CVDR317469_1Algemene plaatselijke verordening 2014nlregelingBoekel2018-11-21BoekelWeekblad Boekel & Venhorst, d.d. 18-12-13APV 2014GemeentewetDrank- en horecawetgemeenteraadbestuur en recht2013-12-12De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2014-01-012018-11-21Nieuwe regelingZ/019203 AB/011449GeenGeenAlgemene plaatselijke verordening 2014RaadsbesluitDe raad van de gemeente Boekel;Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 5 november 2013 Gelet op:De GemeentewetDe Drank- en HorecawetBESLUITVast te stellen de Algemene plaatselijke verordening 2014. 1.Algemene bepalingen1:1BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
Bebouwde kom: het gebied binnen de grenzen die zijn vastgesteld
op grond van artikel 20a van de Wegenverkeerswet 1994;
Bevoegd gezag: bestuursorgaan dat bevoegd is tot het nemen van
een besluit ten aanzien van een omgevingsvergunning als bedoeld
in artikel 2.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht of
ten aanzien van een al verleende omgevingsvergunning;
Bouwwerk: hetgeen in artikel 1 van de Bouwverordening gemeente
Boekel daaronder wordt verstaan;
College: het college van burgemeester en wethouders;
Gebouw: hetgeen in artikel 1, eerste lid, onder c, van de
Woningwet daaronder wordt verstaan;
Handelsreclame: iedere openbare aanprijzing van goederen of
diensten, waarmee kennelijk beoogd wordt een commercieel belang
te dienen;
Openbaar water: wateren die voor het publiek bevaarbaar of op
andere wijze toegankelijk zijn;
Openbare plaats: hetgeen in artikel 1 van de Wet openbare
manifestaties daaronder wordt verstaan;
Rechthebbende: degene die over een zaak zeggenschap heeft
krachtens een zakelijk of persoonlijk recht;
Weg: hetgeen in artikel 1, eerste lid, onder b van de
Wegenverkeerswet 1994 daaronder wordt verstaan.
1:2Beslistermijn1.Het bevoegde bestuursorgaan beslist op een aanvraag voor een
vergunning of ontheffing binnen acht weken na de datum van ontvangst
van de aanvraag.2.Het bestuursorgaan kan de termijn voor ten hoogste acht weken
verdagen.3.In afwijking van het tweede lid is artikel 3.9 van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht van toepassing indien beslist wordt op een
aanvraag om een ontheffing als bedoeld in artikel 2:10, vierde lid,
of een vergunning als bedoeld in artikel 2:11 of artikel 4:11.1:3Indiening aanvraag1.Een aanvraag dient schriftelijk te worden ingediend bij het
bestuursorgaan.2.Onder schriftelijk wordt ook verstaan per fax of e-mail3.Indien een aanvraag voor een vergunning of ontheffing wordt
ingediend minder dan acht weken vóór het tijdstip waarop de
aanvrager de vergunning of ontheffing nodig heeft, kan het
bestuursorgaan besluiten de aanvraag niet te behandelen.1:4Voorschriften en beperkingen1.Aan een vergunning of ontheffing kunnen voorschriften en beperkingen
worden verbonden. Deze voorschriften en beperkingen strekken slechts
tot bescherming van het belang of de belangen in verband waarmee de
vergunning of ontheffing is vereist.2.Degene aan wie een vergunning of ontheffing is verleend, is
verplicht de daaraan verbonden voorschriften en beperkingen na te
komen.1:5Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing is persoonlijk, tenzij bij of krachtens deze
verordening anders is bepaald.1:6Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing kan worden ingetrokken of gewijzigd:
Indien ter verkrijging daarvan onjuiste of onvolledige gegevens
zijn verstrekt;
Indien op grond van een verandering van de omstandigheden of
inzichten opgetreden na het verlenen van de ontheffing of
vergunning, intrekking of wijziging noodzakelijk is vanwege het
belang of de belangen ter bescherming waarvan de vergunning of
ontheffing is vereist;
Indien de aan de vergunning of ontheffing verbonden
voorschriften en beperkingen niet zijn of worden nagekomen;
Indien van de vergunning of ontheffing geen gebruik wordt
gemaakt binnen een daarin gestelde termijn dan wel, bij het
ontbreken van een gestelde termijn, binnen een redelijke
termijn; of
Indien de houder dit verzoekt.
1:7TermijnenDe vergunning of ontheffing geldt voor onbepaalde tijd, tenzij bij de
vergunning of ontheffing anders is bepaald of de aard van de vergunning
of ontheffing zich daartegen verzet.1:8WeigeringsgrondenDe vergunning of ontheffing kan door het bevoegd gezag of het bevoegde
bestuursorgaan worden geweigerd in het belang van:
de openbare orde;
de openbare veiligheid;
de volksgezondheid;
de bescherming van het milieu.
2.Openbare orde1.Bestrijding van ongeregeldheden2:1Samenscholing en ongeregeldheden
Het is verboden op een openbare plaats deel te nemen aan een
samenscholing, onnodig op te dringen of door uitdagend
gedrag aanleiding te geven tot ongeregeldheden.
Degene die op een openbare plaats
aanwezig is bij een voorval waardoor ongeregeldheden
ontstaan of dreigen te ontstaan;
aanwezig is bij een gebeurtenis die aanleiding geeft
tot toeloop van publiek waardoor ongeregeldheden
ontstaan of dreigen te ontstaan; of
zich bevindt in of aanwezig is bij een
samenscholing;
is verplicht op bevel van een ambtenaar van politie zijn weg te
vervolgen of zich in de door hem aangewezen richting te
verwijderen.
Het is verboden zich te begeven naar of te bevinden op
openbare plaatsen die door of vanwege het bevoegd
bestuursorgaan in het belang van de openbare veiligheid of
ter voorkoming van ongeregeldheden zijn afgezet.
De burgemeester kan ontheffing verlenen van het in het derde
lid gestelde verbod.
Het bepaalde in de voorgaande leden is niet van toepassing
op betogingen, vergaderingen en godsdienstige en
levensbeschouwelijke samenkomsten als bedoeld in de Wet
openbare manifestaties .
Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet
tijdig beslissen) niet van toepassing.
2.Betoging2:2Optochten[gereserveerd]2:3Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen1.Degene die het voornemen heeft op een openbare plaats een
betoging te houden, waaronder begrepen een samenkomst als
bedoeld in artikel 3, eerste lid van de Wet openbare
manifestaties , geeft daarvan vóór de openbare aankondiging en
ten minste 48 uur voordat de betoging wordt gehouden,
schriftelijk kennis aan de burgemeester.2.De kennisgeving bevat:
naam en adres van degene die de betoging houdt;
het doel van de betoging;
de datum waarop de betoging wordt gehouden en het
tijdstip van aanvang en van beëindiging;
de plaats en, voor zover van toepassing, de route en de
plaats van beëindiging;
voor zover van toepassing, de wijze van samenstelling;
en
maatregelen die degene die de betoging houdt zal treffen
om een regelmatig verloop te bevorderen.
3.Degene die de kennisgeving doet ontvangt daarvan een bewijs
waarin het tijdstip van de kennisgeving is vermeld.4.Indien het uiterste tijdstip van de schriftelijke kennisgeving
valt op een vrijdag na 12.00 uur, een zaterdag, een zondag of
een algemeen erkende feestdag, wordt de kennisgeving gedaan
uiterlijk op de werkdag die aan de dag van dat tijdstip
voorafgaat vóór 12.00 uur.5.De burgemeester kan in bijzondere omstandigheden op verzoek een
kennisgeving in behandeling nemen buiten deze termijn.2:4Afwijking termijn(Vervallen; opgenomen in artikel 2:3)2:5Te verstrekken gegevens(Vervallen; opgenomen in artikel 2:3)3.Verspreiden van gedrukte stukken2:6Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken
of afbeeldingen[gereserveerd]4.Vertoningen e.d. op de weg2:7Feest, muziek en wedstrijd e.d.[gereserveerd]2:8Dienstverlening[gereserveerd]2:9Straatartiest e.d.[gereserveerd]5.Bruikbaarheid en aanzien van de weg2:10Voorwerpen op of aan de weg1.Het is verboden de weg of een weggedeelte anders te gebruiken
dan overeenkomstig de publieke functie daarvan, indien:
het gebruik schade toebrengt of kan toebrengen aan de
weg, de bruikbaarheid van de weg belemmert of kan
belemmeren, dan wel een belemmering vormt of kan vormen
voor het beheer of onderhoud van de weg;
2.Van een belemmering voor de bruikbaarheid van de weg is in ieder
geval sprake wanneer
niet tenminste een vrije doorgang van 1,5 meter wordt
gelaten op voetpaden en van 3,5 meter op de rijbaan voor
fietsers of gemotoriseerd verkeer.
niet tenminste een vrij doorrijdbare hoogte van 4 meter
wordt gelaten.
3.Het college kan in het belang van de openbare orde of de woon-
en leefomgeving nadere regels stellen ten aanzien van terrassen,
uitstallingen en reclameborden.4.Het bevoegde bestuursorgaan kan ontheffing verlenen van het
verbod in het eerste lid.5.Het bevoegd gezag kan een omgevingsvergunning verlenen voor het
in het eerste lid bedoelde gebruik, voor zover dit een
activiteit betreft als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid, onder
j. of onder k. van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.6.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing op:
evenementen als bedoeld in artikel 2:24;
standplaatsen als bedoeld in artikel 5:17;
7.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing op situaties
waarin wordt voorzien door de Wet beheer rijkswaterstaatwerken,
artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, of de provinciale
wegenverordening.8.Op de ontheffing bedoeld in het vierde lid is paragraaf 4.1.3.3
van de Algemene wet bestuursrecht (positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen) niet van toepassing.2:11(Omgevings)vergunning voor het aanleggen, beschadigen en
veranderen van een weg[gereserveerd]2:12Maken, veranderen van een uitweg[gereserveerd]6.Veiligheid op de weg2:13Veroorzaken van gladheid[gereserveerd]2:14Winkelwagentjes[gereserveerd]2:15Hinderlijke beplanting of gevaarlijk voorwerpHet is verboden beplanting of een voorwerp aan te brengen of te
hebben op zodanige wijze dat aan het wegverkeer het vrije uitzicht
wordt belemmerd of dat er op andere wijze voor het wegverkeer hinder
of gevaar ontstaat.2:16Openen straatkolken e.d.Het is aan degene die daartoe niet bevoegd is verboden een
straatkolk, rioolput, brandkraan of een andere afsluiting die
behoort tot een openbare nutsvoorziening, te openen, onzichtbaar te
maken of af te dekken.2:17Kelderingangen e.d.1.Kelderingangen en andere lager dan de aangrenzende weg gelegen
betreedbare delen van een bouwwerk mogen geen gevaar voor de
veiligheid van de weggebruikers opleveren.2.Het eerste lid is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door artikel 427, aanhef en onder 1 of 3, van het
Wetboek van Strafrecht.2:18Rookverbod in bossen en natuurterreinen1.Het is verboden in bossen, op heide of veengronden dan wel in
duingebieden of binnen een afstand van dertig meter daarvan:
a.te roken van 1 maart tot 1 november van een kalenderjaar;b.voor zover het de open lucht betreft, brandende of smeulende
voorwerpen te laten vallen, weg te werpen of te laten
liggen.2.De verboden in het eerste lid zijn niet van toepassing op
situaties waarin wordt voorzien door artikel 429, aanhef en
onder 3, van het Wetboek van Strafrecht .3.De verboden zijn voorts niet van toepassing voor zover het roken
plaatsvindt in gebouwen en aangrenzende erven.2:19Gevaarlijk of hinderlijk voorwerp[gereserveerd]2:20Vallende voorwerpen[gereserveerd]2:21Voorzieningen voor verkeer en verlichting1.De rechthebbende op een bouwwerk is verplicht toe te laten dat
op of aan dat bouwwerk voorwerpen, borden of voorzieningen ten
behoeve van het verkeer of de openbare verlichting worden
aangebracht, onderhouden, gewijzigd of verwijderd.2.Het eerste lid is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door de Waterstaatswet 1900, de Onteigeningswet, of de
Belemmeringenwet Privaatrecht.2:22Objecten onder hoogspanningslijn[gereserveerd]2:23Veiligheid op het ijs[gereserveerd]7.Evenementen2:24Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt onder evenement verstaan elke voor
publiek toegankelijke verrichting van vermaak, met uitzondering
van: a.bioscoopvoorstellingen;b.markten als bedoeld in artikel 160, eerste lid, onder h, van de
Gemeentewet ;c.kansspelen als bedoeld in de Wet op de kansspelen ;d.het in een inrichting in de zin van de Drank en Horecawet
gelegenheid geven tot dansen;e.betogingen, samenkomsten en vergaderingen als bedoeld in de Wet
openbare manifestaties ;f.activiteiten als bedoeld in artikel 2:39 van deze
verordening.2.Onder evenement wordt mede verstaan: a.een herdenkingsplechtigheid;b.een braderie;c.een optocht, niet zijnde een betoging als bedoeld in artikel 2:3
van deze verordening, op de weg;d.een feest, muziekvoorstelling of wedstrijd op of aan de
weg;e.een meldingsplichtig evenement zoals een straatfeest of
buurtbarbecue op één dag;f.een snuffelmarkt.2:25Evenement1.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
evenement te organiseren. 2.Deze vergunning kan op aanvraag of ambtshalve worden
verleend.3.Geen vergunning maar een melding is vereist voor een evenement,
indien voldaan wordt aan al de hieronder genoemde voorwaarden:
het aantal gelijktijdig aanwezige personen bedraagt niet
meer dan 200 personen (deelnemers en/of bezoekers);
het evenement heeft een incidenteel karakter;
het evenement veroorzaakt een geluidbelasting van <
70 dB(A), gemeten aan de gevels van woningen van derden
dan wel op 100 meter afstand van de locatie van het
evenement;
de eindtijd is van zondag tot en met donderdag uiterlijk
24.00 uur en op vrijdagen, en zaterdagen en voorafgaand
aan feestdagen uiterlijk 01:00 uur, waarbij er geen
sprake is van overnachting en/of meerdaags
evenement;
er worden geen doorgaande wegen afgesloten;
woonerfstraten worden met officiële verkeersborden en
verkeershekken afgesloten;
het terrein wordt schoon en netjes opgeleverd;
inzet van politie is niet noodzakelijk;
de organisator heeft minstens drie weken voorafgaand aan
het evenement daarvan melding gedaan aan de
burgemeester.
4.De burgemeester kan het meldingsplichtige evenement verbieden in
het belang van:
de openbare orde of openbare veiligheid;
het voorkomen of beperken van overlast;
de verkeersveiligheid of de veiligheid van personen of
goederen;
de zedelijkheid of volksgezondheid;
het woon- en leefklimaat;
het milieu.
5.De burgemeester verbiedt het (meldingsplichtige) evenement
indien aannemelijk is dat niet aan de voorwaarden is of zal
worden voldaan dan wel dat bij de wet of door de burgemeester
gestelde voorschriften niet zijn of zullen worden
nageleefd.6.De burgemeester kan aanvullende voorschiften verbinden aan het
(meldingsplichtige) evenement.7.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing op een
wedstrijd op of aan de weg, in situaties waarin voorzien wordt
door artikel 10 juncto 148, van de Wegenverkeerswet 1994.8.Op de vergunning is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.2:26OrdeverstoringHet is verboden bij een evenement de orde te verstoren.8.Toezicht op openbare inrichtingen en alcoholverstrekking2:27BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
Openbare inrichting: de voor het publiek toegankelijke,
besloten ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof
zij bedrijfsmatig was logies wordt verstrekt of dranken
worden geschonken of rookwaren of spijzen voor directe
consumptie worden bereid of verstrekt. Onder een openbare
inrichting worden in ieder geval verstaan: een hotel,
restaurant, pension, café, cafetaria, snackbar,
discotheek.
Onder openbare inrichting als bedoeld in het eerste lid
wordt mede verstaan: een bij dit bedrijf behorend terras en
de andere aanhorigheden.
Terras: een buiten de besloten ruimte van de inrichting
liggend deel van de openbare inrichting waar sta- of
zitgelegenheid kan worden geboden en waar tegen vergoeding
dranken kunnen worden geschonken of spijzen voor directe
consumptie kunnen worden bereid of verstrekt.
a. de wet: de Drank- en Horecawet;
de begrippen:
alcoholhoudende drank,
horecabedrijf,
horecalocaliteit,
inrichting,
paracommerciële rechtspersoon,
sterke drank,
slijtersbedrijf en
zwak-alcoholhoudende drank,
dat wat daaronder wordt verstaan in de wet.
Vergunning: de vergunning als bedoeld in artikel 3 van de
wet;
Houder: degene die een openbare inrichting exploiteert.
Deze afdeling verstaat niet onder bezoekers:
de gezinsleden van de houder, alsmede zijn elders wonende
bloed- en
aanverwanten, in de rechte lijn onbeperkt, in de zijlijn tot en met
de derde graad;b.de personen die voorkomen in het register als bedoeld in artikel
438 van hetWetboek van Strafrecht, alsmede personen bedoeld in artikel 438,
derde lid, vanhet Wetboek van Strafrecht;
de leidinggevende die vermeld staat op het aanhangsel bij de
vergunning, bedoeld in artikel 29, tweede lid van de wet,
met betrekking tot die inrichting;
de persoon wiens bijschrijving op grond van artikel 30a,
eerste lid van de wet, is gevraagd, mits de ontvangst van
die aanvraag is bevestigd, zolang nog niet op die aanvraag
is beslist;
personen die werkzaam zijn ten dienste van de inrichting of
de exploitatie ervan;
de personen van wie aanwezigheid in de inrichting wegens
dringende redenen noodzakelijk is.
2:28Exploitatie openbare inrichting1.Het is verboden een openbare inrichting te exploiteren zonder
exploitatievergunning van de burgemeester.2.De burgemeester weigert de vergunning indien de exploitatie van
de openbare inrichting in strijd is met een geldend
bestemmingsplan, beheersverordening, exploitatieplan of
voorbereidingsbesluit.3.In afwijking van het bepaalde in artikel 1:8 kan de burgemeester
de vergunning slechts geheel of gedeeltelijk weigeren indien
naar zijn oordeel moet worden aangenomen dat de woon- of
leefsituatie in de omgeving van het horecabedrijf of de openbare
orde op ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed.4.Geen vergunning is vereist voor een openbare inrichting die zich
bevindt in:a.een winkel als bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet voor
zover de activiteiten van de openbare inrichting een
nevenactiviteit vormen van de winkelactiviteit;b.een zorginstelling;c.een museum; ofd.een bedrijfskantine of – restaurant.5.De burgemeester verleent op verzoek of ambtshalve vrijstelling
van het verbod genoemd in het eerste lid aan openbare
inrichtingen die horecabedrijf zijn als bedoeld in artikel 1 van
de Drank- en Horecawet, indien de openbare inrichting zich nieuw
in de gemeente vestigt en er zich geen weigeringsgronden
voordoen als bedoeld in artikel 1:8 of 2:28, tweede of derde
lid.6.De vrijstelling wordt ingetrokken wanneer zich in of bij de
openbare inrichting een incident heeft voorgedaan als bedoeld in
artikel 1:8 of 2:28 derde lid of gepaard gaande met geweld,
overlast op straat of drugsgebruik en –handel.7.Paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet bestuursrecht (positieve
fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen) is niet van
toepassing op de vergunning bedoeld in het eerste lid en op de
vrijstelling bedoeld in het vijfde lid.2:29Sluitingstijd1. a. Het is de exploitant verboden de openbare inrichting, niet
zijnde een houder van een nachtverblijf, voor bezoekers geopend te
hebben, of bezoekers in de openbare inrichting te laten verblijven:
op maandag tot en met zaterdag tussen 03.00 uur en 06.00 uur.
Voor openbare inrichtingen als bedoeld in lid 1a van dit
artikel geldt dat na 02.00 uur:
geen publiek meer wordt toegelaten;
geen alcoholhoudende drank meer wordt verstrekt;
geen muziek ten gehore wordt gebracht;
de verlichting aan moet zijn.
Het is de houder van een openbare inrichting waar
bedrijfsmatig, al dan niet door middel van een automaat,
uitsluitend dan wel in hoofdzaak geringe eetwaren en/of
alcoholvrije dranken voor gebruik ter plaatse worden
verstrekt, verboden deze voor bezoekers geopend te hebben,
of bezoekers in de openbare inrichting te laten verblijven:
op maandag tot en met zondag tussen 03.00 uur en 06.00
uur.
Voor openbare inrichtingen als bedoeld in lid 1c van dit
artikel geldt dat na 02:30:
geen publiek meer wordt toegelaten;
geen muziek ten gehore wordt gebracht; en
de verlichting aan moet zijn.
Het is verboden een openbare inrichting voor bezoekers
geopend te hebben, of bezoekers in de inrichting te laten
verblijven na sluitingstijd.
De burgemeester kan ontheffing verlenen van de
sluitingstijd.
Voor een openbare inrichting als bedoeld in artikel 2:28,
vierde lid onder a, gelden dezelfde sluitingstijden als voor
de winkel.
Het eerste en het derde lid zijn niet van toepassing op
situaties waarin bij of krachtens de Wet milieubeheer is
voorzien.
Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet
tijdig beslissen) niet van toepassing.
De sluitingstijd van alle horecabedrijven wordt op 1 januari
vastgesteld op 06.00 uur.
2:30Afwijking sluitingstijd; tijdelijke sluiting1.De burgemeester kan in het belang van de openbare orde,
veiligheid of gezondheid of in geval van bijzondere
omstandigheden voor een of meer openbare inrichtingen tijdelijk
andere sluitingstijden vaststellen of tijdelijk sluiting
bevelen.2.Het eerste lid is niet van toepassing op situaties waarin
artikel 13b van de Opiumwet voorziet.2:30aGebruik duurzaam kunststof glas- en vaatwerkDe burgemeester kan in het belang van de openbare orde of
veiligheid, zedelijkheid of gezondheid, of in geval van bijzondere
omstandigheden, te zijner beoordeling, voor een of meer openbare
inrichtingen tijdelijk het gebruik van glas- en vaatwerk anders dan
van onbreekbaar duurzaam kunststof materiaal verbieden. 2:31Verboden gedragingenHet is verboden in een openbare inrichting:
Zich te bevinden na sluitingstijd of gedurende de tijd dat
de openbare inrichting gesloten dient te zijn op grond van
een besluit krachtens artikel 2:30, eerste lid;
Op het terras spijzen of dranken te verstrekken aan personen
die geen gebruik maken van de sta- of zitgelegenheden die
aanwezig zijn op het terras;
2:32Handel binnen openbare inrichtingen[gereserveerd]2:33OrdeverstoringHet is verboden in een openbare inrichting de orde te
verstoren.2:34Het college als bevoegd bestuursorgaanIndien een openbare inrichting geen voor het publiek openstaand
gebouw of bijbehorend erf is in de zin van artikel 174 van de
Gemeentewet, treedt het college bij de toepassing van artikel 2:28
tot en met 2:31 op als bevoegd bestuursorgaan.2:34aVerbod prijsacties[gereserveerd]2:34bSchenktijden bij paracommerciële rechtspersonen1. Gebruikelijke schenktijden bij sportverenigingen.
Paracommerciële rechtspersonen die zich richten op activiteiten van
sportieve aard kunnen uitsluitend als deze activiteiten op dezelfde
dag hebben of gaan plaatsvinden alcoholhoudende drank verstrekken
op:
maandag tot en met vrijdag na 17:00 uur en tot 23:00
uur;
zaterdag na 15:00 uur en tot 19:00 uur; en
zondag na 10:00 uur en tot 19:00 uur.
Aanvullende schenktijden bij sportverenigingen.
Voor zover er bij paracommerciële rechtspersonen die zich richten op
activiteiten van sportieve aard, wedstrijd- of
verenigingsactiviteiten plaatsvinden die eindigen tijdens het
laatste uur vóór het verlopen of na afloop van bovengenoemde
schenktijden, is het onverminderd het bepaalde in artikel 2:29,
toegestaan, alcoholhoudende drank te verstrekken tot één uur na
beëindiging van deze activiteiten, maar niet eerder dan 10.00 uur en
niet later dan 01:00 uur.3.Schenktijden bij overige paracommerciële rechtspersonen
Overige paracommerciële rechtspersonen kunnen
onverminderd het bepaalde in artikel 2:29 uitsluitend
alcoholhoudende drank verstrekken gedurende de periode van één uur
voor aanvang tot één uur na beëindiging van activiteiten maar niet
voor 10.00 uur en niet later dan 01.00 uur. Deze activiteiten moeten
passen binnen de statutaire doelomschrijving van de desbetreffende
paracommerciële rechtspersoon.2:34cBeperkingen voor horecabedrijven en slijtersbedrijvenDe burgemeester kan voorschriften verbinden aan een Drank- en
horecavergunning in het belang van de handhaving van de openbare
orde, de veiligheid, de zedelijkheid, de volksgezondheid en
betreffende de sluitingstijden. 2:34dVerboden bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonen1.Het is paracommerciële rechtspersonen verboden om bijeenkomsten
waarbij alcoholhoudende drank wordt verstrekt, te houden van
persoonlijke aard of alcohol te verstrekken tijdens
bijeenkomsten te houden die gericht zijn op personen die niet of
niet rechtstreeks bij de activiteiten van de desbetreffende
rechtspersoon betrokken zijn.2.Het is verboden om de mogelijkheid tot het houden van
bijeenkomsten van persoonlijke aard openlijk aan te prijzen.
Hieronder wordt ook verstaan de verhuur van het pand en
inventaris. 2:34eToegestane bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonen1.Voor paracommerciële rechtspersonen zijn onderstaande
bijeenkomsten waarbij alcoholhoudende drank wordt verstrekt
toegestaan, met inachtneming van de schenktijden in artikel
2:34b:a.ten aanzien van rechtspersonen die zich richten op activiteiten
van sportieve of recreatieve aard voor zover het betreft:
Feestavonden voor vrijwilligers en sponsoren (max. 1 per
kalenderjaar);
Afscheidsfeesten van leden van het bestuur;
Jaarfeesten ter afsluiting van het seizoen (max. 1 per
kalenderjaar);
Clubkampioenschappen en -jubilea;
Nieuwjaarsbijeenkomsten voor de leden (max. 1 per
kalenderjaar);
Ledenvergaderingen;
b.ten aanzien van rechtspersonen die zich richten op activiteiten
van sociaal-culturele aard voor zover het betreft:·Jaarfeesten van en voor de leden van verenigingen en stichtingen
die structureel gebruik maken van het pand;·Afscheidsfeesten van leden van het bestuur van verenigingen en
stichtingen, die structureel gebruik maken van het pand;·Sociaal-culturele evenementen, waarbij het evenement centraal
staat;·Kerstvieringen;·Vergaderingen van en voor de leden van verenigingen en
stichtingen die structureel gebruik maken van het pand;·Afscheidsfeesten van leden van het bestuur;·Nieuwjaarsbijeenkomsten;2:34fOntheffing schenktijden en bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonenDe burgemeester kan een paracommerciële rechtspersoon maximaal 3
maal per kalenderjaar met het oog op bijzondere gelegenheden van
tijdelijke aard ontheffing verlenen van de in artikel 2:34b genoemde
schenktijden en de in artikel 2:34d verboden bijeenkomsten.Daarnaast kan een ontheffing van de artikelen 2:34b verleend worden
voor rechtspersonen die zich richten op activiteiten van
sociaal-culturele aard om tijdens de carnavalsdagen van vrijdag tot
en met dinsdag en tijdens de viering van de 11de november,
bijeenkomsten toe te staan.Daarnaast kan een ontheffing van artikel 2:34b verleend worden voor
rechtspersonen die zich richten op activiteiten van
sociaal-culturele aard om tijdens de kermis in het betreffende dorp,
bijeenkomsten toe te staan.Aan een ontheffing kunnen voorschriften en beperkingen worden
verbonden.De burgemeester weigert de ontheffing indien:
de paracommerciële rechtspersoon niet (meer) beschikt over
een geldige vergunning;
de paracommerciële rechtspersoon geen bestuursreglement
heeft vastgesteld;
bij een eerdere ontheffing de voorwaarden verbonden aan de
ontheffing niet zijn nageleefd in het voorgaande jaar.
Paragraaf 4.1.3.3. van de Algemene wet bestuursrecht is niet van
toepassing op de aanvraag om ontheffing als bedoeld in dit
artikel.2:34gNadere regels tijdelijke ontheffingen voor schenktijden bij
paracommercie Boekel, artikel 4, lid 4 van de Drank- en
HorecawetDe burgemeester kan nadere regels vaststellen betreffende de
uitvoering van artikel 2:34b en 2:34d.2:34hVerbod verstrekken van sterke drank door paracommerciële
rechtspersonenHet is verboden om sterke drank te verstrekken in een inrichting
die:
Deel uitmaakt van een gebouw dat uitsluitend of in hoofdzaak
wordt gebruikt voor het geven van onderwijs;
Deel uitmaakt van een gebouw dat of waarvan een onderdeel
uitsluitend of in hoofdzaak wordt gebruikt door personen
jonger dan 18 jaar;
Deel uitmaakt van een gebouw dat of waarvan een onderdeel in
hoofdzaak in gebruik is bij één of meer sportorganisaties of
–instellingen.
De burgemeester kan een bij lid 1, 2 of 3 genoemde
inrichting met het oog op bijzondere gelegenheden van
tijdelijke aard ontheffing verlenen van het verbod op het
schenken van sterke drank.
9.Toezicht op inrichtingen tot het verschaffen van
nachtverblijf2:35BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder inrichting: elke al dan niet
besloten ruimte waarin, in de uitoefening van beroep of bedrijf, aan
personen de mogelijkheid van nachtverblijf of gelegenheid tot
kamperen wordt verschaft.2:36Kennisgeving exploitatieDegene die een inrichting opricht, overneemt, verplaatst of de
exploitatie of feitelijke leiding van een inrichting staakt, is
verplicht binnen drie dagen daarna daarvan schriftelijk kennis te
geven aan de burgemeester.2:37Nachtregister[gereserveerd]2:38Verschaffing gegevens nachtregisterDegene die in een inrichting nachtverblijf houdt of de kampeerder is
verplicht de exploitant of feitelijk leidinggevende van die
inrichting volledig en naar waarheid naam, adres, woonplaats,
geboortedatum, geboorteplaats, betrekking, dag van aankomst en de
dag van vertrek te verstrekken.10.Toezicht op speelgelegenheden2:39Speelgelegenheden1.In dit artikel wordt onder speelgelegenheid verstaan: een voor
het publiek toegankelijke gelegenheid waar bedrijfsmatig of in
een omvang alsof deze bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt
geboden enig spel te beoefenen, waarbij geld of in geld
inwisselbare voorwerpen kunnen worden gewonnen of verloren.2.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
speelgelegenheid te exploiteren of te doen exploiteren. Het
verbod is niet van toepassing op:a.speelautomatenhallen waarvoor op grond van artikel 30c, eerste
lid, onder b, van de Wet op de Kansspelen vergunning is
verleend;b.speelgelegenheden waarvoor de minister van Justitie of de Kamer
van Koophandel bevoegd is vergunning te verlenen; enc.speelgelegenheden waar de mogelijkheid wordt geboden om het
kleine kansspel als bedoeld in artikel 7c van de Wet op de
kansspelen te beoefenen, of te spelen op speelautomaten als
bedoeld in artikel 30 van de Wet op de kansspelen , of de
handeling als in artikel l, onder a, van de Wet op de kansspelen
te verrichten.3.De burgemeester weigert de vergunning:a.indien naar zijn oordeel moet worden aangenomen dat de woon- en
leefsituatie in de omgeving van de speelgelegenheid of de
openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig worden beïnvloed
door de exploitatie van de speelgelegenheid; ofb.indien de exploitatie van de speelgelegenheid in strijd is met
een geldend bestemmingsplan.4.Op de vergunning is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.2:40Kansspelautomaten1.In dit artikel wordt verstaan onder:a.Wet: de Wet op de kansspelen;b.kansspelautomaat: automaat als bedoeld in artikel 30, onder c.
van de Wet;c.hoogdrempelige inrichting: inrichting als bedoeld in artikel 30,
onder d, van de Wet;d.laagdrempelige inrichting: inrichting als bedoeld in artikel 30,
onder e, van de Wet.2.In hoogdrempelige inrichtingen zijn twee speelautomaten
toegestaan.3.In laagdrempelige inrichtingen zijn kansspelautomaten niet
toegestaan.11.Maatregelen tegen overlast en baldadigheid2:41Betreden gesloten woning of lokaal1.Het is verboden een krachtens artikel 174a van de Gemeentewet
gesloten woning, een niet voor publiek toegankelijk lokaal of
een bij die woning of dat lokaal behorend erf te betreden.2.Het is verboden een krachtens artikel 13b van de Opiumwet
gesloten woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal,
een bij die woning of dat lokaal behorend erf, een voor het
publiek toegankelijk lokaal of bij dat lokaal behorend erf te
betreden.3.Deze verboden zijn niet van toepassing op personen wier
aanwezigheid in de woning of het lokaal wegens dringende reden
noodzakelijk is.2:42Plakken en kladden1.Het is verboden een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is te bekrassen
of te bekladden.2.Het is verboden zonder schriftelijke toestemming van de
rechthebbende op een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is:a.een aanplakbiljet of ander geschrift, afbeelding of aanduiding
aan te plakken, te doen aanplakken, op andere wijze aan te
brengen of te doen aanbrengen;b.met kalk, krijt, teer of een kleur of verfstof een afbeelding,
letter, cijfer of teken aan te brengen of te doen
aanbrengen.3.Het verbod in het tweede lid is niet van toepassing indien
gehandeld wordt krachtens wettelijk voorschrift.4.Het college kan aanplakborden aanwijzen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen.5.Het is verboden de aanplakborden te gebruiken voor het
aanbrengen van handelsreclame.6.Het college kan nadere regels stellen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen, die geen betrekking mogen
hebben op de inhoud van de meningsuitingen en
bekendmakingen.7.De houder van de schriftelijke toestemming is verplicht die aan
een opsporingsambtenaar op diens eerste vordering terstond ter
inzage af te geven.2:43Vervoer plakgereedschap e.d.1.Het is verboden op de weg of openbaar water enig aanplakbiljet,
aanplakdoek, kalk, teer, kleur of verfstof of verfgereedschap te
vervoeren of bij zich te hebben.2.Dit verbod is niet van toepassing, indien de genoemde materialen
of gereedschappen niet zijn gebruikt of niet zijn bestemd voor
handelingen als verboden in artikel 2:42.2:44Vervoer inbrekerswerktuigen1.Het is verboden op een openbare plaats inbrekerswerktuigen te
vervoeren of bij zich te hebben.2.Dit verbod is niet van toepassing indien de bedoelde werktuigen
niet zijn gebruikt of niet zijn bestemd om zich onrechtmatig de
toegang tot een gebouw of erf te verschaffen, onrechtmatig
sluitingen te openen of te verbreken, diefstal door middel van
braak te vergemakkelijken of het maken van sporen te
voorkomen.2:45Betreden van plantsoenen e.d.[Gereserveerd]2:46Rijden over bermen e.d.1.Het is verboden met voertuigen die niet voorzien zijn van
rubberbanden te rijden over de berm, de glooiing of de zijkant
van een weg, tenzij dit door de omstandigheden redelijkerwijs
wordt vereist.2.Dit verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door de Wet beheer rijkswaterstaatswerken of de
provinciale wegenverordening.2:47Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen1.Het is verboden op een openbare plaats:a.te klimmen of zich te bevinden op een beeld, monument,
overkapping, constructie, openbare toiletgelegenheid, voertuig,
hek, heining of andere afsluiting, verkeersmeubilair of daarvoor
niet bestemd straatmeubilair;b.zich op te houden op een wijze die aan andere gebruikers of aan
bewoners van nabij die openbare plaats gelegen woningen onnodig
overlast of hinder berokkent.2.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door artikel 424 , 426bis of 431 van het Wetboek van
Strafrecht of artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994.2:48Verboden drankgebruik1.Het is verboden op een openbare plaats, binnen de bebouwde
kommen van de gemeente Boekel of die deel uitmaakt van een door
het college aangewezen gebied, alcoholhoudende drank te
gebruiken of aangebroken flessen, blikjes en dergelijke met
alcoholhoudende drank bij zich te hebben.2.Het verbod is niet van toepassing op:a.een terras dat behoort bij een horecabedrijf als bedoeld in
artikel 1 van de Drank- en Horecawet; enb.een andere plaats dan een horecabedrijf als bedoeld onder a,
waarvoor een ontheffing geldt krachtens artikel 35 van de Drank
en Horecawet.2:49Verboden gedrag bij of in gebouwen1.Het is verboden:a.zich zonder redelijk doel in een portiek of poort op te
houden;b.zonder redelijk doel in, op of tegen een raamkozijn of een
drempel van een gebouw te zitten of te liggen.2.Het is aan anderen dan bewoners of gebruikers van een
flatgebouw, appartementsgebouw of een soortgelijke
meergezinswoning of van een gebouw dat voor publiek toegankelijk
is, verboden zich zonder redelijk doel te bevinden in een voor
gemeenschappelijk gebruik bestemde ruimte van dat gebouw.2:50Hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke
ruimtenHet is verboden zich zonder redelijk doel en op een voor anderen
hinderlijke wijze op te houden in of op een voor het publiek
toegankelijke ruimte, dan wel deze te verontreinigen of te gebruiken
voor een ander doel dan waarvoor deze ruimte is bestemd. Onder deze
ruimten worden in elk geval begrepen: portalen, telefooncellen,
wachtlokalen voor het openbaar vervoer, parkeergarages en
rijwielstallingen.2:51Neerzetten van fietsen e.d.Het is verboden op een openbare plaats een fiets of een bromfiets te
plaatsen of te laten staan tegen een raam, een raamkozijn, een deur,
de gevel van een gebouw of in de ingang van een portiek indien:
dit in strijd is met de uitdrukkelijk verklaarde wil van de
gebruiker van dat gebouw of dat portiek; of
daardoor die ingang versperd wordt.
2:52Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein
e.d.Het is verboden op uren en plaatsen die door het college of de
burgemeester zijn aangewezen, zich met een fiets of bromfiets te
bevinden op een door het college of de burgemeester aangewezen
terrein waar een markt, kermis, uitvoering, bijeenkomst of
plechtigheid wordt gehouden die publiek trekt, mits dit verbod
kenbaar is aan de bezoekers van het terrein.2:53Bespieden van personen1.Het is verboden zich in de nabijheid van een persoon of een
gebouw, woonwagen of woonschip op te houden met de kennelijke
bedoeling deze persoon of een persoon die zich in dit gebouw,
deze woonwagen of dit woonschip bevindt, te bespieden.2.Het is verboden door middel van een verrekijker of enig ander
optisch instrument een persoon die zich in een gebouw, woonwagen
of woonschip bevindt te bespieden.2:54Bewakingsapparatuur[gereserveerd]2:55Nodeloos alarmeren[gereserveerd]2:56Alarminstallaties[gereserveerd]2:57Loslopende honden1.Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te
laten verblijven of te laten lopen:a.op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als zodanig
ingerichte kinderspeelplaats, zandbak of speelweide of op een
andere door het college aangewezen plaats;b.binnen de bebouwde kom op de weg indien de hond niet is
aangelijnd; ofc.op de weg indien die hond niet is voorzien van een halsband of
een ander identificatiemerk dat de eigenaar of houder duidelijk
doet kennen.2.Het verbod in het eerste lid, aanhef en onder b, is niet van
toepassing op door het college aangewezen plaatsen.3.De verboden in het eerste lid aanhef en onder a en b zijn niet
van toepassing op de eigenaar of houder van een hond:a.die zich vanwege zijn handicap door een geleidehond of sociale
hulphond laat begeleiden; ofb.die deze hond aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot geleidehond
of sociale hulphond.2:58Verontreiniging door honden1.Degene die zich met een hond op een openbare plaats begeeft is
verplicht ervoor te zorgen dat de uitwerpselen van die hond
onmiddellijk worden verwijderd.2.Het eerste lid is niet van toepassing op de eigenaar of houder
van een honda.die zich vanwege zijn handicap door een geleidehond of sociale
hulphond laat begeleiden; ofb.die deze hond aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot geleidehond
of sociale hulphond.3.Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing op door
het college aangewezen plaatsen.2:59Gevaarlijke honden
Indien het college een hond in verband met zijn gedrag
gevaarlijk of hinderlijk acht, kan het de eigenaar of houder
van die hond een aanlijngebod of een aanlijn- en
muilkorfgebod opleggen voor zover die hond verblijft of
loopt op een openbare plaats of op het terrein van een
ander.
Een aanlijngebod houdt in dat de eigenaar of houder
verplicht is de hond aangelijnd te houden met een lijn met
een lengte, gemeten van hand tot halsband, van ten hoogste
1,50 meter.
Een muilkorfgebod houdt in dat de eigenaar of houder
verplicht is de hond voorzien te houden van een muilkorf
die:
vervaardigd is van stevige kunststof, van stevig leer of van
beide stoffen;
door middel van een stevige leren riem zodanig rond de hals
is aangebracht dat verwijdering zonder toedoen van de mens
niet mogelijk is; en
zodanig is ingericht dat de hond niet kan bijten, dat de
afgesloten ruimte binnen de korf een geringe opening van de
bek toelaat en dat geen scherpe delen binnen de korf
aanwezig zijn.
4 Onverminderd het bepaalde in artikel 2:57, eerste lid onder c,
dient een hond als bedoeld in het eerste lid voorzien te zijn van
een door de bevoegde minister op aanvraag verstrekt uniek
identificatienummer door middel van een microchip die met een
chipreader afleesbaar is.2:60Houden of voeren van hinderlijke of schadelijke
dieren1.Het is verboden op door het college ter voorkoming of opheffing
van overlast of schade aan de openbare gezondheid aangewezen
plaatsen, buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer, bij dat aanwijzingsbesluit aangeduide dieren:a.aanwezig te hebben;b.aanwezig te hebben anders dan met inachtneming van de door het
college in het aanwijzingsbesluit gestelde regels;c.aanwezig te hebben in een groter aantal dan in die aanwijzing is
aangegeven; ofd.te voeren.2.Het college kan de rechthebbende op een onroerende zaak gelegen
binnen een krachtens het eerste lid aangewezen plaats,
ontheffing verlenen van een of meer verboden bedoeld in het
eerste lid.3.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.2:61Wilde dieren[gereserveerd]2:62Loslopend veeDe rechthebbende op herkauwende en eenhoevige dieren of varkens
(vee) die zich bevinden in een weiland of op een terrein dat niet
van de weg is afgescheiden door een deugdelijke veekering, is
verplicht ervoor te zorgen dat zodanige maatregelen getroffen worden
dat dit vee die weg niet kan bereiken.2:63Duiven[gereserveerd]2:64Bijen1.Het is verboden bijen te houden:a.binnen een afstand van 30 meter van woningen of andere gebouwen
waar overdag mensen verblijven;b.binnen een afstand van 30 meter van de weg.2.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing indien op
een afstand van ten hoogste zes meter vanaf de korven of kasten
een afscheiding is aangebracht van twee meter hoogte of zoveel
hoger als noodzakelijk is om het laag uit- en invliegen van de
bijen te voorkomen.3.Het verbod in het eerste lid, aanhef en onder a, is niet van
toepassing voor de bijenhouder die rechthebbende is op de
woningen of gebouwen bedoeld in dat lid.4.Het verbod in het eerste lid, aanhef en onder b is niet van
toepassing op situaties waarin wordt voorzien door het
Provinciaal wegenreglement .5.Het college kan van het verbod in het eerste lid ontheffing
verlenen.6.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) van toepassing.2:65BedelarijHet is verboden in door het college aangewezen gebieden op of aan de
weg of in een voor het publiek toegankelijk gebouw te bedelen om
geld of andere zaken.12.Bepalingen ter bestrijding van heling van goederen2:66BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder handelaar: een handelaar als
bedoeld in artikel 1 van de algemene maatregel van bestuur op grond
van artikel 437, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht .2:67Verplichtingen met betrekking tot het verkoopregister1.De handelaar is verplicht aantekening te houden van alle
gebruikte of ongeregelde goederen die hij verkoopt of op andere
wijze overdraagt, in een doorlopend register, en daarin
onverwijld op te nemen:a.het volgnummer van de aantekening met betrekking tot het
goed;b.de datum van verkoop of overdracht van het goed;c.een omschrijving van het goed, daaronder begrepen - voor zover
dat mogelijk is - soort, merk en nummer van het goed;d.de verkoopprijs of andere voorwaarden voor overdracht van het
goed; ene.de naam en het adres van degene die het goed heeft
verkregen.2.De burgemeester kan vrijstelling verlenen van deze
verplichtingen.3.Op de vrijstelling is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) van toepassing.2:68Voorschriften als bedoeld in artikel 437 van het Wetboek van
StrafrechtDe handelaar of een voor hem handelend persoon is verplicht:
de burgemeester binnen drie dagen schriftelijk in kennis te
stellen:
dat hij het beroep van handelaar uitoefent met vermelding
van zijn woonadres en het adres van de bij zijn onderneming
behorende vestiging;
van een verandering van de onder 1, sub a, bedoelde
adressen;
dat hij het beroep van handelaar niet langer uitoefent;
dat hij enig goed kan verkrijgen dat redelijkerwijs van een
misdrijf afkomstig is of voor de rechthebbende verloren is
gegaan;
de burgemeester op eerste aanvraag zijn administratie of
register ter inzage te geven;
aan de hoofdingang van elke vestiging een kenteken te hebben
waarop zijn naam en de aard van de onderneming duidelijk
zichtbaar zijn;
een door opkoop verkregen goed gedurende de eerste drie
dagen in bewaring te houden in de staat waarin het goed
verkregen is.
2:69Vervreemding van door opkoop verkregen goederen[gereserveerd]2:70Handel binnen openbare inrichtingen[vervallen]13.Vuurwerk2:71BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder consumentenvuurwerk: hetgeen
daaronder wordt verstaan in het Besluit van 22 januari 2002,
houdende nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en
professioneel vuurwerk (Vuurwerkbesluit ).2:72Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk tijdens de
verkoopdagen.[gereserveerd]2:73Gebruik van consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisseling1.Het is verboden consumentenvuurwerk te gebruiken op een door het
college in het belang van de voorkoming van gevaar, schade of
overlast aangewezen plaats.2.Het is verboden consumentenvuurwerk op een openbare plaats te
gebruiken als dat gevaar, schade of overlast kan
veroorzaken.3.De verboden bedoeld in het eerste en tweede lid zijn niet van
toepassing op situaties waarin wordt voorzien door artikel 429,
aanhef en onder 1, van het Wetboek van Strafrecht.2:73aBezigen van carbid tijdens de jaarwisseling.1.Het is verboden met gebruikmaking van carbidgas, een ander soort
gas of (vloei)stof een busdeksel, blikdeksel of ander projectiel af
te schieten2. Het verbod gesteld in het eerste lid geldt
niet voor het afschieten van projectielen met melkbussen of
vergelijkbare bussen of blikken, indien voldaan wordt aan de
volgende voorwaarden:
met melkbussen mogen geen deksels worden afgeschoten;
het afschieten vindt uitsluitend plaats op tijden waarop het
op grond van het Vuurwerkbesluit is toegestaan
consumentenvuurwerk tot ontbranding te brengen.
de eigenaar van het terrein van waaraf geschoten wordt dient
daarvoor vooraf toestemming te hebben verleend en
de plaats vanwaar geschoten wordt is gelegen op het terrein
aan de Waterval te Boekel dat in gebruik is bij
Handboogvereniging Doele Willem III.
Dit artikel is niet van toepassing voor zover de Wet
Milieubeheer, de Wet Wapens en Munitie, de Wet
milieugevaarlijke stoffen, de Wet vervoer gevaarlijke
stoffen of het Wetboek van Strafrecht van toepassing
is.
14.Drugsoverlast2:74Drugshandel op straatOnverminderd het bepaalde in de Opiumwet is het verboden zich op een
openbare plaats op te houden met het kennelijke doel om middelen als
bedoeld in artikel 2 en 3 van de Opiumwet , of daarop gelijkende
waar, al dan niet tegen betaling, af te leveren, aan te bieden of te
verwerven, daarbij behulpzaam te zijn of daarin te bemiddelen.15Bestuurlijke ophouding, veiligheidsrisicogebieden en
cameratoezicht op openbare plaatsen2:75Bestuurlijke ophoudingDe burgemeester is bevoegd overeenkomstig artikel 154a van de
Gemeentewet te besluiten tot het tijdelijk doen ophouden van door
hem aangewezen groepen van personen op een door hem aangewezen
plaats indien deze personen het bepaalde in de Algemene plaatselijke
verordening 2014 groepsgewijs niet naleven.2:76VeiligheidsrisicogebiedenDe burgemeester is bevoegd overeenkomstig artikel 151b van de
Gemeentewet bij verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid
van wapens, dan wel bij ernstige vrees voor het ontstaan daarvan,
een gebied, met inbegrip van de daarin gelegen voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven, aan te wijzen als
veiligheidsrisicogebied.2:77Cameratoezicht op openbare plaatsenDe burgemeester is bevoegd overeenkomstig artikel 151c van de
Gemeentewet te besluiten tot plaatsing van vaste camera’s voor een
bepaalde duur ten behoeve van het toezicht op een openbare
plaats.3.Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie e.d.1.Begripsbepalingen3:1BegripsbepalingenIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder:
prostitutie: het zich beschikbaar stellen tot het verrichten
van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
prostituee: degene die zich beschikbaar stelt tot het
verrichten van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
seksinrichting: de voor het publiek toegankelijke, besloten
ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij
bedrijfsmatig was seksuele handelingen worden verricht, of
vertoningen van erotisch-pornografische aard plaatsvinden.
Onder een seksinrichting worden in elk geval verstaan: een
seksbioscoop, seksautomatenhal, sekstheater, een parenclub
of een prostitutiebedrijf waaronder tevens begrepen een
erotische-massagesalon, al dan niet in combinatie met
elkaar;
escortbedrijf: de natuurlijke persoon, groep van personen of
rechtspersoon die bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij
bedrijfsmatig was prostitutie aanbiedt die op een andere
plaats dan in de bedrijfsruimte wordt uitgeoefend;
sekswinkel: de voor het publiek toegankelijke, besloten
ruimte waarin hoofdzakelijk goederen van
erotisch-pornografische aard aan particulieren plegen te
worden verkocht of verhuurd;
exploitant: de natuurlijke persoon of personen of
rechtspersoon of rechtspersonen die een seksinrichting of
escortbedrijf exploiteert, dan wel exploiteren en de tot
vertegenwoordiging van die rechtspersoon of rechtspersonen
bevoegde natuurlijke persoon of personen;
beheerder: de natuurlijke persoon of personen die de
onmiddellijke feitelijke leiding uitoefent, dan wel
uitoefenen in een seksinrichting of escortbedrijf;
bezoeker: degene die aanwezig is in een seksinrichting, met
uitzondering van:
de exploitant;
de beheerder;
de prostituee;
het personeel dat in de seksinrichting werkzaam is;
toezichthouders die zijn aangewezen op grond van artikel 6.2
van deze verordening;
andere personen wier aanwezigheid in de seksinrichting
wegens dringende redenen noodzakelijk is.
