CVDR319071_2Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo 2015nlregelingHeiloo2017-10-10HeilooUitkijkpost, 7 januari 2015Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo 2015Gemeentewet art. 147, eerste lidParticipatiewet art. 8, eerste lid, aanhef onderdeel a en e, art. 8bWet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen art. 35Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers art. 35gemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2014-12-08De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2015-01-012015-01-012017-05-02aangepaste regeling14-10962Geen.De Afstemmingsverordening WWB, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo, zoals vastgesteld op 8 oktober 2012 wordt ingetrokken.Artikel 16 bevat een hardheidsclausule.Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo
2015De raad van de gemeente Heiloo;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van ;gelet op artikel 147, eerste lid Gemeentewet, artikel 8, eerste lid, aanhef
onderdeel a en e en artikel 8b van de Participatiewet, artikel 35 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers en artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;besluit vast te stellen de Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en
IOAZ gemeente Heiloo 2015.1.Algemene bepalingen1.Begripsomschrijvingen1.Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet
nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de
Participatiewet, de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (IOAZ), de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en
de Gemeentewet. 2.In deze verordening wordt verstaan onder:
het college: het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente Heiloo;
IOAW: Wet Inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers;
IOAZ: Wet Inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
norm: toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in
artikel 5, onderdeel c van de Participatiewet, de toegekende
bijzondere bijstand voor levensonderhoud overeenkomstig
artikel 12 en 13, derde lid van de Participatiewet of de
grondslag van de voorziening als bedoeld in artikel 5 van de
IOAW/IOAZ, voor zover er sprake is van een voorziening op
grond van de IOAW/IOAZ;
uitkering: uitkering voor levensonderhoud
ingevolge de Participatiewet;
voorziening: uitkering ingevolge de
IOAW/IOAZ;
afstemmen: het verlagen van de norm als bedoeld
in de artikelen 9a, twaalfde lid en 18 van de
Participatiewet, de artikelen 20 of 38, twaalfde lid van de
IOAW/.
2.Mate van verlagingDe verlaging vindt plaats met inachtneming van de ernst van de
gedraging, de mate waarin de belanghebbende de gedraging kan worden
verweten en de omstandigheden waarin hij verkeert. 3.Het besluit tot opleggen van een verlagingIn het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als
bedoeld in artikel 9a, twaalfde lid en artikel 18, tweede, vijfde,
zesde, zevende en achtste lid van de Participatiewet of van de
voorziening als bedoeld in artikel 20 en 38, twaalfde lid van de
IOAW/IOAZ wordt in ieder geval vermeld:
de reden van de verlaging;
de duur van de verlaging;
het percentage waarmee de norm wordt verlaagd en;
indien van toepassing, de reden om af te wijken van de standaard
verlaging.
4.1.Voordat de norm wordt verlaagd, wordt de belanghebbende in de
gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen. 2.Het horen van de belanghebbende kan achterwege gelaten worden
indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is gesteld
zijn zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen
nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
de belanghebbende schriftelijk aangeeft hiervan geen gebruik
te willen maken.
5Afzien van een verlagen van de norm1.Het college ziet af van het toepassen van een verlaging indien:
elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; of
de gedraging meer dan één jaar vóór constatering van die
gedraging door het college heeft plaatsgevonden.
2.Het college kan geheel of gedeeltelijk afzien van het verlagen van
de norm indien het daarvoor dringende redenen aanwezig acht.3.Indien het college geheel of gedeeltelijk afziet van het verlagen
van de norm op grond van dringende redenen wordt de belanghebbende
daarvan middels een besluit op de hoogte gesteld.6.1.Een verlaging wordt toegepast met ingang van de eerstvolgende
kalendermaand volgend op de maand waarin het besluit tot het
toepassen van de verlaging aan de belanghebbende is bekend gemaakt.
Indien over deze periode de norm reeds is verlaagd of er geen recht
op de uitkering of voorziening bestaat wegens inkomsten boven de
norm in die maand, vindt de verlaging aansluitend op deze periode
plaats. Daarbij wordt uitgegaan van de op dat tijdstip voor die
belanghebbende geldende norm.2.In afwijking van het eerste lid kan bij een nieuwe aanvraag de norm
worden verlaagd vanaf de datum van ingang van de uitkering of
voorziening. De norm hoeft dan niet te worden herzien.3.Als een verlaging niet of niet geheel (meer) ten uitvoer kan worden
gelegd als gevolg van de beëindiging van de uitkering of
voorziening, wordt de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog
niet is uitgevoerd, alsnog opgelegd als belanghebbende binnen 90
dagen opnieuw eenzelfde uitkering of voorziening aanvraagt.Een verlaging wordt berekend over de norm.2.Niet nakomen van niet-geüniformeerde verplichtingen met betrekking
tot de arbeidsinschakeling8Gedragingen ParticipatiewetGedragingen van een belanghebbende, waardoor de verplichting op grond
van artikel 9, artikel 9a en artikel 17, tweede lid van de
Participatiewet niet (tijdig) of onvoldoende is nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
Eerste categorie:
het niet (tijdig) als werkzoekende geregistreerd zijn of
het niet tijdig verlengen van de registratie bij het
Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV);
het binnen de zoektijd van 4 weken toch aanvragen van
een uitkering, terwijl geen sprake is van de
uitzondering als vermeld in artikel 41, zesde en achtste
lid van de Participatiewet.
Tweede categorie:
het niet tijdig voldoen aan een oproep om in verband met
arbeidsinschakeling op een aangegeven tijd, datum en
plaats te verschijnen;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
verplichtingen als bedoeld in artikel 9, eerste lid,
onderdeel b van de Participatiewet niet te willen
nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken van de
ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande
ouder, bedoeld in artikel 9a, eerste lid, van de
Participatiewet;
het te laat komen op de werkplek voor het verrichten van
naar vermogen opgedragen onbeloonde maatschappelijk
nuttige werkzaamheden als bedoeld in artikel 9, eerste
lid onderdeel c van de Participatiewet.
Derde categorie:
het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen,
uitvoeren of evalueren van een plan van aanpak, genoemd
in artikel 44a van de Participatiewet;
het onvoldoende gebruik maken van een door het college
aangeboden voorziening gericht op arbeidsinschakeling,
waaronder sociale activering, als bedoeld in artikel 9,
eerste lid, onderdeel b van de Participatiewet;
het niet tijdig of onvoldoende meewerken aan een
onderzoek naar mogelijkheden tot arbeidsinschakeling als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel b van de
Participatiewet;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen onbeloonde maatschappelijk nuttige
werkzaamheden naar vermogen als bedoeld in artikel 9,
eerste lid, onderdeel c van de Participatiewet.
Vierde categorie:
het tijdens de zoektijd van 4 weken als bedoeld in
artikel 41, vierde lid van de Participatiewet niet naar
vermogen solliciteren en/of zoeken naar mogelijkheden
binnen het ‘s Rijks kas bekostigd onderwijs;
het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde
arbeid te verkrijgen in de gemeente van inwoning voor
zover dit niet voortvloeit uit een gedraging als bedoeld
in artikel 18, vierde lid van de Participatiewet.
