daarom van groot
belang dat het team Financieel beheer juist, tijdig en
volledig wordt geïnformeerd door de overige afdelingen over
de financiële gevolgen van hun activiteiten.Artikel 8Dit betreft een ongewijzigde voortzetting van het beleid
binnen de gemeente.Artikel 9 lid 1Het aantrekken van middelen met als doel deze met
winstoogmerk te beleggen is door artikel 2 lid 2 van de Wet
fido (zie ook memorie van toelichting op de Wet fido)
nadrukkelijk niet toegestaan. Artikel 9 lid 2Teneinde de renteresultaten te optimaliseren en
renterisico’s te minimaliseren wordt zoveel mogelijk intern
gefinancierd.Artikel 9 lid 3Onderhandse geldleningen zijn leningen
waarbij de voorwaarden van de lening in onderling overleg
met de geldgevende partij kunnen worden vastgesteld. Een
Medium Term Note (MTN) is een
verhandelbare schuldbekentenis aan toonder, met een
minimumlooptijd van twee jaar. Deze maakt onderdeel uit van
een medium term note programma. Artikel 9 lid 4Deze richtlijn beoogt de marktconformiteit van
financieringen te waarborgen, voor bijv. te betalen
rentepercentages, provisies, (boete-) clausules bij
vervroegde aflossing etc. Middels het opvragen van meerdere
offertes wordt bereikt dat de gemeente een objectief beeld
heeft van de op dat moment gebruikelijke tarieven en
voorwaarden op de financiële markten. Op basis daarvan kan
een afgewogen keuze worden gemaakt. Voor de aantoonbaarheid
van dit beleid, dienen de beschreven handelingen wel
schriftelijk te worden vastgelegd.Artikel 10 lid 1Uitzetting betreft het uitzetten van middelen (uit hoofde
van treasury) voor een periode langer dan één jaar. In het
onderdeel Risicobeheer (artikel 3 tot en met 8) is
gedefinieerd op welke wijze de gemeente het prudente
karakter van haar uitzettingen waarborgt.Artikel 10 lid 2Om renteresultaten te optimaliseren wordt bij minstens twee
instellingen om offertes gevraagd voordat een langlopende
uitzetting wordt gedaan. Artikel 11 lid 1Op het gebied van relatiebeheer beoogt de treasury het
realiseren van zo gunstig mogelijke condities voor de door
haar af te nemen diensten. Teneinde structuur aan te brengen
in de momenten waarop de beoordeling van bankrelaties plaats
heeft, is opgenomen dat deze beoordeling minimaal eens in de
5 jaar plaats moet hebben.Artikel 11 lid 4Tussenpersonen hebben een intermediairfunctie bij het
afsluiten van financiële transacties en vallen niet onder de
“tegenpartijen”. De vereisten van lid 2 zijn voor
tussenpersonen dan ook niet van toepassing. Teneinde dit te
ondervangen stelt de gemeente als eis dat tussenpersonen
onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM)
staan en daarvan een vergunning als makelaar hebben
ontvangen.Artikel 12 lid 1Geldstromenbeheer omvat met name het zorgdragen voor een
efficiënt betalingsverkeer. Geldstromen kunnen bijvoorbeeld
op elkaar worden afgestemd door een betalingsdatum af te
stemmen op verwachte ontvangsten. Hiermee wordt voorkomen
dat de gemeente tijdelijk middelen aan moet trekken (cq.
middelen aan haar uitzettingenportefeuille moet onttrekken)
teneinde de betreffende betaling (tijdelijk) te
financieren.Artikel 12 lid 2Het laten uitvoeren van het betalingsverkeer door één bank
heeft als voordeel dat de kosten van het overboeken van
middelen tussen verschillende banken worden vermeden. Artikel 13 lid 1Het saldo en liquiditeitenbeheer betreft het beheer van de
dagelijkse saldi op de rekeningen (-courant) van de gemeente
. Teneinde de noodzaak tot het doen van interne
overboekingen te beperken, worden verschillende rekeningen
die de gemeente bij één bank aanhoudt, opgenomen in een
rentecompensatiecircuit. Ditis een
systeem waarbij de (valutaire) debet en creditsaldi van alle
rekeningen van een organisatie worden samengevoegd tot één
gecombineerd saldo, waarover de rente wordt berekend.Artikel 13 lid 3In dit lid worden limitatief de mogelijke korte termijn
financieringsinstrumenten benoemd. De term
daggeld (ook wel callgeld genoemd)
staat voor opgenomen of uitgezette middelen voor onbepaalde
tijd die dagelijks gewijzigd kan worden.
Kasgeldleningen zijn niet
verhandelbare leningen voor een vast bedrag en een vaste
periode (maximaal 2 jaar) en tegen een vooraf overeengekomen
rentepercentage. Kredietlimiet op de rekening
courant betreft de mogelijkheid debet (“rood”)
te staan op de rekening courant tegen vooraf overeengekomen
condities.Artikel 14Bij de treasuryfunctie zijn meerdere personen en organen
betrokken. Het treasurystatuut legt expliciet het delegatie-
en mandateringspatroon vast, in casu welke taken,
verantwoordelijkheden en bevoegdheden de betrokken partijen
hebben.Met het oog op de omvang en de aard van de
transacties en de hiermee samenhangende risico’s, zijn in
dit artikel een aantal specifieke uitgangspunten opgenomen
teneinde een eenduidige functiescheiding aan te brengen
tussen beleidsbepaling en de uitvoering en tussen de
administratie en controle op financiële transacties. Artikel 15De verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de
functionarissen die binnen de gemeente betrokken zijn bij de
treasuryactiviteiten zijn in artikel 15 respectievelijk
artikel 16 beschreven. De toekenning van de genoemde
functies en bijbehorende bevoegdheden en
verantwoordelijkheden aan functies en/of functionarissen
vindt plaats via de hiertoe dienende documenten (mandaten,
besluiten e.d.). Deze verantwoordelijkheden dienen te worden
gecommuniceerd naar de betrokkenen. Artikel 16De eindverantwoordelijkheid voor het treasurybeleid ligt
primair bij het bestuur van de gemeente . Teneinde niet
onnodig te worden belast met het dagelijkse treasurybeheer
draagt het bestuur een deel van haar bevoegdheden over aan
de ambtelijke organisatie. De praktische uitvoering van het
beleid heeft dus vooral op ambtelijk niveau plaats, met als
voordeel een slagvaardiger optreden. Bij de toewijzing van
bevoegdheden is zoveel mogelijk rekening gehouden met de
vereiste functiescheiding tussen besluitvorming, uitvoering,
administratie en controle. Artikel 17 De tabel in dit artikel geeft weer op welke wijze de
informatievoorziening wordt gewaarborgd voor:
operationele informatie (punt 1 en
2), beleidsmatige informatie (punt 3) en
verantwoordingsinformatie (punt 5 en
6). Het verstrekken van juiste, tijdige, volledige en
relevante verantwoordingsinformatie moet gerekend worden tot
de belangrijkste succesfactoren voor het kunnen beheersen
van de financiële en interne risico’s van de gemeente .Artikel 17 punt 1Afdelingen dienen “incidenteel” informatie te verschaffen in
een zo vroeg mogelijk stadium waarin zich significante
wijzigingen aandienen in hun verwachtingen omtrent tijdstip
of omvang van toekomstige betalingen of ontvangsten (bijv.
bij uitstel van een grote investering).