3:2Bevoegd bestuursorgaanIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder bevoegd bestuursorgaan: het
college of, voor zover het betreft voor het publiek openstaande
gebouwen en daarbij behorende erven als bedoeld in artikel 174 van
de Gemeentewet , de burgemeester.3:3Nadere regelsMet het oog op de openbare orde en de belangen genoemd in artikel
3:13, tweede lid kunnen het college en de burgemeester nadere regels
stellen met betrekking tot de uitoefening van de bevoegdheden
bedoeld in dit hoofdstuk.2.Seksinrichtingen, straatprostitutie, sekswinkels en
dergelijke3:4Seksinrichtingen1.Het is verboden een seksinrichting of escortbedrijf te
exploiteren of te wijzigen zonder vergunning van het bevoegd
bestuursorgaan.2.In de aanvraag om vergunning en in de vergunning wordt in ieder
geval vermeld:a.de persoonsgegevens van de exploitant;b.de persoonsgegevens van de beheerder; enc.de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf.3.Op de vergunning is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.3:5Gedragseisen exploitant en beheerder1.De exploitant en de beheerder:a.staan niet onder curatele en zijn niet ontzet uit de ouderlijke
macht of de voogdij;b.zijn niet in enig opzicht van slecht levensgedrag; enc.hebben de leeftijd van eenentwintig jaar bereikt.2.Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, zijn de exploitant
en de beheerder niet:a.met toepassing van de artikel 37 van het Wetboek van Strafrecht
in een psychiatrisch ziekenhuis geplaatst of met toepassing van
artikel 37a van het Wetboek van Strafrecht ter beschikking
gesteld;b.binnen de laatste vijf jaar onherroepelijk veroordeeld tot een
onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van zes maanden of meer door de
rechter in Nederland, inclusief de drie openbare lichamen
Bonaire, Saba en Sint-Eustatius, Aruba, Curaçao en Sint Maarten,
dan wel door een andere rechter wegens een misdrijf waarvoor
naar Nederlands recht een bevel tot voorlopige hechtenis
ingevolge artikel 67, eerste lid van het Wetboek van
Strafvordering is toegelaten;c.binnen de laatste vijf jaar bij ten minste twee rechterlijke
uitspraken onherroepelijk veroordeeld tot een onvoorwaardelijke
geldboete van 500 euro of meer of tot een andere hoofdstraf als
bedoeld in artikel 9, eerste lid, onder a van het Wetboek van
Strafrecht, wegens dan wel mede wegens overtreding van:·bepalingen gesteld bij of krachtens de Drank- en Horecawet, de
Opiumwet, de Vreemdelingenwet en de Wet arbeid
vreemdelingen;·de artikelen 137c tot en met 137g, 140, 240b, 242 tot en met
249, 252, 250a (oud), 273a, 300 tot en met 303, 416, 417,
417bis, 426, 429quater en 453 van het Wetboek van
Strafrecht;·de artikelen 8 en 162, derde lid, alsmede artikel 6 juncto
artikel 8 of juncto artikel 163 van de Wegenverkeerswet
1994;·de artikelen 1, onder a, b en d, 13, 14, 27 en 30b van de Wet op
de Kansspelen;·de artikelen 2 en 3 van de Wet op de weerkorpsen;·de artikelen 54 en 55 van de Wet wapens en munitie.3.Met een veroordeling als bedoeld in het tweede lid wordt gelijk
gesteld:a.vrijwillige betaling van een geldsom als bedoeld in artikel 74,
tweede lid onder a van het Wetboek van Strafrecht of artikel 76,
derde lid onder a van de Algemene wet inzake rijksbelastingen,
tenzij de geldsom minder dan 375 euro bedraagt;b.een bevel tot tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke
straf.4.De periode van vijf jaar, genoemd in het tweede lid, wordt:a.bij de weigering van een vergunning teruggerekend vanaf de datum
van beslissing op de aanvraag van de vergunning;b.bij de intrekking van een vergunning teruggerekend vanaf de
datum van de intrekking van deze vergunning.5.De exploitant of de beheerder zijn binnen de laatste vijf jaar
geen exploitant of beheerder geweest van een seksinrichting of
escortbedrijf die voor ten minste een maand door het bevoegde
bestuursorgaan is gesloten, of waarvan de vergunning bedoeld in
artikel 3:4, eerste lid, is ingetrokken, tenzij aannemelijk is
dat hem ter zake geen verwijt treft.3:6Sluitingstijden1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben en daarin bezoekers toe te laten of te laten
verblijven:a.op maandag tot en met zondag tussen 03:00 uur en 06:00 uur;b.de houder van een seksinrichting mag na 02:00 uur:·geen publiek toelaten;·niet meer tappen;·geen muziek ten gehore brengen; en·dient vanaf 02:00 uur de verlichting aan te hebben. 2.Het bevoegd bestuursorgaan kan voor een afzonderlijke
seksinrichting andere sluitingstijden vaststellen.3.Het is bezoekers van een seksinrichting verboden zich daarin te
bevinden gedurende de tijd dat die seksinrichting krachtens het
eerste lid of tweede lid, dan wel krachtens artikel 3:7, eerste
lid, gesloten dient te zijn.4.Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op
situaties waarin wordt voorzien door de op de Wet milieubeheer
gebaseerde voorschriften.3:7Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke)
sluiting1.Met het oog op de openbare orde en de belangen genoemd in
artikel 3:13, tweede lid of in geval van strijdigheid met de
bepalingen in dit hoofdstuk kan het bevoegd bestuursorgaan:a.tijdelijk andere dan de krachtens artikel 3:6, eerste of tweede
lid, geldende sluitingstijden vaststellen;b.van een afzonderlijke seksinrichting al dan niet tijdelijk de
gedeeltelijke of algehele sluiting bevelen.2.Onverminderd het bepaalde in artikel 3:41 van de Algemene wet
bestuursrecht maakt het bevoegd bestuursorgaan het besluit
bedoeld in het eerste lid bekend op de voet van artikel 3:42,
tweede lid.3:8Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en
beheerder1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben, zonder dat exploitant of de beheerder bedoeld in artikel
3:4, tweede lid onder a of b in de seksinrichting aanwezig
is.2.De exploitant en de beheerder zien er voortdurend op toe dat in
de seksinrichting:a.geen strafbare feiten plaatsvinden, waaronder in ieder geval de
feiten genoemd in de titels XIV (misdrijven tegen de zeden),
XVIII (misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid), XX
(mishandeling), XXII (diefstal) en XXX (heling) van het Tweede
Boek van het Wetboek van Strafrecht, in de Opiumwet en in de Wet
wapens en munitie ; enb.geen prostitutie wordt uitgeoefend door personen in strijd met
het bij of krachtens de Wet arbeid vreemdelingen of de
Vreemdelingenwet bepaalde.3:9Straatprostitutie1.Het is verboden door handelingen, houding, woord, gebaar of op
andere wijze, passanten te bewegen gebruik te maken van de
diensten van een prostituee, uit te nodigen dan wel aan te
lokken.2.Met het oog op de naleving van het verbod bedoeld in het eerste
lid, kan door politieambtenaren het bevel worden gegeven zich
onmiddellijk in een bepaalde richting te verwijderen.3.Met het oog op de openbare orde en de belangen genoemd in
artikel 3:13, tweede lid, kan door politieambtenaren aan
personen die zich bevinden in het openbaar gebied het bevel
worden gegeven zich onmiddellijk in een bepaalde richting te
verwijderen.4.De burgemeester kan met het oog op de openbare orde en de
belangen genoemd in artikel 3:13, tweede lid, personen aan wie
ten minste eenmaal een bevel is gegeven als bedoeld in het
tweede of derde lid, verbieden zich gedurende bepaalde termijn,
anders dan in een openbaar middel van vervoer, te bevinden op of
aan door de burgemeester te bepalen wegen of gebieden.5.De burgemeester beperkt het verbod bedoeld in het vierde lid
indien dat in verband met de persoonlijke omstandigheden van
betrokkene noodzakelijk is.3:10SekswinkelsHet is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin een
sekswinkel te exploiteren in door het college in het belang van de
openbare orde of de woon- en leefomgeving aangewezen gebieden of
delen van de gemeente.3:11Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en
dergelijke1.Het is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin
of daarop goederen, opschriften, aankondigingen, gedrukte of
geschreven stukken dan wel afbeeldingen van
erotisch-pornografische aard openlijk ten toon te stellen, aan
te bieden of aan te brengen:a.indien het bevoegd bestuursorgaan aan de rechthebbende heeft
bekendgemaakt dat de wijze van tentoonstellen, aanbieden of
aanbrengen daarvan, de openbare orde of de woon- en leefomgeving
in gevaar brengt;b.anders dan overeenkomstig de door het bevoegd bestuursorgaan in
het belang van de openbare orde of de woon- en leefomgeving
gestelde regels.2.Het verbod bedoeld in het eerste lid is niet van toepassing op
het tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen van goederen,
opschriften, aankondigingen, gedrukte of geschreven stukken dan
wel afbeeldingen, die dienen tot het openbaren van gedachten en
gevoelens als bedoeld in artikel 7, eerste lid, van de
Grondwet.3.Beslistermijn: weigeringsgronden3:12Beslistermijn1.In afwijking van het bepaalde in artikel 1:2, eerste lid,
beslist het bevoegd bestuursorgaan op de aanvraag om vergunning
bedoeld in artikel 3.4, eerste lid, binnen twaalf weken na de
dag waarop de aanvraag ontvangen is.2.Het bevoegd bestuursorgaan kan zijn besluit voor ten hoogste
twaalf weken verdagen.3:13Weigeringsgronden1.De vergunning bedoeld in artikel 3:4, eerste lid, wordt
geweigerd indien:a.de exploitant of de beheerder niet voldoet aan de in artikel 3:5
gestelde eisen;b.de vestiging of de exploitatie van de seksinrichting of het
escortbedrijf in strijd is met een geldend bestemmingsplan,
beheersverordening, exploitatieplan, voorbereidingsbesluit,
stadsvernieuwingsplan of leefmilieuverordening; ofc.er aanwijzingen zijn dat in de seksinrichting of het
escortbedrijf personen werkzaam zijn of zullen zijn in strijd
met artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht of met het bij
of krachtens de Wet arbeid vreemdelingen of de Vreemdelingenwet
bepaalde.2.Voor seksinrichtingen en in Nederland gevestigde escortbedrijven
kan, onverminderd het bepaalde in artikel 1:8, de vergunning
bedoeld in artikel 3:4, eerste lid, worden geweigerd, in het
belang van:a.het voorkomen of beperken van overlast;b.het voorkomen of beperken van aantasting van het woon- en
leefklimaat;c.de veiligheid van personen of goederen;d.de verkeersvrijheid of -veiligheid;e.de gezondheid of zedelijkheid; off.de arbeidsomstandigheden van de prostituee.4.Beëindiging exploitatie; wijziging beheer3:14Beëindiging exploitatie1.De vergunning vervalt zodra de exploitant die overeenkomstig
artikel 3:4 op de vergunning is vermeld, de exploitatie van de
seksinrichting of het escortbedrijf feitelijk heeft
beëindigd.2.Binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie,
geeft de exploitant daarvan schriftelijk kennis aan het bevoegd
bestuursorgaan.3:15Wijziging beheer1.Indien de beheerder het beheer van de seksinrichting of het
escortbedrijf feitelijk beëindigt, geeft de exploitant daarvan
binnen een week schriftelijk kennis aan het bevoegd
bestuursorgaan.2.Het beheer kan worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder,
indien het bevoegd bestuursorgaan op aanvraag van de exploitant
besluit de verleende vergunning overeenkomstig de wijziging in
het beheer te wijzigen. Het bepaalde in artikel 3:13, eerste
lid, aanhef en onder a, is van overeenkomstige toepassing.3.In afwachting van het besluit bedoeld in het tweede lid, kan het
beheer worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder vanaf het
moment waarop de exploitant een aanvraag als bedoeld in het
tweede lid heeft ingediend, totdat over de aanvraag is
besloten.5.Overgangsbepaling3:16Overgangsbepaling[gereserveerd]4.Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente1.Geluidhinder en verlichting4:1BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
Besluit: het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer ;
inrichting: inrichting type A of type B als bedoeld in het
Besluit ;
houder van een inrichting: degene die als eigenaar,
bedrijfsleider, beheerder of anderszins een inrichting
drijft;
collectieve festiviteit: festiviteit die niet specifiek aan
één of een klein aantal inrichtingen is verbonden;
incidentele festiviteit: festiviteit of activiteit die
gebonden is aan één of een klein aantal inrichtingen;
geluidsgevoelige gebouwen: woningen en gebouwen die op grond
van artikel 1 van de Wet geluidhinder worden aangemerkt als
geluidsgevoelige gebouwen met uitzondering van gebouwen
behorende bij de betreffende inrichting;
geluidsgevoelige terreinen: terreinen die op grond van
artikel 1 van de Wet geluidhinder worden aangemerkt als
geluidsgevoelige terreinen met uitzondering van terreinen
behorende bij de betreffende inrichting;
onversterkte muziek: muziek die niet elektronisch is
versterkt.
4:2Aanwijzing collectieve festiviteiten1.De geluidsnormen bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20 van
het Besluit gelden niet voor door het college per kalenderjaar
aan te wijzen collectieve festiviteiten gedurende de daarbij aan
te wijzen dagen of dagdelen.2.De voorwaarden met betrekking tot de verlichting ten behoeve van
sportbeoefening in de buitenlucht als bedoeld in artikel 4.113,
eerste lid, van het Besluit gelden niet voor door het college
per kalenderjaar aan te wijzen collectieve festiviteiten
gedurende de daarbij aan te wijzen dagen of dagdelen.3.In een aanwijzing als bedoeld in het eerste en tweede lid, kan
het college bepalen dat de aanwijzing slechts geldt in een of
meer delen van de gemeente Boekel:4.Het college maakt de aanwijzing ten minste vier weken voor het
begin van een nieuw kalenderjaar bekend.5.Het college kan wanneer een collectieve festiviteit
redelijkerwijs niet te voorzien was, een festiviteit terstond
als collectieve festiviteit als bedoeld in het eerste lid
aanwijzen.4:3Kennisgeving incidentele festiviteiten1.Het is een inrichting toegestaan maximaal vier incidentele
festiviteiten per kalenderjaar te houden waarbij de
geluidsnormen als bedoeld in de artikelen 2.17 , 2.19 en 2.20
van het Besluit niet van toepassing zijn, mits de houder van de
inrichting ten minste twee weken voor de aanvang van de
festiviteit het college daarvan in kennis heeft gesteld.2.Het is een inrichting toegestaan om tijdens maximaal vier
incidentele festiviteiten per kalenderjaar de verlichting langer
aan te houden ten behoeve van sportactiviteiten waarbij artikel
4.113, eerste lid, van het Besluit niet van toepassing is, mits
de houder van de inrichting ten minste tien werkdagen voor de
aanvang van de festiviteit het college daarvan in kennis heeft
gesteld.3.Het college stelt een formulier vast voor het doen van een
kennisgeving.4.De kennisgeving wordt geacht te zijn gedaan wanneer het
formulier, volledig en naar waarheid ingevuld, tijdig is
ingeleverd op de plaats op dat formulier vermeld.5.De kennisgeving wordt tevens geacht te zijn gedaan wanneer het
college op verzoek van de houder van een inrichting een
incidentele festiviteit, die redelijkerwijs niet te voorzien
was, terstond toestaat.6.[gereserveerd]7.[gereserveerd]8.[gereserveerd]9.[gereserveerd]10.Bij het ten gehore brengen van muziekgeluid blijven ramen en
deuren gesloten, behoudens voor het onmiddellijk doorlaten van
personen of goederen.4:4Verboden incidentele festiviteiten[gereserveerd]4:5Onversterkte muziek[gereserveerd]4:6Overige geluidhinder1.Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer of van het Besluit op een zodanige wijze toestellen
of geluidsapparaten in werking te hebben of handelingen te
verrichten dat voor een omwonende of voor de omgeving
geluidhinder wordt veroorzaakt.2.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.3.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door de Wet geluidhinder , de Zondagswet , de Wet
openbare manifestaties , het Vuurwerkbesluit of de Provinciale
milieuverordening.4.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.4:6AMosquito[gereserveerd]2.Bodem-, weg- en milieuverontreiniging4:7StraatvegenHet is verboden op een door het college ten behoeve van de
werkzaamheden van de gemeentelijke reinigingsdienst aangewezen
weggedeelte, een voertuig te parkeren of enig ander voorwerp te
laten staan gedurende een daarbij aangeduide tijdsperiode.4:8Natuurlijke behoefte doenHet is verboden binnen de bebouwde kom op een openbare plaats zijn
natuurlijke behoefte te doen buiten daarvoor bestemde plaatsen.4:9Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen
en putten buiten gebouwenSloten en andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten
gebouwen mogen zich niet bevinden in een toestand die gevaar
oplevert voor de veiligheid, nadeel voor de gezondheid of hinder
voor de gebruikers van de gebouwen of voor anderen.3.Het bewaren van houtopstanden4:10Begripsbepalingen1.In deze afdeling wordt verstaan onder:a.houtopstand: hakhout, een houtwal of een of meer bomen;b.hakhout: een of meer bomen die na te zijn geveld, opnieuw op de
stronk uitlopen.2.In deze afdeling wordt onder vellen mede verstaan: rooien, met
inbegrip van verplanten, alsmede het verrichten van handelingen
die de dood of ernstige beschadiging of ontsiering van
houtopstand ten gevolge kunnen hebben.4:11Omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden1.Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag
houtopstanden te vellen of te doen vellen. Het verbod geldt
uitsluitend voor bomen die:a.voorkomen op de vigerende lijst ´inventarisatie waardevol
groen´; en/ofb.eigendom zijn van de gemeente of de provincie en een diameter
van de stam hebben van meer dan 30 cm op een hoogte van 1,30
meter boven het maaiveld; en/ofc.binnen de bebouwde kom vallen onder de meldingsplicht van de
Boswet.2.In afwijking van artikel 1:8 kan de vergunning worden geweigerd
op grond van:a.de natuurwaarde van de houtopstand;b.de landschappelijke waarde van de houtopstand;c.de waarde van de houtopstand voor stads- en dorpsschoon;d.de beeldbepalende waarde van de houtopstand;e.de cultuurhistorische waarde van de houtopstand; off.de waarde voor de leefbaarheid van de houtopstand.3.Het bevoegd gezag kan een herplantplicht opleggen onder nader te
stellen voorschriften.4.Op de vergunning is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.4:12Vergunning van rechtswege[gereserveerd]4.Maatregelen tegen ontsiering en stankoverlast4:13Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen
enz.1.Het is verboden op door het college in het belang van het
uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming of opheffing
van overlast dan wel voorkoming van schade aan de openbare
gezondheid aangewezen plaatsen, buiten een inrichting in de zin
van de Wet milieubeheer, in de openlucht of buiten de weg de
volgende voorwerpen of stoffen op te slaan, te plaatsen of
aanwezig te hebben:a.onbruikbare of aan hun oorspronkelijke bestemming onttrokken
voer- of vaartuigen of onderdelen daarvan;b.bromfietsen en motorvoertuigen of onderdelen daarvan;c.kampeermiddelen als bedoeld in artikel 4:17 of onderdelen
daarvan, indien het plaatsen of aanwezig hebben daarvan
geschiedt voor verkoop of verhuur of anderszins voor een
commercieel doel; ofd.mestopslag, gierkelders of andere verzamelplaatsen van vuil, een
verzameling ingekuild gras, loof of pulp of ingekuilde
landbouwproducten, afbraakmaterialen en oude metalen.2.Het college kan bij de aanwijzing nadere regels stellen.3.Dit artikel is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien krachtens de Wet ruimtelijke ordening of door of
geldende Provinciale Verordening.4:14Stankoverlast door gebruik van meststoffen[gereserveerd]4:15Verbod hinderlijke of gevaarlijke reclame1.Het is verboden op of aan een onroerende zaak handelsreclame te
maken of te voeren door middel van een opschrift, aankondiging
of afbeelding waardoor het verkeer in gevaar wordt gebracht of
ernstige hinder ontstaat voor de omgeving.2.Het eerste lid is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer.4:16Vergunningplicht lichtreclame[gereserveerd]5.Kamperen buiten kampeerterreinen4:17BegripsbepalingIn deze afdeling wordt onder kampeermiddel verstaan: een onderkomen
of voertuig waarvoor geen omgevingsvergunning voor het bouwen in de
zin van artikel 2.1, eerste lid onder a van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht is vereist, dat bestemd of opgericht is
dan wel gebruikt wordt of kan worden gebruikt voor recreatief
nachtverblijf.4:18Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen1.Het is verboden ten behoeve van recreatief nachtverblijf
kampeermiddelen te plaatsen of geplaatst te houden buiten een
kampeerterrein dat als zodanig in het bestemmingsplan, de
beheersverordening, exploitatieplan of een voorbereidingsbesluit
is bestemd of mede bestemd.2.Het verbod geldt niet voor het plaatsen van kampeermiddelen voor
eigen gebruik door de rechthebbende op een terrein.3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het eerste lid.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8. kan de ontheffing
worden geweigerd in het belang van:
de bescherming van natuur en landschap; of
de bescherming van een stadsgezicht.
5.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.4:19Aanwijzing kampeerplaatsen1.Het verbod van artikel 4:18, eerste lid is niet van toepassing
op door het college aangewezen plaatsen.2.Het college kan daarbij nadere regels stellen ter bescherming
van de belangen genoemd artikel 4:18, vierde lid, onder a en
b.5.Andere onderwerpen betreffende de huishouding der gemeente1.Parkeerexcessen5:1BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
voertuigen: voertuigen als bedoeld in artikel 1, onder al,
van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV
1990) met uitzondering van kleine wagens zoals kruiwagens,
kinderwagens en rolstoelen;
parkeren: parkeren als bedoeld in artikel 1, onder ac, van
het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV
1990).
5:2Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d.1.Onder verhuren als bedoeld in dit artikel wordt mede
verstaan:a.het gebruiken van een voertuig voor het geven van lessen;b.het gebruiken van een voertuig voor het vervoeren van personen
tegen betaling.2.Tot de voertuigen als bedoeld in dit artikel worden niet
gerekend:a.voertuigen waaraan herstel- of onderhoudswerkzaamheden worden
verricht die in totaal niet meer dan een uur vergen, en dit
gedurende de tijd die nodig is en gebruikt wordt voor deze
werkzaamheden;b.voertuigen voor persoonlijk gebruik van de in het derde lid
bedoelde persoon.3.Het is degene die er zijn bedrijf, nevenbedrijf dan wel een
gewoonte van maakt voertuigen te stallen, te herstellen, te
slopen, te verhuren of te verhandelen, verboden:a.drie of meer voertuigen die hem toebehoren of zijn toevertrouwd,
op de weg te parkeren binnen een cirkel met een straal van 25
meter met als middelpunt een van deze voertuigen;b.de weg als werkplaats voor voertuigen te gebruiken.4.Het college kan ontheffing van het verbod verlenen.5:3Te koop aanbieden van voertuigen[gereserveerd]5:4Defecte voertuigen[gereserveerd]5:5Voertuigwrakken1.Het is verboden een voertuig dat rijtechnisch in onvoldoende
staat van onderhoud en tevens in een kennelijk verwaarloosde
toestand verkeert op de weg te parkeren.2.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door de Wet milieubeheer.5:6Kampeermiddelen e.a.1.Het is verboden een voertuig dat voor recreatie of anderszins
voor andere dan verkeersdoeleinden wordt gebruikt:a.langer dan op drie achtereenvolgende dagen te plaatsen of te
hebben in het openbaar gebied binnen de bebouwde kommen van de
gemeente Boekel daar dit naar zijn oordeel buitensporig is met
het oog op de verdeling van beschikbare parkeerruimte of
schadelijk is voor het uiterlijk aanzien van de gemeente;b.op een door het college aangewezen plaats te parkeren, waar dit
naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk aanzien van
de gemeente.2.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod in het eerste
lid, aanhef en onder a.3.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing op situaties
waarin wordt voorzien door het Provinciaal wegenreglement of de
Provinciale landschapsverordening.4.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) van toepassing.5:7Parkeren van reclamevoertuigen[gereserveerd]5:8Parkeren van grote voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan
2,4 meter te parkeren op een door het college aangewezen plaats,
waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk
aanzien van de gemeente.2.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter te parkeren op een door
het college aangewezen weg, waar dit parkeren naar zijn oordeel
buitensporig is met het oog op de verdeling van beschikbare
parkeerruimte.3.Het verbod in het tweede lid is niet van toepassing op werkdagen
van maandag tot en met vrijdag, dagelijks van 08.00 tot 18.00
uur.4.Het verbod in het tweede lid is voorts niet van toepassing op
campers, kampeerauto’s, caravans en kampeerwagens, voor zover
deze voertuigen niet langer dan drie achtereenvolgende dagen op
de weg worden geplaatst of gehouden.5.Het college kan van de in het eerste en tweede lid gestelde
verboden ontheffing verlenen.6.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) van toepassing.5:9Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van lading, een
lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4
meter, op de weg te parkeren bij een voor bewoning of ander
dagelijks gebruik bestemd gebouw op zodanige wijze dat daardoor
het uitzicht van bewoners of gebruikers vanuit dat gebouw op
hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun anderszins hinder of
overlast wordt aangedaan.2.Het verbod geldt niet gedurende de tijd die nodig is voor en
gebruikt wordt voor het uitvoeren van werkzaamheden waarvoor de
aanwezigheid van het voertuig ter plaatse noodzakelijk is.5:10Parkeren van voertuigen met stankverspreidende
stoffen[gereserveerd]5:11Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen1.Het is verboden met een voertuig te rijden door een park of
plantsoen of een van gemeentewege aangelegde beplanting of
groenstrook, of het daarin te doen of te laten staan.2.Dit verbod is niet van toepassing:a.op de weg;b.op voertuigen die worden gebruikt voor werkzaamheden door of
vanwege de overheid; enc.op voertuigen waarmee standplaats wordt of is ingenomen op
terreinen die voor dit doel zijn bestemd.3.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.4.Op de ontheffing is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.5:12Overlast van fiets of bromfietsHet is verboden op door het college in het belang van het uiterlijk
aanzien van de gemeente, ter voorkoming of opheffing van overlast,
of ter voorkoming van schade aan de openbare gezondheid aangewezen
plaatsen fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor
bestemde ruimten of plaatsen te laten staan.2.Collecteren[gereserveerd]3.Venten[gereserveerd]4.Standplaatsen5:17Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt verstaan onder standplaats: het vanaf een
vaste plaats op een openbare en in de openlucht gelegen plaats
te koop aanbieden, verkopen of afleveren van goederen dan wel
diensten, gebruikmakend van fysieke middelen, zoals een kraam,
een wagen of een tafel.2.Onder standplaats wordt niet verstaan:a.een vaste plaats op een jaarmarkt of markt als bedoeld in
artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de
Gemeentewet;b.een vaste plaats op een evenement als bedoeld in artikel
2:24.5:18Standplaatsvergunning en weigeringsgronden1.Het is verboden zonder vergunning van het college een
standplaats in te nemen of te hebben.2.Het college weigert de vergunning wegens strijd met een geldend
bestemmingsplan, beheersverordening, exploitatieplan of
voorbereidingsbesluit.3.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de vergunning
worden geweigerd:a.in het belang van de bescherming van het uiterlijk aanzien van
de omgeving;b.indien als gevolg van bijzondere omstandigheden in de gemeente
of in een deel van de gemeente redelijkerwijs te verwachten is
dat door het verlenen van de vergunning voor een standplaats
voor het verkopen van goederen een redelijk verzorgingsniveau
voor de consument ter plaatse in gevaar komt.4.Op de vergunning is paragraaf 4.1.3.3 van de Algemene wet
bestuursrecht (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen) niet van toepassing.5:19Toestemming rechthebbendeHet is de rechthebbende op een perceel verboden toe te staan dat
daarop zonder vergunning van het college standplaats wordt of is
ingenomen.5:20Afbakeningsbepalingen1.Het verbod van artikel 5:18, eerste lid is niet van toepassing
op situaties waarin wordt voorzien door de Wet milieubeheer , de
Wet beheer rijkswaterstaatswerken of het Provinciaal
wegenreglement.2.De weigeringsgrond van artikel 5:18, derde lid, onder a, is niet
van toepassing op bouwwerken.5:21Aanhoudingsplicht[gereserveerd]5.Snuffelmarkten5:22Begripsbepaling[gereserveerd]5:23Organiseren van een snuffelmarktZie artikel 2:246.Openbaar water5:24Voorwerpen op, in of boven openbaar water1.Het is in verband met de veiligheid op het openbaar water
verboden een voorwerp, niet zijnde een vaartuig, op, in of boven
openbaar water te plaatsen, aan te brengen of te hebben, indien
dit door zijn omvang of vormgeving, constructie of plaats van
bevestiging gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van het
openbaar water of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan
dan wel een belemmering vormt voor het doelmatig beheer en
onderhoud van het openbaar water.2.Degene die voornemens is een steiger, een meerpaal of een ander
voorwerp met een permanent karakter op, in of boven openbaar
water te plaatsen, doet daarvan uiterlijk twee weken tevoren een
melding aan het college.3.De melding bevat in ieder geval naam, adres en contactgegevens
van de melder, en een beschrijving van de aard en omvang van het
voorwerp.4.Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing op situaties
waarin wordt voorzien door het Wetboek van Strafrecht, de
Scheepvaartverkeerswet, het Binnenvaartpolitiereglement, de
Waterwet, de Provinciale vaarwegenverordening, de
Telecommunicatiewet of de Algemene Verordening Ondergrondse
Infrastructuren gemeente Boekel.5:25Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen[gereserveerd].5:26Aanwijzingen ligplaats[gereserveerd]. 5:27Verbod innemen ligplaats[gereserveerd].5:28Beschadigen van waterstaatswerken1.Het is verboden schade toe te brengen aan of veranderingen aan
te brengen in de toestand van openbare wateren, havens, dijken,
wallen, kaden, trekpaden, beschoeiingen, oeverbegroeiing,
bruggen, zetten, duikers, pompen, waterleidingen, gordingen,
aanlegpalen, stootpalen, bakens of sluizen die bij de gemeente
in beheer zijn.2.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door het Wetboek van Strafrecht , het
Binnenvaartpolitiereglement , de Waterwet of de Provinciale
vaarwegenverordening.5:29ReddingsmiddelenHet is verboden een voor het redden van drenkelingen bestemd en
daartoe bij het water aangebracht voorwerp te gebruiken voor een
ander doel dan wel voor dadelijk gebruik ongeschikt te maken.5:30Veiligheid op het water[gereserveerd].5:31Overlast aan vaartuigen[gereserveerd].7.Crossterreinen en gemotoriseerd en ruiterverkeer in
natuurgebieden5:31ABegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
Motorvoertuig; hetgeen daaronder wordt verstaan in artikel
1, onder z, van het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990;
Bromfiets: hetgeen daaronder wordt verstaan in artikel 1,
eerste lid onder e, van de Wegenverkeerswet 1994.
5:32Crossterreinen[gereserveerd].5:33Beperking verkeer in natuurgebieden[gereserveerd].8.Verbod vuur te stoken5:34Verbod afvalstoffen te verbranden buiten inrichtingen of
anderszins vuur te stoken1.Het is verboden in de openlucht afvalstoffen te verbranden
buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer of
anderszins vuur aan te leggen, te stoken of te hebben.2.Mits er geen sprake is van gevaar, overlast of hinder voor de
omgeving, is het verbod niet van toepassing op:a.verlichting door middel van kaarsen, fakkels en dergelijke;b.sfeervuren zoals terrashaarden en vuurkorven, indien geen
afvalstoffen worden verbrand;c.vuur voor koken, bakken en braden.3.Het college kan van dit verbod ontheffing verlenen.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de ontheffing
worden geweigerd ter bescherming van de flora en fauna.5.Het verbod is niet van toepassing op situaties waarin wordt
voorzien door artikel 429, aanhef en onder 1 of 3, van het
Wetboek van Strafrecht of de Provinciale milieuverordening.9.Verstrooiing van as5:35BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder incidentele asverstrooiing:
het verstrooien van as als bedoeld in de Wet op de lijkbezorging op
een door de overledene of nabestaande(n) gewenste plek buiten een
permanent daartoe bestemd terrein.5:36Verboden plaatsen[gereserveerd].5:37Hinder of overlastIncidentele asverstrooiing is verboden indien daardoor hinder of
overlast wordt veroorzaakt voor derden.6.Straf-, overgangs- en slotbepalingen6:1StrafbepalingOvertreding van het bij of krachtens de in deze verordening opgenomen
artikelen bepaalde en de op grond van artikel 1:4 daarbij gegeven
voorschriften en beperkingen wordt gestraft met hechtenis van ten
hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie en kan
bovendien worden gestraft met openbaarmaking van de rechterlijke
uitspraak.6:2Toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bij of krachtens deze
verordening bepaalde zijn belast de gemeentelijke
opsporingsambtenaren en de buitengewoon opsporingsambtenaren zoals
aangesloten bij de boa-pool waar de gemeente Boekel op dat moment
bij is aangesloten.2.Het college dan wel de burgemeester kan daarnaast andere personen
met dit toezicht belasten.6:3Binnentreden woningenZij die belast zijn met het toezicht op de naleving of de opsporing van
een overtreding van de bij of krachtens deze verordening gegeven
voorschriften die strekken tot handhaving van de openbare orde of
veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen,
zijn bevoegd tot het binnentreden in een woning zonder toestemming van
de bewoner.6:4Intrekking oude verordeningMet ingang van de inwerkingtreding van deze verordening worden
ingetrokken:
De Algemene Plaatselijke Verordening Gemeente Boekel 2010 en
alle hierop aangebrachte wijzigingen
De Verordening kansspelautomaten.
6:5OvergangsbepalingBesluiten, genomen krachtens de verordening bedoeld in artikel 6:4,
eerste lid, die golden op het moment van de inwerkingtreding van deze
verordening en waarvoor deze verordening overeenkomstige besluiten kent,
gelden als besluiten genomen krachtens deze verordening.6.6InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op 1 januari 2014.6:7CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: APV 2014.Aldus besloten in de openbare vergadering vande raad van de gemeente Boekel, gehouden op 12 december 2013.de griffier, de voorzitter,M.R.P. Philipse P.M.J.H. Bos ALGEMEENHieronder vindt u de toelichting op artikelen die afwijken van de model-APV. De
artikelen die het model van de VNG volgen, worden toegelicht in de algemene
toelichting. Hoofdstuk 2 Openbare ordeArtikel 2:18 RookverbodHet verbod heeft tot doel bosbranden te voorkomen en beschadiging van
eigendommen tegen te gaan. Het verbod kan niet zover strekken dat het roken in
de gebouwen en in de bijbehorende tuinen die in een bos of natuurgebied liggen,
niet meer mogelijk is. De periode waarin het rookverbod geldt is van 1 april tot
1 oktober. Door in de verordening een periode op te nemen is het niet nodig om
steeds bij droogte een rookverbod in te stellen. Artikel 2:25 EvenementenIn de gemeente Boekel wordt een onderscheid gemaakt tussen vergunningplichtige
en meldingsplichtige evenementen. Onder lid 3 zijn de voorwaarden opgenomen
waaraan een evenement moet voldoen om een meldingsplichtig evenement te zijn.
Deze bepalingen zijn opgenomen om zoveel mogelijk duidelijkheid te geven over
wat een meldingsplichtig evenement is. Artikel 2:29 SluitingsuurDit artikel bestaat in de huidige vorm al zeker sinds 2000. Bij de
totstandkoming ervan zijn de politie en de ondernemersvereniging Boekel destijds
intensief betrokken geweest.Doel van het artikel is dat er op alle dagen van de week dezelfde sluitingstijd
geldt en dat bezoekers geleidelijk vertrekken. Er wordt onderscheid gemaakt
tussen natte horecabedrijven (hier wordt alcohol verstrekt) en droge
horecabedrijven (hier wordt geen alcohol verstrekt). Voor de natte
horecabedrijven geldt een sluitingstijd van 02.00 uur, voor droge
horecabedrijven is dit 02.30 uur. Voor alle horecabedrijven geldt dat om 03.00
uur geen bezoekers meer aanwezig mogen zijn. Dit betekent dat bezoekers tussen
respectievelijk 02.00 uur en 02.30 uur en 03.00 uur geleidelijk het
horecabedrijf kunnen verlaten. De voordelen zijn:- betere handhaafbaarheid door duidelijke regelgeving;- betere spreiding van huiswaarts kerende bezoekers waardoor minder kans op
overlast bestaat;- betere aansluiting op de in de regio gebruikelijke sluitingstijden.Artikel 2:30a Gebruik duurzaam kunststof glas- en
vaatwerkDit artikel creëert de mogelijkheid voor de burgemeester om glaswerk etc. te
verbieden voor een of meer openbare inrichtingen. Bij evenementen is er de
mogelijkheid om dit op te nemen in de voorschriften. Voor openbare inrichtingen
bestaat deze mogelijkheid niet. Er zijn festiviteiten waarbij het wenselijk is
dat het gebruik van glaswerk verboden wordt. De politie is groot voorstander van
het opnemen van deze bepaling.Artikel 2:34b Schenktijden bij paracommerciële
rechtspersonenIn een bijeenkomst in november 2012 hebben vertegenwoordigers van de commerciële
en paracommerciële horeca aangegeven dat zij behoefte hebben aan maatwerk op het
gebied van de regels omtrent paracommercie. Door begin- en eindtijden vast te
stellen is hieraan tegemoet gekomen. Dit geeft duidelijkheid en is ook
gemakkelijker te handhaven. Sommige sportactiviteiten vinden echter plaats
buiten deze tijden. In dit geval is het toegestaan om een uur na het einde van
de sportactiviteit nog alcohol te schenken. Ook hierbij zijn eindtijden
vastgesteld omdat het ongewenst is dat dit onbeperkt doorgaat.Artikel 2:34d Verboden bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonenIn dit artikel zijn de bepalingen omtrent paracommercie opgenomen. Op verzoek
van de horeca zijn hier geen ontheffingen mogelijk.Artikel 2:34e Toegestane bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonenIn dit artikel wordt aangegeven welke bijeenkomsten zijn toegestaan. Hiervoor
geldt geen meldingsplicht.Artikel 2:34f Ontheffing schenktijden en bijeenkomsten bij
paracommerciële rechtspersonen.Indien een paracommerciële rechtspersoon een bijeenkomst wil houden die niet
valt onder de genoemde bijeenkomsten bij artikel 2:34e dan kan de burgemeester
hier ontheffing voor verlenen. Per paracommerciële rechtspersoon is dit drie
keer per jaar mogelijk.Artikel 2:34h Verbod verstrekken van sterke drank door
paracommerciële rechtspersonen.Uitgangspunt van het artikel is dat het schenken van sterke drank niet wordt
toegestaan in een paracommerciële inrichting. Voor bijzondere gelegenheden van
tijdelijke aard kan de burgemeester ontheffing verlenen.Artikel 2:48 Verboden drankgebruikVoorheen was de gehele gemeente Boekel aangewezen als plaats waar niet op de
openbare wegen gedronken mocht worden. Uit jurisprudentie blijkt echter dat
slechts een duidelijk omschreven gebied aangewezen moet worden. In afwijking van
de model-APV van de VNG zijn wel de bebouwde kommen aangewezen. Als er andere
plaatsen zijn waar hinderlijk drankgebruik moet worden verboden dan kan dat via
een aanwijzingsbesluit van het college. Het verbod geldt uiteraard niet voor
terrassen die deel uitmaken van een horecabedrijf, of tijdens een evenement waar
op grond van artikel 35 van de Drank- en Horecawet toestemming is verleend om op
de plaats waar dat evenement zich afspeelt alcoholhoudende drank te
verstrekken.Artikel 2:73a Bezigen van carbid tijdens de
jaarwisselingHet schieten met carbid werd jarenlang gezien als zeer hinderlijk. Het gebeurde
op verschillende plaatsen in de gemeente en zowel op oudjaar, als het afsteken
van vuurwerk is toegestaan, als op de dagen ervoor. Van de Vereniging voor
Handboogschutters Doele Willem III is enkele jaren geleden het voorstel gekomen
om het schieten met carbid op hun terrein meer gecontroleerd/geconcentreerd te
doen. Uitgangspunt is dat het schieten wordt toegestaan op vergunde tijden op
oudjaarsdag. Doordat deze activiteit nu in een gecontroleerde situatie en onder
voorwaarden wordt toegestaan, is de overlast op andere plekken in de gemeente
Boekel afgenomen. Hoofdstuk 4 Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente.Artikel 4:11 Omgevingsvergunning voor het vellen van
bomenDe omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden is aangewezen in
artikel 2.2, eerste lid onder g. van de Wabo. In lid 1a wordt verwezen naar de
´inventarisatielijst waardevol groen´. Uitgangspunten van deze lijst zijn:
de verantwoordelijkheid ligt bij de gemeenten zelf: d.w.z. voor het
inventariseren en actualiseren van het gemeentelijk bomenbestand en het
overnemen van de gemeentelijke monumentale bomen die vermeld staan op de
landelijke lijst van de Bomenstichting in Utrecht.
Duidelijk en inzichtelijk voor de burgers;
Artikel 4:18 Recreatief nachtverblijf buiten
kampeerterreinenDit artikel is opnieuw opgenomen omdat anders is niet kan worden tegengehouden
dat buiten een kampeerterrein gekampeerd wordt.Hoofdstuk 6 Straf-, overgangs- en slotbepalingenArtikel 6:1 StrafbepalingDe Gemeentewet heeft aan de gemeenteraad de keuze gelaten om op overtreding van
de artikelen van de verordening een geldboete te stellen van de eerste óf de
tweede categorie. In deze APV is gekozen voor één enkele strafmaat. Hierdoor
maakt de gemeente Boekel geen gebruik van de mogelijkheid om scheiding aan te
brengen tussen lichte en zwaardere overtredingen. Doordat in de formulering is
gekozen voor ‘alle bij of krachtens de in deze verordening opgenomen artikelen’
zijn deze allemaal van een strafmaat voorzien. Dit voorkomt dat er een enkele
ontbreekt waardoor de strafbaarstelling hiervoor niet geldt. De rechter krijgt
de gelegenheid om de strafmaat te bepalen. Artikel 6:2 toezichthoudersToezichthouders zijn personen die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast
zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens enig wettelijk voorschrift (artikel 5:11 Awb). De aanwijzing van de
gemeentelijke opsporingsambtenaren en die van de Boa-pool als toezichthouders is
in de APV opgenomen. Daarnaast kunnen toezichthouders door het college dan wel
de burgemeester worden aangewezen.TOELICHTING APV Inhoudsopgave TOELICHTING APV. 1Inhoudsopgave. 1HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN. 6ALGEMEEN. 6Artikel 1:1 Begripsomschrijvingen. 6Artikel 1:2 Beslistermijn. 8Artikel 1.3 Indieningvereisten bij iedere aanvraag. 9Artikel 1:3 Indiening aanvraag. 9Artikel 1:4 Voorschriften en beperkingen. 10Artikel 1:5 Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffing.
10Artikel 1:6 Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffing.
11Artikel 1:7 Termijnen. 11Artikel 1:8 Weigeringsgronden. 11HOOFDSTUK 2. OPENBARE ORDE. 13AFDELING 1 ORDE EN VEILIGHEID OP OPENBARE PLAATSEN. 13Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldheden. 13Artikel 2:2 Optochten (gereserveerd) 14Artikel 2:3 Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen. 14Artikel 2:4 Afwijking termijn. 18Artikel 2:5 Te verstrekken gegevens. 18Artikel 2:6 Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken of
afbeeldingen 18Artikel 2:7 Feest, muziek en wedstrijd e.d. 20Artikel 2:8 Dienstverlening. 20Artikel 2:9 Straatartiest 20Artikel 2:10 A: vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of aan de
weg in strijd met de publieke functie van de weg. 21Artikel 20 B: afbakeningsbepalingen en uitzonderingen. 22Artikel 2:10 C: vrij te stellen categorieën. 22Artikelgewijze toelichting bij alternatieve artikelen met
vergunningsplicht: 25Artikel 2:10 A: vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of aan de
weg in strijd met de publieke functie van de weg. 25Artikel 2:10 B: afbakeningsbepalingen en uitzonderingen. 26Artikel 2:10 C: vrijstellingen. 26Artikel 2:11 Aanleggen, beschadigen en veranderen van een weg.
26Artikel 2:12 Maken, veranderen van een uitweg. 28AFDELING 6 VEILIGHEID OP DE WEG.. 29Artikel 2:13 Veroorzaken van gladheid (gereserveerd) 30Artikel 2:14 Winkelwagentjes. 30Artikel 2:15 Hinderlijke beplanting of voorwerp. 30Artikel 2:16 Openen straatkolken e.d. 30Artikel 2:17 Kelderingangen e.d. 31Artikel 2:18 Rookverbod in bossen en natuurterreinen. 31Artikel 2:19 Gevaarlijk of hinderlijk voorwerp. 31Artikel 2:21 Voorzieningen voor verkeer en verlichting. 31Artikel 2:22 Objecten onder hoogspanningslijn. 31Artikel 2:23 Veiligheid op het ijs. 32Artikel 2:26 Ordeverstoring. 39AFDELING 8 TOEZICHT OP OPENBARE INRICHTINGEN. 39Artikel 2:27 Begripsbepalingen. 42Artikel 2:28 Exploitatie openbare inrichting. 42Artikel 2:29 Sluitingstijden. 46Artikel 2:30 Afwijking sluitingstijden; tijdelijke sluiting.
47Artikel 2:31 Verboden gedragingen. 48Artikel 2:33 Het college als bevoegd bestuursorgaan. 50TOELICHTING BIJ AFDELING 8A. 50Algemeen. 50Inleiding. 50Bestuurlijke boete, strafbaarstelling, bestuursdwang. 50Toezichthouders. 51Definities. 51Artikelsgewijze toelichting. 52Artikel 2:34A Schenktijden paracommerciële rechtspersonen. 52Artikel 2:34B Bijeenkomsten bij paracommerciële rechtspersonen.
53Artikel 2:34C Beperkingen voor horecabedrijven en slijterijen.
55Artikel 2:34D Beperkingen voor andere detailhandel dan slijtersbedrijven.
55Artikel 2:34E Koppeling toegang aan leeftijden. 55Artikel 2:34F Verbod happy hours. 56AFDELING 9 TOEZICHT OP INRICHTINGEN TOT HET VERSCHAFFEN VAN NACHTVERBLIJF.
56Artikel 2:35 Begripsbepalingen. 56Artikel 2:36 Kennisgeving exploitatie. 56Artikel 2:37 Nachtregister 56Artikel 2:38 Verschaffing gegevens nachtregister 56AFDELING 10 TOEZICHT OP SPEELGELEGENHEDEN. 57Artikel 2:39 Speelgelegenheden. 57Artikel 2:40 Speelautomaten. 58AFDELING 11 MAATREGELEN TEGEN OVERLAST EN BALDADIGHEID.. 58Artikel 2:41 Betreden gesloten woning of lokaal 58Artikel 2:42 Plakken en kladden. 59Artikel 2:43 Vervoer plakgereedschap e.d. 60Artikel 2:44 Vervoer inbrekerswerktuigen. 60Artikel 2:44A Vervoer geprepareerde voorwerpen. 60Artikel 2:45 Betreden van plantsoenen e.d. 61Artikel 2:46 Rijden over bermen e.d. 61Artikel 2:47 Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen. 61Artikel 2:48 Verboden drankgebruik. 61Artikel 2:49 Hinderlijk gedrag bij of in gebouwen. 62Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in voor publiek toegankelijke ruimten.
62Artikel 2:51 Neerzetten van fietsen e.d. 62Artikel 2:52 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein e.d.
62Artikel 2:53 Bespieden van personen. 63Artikel 2:54 Bewakingsapparatuur (vervallen) 63Artikel 2:55 Nodeloos alarmeren (vervallen) 63Artikel 2:56 Alarminstallaties (vervallen) 63Artikel 2:57 Loslopende honden. 64Artikel 2:58 Verontreiniging door honden. 65Artikel 2:59 Gevaarlijke honden. 65Artikel 2:60 Houden van hinderlijke of schadelijke dieren. 66Artikel 2:61 Wilde dieren. 66Artikel 2:62 Loslopend vee. 67Artikel 2:63 Duiven. 67Artikel 2:64 Bijen. 67Artikel 2:65 Bedelarij 67AFDELING 12 BEPALINGEN TER BESTRIJDING VAN HELING VAN GOEDEREN.
68Artikel 2:66 Begripsbepaling “handelaar” 68Artikel 2:67 Verplichtingen met betrekking tot het verkoopregister
68Artikel 2:68 Voorschriften als bedoeld in artikel 437ter van het Wetboek
van Strafrecht 69Artikel 2:69 Vervreemding van door opkoop verkregen goederen (vervallen)
70Artikel 2:70 Handel in horecabedrijven. 70AFDELING 13 VUURWERK. 70Artikel 2:71 Begripsomschrijvingen. 70Artikel 2:72 Ter beschikking stellen van vuurwerk tijdens verkoopdagen.
71Artikel 2:73 Bezigen van vuurwerk. 72Artikel 2:74 Drugshandel op straat 72AFDELING 15 BESTUURLIJKE OPHOUDING, VEILIGHEIDSRISICOGEBIEDEEN EN
CAMERATOEZICHT OP OPENBARE PLAATSEN. 73Artikel 2:75 Bestuurlijke ophouding. 73Artikel 2:76 Veiligheidsrisicogebieden. 73Artikel 2:77 Cameratoezicht op openbare plaatsen. 74HOOFDSTUK 3 SEKSINRICHTINGEN, SEKSWINKELS, STRAATPROSTITUTIE E.D.
75Artikel 3:1 Begripsomschrijvingen. 75Artikel 3:2 Bevoegd bestuursorgaan. 77Artikel 3:3 Nadere regels. 77Artikel 3:4 Seksinrichtingen. 78Artikel 3:4 Seksinrichtingen. 78Artikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerder 79Artikel 3:6 Sluitingstijden. 79Artikel 3:7 Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke) sluiting.
80Artikel 3:8 Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en beheerder
81Artikel 3:9 Straatprostitutie. 81Artikel 3:10 Sekswinkels. 82Artikel 3:11 Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en dergelijke.
83Artikel 3:12 Beslistermijn. 83AFDELING 3 WEIGERINGSGRONDEN E.A. 83Artikel 3:13 Weigeringsgronden. 83Artikel 3:14 Beëindiging exploitatie. 85Artikel 3:15 Wijziging beheer 85Artikel 3:16 Overgangsbepaling. 85HOOFDSTUK 4 BESCHERMING VAN HET MILIEU EN HET NATUURSCHOON EN ZORG VOOR HET
UITERLIJK AANZIEN VAN DE GEMEENTE. 85AFDELING 1 GELUIDHINDER EN VERLICHTING.. 85Artikel 4:1 Begripsbepalingen. 85Artikel 4:2 Aanwijzing collectieve festiviteiten. 86Artikel 4:3 Kennisgeving incidentele festiviteiten. 87Artikel 4:4 Verboden incidentele festiviteiten. 88Artikel 4:5 Onversterkte muziek. 88Artikel 4:5 A Traditioneel schieten. 89Artikel 4:6 Overige geluidhinder 89Artikel 4:6a (Geluid)hinder in de openlucht 90Artikel 4:6b (Geluid)hinder door dieren. 91Artikel 4:6c (Geluid)hinder door bromfietsen e.d. 91Artikel 4:6d (Geluid)hinder door vrachtauto’s. 91Artikel 4:6e Routering. 91Artikel 4:6A Mosquito. 92AFDELING 2 BODEM-, WEG- EN MILIEUVERONTREINIGING.. 92Artikel 4:7 Straatvegen. 92Artikel 4:8 Natuurlijke behoefte doen. 93Artikel 4:9 Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen
en putten buiten gebouwen 93AFDELING 3 HET BEWAREN VAN HOUTOPSTANDEN. 93Artikel 4:10 Begripsbepalingen. 93Artikel 4:11 Kapvergunning. 93Artikel 4:12 Vergunning van rechtswege. 94AFDELING 4 MAATREGELEN TEGEN ONTSIERING EN STANKOVERLAST. 94Artikel 4:13 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen enz.
94Artikel 4:14 Stankoverlast door gebruik van meststoffen (vervallen)
95Artikel 4:15 Verbod hinderlijke of gevaarlijke handelsreclame.
95Artikel 4:16 Vergunningplicht lichtreclame (optioneel) 95AFDELING 5 KAMPEREN BUITEN KAMPEERTERREINEN. 96Artikel 4:17 Begripsbepaling. 96Artikel 4:18 Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen.
96Artikel 4:19 Aanwijzing kampeerplaatsen. 96HOOFDSTUK 5 ANDERE ONDERWERPEN BETREFFENDE DE HUISHOUDING DER GEMEENTE
96AFDELING 1 PARKEEREXCESSEN. 96Artikel 5:1 Begripsbepalingen. 99Artikel 5:2 Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d. 99Artikel 5:3 Te koop aanbieden van voertuigen. 100Artikel 5:4 Defecte voertuigen. 100Artikel 5:5 Voertuigwrakken. 101Artikel 5:6 Kampeermiddelen e.d. 101Artikel 5:7 Parkeren van reclamevoertuigen. 102Artikel 5:8 Parkeren van grote voertuigen. 102Artikel 5:9 Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen. 105Artikel 5:10 Parkeren van voertuigen met stankverspreidende stoffen.
105Artikel 5:11 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen.
105Artikel 5:12 Overlast van fiets of bromfiets. 106AFDELING 2 COLLECTEREN. 107Artikel 5:13 Inzameling van geld of goederen. 107AFDELING 3 VENTEN. 112Artikel 5:14 Begripsbepaling. 112Artikel 5:15 Ventverbod. 113Artikel 5:16 Venten met gedrukte stukken. 114AFDELING 4 STANDPLAATSEN. 115Artikel 5:17 Begripsbepaling. 115Artikel 5:18 Standplaatsvergunning en weigeringsgronden. 115Artikel 5:19 Toestemming rechthebbende. 119Artikel 5:21 Aanhoudingsplicht 119AFDELING 5 SNUFFELMARKTEN. 119Artikel 5:22 Begripsbepaling. 119Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarkt 120Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarkt 120AFDELING 6 OPENBAAR WATER. 121Artikel 5:24 Voorwerpen op, in of boven openbaar water 123Artikel 5:25 Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen. 123Artikel 5:26 Aanwijzingen ligplaats. 126Artikel 5:27 Verbod innemen ligplaats. 126Artikel 5:28 Beschadigen van waterstaatswerken. 126Artikel 5:29 Reddingsmiddelen. 126Artikel 5:30 Veiligheid op het water 126Artikel 5:31 Overlast aan vaartuigen. 126Artikel 5:32 Crossterreinen. 126Artikel 5:33 Beperking verkeer in natuurgebieden. 129Artikel 5:34 Verbod vuur te stoken. 132AFDELING 9 VERSTROOIING VAN AS. 135Artikel 5:35 Begripsomschrijving. 135Artikel 5:36 Verboden plaatsen. 135Artikel 5:36 Verboden plaatsen. 135HOOFDSTUK 6 STRAF-, OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN. 136Artikel 6:1 Strafbepaling. 139Artikel 6:2 Toezichthouders. 142Artikel 6:3 Binnentreden woningen. 145Artikel 6:4 Intrekking oude verordening. 147Artikel 6:5 Overgangsbepaling. 147Artikel 6:6 Inwerkingtreding. 147Artikel 6.7 Citeertitel 148Jurisprudentie. 148 HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN ALGEMEEN Autonomie en medebewindDe APV is hét klassieke voorbeeld van een autonome gemeentelijke verordening.
Toch staat er al sinds jaren één artikel in dat een medebewindbepaling bevat:
artikel 2:3, over kennisgeving betogingen. Dit is een uitwerking van artikel 3
en 4 van de Wet Openbare Manifestaties. In deze verordening worden meer
medebewindbepalingen geplaatst. Namelijk de verplichte verordening voor de
paracommerciële horecabedrijven (artikel 4) uit de gewijzigde Drank- en
horecawet Ook de prostitutiewet bevat een verplichte verordening (artikel 10,
tweede lid). Deze (en eventueel nog volgende soortgelijke verordeningen)
betreffen net als de APV in elk geval gedeeltelijk de openbare ruimte en hangen
nauw samen met de andere bepalingen in de APV. Het ligt daarom het voor de hand
deze nieuwe medebewindverordeningen onder te brengen in de (model-)APV. Op deze
manier blijft er een samenhangend geheel bestaan van gemeentelijke regelingen
die de openbare ruimte betreffen.Artikel 1:1 Begripsomschrijvingen In dit artikel wordt een aantal begrippen dat in de verordening wordt
gehanteerd, gedefinieerd. Van een aantal specifieke begrippen, dat wil zeggen
begrippen die op een bepaald onderdeel van deze verordening betrekking hebben,
zijn in de desbetreffende afdeling definities opgenomen.Over de definities kan het volgende worden opgemerkt.Openbare plaatsHiervoor is aangehaakt bij de Wet openbare manifestaties (Wom).Artikel 1, eerste lid, WOM bepaalt wat een openbare plaats is, namelijk een
plaats die krachtens bestemming of vast gebruik open staat voor het publiek.
Deze definitie kent dus twee criteria.Ten eerste moet de plaats open staan voor het publiek. Dat wil volgens de
memorie van toelichting zeggen “dat in beginsel eenieder vrij is om er te komen,
te vertoeven en te gaan; dit houdt in dat het verblijf op die plaats niet door
de gerechtigde aan een bepaald doel gebonden mag zijn (...). Dat de plaats "open
staat" betekent verder dat geen sprake is van een meldingsplicht, de eis van
voorafgaand verlof, of de heffing van een toegangsprijs voor het betreden van de
plaats”.Op grond hiervan zijn bijvoorbeeld stadions, postkantoren, warenhuizen,
restaurants, musea, ziekenhuizen en kerken geen “openbare plaatsen”. Ook de hal
van het gemeentehuis valt buiten het begrip “openbare plaats”.Het tweede criterium is dat het open staan van de plaats moet zijn gebaseerd op
bestemming of vast gebruik. “De bestemming ziet op het karakter dat door de
gerechtigde aan de plaats is gegeven blijkens een besluit of blijkens de uit de
inrichting van de plaats sprekende bedoeling. Een openbare plaats krachtens vast
gebruik ontstaat wanneer de plaats gedurende zekere tijd wordt gebruikt als had
deze die bestemming, en de rechthebbende deze feitelijke toestand gedoogt”,
aldus de memorie van toelichting (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 16).Voorbeelden van openbare plaatsen in de zin van artikel 1, eerste lid, WOM zijn:
openbare wegen, plantsoenen, speelweiden en parken en vrij toegankelijke
gedeelten van overdekte passages, van winkelgalerijen, van stationshallen en van
vliegvelden, openbare waterwegen en recreatieplassen.Omdat de definitie van het begrip “openbare plaats” ook een aantal “besloten
plaatsen” als bedoeld in artikel 6, tweede lid, Grondwet kan omvatten, is in
artikel 1, tweede lid, WOM expliciet aangegeven dat onder een openbare plaats
niet wordt begrepen een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6,
tweede lid, van de Grondwet (TK 1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 11-13, en nr.
6).WegUit de begripsomschrijving van “openbare plaats” blijkt dat de weg daar
onderdeel van uitmaakt.In de wetgeving bestaan verschillende definities van het begrip “weg”:
a. de “(Openbare) weg” in de zin van de Wegenwet: een begrip dat de
wetgever heeft gecreëerd in verband met de verkeersbehoefte. Een van de
grondbeginselen van de Wegenwet is dat het verkeer op wegen die openbaar
zijn in de zin van deze wet, het onbetwistbaar recht van vrij gebruik
heeft (behoudens bepaalde beperkingen; zie hierna);
b. de “weg” in de zin van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994), te weten
de voor het openbaar verkeer openstaande weg: een begrip ontstaan als
gevolg van de noodzaak om met betrekking tot de verkeersveiligheid en
het in stand houden van de weg in te grijpen.
Op of aan de wegVerschillende bepalingen in deze verordening hebben betrekking op (verboden)
gedragingen “op of aan de weg”. De term “aan de weg” duidt begripsmatig op een
zekere nabijheid ten opzichte van de weg. Daaronder vallen bijvoorbeeld
voortuinen van huizen en andere open ruimtes die aan de weg zijn gelegen.
Daaronder valt echter niet wat zich binnenshuis bevindt of afspeelt.Ook treinstations vallen in beginsel buiten het bereik van de APV. Artikel 27
van de Spoorwegwet en de daarop gebaseerde Algemeen Reglement Vervoer regelen
het bevoegd gezag inzake veiligheid, orde en rust op en om stations.