9Gedragingen IOAW en IOAZGedragingen van een belanghebbende waardoor een verplichting op grond
van artikel 13, tweede lid, artikel 37 en artikel 38 van de IOAW/IOAZ
niet (tijdig) of onvoldoende wordt nagekomen of er sprake is van het
betonen van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan, worden onderscheiden in de volgende
categorieën:
Eerste categorie:het niet (tijdig) als werkzoekende geregistreerd zijn of het
niet tijdig verlengen van de registratie bij het
uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV).
Tweede categorie:
het te laat komen op de werkplek voor het verrichten van
naar vermogen opgedragen onbeloonde maatschappelijk
nuttige werkzaamheden;
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken
verplichtingen als bedoeld in artikel 37, eerste lid,
onderdeel e van de IOAW/IOAZ niet te willen nakomen, wat
heeft geleid tot het intrekken van de ontheffing van de
arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder, bedoeld in
artikel 38, eerste lid van IOAW/IOAZ;
het te laat komen op een afspraak al dan niet bij een
derde met als doel een oproep in verband met de
arbeidsinschakeling.
Derde categorie:
het niet verschijnen op een afspraak op een bepaalde
plaats en tijd te verschijnen in verband met de
arbeidsinschakeling;
het niet (tijdig) of in onvoldoende mate meewerken aan
een onderzoek naar de mogelijkheden tot
arbeidsinschakeling;
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het
college aangeboden voorziening gericht op
arbeidsinschakeling als bedoeld in de artikelen 36,
eerste lid, en 37, eerste lid onderdeel e van de
IOAW/IOAZ, voor zover dit heeft geleid tot het geen
doorgang vinden of tot voortijdige beëindiging van die
voorziening;
het niet of onvoldoende verrichten van een door het
college opgedragen tegenprestatie naar vermogen als
bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel f van de
IOAW/IOAZ.
Vierde categorie
door eigen toedoen niet verkrijgen van algemeen
geaccepteerde arbeid;
het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde
arbeid;
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid als bedoeld in artikel 20, eerste
lid, onderdeel a of b van de IOAW of artikel 20, tweede
lid, onderdeel a of b van de IOAZ;
overige gedragingen die de inschakeling in arbeid
belemmeren.
10Hoogte en duur van een verlaging1.Onverminderd artikel 2 van deze verordening wordt de verlaging, bij
gedragingen zoals bedoeld in de artikelen 8 en 9, vastgesteld
op:
10% van de norm gedurende één maand bij gedragingen van de
eerste categorie;
20% van de norm gedurende één maand bij gedragingen van de
tweede categorie.
50% van de norm gedurende één maand bij gedragingen van de
derde categorie.
100 % van de norm gedurende één maand bij gedragingen van de
vierde categorie.
2.Het percentage van de afstemming als bedoeld in het eerste lid
onderdeel a tot en met c van dit artikel wordt verdubbeld, indien de
belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een
besluit waarbij de uitkering of voorziening is afgestemd, opnieuw
schuldig maakt aan het niet, niet tijdig of onvolledig nakomen van
een verplichting van dezelfde of een hogere categorie.3.De duur van de afstemming als bedoeld in het eerste lid onderdeel d,
wordt verdubbeld indien belanghebbende zich binnen twaalf maanden na
bekendmaking van een besluit waarbij de uitkering of voorziening is
afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging van
dezelfde categorie.3.Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot
de arbeidsinschakeling11Duur van een verlaging1.Als belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18,
vierde lid van de Participatiewet niet (tijdig) of onvoldoende
nakomt, bedraagt de verlaging 100% van de norm gedurende:
één maand bij gedragingen als bedoeld in artikel 18, vierde
lid, onderdeel b, f en g van de Participatiewet;
twee maanden bij gedragingen als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, onderdeel a, c, d, e en h van de
Participatiewet.
2.De duur van de afstemming als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a
van dit artikel wordt verdubbeld indien belanghebbende zich binnen
twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij de uitkering
is afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare
gedraging.3.De duur van de afstemming als bedoeld in het eerste lid, onderdeel b
van dit artikel bedraagt drie maanden indien belanghebbende zich
binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij de
uitkering is afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde
verwijtbare gedraging.4.Overige gedragingen die leiden tot een verlaging12Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Een verlaging wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in het bestaan, zoals bedoeld in artikel 18,
tweede lid van de Participatiewet, wordt toegepast in andere dan de
in artikel 8 van deze verordening vermelde situaties.2.Onverminderd artikel 2 van deze verorening wordt de verlaging voor
de volgende situaties vastgesteld op:
het percentage en de duur, waarmee een uitkering krachtens
een werknemersverzekering of sociale voorziening, of een
daarmee naar aard en doel overeenkomende buitenlandse
regeling of private verzekering wegens een verwijtbare
gedraging is verlaagd;
20% van de norm gedurende ten hoogste het aantal maanden dat
te snel op het vermogen is ingeteerd indien de
belanghebbende op onverantwoorde wijze de middelen, waarover
hij beschikte of redelijkerwijs kon beschikken, heeft
aangewend behoudens het gestelde onder c en d van dit
artikel;
20% van de norm gedurende ten hoogste het aantal maanden dat
belanghebbende aanspraak moet maken op een uitkering vanwege
het verwijtbaar afzien van een erfenis, waarmee hij, bij
aanvaarding daarvan, zelf in de noodzakelijke kosten van het
bestaan had kunnen voorzien;
20% van de norm gedurende ten hoogste het aantal maanden dat
belanghebbende (volledig) aanspraak moet maken op een
uitkering vanwege het verwijtbaar afzien van het hem
toekomende deel van de boedel in het kader van een
echtscheiding, waarmee hij (deels) zelf in de noodzakelijke
bestaanskosten had kunnen voorzien;
50% van de norm gedurende de periode dat belanghebbende
verwijtbaar geen recht heeft op een inkomen uit door Rijks’
kas bekostigd onderwijs;
100% van de norm gedurende één maand, indien belanghebbende
door de gedraging verwijtbaar geen recht heeft op een
uitkering krachtens een werknemersverzekering, een sociale
voorziening, of een daarmee naar aard en doel overeenkomend
buitenlandse regeling of private verzekering;
100% van de norm gedurende ten hoogste drie maanden, indien
de belanghebbende door een (boetewaardige) gedraging
verwijtbaar geen of geen volledige uitbetaling krijgt van
een uitkering krachtens een werknemersverzekering,
volksverzekering of sociale voorziening, waardoor hij
aanspraak heeft moeten maken op een uitkering;
100% van de norm gedurende ten hoogste drie maanden, indien
de belanghebbende anderszins blijk geeft van tekortschietend
besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan.
3.Het percentage van de afstemming als bedoeld in voorgaand lid,
onderdeel a tot en met e, wordt verdubbeld indien belanghebbende
zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij
de uitkering is afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan een
verwijtbare gedraging van dezelfde categorie.4.De duur van de afstemming als bedoeld in het tweede lid, onderdeel f
tot en met h van dit artikel, wordt verdubbeld indien belanghebbende
zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij
de uitkering is afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan een
verwijtbare gedraging van dezelfde categorie.13Zeer ernstige misdragingen1.Indien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt door verbaal
geweld, of discriminatie tegenover personen of instanties, die zijn
belast met de uitvoering van de Participatiewet als bedoeld in
artikel 9, zesde lid van die wet of de uitvoering van de IOAW/IOAZ
als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel g, wordt,
onverminderd artikel 2 van deze verordening, de uitkering of
voorziening verlaagd met 50% van de norm gedurende een maand.2.Indien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt door
intimidatie (uitoefenen van psychische druk), zaakgericht fysiek
geweld (vernielingen), mensgericht fysiek geweld of een combinatie
van agressievormen tegenover personen of instanties, die zijn belast
met de uitvoering van de Participatiewet als bedoeld in artikel 9,
zesde lid van die wet of de uitvoering van de IOAW/IOAZ als bedoeld
in artikel 37, eerste lid, onderdeel g, wordt, onverminderd artikel
2 van deze verordening, de uitkering of voorziening verlaagd met
100% van de norm gedurende een maand.3.De duur van de afstemming als bedoeld in het eerste en tweede lid
van dit artikel, wordt verdubbeld indien belanghebbende zich binnen
twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarbij de uitkering
is afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging
van dezelfde categorie.4.Indien de belanghebbende zich na een afstemming, zoals bedoeld in
voorgaand lid, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging
van dezelfde categorie, dan zullen de hoogte en de duur van de
afstemming door het college individueel worden bepaald.14Niet nakomen van overige verplichtingen1.Indien een belanghebbende één of meerdere door het college opgelegde
verplichtingen als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet niet
(tijdig) of onvoldoende nakomt, wordt een verlaging toegepast.2.Onverminderd artikel 2 van deze verordening wordt de verlaging voor
de duur van een maand vastgesteld op:
10% van de norm bij het niet verlenen van medewerking aan
betaling in natura van een deel van de uitkering in
situaties zoals bedoeld in artikel 57 sub b van de
Participatiewet;
20% van de norm bij het niet verschijnen op een
voorlichtingsbijeenkomst in het kader van een aanvraag van
een uitkering;
20% van de norm bij het niet verlenen van medewerking aan
het in naam van de belanghebbende doen van door het college
noodzakelijk geachte doorbetalingen aan derden/instanties
uit de toegekende uitkering in situaties zoals bedoeld in
artikel 57 sub a van de Participatiewet;
20% van de norm bij het niet voldoen aan de verplichtingen
die zijn gericht op meerdere zekerheid voor de nakoming van
de aan de uitkering verbonden rente- en
aflossingsverplichtingen (artikel 48, derde lid van de
Participatiewet);
20% van de norm bij het niet verlenen van medewerking aan de
verplichting tot het verkrijgen van de maximaal haalbare
partner- en/of kinderalimentatie;
20% van de norm bij het niet verlenen van medewerking aan
het aangaan dan wel het tot stand komen van een (wettelijk)
schuldhulpverleningstraject;
50% van de norm bij het niet of in onvoldoende mate voldoen
aan de in het kader van een (wettelijk)
schuldhulpverleningstraject opgelegde verplichtingen;
50% van de norm bij het anderszins niet of niet onvolledig
nakomen van een verplichting als bedoeld in artikel 55 van
de Participatiewet.
3.Het percentage of de duur van de afstemming als bedoeld in voorgaand
lid wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf
maanden na bekendmaking van een besluit waarbij de uitkering is
afgestemd, opnieuw schuldig maakt aan het niet, niet (tijdig) of
onvolledig nakomen van een verplichting van dezelfde of een hogere
categorie.5Samenloop15Samenloop van gedragingen1.Indien een belanghebbende zich tegelijkertijd schuldig maakt aan
verschillende gedragingen, die het niet, niet volledig of te laat
nakomen van een verplichting verbonden aan de uitkering of
voorziening tot gevolg heeft, wordt voor het bepalen van de hoogte
en duur van de afstemming uitgegaan van de gedraging waarop de
zwaarste mate van verlaging is gesteld.2.In afwijking van het gestelde in het eerste lid kan het college bij
een cumulatie van verschillende gedragingen, of een herhaling
daarvan, met inachtneming van het gestelde in deze verordening de
uitkering of voorziening afwijkend verlagen op grond van deze
verordening. Deze afwijkende verlaging vindt niet plaats indien dit
gelet op de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en
de omstandigheden van de belanghebbende niet verantwoord is.16Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZAls het college de voorziening op grond van artikel 20, eerste lid van
de IOAW of artikel 20, tweede lid van de IOAZ blijvend of tijdelijk
weigert en de gedraging die tot deze weigering heeft geleid tevens op
grond van deze verordening tot een verlaging zou kunnen leiden, blijft
een verlaging ter zake van die gedraging achterwege.7Handhaving17Bestrijding oneigenlijk gebruik enmisbruik van de uitkering of
voorziening1.Het college zorgt voor een rechtmatige en doelmatige uitvoering van
de Participatiewet, de IOAW en de IOAZ, waaronder de bestrijding van
misbruik en oneigenlijk gebruik van deze wetten.2.De gemeenteraad stelt iedere vier jaar een handhavingsbeleidskader
vast, waarin beleidsuitgangspunten en -prioriteiten worden
aangegeven.3.Het college stelt ter nadere uitvoering van de handhaving iedere
vier jaar een handhavingsuitvoeringsplan vast met inachtneming van
het gestelde in het handhavingsbeleidskader4.Dit handhavingsuitvoeringsplan omvat in elk geval de wijze van
preventie en bestrijding van fraude, oneigenlijk gebruik en misbruik
en niet-gebruik van de Participatiewet, IOAW en IOAZ alsmede welke
handhavingsinstrumenten daartoe worden ingezet en de wijze waarop
deze worden toegepast.5.Het college rapporteert eenmaal per jaar aan de gemeenteraad over de
uitvoering, de resultaten en de effecten op het gebied van
handhaving in relatie tot de beleidsuitgangspunten en -prioriteiten,
zoals vastgelegd in het handhavingsbeleidskader.18Aangifte Openbaar MinisterieLeidt het niet nakomen van de inlichtingenverplichting, zoals bedoeld in