Tegenwoordig hebben veel stations echter ook een doorloopfunctie, en zijn er
bijvoorbeeld winkels in aanwezig. Dan zijn deze doorgangen in stations weliswaar
geen weg, maar wel openbare plaats.Openbaar waterEen 'openbaar water” in de zin van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek is ieder
water, dat open staat voor het publiek. “Openbaar” is hier dus synoniem aan
“feitelijk voor het publiek toegankelijk”.Bebouwde komDe reikwijdte van een aantal artikelen in deze verordening is beperkt tot de
bebouwde kom.Voor het begrip “bebouwde kom” kan aangesloten worden bij de aanwijzing van
gedeputeerde staten van de bebouwde kom krachtens artikel 27, lid 2, van de
Wegenwet. Nadeel is dat een dergelijke aanwijzing niet altijd actueel is. Het is
daarom praktischer de bebouwde kom aan te geven op een kaart die bij de
verordening is gevoegd. Deze kaart maakt deel uit van de verordening en moet dus
mee gepubliceerd worden.Een alternatief is om als de definitie te hanteren: het gebied binnen de grenzen
van de bebouwde kom die zijn vastgesteld op grond van artikel 20a van de
Wegenverkeerswet 1994.RechthebbendeHieronder wordt verstaan de rechthebbende naar burgerlijk recht.BouwwerkDeze omschrijving verwijst naar artikel 1 van de (Model-)bouwverordening: “elke
constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die op
de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect met de grond verbonden
is, hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter
plaatse te functioneren”.GebouwDeze omschrijving verwijst naar artikel 1, onder c, van de Woningwet: “elk
bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of gedeeltelijk met
wanden omsloten ruimte vormt”.HandelsreclameIn het vierde lid van artikel 7 van de Grondwet, betreffende de vrijheid van
meningsuiting, wordt handelsreclame (commerciële reclame) met zoveel woorden
buiten de werking van dit artikel geplaatst. Dit is vooral van belang in verband
met het bepaalde in het eerste lid van artikel 7, dat zich volgens vaste
jurisprudentie verzet tegen een vergunningsstelsel voor de verspreiding van
gedrukte stukken e.d.Aan een vergunningsstelsel voor handelsreclame staat het grondwetsartikel niet
in de weg. Onder het begrip “reclame” dient te worden verstaan: iedere vorm van
openbare aanprijzing van goederen en diensten. Door dit te beperken tot
“handelsreclame” heeft de in het vierde lid geformuleerde uitzondering slechts
betrekking op reclame voor commerciële doeleinden in de ruime zin des woords en
omvat zij elk aanbod van goederen en diensten, maar is zij niet van toepassing
op reclame voor ideële doeleinden. Dit betekent niet dat handelsreclame helemaal
niet beschermd wordt. Voorschriften voor handelsreclame zullen de toets aan
artikel 10 EVRM en artikel 19 IV moeten kunnen doorstaan. Deze
verdragsbepalingen verzetten zich echter niet tegen een vergunningsstelsel.Bevoegd gezagMet het begrip “bevoegd gezag” wordt aangehaakt bij de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht (Wabo). Die is van toepassing op de vergunning voor aanleg of
veranderen van een weg (artikel 2:11) en het vellen van houtopstanden (artikel
4:11). De vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg is aangewezen
in artikel 2.2, eerste lid onder d. van de Wabo, en de vergunning voor het
vellen van houtopstanden in artikel 2.2, eerste lid onder g. De Wabo kan ook van
toepassing zijn op het gebruik van de weg anders dan overeenkomstig de publieke
functie daarvan, namelijk als het gaat om het opslaan van roerende zaken
(artikel 2:10). De ontheffing voor het opslaan van roerende zaken is aangewezen
in artikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de Wabo. Zie verder de toelichting
bij artikel 2:10.De omgevingsvergunning wordt door één bevoegd gezag beoordeeld en doorloopt één
procedure. De beslissing op de aanvraag kent ook één procedure van
rechtsbescherming. Het bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project in hoofdzaak zal
worden verricht. In een beperkt aantal gevallen berust de bevoegdheid tot
toestemmingsverlening niet bij het College van burgemeester en wethouders, maar
bij het College van gedeputeerde staten en in enkele gevallen bij een Minister.
Het bevoegd gezag is integraal verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is
tevens belast met de bestuursrechtelijke handhaving.Zie verder ook de toelichting bij de artikelen 2:10, 2:11 en 4:11 van deze
verordening.Daarnaast komt in de APV op verschillende plaatsen de term “bevoegd
bestuursorgaan” voor. Daarmee wordt dan gedoeld op ofwel het College van
burgemeester en wethouders, ofwel de burgemeester. De Wabo brengt hierin geen
verandering.JurisprudentieWegStrandovergang is openbare weg in de zin van artikel 4, lid 1, onder II,
Wegenwet. ABRS 16-03-1999, Gst. 1999, 7100, 3 m.nt. HH.Nu in dit geval onvoldoende vaststaat dat de strook grond een weg in de zin van
artikel 1 APV was, staat evenmin vast dat het verbod van artikel 9.1 APV is
overtreden. ABRS 29-08-2001, LJN AD3795.HandelsreclameOnder een “commercieel belang dienen” moet mede worden begrepen: dienstig te
zijn tot koop en verkoop. HR 11-05-1982, NJ 1983, 68.Artikel 1:2 Beslistermijn Het uitgangspunt van artikel 4:13 van de Awb is dat in het wettelijk voorschrift
de termijn aangegeven wordt waarbinnen de beschikking gegeven dient te worden.
Zo kan worden nagegaan wat voor iedere situatie een goede beslistermijn is. In
dit model hebben wij de beslistermijn vastgesteld op acht weken (eerste lid).
Dit is gelijk aan de maximale redelijke termijn die in artikel 4:13, tweede lid,
van de Awb, wordt gesteld. Uiteraard kan een gemeente ook kiezen voor een
andere, kortere, beslistermijn of zelfs voor per type besluit verschillende
beslistermijnen. Dit laatste doet bij uitstek recht aan het algemeen beginsel
dat elke termijn redelijk moet zijn. Tijdig beslissen is een rechtsplicht voor
elk bestuursorgaan. Het merendeel van de aanvragen zal binnen acht weken kunnen
worden afgehandeld. Meer ingewikkelde aanvragen, zeker die waarvoor meerdere
adviezen moeten worden ingewonnen, vergen soms meer tijd. De verlenging van de
beslistermijn biedt dan uitkomst. Ook deze termijn hebben we in het model op
acht weken gesteld (tweede lid). Ook hier geldt dat een individuele gemeente een
andere termijn kan vastleggen. Uitgangspunt blijft altijd dat die termijn
redelijk moet zijn.Artikel 4:14 Awb verplicht tot kennisgeving aan de aanvrager van dit
verlengingsbesluit. Indien de aanvrager meent dat de verlenging niet redelijk
is, kan hij daartegen in bezwaar en beroep gaan. Artikel ; 4:14 schort de
termijn niet op, het is alleen een 'beleefdheidsvoorschrift' om te laten weten
dat de termijn niet gehaald wordt. Het is dus geen besluit.Zie hierover ook bijv. TK 2004/05, 29 934, nr. 6 (memorie van toelichting Wet
dwangsom en beroep), p. 10, waarin dit nog eens uitdrukkelijk wordt uitgelegd.
Daar wordt zelfs gezegd dat een dergelijk briefje in feite juist 'een
uitdrukkelijke erkenning door het bestuursorgaan [is] dat het in gebreke
is'.DienstenrichtlijnOp vergunningprocedures voor wat betreft diensten is artikel 13 van de
Dienstenrichtlijn van toepassing. Het derde lid bepaalt dat de aanvraag binnen
een redelijke, vooraf vastgestelde termijn wordt behandeld. De achtweken-termijn
van artikel 1:2 voldoet daaraan.Artikel 13, derde lid, van de Dienstenrichtlijn bepaalt voorts dat de
beslistermijn eenmaal door de bevoegde instantie mag worden verlengd, indien dit
gerechtvaardigd wordt door de complexiteit van het onderwerp. Dit houdt in dat
voor verlenging een stevige motivering is vereist met gebruikmaking van dit
criterium.De verlenging en duur ervan worden met redenen omkleed vóór het verstrijken van
de oorspronkelijke termijn ter kennis van de aanvrager gebracht. Het derde lid
is een implementatie van deze verplichting.WaboDe tekst van het eerste lid is in overeenstemming gebracht met die van artikel
3.9, eerste lid van de Wabo. Inhoudelijk is er niets veranderd.Het derde lid is toegevoegd omdat artikel 3.9, tweede lid van de Wabo bepaalt
dat de beslistermijn niet met acht, maar slechts met zes weken kan worden
verlengd. De wegaanlegvergunning (art 2:11) en de kapvergunning (art 4:11)
vallen onder de Wabo, en ook onder bepaalde omstandigheden het plaatsen van
voorwerpen op of aan de weg (art 2:10). De vergunning voor het aanleggen of
veranderen van een weg is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid onder d. van de
Wabo, en de vergunning voor het vellen van houtopstanden in artikel 2.2, eerste
lid onder g. De Wabo kan ook van toepassing zijn op het gebruik van de weg
anders dan overeenkomstig de publieke functie daarvan, namelijk als het gaat om
het opslaan van roerende zaken (artikel 2:10). De ontheffing voor het opslaan
van roerende zaken is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de
Wabo.De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning of ontheffing die
onder de Wabo valt, staan in de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor,
Staatscourant 2010-5162). De algemene indieningvereisten staan in artikel 1.3
Mor, dat luidt als volgt:Artikel 1.3 Indieningvereisten bij iedere aanvraag
1. In de aanvraag vermeldt de aanvrager:
In Hoofdstuk 7 van de Mor staan nog bijzondere indieningsvereisten. Daarvan zijn
in het kader van de APV alleen die voor het vellen van houtopstanden van belang.
Zie daarvoor de toelichting bij artikel 4:11.Artikel 1:3 Indiening aanvraag In de praktijk gebeurt het nog wel eens dat burgers met de aanvraag om een
vergunning tot het laatste moment wachten. Als algemene richtlijn wordt daarom
een termijn van drie weken aangehouden. De bewoordingen van het onderhavige
artikel (“kan”) laten uitkomen, dat niet elke te laat ingediende aanvraag buiten
behandeling hoeft te worden gelaten. Voor vergunningen die niet binnen drie
weken kunnen worden behandeld, is in het tweede lid de mogelijkheid geschapen om
de termijn van drie weken te verlengen tot maximaal acht weken.Vanzelfsprekend kan ook een langere of kortere termijn worden vastgelegd. Als
wordt overwogen voor verschillende APV-vergunningen of -ontheffingen
verschillende termijnen vast te leggen, dan dient iedere afwijking van de
algemene regel in het betreffende onderdeel van de APV te worden vastgelegd.
Gemeenten die met een systematiek werken die inhoudt dat een vergunning voor een
bepaald jaar vóór 1 december van het daaraan voorafgaande jaar moet worden
aangevraagd, kunnen dit expliciet bepalen en bekendmaken.Er kan ook een regeling voor te vroeg ingediende aanvragen worden opgenomen. In
het model is hiervoor niet gekozen omdat er in de praktijk weinig behoefte aan
is. Als een aanvraag echt veel te vroeg wordt gedaan en dan nog niet kan worden
beoordeeld, volstaat een gemotiveerde mededeling daarvan aan de aanvrager.Herhaalde aanvraag (artikel 4:6 Awb)Als er lange tijd is verstreken tussen beide aanvragen kan het praktischer zijn
om de aanvraag opnieuw inhoudelijk te behandelen in plaats van een discussie te
voeren over de vraag of het wel of niet om een herhaalde aanvraag gaat. Zie
ABRvS 3 mei 2006, JB 2006/186. Daar was meer dan tien jaar verlopen tussen beide
aanvragen, en de Afdeling oordeelde dat er geen sprake was van een herhaalde
aanvraag, omdat één aanvraag was gebaseerd op de Wet openbaarheid van bestuur,
en de andere op de Archiefwet.Artikel 1:4 Voorschriften en beperkingen In literatuur en jurisprudentie is men het erover eens dat de bevoegdheid tot
het verbinden van voorschriften in beginsel aanwezig is in die gevallen waarin
het al dan niet verlenen van die vergunning of ontheffing ter vrije beslissing
staat van het beschikkende orgaan. Toch verdient het uit een oogpunt van
duidelijkheid aanbeveling deze bevoegdheid uitdrukkelijk vast te leggen. Daarbij
moet ook - ten overvloede - worden aangegeven dat die voorschriften uitsluitend
mogen strekken ter bescherming van de belangen in verband waarmee het vereiste
van vergunning of ontheffing is gesteld.Niet-nakoming van voorschriften die aan een vergunning of ontheffing verbonden
zijn, kan grond opleveren voor intrekking van de vergunning of ontheffing dan
wel voor toepassing van andere administratieve sancties. In artikel 1:6 is deze
intrekkingsbevoegdheid vastgelegd.De vraag of bij niet-nakoming van vergunningsvoorschriften bestuursdwang kan
worden toegepast, wordt in het algemeen bevestigend beantwoord. Doordat in het
tweede lid van artikel 1:4 naleving van deze voorschriften wordt omschreven als
verplichting, wordt hierover alle onzekerheid weggenomen.DienstenrichtlijnArtikel 10 van de Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd
moeten zijn op criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Ook de voorschriften en beperkingen die aan de vergunning worden
verbonden, dienen hieraan te voldoen. Zie voor wat onder dwingende reden van
algemeen belang en evenredigheid wordt verstaan: de algemene toelichting en het
commentaar onder artikel 1:8. Op grond van het vijfde lid van artikel 10 wordt
de vergunning pas verleend nadat na een passend onderzoek is vastgesteld dat aan
de vergunningvoorwaarden is voldaan.In de algemene strafbepaling die in deze model-APV is opgenomen (artikel 6:1)
wordt overtreding van het bij of krachtens deze verordening bepaalde met straf
bedreigd. Daardoor staat ook straf op het overtreden van voorschriften die aan
een vergunning of ontheffing verbonden zijn.Artikel 1:5 Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffing Een vergunning wordt persoonlijk genoemd, als die alleen of vooral is verleend
vanwege de persoon van de vergunningaanvrager (diens persoonlijke kwaliteiten,
zoals het bezit van een diploma of een bewijs van onbesproken levensgedrag). De
persoonlijke vergunning is in beginsel niet overdraagbaar, tenzij de regeling
dat uitdrukkelijk bepaalt. Een voorbeeld van een persoonsgebonden vergunning is
de vergunning als bedoeld in artikel 3 van de Drank- en Horecawet. Deze wet
bepaalt dat voor het verkrijgen van een vergunning de nodige diploma’s moeten
zijn gehaald. Een persoonlijke vergunning is ook de standplaatsvergunning. Dit
vanwege het persoonlijke karakter van de ambulante handel en omdat het aantal
aanvragen om vergunning het aantal te verlenen vergunningen meestal verre
overtreft. Het zou onredelijk zijn als een standplaatsvergunning zonder meer kan
worden overgedragen aan een andere terwijl een groot aantal aanvragers op de
wachtlijst staat.Als een vergunning of ontheffing zowel voor de aanvrager als voor zijn
rechtsopvolger geldt, is het verstandig een voorschrift op te nemen dat de
houder van de vergunning of ontheffing verplicht binnen twee weken schriftelijk
te melden dat hij zijn vergunning heeft overgedragen, met vermelding van de naam
en het adres van de nieuwe houder van de vergunning of ontheffing.Literatuur en jurisprudentieVoor de overdraagbaarheid van APV-vergunningen, zie: C.L. Knijff,
Rechtsopvolging bij vergunningen in de gemeentepraktijk, GS 2004, 7205, onder
3.4 Overgang uitgesloten: APV-vergunningen.Volgens art. 1:10 APV is de vergunning of ontheffing persoonsgebonden tenzij bij
of krachtens deze verordening anders is bepaald. Ingevolge art. 1:11, aanhef en
onder e APV kan de vergunning of ontheffing worden gewijzigd indien de houder of
zijn rechtverkrijgende dit verzoekt. De Afdeling is van oordeel dat art. 1:11
aanhef en onder e APV niet afdoet aan het persoonsgebonden karakter van de
vergunning. Van een zelfstandige bepaling die het persoonsgebonden karakter van
de exploitatievergunning voor een coffeeshop kan opheffen is geen sprake, gelet
op de aard van de vergunning en op de strekking van het in de APV neergelegde
vergunningstelsel. De burgemeester was derhalve niet zonder meer gehouden zijn
medewerking te verlenen aan een verzoek tot overdracht van een vergunning aan
een derde. ABRS 23-11-1999, LJN AA5058, GS 2000, 7112 , 6.Artikel 1:6 Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffing De in het eerste lid genoemde intrekkings- en wijzigingsgronden hebben een
facultatief karakter (“kan”). Het hangt van de omstandigheden af of tot
intrekking of wijziging wordt overgegaan. Zo zal niet iedere niet-nakoming van
vergunningsvoorschriften leiden tot intrekking van de vergunning. Met name het
rechtzekerheids- en het vertrouwensbeginsel beperken nogal eens de bevoegdheid
tot wijziging en intrekking.Als het bestuursorgaan overweegt om de vergunning of ontheffing in te trekken of
te wijzigen, dient het de belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun
bedenkingen in te dienen (artikel 4:8 Awb).JurisprudentieGelet op art. 1:6 APV in samenhang gelezen met art. 2.1.4.1, tweede lid (oud),
APV was de burgemeester in het onderhavige geval bevoegd de vergunning in te
trekken. Intrekking van een vergunning vereist een zorgvuldige voorbereiding.
Als specifieke kennis bij het bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden
ingewonnen. Zes werkdagen zijn daarvoor voldoende. ABRS 11-06-2003, 200205273/1,
JG 03.0125, met noot M. Geertsema.Artikel 1:7 Termijnen Artikel 1:7 bepaalt dat de vergunning of ontheffing in beginsel voor onbepaalde
tijd geldt. Dit vloeit mede voort uit artikel 11 van de Dienstenrichtlijn, dat
stelt dat vergunningen geen beperkte geldingsduur mogen hebben, tenzij: a. de
vergunning automatisch wordt verlengd of alleen afhankelijk is van de
voortdurende vervulling van de voorwaarden; b. het aantal beschikbare
vergunningen beperkt is door een dwingende reden van algemeen belang; c. een
beperkte duur gerechtvaardigd is om een dwingende reden van algemeen
belang.Over punt b.: Uit de Europese Dienstenrichtlijn volgt dat een vergunning in
beginsel voor onbepaalde tijd geldt. Maar wanneer het aantal vergunningen
logischerwijs beperkt is, bijvoorbeeld omdat de gemeente geen onbeperkt
grondgebied heeft, mag de markt juist niet gesloten blijven voor nieuwe
aanbieders omdat de bestaande aanbieders voor onbepaalde tijd alle beschikbare
vergunningen in handen hebben. In dat geval moet geregeld een transparante en
onpartijdige “herverdeling” van de schaarse vergunningen worden
georganiseerd.Over punt c: Als gemeenten een vergunning voor bepaalde tijd verlenen, moeten
zij beargumenteren waarom deze beperking nodig is en de evenredigheidstoets kan
doorstaan.Sommige vergunningen lenen zich uit de aard alleen voor verlening voor bepaalde
tijd. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een evenementenvergunning of een
standplaatsvergunning voor een oliebollenkraam rond de jaarwisseling.Zie voor de betekenis van “een dwingende reden van algemeen belang” bij de
toelichting onder artikel 1:8.Artikel 1:6 bepaalt dat bij gewijzigde omstandigheden de vergunning kan worden
gewijzigd of ingetrokken. Het ligt ook daarom in de rede dat een vergunning voor
onbepaalde duur blijft gelden indien de omstandigheden niet wijzigen. Pas bij
gewijzigde omstandigheden dient de vergunning opnieuw te worden bezien. Ook
daarbij wordt rekening gehouden met de noodzaak- en proportionaliteitseis. Bij
geringe wijziging van omstandigheden die geen gevolgen hebben voor het algemeen
belang, kan de vergunning niet worden gewijzigd of ingetrokken. De noodzaak
daarvoor ontbreekt.Artikel 1:8 Weigeringsgronden Vergunningstelsels zijn in de model-APV als volgt geformuleerd: een
verbodsbepaling om een bepaalde activiteit te verrichten behoudens vergunning.
Vergunningstelsels kenden tot 2007 vervolgens een artikellid of –leden met
weigeringsgronden. Deze werden op verschillende manier omschreven wat
suggereerde dat in verschillende bepalingen materieel andere weigeringsgronden
golden. Dit was meestal niet het geval. In het kader van deregulering en
vermindering van administratieve lasten is kritisch naar de weigeringsgronden
gekeken. We hebben ter bevordering van de systematiek en duidelijkheid binnen de
model-APV ervoor gekozen om in Hoofdstuk I algemene weigeringsgronden te
benoemen. In de afzonderlijke vergunningstelsels zijn de betreffende
artikel(led)en vervallen. Alleen als er voor een vergunning andere
weigeringsgronden gelden dan de in artikel 1:8 genoemde, worden die in het
betreffende artikel genoemd.VergunningenTegelijkertijd met de deregulering van de vergunningstelsels van de model-APV
zijn deze gescreend aan de Europese Dienstenrichtlijn. Het gaat daarbij om de
volgende stelsels: gebiedsaanwijzing in geval van straatartiesten, de
evenementenvergunning, horecaexploitatievergunning, vergunning voor een
seksinrichting, standplaatsvergunning en de vergunning voor een snuffelmarkt.
Gokactiviteiten zijn van de werking van de Europese Richtlijn uitgezonderd,
zodat de speelautomatenvergunning niet onder het regime valt.Vestiging of tijdelijke overschrijdingBij het screenen van de model-APV aan de Dienstenrichtlijn is het volgende in
ogenschouw genomen. In theorie bestaan er drie verschillende regimes: voor de
‘vestiger’, de ‘tijdelijke grensoverschrijder’ en de Nederlandse
dienstverrichter.De richtlijn staat toe dat er onderscheid wordt gemaakt tussen deze drie
categorieën. Het zou in theorie kunnen dat de overheid aan een Nederlandse
dienstverlener zwaardere eisen stelt dan aan een buitenlandse ’tijdelijke
grensoverschrijder’, maar dit is in de praktijk en vanuit het oogpunt van
rechtsgelijkheid niet wenselijk.Wij achten het op dezelfde gronden evenmin gewenst een onderscheid aan te
brengen tussen verschillende soorten van dienstverleners (tijdelijke
grensoverschrijders, vestigers en dus ook Nederlandse dienstverleners). Anders
zou de dienstverlener die zich vanuit een andere lidstaat hier vestigt een
bevoorrechte positie hebben ten opzichte van degene die de grens overschrijdt om
zijn diensten aan te bieden of beide dienstverleners ten opzichte van de eigen
onderdanen.Alleen in het geval van prostitutie is daarop een uitzondering gemaakt. Zie
daarvoor de toelichting bij hoofdstuk 3.Niet alleen de eis van het hebben van een vergunning geldt voor hen gelijkelijk,
maar ook de gronden om een vergunning te weigeren zijn voor de drie categorieën
aanvragers dezelfde. Daarom zijn de weigeringsgronden algemeen geformuleerd
zodat ze gelden voor interne én internationale verhoudingen. Er is aangesloten
bij het lichtste regime van de richtlijn (artikel 16): de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu.De richtlijn geldt niet voor het verkopen van goederen. Dit is immers geen
dienst. Bij standplaatsvergunningen kan er echter zowel sprake zijn van een
vergunning voor een standplaats voor het verkopen van goederen en/of voor het
verlenen van diensten. Ook in dit geval zou rechtsongelijkheid kunnen ontstaan
doordat de verkoper niet, maar de dienstverlener wel onder de richtlijn valt.
Daarom is in de model-apv geen onderscheid gemaakt tussen verkoop en
dienstverlening voor wat betreft de weigeringsgronden.Enkele voorheen gehanteerde weigeringsgronden komen niet meer als zodanig voor
in de richtlijn. De vraag waar deze dan wel onder vallen kan als volgt worden
beantwoord:OverlastVanouds is de APV een openbare orde en overlastverordening. Het begrip
‘overlast’ komt in het EG-recht bij de toetsing van uitzonderingen op het vrij
verkeer niet voor. Ook de Dienstenrichtlijn spreekt niet over overlast. Het
milieubegrip omvat echter alle soorten van overlast die gerelateerd zijn aan de
omgeving/het milieu. Te denken valt aan geluidsoverlast, geurhinder, overlast
veroorzaakt door stof, afval e.d. Overlast, veroorzaakt door vuurwerk, valt
eveneens onder bescherming van het milieu of zelfs gezondheid.VerkeersveiligheidDe verkeersveiligheid valt aan te merken als een dwingende reden van algemeen
belang als bedoeld in artikel 9 van de Dienstenrichtlijn. Maar ook is er sprake
van een belang dat te scharen valt onder de volksgezondheid, als het voorkomen
van verkeersslachtoffers het te beschermen belang betreft.Veiligheid van personen en gezondheidDeze gronden waarop grond voorheen een evenementenvergunning kon worden
geweigerd, bijvoorbeeld bij het uitbreken van mond- en klauwzeer (gezondheid)
kunnen als een belang van volksgezondheid worden aangemerkt.ZedelijkheidHet begrip zedelijkheid valt onder het begrip openbare orde, zoals dit wordt
uitgelegd in overweging 41. Te denken valt aan de bescherming van de menselijke
waardigheid of in het geval van dierenmishandeling (bijvoorbeeld gansslaan,
palingtrekken of zwijntjetik) aan het belang van dierenwelzijn. Ook andere
dwingende redenen dan de openbare orde kunnen een ‘zedelijkheidsaspect’ hebben.
[check]Voorzieningenniveau bij standplaatsenIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de
gemeente ten behoeve van de consument als een openbare ordebelang aangemerkt. De
gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge
exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de vrij lage
exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie van de Afdeling
bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het reguleren van de
concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk belang van de gemeente wordt
aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts één uitzondering toegestaan,
namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de
gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning
weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar komt als
vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsvergunningen
waar (mede) diensten worden verleend niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een
economische, niet toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten.
Het blijft echter nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren bij een
standplaats voor het verkopen van goederen (zie artikel 5:18, derde lid, onder
b). Daarop is de richtlijn immers niet van toepassing.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening kan worden overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatige verblijf blijkt. Artikel 8.3, tweede lid, van het
Vreemdelingenbesluit (Vb 2000) bepaalt dat een vreemdeling die geen rechtmatig
verblijf heeft op grond van artikel 8 van de Vw 2000 geen aanspraak kan maken op
de toekenning van vergunningen en ontheffingen door bestuursorganen van o.m.
gemeenten , voor zover die betrekking hebben op standplaatsen, markten, venten,
collecteren, evenementen of beroepsmatige dan wel bedrijfsmatige
activiteiten.HOOFDSTUK 2. OPENBARE ORDE AFDELING 1 ORDE EN VEILIGHEID OP OPENBARE PLAATSEN In deze afdeling zijn bepalingen opgenomen die bedoeld zijn om zowel het gebruik
als de bruikbaarheid van de weg in goede banen te kunnen leiden en de openbare
orde op andere openbare plaatsen te waarborgen. De diverse functies van de
openbare ruimte, onder andere voor demonstraties, optochten en feesten, vraagt
om een scheiding dan wel regulering van het gebruik.Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldheden Eerste lidHet begrip “samenscholing” is ontleend aan artikel 186 WvSr: “Hij die
opzettelijk bij gelegenheid van een volksoploop zich niet onmiddellijk
verwijdert na het derde door of vanwege het bevoegde bestuursorgaan gegeven
bevel, wordt, als schuldig aan deelneming aan samenscholing, gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede
categorie.”Zie hierover de in het commentaar bij het tweede lid genoemde jurisprudentie.
Onder omstandigheden is het denkbaar dat een samenscholing het karakter heeft
van bijvoorbeeld een betoging. Gelet op de Wet openbare manifestaties moeten dit
soort samenscholingen van de werking van dit artikel uitgezonderd worden. In het
vijfde lid is dit dan ook gebeurd.Tweede lidIn het tweede lid wordt aan de burger de verplichting opgelegd om zich op bevel
van een politieambtenaar te verwijderen van een openbare plaats bij (dreigende)
ongeregeldheden.De bevoegdheid van de politie om bevelen te geven volgt uit artikel 2
Politiewet. Artikel 2:1, tweede lid van de model-APV bevat het geven van een
bevel in een concreet geval. Overtreding van een dergelijk bevel wordt strafbaar
gesteld via opname van artikel 2:1, tweede lid in artikel 6:1 van de
(model)APV.Ook in het proces- verbaal en de tenlastelegging moet het niet opvolgen van het
politiebevel worden vervolgd op grond van overtreding van artikel 2:1 jo. het
desbetreffende strafartikel van de gemeentelijke APV (artikel 6:1 van de
model-APV).Naast de politiebevelen ex artikel 2:1- model-APV blijven uiteraard ook de
bevelen van de burgemeester in het kader van diens openbare-ordebevoegdheden
mogelijk. Bevelen van de burgemeester, bijvoorbeeld op grond van de Gemeentewet,
of aanwijzingen in het kader van de Wet Openbare Manifestaties die de politie in
mandaat uitvoert en die niet worden opgevolgd, kunnen nog steeds strafbaar
worden gesteld op grond van artikel 184, eerste lid Wetboek van Strafrecht.JurisprudentieOordeel van de politie is element van gemeentelijke strafbepaling. HR 12 02
1940, NJ 140, 622, AB 1940, p. 744, Gst. 1940, p. 125 (Haags tippelverbod). Zie
ook: HR 02 06 1903, W. 7938, Gst., 2715 (APV Amsterdam); HR 20 01 1936, NJ 1936,
343, Gst. 1936, p. 90, AB 1936, p. 558 (APV Amsterdam); HR 03 06 1969, NJ 1969,
411, AB 1970, p. 17, OB 1971, XIV.3, nr. 30391, NG 1970, p. 616 m.nt. H.R.G.
Veldkamp (APV Amsterdam) en HR 17 03 1970, NJ 1970, 331, OB 1971, X.4, nr.
31108, NG 1971, p. 292 (APV Arnhem).Van een volksoploop ex artikel 186 WvSr is sprake als een menigte zich
verzamelt. De openbare orde hoeft niet te worden verstoord. HR 26-02-1991, NJ
1991, 512 en HR 14-01-1992, NJ 1992, 380.Relatie tussen APV bepaling en artikel 184 en 186 WvSr. Aanvulling van de
gemeentelijke wetgever erkend. HR 02 06 1903, W. 7938 (APV Amsterdam) en HR 25
06 1963, NJ 1964, 239 m.nt. B.V.A. Röling (samenscholingsarrest).HR 29-01-2008, NJ 2008, 206, LJN BB4108: Voor een bevel of vordering ‘krachtens
wettelijk voorschrift’ gedaan als bedoeld in art. 184, eerste lid, Sr is vereist
dat het betreffende voorschrift uitdrukkelijk inhoudt dat de betrokken ambtenaar
gerechtigd is tot het geven van een bevel of het doen van een vordering. Art. 2
Politiewet 1993 bevat een algemene taakomschrijving voor de politie en kan niet
worden aangemerkt als een wettelijk voorschrift op basis waarvan vorderingen of
bevelen kunnen worden gegeven waaraan op straffe van overtreding van art. 184,
eerste lid, Sr moet worden voldaan. Art. 2 Politiewet 1993 kan wel worden
aangemerkt als een wettelijk voorschrift ter uitvoering waarvan de in art. 184
Sr bedoelde ambtenaren handelingen kunnen ondernemen waarvan het beletten,
belemmeren of verijdelen overtreding van art. 184, eerste lid, Sr kan
opleveren.LJN BM9992, Gerechtshof 's-Hertogenbosch, 30 juni 2010: Nu art. 7 APV Tilburg
niet uitdrukkelijk bepaalt dat de betrokken ambtenaar gerechtigd is tot het doen
van een vordering als bedoeld in art. 184 Sr, wordt de verdachte vrijgesproken
van de ten laste gelegde overtreding van art. 184 Sr.LJN BO4382, Gerechtshof Leeuwarden, 16 november 2010: Aan verdachte is onder 2
ten laste gelegd dat hij opzettelijk een bevel of vordering krachtens artikel
2.3.1.7. en/of 2.1.1.1. van de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente
[gemeente] (hierna: APV), in elk geval krachtens enig wettelijk voorschrift,
niet heeft opgevolgd. Het in artikel 184, eerste lid, van het Wetboek van
Strafrecht (hierna: Sr) beschreven misdrijf vereist een krachtens wettelijk
voorschrift gedane vordering. Een dergelijk voorschrift moet uitdrukkelijk
inhouden dat de betrokken ambtenaar gerechtigd is tot het doen van een
vordering. Het hof overweegt dat de artikelen 2.3.1.7. en 2.1.1.1. van de APV
niet uitdrukkelijk een dergelijke bevoegdheid bevatten. Derhalve zijn deze
artikelen geen "wettelijk voorschrift" in de zin van artikel 184, eerste lid,
Sr. Voorts kan ook artikel 2 van de Politiewet 1993 niet worden aangemerkt als
een wettelijk voorschrift op basis waarvan vorderingen of bevelen kunnen worden
gegeven, waaraan op straffe van overtreding van artikel 184 van het Wetboek van
Strafrecht moet worden voldaan.Artikel 2:2 Optochten (gereserveerd) In 2006 is met het oog op het vereenvoudigen van de APV dit artikel opgenomen
onder de evenementenbepaling (artikelen 2:24 en 2:25). Zie verder de toelichting
bij die artikelen.Artikel 2:3 Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen Dit artikel is gebaseerd op enkele artikelen uit de Wet openbare manifestaties
(WOM).In artikel 1 van de Wet openbare manifestaties wordt in het eerste lid “openbare
plaats” gedefinieerd als: een plaats die krachtens bestemming of vast gebruik
openstaat voor het publiek. In het tweede lid is bepaald dat daaronder niet is
begrepen: een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6, tweede lid,
van de Grondwet (een kerk, moskee, synagoge of een ander gebouw dat met name
wordt gebruikt voor godsdienstige of levensbeschouwelijke doelen). Deze
definitie is in artikel 1:1 overgenomen (zie toelichting aldaar).Uit de artikelen 3 en 4 WOM volgt dat de gemeenteraad moet bepalen of, en zo ja,
voor welke activiteiten een kennisgeving is vereist en daarbij enkele
procedurebepalingen moet vaststellen. Artikel 5 WOM kent de burgemeester de
bevoegdheid toe om naar aanleiding van een kennisgeving voorschriften en
beperkingen te stellen of een verbod te geven; artikel 6 WOM kent hem een
aanwijzingsbevoegdheid toe, terwijl artikel 7 WOM bepaalt dat hij bevoegd is aan
de organisatoren van de desbetreffende activiteit de opdracht te geven deze te
beëindigen en uiteen te gaan. Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op
andere dan openbare plaatsen kent artikel 8 WOM de burgemeester o.a. de
bevoegdheid toe opdracht te geven deze te beëindigen.De meeste APV’s kennen alleen een kennisgevingeis voor betogingen. De overige
activiteiten zijn ongereguleerd gebleven. In verband hiermee heeft artikel 2:3.
alleen betrekking op betogingen. Het artikel kan zonodig worden uitgebreid tot
samenkomsten tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, tot
vergaderingen en tot “processies”.Uitgangspunten Wet openbare manifestatiesDe WOM beoogt een eenvormige regeling te geven voor de activiteiten die onder de
bescherming van de artikelen 6 en 9 Grondwet vallen. Het gaat daarbij om
betogingen, vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van godsdienst of
levensovertuiging voor zover die op openbare plaatsen gehouden worden.De WOM heeft betrekking op collectieve uitingen. Van een collectieve uiting kan
volgens de regering al sprake zijn wanneer daaraan meer dan twee personen
deelnemen (TK 1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 8).Individuele uitingsvormen zijn buiten de regeling gebleven. Zowel artikel 6 als
artikel 9 Grondwet maken het mogelijk ook deze onder de WOM te brengen, maar de
wetgever acht dat niet nodig.Overigens vallen individuele uitingen wel onder de bescherming van artikel 7
Grondwet. Het eerste lid van artikel 7 verbiedt expliciet een voorafgaand verlof
ten aanzien van schriftelijke uitingen, ook als die uitingen godsdienstig of
levensbeschouwelijk van aard zijn.De memorie van toelichting geeft een opsomming van de bevoegdheden die de WOM
aan gemeenteraden en burgemeesters toekent (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p.
5/6):
- de bevoegdheid tot het creëren van een kennisgevingstelsel voor
betogingen, vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van
godsdienst of levensovertuiging op openbare plaatsen. De wet laat een
zekere variatie toe ten aanzien van kwesties als: voor welke
activiteiten is een kennisgeving vereist; aan welke vereisten moet een
kennisgeving voldoen; welke voorschriften en beperkingen kunnen opgelegd
worden;
- de bevoegdheid tot het geven van aanwijzingen;
- de bevoegdheid in het uiterste geval de betreffende activiteit te doen
beëindigen.
Een aantal onderwerpen is daarentegen geheel of gedeeltelijk aan de plaatselijke
regelgeving onttrokken. De reden is dat enerzijds de Grondwet zich tegen een
dergelijke regeling verzet en dat anderzijds de rechtsgelijkheid een uniforme
regeling van de centrale wetgever rechtvaardigt. Het gaat met name om de
volgende onderwerpen (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 6):
- het aanwijzen van de gronden waarop beperking van de onderhavige
grondrechten door gemeentelijke organen is toegestaan (artikelen 2 en 8
WOM);
- een verbod van voorafgaand toezicht op de inhoud van uitingen die
tijdens eerder genoemde activiteiten zullen worden gedaan (artikelen 3,
vierde lid, 4, derde lid, en 5, derde lid);
- de bescherming van het functioneren van buitenlandse
vertegenwoordigingen en bepaalde andere instellingen die een bijzondere
volkenrechtelijke bescherming genieten, voor zover deze bescherming
verder dient te reiken dan “de bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden” (artikel 9 WOM);
- de strafbaarstelling van overtreding van een aantal bij de WOM gegeven
normen (artikel 11 WOM) en de strafbaarstelling van verhindering en
verstoring van geoorloofde openbare manifestaties (wijziging van de
artikelen 143-146 Wetboek van Strafrecht, onder artikel 11 WOM);
- de bescherming van de zondagsrust, deze bescherming verder dient te
reiken dan “de bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden”
(wijziging van de artikelen 3, 5 en 5a en 8 Zondagswet, onder artikel
III WOM).
- Voor op vaste tijdstippen regelmatig terugkerende godsdienstige of
levensbeschouwelijke bijeenkomsten op openbare plaatsen, uitgaande van
een kerkgenootschap en zelfstandig onderdeel daarvan of een genootschap
op geestelijke grondslag is, gelet op artikel 3, derde lid, WOM een
eenmalige kennisgeving voldoende. De gemeenteraad heeft twee
mogelijkheden; of deze bijeenkomsten ongeregeld laten of een eenmalige
kennisgeving voorschrijven.
Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op andere dan openbare plaatsen kent
de WOM uitsluitend repressieve bevoegdheden toe aan de burgemeester (artikel 8
WOM). Voor deze activiteiten is geen voorafgaande kennisgeving vereist.Voor een nadere toelichting over “openbare en andere dan openbare plaatsen”: zie
de toelichting bij artikel 1:1.BetogingWanneer kan van een betoging worden gesproken? Blijkens de jurisprudentie van de
Hoge Raad kan sprake zijn van een betoging als:
- een aantal personen openlijk en in groepsverband optreedt, al dan niet
in beweging, en
- de groep er op uit is een mening uit te dragen.
De memorie van toelichting bij de WOM geeft aan dat het bij de betoging gaat om
het uitdragen van gemeenschappelijk beleefde gedachten of wensen op politiek of
maatschappelijk gebied (TK 1986-1987, 19 427, nr. 3, p. 8). Er worden dus drie
eisen gesteld: meningsuiting (openbaren van gedachten en gevoelens), openheid en
groepsverband. Het gezamenlijk optreden moet ook gericht zijn op het uitdragen
van een mening. Een betoging is niet noodzakelijkerwijs een optocht en een
optocht is niet perse een betoging. Een betoging kan een optocht zijn (HR
30-05-1967, NJ 1968, 5). De Hoge Raad acht voor het aanwezig zijn van een
betoging geen “menigte” nodig. Acht personen worden al voldoende geacht om van
een betoging te kunnen spreken (HR 11-05- 1976, NJ 1976, 540).Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 Grondwet is “betoging” omschreven
als “het middel om, het liefst met zoveel mogelijk mensen, in het openbaar
uiting te geven aan gevoelens en wensen op maatschappelijk en politiek
gebied”.Alleen een vreedzame betoging kan aanspraak maken op grondwettelijke
bescherming. Het aspect van de meningsuiting moet voorop staan. Als onder het
mom van een betoging activiteiten worden ontplooid die strijdig zijn met onze
rechtsorde, zal de vraag moeten worden beoordeeld of er nog wel sprake is van
een betoging in de zin van het grondwettelijk erkende recht (TK 1975-1976,
13872, nr. 4, p. 95-96). Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 heeft de
regering er op gewezen dat de door haar gegeven karakterisering van het begrip
“betoging” meebrengt dat acties, waarvan de hoedanigheid van gemeenschappelijke
meningsuiting op de achtergrond is geraakt en die het karakter hebben van
dwangmaatregelen jegens de overheid of jegens derden, geen betogingen in de zin
van het voorgestelde artikel 9 zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij
blokkades van wegen en waterwegen (TK 1976-1977, 13872, nr. 7, p. 33).Een optocht die niet primair het karakter heeft van een gemeenschappelijke
meningsuiting, zoals Sinterklaas- en carnavalsoptochten en bloemencorso’s, is
geen manifestatie in de zin van artikel 1, eerste lid, onder a WOM (TK
1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 8). Zo’n optocht kan, als die opiniërende elementen
bevat, wel onder de bescherming van artikel 7, derde lid, Grondwet vallen.Onwettig en intolerant gedrag tegenover een betogingHet recht van betoging kan niet zonder meer beperkt worden. In de jurisprudentie
over het onwettig of intolerant gedrag van derden tegenover de deelnemers aan
een betoging, is uitgemaakt dat een beperking van het recht tot betoging moet
zijn gelegen in zwaarwegende omstandigheden.Klokgelui en oproepen tot gebedArtikel 10 WOM stelt dat de gemeenteraad bevoegd is om regels te stellen over de
duur, het tijdstip en het geluidsniveau van klokgelui en oproepen tot
gebed.De strekking van artikel 10 WOM is niet om een beperkingsbevoegdheid op het
grondrecht vrijheid van godsdienst of levensovertuiging te creëren, maar om het
recht tot klokluiden en oproepen tot gebed buiten twijfel te stellen en
daarnaast de autonome bevoegdheid van gemeentebesturen om in het kader van de
beperking van geluidsoverlast regelend op te treden onverlet te laten.Gemeentelijke regels die klokgelui en oproepen tot gebed in het kader van
geluidsoverlast beperken zijn dus geen medebewind, maar autonome
bepalingen.Artikel 10 WOM vertoont een zekere overlap met artikel 4:6 model APV (overige
geluidhinder). Zie de toelichting bij dat artikel.Gemeentelijke bevoegdhedenLos van zijn bevoegdheden krachtens de WOM, blijft de burgemeester bevoegd tot
optreden krachtens de artikelen 175 en 176 Gemeentewet. De memorie van
toelichting bij de WOM geeft dit aan en ook de minister belicht tijdens de
Kamerbehandeling deze bevoegdheid nadrukkelijk. Deze twee artikelen zijn echter
slechts beperkt toepasbaar. Er mag namelijk pas gebruik van gemaakt worden
wanneer er sprake is van ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde of
als er daadwerkelijk sprake is van ernstige verstoring van de openbare orde. In
die gevallen kan de burgemeester krachtens artikel 175 de nodige bevelen of
krachtens artikel 176 Gemeentewet een noodverordening uitvaardigen.Het verbod van delegatie zou een obstakel kunnen zijn voor de burgemeester om
krachtens artikel 176 Gemeentewet een grondrecht te beperken door middel van een
noodverordening. Volgens de Hoge Raad voegt het voorschrift op grond van artikel
176 Gemeentewet zich als bestanddeel in de omschrijving van de overtreding tegen
het openbaar gezag van artikel 443 Sr. en het is “dus de wet (in formele zin),
die in die noodtoestand de zeer tijdelijke onderbreking van de uitoefening van
het grondrecht gedoogt”, HR 28-11-1950, NJ 1951, 137 (Tilburgse APV).Bij betogingen waarbij ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde
bestaat of de verstoring daadwerkelijk plaatsvindt, kan de burgemeester dus
bevelen, zoals bedoeld in artikel 175 of de noodverordening zoals bedoeld in
artikel 176 Gemeentewet uitvaardigen. Dit zou in het uiterste geval zelfs een
verbod tot het houden van een betoging kunnen inhouden. De burgemeester heeft in
de noodsituaties, bedoeld in de artikelen 175 en 176, de bevoegdheid om
grondrechtbeperkende bevelen te geven ter bescherming van de gezondheid, in het
belang van het verkeer of ter bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden.Vierde lidArtikel 145 van de Gemeentewet bepaalt dat de Algemene Termijnenwet van
overeenkomstige toepassing is op termijnen in gemeentelijke verordeningen,
tenzij in de verordening anders is bepaald. Het vierde lid bevat zo’n afwijkende
bepaling, die voorkomt dat afhandeling op zaterdag of zondag of op een algemeen
erkende feestdag of op een werkdag na 12.00 uur moet plaatsvinden. Dat laatste
is gedaan om toch nog over enige uren voor beoordeling en besluitvorming te
beschikken.JurisprudentieHet doel van de optocht kan de burgemeester geen grond opleveren voor weigering
van de vergunning. Wnd. Vz.ARRS, 23-11-1979, NG 1980, p. S 59, OB 1980,
III.2.2.7, nr. 41197 en Gst. 1980, 6602 m.nt. J.M. Kan (demonstratie Den
Haag).Onwettig gedrag van derden tegenover de deelnemers, zware belasting van het
politiekorps en ernstige hindering van het verkeer zijn onvoldoende zwaarwegende
omstandigheden om het betogingrecht te beperken. Vz.ARRS 27-05-1982, AB 1983,
62, m.nt. JHvV, (Idem demonstratieverbod Afcent, Wnd.Vz.ARRS, 30-05-1983, AB
1984, 85, P.J. Boon)De omstandigheid dat een bepaalde demonstratie bij het publiek irritaties opwekt
of tegendemonstraties uitlokt, is onvoldoende basis om de demonstratie op grond
van de WOM te verbieden. Slechts wanneer er gegronde vrees bestaat voor ernstige
ongeregeldheden die niet kunnen worden voorkomen of bestreden door middel van
door de overheid te treffen maatregelen, kan er grond bestaan een demonstratie
te verbieden. Wnd.Vz.ARRS 21-03-1989, KG 1989, 158Een betoging mag slechts in dwingende situaties preventief worden verboden. Zo’n
beperking van het recht van demonstratie kan in beginsel niet gelegen zijn in de
overweging dat onwettige gedragingen van derden tegenover deelnemers aan een
betoging de verstoring van de openbare orde tot gevolg zullen hebben. Pres. Rb
Maastricht 22 maart 2001, JG 01.0198.In gelijke zin: Voorzieningenrechter Rb.Rotterdam 24-01-2002, JG 02.0040 ,en: de
uitoefening van een grondrecht mag aanleiding zijn tot een grotere inspanning
dan bij evenementen als een risicowedstrijd van een voetbalclub. Het gaat hier
om de waarborging van de uitoefening van een grondrecht. De WOM is niet van
toepassing op een persconferentie in een woonhuis. ARRS 30-12-1993, JG 94.0160,
Gst. 1994, 6983, 4 m.nt. HH, AB1994, 242 m.nt. RMvM.De actie ter blokkering van het vliegverkeer d.m.v. het oplaten van ballonen
door de Vereniging Milieudefensie is een betoging wegens de gemeenschappelijke
meningsuiting. Pres. Rb Haarlem 25-10-1996, Gst. 1996, 7044, 4 m.nt. EB, JB
1996, 266 m.nt. REdW..Kan een vreedzame demonstratie worden beëindigd, enkel en alleen omdat die niet
is aangemeld? De Nationale Ombudsman heeft in zijn rapport van december 2007,
“Demonstreren staat vrij”
(http://www.nationaleombudsman.nl/rapporten/grote_onderzoeken/2007demonstreren/index.asp),
de juridische grenzen nog eens helder op een rij gezet . De Hoge Raad
onderschreef in zijn arrest van 17 oktober 2006 (NJ 2007, 207, AB 2007, 23) het
oordeel van het gerechtshof dat een demonstratie kan worden beëindigd, alleen
omdat die niet is gemeld. De Hoge Raad vernietigde de uitspraak van het
Gerechtshof, omdat het hof ten onrechte had geoordeeld dat de politie op eigen
gezag de demonstratie kon beëindigen. Die bevoegdheid ligt uitdrukkelijk bij de
burgemeester, en die zal dan ook de feitelijke beslissing moeten nemen.Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde in haar arrest van
17 juli 2007 (NJB 2007, 1839) anders. In bijzondere omstandigheden, waarin een
demonstratie een onmiddellijke reactie is op politieke gebeurtenissen, is het
enkel en alleen ontbreken van een melding onvoldoende om de demonstratie te
beëindigen. Als er verder niets illegaals aan de hand is en de demonstratie geen
bedreiging vormt voor de openbare orde, zou het beëindigen van de demonstratie
alleen omdat de melding ontbreekt, een disproportionele beperking van het
grondrecht om te demonstreren zijn.De Ombudsman sluit zich daarbij aan: bij het beëindigen van een demonstratie
moet in zijn visie altijd worden afgewogen of dat in het belang van
volksgezondheid, het verkeersbelang, of ter voorkoming van wanordelijkheden
noodzakelijk is. Dat is overigens, zo blijkt uit het rapport, ook het beleid van
de burgemeester van Den Haag.Of de Hoge Raad in een nieuw arrest aansluiting zou zoeken bij het EHRM valt
uiteraard niet te voorspellen, maar er is alle reden om de lijn van het EHRM en
de Ombudsman aan te houden: het grondrecht van demonstratie moet niet
lichtvaardig worden beperkt, en niets is logischer dan om ook bij het beëindigen
van een demonstratie vanwege het ontbreken van een melding af te wegen of het
belang van volksgezondheid, het verkeersbelang, of de voorkoming van
wanordelijkheden dat noodzakelijk maken. Niet voor niets schept het artikel in
de model APV de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden een kort voor de
demonstratie gedane melding te accepteren.Artikel 2:4 Afwijking termijn (gereserveerd)Opgenomen in artikel 2:3, vijfde lidArtikel 2:5 Te verstrekken gegevens (gereserveerd)Opgenomen in artikel 2:3, tweede lidArtikel 2:6 Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken of
afbeeldingen Folderen en flyeren is toegestaan, behalve op of aan door het college aangewezen
wegen of gedeelten daarvan. Het tweede lid geeft de mogelijkheid om het verbod
voor die wegen verder te beperken tot nader aan te geven dagen en uren, waarbij
het vierde lid het college de bevoegdheid geeft voor het dan nog resterende
verbod een ontheffing te verlenen. Van de in het eerste lid toegekende
bevoegdheid mag het college niet zodanig gebruik maken dat er “geen gebruik van
enige betekenis” overblijft. Zie ook de toelichting op artikel 2:42.Het college ontleent zijn bevoegdheid aan artikel 160, onder a, van de
Gemeentewet.Artikel 2:6 heeft betrekking op het grondrecht waarmee de gemeentelijke wetgever
het meest wordt geconfronteerd, namelijk de vrijheid van meningsuiting. Dit
grondrecht is geformuleerd in artikel 19 IV, artikel 10 EVRM en artikel 7 van de
Grondwet. Artikel 7 Grondwet luidt als volgt:
1. Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten
of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens
de wet.
2. De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen
voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio of televisie
uitzending.
3. Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de
voorafgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof
nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid
volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen, toegankelijk voor
personen jonger dan zestien jaar, regelen ter bescherming van de goede
zeden.
4. De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van
handelsreclame.
De drukpersvrijheid is in het eerste lid van artikel 7 van de Grondwet
als een zelfstandige bepaling opgenomen en vormt een lex specialis ten
opzichte van het derde lid. De tekst van het eerste lid is letterlijk
gelijk aan die van artikel 7 van de oude Grondwet, waarmee beoogd is de
bestaande jurisprudentie op dat punt intact te laten. De constante
jurisprudentie op artikel 7 van de oude Grondwet kan als volgt worden
samengevat.
DaklozenkrantDe verkoop van daklozenkranten is noch venten noch collecteren. Op grond van
artikel 7 van de Grondwet kan het verkopen niet verbonden worden aan een
vergunning. Wel kan de gemeente gebruik maken van artikel 2:6.Als verkoop plaats vindt op het grondgebied van bijvoorbeeld een supermarkt, dan
kan de eigenaar de verkoper verzoeken weg te gaan.Het verdient aanbeveling om te overleggen met de koepelorganisaties die de
daklozen vertegenwoordigen. Immers, niet iedereen kan een straatkrant verkopen.
De verkopers moeten in het bezit zijn van een identiteitsbewijs van de
koepelorganisatie waarmee ze kunnen aantonen dat ze officiële
straatkantverkopers zijn.JurisprudentieHet in artikel 7, lid 1 van de Grondwet beschermde recht om zonder voorafgaand
verlof gedachten en gevoelens door de drukpers te openbaren impliceert het recht
om de inhoud van geschreven of gedrukte stukken of afbeeldingen, waarin
gedachten en gevoelens zijn geopenbaard, zonder voorafgaand verlof door
verspreiding of door enig ander middel in het openbaar aan het publiek bekend te
maken. 07 11 1892, W. 6259 (ventverbod ‘s Gravenhage); HR 28 11 1950, NJ 1951,
137 en 138 m.nt. W.P.J. Pompe, NG 1951, p. 123, AB 1951, 437 en 443 (APV Tilburg
en APV Sittard) en Gst. 22 1 1981, NG 1981, Gst. 1982, 6692,2 m.nt. J.M. Kan,
(reclameverordening ‘s Gravenhage).Elk middel tot bekendmaking dat naast andere middelen zelfstandige betekenis
heeft en met het oog op die bekendmaking in een bepaalde behoefte kan voorzien,
valt onder de bescherming van artikel 7. Dit betekent dat de bekendmaking van
gedachten en gevoelens met behulp van middelen, die in het maatschappelijk
verkeer dezelfde functie vervullen als geschriften in eigenlijke zin, is
begrepen in de in artikel 7 erkende vrijheid van drukpers. Als “zelfstandige
middelen van bekendmaking” zijn in de jurisprudentie onder meer aangemerkt:
- het op de weg uitgeven van strooibiljetten, HR 27 02 1951, NJ 1951,
472 m.nt. B.V.A. Röling, AB 1951, p. 716, NG 1951, p. 196, Gst. 1951,
5118 (APV Eindhoven);
- het gebruik maken van reclameborden of opschriften aan onroerend goed,
HR 24 01 1967, NJ 1967, 270 m.nt. W.F. Prins; AB 1968, p. 72 m.nt. R.
Streng, OB 1967, IX.1, nr. 26092, NG 1967, p. 187 (Nederland ontwapent);
ARRS 23 10 1978, AB 1979, 499 m.nt. F.H. van der Burg, NG 1979, S 4, BR
1979, p. 36, Gst. 1979,6548 (verordening stadsschoon Leiden);
- het aanbrengen van aanplakbiljetten op onroerend goed, HR 19 09 1977,
NJ 1978, 516 (APV Hengelo);
- het staan of lopen met propagandamiddelen, HR 30 05 1967, NJ 1968
m.nt. W.F. Prins, AB 1968, p. 332, NG 1967, p. 319 (Vietnam I);
- het aanbieden van gedrukte stukken bij gelegenheid van het houden van
een inzameling (niet het houden van de inzameling zélf), HR 27 06 1978,
NJ 1979, 59 m.nt. M. Scheltema, AB 1979, 195 m.nt. J.R. Stellinga (APV
Eindhoven); Vz.ARRS 16 08 1979, AB 1980, 297 m.nt. JHvdV, NG 1979, S
176, Gst. 1980, 6604 m.nt. P. van Zanten (APV Rotterdam) en Vz.ARRS 18
10 1979, (APV Katwijk);
De gemeentelijke wetgever mag niet beperkend optreden jegens de inhoud van
gedrukte stukken e.d., maar is krachtens artikel 149 Gemeentewet wel bevoegd het
in het openbaar bekend maken (“verspreiden”) van gedrukte stukken e.d. aan
beperkingen te onderwerpen in het belang van de openbare orde, zedelijkheid en
gezondheid en van andere zaken betreffende de huishouding der gemeente.Daarbij geldt dat:
1. een vergunningenstelsel (voorafgaand verlof) voor het gebruik van een
bepaald middel van bekendmaking dat naast andere middelen zelfstandige
betekenis heeft, niet is geoorloofd;
2. een algemeen verbod tot zodanig gebruik evenmin is toegestaan;
3. een (naar tijd, plaats en wijze) beperkt verbod mogelijk is, mits:
Artikel 2:7 Feest, muziek en wedstrijd e.d. In 2006 is met het oog op het vereenvoudigen van de APV dit artikel opgenomen
onder de evenementenbepaling (artikelen 2:24 en 2:25). Zie het commentaar bij
die artikelen.Artikel 2:8 Dienstverlening Artikel 2.1.4.2 (oud) bevatte een vergunningstelsel voor dienstverlening.
Dienstverlening betreft allerlei straatberoepen, zoals kruiers, de scharensliep,
de reiniger van voertuigen en de glazenwasser. Sommigen zijn uit het straatbeeld
verdwenen, anderen hebben hun intrede gedaan. Denk bijvoorbeeld aan
besteldiensten van pizzeria’s of de supermarkt en bewakingsdiensten. De VNG
heeft het dienstverleningsartikel in 2007 geschrapt vanwege het streven naar
vermindering van administratieve lasten voor ondernemers en het bedrijfsleven
(deregulering).Artikel 2:9 Straatartiest Het oude artikel 2.1.4.1 (Feest, muziek en wedstrijd) is in 2006 geschrapt.
Feesten en wedstrijden zijn ondergebracht bij de evenementen. Muziek maken kan
ook een evenement zijn, zie onder artikel 2:24. Het optreden van een
straatmuzikant, bijvoorbeeld een harmonicaspeler, is in artikel 2:24 lid 1 onder
f uitgezonderd van het evenementbegrip. Net als straatfotografen en de andere
categorieën genoemd in artikel 2:9 wordt een straatmuzikant onder de
straatartiesten gebracht.De motieven om openbare plaatsen aan te wijzen zijn: dwingende redenen van
algemeen belang, hetgeen omvat: openbare orde, openbare veiligheid,
volksgezondheid en milieu. Zie voor de betekenis van deze begrippen het
commentaar onder artikel 1:8.De activiteiten van de straatartiest, straatfotograaf, tekenaar, filmoperateur
en gids vallen onder de werking van artikel 7, derde lid, Grondwet. Het begrip
“openbaren van gedachten of gevoelens” moet volgens de jurisprudentie en de
toelichting op artikel 7 Grondwet haast grammaticaal worden uitgelegd. Elke
uiting van een gedachte of een gevoelen, ongeacht de intenties of motieven van
degene die zich uit, wordt door artikel 7 Grondwet beschermd. (KB 5 juni 1986,
Stb. 337 t/m 342, KB 29 mei 1987, Stb. 365, AB 1988, 15 m.nt. PJS.) Artikel 7,
derde lid, Grondwet laat door zijn formulering (niemand heeft voorafgaand verlof
nodig wegens de inhoud) een verbod toe voor andere aspecten van de uiting dan de
inhoud, zoals bijvoorbeeld de verspreiding. Het is bij de genoemde activiteiten
echter moeilijk te scheiden tussen inhoud en verspreiding. Immers, het verbieden
van een optreden van een straatartiest op een bepaalde plaats houdt in veel
gevallen ook in dat de inhoud van het optreden niet kan worden geuit. Dat
betekent dat voor de beperkingsgronden van het in artikel 7, derde lid,
opgenomen grondrecht, het best kan worden gekozen voor de beperkingsgronden die
bij artikel 7, eerste lid, Grondwet zijn toegelaten. In artikel 2:6, Beperking
aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken of afbeeldingen, is dat
uitgewerkt in een verbod met ontheffingsmogelijkheid dat voor bepaalde straten
en uren geldt. In artikel 2:9 is dezelfde redactie gevolgd.De bevoegdheid van de burgemeester berust op artikel 174 van de
Gemeentewet.Lex silencio positivoHet aanwijzen van een gebied waar het verboden is als straatartiest op te treden
zal doorgaans op initiatief van het college zelf gebeuren, en niet op aanvraag.
Mocht er wel een aanvraag aan de orde zijn, dan bestaan er geen duidelijke
bezwaren tegen een lex silencio positivo. Een ontheffing van het verbod zal
vaker op aanvraag gebeuren, maar ook een ambtshalve ontheffing zal voorkomen,
bijvoorbeeld bij bepaalde festiviteiten. Ook bij een ontheffing op aanvraag is
geen reden om van een lex silencio af te zien. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt op
het gehele artikel van toepassing verklaard.JurisprudentieDe weigering van een ontheffing in verband met de verstoring van de openbare
orde moet reëel zijn en voldoende onderbouwd zijn. Vz.ARRS 01 10 1993, JG
94.0046, Gst. 1994, 6979, 3 m.nt. EB, AB 1994, 207 m.nt. RMvM, ABRS 15 07 1994,
JG 95.0208.Terechte weigering ontheffing voor optreden als straatfotograaf. Optreden als
straatfotograaf is niet gericht op het openbaren van gedachten of gevoelens als
bedoeld in artikel 7, derde lid, Grondwet. Openbare orde verzet zich tegen het
optreden van meer dan twee straatfotografen. ABRS 03 09 1997, Gst. 1997, 7064, 3
m.nt. EB.Artikel 2:10 Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg of op andere openbare
plaatsen in strijd met de publieke functie van die weg of plaatsDit artikel geeft het college de mogelijkheid greep te houden op situaties die
hinder of gevaar kunnen opleveren of ontsierend kunnen zijn. Voor de toepassing
kan worden gedacht aan het plaatsen van reclameborden of containers.DereguleringIn het kader van de deregulering en de vermindering van administratieve lasten
is bekeken of de vergunningplicht in dit artikel kan vervallen. Dat is een
discussie met vele kanten, en voor diverse oplossingen valt iets te zeggen. De
VNG kiest ervoor om als model een breed gestelde algemene regel op te nemen in
plaats van het voorheen bestaande vergunningsstelsel. De gemeenteraad maakt met
het overnemen van dit model een nadrukkelijke keuze voor het bieden van meer
ruimte aan burger en bedrijfsleven. De gedachte is dat voor een groot aantal
voorwerpen die in de openbare ruimte worden geplaatst een vergunning overbodig
is, omdat deze voorwerpen volstrekt geen overlast veroorzaken of zelfs bijdragen
aan de leefbaarheid.Sommige gemeenten hebben behoefte aan een concretere invulling van het begrip
hinder voor het verkeer. Er is dan bijvoorbeeld in lid 1 onder a een extra
volzin opgenomen: “Van hinder voor het verkeer is in elk geval sprake wanneer er
niet een vrije doorgaan wordt gelaten van …m op stoepen en … m in
voetgangersgebieden.”Omdat aan een vergunningsstelsel ook voordelen biedt, is in deze toelichting een
alternatieve tekst aangeboden, waarbij het vergunningsstelsel wordt
gehandhaafd.Bovendien is bij de wijziging van 2008 een nieuw tweede lid ingevoegd, waarin
het bevoegd bestuursorgaan de bevoegdheid krijgt nadere regels te stellen. In
2011 is dit overigens gewijzigd in “het college” omdat de raad geen regelgevende
bevoegdheid aan de burgemeester kan delegeren. De bevoegdheid nadere regels te
stellen is met name opgenomen omdat veel gemeenten niet met een
horeca-exploitatievergunning werken, en dus niet langs die weg een vergunning
afgeven. Terrassen zijn dan alleen nog maar gereguleerd door de brede algemene
regel van art. 2:10. Dat is voor veel gemeenten een erg gedurfde stap, vandaar
dit derde lid. Het college kan dan regels stellen over omvang, de vrije doorgang
voor verkeer, voetgangers en hulpdiensten, en de sluitingstijden. Ook bestaat er
soms vrees voor een wildgroei aan uitstallingen. De lijst kan natuurlijk
desgewenst worden aangevuld. Op verzoek van gemeenten zijn daaraan in 2011 ook
op of aan de weg geplaatste reclames toegevoegd. Ook daarvoor kunnen dus nadere
regels worden gesteld.Er dergelijke optie is ook denkbaar voor alle voorwerpen. Dan ontstaat in plaats
van een vergunningstelsel een algemene regel die in detail voorschrijft wat er
wel en niet is toegestaan. Een aantal gemeenten hebben daarvoor gekozen. Nadeel
van die aanpak is dat zo’n regel onvermijdelijk een uitvoerig stuk wordt, omdat
voor een heel scala aan voorwerpen (bloembakken, uitstallingen, bouwsteigers,
straatmeubilair, etc.) moet worden omschreven waar en hoe ze kunnen worden
geplaatst, en wat de omvang mag zijn. Ook is het heel goed mogelijk dat de regel
niet overal in de gemeente dezelfde zal zijn. Het zal duidelijk zijn dat zo’n
regel zo afhankelijk is van de lokale situatie, dat die niet als model door de
VNG kan worden aangeboden.Voordeel van een gedetailleerde regel is dat er de nodige duidelijkheid wordt
gegeven. Daarmee is meteen een nadeel genoemd van een algemeen gestelde regel.
Feitelijk is daarmee voor burgers en bedrijven een zogeheten “zorgplicht”
neergelegd. Er mogen voorwerpen worden geplaatst, zolang de verkeersveiligheid
niet in gevaar wordt gebracht en aan de andere voorwaarden in het eerste lid
wordt voldaan. De burger dient dat zelf af te wegen. Als de gemeente wenst op te
treden omdat zij van mening is dat het verbod van het eerste lid wordt
overtreden, zal daarover al snel discussie ontstaan. Dat vraagt
inschattingsvermogen, zelfstandigheid en tact van de toezichthoudende
ambtenaren. De gemeente zal haar handhavingsbesluit zeer nauwkeurig dienen te
motiveren.De burgemeester is ten aanzien van terrassen wel het bevoegd bestuursorgaan voor
wat betreft het verlenen van ontheffingen (derde lid). Hij kan daarvoor
desgewenst beleidsregels vaststellen op grond van artikel 4:81 Awb).Handhaven van een vergunningsplicht:Artikel 2:10 A: vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg in
strijd met de publieke functie van de weg
1. Het is verboden zonder voorafgaande vergunning van het college de weg
of een weggedeelte anders te gebruiken dan overeenkomstig de publieke
functie daarvan.
2. Een vergunning bedoeld in het eerste lid kan worden geweigerd:
Artikel 20 B: afbakeningsbepalingen en uitzonderingen
1. Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel is niet van
toepassing op:
Artikel 2:10 C: vrij te stellen categorieën Het college kan categorieën van voorwerpen aanwijzen waarvoor het verbod in het
eerste lid van artikel A niet geldt.Net als een gedetailleerde regel kan een vergunning met de daarbij gestelde
voorschriften voor duidelijkheid zorgen: de houder van de vergunning weet waar
hij aan toe is, net als de gemeentelijke toezichthouder.Vergeleken met het oude artikel 2.1.5.1. APV is overigens ook in dit artikel een
dereguleringsslag gemaakt:Vanwege de overzichtelijkheid zijn een aantal artikelen in de model APV,
waaronder ook artikel 2:10., onderverdeeld in een aantal afzonderlijke
artikelen.Een aantal gedetailleerde bepalingen zijn vervallen, zoals het deel van lid 1
dat regels voor voorwerpen boven de weg stelde, tot op de twintig
centimeter.Ook voor deze vergunning geldt dat ze in beginsel voor een onbeperkte periode
wordt verstrekt. Uiteraard kan er wel een termijn worden gesteld voor zaken die
per definitie tijdelijk worden geplaatst maar waarvan wenselijk is dat ze niet
onnodig lang het straatbeeld ontsieren, zoals steigers en stortcontainers.Tenslotte kan de gemeente een aanzienlijke verlaging van de administratieve
lasten bereiken door ruim invulling te geven aan de vrijstellingsbepaling van
artikel 2:10 C. Eén van de belangrijkste ergernissen die de toepassing van dit
artikel oproept, is dat gemeenten soms een vergunning eisen terwijl van reële
hinder of overlast geen sprake is. Er kan worden gedacht aan bloembakken,
uitstallingen (eventueel alleen in het winkelgebied) en kleine
reclameborden.Alternatief artikel (het Roosendaals model)Op verzoek van een aantal gemeenten hebben wij hier een alternatieve bepaling
opgenomen, waarbij de vergunningplicht is gehandhaafd, maar in een veel
beknoptere vorm dan bij het eerste alternatief.In het hier gegeven alternatieve artikel (Roosendaal is gekozen voor een lex
silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen).
Het gaat hier om een vergunning voor alle voorwerpen die niet onder één van de
genoemde uitzonderingen vallen. Er is geen sprake van een op voorhand
onwenselijke activiteit die bij uitzondering wordt toegestaan,zoals bij de
ontheffing in het model-artikel 2:10, maar van een ‘gewone’ vergunning. In dat
geval ligt het meer voor de hand dat het bestuur op tijd dient te beschikken, en
dat de aanvrager verder kan met zijn activiteit als dat niet gebeurt. Uiteraard
is de gemeenteraad geheel vrij om in haar APV een andere keus te maken.InboedelsHet plaatsen van inboedels op de weg gebeurt dikwijls in het kader van de
ontruiming van woningen. Het is echter in strijd met artikel 2:10. In de VNG
ledenbrief, kenmerk 97/39, wordt ingegaan op het toepassen van bestuurswang ten
aanzien van op de weg geplaatste zaken. Ook het preventief optreden tegen
dergelijke overtredingen wordt in deze ledenbrief behandeld. Bij Nieuwsbrief
1360 van 12 november 2001 concludeerde de VNG naar aanleiding van de hoger
beroepuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 7 november 2001 (zie ook
onder jurisprudentie), dat met deze uitspraak het advies van de ledenbrief van
20 maart 1997 wordt gehandhaafd om met preventieve bestuursdwang op te treden
tegen de in strijd met artikel 2.1.5.1. (oud) van de model-APV op de weg
geplaatste zaken. De verhuurder kan daartoe worden aangeschreven en op hem
kunnen de kosten van de toepassing van bestuursdwang worden verhaald.ContainersOver het plaatsen van containers kan nog opgemerkt worden dat het Centrum voor
Regelgeving en Onderzoek in de Grond , Water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
(CROW) in 1998 richtlijnen heeft uitgebracht, getiteld Markering onverlichte
obstakels. Deze richtlijnen gaan in op het uniform plaatsen en markeren van
verplaatsbare onverlichte obstakels (waaronder vuil en opslagcontainers),
inclusief mogelijke regelgeving met bijbehorende handhavings- en
controlemogelijkheden.WaboHet gebruik van de weg anders dan overeenkomstig de publieke functie, als
bedoeld in dit artikel, kan onder de Wabo vallen, namelijk wanneer dit gebruik
bestaat uit de opslag van roerende zaken. Dat zal bijvoorbeeld het geval zijn
als op of aan de weg een container wordt geplaatst voor de tijdelijke opslag van
puin of bouwmaterialen tijdens een verbouwing. In andere gevallen zal het niet
altijd op het eerste gezicht duidelijk zijn of het gaat om opslag van roerende
zaken als bedoeld in de Wabo. Het onderscheidend criterium is dat het plaatsen
van zaken op de weg bij opslag een tijdelijk karakter heeft: het is de bedoeling
dat de opgeslagen zaken ooit ergens anders een al dan niet definitieve
bestemming krijgen en aldaar een functie gaan vervullen. Als dat aan de orde is
valt die activiteit onder artikel 2.2, eerste lid onder j of onder k van de
Wabo. Een ontheffing wordt op grond van artikel 2.2, eerste lid, laatste
zinsdeel, van de Wabo aangemerkt als een omgevingsgvergunning. Daarom is een
nieuw vierde lid ingevoegd, waarin staat dat het bevoegd gezag (ingevolge de
definitie in artikel 1 is dat dus het bestuursorgaan als bedoeld in de Wabo) in
een dergelijk geval een omgevingsvergunning verleent.Daarnaast blijft het derde lid gehandhaafd, waarin staat dat het bevoegde
bestuursorgaan (i.c. het college of de burgemeester) ontheffing kan verlenen
voor gebruik van de weg dat niet valt onder de Wabo, namelijk wanneeer het gaat
om objecten die bedoeld zijn om ter plaatse blijvend te functioneren. Dat zijn
bijvoorbeeld bloembakken, straatmeubilair, terrassen en dergelijke.Het is niet ondenkbaar dat bij een en hetzelfde project – bijvoorbeeld een
grootscheepse restauratie van monumentale panden – zowel de ontheffing van het
bevoegd bestuursorgaan (derde lid) als de onmgevingsvergunning (vierde lid)
nodig is, waarbij dan de situatie kan ontstaan dat er twee bevoegde gezagen
zijn. Met het oog op die gevallen kan overwogen worden om met toepassing van
artikel 2.2, tweede lid van de Wabo alle activiteiten waarbij voorwerpen op of
aan de weg worden geplaatst, onder de Wabo te brengen. Dat heeft als nadeel dat
de zwaardere procedure van de Wabo in alle gevallen gevolgd moet worden. Wij
verwachten dat deze situatie maar heel zelden zal voorkomen en hebben 2.2,
tweede lid van de Wabo in de model-APV dan ook niet toegepast.Afleidende objecten langs snelwegenRijkswaterstaat heeft op 21 oktober 2011 het “Beleidskader afleidende objecten
langs snelwegen” vastgesteld. De hoofdlijn voor objecten (waaronder reclame) is
nu:
- bewegende objecten of beelden zijn niet toegestaan
- de objecten of beelden mogen niet verblinden (moeten voldoen aan
richtlijn lichthinder)
- de objecten of beelden moeten op voldoende afstand van de rijbaan zijn
geplaatst.
De APV kan op dit soort objecten van toepassing zijn, namelijk als de grond
langs de snelweg valt binnen het begrip “weg” of binnen de definitie van
“openbare plaats” als genoemd in artikel 1:1 van deze modelverordening. In dat
geval zal het rijksbeleidskader handvaten kunnen bieden om te bepalen of het
object gevaar oplevert voor de bruikbaarheid of het doelmatig en veilig gebruik
van de weg (art 2:10, eerste lid onder a).JurisprudentieUitstallingenWeigering van een uitstalvergunning voor handelswaar is niet alleen gehandhaafd
op de onder b genoemde weigeringsgrond (welstand), maar ook op de onder a
opgenomen weigeringsgrond (de uitstallingen staan ook in de weg). De Afdeling
ziet geen grond voor het oordeel dat de plaatsing van dit artikel in het
hoofdstuk dat betrekking heeft op openbare orde, in de weg staat aan het opnemen
van de onder b genoemde weigeringsgrond. Niet valt in te zien dat een zekere
beoordeling van het uiterlijk aanzien van een uitstalling niet in het belang van
de bescherming van de openbare orde kan worden geacht. ARRS 07-10-1996, Gst.
1997, 7050, 5 m.nt. HH.EvenementenOrganisatie van circus op plein met parkeerbestemming. Pres. Rb Leeuwarden
06-09-2001, LJN AD3917: er doen zich geen weigeringsgronden voor op grond van
artikel 2.1.5.1 en 2.2.2 APV. Ook strijdigheid met het bestemmingsplan biedt
geen grondslag voor weigering vergunning.TerrassenEen terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in de
zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van dit artikel
is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit
artikel is de burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor
zover deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG
02.0018, m.nt. M. Geertsema . In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr.
200202419, LJN AF0269, JG 03.0022 m.nt. A.L. van Esveld.ReclameZie voor jurisprudentie over handelsreclame voorts in het commentaar onder
artikel 4.21.De reclameverordening bevatte het verbod om zonder vergunning van het college
reclameborden te plaatsen, die vanaf de weg of een andere voor het publiek
toegankelijke plaats zichtbaar zijn. De vergunning kon worden geweigerd in het
belang van welstand of verkeersveiligheid. Het college heeft een maximum van 123
locaties voor driehoeksborden aangewezen. Het stellen van beleidsregels was op
grond van de Reclameverordening verplicht, maar het college had nagelaten deze
op te stellen, zodat niet duidelijk was welke procedure werd gevolgd bij de
verdeling van de schaarse locaties. De Afdeling oordeelt allereerst: Anders dan
art. 7 lid 1 Gw beschermt art. 10 EVRM ook uitingen met een commercieel
karakter. De inmenging in het recht van vrije meningsuiting is echter voorzien
bij de wet conform het tweede lid van art. 10. Aangezien het stelsel in de
Reclameverordening er voorts toe strekt reclame-uitingen te reguleren in het
belang van de openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en
strafbare feiten, alsmede de bescherming van de rechten van anderen, is er van
strijd met art. 10 EVRM geen sprake.Vervolgens: Aan het college kan niet de bevoegdheid worden ontzegd om een
maximum te stellen aan het aantal locaties waar driehoeksborden kunnen worden
geplaatst. Dit maximum zal moeten worden gerechtvaardigd uit hoofde van
bescherming van de in de Reclameverordening genoemde belangen. Het college heeft
dit nagelaten. Nu het maximum aantal aangewezen locaties het uitgangspunt vormde
voor de bij de beslissing op bezwaar gehandhaafde afwijzing van het verzoek van
appellante en niet kan worden nagegaan of dit uitgangspunt rechtens houdbaar is,
moet worden geoordeeld dat de beslissing op bezwaar niet kan worden gedragen
door de daaraan ten grondslag gelegde motivering, zodat deze voor vernietiging
in aanmerking komt. ABRS 20-04-2005, nr. 200407498, AB 2005, 180 m.nt. A.
Tollenaar; Gst. 2005, 7236, 140 m.nt. D.E. Bunschoten.Aangenomen mag worden dat een te beperkend beleid met betrekking tot
reclameconstructies op grond van artikel 2.1.5.1 niet als redelijk kan worden
gekwalificeerd, nog daargelaten of dit in overeenstemming is met artikel 10 EVRM
(Pres. Rb Zwolle 29-10-1997, KG 1997, 389). Immers, dit kan betekenen dat er in
feite geen mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik van het middel van
verspreiding en bekendmaking zou overblijven Volgens de President kunnen wel
beleidscriteria in de vorm van restricties voor wat betreft het aantal
vergunningen (al dan niet per aanvrager per jaar), en de locatie en duur van
elke vergunning worden gesteld (Pres. Rb Zwolle 26-9-1997, KG 1997, 338). Dit
beleid kan worden onderbouwd met behulp van een politierapport of
welstandsadvies.Over driehoeksreclameborden ten behoeve van een Rasti Rostelli-show, oordeelde
de Pres. Rb ’s-Hertogenbosch 23-09-1999, KG 1999, 299 dat bij elke aanvraag om
vergunningverlening een individuele en concrete beoordeling nodig is, ongeacht
het gevoerde beleid. Geen acht is geslagen op de borden als zodanig en de plaats
van opstelling. Geen strijd met redelijke eisen van welstand. Aanvrager dient te
worden behandeld als ware hij in het bezit van een vergunning.APV-bepaling biedt geen ruimte voor de weigering van een vergunning voor
reclameborden op basis van beleid volgens welk toestemming voor reclameborden
uitsluitend wordt verleend voor plaatselijke, niet-commerciële evenementen.
Artikel 2.1.5.1. kent een aantal limitatieve weigeringsgronden. De aard van de
reclame, commercieel of niet-commercieel, valt daar niet onder. Pres. Rb Breda
9-11-1994, JG 95.0137, KG 1995, 20. Zie ook Pres. Rb Zwolle 26-9-1997 en
29-10-1997, resp. KG 1997, 338 en 389. Een soortgelijke uitspraak betreft Pres.
Rb ‘s Hertogenbosch 12-11-1998, KG 1999, 23. Weigering van vergunning voor
reclameborden, aangezien het geen reclame voor een zeer bijzonder evenement
betreft. Aard van een evenement is geen weigeringsgrond in de zin van artikel
2.1.5.1.AfvalcontainersPlaatsing van een bedrijfsafvalcontainer op de openbare weg is in strijd met de
bestemming. Bovendien komt het doelmatig en veilig gebruik van de weg in het
geding. ARRS 30-12-1993, JG 94.0213, Gst. 1994, 6995, 5 m.nt. HH.
Afvalcontainers kunnen echter bouwwerken in de zin van de Woningwet zijn
waarvoor een bouwvergunning is vereist. Dit hangt af van de constructie, omvang
van de constructie en de plaatsgebondenheid. Artikel 8.2 APV, welk artikel
vergelijkbaar is met 2.1.5.1, blijft buiten toepassing. ABRS 29-01-1998, Gst.
1998, 7054, 5 m.nt. JT en MenR 1998, 54 m.nt. HAMG.HandhavingTen onrechte merkte de opzichter bij een woningontruiming de inboedel als afval
aan en liet de afgevoerde inboedel als afval verbranden. Gemeente aansprakelijk
voor de schade. Pres. Rb Amsterdam 15-02-2001, JG 01.0138 m.nt. E.H.J. de Bruin,
KG 2001, 87.Het op straat plaatsen en daar laten staan van inboedel is geen gebruik van de
weg overeenkomstig de bestemming, zodat zo’n handeling onder het verbod van
artikel 2.1.5.1 (oud), eerste lid, van de APV valt. Hoewel artikel 5:21 van de
Awb niet met zoveel woorden voorziet in de mogelijkheid van een preventieve
bestuursdwangaanschrijving, kan een dergelijk besluit volgens vaste
jurisprudentie worden genomen indien er sprake is van klaarblijkelijk gevaar van
een op zeer korte termijn te verwachten overtreding van een concreet bij of
krachtens de wet gesteld voorschrift. De Afdeling overweegt nog expliciet dat
niet van belang is er of sprake is van dreigende ernstige schade. Het enige
criterium voor preventieve bestuursdwang is dus “klaarblijkelijk gevaar van
overtreding”. Verder oordeelt de Afdeling dat de aanschrijving terecht aan de
woningstichting is gericht. Als opdrachtgeefster tot ontruiming, waarbij de
inboedel op straat komt te staan, is ze overtreedster van artikel 2.1.5.1 (oud)
van de APV. Als overtreedster is de woningstichting op grond van artikel 5:25
van de Awb ook de kosten verbonden aan de toepassing van bestuursdwang
verschuldigd. ABRS 07-11-2001, JG 02.0006, LJN AD5810 (Brunssum) m.nt. M.
Geertsema, Gst. 2002, 7157, 6 m.nt. R. Boesveld.Spoedeisende bestuursdwang met toepassing van artikel 5:31 van de Awb ten
aanzien van op de weg geplaatste zaken na ontruiming. Het op straat plaatsen en
daar laten staan van een veelal uit losse voorwerpen van niet geringe omvang
bestaande inboedel kan niet als gebruik van de weg overeenkomstig haar
bestemming worden aangemerkt, zodat een dergelijke handeling onder het verbod
van artikel 2.1.5.1, eerste lid, van de APV valt. Deurwaarder is een
instrumenterend openbaar ambtenaar. Woningstichting is als opdrachtgeefster tot
ontruiming overtreedster van artikel 2.1.5.1 APV en dient de kosten van
bestuursdwang te betalen. ABRS 17-07-2002, JG 02.0151 m. nt. van M.
Geertsema.Ook een preventieve last onder dwangsom kan worden opgelegd aan de ontruimer.
Vz. Rb. Zutphen 25-08-2004, LJN AQ8910.Artikelgewijze toelichting bij alternatieve artikelen met vergunningsplicht:
Artikel 2:10 A: vergunning voor het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg in
strijd met de publieke functie van de weg Eerste lidDe vergunningsplicht. Hier zijn geen wijzigingen.Tweede lidHier is naast de genoemde algemeen geldende weigeringsgronden een
verbijzondering opgenomen: de vergunning kan worden geweigerd als het gevraagde
problemen, hinder of schade zou opleveren voor de weg of het gebruik ervan.Artikel 2:10 B: afbakeningsbepalingen en uitzonderingen Eerste lid, onder a: evenementenIndien een evenement wordt gehouden, waartoe vergunning is verleend op basis van
artikel 2:25, dan hoeft geen vergunning te worden verleend op basis van artikel
2:10.A. Deze bepaling voorkomt een samenloop van beide vergunningen. In de
voorschriften bij een vergunning voor een evenement kan immers ook de
verkeersveiligheid worden gewaarborgd.Eerste lid, onder b: terrassen horecabedrijfHet in artikel 2:10 A bedoelde verbod gebruik van de weg geldt niet voor
terrassen behorend bij een horecabedrijf, waarvoor door de burgemeester
vergunning is verleend op grond van artikel 2:28 Zo’n terras maakt blijkens de
definitie in artikel 2:27 deel uit van dat bedrijf. Daarom is hier een
afbakeningsbepaling opgenomen.Als de gemeente geen exploitatievergunningenstelsel in zijn APV heeft geregeld,
zal de toetsing van een vergunningsaanvraag voor een terras bij een voor het
publiek openstaand gebouw rechtstreeks gebaseerd moeten zijn op art. 174
Gemeentewet. De gemeente die in dat geval toch een vergunning wil geven op grond
van art. 2:10 moet attent zijn op het feit dat het in dit artikel niet gaat om
de openbare orde, maar om hinder, gevaar of ontsiering door voorwerpen of
stoffen op, aan of boven de weg of een weggedeelte. Dit houdt in dat op grond
van deze bepaling geen voorwaarden kunnen worden gesteld i.v.m. de openbare
orde. Dit zal dan moeten gebeuren op grond van artikel 174 Gemeentewet. Op grond
van artikel 174 Gemeentewet blijft de burgemeester – ook bij toepassing van
artikel 2:10 – op grond van jurisprudentie het bevoegd gezag. Voor de
duidelijkheid: het gaat hier om een terras dat behoort bij een voor het publiek
openstaand gebouw.In het geval een terras niet behoort bij een voor het publiek openstaand gebouw
of een in artikel 2:28 bedoeld horecabedrijf en het terras is gelegen op de weg
of een weggedeelte kunnen alleen de in artikel 2:10 bedoelde eisen worden
gesteld en is het college het bevoegd gezag.Eerste lid, onder c: standplaatsenHier wordt een uitzondering gemaakt voor standplaatsen waarop artikel 5:17 van
toepassing is.Tweede lidHet verbod van artikel 2:10. A is niet van toepassing op voorwerpen waarop
gedachten of gevoelens worden geopenbaard. Een vergunningsstelsel voor zulke
uitingen zou in strijd zijn met artikel 7 van de Grondwet (vrijheid van
meningsuiting). Het is op grond van artikel 2:1. wel verboden om uitingen te
doen als daardoor het verkeer wordt gehinderd of in gevaar gebracht.Derde lid: Regelt de afbakening met landelijke verkeerswetgeving:Artikel 2:10 C: vrijstellingen Bij vrijstellingen kan worden gedacht aan:
- Bloembakken en plantenbakken binnen een meter van de gevel van
woningen (eventueel met een maatvoering)
- Reclameborden (eventueel met een maatvoering)
- Uitstallingen bij winkels (eventueel met een maatvoering; eventueel
beperkt tot winkelgebieden)
- Stortbakken en steigers nodig voor een verbouwing. Er zijn situaties
denkbaar dat een vergunning voor dit soort voorwerpen volstrekt redelijk
is. Anderzijds komt het ook voor dat vergunningen worden afgegeven voor
het plaatsen van een aantal steigers in de loop van een jaar, waarbij
naar de locatie dus niet word gekeken. Als service aan de burgers zou
het college in het vrijstellingsbesluit de verplichting kunnen stellen
dat er met een bord wordt aangegeven hoe lang dat gaat duren. Dat is in
een aantal Europese landen gebruikelijk.
Artikel 2:11 Aanleggen, beschadigen en veranderen van een weg Op het aanleggen of veranderen van een weg is artikel 2.2, eerste lid onder d.
van de Wabo van toepassing als de activiteit verboden is in een bestemmingsplan,
beheersverordening, exploitatieplan of voorbereidingsbesluit. Dat betekent dat
de termijnen genoemd in artikel 3.9 van de Wabo van toepassing zijn op deze
vergunning. De beslistermijn is 8 weken, de verdagingstermijn zes weken. Let
wel: indien er meerdere activiteiten worden aangevraagd en er één onder artikel
3.10 van de Wabo valt, dan is de uitgebreide procedure van toepassing
(beslistermijn van 6 maanden met een mogelijkheid tot verdagen van zes
weken).De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning die onder de Wabo
valt, staan in de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor). Het gaat dan om de
algemene indieningsvereisten uit artikel 1.3 van de Mor. Zie daarvoor de
toelichting bij artikel 1.2 model-APV. Voor het aanleggen of veranderen van een
weg zijn in de Mor geen aanvullende indieningsvereisten opgenomen.In artikel 2:18 van de Wabo is bepaald dat de vergunning alleen kan worden
verleend of geweigerd op de gronden vermeld in deze verordening. De
weigeringsgronden staan in artikel 1.8 van deze verordening.Indien de activiteit niet is verboden in een bestemmingsplan, beheersverordening
of voorbereidingsbesluit is de Wabo niet van toepassing en is het college
bevoegd. Wanneer het gaat om normaal onderhoud van de weg is er ingevolge het
derde lid geen vergunning nodig: het college hoeft zichzelf geen vergunning te
verlenen. Zie verder de toelichting aldaar.Eerste lidAan artikel 2:11 ligt als motief ten grondslag de behoefte om de aanleg,
beschadiging en verandering van wegen te binden aan voorschriften met het oog op
de bruikbaarheid van die weg.Naast het opleggen van min of meer technische voorschriften kan het ook gewenst
zijn het tempo van wegenaanleg in de hand te houden. Het is natuurlijk hoogst
onwenselijk dat wegen voortijdig aangelegd worden waardoor - door de latere
aanleg van zogenaamde complementaire openbare voorzieningen, zoals riolering,
water en gasvoorziening en verlichting - de bruikbaarheid van die weg gedurende
lange tijd sterk verminderd zal zijn, nog daargelaten dat het veel extra kosten
meebrengt.Als de gemeente tevens eigenaar van de weg is, moet uiteraard ook
privaatrechtelijke toestemming worden gegeven. Een afgegeven vergunning mag niet
worden gefrustreerd door privaatrechtelijke weigering van de gemeente. Als een
derde eigenaar van de grond is, ligt dat anders. Het college kan in dat geval de
aanvrager om vergunning erop wijzen dat hij ook privaatrechtelijke toestemming
behoeft.Tweede lidOmdat voor de toepassing van dit artikel o.a. het begrip “weg” uit de
Wegenverkeerswet 1994 gebruikt wordt, is een vergunning vereist voor de aanleg,
verandering enz. van wegen die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan.
Dit betekent dat in beginsel de vergunningsplicht ook geldt voor de zogenaamde
“eigen wegen” die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan. Ook voor deze
wegen is het namelijk wenselijk dat ten behoeve van de bruikbaarheid daarvan
voor brandweer, ambulance e.d. voorschriften gesteld kunnen worden over de wijze
van verharding, breedte e.d.Derde lidVan de vergunningplicht zijn uitgezonderd de overheden die in de uitvoering van
hun publiekrechtelijke taak wegen aanleggen of veranderen. Er mag van uitgegaan
worden dat zij hun werkzaamheden afstemmen op de bruikbaarheid van de weg.Vierde lidHet nutsbedrijf zal op grond van artikel 2:11 een vergunning nodig hebben voor
het leggen van leidingen e.d. in een weg. Dat is niet zo voor
telecommunicatiebedrijven en kabeltelevisiebedrijven en de door hen beheerde
telecommunicatiekabels met een openbare status (telecommunicatie- en
omroepnetwerken). Voor deze werken wordt een regeling getroffen in de
Telecommunicatiewet en de daarop gebaseerde (gemeentelijke)
Telecommunicatieverordening.Vijfde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)In de WABO is bepaald dat voor deze vergunning een positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen van toepassing is. Voor de duidelijkheid
is dat hier nogmaals opgemerkt. NB! De gemeenteraad heeft bij de vaststelling
van de APV niet de vrijheid om te bepalen dat er geen lex silencio van
toepassing is!JurisprudentieDe voorschriften mogen slechts slaan op datgene wat op de weg zelf betrekking
heeft - zoals de grenzen, de afmetingen, het profiel, de hoogte, de wijze van
verharding - of wat met die weg ten nauwste verband houdt zoals beplanting en
verlichting langs en van de weg, alsmede de (situering van de) langs of in de
weg liggende riolering, Vz.ARRS 10 01 1986, BR 1986, 426 (Wegaanleg
Gennep).Anti-rampalen (voor juwelierswinkel) in het voetgangersgebied van een druk
winkelcentrum leveren gevaar op voor de bruikbaarheid van de weg en voor het
doelmatig gebruik daarvan in de zin van artikel 2.1.5.2, derde lid, van de APV
Zutphen. Legalisering van de palen is niet aan de orde. Objecten die in dezelfde
winkelstraat staan, zoals fietsen, terrasstoelen en bloempotten, zijn anders dan
de twee betonnen palen. Deze kunnen ’s nachts van de openbare weg worden
verwijderd. Er is bovendien een aanvaardbaar alternatief. De palen kunnen achter
de gevellijn worden gerealiseerd. ABRS 04-02-2004, 200302804/1, LJN AO2900.Artikel 2:12 Maken, veranderen van een uitweg AlgemeenIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is in
2007 bezien of de vergunningplicht in deze bepaling zou kunnen worden opgeheven.
In veel gevallen kan de aanleg of verandering van een uitweg zonder meer
gebeuren zonder dat dit problemen oplevert. Overheidsbemoeienis is dan niet
nodig. Men zou zelfs kunnen overwegen of regeling in de APV nodig is, en of
uitwegen niet puur privaatrechtelijk zouden kunnen worden geregeld. Het is
duidelijk dat dit voor veel gemeenten een zeer vergaande stap zou zijn. Er is
daarom voor gekozen de vergunningplicht te wijzigen in een meldingsplicht.
Daarbij is wel een zogenaamde “noodrem” opgenomen: bij onacceptabele gevolgen
kan het college de uitweg alsnog verbieden.Artikel 2:12 beoogt de aanleg van uitwegen zoveel mogelijk vrij te laten, maar
te voorkomen dat er gevaarlijke of hinderlijke situaties voor het verkeer
ontstaan, dat een uitrit op onaanvaardbare manier ten koste gaat van openbaar
groen, en desgewenst ook dat een uitweg feitelijk opheffing betekent van soms
(zeer) schaarse parkeerruimte.Uit de jurisprudentie over artikel 14 Wegenwet blijkt dat de eigenaar van een
weg het uitwegen daarop moet gedogen. Voorts blijkt uit de jurisprudentie dat
regels in een verordening mogen worden gesteld, bijvoorbeeld in het kader van de
vrijheid van het verkeer, veiligheid op de weg of de instandhouding van de
bruikbaarheid van de weg.Als de gemeente tevens eigenaar van de weg is, moet ook privaatrechtelijke
toestemming worden gegeven. Een publiekrechtelijk toelaatbare uitweg mag niet
worden gefrustreerd door privaatrechtelijke weigering van de gemeente. Als een
derde eigenaar van de grond is, ligt dat anders. Het college kan in dat geval de
aanvrager om vergunning erop wijzen dat hij ook privaatrechtelijke toestemming
behoeft.De indiener van de melding moet bij zijn melding een situatieschets van de
gewenste uitweg en een foto van de bestaande situatie ter plaatse voegen. Aan de
hand van deze gegevens kan het college sneller de afweging maken of de gewenste
uitweg al of niet kan worden toegestaan en eventueel onder oplegging van welke
voorschriften.Een verbod dat in het belang van de verkeersveiligheid wordt gesteld, strijdt
evenmin met artikel 14 Wegenwet.De grond bescherming van groenvoorzieningen in de gemeente kan bijvoorbeeld
gebruikt worden om het maken van een uitweg te verbieden als dat op een
onaanvaardbare manier ten koste gaat van het openbaar groen.JurisprudentieEigenaar dient uitwegen op de weg te gedogen. ARRS 01 09 1977, AB 1977, 366
m.nt. JHvdV, Gst. 1977, 6472 m.nt. Kan, BR 1977, p. 914 m.nt. Crince le Roy
(Maastricht I); ARRS 08 06 1978, AA p. 574 m.nt. Wessel, Gst. 1977, 6514 (De
Bilt); ARRS 08 05 1981, AB 1981, nr. 391 m.nt. Borman (uitwegvergunning Nuth
I).Ontheffing verleend voor de verbreding in het belang van de veiligheid en
bruikbaarheid van de weg onder de voorwaarde dat moet worden bijgedragen in de
kosten. Kosten van de wegverbreding konden in redelijkheid niet geheel ten laste
van appellante komen. ARRS 20-06-1983, AB 1984, 75 m.nt. JHvdV.
(Wegverbreding)Weigering uitwegvergunning op basis van de verordeningsbepaling, die in het
belang van de verkeersveiligheid is gesteld, strijdt niet met artikel 14 van de
Wegenwet. HR 30 09 1987, BR 1988, 212 m.nt. P.C.F. van Wijmen.Het schrijven van het college dat grond niet in gebruik wordt gegeven, is mede
aan te merken als een weigering om een uitwegvergunning te verlenen. Noch het
eigendomsrecht, noch de handhaving van het bestemmingsplan kan een rol spelen
bij de beslissing gelet op het opschrift van het hoofdstuk waarin het artikel is
geplaatst. Rubrica est lex. ARRS 11 01 1991, Gst. 6929, nr. 6. m.nt. HH.Via voorschriften aan de vergunning te verbinden kan de wijze waarop wordt
uitgewegd worden geregeld. ARRS 28 10 1983, Gst. 6774, nr. 12 (APV Vlijmen);
ARRS 01 04 1980, tB/S V, p. 662 (APV Dongen)). Als voorschrift aan de vergunning
kan o.a. een onderhoudsplicht opgelegd worden, ARRS 12 07 1982, tB/S III, nr.
356.Ter bescherming van de veiligheid op de weg en mits opgelegd naar evenredigheid
kan een financiële voorwaarde worden verbonden aan een uitwegvergunning. ARRS,
20 06 1983, AB 1984, 75 m.nt.JHvdV. Zie ook ABRS 16 06 1995, Gst. 1996, 7035, 2
m.nt. EB.Indien de uitweg gedeeltelijk is aangelegd op gemeentegrond, is uitwegvergunning
nodig. Nader onderzocht moet worden of er een privaatrechtelijke
eigendomsverhouding ten grondslag ligt aan de eis dat de uitrit moet voldoen aan
het bestratingsplan. Vz.ABRS 20 01 1994, JG 94.0176, Gst. 1995, 7005, 4 m.nt.
HH.Intrekken van een uitwegvergunning kan slechts plaatsvinden op grond van de
gronden, genoemd in artikel 1.11, lid 1, (thans: artikel 1.6 model) APV. De
voorwaarde tot betaling van een recognitie maakt geen deel uit van de
vergunning, zij is gebaseerd op het eigendomsrecht van de gemeente. ABRS 05 12
1996, Gst. 1997, 7061, 3 m.nt. HH.Besluit inhoudende dat privaatrechtelijke toestemming voor gebruik van de uitweg
is geweigerd, is geen beschikking. De vraag of een vergunning kan worden
verleend staat immers los van de vraag of van die vergunning ook gebruik kan
worden gemaakt. Appellant niet ontvankelijk. ABRS 14 07 1997, AB 1997, 369 m.nt.
FM.ABRS 28-01-2000, Gst. 2000, 7123, 3 m.nt. HH: Inrit is zonder uitwegvergunning
aangelegd, nu de brief dat de inrit in het trottoir zal worden gemaakt, zodra de
kosten daarvan aan de gemeente zijn betaald, geen besluit behelst in de zin van
artikel 1:3, eerste lid, Awb, maar slechts een mededeling van feitelijke aard
is.Weigering van toestemming voor gebruik van bij gemeente in eigendom zijnde
groenstrook naast woning ten behoeve van het maken van een uitweg is geen
besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, maar een rechtshandeling naar burgerlijk
recht. ZBRS 04-07-2000, JB 2000, 225, Gst. 2000, 7128, 4 m.nt. HH.Aanvragen bouwvergunning en uitwegvergunning moeten naar verschillende
maatstaven worden beoordeeld. Vergunningaanvrager heeft bijzonder belang bij
uitwegvergunning, nu het college een bouwvergunning heeft verleend voor een
garage, namelijk het belang deze ook daadwerkelijk te kunnen gebruiken voor zijn
auto. Slechts zeer bijzondere belangen aan de kant van de gemeente zouden de
weigering kunnen dragen. Weigering op grond van te verwachten parkeerdruk ten
gevolge van uitwegvergunning in de toekomst is niet nader onderbouwd. ABRS
19-01-2001, Gst. 2001, 7139, 2 m.nt. HH.Marginale toetsing rechter. De rechtbank heeft de uitwegvergunning ten onrechte
vernietigd op basis van een eigen oordeel over veilig en doelmatig gebruik van
de weg. De rechter moet zich beperken tot de vraag of de voorgedragen
beroepsgronden tot het oordeel leiden dat het college het genomen besluit
onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid, dan wel bij beoordeling van de daarvoor
in aanmerking komende belangen in redelijkheid niet tot weigering van de
gevraagde vergunning heeft kunnen besluiten. ABRS 27-06-2001, JB 2001, 207.AFDELING 6 VEILIGHEID OP DE WEG Artikel 2a van de Wegenverkeerswet 1994 geeft uitdrukkelijk de bevoegdheid tot
het maken van aanvullende gemeentelijke verordeningen ten aanzien van het
onderwerp waarin deze wet voorziet, voor deze verordeningen niet in strijd zijn
met het bepaalde in deze wet (of krachtens de op dit punt vergelijkbare oude
Wegenverkeerswet, zoals bij het RVV; aldus HR 16-12-1975, NJ 1976, 204 m.nt.
W.F. Prins).Volgens de wegenverkeerswetgeving kan tot vaststelling van verkeersmaatregelen
worden overgegaan in het belang van de vrijheid van het verkeer of de veiligheid
op de weg, of in het belang van de instandhouding en de bruikbaarheid van de
weg.JurisprudentieDe gemeenteraad is niet bevoegd tot het treffen van regelen inzake het verkeer
op wegen - ook al beogen deze regelen andere belangen te beschermen dan
verkeersbelangen indien deze regels zo diep en zo algemeen ingrijpen in het
normale verkeer op wegen, dat het stelsel van de wegenverkeerswetgeving wordt
doorkruist. HR 21-06-1966, NJ 1966, 417 m.nt. W.F. Prins, AB 1967, p. 186, NG
1966, p. 432, VR 1966, p. 227 m.nt. R.J. Polak (bromfietsverbod Sneek); HR
23-12-1980, NJ 1981, 171 m.nt. T.W. van Veen, AB 1981, 237, NG 1981, p. S 63, VR
1981, p. 58 m.nt. J.J. Bredius (rijverbod Schiermonnikoog) en AR 5-3-1981, Gst.
1981, 6678 m.nt. EB (rijverbod Vlieland).Artikel 2:13 Veroorzaken van gladheid (gereserveerd) Dit artikel ging onder andere over het sneeuw- en ijsvrij houden van stoepen.
Iedere winter komt de vraag weer op waarom dit geschrapt is. Vele APV’s kennen
of kenden een plicht voor de eigenaar van een gebouw of terrein, gelegen binnen
de bebouwde kom, om het trottoir langs dat gebouw of terrein sneeuwvrij te maken
en te houden. Rond deze bepaling keert dikwijls de vraag terug van bevoegdheid
tot regeling. Het opnemen van zo’n plicht in de APV zou namelijk strijd
opleveren met de in 1930 in Geneve door de International Labour Organisation
vastgestelde conventie betreffende de gedwongen of verplichte arbeid, of zou in
strijd zijn met artikel 4 van het EVRM.Daarnaast moet geconstateerd worden dat een dergelijke bepaling door de overheid
niet gehandhaafd wordt. Om deze redenen is afgezien van opname van een
“sneeuwruimbepaling” in de model APV.JurisprudentieBewoners hebben de verplichting ingevolge de APV om gladheid op aangrenzend
trottoir te bestrijden. Van bewoners kan niet worden gevergd dat zij bij
sneeuwval hun trottoir voortdurend sneeuwvrij houden. Rb Amsterdam d.d. 20 01
1993, VR 1994, 158.Artikel 2:14 Winkelwagentjes Deze bepaling bestrijdt het “zwerfkarrenprobleem” door winkelbedrijven te
verplichten achtergelaten winkelwagentjes terstond te verwijderen en op deze
winkelwagentjes een herkenningsteken aan te brengen. Een andere aanpak van het
probleem is via een statiegeldsysteem op het gebruik van winkelwagentjes. De
consument kan een wagentje pas gebruiken met bijvoorbeeld een munt van 50
eurocent. Dit leidt niet altijd tot het gewenste resultaat. Om die reden gaan
sommige gemeenten er toe over om in hun APV bepaling een verbod jegens de burger
op te nemen.. Omdat niet iedere gemeente behoefte heeft aan een dergelijke
bepaling is dit artikel bij de herziening van 2011 facultatief gemaakt.JurisprudentieIs een winkelbedrijf vergunningplichtig op basis van de milieuregelgeving, dan
kunnen voorschriften met betrekking tot winkelwagentjes worden verbonden aan de
milieuvergunning. KB 12 6 1985, WO RvS 1985, nr. V 60 en Gst. 6802, 10
(Haarlem).De algemene voorwaarden die aan de ontheffing inzake gebruik van winkelwagentjes
worden verbonden, bevatten o.a. een verplichting de wagentjes uit te rusten met
een muntmechanisme. Dit beleid is niet op zich zelf zodanig onjuist of
onredelijk te achten dat reeds daarom een onevenredig nadeel voor verzoekster
aanwezig moet worden geacht. De bedoelde voorwaarde strekt er onmiskenbaar toe
de van rondslingerende winkelwagentjes ondervonden overlast te beperken. Wnd
Vz.ARRS, 01 12 1981, OB 44127, III.2.2.7, nr. 49; NG 1982, nr. 7, p. 103 e.v.,
ARRS 17 06 1983, AB 1983, 511 m.nt. JHvdV (APV Weert).Artikel 2:15 Hinderlijke beplanting of voorwerp DereguleringIn de model APV is het artikel waarin een vergunningsplicht was opgenomen voor
het plaatsen van voorwerpen op de weg in strijd met de bestemming ervan (artikel
2:10.) vervangen door een algemene regel waarin dit wordt verboden wanneer het
gevaar of hinder oplevert, of het normale gebruik van de weg hindert. Daarmee
vervalt de noodzaak van het artikel over hinderlijke beplanting. het was daarom
geschrapt. Meerdere gemeenten hebben echter aangegeven om praktische redenen dit
artikel te willen handhaven, vandaag dat de tekst is teruggeplaatst
(facultatief).Indien door bomen of planten het uitzicht zodanig wordt belemmerd dat de
verkeersveiligheid in het gedrang komt, kan het college op basis van zijn
bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen ex artikel 125 Gemeentewet, een last
opleggen om de bomen of beplanting te verwijderen of te snoeien.Het is verboden beplanting of een voorwerp aan te brengen of te hebben op
zodanige wijze dat aan het wegverkeer het vrije uitzicht wordt belemmerd of
daaraan op andere wijze hinder of gevaar oplevert.JurisprudentieTuin afgeschermd met lattenscherm en coniferen. Het college vond het belang van
privacy zwaarder wegen dan het belang van de verkeersveiligheid. De Afdeling is
van oordeel dat de belemmering van het uitzicht van beperkte betekenis is omdat
het lattenscherm een open constructie kent. De weigering bestuursdwang uit te
oefenen tegen de coniferen blijft echter niet in stand omdat de Afdeling van
oordeel is dat de coniferen bij het uitrijden van de inrit het zicht geheel
ontnemen. ARRS 10 12 1993, JG 94.0138.Artikel 2:16 Openen straatkolken e.d. Deze bepaling spreekt voor zich.Artikel 2:17 Kelderingangen e.d. Bij de herziening van 2008 is besloten deze bepaling facultatief te maken. De
vraag is namelijk of deze bepaling iets toevoegt aan de hieronder genoemde
bepaling in het Wetboek van strafrecht.AfbakeningArtikel 427, onder 1 en 3 , Wetboek van Strafrecht verplicht de eigenaar tot het
treffen van de nodige voorzorgmaatregelen met betrekking tot kelderingangen en
toegangen tot onderaardse ruimten ten behoeve van de veiligheid van
voorbijgangers.De onderhavige APV bepaling gaat verder. Geopende kelderingangen e.d. blijven,
ook al worden ze met de nodige voorzorgsmaatregelen omgeven, een gevaar voor het
publiek. Het zonder noodzaak geopend hebben van kelderingangen e.d. kan hiermee
tegengegaan worden.Artikel 2:18 Rookverbod in bossen en natuurterreinen Het verbod heeft tot doel bosbranden te voorkomen en beschadiging van
eigendommen tegen te gaan. Het verbod kan niet zover strekken dat het roken in
de gebouwen en in de bijbehorende tuinen die in een bos of natuurgebied liggen,
niet meer mogelijk is. De periode waarin het rookverbod geldt zou van 1 maart
tot 1 november kunnen zijn.AfbakeningIn artikel 429, aanhef en onder 3 , van het Wetboek van Strafrecht is bepaald:
Met hechtenis van ten hoogste veertien dagen of geldboete van de tweede
categorie wordt gestraft: hij die door gebrek aan de nodige omzichtigheid of
voorzorg gevaar voor bos-, heide-, helm-, gras- of veenbrand doet ontstaan.Artikel 2:19 Gevaarlijk of hinderlijk voorwerp In deze model APV is het artikel waarin een vergunningsplicht was opgenomen voor
het plaatsen van voorwerpen op de weg in strijd met de bestemming ervan (artikel
2:10.) vervangen door een algemene regel waarin dit wordt verboden wanneer het
gevaar of hinder oplevert, of het normale gebruik van de weg hindert. Daarmee
vervalt de noodzaak van het oude artikel.Wanneer uw gemeente ervoor kiest om wel een vergunningsplicht te handhaven,
blijft de noodzaak om dit artikel te handhaven, omdat het hier gaat om situaties
die men zonder meer wenst te verbieden, zonder in onwenselijke en mogelijk het
optreden vertragende vergunningsprocedures te verzeilen. Vandaar dat hier als
optie de tekst van het artikel is bijgevoegd, met de oude toelichting:
1. Het is verboden op, aan of boven het voor voetgangers of
(brom)fietsers bestemde deel van de weg op enigerlei wijze prikkeldraad,
schrikdraad, puntdraad of andere scherpe voorwerpen aan te brengen of te
hebben hangen lager dan 2,2 meter boven dat gedeelte van de weg.
2. Het verbod geldt niet voor prikkeldraad, schrikdraad, puntdraad of
andere scherpe voorwerpen, die op grotere afstand dan 0,25 m uit de
uiterste boord van de weg, op van de weg af gerichte delen van een
afscheiding zijn aangebracht.
3. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder weg verstaan wat
artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder verstaat.
4. Het verbod in het eerste lid geldt niet voor in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door artikel 5 van de Wegenverkeerswet
1994.