artikel 17, eerste lid van de Participatiewet respectievelijk artikel
13, eerste lid van de IOAW/IOAZ tot een benadelingsbedrag dat hoger is
dan de aangiftegrens, dan is het college verplicht proces verbaal op te
maken en aangifte te doen bij het Openbaar Ministerie.7.Slotbepalingen19.Beslissing van het college in gevallen waarin de verordening niet
voorzietIn gevallen die de uitvoering van deze verordening betreffen en waarin
deze verordening niet voorziet, beslist het college.20.HardheidsclausuleHet college kan in bijzondere gevallen ten gunste van de belanghebbende
afwijken van de bepalingen in deze verordening, indien toepassing van de
verordening tot onbillijkheden van overwegende aard leidt. 1. Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari
2015;2. De Afstemmingsverordening WWB, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo,
laatstelijk gewijzigd bij raadsbesluit van 8 oktober 2012, wordt
ingetrokken. Deze verordening wordt aangehaald als de Afstemmingsverordening
Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Heiloo 2015.Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Heiloo in zijn vergadering
van 8 december 2014.Rechten en plichten in de Particcipatiewet, de IOAW en de IOAZDe gemeenteraad heeft ingevolge de Participatiewet, de Wet Inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers(IOAW) en de Wet
Inkomensvoorziening ouder en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ) een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling
van de rechten en plichten van de uitkeringsgerechtigden. Mede gelet op de
rechtszekerheid van een uitkeringsgerechtigde is de raad wettelijk verplicht
nadere regels te stellen over de bevoegdheid tot het opleggen van een afstemming
(het verlagen van de norm bij niet-nakoming plichten). Gemeenten hebben daarmee
de ruimte om een nadere afweging te maken welke gedragingen leiden tot welke
mate van afstemming. Uitzonderingen hierop vormen de in de Participatiewet
bepaalde gedragingen, waarbij de gemeenten of alleen een beperkte vrijheid
hebben in het bepalen van de duur van de afstemming (de geüniformeerde
verplichtingen uit artikel 18, vierde lid van de Participatiewet) of gedragingen
waar in zijn geheel geen discretionaire bevoegdheid mogelijk is (de taaleis uit
artikel 18b van de Participatiewet). De onder laatstgenoemd artikel vallende
gedraging komt dan ook niet verder voor in deze verordening.Het overige is tot uiting gebracht in deze verordening, waarbij
proportionaliteit voorop staat.Rechten en plichten zijn twee kanten van één medaille. Artikel 18, eerste lid
van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een
belanghebbende. In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van de
hoogte van de uitkering en de daaraan verbonden verplichtingen voor
belanghebbenden maatwerk is. Daarbij moet recht worden gedaan aan de individuele
situatie en de persoonlijke omstandigheden van uitkeringsgerechtigden. Artikel 9a, twaalfde lid en artikel 18, tweede lid van de Participatiewet,
artikel 20, tweede lid en artikel 38, twaalfde lid van de IOAW alsmede artikel
20, eerste lid en artikel 38, twaalfde lid van de IOAZ leggen een directe
koppeling tussen de rechten en verplichtingen van uitkeringsgerechtigden: het
recht op een uitkering of voorziening is altijd verbonden aan de plicht zich in
te zetten om weer onafhankelijk te worden van de uitkering of voorziening. Dit
betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering of voorziening niet
alleen afhangt van de toepasselijke norm en de beschikbare middelen van de
belanghebbende, maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden
nagekomen.Afstemming uitkering of voorzieningAfstemming van de uitkering of voorziening vindt plaats indien belanghebbende
zijn medewerkingsverplichting, zoals bepaald in
artikel 9, artikel 9a, artikel 17, tweede tot en met vierde lid of
voortvloeiende uit artikel 55 van de Participatiewet dan wel zoals bepaald in
artikel 13, tweede lid, artikel 37 of artikel 38 van de IOAW/IOAZ niet, niet
volledig of te laat nakomt.Ook gedragingen voortvloeiend uit ongenoegzaam besef voor de verantwoordelijk
van het bestaan leiden tot een afstemming van de norm bij een uitkering
ingevolge de Participatiewet.Afstemming van de norm vindt eveneens plaats als belanghebbende zich zeer
ernstig misdraagt jegens het college of haar ambtenaren.Alleen wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt of als er sprake is van
zeer dringende redenen, ziet het college van afstemming af.Actualisatie AfstemmingsverordeningPer 1 januari 2015 treedt de Participatiewet in werking. Deze wet is de
belangrijkste aanleiding om de Afstemmingsverordening WWB, IOAW en IOAZ thans te
herzien en te actualiseren naar een Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW
en IOAZ.Voorts is ervoor gekozen om de Afstemmingsverordening voor de IOAW en de IOAZ
hiervan onderdeel te laten zijn.Het Ministerie van SZW is de mening toegedaan dat er (nog) strenger gehandhaafd
dient te worden door gemeenten. Strafverhoging en uitbreiding van sancties
(afstemmingen) zijn daartoe middelen. In de Afstemmingsverordening is deze
zienswijze verwerkt. Het college deelt deze zienswijze van het Ministerie en
acht het van groot belang dat collectieve voorzieningen alleen terecht komen bij
die burgers die hieraan de meeste behoefte hebben.De belanghebbende dient er zelf alles aan te doen om zo spoedig mogelijk en
zoveel mogelijk of helemaal weer in de eigen kosten van levensonderhoud te gaan
voorzien. Het nakomen van aan de uitkering of voorziening verbonden
verplichtingen is hiervoor van essentieel belang. En niet nakoming dient in dat
geval van een passende afstemming te worden voorzien.De afstemming wordt dan ook zwaarder en voor een langere periode naarmate de
gedragingen ernstiger en meer van invloed is op het onnodig (lang) ontvangen van
een uitkering of voorziening. Naast de nadelige financiële gevolgen voor de
gemeente speelt daarbij een nog grotere rol dat het onnodig lang of teveel
ontvangen van een uitkering of voorziening meer nadelige gevolgen voor de
belanghebbende zelf oplevert. Hierbij valt te denken aan onder meer het nog
groter worden van de afstand tot de arbeidsmarkt, het verder bemoeilijken van
het traject naar sociale activering of het onnodig lang op het bestaansminimum
verkeren waardoor de kans dat er schulden ontstaan groter wordt.Verordeningsplicht inzake handhavingOp grond van het bepaalde in artikel 8b van de Participatiewet en artikel 35,
eerste lid onder c van de IOAW/IOAZ dient de gemeenteraad bij verordening en met
inachtneming van het bepaalde bij of krachtens die wet in ieder geval regels te
stellen voor de bestrijding van misbruik van het ten onrechte ontvangen van een
uitkering of voorziening alsmede van misbruik of oneigenlijk gebruik van de wet.
Oftewel de plicht van de gemeenteraad om regelgeving op te stellen omtrent
handhaving van de bepalingen in de wet. Hoofdstuk 6 van deze verordening
voorziet hierin. Verrekening bestuurlijke boete bij recidiveDe Afstemmingsverordening heeft betrekking op schending van de
meewerkingsplicht. De schending van de inlichtingenplicht leidt tot oplegging
van een boete.De Participatiewet verplicht de gemeenteraad in een verordening ook nadere
regels op te stellen over de bevoegdheid de beslagvrije voet tijdelijk buiten
werking te stellen bij verrekening van een recidiveboete. Gemeenten krijgen
daarmee de ruimte een afweging te maken van situaties of omstandigheden waarin
het buiten werking stellen van de beslagvrije voet niet proportioneel wordt
geacht. Het is mogelijk deze regels onder te brengen in de
afstemmingsverordening. De gemeenteraad heeft er echter voor gekozen deze regels
niet in deze verordening op te nemen. De regels over de bevoegdheid de
beslagvrije voet tijdelijk buiten werking te stellen bij verrekening van de
recidiveboete zijn neergelegd in de Verordening Verrekening bestuurlijke boete
bij recidive.Artikelsgewijze toelichtingHoofdstuk 1. Algemene bepalingenArtikel 1. BegripsomschrijvingenEr is voor gekozen om begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet,
IOAW, IOAZ, Awb of de Gemeentewet niet afzonderlijk te definiëren in deze
verordening. Dit voorkomt dat in geval van wijziging van betreffende definities
in de betreffende wetten ook de verordening moet worden gewijzigd. In het tweede
lid worden toch een aantal begrippen nader omschreven vanwege het gebruik van
afkortingen of om helder te maken waar deze begrippen voor staan in deze
verordening.Artikel 2. Mate van verlagingIn de Afstemmingsverordening zijn voor verschillende gedragingen die
niet-nakoming van een verplichting tot gevolg hebben, standaardafstemmingen
vastgesteld in de vorm van een vaste percentuele verlaging van de norm. In dit
artikel is de hoofdregel neergelegd. Deze bepaling brengt met zich mee dat bij
elke op te leggen afstemming moet worden nagaan of gelet op de individuele
omstandigheden van de belanghebbende afwijking van de hoogte en de duur van de
voorgeschreven standaard afstemming geboden is. Afwijking van de standaard mate
van afstemming kan zowel een verzwaring als een matiging betekenen. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in het standaardpercentage
waarmee de norm wordt verlaagd. Wat betreft de beoordeling van de mate van
verwijtbaarheid wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 5. Matiging van
de verlaging wegens persoonlijke omstandigheden kan bijvoorbeeld in de volgende
gevallen aan de orde zijn:
bijzondere persoonlijke omstandigheden van de belanghebbende of diens
gezin, zoals bijvoorbeeld hoge eigen bijdrage ziektekosten vanwege een
chronische ziekte of hoge noodzakelijke uitgaven van bijzondere aard
waarvoor geen financiële tegemoetkoming mogelijk is;
sociale omstandigheden, waarbij de ten uitvoer legging van de afstemming
onevenredig bezwarende gevolgen heeft of niet gewenste
neveneffecten;
bij een opeenstapeling van verlaging van de norm: de zwaarte van het
geheel van verlagingen is niet evenredig aan de ernst van de gedraging
en de mate van verwijtbaarheid.
Het hebben van schulden is echter geen reden om tot matiging over te
gaan.
Artikel 3. Het besluit tot opleggen van een verlagingHet afstemmen van een uitkering of voorziening op grond van de Participatiewet
dan wel deze verordening vindt plaats door middel van een besluit. Tegen dit
besluit staan de rechtsmiddelen uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) open. In
dit artikel is aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden vermeld.
Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en dan met name uit het
vereiste om het besluit van een deugdelijke motivering is voorzien.Artikel 4. Het horen van de belanghebbendeOp grond van afdeling 4.1.2. van de Awb is in een aantal gevallen het horen van
de belanghebbende verplicht bij de voorbereiding van besluiten. In het eerste
lid wordt het horen van de belanghebbende voordat de uitkering of de voorziening
wordt afgestemd in beginsel voorgeschreven. Het tweede lid bevat een tweetal
uitzonderingen op deze hoor plicht. Onder sub b wordt verstaan dat het college al beschikt over de zienswijze van
belanghebbende en dat die nog betrekking heeft op dezelfde
omstandigheden/situatie.Artikel 5. Afzien van het verlagen van de normHet eerste lid onder a is overgenomen uit artikel 18, negende lid van de
Participatiewet en artikel 20, derde lid van de IOAW/IOAZ. Aangenomen moet
worden dat hiervan uitsluitend sprake is bij evidente afwezigheid van
verwijtbaarheid (zie uitspraak Centrale Raad van Beroep (CRvB) 24-07-2001, nr.
99/1857 NABW, LJN AD4887). Het is aan het college te beoordelen of elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt aan het betreffende gedrag. Is vanwege de afwezigheid
van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van het toepassen van een afstemming,
dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze gedraging mee te
tellen.Is overigens vanwege een afstemming op grond van artikel 18, eerste lid van de
Participatiewet (de IOAW en IOAZ hebben geen gelijkluidend artikel) van een
verlaging van de norm afgezien dan is daarin geen reden gelegen om de
betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive. Een andere reden om af te zien van het opleggen van een afstemming is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden. Omwille van de effectiviteit
(“lik op stuk”) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de gedraging heeft
plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden regelt artikel 5, eerste lid onder b
van deze verordening dat het college geen verlagingen oplegt voor gedragingen
die inmiddels langer dan één jaar geleden hebben plaatsgevonden. In het tweede lid is geregeld dat kan worden afzien van het opleggen van een
afstemming als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. Onder dringende redenen
moet worden verstaan de situatie dat het verlagen van de norm voor de
belanghebbende of diens gezin onaanvaardbare consequenties zal hebben van
niet-financiële aard. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets heel
bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van het
algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is
afhankelijk van de concrete, individuele situatie en kan dus niet op voorhand
worden vastgelegd.Artikel 6. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging In het eerste lid is bepaald dat het opleggen van een afstemming plaatsvindt
door middel van het verlagen van de norm in de eerstvolgende maand(en). Dit houdt in dat een verlaging wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van
de kalendermaand, die volgt op de kalendermaand waarin het besluit bekend is
gemaakt, voor zover er niet reeds een afstemming loopt of voor zover er geen
sprake is van inkomsten uit andere bron boven de van toepassing zijnde norm in
die maand. Voor de berekening van de hoogte van de verlaging moet worden
uitgegaan van de voor die maand geldende norm.In het tweede lid staat een uitzondering op voorgaand lid omschreven. Bij een
nieuwe aanvraag kan de uitkering of voorziening worden verlaagd vanaf de datum
van ingang van de uitkering of voorziening. De uitkering of voorziening hoeft
dan niet te worden herzien.In het derde lid is geregeld dat een verlaging niet los kan worden gezien van
het recht op de uitkering of voorziening. Het opleggen van een afstemming is
niet mogelijk als een belanghebbende geen recht op uitkering of voorziening
(meer) heeft (CRvB 07-08-2012, nr. 10/3435 WWB, ECLI:NL:CRVB:2012:BX3978).Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd als gevolg
van de beëindiging of intrekking van de uitkering of voorziening, is het ook
mogelijk om de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is
uitgevoerd, alsnog op te leggen als belanghebbende binnen 90 dagen na
beëindiging van de uitkering of voorziening opnieuw een uitkering of voorziening
op grond van die wet toegekend krijgt. Een dergelijke maatregel kan vanwege de
samenhang met het recht op de uitkering of de voorziening niet bij voorbaat
worden opgelegd. Het college moet bij het opnieuw toekennen van het recht op de
uitkering of voorziening beoordelen in hoeverre er nog aanleiding bestaat om een
verlaging toe te passen. Pas dan is sprake van een afstemmingsbesluit en staat
de mogelijkheid van bezwaar tegen de maatregel open (CRvB 08-09-2009, nrs.