Artikel 2:21 Voorzieningen voor verkeer en verlichting In beginsel biedt de Belemmeringenwet privaatrecht het kader om op het
eigendomsrecht van anderen inbreuk te maken. De Belemmeringenwet is echter in
haar toepassing bedoeld voor zodanige inbreuken op dat eigendomsrecht waardoor
het gebruik van de desbetreffende onroerend zaak al dan niet tijdelijk beperkt
wordt.Wanneer daarvan sprake is kan niet een gedoogplicht op grond van het onderhavige
artikel geconstrueerd worden. Deze gedoogplicht is alleen dan aanwezig wanneer
de voorwerpen, borden of voorzieningen ten behoeve van het openbaar verkeer of
de openbare verlichting het gebruiksrecht van de eigenaar niet aantasten.Artikel 2:22 Objecten onder hoogspanningslijn Ten behoeve van de aanleg van hoogspanningslijnen wordt in bestemmingsplannen
een strook grond als zodanig bestemd en worden tevens gebruiksvoorschriften
opgesteld waarmee aantasting van deze bestemming voorkomen moet worden. Hierbij
kan gedacht worden aan voorschriften over de hoogte van toe te laten
gebouwen.Ook sluit het desbetreffende elektriciteitsbedrijf overeenkomsten met de
eigenaren van de gronden waarop en waarover de hoogspanningsmasten en leidingen
staan of lopen. Deze overeenkomsten beperken, uiteraard tegen een
schadevergoeding, de zakelijke rechten van de eigenaren. Zij bevatten dan ook
altijd voorwaarden met betrekking tot het gebruik van de gronden onder de
hoogspanningslijnen. In gemeenten waar dit op deze wijze is geregeld, kan het
opnemen van dit artikel achterwege blijven.Indien een bestemmingsplan ontbreekt, bijvoorbeeld voor de bebouwde kom, dan
bevat artikel 2:22 een publiekrechtelijke basis om overtreding van deze
bepaling, waardoor een zeer gevaarlijke situatie ontstaat, zo nodig met
bestuursdwang recht te kunnen zetten. Wel moeten de voorschriften, bijvoorbeeld
de hoogte van toe te laten gebouwen, i.c. twee meter, uit bestemmingsplan en APV
op elkaar afgestemd zijn.Vanwege het gevaarsaspect is bepaald dat de Lex Silencio Positivo niet van
toepassing is op de ontheffing bedoeld in het tweede lid.Artikel 2:23 Veiligheid op het ijs Het oorspronkelijke tweede lid van dit artikel (“Eenieder is verplicht op eerste
vordering van een ambtenaar van politie onmiddellijk het ijs te verlaten ter
voorkoming van gevaar voor personen of goederen”) is in 2002 geschrapt. Reden is
dat deze formulering ten onrechte aansprakelijkheid van de gemeente kan
suggereren bij het door het ijs zakken. Het oude derde lid is vernummerd tot
tweede lid.Artikel 2:24 Begripsomschrijving (evenementen)Eerste lidIn artikel 2:24 is gekozen voor de zgn. negatieve benaderingsmethode ten aanzien
van de definiëring van het begrip evenement. Uitgaande van een algemeen geldend
criterium (“namelijk elke voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak”)
wordt vervolgens een aantal evenementen opgesomd dat niet onder de werking van
de bepalingen valt.
a. In de eerste plaats is dit het geval bij bioscoopvoorstellingen.
b. Daarnaast gelden de bepalingen niet voor waren- en snuffelmarkten.
Indien het college op grond van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder
h, van de Gemeentewet een (waren-)markt heeft ingesteld, kan de
gemeenteraad hiervoor regels vaststellen in een marktverordening.
Snuffelmarkten zijn specifiek geregeld in artikel 5:22 van de APV.
Uitgebreide informatie over markten is te vinden onder de toelichtingen
bij artikel 5:22 en de modelmarktverordening van de VNG. De Wet op de
kansspelen kent een eigen toezichtregime.
c. Dansen in een DHW-inrichting is uitgezonderd van het
evenementenbegrip omdat dit in het algemeen niet als een evenement kan
worden gezien. Een andere, meer incidenteel plaatsvindende activiteit
dan het gelegenheid geven tot dansen (bijv. het optreden van een band,
een houseparty, of een kooigevecht) kan wel als evenement worden
aangemerkt. Zie Lbr 92/78. Zie verder hieronder onder feest.
d. Betogingen, samenkomsten en vergaderingen zijn al geregeld in de Wom.
Zie voor een toelichting op de Wom onder artikel 2:3.
e. Onder f zijn ten slotte van de evenementenbepaling uitgezonderd 2:9
(Straatartiest) en 2:39 (Speelgelegenheden). Dit gebeurt uiteraard om
dubbele regelgeving te voorkomen.
Indien een gemeentebestuur van mening is dat bepaalde, niet in de
begripsomschrijving uitgezonderde, evenementen van de vergunningplicht behoren
te worden vrijgesteld, kunnen deze evenementen ook als uitzondering worden
opgenomen.Tweede lidHerdenkingsplechtigheidOmdat een herdenkingsplechtigheid doorgaans wel voor publiek toegankelijk is,
maar uiteraard niet als een verrichting van vermaak kan worden aangemerkt, wordt
ze als evenement genoemd.BraderieOmdat een braderie van korte duur is en niet met een bepaalde regelmaat
terugkeert, kan deze activiteit niet als jaarmarkt of gewone markt worden
aangemerkt in de zin van artikel 160 Gemeentewet (Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002). Tevens valt deze activiteit niet aan te merken als een snuffelmarkt in
de zin van artikel 5:22, van de model-APV. Omdat een braderie een voor publiek
toegankelijke verrichting van vermaak is, is het een evenement:OptochtenHet houden van optochten, zoals carnavals- en Sinterklaasoptochten,
bloemencorso’s enz., die niet opgevat kunnen worden als een middel tot het uiten
van een mening of gedachten of gevoelens, valt niet onder de bescherming van de
Grondwet, het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) of andere internationale verdragen die de vrijheid
van meningsuiting waarborgen. Evenmin is hierop deWet openbare manifestaties (Wom) van toepassing.Feest, muziekWanneer een feest voor publiek toegankelijk is, is er sprake van een
vergunningplichtige activiteit omdat het valt onder de reikwijdte van de
begripsomschrijving van artikel 2:24, eerste lid. Het feest kan als een voor
publiek toegankelijke verrichting van vermaak worden aangemerkt. Besloten
feesten daarentegen vallen niet onder de reikwijdte van de evenementenbepaling
omdat deze activiteit niet een voor het publiek toegankelijke verrichting van
vermaak is. Bijvoorbeeld bij het houden van een bedrijfsfeest waar aan de hand
van uitnodigingslijsten publiek aanwezig is, is er geen sprake van een voor het
publiek toegankelijke verrichting van vermaak. Maar wanneer een feest een
“besloten” karakter heeft en er publiekelijk kaarten worden verkocht en/of
reclame wordt gemaakt, is er sprake van een evenement. De gemeente kan bij
feesten waarvoor geen vergunning nodig is, optreden wanneer deze bijvoorbeeld
worden georganiseerd in ruimten strijdig met het bestemmingsplan. Zie de
uitspraak met betrekking tot het verplicht handhavend optreden bij
schuurfeesten. ABRS 02-04-1999, Gst. 1999, 7103 m.nt. P.J.H.) Ook in het kader
van de Wegenverkeerswet 1994 kan worden opgetreden in geval van parkeer- en
verkeersoverlast.Feesten die gehouden worden in horecagelegenheden en niet behoren tot de normale
bedrijfsvoering (bijvoorbeeld een optreden van een bekende diskjockey of een
optreden van een bekende band) zijn op grond van artikel 2.2.2 (oud)
vergunningplichtig. ABRS 11-01-2006, LJN AU9388 (Ghostship/Ghosthouse).Wanneer een feest al dan niet besloten “op of aan de weg” plaats vindt, is dit
een vergunningplichtige activiteit omdat het plaats vindt op doorgaans voor
publiek toegankelijk gebied. Het feit dat het feest besloten is, dus niet voor
publiek toegankelijk, doet daar niets aan af. Optreden van muziekkorpsen,
muziekbandjes, etc. die voor iedereen toegankelijk zijn (zowel in een inrichting
als in de buitenlucht) vallen onder de vergunningplicht van artikel 2:25.Voorschriften met betrekking tot geluid in een inrichting zijn opgenomen in het
activiteitenbesluit milieubeheer. De artikelen 4:2 en 4:3 van de model-APV geven
het college de bevoegdheid om ontheffing te verlenen voor geluidshinder in een
inrichting. Voorschriften met betrekking tot geluid buiten een inrichting kunnen
op grond van artikel 4:6 van de model-APV in de vergunning worden
opgenomen.Wedstrijd op of aan de wegVoor wedstrijden op of aan de weg is een vergunning van de burgemeester vereist,
krachtens het bepaalde in het eerste lid, van artikel 2:25 en artikel 2:24,
tweede lid, onder d.Wedstrijden met voertuigen op wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, aanhef
en onder b, van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) zijn op grond van artikel
10, eerste lid, WVW 1994 verboden. Het eerste lid van artikel 148 WVW 1994
bepaalt echter dat van dat verbod ontheffing kan worden verleend. Het verlenen
van die ontheffing geschiedt:
a. voor wegen onder beheer van het Rijk, door de minister van Verkeer en
Waterstaat;
b. voor andere wegen, door gedeputeerde staten; in afwijking hiervan
wordt de ontheffing verleend door het college, indien de wegen waarvoor
de ontheffing wordt gevraagd, alle gelegen zijn binnen een
gemeente.
Aan de ontheffing kan de burgemeester voorschriften verbinden om binnen
redelijke grenzen een veilig verloop van de wedstrijd te waarborgen. Op basis
van de WVW 1994 mogen ook milieumotieven een rol spelen bij het reguleren van
het verkeer. In artikel 2, tweede en derde lid, WVW 1994 worden onder meer de
volgende motieven worden genoemd:
- het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast,
hinder of schade;
- het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte aantasting
van het karakter of van de functie van objecten of gebieden;
- het bevorderen van een doelmatig of zuinig energiegebruik.
Indien een wedstrijd wordt gehouden met voertuigen op wegen als bedoeld in de
Wegenverkeerswet 1994 dan is - naast artikel 10 juncto artikel 148
Wegenverkeerswet 1994 - artikel 2:25 van toepassing. De evenementenbepaling is
namelijk van een geheel andere orde dan de wedstrijdbepalingen uit de
Wegenverkeerswetgeving. De burgemeester kan op grond van andere motieven, zoals
openbare orde, veiligheid en gezondheid, weigeren medewerking te verlenen aan
het evenement, in casu de wedstrijd op de openbare weg. In die zin is de
evenementenbepaling aanvullend op de wedstrijdbepalingen uit de
Wegenverkeerswetgeving. Vindt echter een wedstrijd met een motorvoertuig of
bromfiets plaats op een terrein dat niet behoort tot een weg als hier bedoeld,
dan moet daarvoor een vergunning verkregen zijn van de burgemeester op grond van
artikel 2:25. Op grond van de artikel 2:25 geldt voor andere wedstrijden op of aan de
weg eveneens een vergunningplicht. Hierbij moet gedacht worden aan bijvoorbeeld
“vossenjachten”, droppings e.d.Klein evenementVoor het organiseren van kleine evenementen zoals de barbecue en/of straatfeest
is in het kader van de vermindering van administratieve lasten voor de burger
gekozen voor een meldingsplicht. Een klein evenement valt onder het begrip
evenement, maar onder voorwaarden is er geen vergunning vereist. In het derde
lid is een klein evenement daarom gedefinieerd. Het moet gaan om kleinschalige
activiteiten die niet langer duren dan één dag en die zich in de openbare ruimte
afspelen met als doel vermaak en ontspanning te bieden.Artikel 2:25 EvenementAlgemeenBij grote en middelgrote evenementen is vooraf een vergunning noodzakelijk,
controle achteraf kan niet volstaan wegens mogelijk gevaar voor de openbare
orde, overlastsituaties, verkeersveiligheid, volksgezondheid, zedelijkheid
e.d.Ook de organisator is bij een vergunningstelsel gebaat, omdat hij met de
gemeente kan onderhandelen om goede afspraken te maken. Zo krijgt hij op het
evenement toegesneden voorwaarden.In het geval van een klein evenement kan volstaan worden met een melding. Het is
dan niet per se noodzakelijk en proportioneel om een vergunning te eisen.Eerste lidBij het beoordelen van een aanvraag wordt gekeken of de vergunning al dan niet
geweigerd wordt aan de hand van de in artikel 1:8 genoemde criteria.Tweede lidVoor kleine evenementen volstaat een meldingsplicht. Het blijft verboden om
zonder melding zo’n evenement te houden, zodat de gemeente kan optreden als
zonder deze melding de barbecue en/of straatfeest wordt georganiseerdTweede lid, onder a en bHet aantal personen dat aanwezig is, moet lokaal worden vastgesteld. Dit kan
gebeuren in samenspraak met politie en/of hulpdiensten zoals de brandweer en de
ambulancedienst. Eveneens wordt de tijd gedurende welke het evenement plaats
vindt lokaal vastgesteldTweede lid, onder cVoor het houden van een straatfeest of barbecue is impliciet lawaai toegestaan.
De gemeenteraad dient wel de afweging te maken tussen de sociale cohesie van de
buurt en de overlast die het geluid kan hebben voor de overige buurtbewoners. Er
is voor gekozen dat het tussen 23.00 uur en 07.00 uur stil moet zijn. Uiteraard
kan de gemeente andere tijdstippen kiezen.Muziek omvat zowel onversterkte als versterkte muziek omdat beide vormen van
geluid onaanvaardbare hinder kunnen veroorzaken voor buurtbewoners.Tweede lid, onder dZodra een rijbaan, fiets/bromfietspad of parkeergelegenheid wordt afgezet voor
een evenement is tenminste een tijdelijke verkeersmaatregel nodig, genomen door
het college. Deze bevoegdheid kan overigens krachtens artikel 168 van de
Gemeentewet gemandateerd worden aan de burgemeester. Als het evenement plaats
vindt op het trottoir dan wordt rekening gehouden met voldoende doorloopruimte
voor passanten. Als richtlijn wordt hierbij 1.50 cm aangehouden. Het gaat vooral
om het ongehinderd kunnen passeren van invaliden, kinderwagens etc. Met
betrekking tot de hoofdroute van de brandweer is het belangrijk dat er een lijst
wordt opgesteld met: doorgaande wegen, wegen en terreinen met een bijzondere
bestemming (markt), evenemententerreinen en routes van de operationele diensten
(brandweer, ambulance etc.)Locaties waar barbecues/straatfeesten kunnen worden gehouden, zijn: parken,
plantsoenen, pleintjes, grasveldjes, sportveldjes, e.d.Tweede lid, onder eHier wordt met object bedoeld een kleine partytent, een barbecuetoestel, een
springkussen voor kinderen e.d. De beschikbare ruimte bepaalt het aantal te
plaatsen voorwerpen. Uiteraard mag ook hier het verkeer, waaronder voetgangers
geen hinder van ondervindenTweede lid, onder fHet is de verantwoordelijkheid van de organisator om zich tijdig over de regels
te informeren zodat hij niet met termijnen in problemen komt. De organisator kan
een natuurlijk persoon of rechtspersoon zijn.Tweede lid, onder gDe organisator stelt de burgemeester tenminste ……werkdagen voorafgaand aan het
evenement in kennis van het evenement. De gemeente heeft er belang bij om tijdig
op de hoogte te zijn van een initiatief dat zich afspeelt in de buitenlucht. De
gemeente moet hierbij zelf overwegen welke termijn redelijk is. Wij adviseren
hiervoor een termijn van maximaal 5 werkdagen aan te houden.De Drank- en Horecawet bepaalt dat er geen vergunning of ontheffing nodig is
als: a. er een besloten feest wordt gehouden, waar b. geen entree wordt gevraagd
en waar c. gratis alcohol wordt geschonken. Er moet dan wel voldaan worden alle
drie vereisten, Wanneer er sprake is van het vragen en betalen van een vaste
bijdrage impliceert dit dat er sprake is van het anders dan om niet verstrekken
van alcoholische drank (artikel 1 jo. 3 Drank en Horecawet, Uitspraak Hoge Raad
van 10 februari 1987, NJ 1987, nr. 836). In laatstgenoemde geval kan de
burgemeester op grond van artikel 35 van de Drank- en Horecawet voor het
eendaagse evenement een ontheffing verlenen.Bij toepasselijkheid van de Dienstenrichtlijn is het een vereiste om de
meldingplichtige een ontvangstbevestiging te sturen. Daarin wordt vermeld dat
het evenement mag plaats vinden, indien de burgemeester niet binnen een bepaalde
termijn reageert.Derde lidEr kan aanleiding zijn om het organiseren van een klein evenement te verbieden.
Dit is alleen mogelijk, als de openbare orde, de openbare veiligheid, de
volksgezondheid of het milieu in gevaar komt.De bevoegdheid van de burgemeester in het kader van het toezicht op evenementen
stoelt op artikel 174 Gemeentewet. In het derde lid van dit artikel is
aangegeven dat de burgemeester belast is met de uitvoering van verordeningen
voor deze betrekking hebben op het toezicht op de openbare samenkomsten en
vermakelijkheden alsmede op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij
behorende erven. Het begrip “toezicht” is ruimer dan alleen de handhaving van de
openbare orde. Het gaat hier ook om de bescherming van de gezondheid en de
veiligheid van de burger in incidentele gevallen en op bepaalde plaatsen. Indien
de burgemeester de uitvoering van zijn toezichthoudende taak wil overlaten aan
ambtenaren dan kunnen deze bevoegdheden worden gemandateerd overeenkomstig
afdeling 10.1.1. Awb.Aansprakelijkheid vergunninghouder/organisator.Voorop staat dat de vergunninghouder of de organisator zelf, of degene die
bijvoorbeeld tijdens een evenement een gevaar in het leven roept dat zich
vervolgens verwezenlijkt, primair aansprakelijk kan worden gesteld voor daardoor
veroorzaakte schade. Het arrest Vermeulen/Lekkerkerker (HR 10 maart 1972, NJ
1972, 278) is van overeenkomstige toepassing op de houder van de
evenementenvergunning. De Hoge Raad oordeelt in dat arrest dat het feit dat een
Hinderwetvergunning (nu: Wet milieubeheer) is verleend, nog niet betekent dat
eigenaren van naburige erven schade en hinder, welke zij in het algemeen niet
behoeven te dulden, wel zouden moeten verdragen van een vergunninghouder.Een dergelijke vergunning vrijwaart de vergunninghouder volgens de Hoge Raad dan
ook niet voor zijn aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad, ook niet als door
de desbetreffende eigenaar tegen verlening van de vergunning tevoren bezwaren
zijn ingebracht, maar deze bezwaren zijn verworpen.Aansprakelijkheid gemeenteMr. V.H. Affourtit gaat in het tijdschrift “Risicobewust” onder andere in op de
aansprakelijkheid voor toezichtsfalen (Aansprakelijkheid van gemeenten bij
evenementen, Tijdschrift Risicobewust, nr. 4, november 2003). Kort samengevat
komt zijn artikel op het volgende neer.Voor het houden van toezicht op evenementen bestaan op zichzelf geen heldere
regels bij overtreding waarvan de aansprakelijkheid eenvoudig kan worden
vastgesteld. De grondslag voor aansprakelijkheid moet dan ook worden gezocht in
artikel 6:162 BW en de door het zogenaamde Kelderluikarrest (HR 5 november 1965,
NJ 1966, 136) ingevulde ongeschreven zorgvuldigheidsnorm.BelastingheffingVoor het behandelen van een aanvraag voor een vergunning voor het houden van een
evenement kunnen leges worden geheven. In de gemeentelijke legesverordening kan
hiervoor een tariefbepaling worden opgenomen. Een en ander kan voor de gemeente
aanleiding zijn tot beleidsuitgangspunt te nemen dat de leges voor een
vergunning voor een groot evenement hoger moet zijn dan die voor een
kleinschalig evenement. Of dat voor het kleinschalig evenement helemaal geen
leges worden geheven.Opmerking verdient dat de tarieven niet naar het inkomen, de winst of het
vermogen mogen worden gedifferentieerd.Artikel 229, eerste lid, aanhef en onder c, van de Gemeentewet maakt het
mogelijk dat een vermakelijkheidsretributie geheven wordt voor evenementen.
Vereiste daarvoor is dat gebruik moet worden gemaakt van door of met medewerking
van de gemeente tot stand gebrachte of in stand gehouden voorzieningen.
Hieronder valt ook een bijzondere voorziening in de vorm van toezicht. De
gemeente moet derhalve (extra) kosten maken in verband met het evenement. De
gemeente hoeft de hoogte van de kosten niet aan te tonen. Het is dus niet zonder
meer mogelijk om de vermakelijkheidsretributie in het leven te roepen op grond
van het feit dat een organisator een gemeentelijke weg gebruikt voor een
evenement. Het gebruik van de weg moet zodanig zijn dat de gemeente hierdoor
extra onderhoudskosten heeft.Opmerking verdient dat de vermakelijkheidsretributie in een belastingverordening
moet worden geregeld. De reikwijdte van een dergelijke verordening zal zich
veelal ook uitstrekken tot andere “vermakelijkheden” in de gemeente.De vermakelijkheidsretributie wordt geheven van degene die het evenement
organiseert. Vaak wordt de vermakelijkheidsretributie geheven als een
toegangsprijs voor een evenement moet worden betaald. Op die manier kan de
vermakelijkheidsretributie door de organisator in de toegangsprijs worden
opgenomen, zodat deze vrij eenvoudig aan de bezoekers doorberekend kan
worden.Eerste lidDe burgemeester is bevoegd voorschriften te verbinden aan het houden van een
evenement. Voor de toelaatbaarheid van de voorschriften geldt een aantal
voorwaarden:
a. De voorschriften mogen niet in strijd zijn met enige wettelijke
regeling.
b. De voorschriften moeten redelijkerwijs nodig zijn in verband met het
voorkomen van aantasting van de openbare orde, openbare veiligheid en
volksgezondheid, zie de artikelen 1:4 en 1:8.
c. De voorschriften mogen niet in strijd komen met enig beginsel van
behoorlijk bestuur.
Het is volgens de Afdeling bestuursrechtspraak aanvaardbaar dat de burgemeester
aan een evenementenvergunning alsnog nadere voorschriften stelt en zich niet
hoeft te beperken tot de voorschriften die voortvloeien uit de aanvraag, of de
voorschriften waarmee de aanvrager instemt. ABRS 28-04-2004, “Rockbitch”, LJN
AO8495.Niet nakoming van voorschriften die aan de vergunning verbonden zijn kan grond
opleveren voor intrekking van de vergunning dan wel voor toepassing van andere
administratieve sancties. In artikel 1:6 is de intrekkingsbevoegdheid
vastgelegd.EntreeheffingHennekens gaat in de Gemeentestem. 1998, 7076, p. 281-288 in op de vraag of het
heffen van entreegeld voor het bezoeken van een evenement al dan niet geoorloofd
is. Hij concludeert dat voor entree de organisator met de bezoeker overeenkomt
om tegen betaling van een bepaald bedrag het door de organisator geboden
evenement te mogen bezoeken. Het is dus de organisator die bepaalt of er entree
geheven wordt en zo ja, hoe hoog dat entreegeld zal zijn.Evenementen en bestemmingsplanEen aanvraag voor een APV- vergunning voor een evenement kan niet geweigerd
worden enkel omdat het in strijd is met een bestemmingsplan. Een aanvraag voor
een evenementenvergunning moet namelijk worden beoordeeld aan de hand van de
belangen die zijn opgenomen in de weigeringsgronden. Andersoortige belangen
kunnen bij het beoordelen van de aanvraag geen zelfstandige weigeringsgrond
opleveren, ABRS 29-03-2003, LJN AF8028.Het bestemmingsplan is vanuit het oogpunt van ruimtelijke ordening uiteraard wel
relevant .Het bestemmingsplan moet het gebruik ten behoeve van het gewenste evenement
namelijk toestaan. Daarbij moet worden beoordeeld of het evenement naar omvang,
duur en uitstraling een planologische relevantie heeft.Evenementen die geen of slechts geringe planologische relevantie hebben, kunnen
gewoon plaatsvinden. Daarvoor is geen omgevingsvergunning nodig.Voor deze evenementen is wel een evenementenvergunning vereist op grond van de
APV en eventuele andere toestemmingen of ontheffingen voor muziek/geluidhinder,
brandveiligheid enz.Voor het gebruik van een terrein in strijd met het bestemmingsplan voor een
evenement met planologische relevantie kan (naast de APV evenementenvergunning)
een omgevingsvergunning (artikel 2.1, lid 1 onder c van de Wabo) worden
aangevraagd.Het college kan de omgevingsvergunning verlenen met behulp van de in artikel
2.12, lid 1 onder a. Wabo genoemde afwijkingsmogelijkheden.Vaak zal daarbij gebruik kunnen worden gemaakt van de ‘buitenplanse
afwijkingsmogelijkheid’. Het Besluit omgevingsrecht (Bor) biedt het college
namelijk de bevoegdheid om van de bepalingen in het bestemmingsplan af te wijken
als het gaat om het gebruiken van gronden of bouwwerken ten behoeve van
evenementen met een maximum van drie per jaar en een duur van ten hoogste
vijftien dagen per evenement, het opbouwen en afbreken van voorzieningen ten
behoeve van het evenement hieronder begrepen. ( art. 2.12, eerste lid, onder a,
onder 2 Wabo jo artikel 4, lid 8 Bijlage II Bor).Wanneer het bestemmingsplan het gebruik als evenemententerrein niet toestaat, er
wel sprake is van planologische relevantie en het verlenen van een
omgevingsvergunning niet mogelijk is, zal handhavend moet worden
opgetreden.ABRS 13-04-2005, LJN AT3708 (Schuttersfeest Diepenheim, Hof van Twente), Gst.
2005, 7229, m.nt. Teunissen; Rb Leeuwarden 27-07-2005, LJN AU0442
(Veenhoopfestival Smallingerland).Het is daarom van belang dat gemeenten naast de vergunningverlening erop toezien
dat de bestemmingsplannen voorzien in de te houden evenementen.In het bestemmingsplan dient dan niet alleen het betreffende gebied als
evenementterrein te worden bestemd, ook moet daarbij het aantal, soort en duur
van de evenementen en het maximaal toegestane aantal bezoekers per evenement
worden geregeld. Dit zijn allemaal aspecten met ruimtelijke relevantie die in
het kader van de rechtszekerheid in het bestemmingsplan moeten worden
vastgelegd.ABRS 05-01-2011, BO9802 ; ABRS 16-02-2011, BP4728,Evenementen op de openbare wegHennekens heeft in Gst, 1998, 7076, p. 281-288 een opstel geschreven met als
titel “Evenementen op de openbare weg”. Hij gaat uitgebreid in op de verhouding
tussen het normale gebruik van een openbare weg en het gebruik daarvan voor het
houden van een evenement. Eerst worden enkele opmerkingen gemaakt over de
evenementenvergunning als grondslag voor het besluit om een (gemeentelijke)
openbare weg af te sluiten voor het houden van een evenement. Hierna wordt de
vraag beantwoord wie bevoegd is om tot een dergelijke wegafsluiting te besluiten
en wat de gevolgen daarvan zijn. Daarbij wordt o.a. aandacht besteed aan de
openbaarheid van de weg en de regeling van wegafsluitingen in en krachtens de
Wegenverkeerswet 1994.EvenementenbeleidAan de hand van de motieven, neergelegd in de weigeringsgronden kan de
burgemeester beleidsregels vaststellen.Het doel van een evenementenbeleid is enerzijds het vastleggen van wat er met
betrekking tot evenementen in een gemeente wordt nagestreefd, in relatie tot de
APV en onder welke voorwaarden dit is toegestaan. Anderzijds behelst het beleid
de afstemming van processen binnen de vergunningverlening zodat deze zo
efficiënt en goedkoop mogelijk kan plaatsvinden.Draaiboek evenementenEen andere mogelijkheid om een evenementen te beheersen is het instellen van een
evenementendraaiboek.Het doel van een draaiboek is om duidelijkheid te bieden aan gemeentelijke
diensten, bewoners, publiek en externe partijen. Het moet voor alle betrokken
partijen duidelijk zijn onder welke voorwaarden een evenement kan plaatsvinden.
Het draagt bij aan een soepel verloop van de vergunningaanvraag, een efficiënte
samenwerking tussen alle betrokken partijen en daarmee een veilig en ongestoord
verloop van het evenement. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld zelf in samenwerking
met eigen diensten, politie en betrokken partijen een draaiboek evenementen
ontwikkelen, zoals de gemeente Amsterdam dit inmiddels in gebruik heeft.Vijfde lid: Lex silencio positivoKleinere evenementen zijn al vergunningsvrij. Deze vergunning ziet derhalve op
grotere evenementen. Daarbij is een lex silencio positivo niet wenselijk, gezien
de impact die een groot evenement kan hebben, met name op de openbare orde. Ook
vragen vele aspecten van een groot evenement, zoals brandveiligheid, geluid,
aanvoer, afvoer en parkeren van bezoekers, om maatwerk dat alleen een
inhoudelijke vergunningsbeschikking kan bieden. Er zijn derhalve verschillende
dwingende redenen van algemeen belang, met name de openbare orde, openbare
veiligheid en milieu om van een Lex silencio positivo af te zien. Paragraaf
4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard.JurisprudentieHet in het vooruitzicht stellen van een beloning in de vorm van prijzen e.d.
maakt de activiteit tot een wedstrijd. Rb Maastricht 15-02-1977, VR 1977,
91.Een limitatieve omschrijving van het begrip “evenement” kan in de praktijk tot
problemen aanleiding geven. ARRS 12-08-1985, Gst. 1986, 6805, 4.Het door geblinddoekte personen proberen om in aanwezigheid van publiek met een
sabel de hals van een van tevoren gedode gans af te slaan (zgn. gansslaan) is
een vertoning in de zin van artikel 39, lid 1 APV Eijsden. Dit artikel is
opgenomen in hoofdstuk III betreffende de openbare orde. Bij de afweging van
belangen met betrekking tot de vergunningverlening moet derhalve in ieder geval
het belang van de openbare orde worden betrokken. In casu gegronde reden voor
vrees voor verstoring van de openbare orde, in aanmerking genomen de emoties
rond het evenement en de escalatie daarvan. ABRS 26-08-1987, AB 1988, 263.Het weigeren van een vergunning ten behoeve van het houden van evangelisatie
activiteiten op het Museumplein in Ede is toegestaan wegens verstoring van de
openbare orde en veiligheid. Vz.ARRS 06-08-1991, AB 1992, 53 m.nt. PJB, AA 1992,
10 m.nt. P.W.C. Akkermans, JG 92.0003 m.nt. L.J.J. Rogier.Braderie is geen jaarmarkt of gewone markt. Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002.Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur. Schending
van de zondagsrust? Pres. Rb Utrecht 06-06-1995, JG 95.0316 m.nt. A.B. Engberts,
KG 1995, 292.Vergunning voor houden van festivals. Ruime uitleg begrip “openbare orde”. Pres.
Rb Groningen 11-08-1995, Gst. 1996, 7030, 3 m.nt HH.Het toekennen van de bevoegdheid tot het verlenen van een evenementenvergunning
aan de burgemeester is niet in strijd met artikel 162 van de Gemeentewet. De
Afdeling oordeelt dat een dergelijke bevoegdheidstoekenning in lijn is met het
bepaalde in artikel 174 Gemeentewet. Een stelsel waarbij voor een evenement een
naar tijd en plaats bepaalde algemene evenementenvergunning wordt afgegeven aan
een organisator, die binnen de in de vergunning aangegeven grenzen en voor de in
de vergunning al opgenomen activiteiten op privaatrechtelijke grondslag zonder
bemoeienis van de burgemeester overeenkomsten sluit, waarmee verder invulling
wordt gegeven aan het evenement, is toegestaan. “Koninginnenacht Den Haag” ABRS
11-03-1999, H01.98.1109, JG 99.0129 m.nt. M. Geertsema.Gebruik perceel voor evenementen, o.a. schuurfeesten in strijd met de
bestemming. Dat evenementen elk slechts een of een enkele maal per jaar worden
georganiseerd, doet daar niet aan af. Slechts in bijzondere omstandigheden
afzien van handhavend optreden (op verzoek van belanghebbende). ABRS 02-04-1999,
Gst. 1999, 7103, 4 m.nt. P.J.H.Ingevolge artikel 174 van de Gemeentewet is de burgemeester - en niet het
college - bevoegd om geluidsvoorschriften op te nemen in de
evenementenvergunning. ABRS 13-12-1999, JG 00.0055 m.nt. M. Geertsema, Gst.
2000, 7116, 3 m.nt. HH.Kooigevecht is niet een sportwedstrijd maar een evenement. Weigering vergunning
op grond van veiligheid van personen en de goede zeden. Pres. Rb ‘s
Hertogenbosch 14-02-1997, KG 1997, 106. In hoger beroep: Het is primair aan de
burgemeester om invulling te geven aan het begrip zedelijkheid als bedoeld in de
APV. Weigering op grond van zedelijkheid is toegestaan. Geen sprake van gevaar
voor veiligheid van personen. ABRS 25-08-2000, AB 2001, 337, JG 00.0205 m.nt.
G.H.M. van der Horst, Gst. 2000, 7131, 3 m.nt. HH, JB 2000, 273.Met het oog op de bescherming van het belang van de openbare orde en veiligheid
kan de evenementenvergunning worden ingetrokken, omdat de organisatie van het
evenement onjuiste dan wel onvoldoende gegevens heeft verstrekt ter verkrijging
van de vergunning en omdat het evenement niet zal worden georganiseerd volgens
oorspronkelijke plannen. Rb. Groningen 21-01-2001, LJN AB1828.Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. er doen zich geen
weigeringsgronden voor op grond van artikel 2.1.5.1 (oud) en 2.2.2 (oud)APV. Ook
strijdigheid met het bestemmingsplan biedt geen grondslag voor weigering
vergunning. Pres. Rb Leeuwarden 06-09-2001, LJN AD3917.Vechtsportevenement is een evenement in de zin van de APV en vormt niet zonder
meer een inbreuk op de openbare orde en zedelijkheid. Rb Amsterdam 13-3-2003,
LJN AF6101.Aanvraag om evenementenvergunning moet worden beoordeeld aan de hand van de
belangen die zijn opgenomen in de weigeringsgronden van de APV-bepaling.
Andersoortige belangen kunnen geen zelfstandige weigeringsgrond opleveren, ABRS
29-04-2003, LJN AF8028.Intrekken van een vergunning vereist een zorgvuldige voorbereiding, Als
specifieke kennis bij het bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden
ingewonnen met betrekking tot MKZ-besmetting. Zes werkdagen zijn daarvoor
voldoende. ABRS 11-6-2003, LJN AF9809.Voor wat betreft het opnemen van voorschriften in de evenementenvergunning met
betrekking tot professionele beveiligingsbeambten, oordeelde de Afdeling dat de
burgemeester van Tubbergen voldoende had gemotiveerd waarom hij professionele
begeleiding van het Pinksterfeest nodig achtte. ABRS 07-04-2004, LJN
AO7140.De burgemeester kon nadere voorschriften aan de door hem alsnog verleende
vergunning verbinden. ABRS 28-04-2004, LJN AO8495.Burgemeester heeft terecht evenementenvergunning voor meerdaags festival
geweigerd wegens ontbreken van politiecapaciteit voor een extra dag. Hij heeft
in dit kader grote beleidsvrijheid. Rb Haarlem 06-05-2004, LJN AO9076.Het gebruik van de grond voor het houden van het schuttersfeest houdt
strijdigheid met het bestemmingsplan in die niet is toegestaan, althans niet
zonder een passende planologische vrijstelling. Het feest heeft naar omvang,
duur en uitstraling een planologische relevantie. ABRS 13-04-2005, LJN AT3708,
Gst. 2005, 7229, m.nt. Teunissen. (Schuttersfeest Diepenheim, Hof van Twente).
Zie ook: Rb. Leeuwarden 27-07-2005, LJN AU0442 (Veenhoopfestival
Smallingerland).Aanwezigheid van hoger aantal bezoekers dan 25.000 bij evenement zal leiden tot
concrete, zich direct aandienende, de veiligheid of gezondheid bedreigende
situatie. Burgemeester was derhalve bevoegd verbod uit te vaardigen. ABRS
04-05-2005, LJN AT5100.De burgemeester heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat het dat het feest
vanwege de grootschaligheid, de muziekstijl, het soort publiek dat er komt, en
de sluitingstijd - drie uur na de toegestane sluitingstijd - niet tot de normale
bedrijfsvoering van de inrichting behoort. Daarbij is in aanmerking genomen dat
het feest niet door de exploitanten van de inrichting, maar door een derde is
georganiseerd en de exploitanten er geen blijk van hebben gegeven dat zij op de
hoogte waren van hetgeen precies zou plaatsvinden in hun inrichting. Voorts is
daarbij in aanmerking genomen dat volgens de burgemeester de ervaring heeft
geleerd dat dit soort houseparty’s vaak gepaard gaat met grootschalig
drugsgebruik, met alle risico’s van dien, en dat extra politie-inzet nodig is om
de openbare orde te handhaven, terwijl dit niet het geval is bij een reguliere
avond in “The Royce”. Onder deze omstandigheden heeft de burgemeester zich niet
ten onrechte op het standpunt gesteld dat “Ghosthouse” een evenement in de zin
van artikel 2.2.1 (oud) van de APV is, waarvoor ingevolge artikel 2.2.2 (oud),
eerste lid, van de APV een vergunning nodig is.Er zijn voldoende aanknopingspunten voor het oordeel dat het gevaar bestond dat
het feest “Ghosthouse” zou worden gehouden zonder de daarvoor benodigde
vergunning en dat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid overtreding van
artikel 2.2.2 (oud), eerste lid, van de APV zou plaatsvinden. De burgemeester
was dan ook bevoegd de last onder dwangsom op te leggenGelet op de omstandigheden van dit geval, waaronder het korte tijdsbestek
waarbinnen de burgemeester moest handelen aangezien tevoren met het
gemeentebestuur geen enkel overleg was gevoerd en de burgemeester pas op de dag
waarop het feest was gepland vernam dat het in “The Royce” zou worden gehouden,
alsmede de ervaring dat een feest als dit een grote inzet van de politie vergt,
welke inzet binnen het korte tijdsbestek moeilijk zo niet onmogelijk te
realiseren was, heeft de burgemeester in redelijkheid kunnen oordelen dat het
opleggen van de last onder dwangsom hier aangewezen was. ABRS 11-01-2006, LJN
AU9388.Artikel 2:26 Ordeverstoring Deze bepaling geeft een verbod om de orde bij evenementen te verstoren, dat zich
in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.AFDELING 8 TOEZICHT OP OPENBARE INRICHTINGEN Algemene toelichtingDereguleringIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is in
2009 bekeken of het horeca-exploitatievergunningstelsel in de model-APV
gehandhaafd of geschrapt moet worden. In met name kleine gemeenten met een
overzichtelijk uitgaansgebied en/of enkele bekende horecaondernemingen, is er
niet altijd behoefte aan zo'n stelsel. Anderzijds hebben veel gemeenten toch
behoefte aan de horeca-exploitatievergunning. Deze gemeenten zijn namelijk van
mening dat deze vergunning noodzakelijk is voor het handhaven van de openbare
orde en het tegengaan van de overlast.De VNG heeft gekozen voor het handhaven van het model
horeca-exploitatievergunning, maar alleen voor inrichtingen die
- niet onder de Drank- en Horecawet vallen, dit in verband met de
Bibob-toets, en
- wel onder de Drank- en Horecawet vallen en die voor ernstige overlast
hebben gezorgd. Bedrijven die géén ernstige overlast veroorzaken krijgen
een vrijstelling van de vergunningplicht. In de toelichting bij artikel
2:28, vijfde lid wordt dit nader uitgewerkt.
Het staat gemeenten uiteraard vrij om de horeca-exploitatievergunning geheel af
te schaffen of geheel te handhaven. Het hier weergegeven systeem is een
alternatief. In ieder geval geldt ook bij het alternatieve systeem dat het zo
lastenarm mogelijk uitgevoerd moet worden.Europese DienstenrichtlijnDe Europese Dienstenrichtlijn is van toepassing op de horeca. Het drijven van
een horecaonderneming is immers het verrichten van een dienst aan de klant. De
Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet discriminatoir, wel
noodzakelijk en proportioneel is. In bijna alle gevallen gaat het bij horeca om
vestiging van een openbare inrichting waarvoor artikel 9 van de richtlijn de
bovenstaande criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in artikel 9 verstaan
een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat onder meer de volgende
gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid, als bedoeld in
de artikelen 46 en 55 van het Verdrag; handhaving van de maatschappelijke orde;
bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, met inbegrip van de
stedelijke en rurale ruimtelijke ordening; Zie verder overweging 40 van de
richtlijn. Het gaat hier om de zogenaamde ‘rule of reason’. Mocht het in een
enkel geval niet gaan om een vestiging, maar om een horecaondernemer die de
grens overschrijdt om zijn diensten te verrichten, dan is niet artikel 9, maar
artikel 16 van toepassing dat uitsluitend de criteria openbare orde, openbare
veiligheid, volksgezondheid en milieu als grondslag voor een vergunningstelsel
kent. Zie verder het commentaar bij artikel 1:8.Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door het stellen van vergunningvoorwaarden aan de ondernemer
kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 is er overeenkomstig de rechtspraak van
het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke uitoefening van een
economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een duurzame vestiging wordt
verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een onderneming voor een bepaalde
tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt gehuurd van waaruit de
ondernemer zijn activiteiten onderneemt.BestemmingsplanEen regeling via het bestemmingsplan achten wij minder adequaat. Een
bestemmingsplan ordent immers de ruimte en is niet bedoeld voor het handhaven
van de openbare orde. Er mogen alleen ruimtelijk relevante factoren worden
meegewogen. Het is natuurlijk mogelijk om in een bestemmingsplan een
horecafunctie positief te bestemmen of juist uit te sluiten of per plangebied
een maximumstelsel in het leven te roepen. En dat gebeurt ook. Maar de
burgemeester kan op grond van de huidige regelgeving niet overgaan tot
tijdelijke of algehele sluiting van de horecaonderneming in geval van (gevaar
voor) verstoring van de openbare orde of om overlast buiten de inrichting tegen
te gaan.Natte en droge horecaDe reikwijdte van de Drank- en Horecawet wordt bepaald door het begrip
"horecabedrijf" zoals gedefinieerd in artikel 1, eerste lid, van de Drank- en
Horecawet. Bedrijven waarin alcoholhoudende dranken bedrijfsmatig of anders dan
om niet worden geschonken voor gebruik ter plaatse, hebben een vergunning nodig
ex artikel 3 van de Drank- en Horecawet. Die vergunningplichtige bedrijven
duiden we aan met de term natte horeca.In artikel 2:27, eerste lid van de APV wordt de term "openbare
inrichting"gebruikt. Daaronder wordt ook de droge horeca verstaan: het schenken
van niet-alcoholhoudende dranken en van licht alcoholische dranken voor gebruik
elders, en het verstrekken van rookwaar. Dit laatste is opgenomen om ook
coffeeshops onder de model-APV te laten vallen. In deze paragraaf worden
coffeeshops dan ook als gewone openbare inrichtingen behandeld en zijn geen
bijzondere bepalingen over coffeeshops opgenomen.Dat roept de vraag naar de verhouding met de Opiumwet op. De Opiumwet verbiedt
immers de handel in drugs. Uitgangspunt is dat de vergunningverlening op grond
van de APV daar geen betrekking op heeft, maar wel op de exploitatie van een
alcoholvrije inrichting. Dat laat overigens onverlet dat ten aanzien van
coffeeshops - vanwege de effecten die met name deze inrichtingen kunnen hebben
op de openbare orde - wel degelijk een specifiek beleid kan worden vastgesteld.
Meer informatie hierover is te vinden in de publicatie 'De Wet 'Damocles',
bestuursdwangbevoegdheid in artikel 13b Opiumwet' van het Steun- en
informatiepunt drugs en veiligheid (VNG-uitgeverij, Den Haag 1999).Daarnaast is het ook mogelijk om voor de exploitatie van bijvoorbeeld een
internetcafé een exploitatievergunning van de burgemeester verplicht te stellen
indien het internetcafé ook horeca-activiteiten ontplooit, zoals de exploitatie
van een koffiehoek. Indien het internetbedrijf alleen internetdiensten aanbiedt,
is er geen vergunning nodig. Zie ook onder "Jurisprudentie APV".Bibob-toets en VOGAls het gaat om ondernemingen waar alcoholhoudende drank wordt geschonken, is
een integriteittoets mogelijk op grond van artikel 27, tweede lid, van de Drank-
en Horecawet (DHW) jo. artikel 3, van de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen (Wet Bibob). De DHW geldt niet voor bedrijven waar
geen alcohol wordt geschonken waaronder coffeeshops. In het kader van de
vergunningsplicht op grond van de APV is het voor gemeenten mogelijk om ook voor
de aanvrager van een vergunning voor de exploitatie van een coffeeshop een
Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te vragen en een Bibob-onderzoek te doen. De
horeca-exploitatievergunning is immers op grond van artikel 1:5
persoonsgebonden.Artikel 4 van het Besluit Bibob bepaalt in overeenstemming met de model-APV dat
als inrichtingen, waarvoor de Wet Bibob geldt, onder andere aangewezen worden:
"inrichtingen waarin bedrijfsmatig, in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was of
anders dan om niet, logies wordt verstrekt, dranken worden geschonken, of
rookwaren of spijzen voor directe consumptie worden verstrekt". Dit zijn dus
openbare inrichtingen zoals gedefinieerd in artikel 2:27, van de model-APV. Dit
betekent dat voor openbare inrichtingen in de zin van de APV een Bibob-onderzoek
mag worden gedaan. Zonder de APV is hier geen wettelijke grondslag voor. De
Dienstenrichtlijn verzet zich niet tegen een Bibob-onderzoek.De exploitant van de inrichting speelt een belangrijke rol in de wijze van
exploitatie en dus ook in de wijze waarop deze exploitatie het woon- en
leefklimaat en de openbare orde beïnvloedt. Daarom kan het raadzaam zijn om een
verplichting voor de vergunningaanvrager op te nemen om een recente VOG voor de
leidinggevende te overleggen. De leidinggevende kan de aanvrager zelf zijn, maar
ook een werknemer. Dit zou kunnen door aan het tweede lid van artikel 2:28 toe
te voegen: of indien de aanvrager geen verklaring omtrent het gedrag met
betrekking tot de leidinggevende overlegt die uiterlijk drie maanden voor de
datum waarop de aanvraag is ingediend, is afgegeven.Onbepaaldheid van de duurOp grond van het nieuwe artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd.
Dit geldt ook voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin
een tijdsduur wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien
jaar, dan mag dit slechts op gronden ontleend aan dwingende redenen van algemeen
belang. Zie ook onder de toelichting bij artikel 1:7.Overige wet- en regelgevingOp openbare inrichtingen zijn naast de regels van de Drank- en Horecawet nog
vele andere regels van toepassing. Onder andere de Wet milieubeheer, Wet op de
stads- en dorpsvernieuwing, Wet op de kansspelen, Opiumwet, Wet ruimtelijke
ordening en Woningwet.Meer in het bijzonder geldt het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer (het Activiteitenbesluit). Dit besluit vervangt het Besluit
horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer. Bij dit besluit is een
aantal regels met betrekking tot geluid, vetlozingen, geur, opslag van koolzuur
en afvalstoffen opgenomen. De tekst van het besluit is te vinden op:
www.overheid.nl. Nadere informatie is te vinden op: www.infomil.nl en
www.horeca.org.GeluidsnormenHet Activiteitenbesluit geeft standaard geluidsnormen voor zowel bestaande als
nieuwe horeca-inrichtingen. Bovendien kan de gemeente technische voorschriften
stellen aan een inrichting om aan de geldende geluidsnorm te voldoen. Daarnaast
kan de gemeente afwijkende geluidsnormen voorschrijven voor de gehele activiteit
of voor specifieke activiteiten, anders dan feestjes. Hierbij kunnen aanvullende
eisen worden gesteld, bijvoorbeeld aan de duur van de activiteit.In paragraaf 6.5 van het Activiteitenbesluit zijn overgangsbepalingen
opgenomen.Stemgeluid van een terras (er zijn uitzonderingen!) en onversterkte muziek zijn
vrijgesteld van de geluidsnormen. Voor onversterkte muziek geldt dat de gemeente
bij verordening afwijkende regels kan stellen.Voor horecaconcentratiegebieden blijft dezelfde mogelijkheid als onder het oude
Besluit bestaan, namelijk dat er meer geluid mag worden geproduceerd.JurisprudentieEen gemeentelijke verordening waarin een vergunningstelsel is opgenomen dat
specifiek regels stelt ten behoeve van coffeeshops is in strijd met de Opiumwet.
Rb Amsterdam 16 januari 1998 en 19 januari 1998, AB 1998, 222 en 223 m.nt. FM;
Rb Dordrecht 3 juli 1998, JG 98.0202; Pres. Rb Rotterdam 16 juli 1998, JG
98.0203 en Pres. Rb Zutphen 14 september 1998, JG 98.0204 m.nt. W.A.G.
Hillenaar.Burgemeester is bevoegd tot bestuursdwang, dit vergt wel zorgvuldigheid
bewijsvoering. Afvoeren van gedooglijst is geen gedoogbesluit. LJN AO7469, JG
04.0105 m. nt. A.L. Esveld.Weigering om af te wijken van beleidsregels om een nog niet gevestigde
coffeeshop te gedogen is een Awb-besluit. Rechtbank Assen, 03/527BESLU, JG
04.0104 m. nt. A.L. Esveld.Intrekken gedoogverklaring brengt niet-ontvankelijk verklaring met zich mee,
zolang niet feitelijk handhavend is opgetreden. LJN AO6089, JG 04.0079 m. nt.
A.L. Esveld.Uitoefening bestuursdwangbevoegdheid is mogelijk, het ontbreken van vastgesteld
en gepubliceerd coffeeshopbeleid doet daar niet aan af. LJN AO2883, JG 04.0110,
m. nt. A.L. Esveld.Exploitant horeca-inrichting verantwoordelijk voor handelingen in zijn
inrichting met betrekking tot handel in softdrugs. Inrichting gesloten. LJN
AI0787, JG 03.0168 m. nt. T. van der Reijt.Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol bij de vraag of zich een situatie
voordoet die tot sluiting van de inrichting noopt. LJN AP0405, JG 04. september,
m. nt. A.L. Esveld.Gebiedsontzegging i.v.m. met overlast, die te maken heeft met de handel in en
het gebruik van verdovende middelen, zijn gerechtvaardigd door het algemeen
belang in een democratische samenleving. LJN AP8138, JG 04.0132 m. nt. A.L.
Esveld.Aankondiging bevel tot sluiting op grond van artikel 13b Opiumwet is geen
besluit in de zin van de Awb. Rechtbank Groningen, AWB 03/90 GEMWT VEN, JG.
03.0064 m.nt. T. van der Reijt.Aan het ongegrond verklaren van een bezwaar tegen het schrappen van de lijst met
gedoogde coffeeshop komt een gemeente niet toe, de bezwaarmaker is immers
volgens vaste jurisprudentie van de Raad van State niet-ontvankelijk. LJN
AR7067, JG 05.0034 m.nt. A.L. Esveld.Een Tapvergunning voor de exploitatie van een horecabedrijf is persoonsgebonden.
Dat tevens een gedoogverklaring voor de exploitatie van een coffeeshop is
verstrekt doet hier niet aan af. Na overlijden vervalt de vergunning en
gedoogverklaring. LJN AS5523, JG 05.0050 m.nt. A.L. Esveld.Voor de exploitatie van een internetcafé is een exploitatievergunning van de
burgemeester nodig indien het ook horeca-activiteiten ontplooit. Pres. Rb.
Rotterdam 2 augustus 2000, nr. VGMWET 00/1559-ZWI).Artikel 2:27 Begripsbepalingen In plaats van de term "horecabedrijf" wordt nu de term "openbare inrichting"
gebruikt. Dit voor de duidelijkheid. In de Drank- en Horecawet wordt namelijk
met "horecabedrijf" alleen gedoeld op bedrijven waar bedrijfsmatig of anders dan
om niet alcoholhoudende drank wordt verstrekt voor gebruik ter plaatse, de
zogenaamde "natte horeca". De bepalingen in de APV betreffen juist ook de
bedrijven waar geen alcoholhoudende drank wordt verstrekt, de zogenaamde "droge
horeca": tearooms, lunchrooms en dergelijke, maar ook coffeeshops.JurisprudentieArtikel 2:28 Exploitatie openbare inrichting Artikel 174 van de Gemeentewet bepaalt dat de burgemeester is belast met de
uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het toezicht
op de voor het publiek openstaande gebouwen. Deze vergunning wordt daarom door
de burgemeester verleend.In het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is in
2009 bekeken of het horeca-exploitatievergunningstelsel in de model-APV
gehandhaafd of geschrapt moet worden. In met name kleine gemeenten met een
overzichtelijk uitgaansgebied en/of enkele bekende horecaondernemingen, is er
niet altijd behoefte aan zo'n stelsel. Anderzijds hebben veel gemeenten toch
behoefte aan de horeca-exploitatievergunning. Deze gemeenten zijn namelijk van
mening dat deze vergunning noodzakelijk is voor het handhaven van de openbare
orde.De VNG heeft gekozen voor het handhaven van het model
horeca-exploitatievergunning, maar alleen voor inrichtingen die
- niet tevens vergunningplichtig zijn op grond van artikel 3 van de
Drank- en Horecawet, dit in verband met de Bibob-toets, en
- wel vergunningplichtig zijn op grond van artikel 3 van de Drank- en
Horecawet en die voor ernstige overlast hebben gezorgd.
Bedrijven die géén ernstige overlast veroorzaken krijgen een vrijstelling van de
horeca-exploitatievergunningplicht.Het staat gemeenten uiteraard vrij om de horeca-exploitatie geheel af te
schaffen of geheel te handhaven. Het hier weergegeven systeem is een
alternatief. Welk systeem de gemeente ook kiest, het spreekt vanzelf dat dit zo
lastenarm mogelijk moet worden uitgevoerd.De Europese Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet
discriminatoir, noodzakelijk en proportioneel is. De richtlijn is van toepassing
op horeca. Het drijven van een horecaonderneming is immers het verrichten van
een dienst aan de klant. Voor wat betreft de noodzakelijkheid moet een gemeente
afwegen of er dwingende redenen van algemeen belang zijn die een
vergunningstelsel rechtvaardigen. Het gaat hier om de ‘rule of reason’, omdat er
bijna altijd sprake is van vestiging van een horecaondernemer. Op vestiging van
buitenlandse dienstverleners is artikel 9 van toepassing. Nadere uitleg hiervan
en van het begrip proportionaliteit vindt u onder het algemeen deel van deze
afdeling onder “Europese Dienstenrichtlijn” .Vergunning voor onbepaalde tijdOp grond van artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd. Dit geldt ook
voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin een tijdsduur
wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien jaar, dan is het
alleen op gronden ontleend aan dwingende reden van algemeen belang geoorloofd
een termijn te stellen. Zie verder onder het algemeen deel bij deze
afdeling.Tweede lidAls het bestemmingsplan vestiging van een horecabedrijf ter plaatse niet
toelaat, ligt het niet voor de hand om wel een exploitatievergunning te
verlenen. Er kan immers toch geen gebruik van worden gemaakt wegens strijd met
het bestemmingsplan. Strijd met het bestemmingsplan is daarom als imperatieve
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens jurisprudentie is dit aanvaardbaar omdat een
dergelijke bepaling geen zelfstandige planologische regeling bevat. Weliswaar
brengt dit mee dat de burgemeester treedt in een beoordeling van het geldende
bestemmingsplan, maar dit laat de bevoegdheid van het college bij de toepassing
van het geldende bestemmingsplan onverlet. Van een doorkruising van de Woningwet
of de Wet op de Ruimtelijke Ordening is geen sprake.Aanvulling: verplichte verklaring omtrent gedragDe exploitatievergunning is persoonsgebonden. De persoon van de exploitant
speelt immers een belangrijke rol in de wijze van exploitatie en dus ook in de
wijze waarop deze exploitatie het woon- en leefklimaat en de openbare orde
beïnvloedt. Om die reden kan het raadzaam zijn om de verplichting op te nemen
voor de vergunningaanvrager om een recente verklaring omtrent gedrag voor de
leidinggevende te overleggen. Leidinggevende kan de aanvrager zelf zijn, maar
ook iemand die bij hem in dienst is. Dit zou kunnen door aan het tweede lid van
artikel 2:28 toe te voegen:of indien de aanvrager geen verklaring omtrent gedrag met betrekking tot de
leidinggevende overlegt die uiterlijk drie maanden voor de datum waarop de
vergunningaanvraag is ingediend, is afgegeven.Een verklaring omtrent het gedrag (VOG) wordt aangevraagd bij de gemeente waar
men staat ingeschreven in de Gemeentelijke Basisadministratie. Het Centraal
Orgaan VOG geeft de verklaring namens de Minister van Justitie af.In het kader van de Wet BIBOB (Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar
bestuur) is het aan te raden dit artikellid op te nemen. Indien toepassing wordt
gegeven aan de mogelijkheden van de Wet BIBOB, zal de gemeente eerst zelf al het
mogelijke moeten doen om de integriteit en achtergrond van de
vergunningaanvrager te onderzoeken. Een belangrijk hulpmiddel kan daarbij de
verklaring omtrent het gedrag zijn.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp de
toelichting bij artikel 1:8 onder het kopje Verificatieplicht
Vreemdelingenwet.Derde lidOmdat de weigeringsgronden zoals genoemd in artikel 1:8 voor de horeca ruim zijn
geformuleerd (met name de volksgezondheid is hier niet aan de orde), is bepaald
dat het hier om de openbare orde gaat en om het woon- en leefklimaat. Het begrip
openbare orde moet wel binnen de kaders van de dienstenrichtlijn worden
geïnterpreteerd.Woon- en leefsituatie in de omgevingDe exploitatievergunning is primair een overlastvergunning: zij biedt de
mogelijkheid preventief te toetsen of de exploitatie van een horecabedrijf zich
verdraagt met het woon- en leefmilieu ter plaatse. Daarbij is van belang in
welke mate van het bedrijf zelf overlast is te duchten, maar ook in welke mate
de komst van het bedrijf de leefbaarheid en het karakter van de buurt zullen
aantasten. Met welke aspecten de burgemeester rekening moet houden, staat
omschreven in het derde lid.De weigeringsgrond woon- en leefmilieu valt onder de ‘rule of reason’ en mag
daarom (bij een horecaondernemer die zich hier vestigt) ook op grond van de
Dienstenrichtlijn als weigeringsgrond worden gehanteerd.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als door een veelheid van
horecabedrijven in de straat of de wijk de openbare orde of het woon- en
leefmilieu in gevaar wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of
aannemelijk gemaakt dat van zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake
is.De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet
zijn.Het beleid kan worden neergelegd in een horecanota of een vergelijkbaar
beleidsstuk, waarin gemotiveerd het maximum aantal te verlenen vergunningen is
vermeld, of waarin horecaconcentratie of horecastiltegebieden zijn aangewezen.