07/6337 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2009:BJ7732 en CRvB 07-12-2010, nr. 09/1094 WWB,
ECLI:NL:CRVB:2010:BO6721).Artikel 7. BerekeningsgrondslagIn dit artikel is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt berekend
over de norm, waarbij de begripsbepaling zoals omschreven in artikel 1, tweede
lid onder d wordt gehanteerd. De afstemming kan dus ook worden toegepast op de
bijzondere bijstand indien aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 en artikel 13, derde lid van de
Participatiewet. Hoofdstuk 2. Niet nakomen van de niet
geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot de arbeidsinschakeling
De regering is van mening dat het niet nakomen van een aantal specifieke
(arbeids-) verplichtingen, alle voortvloeiend uit de algemene verplichtingen van
de artikelen 9, 17, 41 en 55 van de Participatiewet van dien aard zijn dat daar
direct krachtdadig en uniform optreden vanuit het college wenselijk is. Hier
past naar de mening van de regering geen discretionaire bevoegdheid. Bij wet is
bepaald dat het college, ingeval er sprake is van een in de Participatiewet
benoemde gedraging, de norm dient te worden verlaagd. Dit staat geregeld in het
vierde lid van het nieuwe artikel 18 van de Participatiewet. In alle gevallen
gaat het om in de visie van de regering zeer ernstige schending van de aan het
recht op bijstand verbonden verplichtingen. Deze verplichtingen zijn daarom
geharmoniseerd oftewel landelijk is de afstemmingsverplichting en de hoogte van
de afstemming gelijk. (Zie ook hoofdstuk 3 van deze verordening). Ook is de
(hoogte en de duur van de) afstemming ingeval van recidive bij wet bepaald. De
gedragingen in voornoemd wetsartikel zijn niet limitatief opgesomd. Net als
onder de Wet werk en bijstand blijft daarmee de bevoegdheid bestaan om nog
andere gedragingen te benoemen en deze dan op te nemen in de verordening. De
gemeente heeft hierin weliswaar een discretionaire bevoegdheid, maar is ook
gehouden de wettelijke verplichting tot aanscherping van het handhaving- en
sanctiebeleid na te komen.In dit hoofdstuk zijn dan ook, in aanvulling op de wet, overige gedragingen met
betrekking tot niet-nakoming van verplichtingen in relatie tot de
arbeidsinschakeling weergegeven net als bij de verordening onder de Wet werk en
bijstand.Om onderscheid te maken tussen de in de verordening benoemde gedragingen en de
gedragingen uit artikel 18, vierde lid van de Participatiewet (zijnde de
zogeheten “geüniformeerde verplichtingen”), worden de in de verordening benoemde
gedragingen de gedragingen genoemd als gevolg van “niet nakomen van de
niet geüniformeerde verplichtingen met
betrekking tot de arbeidsinschakeling”. De IOAW en IOAZ kennen geen geüniformeerde verplichtingen.Artikel 8. Gedragingen ParticipatiewetDe verwijtbare gedragingen in dit artikel omvatten het niet, niet tijdig alsmede
het onvoldoende nakomen van diverse niet-geüniformeerde verplichtingen met
betrekking tot de arbeidsinschakeling. Artikel 18, tweede lid, van de Wet werk en bijstand zoals dat luidde vóór 1
januari 2015 bepaalt dat het college moest afstemmen als een belanghebbende de
verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt". Met het huidige artikel 18, tweede
lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet nakomen van de
verplichtingen". Het woord "onvoldoende" is weggevallen.Gemeend wordt dat de wetgever hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft
beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet, niet tijdig of onvoldoende
nakomen van verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom
in artikel 8 neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het
niet, niet tijdig of onvoldoende nakomen van deze verplichtingen.Om deze reden is het derde lid onderdeel b, c en d van dit artikel opgenomen,
omdat in artikel 18, vierde lid, onderdeel h van de Participatiewet alleen staat
dat de afstemming plaatsvindt ingeval men niet meewerkt, de werkzaamheden niet
verricht of niet gebruik maakt van. De situatie doet zich ook voor dat men niet
tijdig of onvoldoende meewerkt, gebruik maakt van etc. Deze gedragingen doen
eveneens afbreuk aan de opgelegde verplichtingen. Naar de geest van de wet,
zoals hiervoor gesteld, is een afstemming dan ook aan de orde. Echter qua ernst
is deze gedraging van een lagere rangorde en zijn deze gedragingen dan ook onder
de derde categorie geschaard.De artikelen 8 en 10 van de verordening moeten in onderlinge samenhang worden
gelezen. De verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 8 zijn
ondergebracht in vier categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 10 een
gewicht toegekend in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn
gerangschikt naar toenemende zwaarte.Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete
gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van betaalde arbeid. De
rangschikking van de gedragingen onder de verschillende categorieën in dit
artikel zijn getoetst aan proportionaliteit en coherentie met het bepaalde in
artikel 18 van de Participatiewet.Er is geen sprake van een verwijtbare gedraging zoals bedoeld in artikel 8 van
de verordening als de gedraging voortvloeit uit een gedraging zoals bedoeld in
artikel 18, vierde lid van de Participatiewet. NBDe plicht tot medewerking aan arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie
artikel 9, eerste lid, van de Participatiewet). Specifiek voor personen jonger
dan 27 jaar geldt dat zij worden beoordeeld op hun inspanningen in de eerste
vier weken na de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de
Participatiewet). Is geen enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van
artikel 13, tweede lid, onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op
bijstand. Zijn er wel inspanningen verricht, maar naar het oordeel van het
college onvoldoende, dan verlaagt het college de uitkering. Artikel 9. Gedragingen IOAW en IOAZDe artikelen 9 en 10 van de verordening moeten in onderlinge samenhang worden
gelezen. In artikel 9 worden schendingen van verplichtingen die voortvloeien uit
de IOAW en IOAZ geformuleerd. De verwijtbare gedragingen, die zijn genoemd in
artikel 9, zijn ondergebracht in categorieën.Aan die categorieën wordt in artikel 10 een gewicht toegekend in de vorm van een
verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar toenemende zwaarte.
Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete
gevolgen heeft voor het niet aanvaarden, verkrijgen of behouden van betaalde
arbeid.De rangschikking van de gedragingen in het onderhavige artikel is geharmoniseerd
aan de rangschikking van de gedragingen uit voorgaand artikel alsmede het
bepaalde in artikel 18, vierde lid van de Participatiewet met als oogmerk het
voeren van een consistent en coherent (handhavings-)beleid. Artikel 10. Hoogte en duur van een verlagingIn dit artikel wordt gewicht aan de categorie, waaronder de gedraging valt,
toegekend in de vorm van een verlagingspercentage alsmede de duur van de
afstemming. Dit artikel heeft betrekking op de gedragingen zoals benoemd in de
artikelen 8 en 9 van deze verordening.De hoogte van de percentages en de duur van de afstemming bij de verschillende
categorieën gedragingen in dit artikel zijn getoetst aan proportionaliteit en
coherentie met het bepaalde in artikel 18 van de Participatiewet.Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met
betrekking tot de arbeidsinschakelingArtikel 11. Duur van een verlagingArtikel 18 van de Participatiewet is dwingendrechtelijk bepaald. De enige
uitzondering hierop is het bepalen van de duur van de afstemming. Deze
discretionaire bevoegdheid is echter wel beperkt, want er is een
verordeningsplicht met betrekking tot het vastleggen van de duur van de
afstemming en de duur dient te vallen binnen de bandbreedte zoals bepaald in
artikel 18, vijfde en zesde lid van de Participatiewet.Bij het bepalen van de duur van de verlaging is in dit artikel de ernst van de
gedraging leidend. Voor mindere ernstige schendingen van de verplichtingen met
betrekking tot de arbeidsinschakeling (schending van de in artikel 18, vierde
lid, onderdeel b, f en g, van de Participatiewet genoemde verplichtingen)
bedraagt de duur één maand. Voor de ernstige schendingen van de verplichtingen
met betrekking tot de arbeidsinschakeling (schending van de in artikel 18,
vierde lid, onderdeel a, c, d, e en h, van de Participatiewet) bedraagt de duur
twee maanden.De in het eerste lid van dit artikel bepaalde duur van de afstemming is
proportioneel aan de duur van de afstemming bij recidive, zoals bepaald in het
tweede en derde lid van dit artikel. De bandbreedte en de maximale duur van de
afstemming zoals bepaald in de Participatiewet, zijn hierin tot uiting gebracht.
Daarbij is meegewogen dat de ernst van de gedraging ook gerelateerd is aan het
feit of het een eerste constatering betreft of dat er sprake is van
recidive.Hoofdstuk 4. Overige gedragingen die leiden tot een verlagingArtikel 12. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheidDit artikel heeft alleen betrekking op de Participatiewet, want de IOAW en de
IOAZ kennen deze wettelijke grondslag niet. Aan de Participatiewet ligt het
beginsel ten grondslag dat een ieder in eerste instantie in zijn eigen
bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet mogelijk is, kan men
een beroep doen op een uitkering. Hoofdregel is dus dat iedereen alles zal
moeten doen en nalaten om een beroep op een uitkering te voorkomen.Leidt een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger
bedrag is aangewezen op een uitkering, dan is veelal sprake van een
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
bestaan. Voorbeelden van dergelijke gedragingen zijn (als die er toe leiden dat
belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op
bijstand):
het te snel interen van vermogen;
het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende
voorziening.
In het tweede lid zijn de gedragingen, waarbij sprake is van tekortschietend
besef voor de verantwoordelijkheid van het bestaan, welke leiden tot een
afstemming, benoemd. Tevens is in dit artikel per gedraging het
verlagingspercentage en de duur van de afstemming benoemd. In het derde en vierde lid is geregeld wanneer er onder welke omstandigheden
sprake is van recidive en welke verlaging er dan wordt opgelegd.Artikel 13. Zeer ernstige misdragingen Onder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan:
elke vorm van ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het
ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of
het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het toebrengen van
schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het ondernemen van
pogingen daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien.
Handelingen die door hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende
persoon of personen grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte
lastercampagnes, seksuele intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens
evenals (pogingen tot) opsluiting in een ruimte zijn eveneens als zeer ernstige
misdraging te beschouwen (Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 24). Ook
verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige misdraging' (Centrale Raad
van Beroep (CRvB) 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a.,
ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919).Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de
uitvoering van de Participatiewet belaste personen en instanties (college, SVB
en re-integratiebedrijven) tijdens het verrichten van hun werkzaamheden
(Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 55). Met de zinsnede 'tijdens het
verrichten van de werkzaamheden' wordt aangegeven dat de misdraging dient plaats
te vinden in het kader van de uitvoering van de Participatiewet. Dat is anders
als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen komen: dan is alleen het strafrecht
van toepassing (Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 25-26).Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer
ernstige misdragingen een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel
9, zesde lid, van de Participatiewet en artikel 37, eerste lid onderdeel g van
de IOAW/IOAZ. Deze verplichting staat dus op zichzelf. Vóór 1 januari 2015 was
dit een onzelfstandige verplichting. Om een belanghebbende te sanctioneren
wegens zeer ernstige misdragingen, moest toen sprake zijn van een samenhang
tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen van een of meer
verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of IOAZ (CRvB
06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BN0660). Deze samenhang is in de
Participatiewet losgelaten en voor de IOAW/IOAZ is dit aangepast in de Nota van
Wijziging, Verzamelwet SZW 2015.AlgemeenBij het verlagen van de norm in de situatie dat een belanghebbende zich ernstig
heeft misdragen, zal gekeken moeten worden naar de ernst van de gedraging, de
mate van verwijtbaarheid en de persoonlijke omstandigheden van de
betrokkene.Wat betreft het vaststellen van de ernst van de gedraging, kunnen de volgende
vormen van agressief gedrag in een oplopende reeks (steeds ernstiger) worden
onderscheiden:
verbaal geweld (schelden);
discriminatie;
intimidatie (uitoefenen van psychische druk);
zaakgericht fysiek geweld (vernielingen);
mensgericht fysiek geweld;
combinatie van deze agressievormen.
In lid 1 en lid 2 van dit artikel wordt onderscheid gemaakt tussen de ernst van
de gedraging; hetgeen leidt tot differentiatie in de hoogte van de afstemming.
Daarbij is rekening gehouden met het psychische of fysieke effect dat het gedrag
zal hebben op leden van het college of ambtenaren.Gedragingen uit de categorieën a en b kunnen leiden tot het verlagen van de norm
met 50% gedurende één maand. Met een verlaging van 100% gedurende één maand in
verband met gedragingen uit de categorieën c, d, e of f wordt de ernst en het
effect van die gedraging tot uiting gebracht. Dit komt ook tot uitdrukking in
het geval er sprake is van recidive (lid 3 en lid 4).Voor het bepalen van de verwijtbaarheid van de gedraging zal ook gekeken moeten
worden naar de omstandigheden waaronder de gedraging heeft plaatsgehad. In dit
verband is het relevant een onderscheid te maken tussen instrumenteel geweld en
frustratiegeweld. Van instrumenteel geweld is sprake als iemand het toepassen
van geweld bewust gebruikt om een bepaald doel te bereiken (bijvoorbeeld het
verkrijgen van een uitkering).Agressie, ontstaat door onmacht, ontevredenheid, onduidelijkheid en dergelijke,
kan worden aangeduid met frustratieagressie. Het zal duidelijk zijn dat de mate
van verwijtbaarheid bij instrumenteel geweld in beginsel groter is dan bij
frustratiegeweld.Artikel 14. Niet nakomen van overige verplichtingenDit artikel heeft alleen betrekking op de Participatiewet, want de IOAW en de
IOAZ kennen deze grondslag niet. De Participatiewet geeft het college de
bevoegdheid om personen verplichtingen op te leggen die volledig individueel
bepaald zijn. Artikel 55 van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid en
beperkt deze tot een viertal categorieën, te weten:
verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een
bepaalde vorm van uitkering
(bijv. bijzondere bijstand);
verplichtingen die strekken tot vermindering van de uitkering;
verplichtingen die strekken tot beëindiging van de uitkering.