Uiteraard zal dat beleid moeten overeenstemmen met het voor het gebied van
kracht of in voorbereiding zijnde bestemmingsplan. Een maximumstelsel kan ook in
het bestemmingsplan zelf worden neergelegd.In het algemeen mag de burgemeester afwijzend beslissen op een aanvraag om een
vergunning als daarmee het maximum wordt overschreden. Daarbij zal de
burgemeester steeds moeten nagaan, of bijzondere omstandigheden nopen tot het
maken van een uitzondering op het beleid: iedere vergunningaanvraag moet immers
zelfstandig en met inachtneming van de betrokken belangen worden
beoordeeld.Vierde lidVoor een aantal categorieën van kleinschalige openbare inrichtingen waar geen
alcohol wordt geschonken, en waar de openbare orde evident niet in het geding
is, is in de visie van de VNG geen vergunning nodig. Te denken valt aan
tearooms, een ontbijthoekje bij de bakker, ijssalons, bedrijfskantines en
-restaurants etc. Vooralsnog is gekozen om winkels in de zin van de
Winkeltijdenwet, die als nevenactiviteit een horecagedeelte hebben, uit te
sluiten. De gemeente kan – indien gewenst - het toepassingsgebied verder
beperken door in het artikel eisen te stellen aan de afmetingen van de ruimte.
Bijvoorbeeld deze mag maximaal 20 vierkante meter bedragen en niet meer dan 20 %
van het vloeroppervlak. In het model is zo’n maatvoering niet opgenomen om de
gemeente de gelegenheid te geven dit lokaal te bepalen.Vijfde lidHier wordt een alternatief geïntroduceerd voor de openbare inrichtingen die
onder de Drank- en Horecawet vallen, de zogenaamde "natte horeca". Indien deze
in de afgelopen zes maanden geen ernstige overlast gegeven hebben, verleent de
burgemeester aan dergelijke bedrijven ambtshalve of op verzoek een vrijstelling.
De horeca-exploitatievergunning fungeert in dit systeem dan nog alleen als stok
achter de deur voor de "natte" horecabedrijven die ernstige overlast geven.
Tegen de verlening van zo’n vrijstelling staat bezwaar en beroep open. De
burgemeester kan de vrijstelling ambtshalve verlenen. Daardoor hoeft de
vergunninghouder de vrijstelling niet aan te vragen.Geeft een horecabedrijf alsnog ernstige overlast, dan trekt de burgemeester de
vrijstelling in. Het bedrijf heeft dan een vergunning nodig en zal die dus
moeten aanvragen. Zolang de vergunning niet is verleend, zal het bedrijf
gesloten moeten blijven.Op de "natte" horecabedrijven die op het moment van inwerkingtreding van deze
bepaling al over een horeca-exploitatievergunning beschikken, zijn de
weigeringsgronden genoemd in het tweede en derde lid niet van toepassing; anders
hadden zij de vergunning immers niet gekregen. Horecabedrijven die zich nieuw in
de gemeente willen vestigen krijgen in beginsel het vertrouwen; ze krijgen dus
een vrijstelling voor een proefperiode van een half jaar. Als het bedrijf in die
periode geen ernstige overlast heeft veroorzaakt, krijgt het dezelfde permanente
vrijstelling als de andere reeds aanwezige bedrijven. Als het wel overlast
veroorzaakt, gaat het alsnog onder de vergunningplicht vallen.Uiteraard kan de gemeente de duur van een half jaar naar eigen bevinding
aanpassen.Voor de zogenaamde "droge horeca" – waar geen alcohol geschonken wordt – blijft
de horeca-exploitatievergunning wel van toepassing. Deze vergunningsplicht op
grond van de APV maakt het voor gemeenten mogelijk om ook voor de aanvrager van
een vergunning voor de exploitatie van een coffeeshop een Verklaring Omtrent het
Gedrag (VOG) te vragen en een Bibob-onderzoek te doen. De
horeca-exploitatievergunning is immers op grond van artikel 1:5
persoonsgebonden.Artikel 4, van het Besluit Bibob bepaalt in overeenstemming met de model-APV dat
als inrichtingen, waarvoor de Wet Bibob geldt, onder andere aangewezen worden:
"inrichtingen waarin bedrijfsmatig, in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was of
anders dan om niet, logies wordt verstrekt, dranken worden geschonken, of
rookwaren of spijzen voor directe consumptie worden verstrekt". Dit zijn dus
openbare inrichtingen zoals gedefinieerd in artikel 2:27, van de model-APV. Dit
betekent dat voor openbare inrichtingen in de zin van de APV een Bibob-onderzoek
mag worden gedaan. Zonder de APV is hier geen wettelijke grondslag voor. De
Dienstenrichtlijn verzet zich niet tegen een Bibob-onderzoek.De exploitant van de inrichting speelt een belangrijke rol in de wijze van
exploitatie en dus ook in de wijze waarop deze exploitatie het woon- en
leefklimaat en de openbare orde beïnvloedt. Daarom kan het raadzaam zijn om een
verplichting voor de vergunningaanvrager op te nemen om een recente VOG voor de
leidinggevende te overleggen. De leidinggevende kan de aanvrager zelf zijn, maar
ook een werknemer. Dit zou kunnen door aan het tweede lid van artikel 2:28 toe
te voegen: of indien de aanvrager geen verklaring omtrent het gedrag met
betrekking tot de leidinggevende overlegt die uiterlijk drie maanden voor de
datum waarop de aanvraag is ingediend, is afgegeven.Zevende lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet
tijdig beslissen)Dit artikel valt onder de reikwijdte van de Europese Dienstenrichtlijn. Hier is
er vanwege dwingende redenen van algemeen belang voor gekozen om de lex silencio
niet van toepassing te verklaren. Het gaat hier om een vergunning voor met name
horeca-inrichtingen. Het zou met name vanwege aspecten van openbare orde en
milieu onwenselijk zijn als deze zonder een op de inrichting afgestemde
vergunning kunnen openen.JurisprudentieStrijd met het bestemmingsplan is als weigeringsgrond aanvaardbaar. ABRS 24 03
1997, AB 1997, 201 m.nt. FM, Gst. 1997, 7058, 4 m.nt. HH, JG 97.0165 m.nt.
E.M.H. Franssen.Aannemelijk is dat de aantasting van de woon en leefsituatie wordt veroorzaakt
door de cumulatieve effecten van het totale aantal inrichtingen. ARRS
22-05-1987, AB 1988, 240; ARRS 08 01 1988, AB 1988, 417; ABRS 24 01 1995, Gst.
1995, 7011, 3, JG 95.0200.Voorschrift in terrasvergunning, waarbij op dagen dat er evenementen zijn aan
het gebruik van de weg voor dat doel prioriteit wordt gegeven, dient doelmatig
gebruik en beheer van de weg. ABRS 17 06 1997, JG 98.0027 98.0027, Gst. 1998,
7067, 2 met noot van HH.Een terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in de
zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van dit artikel
is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit
artikel is de burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor
zover deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG
02.0128 m.nt. M. Geertsema. In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr.
200202419, LJN AF0269.De burgemeester heeft terecht vergunning verleend voor de exploitatie van een
terras van bepaalde afmetingen en aan deze vergunning in verband met het belang
van de verkeersveiligheid een voorwaarde inzake wijze van bediening verbonden.
LJN AF0274, JG 03.0023 m.nt. A.L. Esveld.Het college is niet bevoegd tot het nemen van besluiten op aanvragen om
terrasvergunningen. LJN-nr. AF0261, JG 03.0022 m.nt. A.L. Esveld.Internetdiensten trekken een zelfstandige stroom bezoekers; internetcafé komt
niet in aanmerking voor vergunning op grond van de DHW. JG 04.0193, m. nt. A.L.
Esveld, LJN A08501. Gst. 2004, 188 m.nt. J.L.A. Kessen.Weigering op grond van gemeentelijk onderzoek als gevolg van de Wet Bibob. Rb
Roermond 30-12-2004, JG 05.0035 m.nt. A.L. Esveld.Een APV vergunning voor de exploitatie van een horecabedrijf is
persoonsgebonden. Dat tevens een gedoogverklaring voor de exploitatie van een
coffeeshop is verstrekt doet hier niets aan af. Na overlijden vervalt vergunning
en gedoogverklaring. LJN AS5523, JG 05.0050 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 2:29 Sluitingstijden Eerste lidArtikel 2:29 voorziet in een sluitingsregeling. Daarin is onderscheid gemaakt
tussen de sluitingstijden op werkdagen en de sluitingstijden gedurende het
weekeinde. Uiteraard kan deze onderverdeling anders worden opgezet, indien
gewenst.Grondslag voor de in de APV opgenomen sluitingsbepalingen is artikel 149
Gemeentewet. De gemeenteraad kan verplichte sluitingstijden voor openbare
inrichtingen vaststellen in het belang van de openbare orde. Deze bevoegdheid
houdt ook in dat een afwijkende sluitingsplicht kan worden vastgesteld voor de
zondag. Volgens HR 22-07-1960, AB 1961, p. 15, belet dit artikel de raad niet om
voor de zondag een afwijkende regeling te treffen voor de sluitingstijden van
cafés e.d. mits de grond voor de afwijking van de voor de andere dagen geldende
regeling niet gelegen is in het bijzondere karakter van de zondag. Volgens de
Hoge Raad beoogt de Zondagswet naar haar strekking niet de gemeentelijke
wetgever te beperken in zijn bevoegdheid om ter afwering van verstoring van de
openbare orde voorzieningen te treffen.De sluitingsbepalingen betreffen de gedeelten van de inrichting, waarin de
eigenlijke horecawerkzaamheden worden uitgeoefend: een op het trottoir
gesitueerd terras behoort wel tot de inrichting, de zich boven de inrichting
bevindende woning van de exploitant niet. Ook sportkantines, sociëteiten,
clublokalen, verenigingsgebouwen e.d. zijn als inrichting aan te merken.Het besloten karakter van een horecabedrijf kan de veronderstelling wekken dat
de in de APV opgenomen sluitingstijden niet van toepassing zijn op dat bedrijf:
immers, volgens de jurisprudentie kan een gemeentelijke verordening geen
activiteiten betreffen die elk karakter van openbaarheid missen. Dit kan echter
niet worden gezegd van activiteiten die een weerslag hebben op een openbaar
belang, waarvan ook sprake is bij besloten horecabedrijven. De
sluitingsuurbepaling ziet niet op activiteiten binnen het bedrijf, maar op de
(nadelige) invloed die daarvan uitgaat op de omgeving: bijvoorbeeld in de vorm
van overlast van komende en gaande bezoekers (het aan en afrijden van auto's,
het slaan met portieren, claxonneren, menselijk stemgeluid e.d.).Sommige gemeenten hebben, bij wijze van of na een experiment, de verplichte
sluitingsuren uit de APV geschrapt. Argument daarvoor is meestal, dat daardoor
onder meer de verstoring van de openbare orde (nachtrust) aanzienlijk kan worden
beperkt: er is sprake van minder geluidsoverlast doordat cafébezoekers niet
langer tegelijk maar geleidelijk aan huiswaarts keren en de politie is beter in
staat voldoende toezicht uit te oefenen. Zo’n maatregel zal meer vruchten
afwerpen naarmate zij tevens van kracht is in gemeenten in de directe omgeving:
anders bestaat immers het gevaar dat de liberalere openingstijden een
aantrekkingskracht uitoefenen op horecabezoekers uit aangrenzende gemeenten, en
dat de kans op verstoring van de openbare orde wordt vergroot.UitvoeringHet onderscheid tussen regelgeving en uitvoering heeft in het kader van de
sluitingsuren van inrichtingen aanleiding gegeven tot veel jurisprudentie van de
Afdeling rechtspraak van de Raad van State. In de uitspraak van 2 september
1983, AB 1984, 245 m.nt. JHvdV (Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker) stond de
vraag centraal of de burgemeester bevoegd was een permanente ontheffing te
verlenen van het verbod uit de APV. De Afdeling heeft over de
bevoegdheidsafbakening tussen de raad en burgemeester aangegeven dat de
gemeenteraad in het APV artikel in het geheel geen grenzen stelt aan de
ontheffingsbevoegdheid van de burgemeester. Noch uit de tekst van het APV
artikel, noch anderszins blijkt dat de ontheffing bijvoorbeeld slechts in
bijzondere omstandigheden of in incidentele gevallen door de burgemeester mag
worden verleend.De visie van verweerder dat hij zich op het terrein van de gemeentelijke
wetgever zou bewegen, zou naar het oordeel van de Afdeling slechts opgaan indien
hij aan alle inrichtingen in de gemeente onbeperkt ontheffing van het in het
desbetreffende APV-artikel vervatte verbod zou verlenen. In dat geval zou
verweerder immers de door de gemeenteraad vastgestelde sluitingsuren als vermeld
in artikel 56 (2.3.1.4), eerste lid, APV in feite ter zijde stellen. De Afdeling
kan daarom niet inzien waarom de burgemeester de bevoegdheid zou missen het
verzoek om ontheffing in te willigen.Vierde lidVoor het horecagedeelte geldt dezelfde sluitingstijd als voor de winkel om te
voorkomen dat de horeca-activiteiten na sluitingstijd worden voortgezet.Vijfde lidEen openbare inrichting als bedoeld in artikel 2:27 kan vergunningplichtig zijn
ingevolge de Wet milieubeheer (Wm) of onder de werking van het
Activiteitenbesluit vallen. Aan een krachtens de wet te verlenen vergunning
kunnen eveneens voorschriften worden verbonden dan wel nadere eisen worden
gesteld ter voorkoming van de indirecte gevolgen van de inrichting.De sluitingsbepalingen van de APV gelden derhalve niet voor zover de op de Wm
gebaseerde voorschriften van toepassing zijn. Wat betekent dit voor de
reikwijdte van de APV bepalingen? De Wm beoogt een uitputtende regeling te geven
ter voorkoming of beperking van alle nadelige gevolgen van het milieu door het
in werking zijn van krachtens die wet aangewezen inrichtingen. De gemeenteraad
is niet bevoegd die regeling bij verordening aan te vullen, indien daarmee wordt
beoogd dezelfde belangen te beschermen.De raad kan dus niet aanvullend via de APV gevaar, schade of hinder of andere
belangen die onder het begrip "bescherming van het milieu" vallen, tegengaan die
wordt veroorzaakt door een inrichting die vergunningplichtig is ingevolge de
Wm.Zesde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Anders dan bij het zevende lid van artikel 2:28 gaat het hier om een relatief
overzichtelijk besluit. Er zijn geen dwingende redenen van algemeen belang om
van een lex silencio positivo af te zien. De lex silencio positivo is hier van
toepassing.JurisprudentieEen in naam besloten club die wel in hoge mate voor het publiek toegankelijk is,
moet voldoen aan de sluitingstijden van de APV. Vz. ARRS, 21 12 1992, Gst. 1993,
6073, 4 m.nt. HH, JG 93.0260.Beleid op basis waarvan coffeeshops, in tegenstelling tot andere
horecabedrijven, vanaf 20.00 uur gesloten moeten zijn is noch in strijd met de
Winkeltijdenwet noch anderszins onredelijk. Een coffeeshop is geen winkel. Hij
is immers in hoofdzaak ingericht als een bedrijf waar gekochte waren ter plaatse
worden genuttigd. Rb Breda, 03-12-1997, JG 98.0025, AB 1998, 76 m.nt. FM.Sluitingstijden in de APV stellen geen grenzen aan de bevoegdheid van de
burgemeester om ontheffing te verlenen. ARRS 02-09-1983, AB 1984, 245 m.nt.
JHvdV. De ontheffing van de burgemeester mag geen permanent karakter hebben en
niet alle in de gemeente aanwezige inrichtingen betreffen. ARRS 19-01-1984, AB
1984, 491 m.nt. JHvdV.Herhaalde overtreding van sluitingstijd leidt tot onmiddellijke sluiting
horecabedrijf. LJN AM5381, JG 04.0102 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 2:30 Afwijking sluitingstijden; tijdelijke sluiting Eerste lidArtikel 174 van de Gemeentewet vormt de grondslag voor de bevoegdheid om een of
meer horecabedrijven tijdelijk afwijkende sluitingsuren op te leggen of
tijdelijk te sluiten. Aanleiding voor tijdelijke afwijking of sluiting moet zijn
gelegen in het belang van de openbare orde, veiligheid of gezondheid, of in
bijzondere omstandigheden (zoals, al dan niet lokale, feestdagen). Het betreft
een algemene bevoegdheid die zich niet alleen kan uitstrekken tot een maar ook
tot meer of zelfs tot alle in de gemeente aanwezige horecabedrijven. Wel beperkt
de bevoegdheid zich tot het tijdelijk vaststellen van afwijkende sluitingstijden
of tot tijdelijke sluiting.Tweede lidHoewel de wetgever er bij de invoering van de Wet "Damocles" (artikel 13b van de
Opiumwet dat op 21 april 1999 in werking is getreden) vanuit is gegaan dat
gemeentelijke regelingen (overlast- of exploitatieverordeningen) hun geldigheid
behouden omdat het onderwerp van de gemeentelijke regeling een ander is, lijkt
het raadzaam door middel van het bepaalde in het tweede lid buiten twijfel te
stellen dat niet in dezelfde situaties kan worden opgetreden als waarvoor
artikel 13b Opiumwet is bedoeld. Zie voor meer informatie en jurisprudentie ook
de website van het SIDV www.sidv.nl .Op 13 juli 2002 is de Wet Victor in werking getreden (Staatsblad 2002, 348).
Deze wet houdt in dat het college de bevoegdheid krijgt om de eigenaar van een
pand dat is gesloten op grond van de APV, artikel 13b Opiumwet of artikel 174a
Gemeentewet aan te schrijven om het pand in gebruik te geven aan een andere
persoon of instelling, dan wel om verbeteringen aan te brengen. Als de
verstoring van de openbare orde of de verkoop van drugs niet langdurig
achterwege blijft, kan in het uiterste geval zelfs overgegaan worden tot
onteigening.In de Wet Victor is ook bepaald dat sluitingen op grond van artikel 13b Opiumwet
en artikel 174a Gemeentewet moeten worden ingeschreven in de openbare registers.
Conform artikel 3:16 BW. Merkwaardig genoeg geldt deze inschrijvingsplicht niet
voor de sluitingen op grond van de APV.JurisprudentieArtikel 174 van de Gemeentewet geeft aan de burgemeester reeds een
sluitingsbevoegdheid. Wenselijk om ook in de APV een sluitingsbepaling op te
nemen. ARRS 15 06 1984, AB 1985, 96 m.nt. JHvdV.Sluitingsmaatregel heeft geen punitief karakter en is niet onevenredig zwaar.
ABRS 23 05 1995, AB 1995, 475 m.nt. LJJR.Sluitingsbevel zonder tijdsbepaling voldoet niet aan artikel 221 gemeentewet
(oud). Vz. 26-08-1992, AB 1993, 104, JG 93.0116 , en ABRS 05-07-1996, JG
96.0266.Terechte sluiting voor onbepaalde tijd van coffeeshop die het nuloptiebeleid
overtreedt. Vz.ABRS 05-091997, Gst. 1998, 7069, 4 m.nt. HH.Terechte sluiting van horecagelegenheid voor de duur van een jaar wegens handel
in harddrugs. Persoonlijke verwijtbaarheid van de exploitant daarbij (bij handel
in harddrugs) is niet van belang. ABRS 04-07-2001, AB 2001, 6 m.nt. JGB/AES.
Terechte sluiting van twee horeca-inrichtingen en intrekking van de
exploitatievergunningen wegens smokkel van illegalen. Aantasting van de openbare
orde. Pres. Rb Rotterdam 5 september 1997, JG 97.0209.Bij uitoefening sluitingsbevoegdheid hoeft burgemeester geen strikte
strafrechtelijke bewijsregels in acht te nemen. ABRS 06-021997, JG 97.0075.
Sluiting is geen "criminal charge" als bedoeld in artikel 6 EVRM. Inzage in
geanonimiseerde getuigenverklaringen en politierapporten is dan ook niet
strijdig met het "fair trial"-beginsel. ABRS 11-061998, AB 1998, 297 m.nt. FM.
In bestuursrechtelijk geding moeten wel de juistheid van de feiten en
zorgvuldigheid van het besluit kunnen worden getoetst. Pres. Rb Breda, 27
januari 1998, JG 98.0096.Terechte sluiting van een discotheek op grond van artikel 2.3.1.5 van de APV van
Zaanstad, nu is gebleken dat de situatie rond het gebruik van partydrugs uit een
oogpunt van te beschermen gezondheidsbelangen onbeheersbaar is. Pres. Rb Haarlem
16 november 2001, LJN AD5792.Het (tijdelijk) sluiten van een horecabedrijf enkele weken nadat een overtreding
van de sluitingsuren heeft plaatsgehad, is geen reparatoire maatregel maar een
punitieve sanctie, waar de waarborgen van artikel 6 van het EVRM op zien. Rb.
Den Haag 10-05-2005, LJN AT6239, JG 05.00105 m.nt. A.L. Esveld.Het intrekken van de horecavergunning (voor een bedrijf dat geen alcohol
verkoopt) vanwege het feit dat de aanvrager niet voldoet aan eisen ten aanzien
van zedelijk gedrag, is geen punitieve sanctie en daarom niet in strijd met
artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden. ABRS 11-05-2005, LJN AT5345, JG 05.0094 m.nt. A.L.
Esveld.Bij een beslissing van de burgemeester om een horeca-inrichting te sluiten
toetst de rechter terughoudend. ABRS 09-02-2005, LJN AS5485, JG 05.0048, m.nt.
A.L. Esveld.Het niet voorkomen van overlast in de omgeving van een coffeeshop reden voor
tijdelijke sluiting. LJN AR2177, JG 04.0163 m.nt. A.L. Esveld.De aanwezigheid van cocaïne leidt tot onmiddellijke sluiting en het schrappen
van de gedooglijst van een coffeeshop. LJN AR8730, JG 05.0033 m.nt. A.L.
Esveld.Eén pistoolschot is nog geen reden tot sluiting LJN AR6323, JG 05.0049 m.nt.
A.L. Esveld.Aantreffen van harddrugs leidt tot onmiddellijke sluiting van coffeeshop.
Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol. LJN AT3727, JG 05.0081 m.nt. A.L.
Esveld.Schietincident bij overval is reden voor tijdelijk sluiting. Is een reparatoire
maatregel, gericht op herstel van de openbare orde, waarbij de persoon van de
coffeeshophouder geen rol speelt. LJN AT5655, JG 05.juli/augustus m.nt. A.L.
Esveld.Artikel 2:31 Verboden gedragingen Onder a:Deze bepaling geeft een verbod om de orde in horecabedrijven te verstoren, dat
zich in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.Onder b:Ook het bepaalde onder b lid richt zich tot de (potentiële) bezoeker van de
inrichting. Als die zich met goedvinden van de exploitant in de inrichting
bevindt in de tijd dat de inrichting gesloten moet zijn, overtreedt hij artikel
2:31. Als hij geen toestemming van de exploitant heeft en niet weggaat als de
exploitant dat vraagt, overtreedt hij artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk).Het gestelde onder c richt zich tot de exploitant.Zwarte lijstHet verschijnsel "zwarte lijst" heeft enkele malen de publiciteit gehaald als
instrument ter handhaving van de openbare orde in het algemeen en van de orde in
inrichtingen in het bijzonder, dat op individuele bezoekers is gericht.Al uit HR 02-06-1924,NJ 1924, p. 901, AB 1924, p. 410, blijkt dat een verbod om
personen in een tapperij te laten verblijven die zich aan alcoholhoudende drank
plegen te buiten te gaan, de openbare orde betreft.In ARRS 19-06-1984, AB 1985, 215 komt aan de orde hoe het hanteren van de zwarte
lijst zich verhoudt tot de internationale verdragen en tot de huishouding van de
gemeente. Kort gezegd oordeelde de Afdeling dat, mede gezien de achtergrond van
het bestreden besluit en het feit dat het verbod slechts deels betrekking heeft
op het verblijf van appellant in het jongerencentrum waar deze als vrijwilliger
werkzaam was, het gehanteerde middel evenredig is te achten tot het daarmee
beoogde doel, te weten de bescherming van de openbare orde, en dat het genomen
besluit noodzakelijk kan worden geacht ter bescherming van dat belang.Het instrument van de zwarte lijst wordt weinig toegepast. Indien gewenst, zou
in de APV de volgende bepaling kunnen worden opgenomen:
1. Het is de houder van een openbare inrichting, als bedoeld in artikel
2:27, eerste lid, verboden in die inrichting toe te laten of te laten
verblijven niet tot zijn gezin behorende personen, die naar het oordeel
van de burgemeester misbruik van alcoholhoudende drank plegen te maken
en wier namen als zodanig schriftelijk door de burgemeester aan die
houder zijn opgegeven.
2. Het is aan een persoon wiens naam ingevolge het bepaalde in het
eerste lid door de burgemeester aan de houders van openbare
inrichtingen, als bedoeld in artikel 2:27, eerste lid, is opgegeven,
verboden zich in een dergelijke inrichting te bevinden nadat hij
schriftelijk door de burgemeester van dit verbod in kennis is
gesteld.
3. Het verbod in het tweede lid geldt voor een bepaalde periode, die
niet langer is dan een jaar.
Volgens Ktr. Tilburg 22 maart 1989, NJ 1989,- 585, is een toegangsverbod van
onbepaalde duur strijdig met artikel 5 van het Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. In verband daarmee verdient
het aanbeveling bovenstaande modelbepaling uit te breiden.JurisprudentieInstrument van de zwarte lijst wordt toelaatbaar geacht. Wnd. Vz. 16 09 1982, AB
1983, 38, en Wnd. Vz. 30-03-1983, KG 1983, 195.Hetgeen in dit artikel onder b staat vermeld wordt meestal in de
vergunningsvoorschriften opgenomen. Hier is het als algemene regel geformuleerd.
Naar wens kunnen andere algemene regels worden toegevoegd.Artikel 2:32 Handel binnen openbare inrichtingenDit artikel betreft een verbod van heling. Het is bekend dat in sommige cafés
regelmatig gestolen goed wordt verhandeld.In een aantal grote steden doet zich het verschijnsel voor dat drugverslaafden
naar bepaalde cafés gaan om daar gestolen goederen aan de man te brengen.
Artikel 2:32 sluit aan op het in artikel 14 Drank en Horecawet neergelegde
verbod tot het uitoefenen van de kleinhandel. Dit laatste verbod ziet echter
slechts op verkoophandelingen.Omdat artikel 2:32 een verbod bevat voor de exploitant (en niet voor de
handelaar), kan dit artikel niet worden gebaseerd op artikel 437ter of artikel
437 Wetboek van Strafrecht. Het artikel is vastgesteld op basis van artikel 149
Gemeentewet, terwijl de strafsanctie is gebaseerd op artikel 154
Gemeentewet.JurisprudentieSluiting café i.v.m. heling; burgemeester moet aan het sluitingsbevel ten
grondslag liggende feiten voldoende aannemelijk maken. ABRS 15 07 1996, AB 1996,
414 m.nt. FM, JG 96.0267 .Terechte sluiting snackloket i.v.m. heling. Bekendmaking van de sluiting dient
geen enkel doel. Pres. Rb Rotterdam 07 04 1995, JG 95.0202 .Artikel 2:33 Het college als bevoegd bestuursorgaan Het begrip "openbare inrichting" als omschreven in artikel 2:27 ziet ook op
inrichtingen die niet voor het publiek toegankelijk zijn, zoals besloten
sociëteiten en gezelligheidsverenigingen. Gelet op artikel 174 van de
Gemeentewet is in dat geval niet de burgemeester maar het college het bevoegde
bestuursorgaan. De tekst is in overeenstemming gebracht met die van artikel 174
van de Gemeentewet.TOELICHTING BIJ AFDELING 8A Algemeen Inleiding Deze afdeling bevat medebewindbepalingen die zijn gebaseerd op de artikelen 4,
25a, 25b, 25c en 25d van de Drank- en Horecawet (DHW). Zoals bekend bestaat de
APV voor het overgrote deel uit autonome bepalingen. Er is voor gekozen om deze
medebewindbepalingen toch in de model-APV op te nemen, omdat dit voor veel
gemeenten het meest praktisch is. Zij hebben al bepalingen over horeca in de APV
opgenomen (horeca-exploitatievergunning, sluitingstijden en dergelijke) en op
deze manier staan al deze bepalingen bij elkaar in één verordening. Gemeenten
die een aparte horecaverordening hebben kunnen deze nieuwe afdeling (met
eventuele aanpassingen) uiteraard in die verordening opnemen. Ook is het
mogelijk om hiervoor een aparte verordening vast te stellen, waaraan dan
uiteraard algemene bepalingen en slotbepalingen moeten worden toegevoegd als dit
model daarvoor wordt gebruikt.De regels met betrekking tot de paracommerciële horecabedrijven dienen ter
voorkoming van oneerlijke mededinging. In de memorie van toelichting
(Kamerstukken II 2008/09, nr 3, blz. 10) staat dat de regering er van uitgaat
dat de gemeenten de belangrijke maatschappelijke functie van de verschillende
paracommerciële instellingen in acht zullen nemen en geen onnodige beperkingen
zullen opleggen daar waar de mededinging niet in het geding is en er geen sprake
is van onverantwoorde verstrekking van alcohol, met name aan jongeren. Bij de
invulling van dit model door de gemeenteraden is het van belang dat er alleen
regels worden gesteld als er in de lokale situatie inderdaad sprake is van
oneerlijke mededinging. Het is niet mogelijk om beperkingen op te leggen die
iedere mededinging met de reguliere horeca tegengaan; dan zouden de raden buiten
de bevoegdheidsgrondslag van de DHW treden.Bestuurlijke boete, strafbaarstelling, bestuursdwang In de Memorie van Toelichting (Kamerstukken II 2008/2009, 32 022) staat op
pagina 51 vermeld dat aan de bestaande arrangementen niets verandert als het
gaat om de afbakening tussen bestuursrechtelijke handhaving via bestuurlijke
boeten en strafrechtelijke handhaving via de Wet op de economische delicten
(WED). “Uitgangspunt is en blijft dat de handhaving van de DHW zal geschieden
door het opleggen van bestuurlijke boeten. Alleen indien de overtreding een
direct gevaar voor de gezondheid of veiligheid van de mens tot gevolg heeft of
het door de wetsovertreder genoten economisch voordeel groter is dan de
bestuurlijke boetes zal er behoefte kunnen zijn om de zaak voor te leggen aan
het OM om via de WED af te doen: de WED voorziet namelijk in een breder arsenaal
aan sancties, zoals hogere maxima voor boetes en de mogelijkheid tot ontneming
van wederrechtelijk verkregen voordeel. Zolang dit duale stelsel bestaat heeft
deze situatie zich nog geen enkele keer voorgedaan. We mogen constateren dat tot
op heden het duale stelsel in het kader van de DHW probleemloos functioneert. “,
aldus de MvT.De grondslag voor het opleggen door de burgemeester van een bestuurlijke boete
voor overtreding van onder meer op deze modelbepalingen gebaseerde bepalingen is
artikel 44a van de DHW. Op grond van datzelfde artikel 44a kan de burgemeester
ook voor overtreding van een aantal andere bepalingen uit de DHW een
bestuurlijke boete opleggen. Informatie over de toepassing van de bestuurlijke
boete vindt u op de website van het Expertisecentrum handhaving DHW van de
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, http://www.handhavingdhw.nl, onder
FAQ.Overtredingen van de voorschriften uit afdeling 8a van de model-APV zijn
strafbaar als overtredingen op grond van artikel 2, vierde lid, juncto artikel
1, onder 4º, van de WED. De desbetreffende artikelen van afdeling 8a van de
model-APV dienen dus niet in de opsomming van overtredingen in hoofdstuk 6 van
de APV te worden opgenomen.In artikel 44 van de DHW is bepaald dat de Minister en de burgemeester
bestuursdwang kunnen toepassen ter handhaving van de verplichting om een
toezichthouder alle medewerking te verlenen bij het uitoefenen van zijn
bevoegdheden (artikel 5:20, eerste lid, van de Awb).Toezichthouders De toezichthouders worden benoemd door de burgemeester. Zij kunnen worden
vermeld in artikel 6:2 van de model-APV. Op grond van artikel 42 van de DHW
hebben zij de bevoegdheid om woningen binnen te treden zonder toestemming van de
bewoners, als de toezichthouder vermoedt dat daar alcoholhoudende drank wordt
verstrekt of als dat daadwerkelijk gebeurt.Tot 12 maanden na inwerkingtreding van artikel 41 van de gewijzigde DHW kan de
burgemeester ook ambtenaren van de NVWA inzetten, naast de eigen gemeentelijke
toezichthouders, voor het toezicht op de naleving van de artikelen 20 en 45 van
de DHW. Zie artikel V van de wijzigingswet (Stb. 2012, 237).Definities De begripsbepalingen uit de DHW werken door in de op de DHW gebaseerde
regelgeving en dienen dus niet herhaald te worden. Met betrekking tot afdeling
8a van de model-APV zijn de volgende van belang.
- Alcoholhoudende drank: de drank die bij een temperatuur van twintig
graden Celsius voor meer dan een half volumeprocent uit alcohol
bestaat.
- Horecabedrijf (komt in dit model overigens alleen in een opschrift
voor): de activiteit die bestaat uit het bedrijfsmatig of anders dan om
niet verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik ter
plaatse.
In afdeling 8 van deze model-APV (toezicht op openbare inrichtingen)
wordt de term horecabedrijf niet gebruikt, maar de term openbare
inrichting. Uit de definitie in artikel 2:27 van deze model-APV blijkt
dat onder openbare inrichtingen niet alleen horecabedrijven als bedoeld
in de DHW vallen, maar ook bedrijven waar alleen alcoholvrije drank
wordt geschonken, of rookwaar voor gebruik ter plaatse wordt versterkt
(coffeeshops), of zwak-alcoholhoudende drank om mee te nemen wordt
verkocht (snackbars en dergelijke). Op de horecabedrijven in de zin van
de DHW is dus zowel afdeling 8 als afdeling 8a van de model-APV van
toepassing.
- Horecalokaliteit: een van een afsluitbare toegang voorziene
lokaliteit, onderdeel uitmakend van een inrichting waarin het
horecabedrijf wordt uitgeoefend, in ieder geval bestemd voor het
verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse.
- Inrichting: de lokaliteiten waarin het slijtersbedrijf of het
horecabedrijf wordt uitgeoefend, met de daarbij behorende terrassen voor
zover die terrassen in ieder geval bestemd zijn voor het verstrekken van
alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse, welke lokaliteiten al
dan niet onderdeel uitmaken van een andere besloten ruimte.
- Paracommerciële rechtspersoon: een rechtspersoon niet zijnde een
naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte
aansprakelijkheid, die zich naast activiteiten van recreatieve,
sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of
godsdienstige aard richt op de exploitatie in eigen beheer van een
horecabedrijf.
- Sterke drank: de drank, die bij een temperatuur van twintig graden
Celsius voor vijftien of meer volumenprocenten uit alcohol bestaat, met
uitzondering van wijn.
- Slijtersbedrijf: de activiteit bestaande uit het bedrijfsmatig of
anders dan om niet aan particulieren verstrekken van sterke drank voor
gebruik elders dan ter plaatse, al dan niet gepaard gaande met het
bedrijfsmatig of anders dan om niet aan particulieren verstrekken van
zwak-alcoholhoudende en alcoholvrije drank voor gebruik elders dan ter
plaatse of met het bedrijfsmatig verrichten van bij algemene maatregel
van bestuur aangewezen andere handelingen.
- Zwak-alcoholhoudende drank: alcoholhoudende drank, met uitzondering
van sterke drank.
Artikelsgewijze toelichting Artikel 2:34A Schenktijden paracommerciële
rechtspersonen Volgens artikel 4, derde lid, van de DHW moeten er in elk geval regels worden
gesteld voor o.m. schenktijden ter voorkoming van oneerlijke concurrentie. In de
verordening kan daarbij onderscheid gemaakt worden naar de aard van de
rechtspersoon. In deze modelbepalingen is als eerste alternatief een bepaling
opgenomen zonder een dergelijk onderscheid. Daar is geen verdere toelichting bij
nodig.In het tweede alternatief is wat de schenktijden betreft onderscheid gemaakt
tussen 3 categorieën: 1. sportclubs; 2. studentenverenigingen,
studentensportverenigingen en dorpshuizen; 3. overige paracommerciële
rechtspersonen.1. Sportverenigingen (artikel 2:34A van alternatief 2, eerste en tweede
lid)Sportverenigingen hebben op dit moment in hun vergunning al eigen schenktijden
die per club overgenomen worden in hun Bestuursreglement, waarvoor NOC*NSF een
model (“Alcohol in sportkantines”) heeft ontwikkeld. Dit doet recht aan de
lokale situatie met betrekking tot de reguliere horeca en aan de situatie van de
desbetreffende sportvereniging. De modelbepaling is zo geformuleerd dat de
bestaande situatie gehandhaafd kan worden. In het eerste lid worden als
uitgangspunt de “vaste” schenktijden voor de sportclubs vermeld. In het tweede
lid kan dit worden verfijnd in die zin dat als er verenigings- of
wedstrijdactiviteiten zijn die eindigen vlak voor of na afloop van de vaste
schenktijd, die schenktijd met een bepaalde, in de verordening vast te leggen
tijd, kan worden verlengd. Uit ABRS 29-10-2003, LJN: AM5479 blijkt dat onder
verenigings- of wedstrijdactiviteiten geen bestuursvergaderingen zijn te
rekenen. Trainingen en toernooien vallen hier uiteraard wel onder.De raad kan ervoor kiezen in dit artikellid de verenigingsactiviteiten niet te
vermelden. Dan blijft de verruiming van de schenktijden beperkt tot wedstrijden,
al dan niet in competitieverband, en geldt de verruiming niet voor bijvoorbeeld
spelletjesavonden en feesten voor de eigen leden.Het tweede lid oogt gecompliceerd, maar geeft een sluitende bepaling die
aansluit op het eerste lid. Een concreet voorbeeld: stel dat op grond van het
eerste lid bijvoorbeeld op zaterdagavond alcohol mag worden geschonken tot 24.00
uur, en dat in het tweede lid op beide stippellijntjes “twee uur” is ingevuld.
Als er dan op die zaterdagavond een competitie aan de gang is die tot 23.00 uur
duurt, dan mag er nog doorgeschonken worden tot 2 uur na beëindiging van de
competitie: tot 01.00 uur dus. De competitie eindigt in dit voorbeeld immers
binnen de “twee uur vóór het verlopen van de schenktijden”.Als in hetzelfde voorbeeld de competitie om 0.30 uur is afgelopen, dan valt dat
binnen de “twee uur na afloop van de schenktijden”, en mag er ook doorgeschonken
worden tot 2 uur na afloop van de competitie: in dit voorbeeld tot 02.30 uur.
Uiteraard kan er op de stippellijntjes ook een andere tijdsduur worden ingevuld,
en kunnen ze onderling verschillen.In het modelbestuursreglement van NOC*NSF wordt bij de schenktijden nog
onderscheid gemaakt tussen leden en niet-leden van de sportvereniging. Hier is
dit onderscheid niet overgenomen, omdat dit naar verwachting niet bijdraagt aan
het tegengaan van oneerlijke concurrentie en het in elk geval niet opweegt tegen
de toename van de complexiteit van het toezicht, zowel voor de gemeente als voor
de sportclub zelf. Dat laat uiteraard onverlet dat een dergelijk onderscheid in
het bestuursreglement van een sportclub wel kan worden neergelegd.Overigens worden in het modelbestuursreglement van NOC*NSF nog veel andere zaken
geregeld, die niet te maken hebben met het tegengaan van oneerlijke mededinging
maar wel met de volksgezondheid en met name de bescherming van de jeugd.2. Studenten(sport)verenigingen, dorpshuizen (artikel 2:34A, derde lid)Een studentenvereniging is een vereniging voor en door studenten aan het hoger
onderwijs, waarbij minstens 80 % van de leden student is of is geweest. Over het
algemeen heeft een studentenvereniging onder andere ten doel het bevorderen van
de sociale interactie tussen de leden en de bezoekers. Andere doelstellingen
zijn het bevorderen van sociale interactie van de leden met andere studenten en
het werven van nieuwe leden. Bij een studentensportvereniging geldt naast deze
doelstellingen ook het bevorderen van de sportiviteit. Bij beide soorten
verenigingen is gezelligheid een prominent onderdeel van de hoofdactiviteiten.
De studentensportverenigingen vallen daardoor niet onder artikel 2:34A, lid 1,
maar onder artikel 2:34A, lid 3.Bij dit soort paracommerciële rechtspersonen is het faciliteren van de sociale
interactie tussen de leden of de bezoekers een onmisbaar aspect van de wijze
waarop de doelstelling wordt gerealiseerd; het vormt daardoor een belangrijk
onderdeel van de activiteiten. Bij studentenverenigingen is dat samenkomen van
de leden onder elkaar in het eigen pand of op de eigen sportclub: de clubborrel.
De aanwezigheid van reguliere horeca heeft daarop geen invloed. Van oneerlijke
concurrentie zal daardoor niet of nauwelijks sprake zijn.Ook bij dorpshuizen is de sociale interactie tussen de bezoekers een belangrijk
onderdeel van de activiteiten. In gemeenten op het platteland vervullen
dorpshuizen vaak de rol van verlengde huiskamer. Vaak is daar ook geen reguliere
horeca in de omgeving aanwezig, of geen reguliere horeca die een reëel
alternatief biedt, zodat er geen sprake is van oneerlijke mededinging door
dergelijke dorpshuizen. Dan is er geen aanleiding om aan dergelijke dorpshuizen
strikte beperkingen op te leggen.In ABRS 22 juli 2009, LJN: BJ3403 en ABRS 22 juli 2009, LJN: BJ3399 wees de
Afdeling er op dat uit de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 4,
eerste lid, van de DHW valt af te leiden dat de omstandigheden waarop in deze
bepaling wordt gedoeld, in het bijzonder betrekking hebben op het aantal in de
omgeving van de desbetreffende instelling aanwezige reguliere
horecaondernemingen en de mate waarin deze aan de bestaande vraag naar
horecadiensten kunnen voldoen (Kamerstukken II 1988/89, 21128, nr. 3, blz. 7).
Uit die geschiedenis valt geen in aanmerking te nemen afstandscriterium af te
leiden, aldus de Afdeling. Deze zaken gingen uiteraard over de DHW zoals deze
luidde vóór de wetswijziging m.b.t. de paracommercie, maar de essentie van
artikel 4 (beperkingen voor paracommerciële rechtspersonen met het oog op
tegengaan van oneerlijke mededinging) is niet veranderd.Overigens wordt bij het voorgaande niet gedoeld op buurthuizen in grotere
plaatsen met een redelijk tot groot aanbod aan reguliere horeca. Deze
buurthuizen vervullen ongetwijfeld ook een belangrijke functie op het gebied van
sociale interactie tussen buurtbewoners, maar als daar alcohol wordt geschonken
kan er duidelijk wél concurrentie zijn met de reguliere horeca. Als dat het
geval is, is er wel aanleiding om striktere beperkingen op te leggen. Het hangt
dus van de plaatselijke omstandigheden af hoe dit wordt ingevuld.3. Overige paracommerciële rechtspersonen (artikel 2:34A , vierde lid)Bij deze paracommerciële rechtspersonen kan gedacht worden aan filmtheaters,
concertzalen, schouwburgen, musea en dergelijke.Hierbij vallen de schenktijden gemakkelijk te koppelen aan de activiteiten
waarvoor deze rechtspersonen in het leven geroepen zijn. Bij schouwburgen valt
daaronder overigens vaak een breed programma aan culturele activiteiten; zie ook
hierna bij artikel 2:34B.Het is twijfelachtig of hier veel concurrentie optreedt met de reguliere horeca.
Bezoekers zullen na een voorstelling of na het museumbezoek meestal een drankje
drinken en dan naar een café of restaurant, dus de reguliere horeca gaan, of
naar huis. Bij poppodia ligt dat waarschijnlijk anders, maar ook bij deze
categorie is het de vraag of er concurrentie met de reguliere horeca optreedt.
Er zijn zelfs aanwijzingen dat de aanwezigheid van podia, waaronder poppodia, de
reguliere horeca ten goede komt.De ABRS heeft in een uitspraak van 6 september 1999 bepaald dat een schouwburg
in Tilburg niet onder de definitie van paracommercieel horecabedrijf viel, omdat
de hoofdactiviteit niet van sociaal-culturele aard was, maar louter van
culturele aard (zaaknr. HO1.98.1692). Het ging hier om een culturele stichting
die een reguliere horecavergunning had, omdat zij door het college niet als
paracommerciële instelling was aangemerkt; volgens de ABRS terecht dus. Het is
de enige uitspraak in deze lijn geweest, en het is de vraag of van ieder theater
of iedere schouwburg zonder meer gezegd kan worden dat deze geen activiteiten
van sociaal-culturele aard maar alleen van culturele aard ontplooit. Veel zal
afhangen van de activiteiten van de rechtspersoon in kwestie. Wel is duidelijk
dat het moet gaan om een rechtspersoon niet zijnde een BV of NV. Als het
theater, de schouwburg etcetera geen paracommerciële rechtspersoon blijkt te
zijn, dan zal de instelling een reguliere horecavergunning moeten aanvragen als
zij alcohol wil verstrekken. Dan komt wel het aspect aan de orde of een
horecabedrijf in het bestemmingsplan ter plaatse past. Verder heeft een
paracommercieel horecabedrijf fiscale voordelen die een commercieel
horecabedrijf niet heeft.Artikel 2:34B Bijeenkomsten bij paracommerciële rechtspersonen Met bijeenkomsten van persoonlijke aard wordt gedoeld op: bijeenkomsten, waarbij
meestal alcoholhoudende drank wordt genuttigd, die geen direct verband houden
met de activiteiten van de desbetreffende paracommerciële instelling, zoals
bruiloften, feesten, partijen, recepties, jubilea, verjaardagen,
bedrijfsfeesten, koffietafels, condoleancebijeenkomsten en dergelijke. Voor
zover die bijeenkomsten ook een zakelijk karakter hebben dat direct verband
houdt met de activiteiten van de rechtspersoon, zoals het afscheid van de
voorzitter van een vereniging, vallen deze niet onder het bereik van deze
bepaling.Bij bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij
de activiteiten van de desbetreffende rechtspersoon betrokken zijn kan worden
gedacht aan: activiteiten die niet verenigingsgebonden zijn. Dit doet zich voor
als een paracommerciële rechtspersoon zijn kantine of een andere ruimte verhuurt
aan derden om bijvoorbeeld een feest te geven (voor niet-leden van de vereniging
of niet-betrokkenen bij de stichting). Ook komt het nog al eens voor dat
theaters en schouwburgen hun accommodatie verhuren voor congressen. Als daarbij
alcohol wordt geschonken kan er oneerlijke mededinging ontstaan met de reguliere
horeca. Of dat het geval is hangt sterk af van de plaatselijke situatie; als de
lokale horeca daarvoor geen passende faciliteiten te bieden heeft, zal er geen
sprake zijn van oneerlijke mededinging en is er dus geen reden om beperkingen op
te leggen.Verder is van belang dat veel schouwburgen een brede programmering aan culturele
activiteiten van professionals en amateurs hebben die zij op drie manieren vorm
geven: door middel van uitkoopsommen, partage al dan niet met garantiebedragen
en verhuringen. Deze activiteiten vallen nagenoeg altijd onder de statutaire
doelstelling van de schouwburg. In dat geval is er geen sprake van bijeenkomsten
als bedoeld in artikel 4, lid 3 onder b of c van de DHW en zijn ze daarom zonder
meer toegestaan. Als ze niet onder de statutaire doelstelling vallen hoeft er
ook geen sprake te zijn van oneerlijke mededinging, namelijk als de reguliere
horeca hiervoor geen faciliteiten biedt. Ook dan is er geen reden hieraan
beperkingen op te leggen.Zoals eerder vermeld is er alleen aanleiding om beperkingen op te leggen aan
deze soorten bijeenkomsten bij paracommerciële rechtspersonen ter voorkoming van
oneerlijke mededinging. Hiervoor zijn twee alternatieven opgenomen.Alternatief 1Door de formulering in alternatief 1 zijn alle bijeenkomsten die leiden tot
oneerlijke mededinging verboden. Wanneer er geen sprake is of kan zijn van
oneerlijke mededinging, is de bijeenkomst dus toegestaan. Dit komt er op neer
dat bruiloften, feesten en dergelijke bij sportverenigingen, dorpshuizen, musea,
schouwburgen en dergelijke in beginsel zijn toegestaan wanneer er geen reguliere
horeca in de omgeving aanwezig is die een reëel alternatief biedt (zie ook de
opmerkingen bij artikel 2:34A). Met name dorpshuizen op het platteland vervullen
vaak mede door het ontbreken van reguliere horeca een belangrijke functie bij
het vieren van verjaardagen, doopfeesten, bruiloften en dergelijke. Zie ook
hiervoor ook de toelichting bij artikel 2:34A, paragraaf 2.Bij een studentenvereniging zijn borrels om leden te werven in dit alternatief
ook altijd toegestaan; die gaan er immers om de potentiële nieuwe leden kennis
te laten maken met de vereniging in de eigen ambiance. Dat kan per definitie
niet plaatsvinden in de reguliere horeca, waardoor er geen sprake is van
oneerlijke mededinging. Afstudeerborrels van leden van de vereniging zijn ook zo
zeer verenigingsgebonden dat daardoor geen oneerlijke concurrentie kan optreden,
ook al zijn daar niet-leden (familie en vrienden van de afgestudeerde) bij
aanwezig. De afstudeerborrels worden immers gegeven als afsluiting van een
periode die alles te maken heeft met de doelstellingen van de
studentenvereniging, namelijk ontspanning na studie. De reguliere horeca is
daarvoor geen reëel alternatief.Alternatief 1 is geschikt voor gemeenten waar het vanwege de lokale
omstandigheden duidelijk is waar wel en waar niet sprake is van oneerlijke
mededinging. Het artikel is dan de meest simpele oplossing.Alternatief 2Dit alternatief geeft expliciet aan wat wel en niet is toegestaan qua aantal van
dit soort bijeenkomsten per jaar. Bij een groter aantal treedt oneerlijke
mededinging op, is het uitgangspunt. Vanwege dat uitgangspunt is het niet nodig
om het openlijk aanprijzen van de toegestane bijeenkomsten te verbieden.
Desgewenst kan dat wel worden toegevoegd.Vanwege de controleerbaarheid is met het tweede lid een (zo licht mogelijke)
meldplicht opgenomen. Als er geen melding hoeft te worden gedaan is het voor een
gemeente, als zij constateert dat er een dergelijke bijeenkomst wordt gehouden,
immers niet goed na te gaan of er dat jaar al meer van zulke bijeenkomsten zijn
geweest en zo ja, hoe veel. Als de instelling een bijeenkomst niet meldt
overtreedt zij in ieder geval het bepaalde in het derde lid.Bij de artikelen 2:34A en 2:34 B: ontheffing door de burgemeesterOp grond van artikel 4, vierde lid, van de DHW heeft de burgemeester de
bevoegdheid om voor ten hoogste 12 aaneengesloten dagen ontheffing te verlenen
van de hier door de raad gestelde regels voor schenktijden en voor de
verschillende soorten bijeenkomsten. Het gaat om bijzondere gelegenheden van
zeer tijdelijke aard. Uit deze bewoordingen van de wet blijkt dat hier zeer
terughoudend mee moet worden omgegaan. Te denken valt aan kampioenschappen en
dergelijke grotendeels onvoorziene gebeurtenissen, maar het kan ook gaan om
feestelijkheden die wel te voorzien zijn, zoals carnaval en Koninginnedag.Omdat de burgemeester deze bevoegdheid rechtstreeks aan de wet ontleent, kan de
raad hier verder geen beperkingen aan stellen. De burgemeester kan hiervoor zelf
uiteraard wel beleidsregels opstellen (artikel 4:81 van de Awb). Het kan
praktisch zijn als de burgemeester in zijn eventuele beleidsregel neerlegt dat
het aantal ontheffingen dat er per jaar verleend kan worden aan een maximum is
gebonden.Op deze ontheffing door de burgemeester is de lex silencio positivo (LSP) niet
van toepassing. De DHW valt onder de Dienstenwet, en ingevolge artikel 28,
eerste lid van die wet is de LSP van toepassing op vergunningen (daar zijn
ontheffingen ook onder begrepen) tenzij bij wettelijk voorschrift anders is
bepaald. In artikel 4, zesde lid van de DHW zoals die geldt tot 1 januari 2013
is de LSP niet van toepassing verklaard op deze ontheffing. In de gewijzigde DHW
zoals die in Stb. 2012, is 237 is opgenomen ontbreekt een overeenkomstige
bepaling; vóór de inwerkingtreding op 1 januari 2013 zal die echter toegevoegd
worden.Verplichte en niet verplichte bepalingenDe regeling op grond van artikel 4 van de DHW, hier uitgewerkt in de artikelen
2:34A en 2:34B van de model-APV, is zoals vermeld verplicht. Dat geldt niet voor
de hierna volgende artikelen, die in cursief in de tekst van de modelverordening
zijn verwerkt. De artikelen 25a, 25b, 25c en 25d van de DHW, waar zij op
gebaseerd zijn, bepalen dat de raad bij verordening deze onderwerpen kan
regelen. Voor deze artikelen geldt uiteraard ook dat ze alleen opgenomen dienen
te worden als een regeling noodzakelijk is. De nu volgende artikelen hebben niet
als doel het tegengaan van oneerlijke mededinging, maar het tegengaan van
onverantwoorde verstrekking van alcohol, met name aan jongeren.Artikel 2:34C Beperkingen voor horecabedrijven en slijterijen Het eerste lid is een uitwerking van artikel 25a, eerste lid en tweede lid,
onder a, van de DHW en het tweede lid van artikel 25a, tweede lid, onder b, van
de DHW. Op grond van het eerste en tweede lid, onder a, kunnen bepaalde gebieden
worden aangewezen waarin het verboden is aan de inrichtingen die daar gelegen
zijn sterke drank te verstrekken tijdens bepaalde periodes. Het gaat dan om
bepaalde feestelijkheden of evenementen. Een compleet verbod op het verstrekken
van alcohol is ook mogelijk. Dan moet in plaats van “sterke drank”
“alcoholhoudende drank” in het eerste lid worden vermeld.Als de verboden worden beperkt tot bepaalde inrichtingen, tot bepaalde delen van
de gemeente of tot bepaalde tijdsruimten op grond van het tweede lid onder a,
dan moet dat in de verordening zelf gebeuren. Dit kan niet aan de burgemeester
gedelegeerd worden. Dat blijkt uit de woorden “bij verordening”. De wetgever
heeft zo veel mogelijk draagvlak willen creëren voor deze bepalingen.De bepalingen in het eerste lid onder a, b en c hoeven niet alle tegelijk in de
gemeentelijke verordening te worden opgenomen.Artikel 2:34D Beperkingen voor andere detailhandel dan slijtersbedrijven Deze bepaling is gebaseerd op artikel 25c van de DHW. Daarbij is uitdrukkelijk
bepaald dat het verbod alleen betrekking kan hebben op een beperkte tijdsruimte.