De hoogte van de verlaging is in deze verordening per categorie verschillend
vastgesteld. Omdat de verplichtingen die het college op grond van artikel 55 van
de Participatiewet kan opleggen een zeer individueel karakter hebben, kan het
voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet is afgestemd op
de individuele omstandigheden van een belanghebbende. Het college zal daarom altijd rekening moeten houden met de
individualiseringsbepaling van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet.
Deze bepaling verplicht het college de bijstand af te stemmen op de
omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In individuele
gevallen kan dus worden afgeweken van de in dit artikel vastgestelde
verlaging.In het derde lid is geregeld wanneer er sprake is van recidive en wat daarvan de
gevolgen zijn voor belanghebbende.Hoofdstuk 5. SamenloopArtikel 15. Samenloop van gedragingenDe regeling voor de samenloop van gedragingen heeft betrekking op verschillende
gedragingen van een belanghebbende die (min of meer) gelijktijdig plaatsvinden.
De regeling geldt dus niet voor een bepaalde gedraging die verschillende
schendingen van verplichtingen met zich meebrengt. Bij een cumulatie van verschillende gedragingen, of een herhaling daarvan, kan
het college met inachtneming van artikel 2 van deze verordening de uitkering of
voorziening op een andere, passende wijze afstemmen. Het college heeft in deze
situaties de mogelijkheid de uitkering of voorziening in zwaardere mate af te
stemmen.Artikel 16. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZHet college is op grond van artikel 20, eerste lid van de IOAW en artikel 20,
tweede lid van de IOAZ bevoegd de voorziening blijvend of tijdelijk te weigeren
als een belanghebbende, kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen verwerven,
maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van het college. De vraag
of een verlaging van artikel 20, tweede lid van de IOAW of artikel 20, eerste
lid van de IOAZ moet worden toegepast, zal pas aan de orde komen als het college
zich een oordeel heeft gevormd over de eventuele weigering van de uitkering.
Deze beoordeling gaat in beginsel voor. Pas als het college concludeert dat van
een weigering geen sprake is, is een verlaging van de norm aan de orde. Dit
artikel is dan ook bedoeld om samenloop te voorkomen. Indien sprake is van een
situatie overeenkomstig het gestelde in artikel 20, tweede lid van de IOAW of
artikel 20, eerste lid van de IOAZ of artikel 38, twaalfde lid van de IOAW/IOAZ
dan dient het college deze verlaging toe te passen. Het college heeft slechts
een discretionaire bevoegdheid met betrekking tot de verlaging van de norm ten
aanzien van in de verordening benoemde gedragingen niet zijnde de in deze
artikelen van de wet benoemde situaties.Hoofdstuk 6. HandhavingArtikel 17. Bestrijding oneigenlijk gebruik en misbruik van de uitkering of
voorzieningOp grond van het bepaalde in artikel 8b van de Participatiewet en artikel 35,
eerste lid onder c van de IOAW/IOAZ dient de gemeenteraad bij verordening en met
inachtneming van het bepaalde bij of krachtens die wet in ieder geval regels te
stellen voor de bestrijding van misbruik van het ten onrechte ontvangen van een
uitkering of voorziening alsmede van misbruik of oneigenlijk gebruik van de wet.
Oftewel de plicht van de gemeenteraad om regelgeving op te stellen omtrent
handhaving van de bepalingen in de wet.Handhaving is enerzijds gericht op bestrijding van oneigenlijk gebruik en
misbruik van uitkeringen en voorzieningen. Oneigenlijk gebruik en misbruik
ondermijnen het sociale draagvlak voor die collectieve voorzieningen en werken
kostenverhogend (hogere uitgaven voorziening en hogere uitgaven uitvoering).
Preventie staat dan ook voorop. Een goede op de situatie toegesneden voorlichting en informatieverstrekking zijn
daartoe de belangrijkste instrumenten. Indien onverhoopt toch blijkt dat de
verstrekking van de voorziening niet terecht heeft plaatsgevonden dan dient deze
situatie te worden rechtgezet (repressie). Bestrijding betreft dus zowel
preventie als repressie, waarbij preventie prevaleert.Handhaving is echter anderzijds ook gericht op het bestrijden van niet-gebruik
van uitkeringen of voorzieningen (positieve handhaving). Het ervan bewust zijn
dat door onbekendheid met regelgeving dan wel door vermijdingsgedrag onvoldoende
of geen gebruik gemaakt wordt van uitkeringen of voorzieningen, waar in de
betreffende situatie wel recht op bestaat. Handhaving is bij het bestrijden van
niet-gebruik gericht op het ontwikkelen van instrumenten die de bekendheid met
de regelgeving vergroten en de aanvraag laagdrempelig maken. Daarbij zijn de
integrale aanpak en het in kaart brengen van motieven tot niet-gebruik en het
daarop inspelen, middelen om het patroon waar deze motieven of dit gedrag een
uitvloeisel van zijn, ten positieve te veranderen. Doel van deze vorm van
handhaving is het voorkomen dat men door onwetendheid of vermijdingsgedrag onder
het bestaansminimum geraakt waardoor ongewenste, kostenverhogende neveneffecten
ontstaan.Artikel 18. Aangifte Openbaar MinisterieDe hoogte van de aangiftegrens bij misbruik van sociale zekerheidswetten is
vastgesteld door de Ministeries van Veiligheid en Justitie en van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid. De aangiftegrens is de grens waarboven strafrechtelijk
onderzoek dient te volgen. De Aanwijzing sociale zekerheidsfraude, vastgesteld
door het College van Procureurs-Generaal, voorziet er voorts in dat ook in
bijzondere gevallen waarbij het benadelingsbedrag onder de aangiftegrens ligt
toch aangifte kan worden gedaan. Bij aangifte wordt de zaak ter verdere
afhandeling overgedragen aan het Openbaar Ministerie.Hoofdstuk 7. SlotbepalingenArtikel 19. Beslissing van het college in gevallen waarin de verordening
niet voorziet Dit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 20. HardheidsclausuleDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 21. InwerkingtredingDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 22. CiteertitelDit artikel behoeft geen nadere toelichting.