Als de raad ervoor kiest deze bepaling op te nemen, dan moet dus de tijdsruimte
worden aangegeven zoals hier gebeurt onder a.Het gaat om de beperking van het verkopen van zwak-alcoholhoudende drank in
bedrijven en winkels zoals warenhuizen, snackbars, supermarkten of andere
levensmiddelenwinkels (artikel 18, tweede lid DHW). Ook het verkopen van
zwak-alcoholische drank in of vanuit bestelruimten (internetbestellingen) valt
hier onder (artikel 19, tweede lid onder a DHW). Deze bepaling kan gebruikt
worden om te voorkomen dat er tijdens bepaalde feestelijkheden en evenementen in
de detailhandel blikjes bier, flessen wijn, breezers en andere
zwak-alcoholhoudende drank wordt verkocht die vervolgens op straat wordt
opgedronken. Het verkopen van sterke drank is uiteraard in ieder geval verboden
in snackbars en in andere soorten winkels dan slijterijen.Als de raad ervoor kiest deze verboden te beperken tot bepaalde delen van de
gemeente op grond van artikel 25c, tweede lid, dan moet dat in de verordening
zelf gebeuren. Dit kan niet aan de burgemeester gedelegeerd worden. Dat blijkt
uit de woorden “bij verordening”. De wetgever heeft zo veel mogelijk draagvlak
willen creëren voor deze bepalingen.Artikel 2:34E Koppeling toegang aan leeftijden Deze bepaling is gebaseerd op artikel 25b van de DHW. In het eerste lid gaat het
om de beperking van het tijdstip waarop jongeren nog worden toegelaten. Als ze
eenmaal voor dat tijdstip zijn binnen gelaten, mogen ze blijven tot
sluitingstijd. Een verplichting om deze jongeren weg te sturen zal immers
moeilijk te handhaven zijn. De verwachting is dat jongeren, als ze relatief
vroeg binnen moeten zijn, ook vroeger weer zullen vertrekken.Er zijn 4 alternatieven opgenomen.
• In het eerste alternatief is bepaald dat jongeren van een bepaalde
leeftijdscategorie na een bepaald tijdstip niet meer toegelaten worden,
zonder verder onderscheid te maken naar het type van de
horecalokaliteit. Bij het concreet invullen moet er op gelet worden of
een tijdstip dat vermeld wordt na 0.00 uur ligt; in dat geval moet
immers de naam van de dag aangepast worden.
• In het tweede alternatief is de toegangsleeftijd gekoppeld aan het
sluitingsuur van de horecalokaliteit, met verwijzing naar artikel 2:29
van de model-APV (mogelijkheid om sluitingstijd aan te passen). In de
praktijk gaat het om nachtcafés. Artikel 2:29 van de model-APV gaat over
openbare inrichtingen. Dat is een ruimere categorie dan de
horecabedrijven uit de DHW, waar artikel 2:34E betrekking op heeft. Het
toelatingsverbod van artikel 2:34E geldt dus alleen voor die openbare
inrichtingen die tegelijk ook een horecabedrijf zijn. Een jongere in de
hier opgenomen leeftijdscategorie mag dus geen nachtcafé in, maar wel
een broodjeszaak die de hele nacht open is.
• In het derde alternatief wordt de toegangsleeftijd gekoppeld het al
dan niet in een met naam genoemd gebied liggen van de
horecalokaliteit.
• In het vierde alternatief wordt de toegangsleeftijd gekoppeld aan het
al dan niet plaatsvinden in de horecalokaliteit van activiteiten met een
bepaalde aard. Het kan dan gaan om bijvoorbeeld houseparty’s of
nachtclubactiviteiten.
De hier bedoelde toegangsleeftijden mogen niet hoger zijn dan 21 jaar (art 25b,
eerste lid DHW).In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Drank-
en Horecawet worden nog meer mogelijkheden genomen om hier invulling aan te
geven (Kamerstukken II 2008/09, nr 3, blz. 44).Artikel 2:34F Verbod happy hours Hier is alleen een modelbepaling opgenomen voor een verbod op happy hours in
horecabedrijven. De reden dat er geen bepaling is opgenomen voor een verbod op
stuntprijzen voor zwak-alcoholhoudende drank is de volgende. Om te kunnen
bepalen of er sprake is van stuntprijzen in levensmiddelenwinkels en snackbars
moeten gemeenten kunnen aantonen welke prijzen er gewoonlijk worden gevraagd in
een bepaald verkooppunt. Daarvoor moeten de verschillende prijzen voor langere
tijd zijn bijgehouden. Dat vergt veel inspanning en levert zodoende veel
administratieve lasten voor de gemeente op.Als de raad toch een verbod op stuntprijzen wil toevoegen, kan de tekst daarvoor
ontleend worden aan de tekst van artikel 25d, eerste lid, onder b van de
DHW.AFDELING 9 TOEZICHT OP INRICHTINGEN TOT HET VERSCHAFFEN VAN NACHTVERBLIJF Artikel 2:35 Begripsbepalingen InrichtingHet begrip “inrichting” als hier omschreven sluit aan bij artikel 438 Wetboek
van Strafrecht, dat ziet op het als beroep verschaffen van nachtverblijf aan
personen (eerste lid) en op het als beroep of gewoonte beschikbaar stellen van
een terrein voor het houden van nachtverblijf of het plaatsen van
kampeermiddelen e.d. (tweede lid).Artikel 2:36 Kennisgeving exploitatie Artikel 2:36 strekt ertoe, dat de burgemeester een zo volledig mogelijk
overzicht heeft van de in de gemeente aanwezig nachtverblijf en
kampeerinrichtingen.Artikel 2:37 Nachtregister De plicht tot het bijhouden van een nachtregister door de exploitant van de
inrichting is neergelegd in artikel 438 van het Wetboek van Strafrecht.Artikel 2:38 Verschaffing gegevens nachtregister Artikel 2:38 komt de exploitant van een inrichting tegemoet. Degene die in de
inrichting de nacht doorbrengt, is op grond van deze bepaling verplicht de voor
registratie vereiste gegevens volledig en naar waarheid aan de exploitant te
verstrekken. Een dergelijke aanvulling van het Wetboek van strafrecht bij
plaatselijke verordening werd door de Hoge Raad toelaatbaar geacht: HR 10 april
1979, NJ 1979, 442.AFDELING 10 TOEZICHT OP SPEELGELEGENHEDEN Artikel 2:39 Speelgelegenheden Eerste lidHet begrip “speelgelegenheid” als omschreven in het eerste lid, betreft iedere
openbare gelegenheid waarin de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen
waarbij geld of in geld inwisselbare voorwerpen kunnen worden gewonnen of
verloren. In de Wet op de Kansspelen is een uitputtende regeling neergelegd ten
aanzien van de kansspelen als bedoeld in artikel 1 van die wet, zoals
speelcasino’s en speelautomaten. De wet is niet van toepassing op spelen, met
uitzondering van behendigheidsautomaten, waarbij de spelers door hun
behendigheid de kans om te winnen kunnen vergroten. Voor deze categorie
speelgelegenheden is dit artikel bedoeld. Het gaat dus om speelgelegenheden,
waar de Wet op de Kansspelen geen betrekking op heeft.Het gaat om gelegenheden waar bedrijfsmatig of in een omvang alsof deze
bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen als
bedoeld in lid 1. De houder van een café waarin bezoekers het kaartspel kunnen
beoefenen, hoeft niet zonder meer over vergunning te beschikken maar slechts
indien de mogelijkheid daartoe bedrijfsmatig of in een omvang alsof deze
bedrijfsmatig is wordt aangeboden. Bepaalde kaartspelen , zoals poker, worden
beschouwd als kansspelen. Als die kaartspelen worden gespeeld met de bedoeling
om prijzen te winnen zonder dat de organisator over een vergunning beschikt, is
dat op grond van de Wet op de kansspelen verboden.Tweede en derde lidDe vergunningsplicht geldt het (doen) exploiteren van een speelgelegenheid.
Artikel 2:39 heeft het beschermen van de openbare orde en het woon en
leefklimaat als doel en heeft daarmee een ander motief dan de Wet op de
Kansspelen. Oogmerk van de Wet op de Kansspelen is het in goede banen leiden van
kansspelen, waarbij de consument beschermd dient te worden tegen gokverslaving
en criminaliteit moet worden tegengegaan.De Wet op de Kansspelen geeft de burgemeester noch het college de bevoegdheid om
een illegale speelgelegenheid te sluiten. In de praktijk is dit evenwel vanwege
de negatieve uitstraling en het illegale karakter van de speelgelegenheid vaak
wel wenselijk. Daarom is in dit artikel een vergunningsplicht opgenomen, met in
het derde lid de mogelijkheid om de vergunning te weigeren als naar het oordeel
van de burgemeester moet worden aangenomen dat de woon- en leefsituatie in de
omgeving van de speelgelegenheid of de openbare orde op ontoelaatbare wijze
nadelig wordt beïnvloed door de exploitatie van de speelgelegenheid, dan wel er
strijd bestaat met een geldend bestemmingsplan. Als een speelgelegenheid geen
vergunning heeft, heeft de burgemeester volgens artikel 125 van de Gemeentewet
de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen. In artikel 1:6 van de model APV zijn
voorwaarden opgenomen waaronder de vergunning kan worden ingetrokken of
gewijzigd.Bij de wijziging van de Wet op de kansspelen in 2010 is een aantal
vernummeringen doorgevoerd. Daarom verwijst het tweede lid onder a van artikel
2:39 niet langer naar artikel 30c, lid 1 onder c, maar naar artikel 30c, lid 1
onder b van de Wet op de kansspelenJurisprudentieVergunning ingetrokken, illegaal casino. Rb Maastricht 07-01-2003, nr 01/1750 en
01/1751 GEMWT I, LJN AF2782SpeelautomatenhallenSpeelautomatenhallen vallen niet onder de bepaling. Het is mogelijk in een
speelautomatenhallenverordening te bepalen dat bij de beoordeling van een
aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een speelautomatenhal rekening
wordt gehouden met de woon en leefsituatie. De VNG heeft een model
speelautomatenhallenverordening opgesteld.Vierde lid Lex silencio positivo(positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Deze vergunning beoogt de bescherming van met name de openbare orde. Daarnaast
speelt het bestrijden van gokverslaving een rol. Het is hoogst onwenselijk zijn
als deze vergunning van rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke
toets van de aanvraag heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio
positivo is hier dan ook niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen
belang, zoals de openbare orde en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.JurisprudentieInternetgokzuil in inrichting maakt dat er sprake is van speelgelegenheid,
burgemeester kan handhavend optreden. ABRS 29-01-2003, 200203981/1, LJN-nr
AF3507, Rb Almelo11-03-2002, JG 02.0152 m.nt. T.J. van der Reijt.Burgemeester kan bestuursdwang toepassen in geval er sprake is van een
speelgelegenheid, in dit geval een illegaal casino, zonder vergunning. Rb
Maastricht 07-01-2003, 01/17050 en 01/1751 GMWT I, LJN AF2782.Speelgelegenheid door een vereniging waarvan tegen betaling van een gering
bedrag een ieder lid kan worden, heeft geen besloten karakter, burgemeester kan
optreden indien er geen vergunning is. Rb Arnhem 17-07-2002, 00/3094 en 00/3095
AW, LJN AF5840. Vergelijkbaar: Speelgelegenheid wordt in casu niet als besloten
aangemerkt, dus kan bestuursdwang worden toegepast. Rb Arnhem 17-07-2002,
02/1400, LJN AE5840.Artikel 2:40 Speelautomaten Op 1 juni 2000 is het gewijzigde hoofdstuk van de Wet op de Kansspelen over de
speelautomaten in werking getreden (opnieuw gewijzigd per 1 november 2000). De
wetgever had er bewust voor gekozen ruimte te laten voor de uitleg van de
artikelen: de rechter moest maar voor nieuwe jurisprudentie zorg dragen. Deze
opvatting gaf de gemeenten nogal wat problemen. De vraag was met name of een
horeca inrichting als “hoogdrempelig” of “laagdrempelig”, wat van belang was
voor de vraag of er gokautomaten aanwezig mochten zijn. Er ontstond een
uitvoerige en gedetailleerde jurisprudentie. Zie hieronder voor een aantal
voorbeelden.Bij de wijziging van de Wet op de kansspelen in 2010 constateerde de wetgever
dat het gezien de regels van de Europese Dienstenrichtlijn niet viel te
verdedigen dat voor het aanwezig hebben van enkele behendigheidsautomaten een
vergunning vooraf wordt geëist. Dit vooral ook omdat een aanwezigheidsvergunning
voor gokkasten met name wordt verdedigd door te wijzen op het risico van
gokverslaving. Het valt moeilijk vol te houden dat een flipperkast een
vergelijkbaar risico op verslaving oplevert als een fruitautomaat. Dat nog los
van de vele verslavende spelen die op het internet gespeeld kunnen worden, al
dan niet gratis.Voor de model APV betekent dit dat in artikel 2:40 tweede en derde lid de term
“speelautomaten”, die ook behendigheidsautomaten zoals flipperkasten omvat,
wordt vervangen door “kansspelautomaten”, waarmee gokkasten worden aangeduid
waarmee ook geld kan worden gewonnen en waar doorgaans geen behendigheid bij te
pas komt.JurisprudentieHet verstrekken van lunches tussen 12.00 uur en 15.30 uur, dat speciaal op een
reclamebord wordt aangekondigd en waarvoor een aparte lunchkaart is, vormt een
laagdrempelige activiteit. CBB 11-04-2003, AWB 02/1474, LJN AF7697.Sportkantine niet per definitie laagdrempelig. CBB 17-07-2002, AWB01/822, JG
02.0153 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN AE 7540.Steeds geheel of gedeeltelijk geopende harmonicawand tussen café en zaalgedeelte
is niet voldoende om te spreken van twee afzonderlijke horecalokaliteiten. In
café geen kansspelautomaten toegestaan. CBB 15-02-2002, AWB01/482 29010, JG
02.0069 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN AD9977.AFDELING 11 MAATREGELEN TEGEN OVERLAST EN BALDADIGHEID Artikel 2:41 Betreden gesloten woning of lokaal Eerste lidDe burgemeester is op grond van artikel 174a van de Gemeentewet bevoegd tot
sluiting van woningen van waaruit (drugs)overlast wordt veroorzaakt. Aangezien
dit artikel in de Gemeentewet niet de rechtsgevolgen van de sluiting regelt,
verdient het aanbeveling dit in de APV te regelen. Het is aan te raden om voor
de gevallen waarin de woning niet is verzegeld of de verzegeling reeds verbroken
een strafbepaling zoals in het eerste lid van artikel 2:41 op te nemen, waarin
een sanctie wordt gesteld op overtreding van het verbod.Tweede lidHet tweede lid van artikel 2:41 is gebaseerd op de bevoegdheid van de
burgemeester ex artikel 13b van de Opiumwet tot toepassing van bestuursdwang als
in voor het publiek toegankelijke lokalen en daarbij behorende erven drugs als
bedoeld in artikel 2 of 3 van de Opiumwet worden verkocht, afgeleverd,
verstrekt, of daarvoor aanwezig zijn. Zie verder onder toelichting eerste lid.
Met de laatste wijziging van de Opiumwet is het ook mogelijk om op te treden
tegen drugshandel vanuit woningen en niet voor het publiek toegankelijke
lokalen.Derde lidAangezien de situatie kan ontstaan dat personen de woning of het lokaal moeten
betreden wegens dringende redenen, is het derde lid aan artikel 2:41 toegevoegd.
Anders zou het verbod uit het eerste lid wel erg absoluut zijn.Artikel 2:42 Plakken en kladden Eerste lidIn het eerste lid is sprake van een absoluut verbod. In de term “bekladden” ligt
reeds besloten dat het daarbij niet gaat om meningsuitingen als bedoeld in
artikel 7 van de Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR.Tweede lidHet aanbrengen van aanplakbiljetten op een onroerende zaak kan worden aangemerkt
als een middel tot bekendmaking van gedachten en gevoelens dat naast andere
middelen zelfstandige betekenis heeft en met het oog op die bekendmaking in een
bepaalde behoefte kan voorzien.Op de in artikel 7 van de Grondwet gewaarborgde Vrijheid van meningsuiting zou
inbreuk worden gemaakt als die bekendmaking in het algemeen zou worden verboden
of van een voorafgaand overheidsverlof afhankelijk zou worden gesteld. Artikel
2:42 maakt op dit grondrecht geen inbreuk, aangezien het hierin neergelegde
verbod krachtens het tweede lid uitsluitend een beperking van het gebruik van
dit middel van bekendmaking meebrengt, voor door dat gebruik een anders recht
wordt geschonden. De eis dat “plakken” slechts is toegestaan indien dit
geschiedt met toestemming van de rechthebbende, komt in het geval dat de
gemeente die rechthebbende is, niet neer op het afhankelijk stellen van dat
aanplakken van een voorafgaand verlof van de overheid als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet. De gemeente die als eigenares van een onroerende zaak
toestemming verleent of weigert, handelt namelijk in haar privaatrechtelijke
hoedanigheid.Artikel 2:42 verdraagt zich ook met artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR,
aangezien de beperking in de uitoefening van het recht op vrije meningsuiting
dat uit de toepassing van artikel 2:42 kan voortvloeien, kan worden aangemerkt
als nodig in een democratische samenleving ter bescherming van de openbare
orde.Een voorwaarde is echter wel dat de gemeente moet zorgen voor voldoende
plakplaatsen. Volgens het vierde lid kan het college aanplakborden aanwijzen en
daarvoor nadere regels stellen. Doet de gemeente dit niet, dan is er volgens
jurisprudentie wel sprake van strijd met artikel 7, van de Grondwet en artikel
10 EVRM. Men volgt in het algemeen de norm van 1 plakbord of –zuil op de 10.000
inwoners. Zie daarover: M. Geertsema in de noot onder ABRS 05-06-2002 in JG
02.0221. .JurisprudentieVerzoek om vergunning voor het aanbrengen van borden aan lantaarnpalen ten
behoeve van het plakken van affiches is terecht opgevat als verzoek om
toestemming van de gemeente als eigenares van de lantaarnpalen. Betreft een
privaatrechtelijke aangelegenheid. ARRS 30 12 1993, JG 94.0194 m.nt. J.M. van
den Bosch van Os, AB 1994, 578 m.nt RMvM.Een projectie van een lichtreclame is te beschouwen als een andere wijze van
aanbrengen dan aanplakken van een afbeelding of aanduiding als bedoeld in de
APV. Vz.ARRS 13 12 1992, JG 93.0261 , Gst. 1993, 6965, 3 m.nt EB.In APV opgenomen plakverbod is onverbindend wegens strijd met artikel 7, lid 1,
Grondwet (vrijheid van meningsuiting). Derhalve is geen vervolging mogelijk ter
zake van “wild plakken”. Er waren geen voldoende vrije plakplaatsen in de
stadsdelen. Gemeente is verplicht deze te scheppen. Rb. Amsterdam
07-10-1993.“Niet aannemelijk is geworden dat ten gevolge van het (...) verbod geen
mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik van het onderhavige middel van
verspreiding en bekendmaking zou overblijven”. De bepaling is niet in strijd met
artikel 10, tweede lid, EVRM, aangezien deze “prescribed by law” is en
“necessary in a democratic society (...) for the prevention of disorder” en
“protection of the (...) rights of others”. HR 01-4-1997, NJ 1997, 457.Plakverbod van artikel 2.4.2 model-APV is niet in strijd met artikel 7 Grondwet
noch met artikel 10 EVRM. ABRS 05-06-2002, LJN AE3657, JG 02.0169 m.nt. M.
Geertsema, JB 2002, 221 m.nt. J. van der Velde, AB 2002, 361 m.nt. J.G. Brouwer
en A.E. Schilder.Het is een te ruime uitleg om “doen” aanbrengen zo uit te leggen dat dit mede
inhoudt het niet tegengaan dat van Radio 538 afkomstig reclamemateriaal wordt
aangeplakt. Er is geen sprake van opdracht of een actieve bemoeienis van Radio
538. ABRS 18-09-2002, LJN AE7789, JB 2002, 329, Gst. 7181, 42 m.nt. M.M. Dolman
en Kistenkas.Appellant heeft posters doen plakken. Hij is verantwoordelijk voor het gedrag
van het bedrijf waaraan hij opdracht heeft gegeven posters te plakken, ook als
dat bedrijf tegen zijn instructies in zou hebben gehandeld (door op niet
toegestane plaatsen te plakken). Dat appellant het bedrijf heeft opgedragen
uitsluitend op toegestane locaties te plakken disculpeert hem niet. Gesteld is
immers niet dat hij goede grond had om te mogen vertrouwen dat dit bedrijf zich
zou houden aan die opdracht. Hof Amsterdam 23-12-2004, 1774/03, LJN AS5302.Artikel 2:43 Vervoer plakgereedschap e.d. Door deze bepaling wordt de effectiviteit van het in het vorige artikel
opgenomen aanplakverbod vergroot. Het tweede lid regelt een
rechtvaardigingsgrond voor die gevallen dat de in het eerste lid genoemde
stoffen en voorwerpen niet waren bestemd om te plakken of te kladden. Het
bepaalde in het tweede lid strijdt niet met het in artikel 6, tweede lid, EVRM
neergelegde beginsel, dat een verdachte tegen wie een strafvervolging aanhangig
is, niet is gehouden zijn onschuld te bewijzen en dat, voordat zijn schuld op
wettige wijze is vastgesteld, waarbij hem de gelegenheid is geboden zich te
verdedigen, de rechter hem niet als schuldig mag aanmerken.Deze bepaling maakt geen inbreuk op enige bepaling van het Wetboek van
Strafvordering en is evenmin in strijd met enige andere wetsbepaling noch met
enig tot de algemene rechtsbeginselen te rekenen beginsel van
strafprocesrecht.Bij de voorgestelde redactie is het de opsporingsambtenaar en het OM mogelijk
gemaakt aan de hand van de omstandigheden of verkregen indrukken na te gaan of
er al dan niet sprake is van een overtreding als bedoeld in het eerste lid.Artikel 2:44 Vervoer inbrekerswerktuigen Deze verbodsbepaling beoogt het plegen van misdrijven zoals diefstal met braak
te bemoeilijken.JurisprudentieEen verbodsbepaling inzake het vervoer van inbrekerswerktuigen kan strekken tot
bescherming van de openbare orde als bedoeld in artikel 149 Gemeentewet. HR 07
06 1977, NJ 1978, 483 (APV Wassenaar). HR 28-02-1989, NJ 1989. 687 (APV
Nijmegen).RooftassenNaar aanleiding van een motie van Tweede Kamerlid De Wit heeft de Minister van
Justitie bij de VNG het verzoek gedaan om in het model van de Algemeen
Plaatselijke Verordening (APV) een artikel op te nemen om het op de weg of in de
nabijheid van winkels bij zich te hebben of vervoeren van tassen en
kledingstukken die er kennelijk toe zijn uitgerust om het plegen van
winkeldiefstal te vergemakkelijken, strafbaar te stellen.Met het oog op de administratieve lastenverlichting en het gegeven dat het
aantal malen dat gemeenten te maken hebben met een overval met behulp van
geprepareerde voorwerpen grote variatie kent, hebben wij besloten om geen
bepaling toe te voegen aan de model-APV. Wel willen wij u een voorbeeldartikel
aanreiken dat u, indien gewenst, kunt opnemen in de APV. Deze gemeentelijke
maatregel kan echter alleen succesvol zijn als daartegenover ook inspanningen
van andere betrokken partijen staan. Derhalve dient een dergelijk artikel
opgenomen te worden als onderdeel van een samenhangend pakket aan maatregelen.
Zie hierover onze ledenbrief van 26 april 2010, nr 10/046.Het artikel kan worden toegevoegd na dat over inbrekerswerktuigen en luidt:Artikel 2:44A Vervoer geprepareerde voorwerpen
1. Het is verboden op de weg of in de nabijheid van winkels te vervoeren
of bij zich te hebben een voorwerp dat er kennelijk toe is uitgerust om
het plegen van (winkel)diefstal te vergemakkelijken.
2. Het in het eerste lid gestelde verbod is niet van toepassing indien
redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de in dat lid bedoelde voorwerp
niet bestemd is voor de in dat lid bedoelde handelingen.
Toelichting: Het gaat hierbij om een verbodsbepaling met betrekking tot het
vervoeren van geprepareerde tassen dan wel andere voorwerpen op de weg of in de
nabijheid van winkels.Teneinde de private belangen van de ingezetenen te beschermen, is in lid 2
opgenomen dat dit verbod niet geldt indien redelijkerwijs kan worden aangenomen
dat de desbetreffende burger geen intentie heeft om winkeldiefstel te gaan
plegen.Artikel 2:45 Betreden van plantsoenen e.d. Tweede lid: Het gaat hier om een ontheffing voor personen die om wat voor reden
dan ook noodzakelijkerwijs in een plantsoen moeten zijn waar dat normaliter
verboden is (voor het bevoegd betreden van het plantsoen geldt het verbod
sowieso niet). Wij kiezen ervoor hier de lex silencio positivo niet toe te
passen omdat het onwenselijk zou zijn dat personen hun gang zouden kunnen gaan
wanneer te laat op hun verzoek is beslist. Het staat de gemeenteraad uiteraard
vrij om anders te kiezen. Het zal immers door de bank genomen geen ingewikkelde
beslissing zijn om deze ontheffing te verlenen of te weigeren.Voor het overige spreekt deze bepaling voor zich.Artikel 2:46 Rijden over bermen e.d. Deze bepaling strekt ter bescherming van de bermen, glooiingen en zijkanten van
wegen. Bermen, glooiingen en zijkanten maken deel uit van de weg. Deze bepaling
ziet derhalve op het verkeer op wegen in de zin van de wegenverkeerswetgeving,
maar kan als toelaatbaar worden beschouwd naast deze wetgeving. Op basis van
artikel 149 Gemeentewet is de gemeentelijke wetgever immers bevoegd tot het
stellen van regels die andere belangen dan verkeersbelangen dienen, tenzij deze
regels het stelsel van de wegenverkeerswetgeving doorkruisen. Dat is hier niet
het geval. Het verbod heeft slechts betrekking op voertuigen die niet voorzien
zijn van rubberbanden.De beperking van het verbod tot voertuigen die niet zijn voorzien van
rubberbanden, blijkt in de praktijk vragen op te roepen. Die beperking is
opgenomen omdat juist die voertuigen schade kunnen aanrichten. Verder wordt
hiermee voorkomen dat het domein van de Wegenverkeerswet wordt betreden.Het rijden met en parkeren van voertuigen, inclusief die met rubberbanden in
niet van de weg (in de zin van de wegenverkeerswetgeving) deel uitmakende
groenstroken, wordt geregeld in artikel 5:11 (aantasting groenvoorzieningen door
voertuigen).Artikel 2:47 Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen Op basis van artikel 2:47 (en artikel 2:49) kan tegen vormen van onnodige hinder
of overlast worden opgetreden.AfbakeningArtikel 424 van het Wetboek van Strafrecht stelt “straatschenderij” strafbaar,
terwijl artikel 426bis het belemmeren van anderen op de openbare weg met straf
bedreigt. Artikel 431 stelt nachtelijk burengerucht strafbaar. Deze handelingen
zou men kunnen omschrijven als baldadigheid. De omschrijving is echter strakker
dan wat men in het taalgebruik meestal als baldadigheid ervaart. Deze bepaling
in de APV vormt hierop een aanvulling.Artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 bepaalt dat het voor eenieder verboden is
zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden
veroorzaakt dan wel dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd. De strekking van het begrip openbare plaats in artikel 2:47 gaat
verder dan het begrip weg als bedoeld in de Wegenverkeerswet 1994, (zie daarvoor
de toelichting op artikel 1.1). Voor zover een hinderlijke gedraging plaatsvindt
op de weg, als omschreven in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, is artikel
2:47 niet van toepassing. Werd dit niet uitgesloten, dan zou een met een hogere
regelgeving strijdige situatie kunnen ontstaan.Artikel 2:48 Verboden drankgebruik In dit artikel is een verbod opgenomen om in een bepaald door het college aan te
wijzen gebied alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken flesjes en
blikjes met dergelijke drank bij zich te hebben. Dit verbod geldt uiteraard niet
voor terrassen die deel uitmaken van een horecabedrijf, of voor een evenement
waarbij van gemeentewege op grond van artikel 35 van de Drank en Horecawet
toestemming is verleend om op de plaats waar dat evenement zich afspeelt
alcoholhoudende drank te verstrekken.Omvang gebiedEr moet een duidelijk omschreven gebied aangewezen worden. Het kan bijvoorbeeld
gaan om het uitgaansgebied in het centrum of een park of plein waar regelmatig
overlast veroorzaakt wordt.Het is niet mogelijk het grondgebied van de hele gemeente aan te wijzen. Er moet
namelijk wel een concrete aanleiding te zijn waarom een bepaald gebied
aangewezen wordt. Een gebied kan worden aangewezen als gerechtvaardigde vrees
bestaat voor aantasting van de openbare orde, of de openbare orde is al
aangetast. Als dat geldt voor het hele grondgebied van de gemeente is het
stadium van hinderlijk drankgebruik allang gepasseerd, en heeft de burgemeester
zijn noodbevoegdheden uit de Gemeentewet nodig. Daarnaast zou het college bij
een algemeen verbod elk alcoholgebruik op de openbare weg en op openbare
plaatsen, ook van goedwillende personen, verbieden. Daarmee zou er geen
evenredigheid meer zijn tussen middel en doel, en dat zou in strijd met artikel
3:4, van de Awb. Dit geldt ook voor een verbod om onaangebroken flesjes en
blikjes bij zich te hebben, waar met enige regelmaat naar wordt gevraagd. Het
gaat de autonome verordenende bevoegdheid van de gemeente te boven om te bepalen
dat het verboden is ongeopende flesjes alcoholhoudende drank bij zich te
dragen.Het is mogelijk dat een verschuiving in het gedrag van de personen in de
richting van buiten het aangewezen gebied gelegen delen van de gemeente zal
plaatsvinden. In de meeste gevallen zal dit echter niet erg waarschijnlijk zijn,
omdat mag worden aangenomen dat de aangewezen plaatsen door hun aantrekkelijke
karakter mede bepalend voor het verschijnsel zijn. Als er toch verplaatsing
optreedt, kan het college alsnog ook voor die nieuwe pleisterplaatsen een
aanwijzingsbesluit nemen.Verstoring openbare ordeBij daadwerkelijke verstoring van de openbare orde kunnen op grond van artikel 2
van de Politiewet bevelen tot verwijdering worden gegeven..Soms (als bijvoorbeeld wordt geconstateerd dat flesjes worden stukgegooid) zal
optreden mogelijk zijn aan de hand van artikel 424 van het Wetboek van
Strafrecht (baldadigheid). De hantering van deze wetsbepalingen is in de
praktijk echter niet eenvoudig. Er bestaat daarom behoefte aan dit artikel,
waardoor optreden in wat men zou kunnen noemen de “voorfase” - dus het bier
drinken op bepaalde plaatsen - mogelijk wordt.Artikel 2:49 Hinderlijk gedrag bij of in gebouwen Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 2:47
(Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen).Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in voor publiek toegankelijke ruimten Deze bepaling is opgesteld om het misbruik van bepaalde, voor het publiek
toegankelijke ruimten zoals parkeergarages, telefooncellen en wachtlokalen voor
een openbaar vervoermiddel tegen te gaan. In deze bepaling wordt het woord
“ruimte” gebruikt ter onderscheiding van het in de APV voorkomende begrip “weg”.
Om een indicatie te geven bij het beantwoorden van de vraag op welke voor het
publiek toegankelijke ruimten de bepaling het oog heeft, is bij wijze van
voorbeeld een aantal ruimten concreet genoemd.Desgewenst kan deze reeks van voorbeelden met andere worden uitgebreid. Het
ordeverstorende element ten slotte wordt door de zinsnede “zonder redelijk doel
of op voor anderen hinderlijke wijze” in de bepaling tot uitdrukking
gebracht.Aan deze bepaling bestaat behoefte omdat op basis van artikel 138 van het
Wetboek van Strafrecht, betreffende het wederrechtelijk vertoeven (in een
woning, besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik), slechts kan worden
opgetreden indien er sprake is van een handelen van de rechthebbende. De politie
kan niet zonder tussenkomst van de rechthebbende optreden. In het belang van de
handhaving van de openbare orde is het wenselijk dat de politie bij baldadig of
ordeverstorend gedrag in zelfbedieningsruimten in postkantoren, en in andere
soortgelijke voor het publiek toegankelijke ruimten, onmiddellijk kan ingrijpen,
mede om de eigendommen van derden te beschermen.JurisprudentieArtikel 138 Sr. vereist een handeling van een rechthebbende, HR 12 06 1951, NJ
1951, 618Reglement NS, inhoudende een verbod om zich op enig gedeelte van het station
onbehoorlijk te gedragen, is noch in strijd met artikel 1 Wetboek van Strafrecht
noch met artikel 7 van de Europese conventie voor de rechten van de mens (ECRM),
HR 02 04 1985, NJ 1985, 796 (Algemeen reglement vervoer NS). De (min of meer
gelijkluidende) bepaling in de APV Amsterdam is verbindend, omdat de norm
voldoende is geconcretiseerd, HR 01-09-1998 NJ 1999, 61 (APV Amsterdam).Artikel 2:51 Neerzetten van fietsen e.d. Het plaatsen van voertuigen is op verschillende plaatsen geregeld, steeds met
een wisselende bedoeling: de instandhouding van het plantsoen, het tegengaan van
diefstal of verkeersbelangen. In dit artikel gaat het om de voorkoming van
overlast.Het neerzetten van fietsen en bromfietsen tegen panden die niet door de
eigenaren van de voertuigen worden bezocht of op plaatsen waar deze voertuigen
hinder of schade kunnen veroorzaken, geeft vaak aanleiding tot klachten. Artikel
2:51 geeft de mogelijkheid hiertegen op te treden.Artikel 2:52 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein e.d. Op grond van het RVV 1990 kunnen bepaalde categorieën weggebruikers van bepaalde
wegen worden geweerd. De achtergrond daarvan is het verkeersbelang, hetzij de
verkeersveiligheid of de vrijheid van het (andere) verkeer. Dat moet op de in
het reglement voorgeschreven wijze ter kennis van de weggebruiker worden
gebracht.Er kunnen echter andere motieven zijn om bepaalde categorieën weggebruikers te
weren. Hier is een verbod opgenomen om de fiets of de bromfiets mee te voeren op
terreinen, waar onder meer markt wordt gehouden, als dat marktterrein door het
college is aangewezen als een voor fietsen en bromfietsen verboden terrein
gedurende die tijd. In de mensenmenigte is een fiets hinderlijk. Regenjassen
worden besmeurd, nylonkousen sneuvelen. Het verbod moet wel aan de bezoekers van
het terrein worden kenbaar gemaakt.Artikel 2:53 Bespieden van personen Deze bepaling is facultatief omdat deze zeer weinig wordt toegepast en, zoals de
toelichting hieronder al aangeeft, is gericht op excessieve situaties. Anders
dan bij het delict belaging (“stalking”) uit artikel 285b WvS is geen oogmerk
vereist om iemand ergens toe brengen of van af te houden, dan wel vrees aan te
jagen . Dit artikel is daar dus een aanvulling op.Met deze bepaling wordt beoogd ongemerkte en door iedereen als ongewenst ervaren
verstoring van de privacy te verbieden. Toepassing zal het artikel alleen in
excessieve situaties vinden. De politie zal in het algemeen pas optreden indien
burgers klachten hebben geuit over voyeurs. Een bepaling over heimelijk
afluisteren is in verband met artikel 139a en verder, 374bis en 441a van het
Wetboek van Strafrecht niet nodig.Let wel: als de raad artikel 2:53 in de APV overneemt, kan de gemeente er ook op
aangesproken worden.Artikel 2:54 Bewakingsapparatuur (vervallen) Met ingang van 1 januari 2004 is de wijziging van artikel 139f en 441b van het
Wetboek van Strafrecht in werking getreden (Stb. 2003, 365). De bepalingen gaan
over de uitbreiding van de strafbaarstelling heimelijk cameratoezicht. Deze
wijziging wordt ook wel aangehaald als de Wet heimelijk cameratoezicht. Hiermee
is artikel 2.4.14 (oud) vervallen.Er is sprake van heimelijk cameratoezicht wanneer beelden van personen worden
gemaakt met camera’s die zijn aangebracht om personen herkenbaar in beeld te
brengen zonder dat de aanwezigheid ervan duidelijk kenbaar is gemaakt. Heimelijk
cameratoezicht was voor de wetswijziging al verboden in winkels of
horecagelegenheden (artikel 441b Wetboek van Strafrecht). Dit verbod geldt
voortaan ook voor alle andere openbare plaatsen en gebouwen (incl. de openbare
weg), zoals banken, stations, casino’s, bussen, musea, uitgaansgebieden of
stadions. Het gebruik van camera’s voor toezicht en beveiliging is alleen
toegestaan als de aanwezigheid van deze camera’s duidelijk is aangegeven
(kenbaar), bijvoorbeeld door de camera’s zichtbaar op te hangen of door middel
van een bord met pictogram of mededeling. Daarnaast gelden de regels van de Wet
bescherming persoonsgegevens.De strafbaarstelling van het heimelijk maken van opnamen van personen op
besloten plaatsen, dat wil zeggen niet voor het publiek toegankelijke plaatsen,
is uitgebreid (artikel 139f Wetboek van Strafrecht). Het was al verboden om
mensen in een woning of een ander niet voor publiek toegankelijk gebouw
(bijvoorbeeld een kantoor) te filmen als deze personen daarvan niet op de hoogte
waren gesteld. Dit verbod geldt voortaan voor alle niet voor het publiek
toegankelijke plaatsen, dus inclusief plaatsen die geen gebouw zijn, zoals
afgesloten tuinen, erven, niet voor publiek toegankelijke parken en
parkeerterreinen. Het verbod is niet langer beperkt tot afbeeldingen die het
rechtmatig belang van de afgebeelde persoon kunnen schaden, bijvoorbeeld
afbeeldingen die compromitterend of onwelvoeglijk van aard zijn. Het heimelijk
maken van een afbeelding van een persoon wordt nu in principe in alle gevallen
verboden. Of de aard van de afbeeldingen zodanig is dat daarmee het rechtmatig
belang van de afgebeelde persoon kan worden geschaad, doet niet ter zake.Artikel 2:55 Nodeloos alarmeren (vervallen) In 2002 is deze bepaling vervallen omdat nodeloos alarmeren geregeld is in
artikel 142 van het Wetboek van Strafrecht.Artikel 2:56 Alarminstallaties (vervallen) Dit artikel is vervallen in 2007. Bij de vorige wijziging van de APV werd over
dit artikel opgemerkt dat het niet langer van toepassing was op nieuwe,
gecertificeerde alarminstallaties, waarvoor toen de Wet particuliere
beveiligingsorganisaties en recherchebureaus en de kwaliteitseisen van de
Regeling BORG 1.1 waren gaan gelden. De vergunning werd echter gehandhaafd omdat
deze wettelijke regels niet golden voor toen al bestaande geluidsalarmen en voor
zelf aangelegde alarminstallaties.De VNG heeft nu overwogen dat deze bepaling, als er al feitelijk invulling aan
wordt gegeven, en zeker als ook de model vergunningsvoorschriften die in de
toelichting waren opgenomen daarbij worden gebruikt, een aanzienlijke financiële
en administratieve last voor burgers en bedrijven oplevert: volgens deze
voorschriften zou de installatie bijvoorbeeld dienen te voldoen aan de Regeling
BORG 1.1, er zouden jaarlijkse controles moeten plaatsvinden, en door of vanwege
het college aangewezen deskundigen zouden op kosten van de vergunninghouder de
deugdelijkheid van de installatie kunnen onderzoeken.Nog los van de vraag of deze zware eisen überhaupt in verhouding staan tot het
te dienen belang, acht de VNG het risico van afschaffing van deze vergunning
niet dermate groot dat de vergunning om die reden moet worden gehandhaafd. Een
plotselinge epidemie van zelf gebouwde, lawaaiige en te pas en te onpas afgaande
alarminstallaties ligt niet voor de hand.Op een vergunning- of ontheffingsstelsel voor alarminstallaties is de Wabo van
toepassing. Omdat het artikel over alarminstallaties in de model-APV vervallen
is, is hier geen regeling opgenomen.Artikel 2:57 Loslopende honden Artikel 2:57 beperkt het loslopen van honden op de weg, zonder dat de hond
aangelijnd is, en op kinderspeelplaatsen e.d. Aan dit artikel ligt in zijn
algemeenheid het motief van de voorkoming en bestrijding van overlast ten
grondslag.In het bijzonder heeft dit artikel de volgende bedoelingen:
- de bescherming van de verkeersveiligheid, die door loslopende honden
in gevaar kan worden gebracht;
- het voorkomen van beschadiging aan eigendommen van derden;
- het voorkomen van hinder voor voetgangers;
- het bestrijden van verontreiniging (bijvoorbeeld van speelweiden,
zandbakken, e.d.);
- het voorkomen van schade en dierenleed, die worden veroorzaakt doordat
loslopende honden andere dieren en wel met name schapen en kippen naar
het leven staan.
Artikel 2:57 kende tot 2002 geen ontheffingsmogelijkheid. Er kunnen zich echter
situaties voordoen waarin de belangen van de hondenbezitter zich tegen een
strikte toepassing van het aanlijngebod verzetten. Het betreft hier onder andere
de eigenaren van blindengeleidehonden en andere sociale hulphonden. Voor deze
categorie in het derde lid een voorziening getroffen..Als in strijd met het in dit artikel neergelegde verbod honden loslopend worden
aangetroffen, kunnen de honden op basis van artikel 125 van de Gemeentewet
(bestuursdwang) gevangen worden genomen en overgedragen aan een door het college
aangewezen asiel. Dit vindt uiteraard niet plaats wanneer de eigenaar direct te
achterhalen is.Ook artikel 4 van de Wet op de dierenbescherming kan worden toegepast. Het
eerste lid van dit artikel geeft ambtenaren van de politie de bevoegdheid honden
en katten op te vangen die ‘s nachts elders dan op het erf van de eigenaar of
houder zonder toezicht worden aangetroffen. Het tweede lid van artikel 4 bepaalt
dat het hoofd van politie de eigenaar of houder moet berichten van een en ander
en hem gelegenheid moet geven om het dier gedurende veertien dagen na de datum
van het bericht op te halen. Het ter plaatse doden van loslopende honden en
katten is geregeld in artikel 4, eerste lid, onder b, van de Wet op de
dierenbescherming.De mogelijkheid van het ter plaatse doden van loslopende honden en katten wordt
in twee opzichten beperkt:
1. De hond of de kat moet een onmiddellijk gevaar vormen voor zich op
erven of in het veld bevindende dieren, waarvan de instandhouding
gewenst is.
2. Geen ander middel ter afwering van het gevaar mag ten dienste
staan.
3. De bevoegdheid komt slechts toe aan de bezoldigde ambtenaren van
politie en de door de minister van justitie aangewezen onbezoldigde
ambtenaren van politie.
Het Burgerlijk Wetboek geeft in boek 5 een regeling voor gevonden dieren. De
vinder van een hond kan het dier bij de gemeente in bewaring geven. De gemeente
moet op basis van artikel 5:8 BW vervolgens ten minste twee weken de verzorging
van het dier op zich nemen. In de praktijk wordt hieraan meestal vorm gegeven
door het dier onder te brengen bij een dierenasiel, waarbij de gemeente de
kosten voor het verblijf, de voeding en de verzorging betaalt. Na twee weken is
de burgemeester bevoegd het dier te verkopen of weg te geven. Als deze
mogelijkheden zijn uitgesloten dan kan de burgemeester het dier laten afmaken.
De termijn van twee weken kan worden bekort als de kosten voor de verzorging
onevenredig hoog zullen zijn of als het afmaken van het dier om geneeskundige
redenen is vereist.Deze regeling geldt alleen voor gevonden dieren. Wanneer de eigenaar het dier
niet is verloren, bijvoorbeeld omdat duidelijk is dat het dier slechts even
verwijderd is van eigenaar of erf, is er geen sprake van een “gevonden
dier”.Beide genoemde regelingen over het doden van dieren zijn uitputtend bedoeld. De
gemeentelijke wetgever mag derhalve het doden van loslopende honden in het
geheel niet regelen.JurisprudentieAanwijzing hondenuitlaatzone. Betrokkenen zijn belanghebbenden, gelet op de
geringe afstand tussen de woningen en de uitlaatzone. Vz. ABRS 13-12-1996, JG
97.0050.Het college dient het onaangelijnd zijn van de hond te gedogen in verband met de
functie van de hond als signaal- of dovengeleidehond. Vz. ARRS 20-07-1993, JG
94.0055 , AB 1994, 454.Artikel 2:58 Verontreiniging door honden Straatverontreiniging kan grote gevaren opleveren voor de volksgezondheid. Ook
wordt via hondenuitwerpselen die op straat, in parken en plantsoenen blijven
liggen, het voor honden dodelijke canine parvo virus verspreid. Los daarvan
staat het probleem al jaren hoog in de ranglijsten van ergernissen.Er zijn verschillende manieren om de overlast van hondenuitwerpselen aan te
pakken.Handhaving vraagt betrapping op heterdaad, de bedoeling van de bepaling is
daardoor deels preventief . Sommige gemeenten gaan er daarom toe over om het bij
zich hebben van “opruimmiddelen” verplicht te stellen, wat uiteraard wel
controleerbaar is. Overtreding van het verontreinigingsverbod door
hondenuitwerpselen behoort tot de zogenaamde verontreinigingsdelicten, die
vatbaar zijn voor transactie door de politie.Sommige gemeenten gaan ertoe over in hun APV ook verontreiniging door paarden op
te nemen. Het is dan zaak om zich te realiseren dan een ruiter het minder dan
degene die een hond uitlaat in de hand heeft waar en wanneer een paard zich
ontlast. De nadruk zal dan ook meer moeten liggen op het (laten) opruimen van de
uitwerpselen.Artikel 2:59 Gevaarlijke honden Dit artikel schept voor de burgemeester de mogelijkheid om na een (bijt)incident
met een hond dat naar zijn oordeel niet voldoende ernstig is om strafrechtelijk
op te treden (wat er doorgaans op neer komt dat de hond in beslag wordt genomen
en een gedragstest ondergaat om te bekijken of de hond geresocialiseerd kan
worden of helaas moet inslapen), de eigenaar te verplichten de hond te
muilkorven en/of kort aan te lijnen. Sinds de intrekking van de Regeling
agressieve dieren is er in landelijke wetgeving geen definitie van muilkorf meer
gegeven, vandaar dat er hier een definitie is opgenomen.JurisprudentieAanschrijving tot muilkorving van gevaarlijke honden. Politierapport en vonnis
kantonrechter voldoende aanleiding voor standpunt dat honden gevaarlijk zijn en
de te treffen maatregelen. ARRS 05 02 1991, Gst. 1991, 6932, 13 m.nt. CG.Gevecht tussen niet-gemuilkorfde pitbullterriërs en een andere hond, waarbij een
hond is overleden en een omwonende is aangevallen. De burgemeester heeft in
redelijkheid het zwaarste gewicht kunnen toekennen aan de bescherming van de
veiligheid van mens en dier in de gemeente en besloten tot het doden van de
pitbulls op grond van artikel 74 Gezondheids- en welzijnswet. Vz.CBB 24-5-1993,
AB 1993, 460.Een soortgelijke casus is te vinden in Pres. Rb Zwolle 3-3-1995, JG 95.0307,
Gst. 1996, 7028 m.nt. HH. Artikel 74 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is
een speciale bevoegdheid ten opzichte van artikel 172 Gemeentewet.Muilkorfgebod op grond van de APV voor Argentijnse Dog na bijtincident met
dodelijke afloop voor andere hond. Het college heeft bij het opleggen van een
dergelijke maatregel een ruime mate van beoordelingsvrijheid. Niet onevenredig.
Vz.ABRS 22-05-2001, KG 2001,179, JG 01.0139 m.nt. M. Geertsema.Artikel 2:60 Houden van hinderlijke of schadelijke dieren Door in het eerste lid de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer” op ten nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Het (oude) vierde lid is daarmee vervallen.Het kan voor de omgeving hinderlijk zijn, als iemand dieren houdt. Er moet
kunnen worden ingegrepen als overlast of schade voor de volksgezondheid dreigt.
Dan moeten belangen worden afgewogen. Daarom is gekozen voor de constructie dat
het college bevoegd wordt verklaard om de plaatsen aan te wijzen waar naar zijn
oordeel het houden van bepaalde dieren overlast of schade voor de
volksgezondheid veroorzaakt. Waar het college bij een aanwijzing bevoegd is
verklaard daarbij nadere regels te geven inzake het houden van dieren, is er
sprake van delegatie van verordenende bevoegdheid als bedoeld in artikel 156
Gemeentewet. Tevens wordt in dit verband nog gewezen worden op de Flora en
Faunawet, waarin regels worden gegevens ter bescherming van dieren.Er zijn gemeenten die deze bepaling niet opnemen in de APV, waarbij doorgaans
als reden wordt gegeven dat er zelden sprake is van werkelijk omvangrijke
overlast of dreigende schade voor de volksgezondheid, maar dat het meestal gaat
om geschillen tussen buren.Facultatief is genoemd als toevoeging: het voeren van bepaalde dieren. Sommige
gemeenten hebben er behoefte aan het voeren van bijvoorbeeld meeuwen of duiven
op bepaalde plaatsen te verbieden om daar zo nodig handhavend tegen te kunnen
optreden.Derde lidHet is niet eenvoudig aan te geven wanneer en waarom, als er eenmaal eisen en
beperkingen zijn gesteld, daar met een ontheffing weer van zou worden afgeweken.
Doorgaans zal vrij snel (en dan naar alle waarschijnlijkheid negatief) op een
aanvraag om deze ontheffing kunnen worden beschikt. Toch is hier van het
toepassen van de lex silencio positivo afgezien. Dit vooral omdat in gevallen
waarin dit artikel wordt toegepast vaak al enig ongenoegen leeft over de in de
buurt ondervonden overlast. Een van rechtswege ontstane ontheffing en daardoor
weer toenemende hinder zou de sfeer niet ten goede komen.JurisprudentieAanschrijving tot verplaatsing van een hok van een haan die geluidsoverlast
veroorzaakt. Nader onderzoek van het college verlangd. ARRS 26 02-1991, Gst.
1991, 6962, 3 m.nt. JMK, JG 91.0382 m.nt. L.J.J. Rogier.Aanschrijving verwijdering pluimvee in verband met overlast omwonenden. Vz.ARRS
02 06 1991, JG 92.0007 , AB 1991, 686 m.nt. JHvdV.Aanschrijving tot verwijdering van kraaiende haan terecht. De door het college
gehanteerde methode van geluidmeting is niet onredelijk. ARRS 09 04 1992, JG
92.0401 , GO 1992, 3, GO 1994, 2 m.nt. L.F.D, AB 1992, 583 m.nt RMvM, TMR 1994,
9 m.nt. RJdH.Overlast van een papegaai. Onvoldoende onderzoek naar de klacht. ARRS 22 12
1993, JG 93.0137 m.nt. A.B. Engberts.Aanschrijving tot verwijdering paard in verband met overlast omwonenden terecht.
Klachten van omwonenden, onderzoek van bouw- en woningtoezicht en proces-verbaal
van politie geeft voldoende feitelijke onderbouwing. ABRS 03-07-1999, JG 99.0003
m.nt. W.A.G. Hillenaar.Zonder aanwijzing van het college kan artikel 2.4.20 geen grondslag bieden voor
de toepassing van bestuursdwang. ABRS 17-10-2001, JG 02.0025, art. 2-4-20-, art.
4-1-7b- m.nt. M. Geertsema.Het houden van hinderlijke of schadelijke dieren (artikel 2.4.20 oud).
Geluidhinder door dieren (zie voorbeeldbepaling 4:5b model-APV). Ernstige
geluidsoverlast door kikkers in een poel. Het schoonhouden en wellicht bijvullen
van een kikkerpoel zal de aanwezigheid van kikkers mogelijk bevorderen, maar dit
is onvoldoende om te concluderen dat de buurman kikkers houdt (op grond van
artikel 2.4.20 oud) en er de zorg voor heeft. Bij de besluitvorming is terecht
rekening gehouden met het feit dat de eiser in het buitengebied woont en het
gekwaak van kikkers tot gebiedseigen geluiden moet worden gerekend. Rb.
´’s-Hertogenbosch, nr.AWB 99/6873 GEMWT, LJN AD4783.Artikel 2:61 Wilde dieren (Vervallen)Bij ledenbrief 98/192 is artikel 2.4.21 (Oud) Wilde dieren vervallen omdat het
artikel het Wetboek van Strafrecht doorkruist. Zowel artikel 2.4.21 (oud) als
artikel 425 WvStr. ziet op de bescherming van de algemene veiligheid van
personen of goederen. Rb. Dordrecht, d.d. 19 mei 1998, parketnummer
11.410090.96.Artikel 2:62 Loslopend vee Dit verbod dient mede de verkeersveiligheid. Herhaaldelijk gebeuren er
verkeersongelukken doordat een paard, een koe of een ander dier uit het weiland
is gebroken en zich op de weg bevindt. De verplichting om dit zoveel mogelijk te
voorkomen is daarom op haar plaats. Een verbod tot het los laten lopen van
honden, dat mede de verkeersveiligheid dient, is opgenomen in artikel 2:57.Ten slotte wordt nog gewezen op artikel 458 Wetboek van Strafrecht. Daarin wordt
het, zonder daartoe gerechtigd te zijn, laten lopen van niet uitvliegend
pluimgedierte (o.a. kippen en kalkoenen) in tuinen of op enige grond die
bezaaid, bepoot of beplant is, met straf bedreigd.Artikel 2:63 Duiven Verwilderde duiven veroorzaken in het voorjaar nogal wat schade aan jonge
gewassen doordat zij akkerbouwgebieden als foerageerplaats gebruiken. Deze
bepaling geeft het college de mogelijkheid om tussen 1 maart en 1 juni een
periode aan te wijzen, die bijvoorbeeld kan variëren van een week tot een dag
per week, waarin de eigenaren of bezitters van duiven verplicht zijn de duiven
binnen te houden. Dit geeft de jagers de mogelijkheid om het verwilderde
duivenbestand uit te dunnen.Wel lijkt het raadzaam om in overleg met de colleges van omliggende gemeenten en
de diverse postduivenverenigingen deze periode jaarlijks vast te stellen.Artikel 2:64 Bijen Het vliegen van bijen kan, als de kasten of korven dicht aan de weg geplaatst
zijn en op zodanige wijze dat de “aanvliegbanen” hiervan over de weg lopen,
gevaar voor de veiligheid van de weg opleveren.Dit gevaar kan meestal met eenvoudige middelen, zoals het verleggen van de
aanvliegroute door het plaatsen van een afscheiding, worden teruggebracht. Het
zal echter kunnen voorkomen dat omwonenden op hun erf of zelfs in huis van de
bijen overlast ondervinden, waartegen minder gemakkelijk maatregelen zijn te
treffen. Vooral in de bebouwde kom van een gemeente kan in sommige gevallen het
houden van bijen daarom onaanvaardbaar zijn.Hoewel in dit geval geen gedraging of toestand “op de openbare weg of op een
andere voor het publiek toegankelijke plaats” valt aan te wijzen, kan men toch
van oordeel zijn dat de gewraakte situatie haar terugslag kan hebben op
“openbare belangen”.Zesde lid: Voor de ontheffing van het vijfde lid is gekozen voor een lex
silencio positivo. Overwegingen daarbij zijn dat, hoewel overlast mogelijk is,
het artikel al bepaalde eisen aan de bijenhouder stelt, waaraan in het gros van
de gevallen wordt voldaan. De enkele keer dat van die eisen ontheffing wordt
gevraagd zal daar tijdig op kunnen worden beslist. Ook het belang van de
bijenhouderij en de moeilijke situatie waarin zij verkeert zijn een afweging. De
gemeenteraad zou in dit geval tot een andere afweging kunnen komen.JurisprudentieWeigering ontheffing voor het houden van bijenvolken. Begrip “overlast” heeft
geen betrekking op schade aan verder afgelegen tuinbouwkassen. ARRS 17 07 1993,
JG 94.0283 , AB 1994,432Weigering toepassing bestuursdwang tot verwijdering van de bijenkasten. Imker is
verhuisd. Mogelijkheid toepassing bestuursdwang voor toekomstige gevallen. ABRS
25 07 1994, JG 95.0210.Artikel 2:60 (artikel 2.4.20 oud) en 2.64 (artikel 2.4.24 oud) kunnen in sommige
situaties beide worden toegepast. Artikel 2:60 fungeert niet als lex specialis
ten opzichte van artikel 2.4.20. ABRS 02-06-1997, JG, 10 (1999) 5 m.nt.
Hillenaar.Overlast bijen. Voldaan aan de criteria van het tweede lid. Het college heeft
zich terecht niet bevoegd tot bestuursdwang geacht. ABRS 26-09-2000, JU 001065
(VNG-databank).Artikel 2:65 Bedelarij Met name in de stadscentra wordt soms overlast ondervonden van bedelaars. Deze
gedragen zich soms agressief en hinderlijk door passanten aan te klampen, te
intimideren, de weg te versperren of te volgen. Hierdoor komt de openbare orde
in het geding.Omdat in 2000 de strafbaarstelling van bedelarij uit het Wetboek van Strafrecht
(voormalig artikel 432) is verdwenen, kan de politie hiertegen niet of
nauwelijks meer optreden. Bij de opheffing van de strafbaarstelling heeft de
wetgever echter expliciet de mogelijkheid opengehouden om op basis van de
gemeentelijke autonomie zo nodig een regeling ter zake van bedelarij in het
leven te roepen, indien dit gedrag de openbare orde verstoort of dreigt te
verstoren. In 2006 is daarom in de model-APV bovenstaand artikel opgenomen dat
beoogt bedelarij tegen te gaan. Op grond van dit artikel kan het college
gebieden aanwijzen waar een bedelverbod geldt. Wanneer er naar het oordeel van
het college een overlastgevende situatie in een bepaald gebied ontstaat, kan het
dus een verbod instellen.Overigens valt het spelen van straatmuziek en vervolgens vragen om een
geldelijke bijdrage aan toehoorders en passanten niet onder dit bedelverbod,
maar onder de regeling van artikel 2:9. Ook de verkoop van daklozenkranten valt
niet onder dit verbod. Deze kan immers niet verbonden worden aan een vergunning
vanwege strijd met de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 7 van de
Grondwet.Omdat dit niet in elke gemeente behoefte bestaat aan zo’n bedelarijartikel wordt
het hier gepresenteerd als een facultatief artikel.AFDELING 12 BEPALINGEN TER BESTRIJDING VAN HELING VAN GOEDEREN Deze afdeling is optioneel. Gemeenten dienen een afweging te maken of zij deze
afdeling opnemen in hun APV.Artikel 2:66 Begripsbepaling “handelaar” De bestuurlijke aanpak van heling binnen de gemeente kan een belangrijk
aanvulling vormen op het politioneel strafrechtelijk optreden.Het Wetboek van strafrecht (WvSr.). bevat enkele bepalingen die de bestrijding
van heling op het oog hebben. Dat zijn artikel 416, 417, 417bis, 417ter, 437,
437bis, 437ter en 437quater. Het binnentreden bij handelaren is - ook zonder dat
een strafbaar feit wordt vermoed - te allen tijde mogelijk op basis van artikel
552 van het Wetboek van Strafvordering (WvSv).De in artikel 141 WvSv genoemde opsporingsambtenaren hebben om controle uit te
oefenen vrije toegang tot alle vestigingen en andere plaatsen waarvan
redelijkerwijs kan worden vermoed dat zij door een handelaar worden gebruikt.
Indien deze plaatsen als woning zijn aan te merken, moet het bepaalde in de
Algemene wet op het binnentreden in acht worden genomen.De politie kan voorwerpen in beslag nemen.Op grond van artikel 142 WvSv kunnen toezichthouders als buitengewone
opsporingsambtenaren optreden. Zie daarover meer in de toelichting bij hoofdstuk
6.Gelet op het karakter van de voorschriften inzake de heling is overigens voor
buitengewone opsporingsambtenaren, naast de algemene opsporingsambtenaren als
bedoeld in artikel 141 WvSv, bij de controle op de naleving van voorschriften
inzake de helingbestrijding in het algemeen geen plaats. De in artikel 552 WvSv
neergelegde binnentredingsbevoegdheid is dan ook alleen verleend aan de algemene
opsporingsambtenaren.Voor de handhaving van de helingbepaling zal er op moeten worden toegezien dat
bekend is, welke handelaren zich in de gemeente hebben gevestigd. Aan de
verplichting ex artikel 437ter, tweede lid, WvSr om zich schriftelijk aan te
melden bij de burgemeester of de door deze aangewezen ambtenaar wordt in de
huidige praktijk door veel handelaren niet voldaan.In dat geval zal de burgemeester gebruik moeten maken van de mogelijkheid de hem
door artikelen 437 e.v. WvSr toegekende taken op te dragen aan door hem aan te
wijzen ambtenaren.Door capaciteitsproblemen bij de politie zal het doorgaans niet mogelijk zijn
alle handelaren aan een regelmatige controle te onderwerpen. De controle zal
zich moeten toespitsen op die branches waarin relatief veel gestolen goederen
worden verhandeld en waarin relatief veel notoire helers voorkomen (de antiek ,
(brom)fiets en autohandel).Ten behoeve van de andere branches zou het college dan vrijstelling kunnen
verlenen van de in de gemeentelijke helingvoorschriften opgenomen
registratieverplichtingen.HandelaarVoor de omschrijving van het begrip “handelaar” verwijst artikel 437, eerste
lid, Wetboek van Strafrecht naar de Algemene Maatregel van Bestuur op grond van
dit artikel (Uitvoeringsbesluit ex artikel 437, eerste lid, van het Wetboek van
Strafrecht, KB 06-01-1992).Artikel 1 van dit besluit noemt als handelaren: opkopers en handelaren in
gebruikte en ongeregelde goederen, platina, goud, zilver, edelstenen, uurwerken,
kunstvoorwerpen, auto’s, motorfietsen, bromfietsen, fietsen, foto-, film-,
radio-, audio- en videoapparatuur en apparatuur voor automatische registratie.
Onder “handelaren in gebruikte en ongeregelde goederen” worden tevens handelaren
in antiek en curiosa verstaan. Daarom hoeven zij niet apart te worden
vermeld.Voorheen werd ook het begrip “verkoopregister” omschreven in dit artikel. Bij de
herziening van de APV begin 2008 is het geschrapt, omdat dit begrip alleen nog
terug komt in artikel 2:67. In dit artikel (en de toelichting) staat het nader
omschreven.Artikel 2:67 Verplichtingen met betrekking tot het verkoopregister De in dit artikel opgenomen verplichtingen met betrekking tot het
verkoopregister vinden hun basis in artikel 2 van de AMvB op grond van artikel
437 Wetboek van Strafrecht. Artikel 437, eerste lid, onder a, WvSr verplicht de
handelaar tot het aantekening houden van het verwerven dan wel voor handen
hebben van alle gebruikte en ongeregelde goederen. In de Memorie van Toelichting
wordt gezegd dat de administratieplicht alleen zinvol is als het om dit soort
goederen gaat, omdat dan de kans bestaat dat zij van misdrijf afkomstig
zijn.In artikel 2 van eerdergenoemde AMvB worden regels gegeven betreffende de wijze
van aantekening houden. Zo is bepaald dat de registerplichtige handelaar een
doorlopend en een door of namens de burgemeester gewaarmerkt register houdt en
daarin onverwijld de vereiste gegevens vermeldt: het zogenaamde
verkoopregister.Bij het opstellen van regels met betrekking tot het verkoopregister is
aansluiting gezocht bij de terminologie van de formulering van het
inkoopregister, welke overigens is geregeld bij wet en AMvB. Net als bij het
inkoopregister verdient het aanbeveling om de handelingen die leiden tot het
opstellen van een verkoopregister algemeen te omschrijven.Net als het inkoopregister moet het verkoopregister doorlopend zijn. Een
doorlopend register is een register waarin de aantekeningen waarvoor het is
bestemd achtereenvolgens naar tijdsorden worden ingeschreven, met uitsluiting
van de mogelijkheid van latere inschrijvingen. Een register waarin een aantal
bladzijden ontbreekt, is geen doorlopend register. Het register mag geen
onregelmatigheden en hiaten vertonen en moet chronologisch zijn.Eerste lidHier is een algemene verplichting opgenomen om een verkoopregister bij te houden
(“alle” goederen). Aangezien het meestal zal gaan om bepaalde goederen als
fietsen, auto’s of antiek, is in het tweede lid een vrijstellingsbepaling
toegevoegd.Er kan ook voor worden gekozen om de goederen die niet hoeven te worden
geregistreerd expliciet en limitatief op te sommen in het eerste en dan enige
lid, óf te bepalen dat alleen die goederen moeten worden geregistreerd die de
burgemeester heeft aangewezen.Derde lidHier wordt de lex silencio positivo van toepassing verklaard op de ontheffing
van het tweede lid. De burgemeester kan vrijstelling verlenen van één tot alle
verplichtingen in dit artikel. Doorgaans zal daarvoor een praktische reden zijn.
Bovendien lijdt de ondernemer doorgaans geen grote schade wanneer er per abuis
een vrijstelling van rechtswege ontstaat en die wordt teruggedraaid.Artikel 2:68 Voorschriften als bedoeld in artikel 437ter van het Wetboek van
Strafrecht Deze bepaling, die gebaseerd is op artikel 437ter, eerste lid, Wetboek van
Strafrecht (WvSr), bevat voorschriften die in het algemeen het gevaar voor
heling beogen te voorkomen.Bij de herziening van de APV in 2008 zijn er geen inhoudelijke wijzigingen
aangebracht, maar is getracht een overzichtelijker artikel te formuleren, dat
kort en bondig is geformuleerd. Het voorheen gehanteerde begrip “lokaliteit” is
vervangen door “vestiging”. Daarnaast is het oude artikel 2.5.4 (2:69) in dit
artikel geïntegreerd.Onder aTen eersteArtikel 437ter, tweede lid, van het WvSr legt de handelaar de verplichting op de
burgemeester of door hem aangewezen ambtenaren tevoren schriftelijk in kennis te
stellen als hij van het opkopen een beroep of gewoonte maakt. De wetgever heeft
afgezien van een regeling om de uitoefening van het opkopersbedrijf aan een
voorafgaande toelating door het gemeentebestuur te binden. De aanmeldingsplicht
is in onderdeel a, sub 1e, nader uitgewerkt.Ten tweede en derdeAls er zich wijzigingen in het adres of beroep van de handelaar voordoen, dient
de burgemeester hiervan in kennis te worden gesteld. De politie kan hierdoor de
registratie van de handelaren up to date houden.Ten vierdeHier spelen onder meer de omstandigheden waaronder het goed aan de handelaar
wordt aangeboden en diens wetenschap zelf een rol. De inhoud van deze bepaling
ligt dicht tegen die van artikel 437bis, eerste lid, van het WvSr aan. Hier is
het echter de ondernemer die het initiatief moet nemen. Deze bepaling kan niet
in strijd worden geacht met artikel 160 en 161 WvSv.Onder bIn artikel 437, eerste lid, onder c, van het WvSr wordt aan de daartoe
aangewezen ambtenaar de bevoegdheid gegeven om inzage te hebben in het
inkoopregister. De bevoegdheid tot inzage in het verkoopregister is niet
aangegeven in het WvSr, zodat een regeling in de APV noodzakelijk is. Door de
bevoegdheid tot inzage van het verkoopregister bij de daartoe aangewezen
ambtenaar te leggen, kan deze ambtenaar zowel het inkoop als het verkoopregister
inzien.Onder dBij een regeling tot effectieve helingbestrijding mag een bepaling betreffende
de vervreemding van door opkoop verkregen goederen niet ontbreken. Artikel 2:68,
onder d, voorziet hierin.De bepaling sluit nauw aan op hetgeen bepaald in artikel 437, eerste lid, onder
d en f, WvSr.Daar is de handelaar et cetera die in strijd met een schriftelijke last van de
burgemeester (of een vanwege hem gegeven last) bepaalde goederen vervreemdt, of
niet in bewaring geeft, of die niet voldoet aan de daarbij gegeven aanwijzingen,
strafbaar gesteld. In onderdeel d is gekozen voor een termijn van drie dagen,
zodat de bedrijfsvoering van de handelaren niet al te zeer wordt belemmerd.Artikel 2:69 Vervreemding van door opkoop verkregen goederen (vervallen) Het oude artikel 2.5.4 is nu opgenomen in artikel 2:68.Artikel 2:70 Handel in horecabedrijven Dit artikel is verplaatst naar afdeling 8 Toezicht op horecabedrijven en is
genummerd artikel 2:32.AFDELING 13 VUURWERK Artikel 2:71 Begripsomschrijvingen Deze afdeling geeft regels omtrent de verkoop en bezigen van consumentenvuurwerk
rond en tijdens de jaarwisseling, in aanvulling op het Besluit van 22 januari
2002, houdende nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en professioneel
vuurwerk (verder te noemen Vuurwerkbesluit). Het Vuurwerkbesluit is op 1 maart
2002 (grotendeels) in werking getreden.Het Vuurwerkbesluit strekt tot integrale herziening van het Vuurwerkbesluit Wet
milieugevaarlijke stoffen waarbij zowel de regelgeving voor consumentenvuurwerk
als die voor professioneel vuurwerk in één nieuwe algemene maatregel van bestuur
wordt geïntegreerd. Het Vuurwerkbesluit beoogt de gehele keten van het invoeren
dan wel vervaardigen of assembleren, verhandelen, uitvoeren, opslaan, bewerken
en afsteken van vuurwerk te reguleren, met inbegrip van bepaalde
vervoershandelingen met vuurwerk. De regels ten aanzien van het vervoer van
vuurwerk zijn gesteld ter uitwerking van artikel 3 van de Wet vervoer
gevaarlijke stoffen (Wvgs).Het Vuurwerkbesluit kent dus regels voor zowel consumentenvuurwerk als
professioneel vuurwerk. De regels inzake professioneel vuurwerk zijn voor deze
afdeling niet relevant.Definitie consumentenvuurwerkVoor de omschrijving van het begrip “consumentenvuurwerk” is aansluiting gezocht
bij de omschrijving daarvan in het Vuurwerkbesluit. Consumentenvuurwerk wordt in
het Vuurwerkbesluit als volgt gedefinieerd: “vuurwerk dat is bestemd voor
particulier gebruik” (artikel 1.1.1. lid 1). Consumentenvuurwerk dient te
voldoen aan welomschreven productveiligheidseisen, zoals uitgewerkt in de
Regeling Nadere eisen aan vuurwerk (Stcrt. 243, 1997).Als consumentenvuurwerk wordt in ieder geval aangemerkt vuurwerk dat bestemd is
voor particulier gebruik - aldus artikel 1.1.2 van het Vuurwerkbesluit -
indien:
a. het tot ontbranding wordt gebracht door een particulier;
b. het te koop wordt aangeboden of ter beschikking wordt gesteld aan,
gekocht of besteld door een particulier;
c. het aangetroffen wordt bij een particulier;
d. het binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht of voorhanden
wordt gehouden met het oogmerk het aan particulieren ter beschikking te
stellen of
e. het is voorzien van de aanduiding: Geschikt voor particulier
gebruik.
Het Vuurwerkbesluit is ingevolge artikel 1.1.3 niet van toepassing op:
- vuurwerk waarvoor regels zijn gesteld bij het Warenwetbesluit
Speelgoed, zoals klappertjes voor speelgoedpistolen;
- vuurwerk dat bij de Nederlandse krijgsmacht, bij de krijgsmacht van
een bondgenootschappelijke mogendheid of bij de politie in gebruik of
beheer is;
- vuurwerk dat in het kader van internationaal vervoer per zeeschip of
vliegtuig binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht en niet in
Nederland wordt gelost of rechtstreeks wordt overgeladen naar een ander
zeeschip onderscheidenlijk vliegtuig.
Fop- en schertsvuurwerkFop- en schertsvuurwerk is een aparte groep consumentenvuurwerk, genoemd in
bijlage 1 van de Regeling Nadere eisen aan vuurwerk. Het gaat hierbij onder meer
om boobytraps, sterretjes, knalbonbons, confettibommen, trektouwtjes, Bengaalse
lucifers en Bengaalse handfakkels. Aan al deze voorwerpen worden eisen gesteld
aan de lading. De lading van fop- en schertsvuurwerk is (veel) kleiner dan de
lading van overig consumentenvuurwerk. De voorschriften opgenomen in bijlage 1
van het Vuurwerkbesluit zijn niet van toepassing, indien er binnen de inrichting
niet meer dan 200 kg fop- en schertsvuurwerk aanwezig is. Op grond van artikel
2.3.7 van het Vuurwerkbesluit is fop- en schertsvuurwerk het hele jaar door
verkrijgbaar en kan het ook gedurende het hele jaar worden afgestoken.Uniforme regels verkoop en afsteken consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisselingHet Vuurwerkbesluit kent voor de verkoop en afsteken van consumentenvuurwerk
tijdens de jaarwisseling een aantal uniforme regels:
- een verbod om consumentenvuurwerk ter beschikking te stellen aan een
particulier (artikel 2.3.2 lid 1);
- dit verbod geldt niet op 29, 30 en 31 december met dien verstande dat
als een van deze dagen een zondag is het verbod eveneens op die zondag
geldt, in welk geval het verbod om vuurwerk ter beschikking te stellen
dan niet geldt op 28 december (artikel 2.3.2 lid 2);
- een verbod per levering meer dan tien kilogram consumentenvuurwerk aan
een particulier ter beschikking te stellen (artikel 2.3.3);
- een verbod om consumentenvuurwerk aan een particulier bedrijfsmatig
ter beschikking te stellen op een andere plaats dan een verkoopruimte
die voldoet aan de in bijlage 1 gestelde voorschriften en de door het
bevoegd gezag overeenkomstig artikel 2.2.3 gestelde nadere eisen
(artikel 2.3.4);
- een verbod om consumentenvuurwerk bedrijfsmatig ter beschikking te
stellen aan personen die jonger zijn dan zestien jaar (artikel
2.3.5);
- een verbod vuurwerk tot ontbranding te brengen op een ander tijdstip
dan tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari 2.00 uur van het daarop
volgende jaar (artikel 2.3.6).
De bepalingen 2:72 en 2:73 van de model-APV zijn gebaseerd op artikel 149
Gemeentewet en zijn een aanvulling op de uniforme regels voor de verkoop en
afsteken van consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling, zoals gesteld in het
Vuurwerkbesluit.Artikel 2:72 Ter beschikking stellen van vuurwerk tijdens verkoopdagen Verkoopvergunning consumentenvuurwerkOp basis van artikel 2:72 van de model-APV kan het college aan een bedrijf of
nevenbedrijf een vergunning verlenen voor het verkopen van consumentenvuurwerk
tijdens de door het Vuurwerkbesluit aangewezen verkoopdagen. Ter bevordering van
de deregulering en het aanbrengen van meer systematiek in de model-APV zijn in
mei 2007 twee artikelen in Hoofdstuk 1 opgenomen. Artikel 1:7 bepaalt dat de
vergunning voor onbepaalde tijd geldt en artikel 1:8 bevat de algemene
weigeringsgronden die bij elke vergunning kunnen worden gehanteerd. Zie voor
meer informatie de toelichting bij de betreffende artikelen.Algemene weigeringsgronden zijn bijvoorbeeld het belang van de handhaving van de
openbare orde waaronder overlast kan worden begrepen, als het om de bescherming
van de kwetsbare medemens gaat of het belang van de volksgezondheid die door
overlast dreigt te worden aangetast. De vergunning kan daarom worden geweigerd
als het verkooppunt zich bevindt in de nabijheid van ziekenhuizen,
bejaardentehuizen en dierenasiels. In het laatste geval is er sprake van
handhaving van de openbare orde, waaronder de bescherming van dieren valt. Aan
de verkoopvergunning kunnen voorschriften worden verbonden, indien dit nodig is
wegens dwingende redenen van algemeen belang. Dit zijn de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. Zie daarvoor artikel 1:4
en het commentaar daarbij.KoopzondagIn de Nota van toelichting bij het Vuurwerkbesluit wordt bij de toelichting op
artikel 2.3.2 de koopzondag uitdrukkelijk uitgesloten als verkoopdag.
Consumentenvuurwerk mag niet op zondag worden verkocht. Het verbod geldt ook in
die gevallen waarin de binnen de wettelijke termijn vallende zondag door de
gemeente is aangewezen als zondag waarop winkels open mogen zijn.Tweede lid:Gezien de veiligheidsaspecten, de grote toeloop die een vuurwerkhandel doorgaans
met zich meebrengt en de scherpe concurrentie in deze branche is er van afgezien
om hier een lex silencio positivo in te voeren.Artikel 2:73 Bezigen van vuurwerk In het Vuurwerkbesluit is bepaald dat het verboden is om consumentenvuurwerk af
te steken op een ander tijdstip dan tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari
02.00 uur van het daarop volgende jaar. Het afsteken van consumentenvuurwerk
wordt op dit tijdstip toelaatbaar geacht vanwege de koppeling van het
vuurwerkgebruik aan de feestelijkheden rond de jaarwisseling en de inbedding
daarvan in de Nederlandse volkscultuur.Toch kunnen er, ondanks dat dit alleen op oudejaarsdag is toegelaten, plaatsen
zijn waar het afsteken van consumentenvuurwerk te allen tijde niet toelaatbaar
moet worden geacht (bijvoorbeeld bij ziekenhuizen, bejaardentehuizen, huizen met
rieten daken, in winkelstraten, bij dierenasiels enz.). Dit artikel geeft het
college de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het afsteken van
consumentenvuurwerk altijd verboden is.Het tweede lid maakt het mogelijk om op te treden tegen het bezigen van
consumentenvuurwerk in bijvoorbeeld een promenade, een passage, een portiek of
een volksverzameling.JurisprudentieVoorlopige voorziening. Verbod om vuurwerk op oudejaarsdag tussen 10.00 en 22.00
uur af te steken in de directe nabijheid van een verkooppunt op een
bedrijventerrein. Afsteekverbod kan in rechte stand houden. Rb. Leeuwarden
27-12-2001, 01/1133 GEMWT, LJN AD7648.Artikel 2:74 Drugshandel op straat Afbakening met de OpiumwetOm niet in de sfeer van de Opiumwet te treden is de passage “onverminderd het
bepaalde in de Opiumwet” opgenomen. De Opiumwet is een strafrechtelijk
instrument waarin onder meer de verbodsbepalingen staan van middelen die worden
genoemd op lijst I (“harddrugs”) en II (“softdrugs”) die behoren bij deze wet.
Zo wordt verboden deze middelen te bereiden, te bewerken, te verwerken, te
verkopen, af te leveren, te verstrekken, te vervoeren en aanwezig te hebben. In
de Opiumwet wordt geen aandacht besteed aan overlast ten gevolge van drugshandel
op straat. Om hiertegen te kunnen optreden is het noodzakelijk in de APV een
artikel op te nemen dat het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en
van strafbare feiten tot doel heeft.Drugshandel op straat en coffeeshopbeleidArtikel 2:74 is opgenomen om de overlast op straat tegen te gaan. De
straathandel in drugs kan leiden tot een verstoring van de openbare orde. Om
daartegen op te treden is het noodzakelijk in de APV een bepaling op te nemen,
die tot doel heeft het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en van
strafbare feiten. In praktijk gaat het met name om harddrugs.In dit artikel zijn zowel de aanbieders als ontvangers en bemiddelaars
(“drugsrunners”) strafbaar gesteld. Het “kennelijk doel” kan blijken uit
ervaringsfeiten en concrete omstandigheden zoals het aanspreken van
voorbijgangers, het waarnemen van transacties enz.Sommige gemeenten gaan nog een stap verder en hebben in de APV ook
samenscholingsverboden, verblijfsontzeggingen, enz. opgenomen. Dit geldt onder
meer voor de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. De noodzaak om
dergelijke verboden in de APV op te nemen speelt uiteraard niet voor alle
gemeenten, maar met name voor gemeenten waar de problematiek rond handel en
gebruik van drugs op straat groot is. In de model-APV zijn dan ook geen
bepalingen te vinden.JurisprudentieDoel van het Amsterdamse verbod op drugshandel op of aan de openbare weg in de
APV is het voorkomen van een aantasting van de openbare orde en strafbare
feiten. De bepaling heeft derhalve betrekking op andere gedragingen dan
strafbaar gesteld in de Opiumwet. HR 17-11-1992, NJ 1993, 409, JG 94.0005 m.nt.
A.B. Engberts.AFDELING 15 BESTUURLIJKE OPHOUDING, VEILIGHEIDSRISICOGEBIEDEEN EN CAMERATOEZICHT
OP OPENBARE PLAATSEN Artikel 2:75 Bestuurlijke ophouding Artikel 2:75 is gebaseerd op artikel 154a Van de Gemeentewet Dit artikel
voorziet in de bevoegdheid van de burgemeester om bij grootschalige
ordeverstoringen groepen ordeverstoorders maximaal 12 uur op te houden op een
door de burgemeester aangewezen plaats. Het vervoer naar de plaats van ophouding
is hieronder begrepen. Bij grootschalige ordeverstoringen moet gedacht worden
aan situaties als risicowedstrijden in het betaald voetbal, uit de hand lopende
demonstraties en krakersrellen. De toepassing van het bestuursrechtelijke
instrument bestuurlijke ophouding vereist (een bepaling in) een verordening
waarin de raad de burgemeester de bevoegdheid geeft om bij groepsgewijze
niet-naleving van specifieke voorschriften bestuurlijk op te houden. Artikel
2:75 voorziet hierin.De voorwaarden waaronder bestuurlijke ophouding kan worden toegepast, zijn
vastgelegd in artikel 154a van de Gemeentewet. De zinsnede “overeenkomstig 154a
van de Gemeentewet” impliceert dan ook dat aan alle voorwaarden moet worden
voldaan voordat een besluit tot bestuurlijke ophouding kan worden genomen. Deze
voorwaarden zijn hiervoor beschreven.De bepaling spreekt overeenkomstig de wet van “door hem [= de burgemeester]
aangewezen groepen”. Dit verplicht de burgemeester concreet de groep te benoemen
waarop bestuurlijke ophouding wordt toegepast. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren
door de formulering “degenen die zich door kleding, uitrusting of gedraging
manifesteren als supporter van .../deelnemer aan de actie tegen ...”. Verder kan
de groep nader worden aangeduid door de plaats aan te geven waar de groep zich
bevond op het moment dat het besluit tot ophouding werd genomen, de handelingen
die de leden van de groep op dat moment verrichtten de grootte van de groep of
door vermelding van de taal, herkomst of nationaliteit van de leden van de
groep.De bepaling vereist een nadere invulling van specifieke voorschriften die zich
bij groepsgewijze niet-naleving voor het overgaan tot bestuurlijke ophouding
lenen. De huidige model-APV biedt hiervoor een aantal mogelijkheden. Het is
echter niet noodzakelijk om alle bepalingen uit de model-APV die in aanmerking
komen, aan te wijzen als voorschrift waarvan de groepsgewijze niet-naleving de
mogelijkheid van bestuurlijke ophouding biedt. Welke bepalingen aangewezen
zullen moeten worden in artikel 2:75, zal afhangen van de lokale situatie
waarbij eerdere ervaringen met grootschalige openbare-ordeverstoringen als
leidraad kunnen dienen.Artikel 2:76 Veiligheidsrisicogebieden Op grond van artikel 151b Gemeentewet kan de raad aan de burgemeester bij
verordening de bevoegdheid verlenen om gebieden aan te wijzen, waarin de
officier van justitie de controlebevoegdheden die genoemd worden in artikel 50,
51 en 52 Wet wapens en munitie, kan uitoefenen. Het gaat om de
controlebevoegdheden om binnen het aangewezen gebied:
- vervoermiddelen te onderzoeken;
- een ieders kleding te onderzoeken;
- te vorderen dat verpakkingen die men bij zich draagt, worden
geopend.
De burgemeester kan een gebied aanwijzen als uit feiten of omstandigheden blijkt
dat er sprake is van verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van
wapens of ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. De aanwijzing als
veiligheidsrisicogebied wordt gegeven voor een bepaalde duur die niet langer is
en voor een gebied dat niet groter is dan strikt noodzakelijk voor de handhaving
van de openbare orde. Voordat de burgemeester een gebied aanwijst, overlegt hij
hierover in de lokale gezagsdriehoek met de officier van justitie en de
korpschef. Daarbij komen de volgende onderwerpen aan de orde:
- feiten of omstandigheden waaruit blijkt dat er sprake is van
verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van wapens of
ernstige vrees voor het ontstaan daarvan;
- zorgvuldige afweging van het objectieve en subjectieve
veiligheidsbelang en het individuele belang van de burgers
(privacy);
- subsidiariteit en proportionaliteit;
- breder handhavingsbeleid in het beoogd gebied ter vergroting van
leefbaarheid en veiligheid.
JurisprudentieABRvS 09-11-2005, 200503854/1, LJN AU5839. De direct betrokkene (regelmatige
bezoekster van het veiligheidsrisicogebied) is belanghebbende bij het besluit
van de burgemeester tot het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied op grond
van artikel 151b Gemeentewet. Rechtbank Alkmaar heeft op 28 juni 2004, LJN
AP5618, onterecht geconcludeerd dat er geen rechtstreeks belang is bij het
aanwijzingsbesluit (het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied). Hof
Amsterdam 23-09-2005, AB 2006, 30 m.nt. J.G. Brouwer en A.E. Schilder.Artikel 2:77 Cameratoezicht op openbare plaatsen Eerste lidOp grond van artikel 151c van de Gemeentewet kan de gemeenteraad aan de
burgemeester bij verordening de bevoegdheid verlenen tot het uitvoeren van
cameratoezicht op openbare plaatsen in het belang van de handhaving van de
openbare orde. De gemeenteraad kan daarbij bepalen tot welke openbare plaatsen
de bevoegdheid zich uitstrekt en voor welke duur de plaatsing van camera’s ten
hoogste mag geschieden. Volgens de wetgever is hierdoor de toekenning van de
bevoegdheid tot het plaatsen van camera’s met democratische waarborgen
omkleed.De gemeenteraad kan de bevoegdheid van de burgemeester inperken. De volgende
varianten zijn bijvoorbeeld denkbaar:
- De gemeenteraad besluit expliciet/impliciet om binnen de gemeente geen
cameratoezicht toe te passen.
- De gemeenteraad bepaalt bij verordening dat de burgemeester mag
besluiten tot het toepassen van cameratoezicht op specifieke plaatsen,
bijvoorbeeld in de binnenstad, en geeft daarbij aan voor welke duur de
plaatsing van camera’s ten hoogste mag geschieden.
- De gemeenteraad verleent bij verordening zonder beperkingen de
bevoegdheid aan de burgemeester tot plaatsing van camera’s ten behoeve
van de handhaving van de openbare orde op openbare plaatsen.
Het besluit van de burgemeester tot plaatsing van camera’s op een openbare
plaats is een besluit van algemene strekking waartegen op grond van de Algemene
wet bestuursrecht (Awb) voor belanghebbenden bezwaar en beroep openstaat.Het kan voorkomen dat beelden worden gemaakt van personen die een pand
binnengaan of verlaten. De eigenaren van dergelijke panden zijn aan te merken
als belanghebbenden in de zin van de Awb, evenals bijvoorbeeld degenen die in
zo’n pand werken of wonen (huurders) of anderszins regelmatige bezoekers van
zo’n pand zijn.Doel van het cameratoezichtGemeentelijk cameratoezicht op grond van artikel 151c Gemeentewet mag
uitsluitend plaatsvinden voor het handhaven van de openbare orde. Dit begrip
omvat ook de algemene bestuurlijke voorkoming van strafbare feiten die invloed
hebben op de orde en rust in de gemeentelijke samenleving. Dit hoofddoel laat
onverlet dat deze vorm van cameratoezicht ook subdoelen mag dienen. Zo biedt
artikel 151c lid 7 Gemeentewet de mogelijkheid om de opgenomen beelden te
gebruiken voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten. Daarnaast mogen
camera’s worden gebruikt om de politie en andere hulpdiensten efficiënter en
effectiever in te zetten. De preventieve werking van cameratoezicht vergroot
bovendien hun veiligheid.KenbaarheidIn artikel 151c lid 4 Gemeentewet is vastgelegd dat het gebruik van camera’s
kenbaar moet zijn. Burgers moeten in elk geval in kennis worden gesteld van de
mogelijkheid dat zij op beelden kunnen voorkomen zodra zij het gebied betreden
dat valt binnen het bereik van de camera’s. Aan het kenbaarheidsvereiste moet
niet alleen worden voldaan als er beelden worden vastgelegd, maar ook als sprake
is van monitoring en er dus geen opnames worden gemaakt. Door het goed zichtbaar
plaatsen van borden, waarop wordt aangeven dat in het betrokken gebied met
camera’s wordt gewerkt, kan het publiek op deze mogelijkheid worden
geattendeerd. Overigens houdt het kenbaarheidsvereiste niet in dat camera’s
altijd zichtbaar moeten zijn of dat de burgers op de hoogte moeten worden
gesteld van de precieze opnametijden.In artikel 441b van het Wetboek van Strafrecht is de niet-kenbare toepassing van
cameratoezicht op voor het publiek toegankelijke plaatsen strafbaar gesteld! De
straf kan een hechtenis van ten hoogste twee maanden inhouden of een geldboete
van € 4.500.Tweede lidDe gemeenteraad heeft op grond van artikel 151c lid 1 Gemeentewet de bevoegdheid
om ook andere plaatsen, die zonder enige vorm van beperking publiek toegankelijk
zijn, aan te wijzen als openbare plaats en zo onder de reikwijdte van de wet te
brengen. Het gaat dan om plaatsen, zoals parkeerterreinen, die vanwege het
doelgebonden verblijf niet onder de definitie van openbare plaats uit de Wom
vallen. De wetgever heeft hiermee beoogd dat gemeenten snel kunnen inspelen op
gebleken lokale behoeften. Het uitgangspunt blijft te allen tijde dat het
cameratoezicht noodzakelijk moet zijn met het oog op de handhaving van de
openbare orde.HOOFDSTUK 3 SEKSINRICHTINGEN, SEKSWINKELS, STRAATPROSTITUTIE E.D. Algemene toelichtingVerordenende bevoegdheid van gemeentenVolgens artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht is het exploiteren van
prostitutie niet langer in algemene zin, maar nog slechts in bepaalde
omstandigheden strafbaar. Over de vormen van exploitatie van prostitutie die
niet langer strafbaar zijn, is geen nadere formele wetgeving vastgesteld. De
enige manier om de exploitatie van prostitutie te reguleren is dus via de APV.
De gemeentelijke bevoegdheid om bij verordening regels te stellen, heeft
daardoor een autonoom karakter: bij gebrek aan nadere formele regelgeving, zijn
gemeenten immers niet verplicht om ter uitvoering daarvan bij
(medebewinds-)verordening regels vast te stellen. Hoewel autonoom, de
verordenende bevoegdheid mag uitsluitend worden aangewend “ter regeling en
bestuur inzake de huishouding van de gemeente”: blijkens artikel 108, eerste
lid, van de Gemeentewet moeten gemeenten zich daarbij namelijk beperken tot de
behartiging van belangen die zijn aan te merken als gemeentelijke belangen.Dit hoofdstuk van de APV is niet uitsluitend gebaseerd op artikel 149
Gemeentewet, maar - voor het betrekking heeft op prostitutie - tevens op artikel
151a Gemeentewet.Bij artikel 19, derde lid, van de Grondwet kan de vrije keuze van arbeid worden
onderscheiden van de uitoefening daarvan. Ter waarborging van een
maatschappelijk verantwoorde arbeidsuitoefening leggen tal van
vergunningsvoorschriften daaraan beperkingen op (in het belang van
kwaliteitsbewaking, de bescherming van de cliënt, de bescherming van de
werknemer tegen gevaar en exploitatie, de bescherming van de omgeving tegen
gevaar en overlast en dergelijke). Deze vergunningsvoorschriften hebben niet als
motief het beperken van de vrijheid van arbeidskeuze en dienen dan ook niet te
worden beschouwd als beperking daarvan. Desalniettemin mogen deze
vergunningsvoorschriften - ook al liggen daaraan andere motieven ten grondslag -
niet zo ver strekken dat de vrije arbeidskeuze daardoor impliciet illusoir
wordt. De conclusie is dan ook gerechtvaardigd dat gemeenten, bijvoorbeeld aan
het beroep van bordeelhoud(st)er of van prostituee, beperkingen mogen opleggen
ter “regeling en bestuur van de gemeentelijke huishouding”: in het belang van de
openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu.JurisprudentieDe omstandigheid dat de prostituees in afwachting van een beslissing op de
aanvraag rechtmatig in Nederland verblijven maakt niet dat zij in dat stadium
aan de zogenoemde Associatieovereenkomsten aanspraak kunnen ontlenen om arbeid
als zelfstandige te mogen verrichten. LJN AO3839, JG 04.0112 m.nt. A.L.
Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN AQ8750, JG 04.0150
m.nt. A.L. Esveld.Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig, onverlet de
planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut. LJN AT4882, JG 05.0079
m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:1 Begripsomschrijvingen Prostitutie en prostituee(onder a en b)Deze omschrijving van het begrip “prostitutie” is afgeleid van de definitie in
artikel 273f, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht. Om onder andere
taalkundige redenen zijn de termen “derde” en “betaling” uit de definitie in het
Wetboek van Strafrecht in deze definitie vervangen door respectievelijk “ander”
en “vergoeding”.Seksinrichting (onder c)Het begrip seksinrichting is het centrale begrip voor deze verordening.
Seksinrichtingen zijn er in verschillende varianten. Daarom is in deze definitie
bewust gekozen voor een algemene omschrijving. Die omschrijving sluit aan bij
het spraakgebruik en in diverse rechterlijke uitspraken gehanteerde definities
(zie onder andere: Pres. Rb Amsterdam 24 januari 1997; Awb 96/12338 GEMWT; niet
gepubliceerd). “Seksinrichting” als hier omschreven zijn inrichtingen waarin op
bedrijfsmatige wijze seksuele diensten worden verleend, dan wel waarin deze
diensten in een zodanige omvang en met een zodanige frequentie worden aangeboden
dat die als bedrijfsmatig kunnen worden aangemerkt. Deze constructie (alsof het
bedrijfsmatig was) komt ook voor in de Wet milieubeheer.In de definitie is gekozen voor de term “besloten ruimte”, omdat dit meer omvat
dan het begrip “gebouw”. Onder besloten ruimte worden ook begrepen een vaar- of
een voertuig. Het bijvoeglijk naamwoord “besloten” duidt erop dat de ruimte zich
niet in de open lucht bevindt. Het moet dus gaan om een overdekt en geheel of
gedeeltelijk door wanden omsloten ruimte, die al dan niet met enige beperking
voor het publiek toegankelijk is.Veel voorkomende vormen van seksinrichtingen zijn in deze omschrijving
uitdrukkelijk genoemd. Dit om iedere discussie over de vraag of dit type
inrichting als seksinrichting dient te worden aangemerkt, te voorkomen. Dit
zijn: (raam)prostitutiebedrijven, erotische-massagesalons, seksbioscopen,
seksautomatenhallen, sekstheaters of parenclubs. Sommige van deze begrippen
behoeven wellicht nadere toelichting. Onder een prostitutiebedrijf worden niet
alleen bordelen en clubs begrepen, maar ook andere ruimten waarin prostitutie
plaatsvindt, zoals zogenaamde prostitutiehotels die speciaal aan prostituees
voor korte tijd kamers verhuren. Onder raamprostitutiebedrijf dient te worden
verstaan een inrichting met een of meer ramen van waarachter de prostituee
tracht de aandacht van passanten op zich te vestigen. Een seksbioscoop is een
inrichting waarin hoofdzakelijk vertoningen van erotisch-pornografische aard
worden gegeven door middel van audiovisuele apparatuur. Dit is in afwijking van
een seksautomatenhal, waarin dergelijke vertoningen van erotisch-pornografische
aard worden gegeven door middel van automaten en van een sekstheater, waarin
deze vertoningen anders dan door middel van audiovisuele apparatuur of automaten
- met andere woorden “live” - worden gepresenteerd. Voor zowel de seksbioscoop,
de seksautomatenhal als het sekstheater geldt dat daarin hoofdzakelijk
voorstellingen van erotisch-pornografische aard worden gegeven. Een café
bijvoorbeeld, waarin incidenteel een striptease-optreden plaatsvindt, dient
derhalve niet als “sekstheater” te worden aangemerkt. Zo’n optreden moet echter
worden beschouwd als een evenement (een “voor publiek toegankelijke verrichting
van vermaak”), waarvoor volgens artikel 2:25 vergunning van de burgemeester
vereist is.Escortbedrijf (onder d)Een escortbedrijf is een bedrijf dat - meestal telefonisch - bemiddelt tussen
klanten en prostituees. De prostituee bezoekt de klant, of gaat met de klant
naar een andere plaats. Een escortbedrijf is geen inrichting. Het kan een
kantoortje zijn, maar ook een telefooncentrale, een mobiele telefoon of een
website op Internet. De plaats van de bedrijfsruimte is bepalend voor de
vergunningplicht. Een escortbedrijf biedt de services actief aan door middel van
advertenties en andere reclame-uitingen. Uiteraard kan er ook sprake zijn van
een combinatie van een seksinrichting en een escortservice.Sekswinkel (onder e)De omschrijving van het begrip “sekswinkel” is ontleend aan de Winkeltijdenwet.
Ook in deze begripsomschrijving is bepaald dat hoofdzakelijk van verkoop van
goederen in casu van erotisch-pornografische aard sprake moet zijn. Zonder die
aanduiding zouden immers vele tijdschriftenwinkels als sekswinkel moeten worden
aangemerkt.Op de openingstijden van sekswinkels is het regime van de Winkeltijdenwet van
toepassing. Een sekswinkel is geen “seksinrichting” als hierboven omschreven; de
exploitatie ervan is niet onderworpen aan de vergunningplicht van artikel 3:4,
eerste lid. De vestiging van sekswinkels zal doorgaans afdoende kunnen worden
gereguleerd langs de weg van het bestemmingsplan. Indien dat in aanvulling
daarop (in het belang van de openbare orde of de woon- en leefomgeving) raadzaam
wordt geacht, kan worden overwogen de exploitatie van sekswinkels te verbieden
in aangewezen gebieden of delen van de gemeente en daartoe artikel 3:10 op te
nemen. Indien wordt afgezien van het opnemen van artikel 3:10 kan onderdeel e in
artikel 3:1 achterwege worden gelaten en komt de titel van afdeling 2
“Seksinrichtingen, straatprostitutie en dergelijke” te luiden.JurisprudentieEen bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174 lid
1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie woonbebouwing. LJN
AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan. LJN
AE6669, JG 03.0024 m. nt. A.L. Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN AQ8750, JG 04.0150,
m.nt. A.L. Esveld.Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig, onverlet de
planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut. LJN AT4882, JG 05.0079
m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:2 Bevoegd bestuursorgaan De artikelen 160 en 174 van de Gemeentewet maken deze bevoegdheidsafbakening
noodzakelijk. Volgens artikel 160 is het college belast met de uitvoering van
raadsbesluiten (waaronder autonome verordeningen als deze) tenzij bij of
krachtens de wet de burgemeester daarmee is belast. Dit laatste doet zich hier
voor: artikel 174 belast de burgemeester namelijk met “het toezicht op de
openbare samenkomsten en vermakelijkheden, alsmede op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven” (eerste lid) en met “de
uitvoering van verordeningen voor deze betrekking hebben op het in het eerste
lid bedoelde toezicht” (derde lid).In veruit de meeste gevallen dient de burgemeester derhalve te worden aangemerkt
als het bevoegde bestuursorgaan. Zijn bevoegdheid betreft namelijk de voor het
publiek openstaande gebouwen en de openbare samenkomsten en vermakelijkheden. In
de definitie van seksinrichtingen is echter het ruimere begrip “ruimte”
opgenomen. Dat betekent dat het college bevoegd is als het gaat om met name de
vaar- en voertuigen. Ook is het college bevoegd als het gaat om escortbedrijven.
Het gebruik van de openbare weg, waarbij in dit verband met name gedacht moet
worden aan de aanwijzing van tippelzones, is een bevoegdheid van het college. Om
deze afbakening - waar aan de orde - niet steeds opnieuw volledig te moeten
weergeven, is in hoofdstuk 3 het begrip “bevoegd bestuursorgaan” gehanteerd en
is dat in artikel 3:2 eenmalig gedefinieerd.Van de specifieke aard van de seksinrichting is afhankelijk wie in een concreet
geval bevoegd is: het college of de burgemeester. Aangezien van onbevoegd
genomen besluiten vernietiging in de rede ligt, moet deze vraag met
zorgvuldigheid worden beantwoord.Op grond van artikel 168, eerste lid, van de Gemeentewet kan het college een of
meer van zijn bevoegdheden opdragen aan een of meer van zijn leden. Het gaat
hierbij om mandaat: de opgedragen bevoegdheid wordt uitgeoefend uit naam en
onder verantwoordelijkheid van het college (tweede lid), dat daarover bovendien
aanwijzingen kan geven (derde lid). Om de uitvoering van het gemeentelijk
prostitutiebeleid zoveel mogelijk te stroomlijnen, zou het college zijn
bevoegdheid kunnen mandateren aan de burgemeester. Dit doet er niet aan af dat
goed moet worden bezien, of een concreet te nemen besluit een besluit van de
burgemeester zelf of van het college is.JurisprudentieBlijkens ARRS 27 augustus 1993 moet een raamprostitutiebedrijf worden beschouwd
als een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174, eerste lid,
van de Gemeentewet, ten aanzien waarvan mitsdien de burgemeester exclusief
bevoegd is, JG 94.0053.Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel 174 lid
1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie woonbebouwing. LJN
AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.Ook (reguliere) bestuursrechtelijke bevoegdheden ter handhaving van de openbare
orde behoren exclusief toe aan de burgemeester. LJ-nr. AR3854, JG 05.0004 m.nt.
A.L. Esveld.Artikel 3:3 Nadere regels Vergunningsvoorschriften die voor de exploitatie van alle (of bepaalde
categorieën van) seksinrichtingen zouden moeten gelden, kunnen krachtens dit
artikel door het college worden vastgesteld als algemeen verbindende
voorschriften. Artikel 3:3 ziet dus op delegatie van regelgevende bevoegdheid
als bedoeld in artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet. Vanzelfsprekend zijn
de regels over de bekendmaking van algemeen verbindende voorschriften hierbij
van overeenkomstige toepassing.Ook kan het bevoegde bestuursorgaan zelf (nogmaals: meestal de burgemeester)
over zijn bevoegdheid beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81 van
de Awb. Evenals algemeen verbindende voorschriften nopen beleidsregels het
bevoegd bestuursorgaan eveneens tot het volgen van een vaste gedragslijn bij het
toepassen van de desbetreffende bevoegdheid, zij het niet onder alle
omstandigheden: gelet op artikel 4:84 van de Awb moet het bevoegd bestuursorgaan
namelijk handelen overeenkomstig de beleidsregel “tenzij dat voor een of meer
belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden
onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen”.
Indien het wenselijk wordt geacht om een bevoegdheid als regel op een bepaalde
wijze toe te passen, maar in bijzondere gevallen anders te kunnen besluiten,
ligt het dus in de rede daarover geen “nadere regel” maar een beleidsregel vast
te stellen.Artikel 3:4 Seksinrichtingen Eerste lidEr is hier voor gekozen de exploitatie van seksinrichtingen en escortbedrijven
te reguleren door middel van de vergunningfiguur. Uit het eerste lid vloeit een
voor de hele gemeente geldende vergunningplicht voort. Het wijzigen van de
seksinrichting valt eveneens onder de vergunningplicht. Met het wijzigen wordt
bedoeld een wijziging van welke aard dan ook. Hierbij kan bijvoorbeeld worden
gedacht aan verandering van bouwkundige aard, het aantal exploitanten, de wijze
van exploitatie en de naam van een of meerdere exploitanten. Dit is om te
voorkomen dat de vergunning uit de pas loopt met de feitelijke situatie.Het is ook mogelijk om een gedifferentieerd vergunningstelsel vast te stellen,
indien de lokale omstandigheden het wenselijk maken dat seksinrichtingen (alle,
of bepaalde soorten) geografisch worden geconcentreerd. De mogelijkheid om - met
vergunning - een seksinrichting te exploiteren, bestaat dan uitsluitend in
daartoe aangewezen gebieden of delen van de gemeente en is voor het overige
verboden. Zo’n beleid wordt veelal ingegeven door het belang van de openbare
orde, de openbare veiligheid of de volksgezondheid of de bescherming van het
milieu.Als grondslag voor een (algemeen) concentratiebeleid, zou artikel 3:4 als volgt
kunnen luiden:Artikel 3:4 Seksinrichtingen
1. Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd bestuursorgaan een
seksinrichting te exploiteren of te wijzigen in door het college
aangewezen gebieden of delen van de gemeente.
2. Het is verboden een seksinrichting te exploiteren in andere gebieden
of delen van de gemeente dan de in het eerste lid bedoelde.
3. Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag een
escortbedrijf te exploiteren of te wijzigen.
4. In de aanvraag om en in de vergunning wordt in ieder geval vermeld:
Ook kan, om de exploitatie van seksinrichtingen te reguleren vanuit het belang
van openbare orde enz. ervoor worden gekozen het aantal vergunningen dat kan
worden verleend aan een maximum te binden. Zo’n maximumbeleid kan ook neergelegd
worden in een bestemmingsplan. Het kan “zelfstandig” worden toegepast, maar kan
ook worden gehanteerd ter ondersteuning van genoemd concentratiebeleid: denkbaar
is immers dat een maximumbeleid een waardevolle bijdrage kan leveren bij de
bescherming van de openbare orde in gebieden die zijn aangewezen voor het
exploiteren van seksinrichtingen. Indien de plaatselijke omstandigheden daartoe
aanleiding geven, kan een maximumbeleid worden toegesneden op de uiteenlopende
vormen van seksinrichtingen. Zo kan in een gemeente met het oog op de
bescherming van de openbare orde e.a. beleid worden gevoerd waarin de vestiging
van raamprostitutiebedrijven slechts in zeer beperkte mate, of zelfs in het
geheel niet wordt toegestaan.Tweede lidDe ruime strekking van de in het eerste lid genoemde vergunningplicht laat
vanzelfsprekend onverlet, dat het bevoegd bestuursorgaan zich aan de hand van
een ingediende vergunningaanvraag een oordeel moet (kunnen) vormen over alle
rechtstreeks bij het te nemen besluit betrokken belangen (artikel 3:4 van de
Awb). Indiening en inontvangstneming van een aanvraag staan dus nadrukkelijk in
het teken van het vergaren van alle kennis over relevante feiten en betrokken
belangen, die nodig is om tot een zorgvuldige afweging te kunnen komen.In het tweede lid is bepaald dat in de aanvraag ten minste moet zijn vermeld wat
de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf is en wie de exploitant en de
beheerder zijn. Voor de beoordeling van de vergunningaanvraag en voor de
ingevolge artikel 1:4 op te leggen vergunningsvoorschriften of beperkingen is de
aard van de seksinrichting relevant. Het is van belang te weten of het om
bijvoorbeeld een prostitutiebedrijf of een sekstheater gaat, of een combinatie.
De vraag of vergunning kan worden verleend voor raamprostitutiebedrijven, wordt
in de meeste gevallen strenger beoordeeld dan een andere seksinrichting.Derde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Deze vergunning beschermt wezenlijke belangen, met name de openbare orde en
volksgezondheid. Het is hoogst onwenselijk zijn als deze vergunning van
rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke toets van de aanvraag
heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio positivo is hier dan ook
niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen belang, zoals de openbare orde
en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing
verklaard.JurisprudentieBouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden geweigerd
(bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is daartegen uit een
oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan. LJN AK4053, JG 03.0195 m. nt.
A.L. Esveld.Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook al
zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde plaats
feitelijk onmogelijk maken. LJN AN9215, JG 04.0077 m. nt. A.L. EsveldArtikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerder De opheffing van het algemeen bordeelverbod is onder meer gericht op het
“decriminaliseren” van de niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie. Daarom is het, ook volgens de wetgever, van belang dat bij de
besluitvorming over een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een
seksinrichting rekening gehouden kan worden met de antecedenten van de daarbij
betrokken personen: de exploitant en de beheerder(s).Aan het orgaan dat bevoegd is (meestal de burgemeester) vergunningen als bedoeld
in dit hoofdstuk af te geven, kunnen gegevens uit de justitiële
documentatieregisters worden verstrekt over personen die als exploitant of
beheerder zijn vermeld in een aanvraag . (artikel 13 van het Besluit justitiële
gegevens)In artikel 3:5. wordt zo veel mogelijk dezelfde terminologie gehanteerd en
worden nagenoeg dezelfde eisen gesteld als in artikel 5 van de Drank- en
Horecawet en het daarop gebaseerde Besluit eisen zedelijk gedrag Drank- en
Horecawet. Dit heeft als voordeel dat voor seksinrichtingen waarvoor tevens een
vergunning krachtens de Drank- en Horecawet is vereist een antecedentenonderzoek
kan worden verricht. Belangrijker nog dan dit procedurele argument is het feit
dat inhoudelijk min of meer dezelfde belangen wegen bij de
antecedentenbeoordeling. In aanvulling op het Besluit eisen zedelijk gedrag
Drank- en Horeca zijn in deze bepaling zedendelicten en mishandeling uit het
Wetboek van Strafrecht en overtredingen van de Vreemdelingenwet en de Wav
opgenomen. De toevoeging van bepalingen over misdrijven tegen de zeden en
mishandeling dienen ter bescherming van de prostituees. De relevantie van de
opname van de Vreemdelingenwet en de Wav is gelegen in de bestrijding van de
mensenhandel.Jurisprudentie“In enig opzicht van slecht levensgedrag” ex artikel 3:5, eerste lid, onder b
omvat meer dan de “onherroepelijke veroordeling” ex tweede lid, onder b van de
model-APV. LJN AO6071 JG 04.0076 m.nt. A.L. Esveld.De algemene norm, neergelegd in artikel 3:5, eerste lid, aanhef en onder b, van
de APV, dat de exploitant en de beheerder niet in enig opzicht van slecht
levensgedrag zijn, houdt als zodanig geen beperking in van de vrijheid van
arbeidskeuze als bedoeld in artikel 19, derde lid, van de Grondwet.. ABRS
28-02-2007 (Uden), 200603367/1, LJN AZ9519Artikel 3:6 Sluitingstijden Eerste lidDe in het eerste lid opgenomen sluitingsbepaling is gegrond op artikel 149 van
de Gemeentewet. De raad kan verplichte sluitingstijden voor openbare (waaronder
seks)inrichtingen vaststellen ter bescherming van de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid of de bescherming van het milieu. Deze
bevoegdheid houdt evenzeer in dat een afwijkende sluitingsplicht kan worden
vastgesteld voor de zondag. Sommigen concluderen uit artikel 7 van de Zondagswet
dat de gemeenteraad niet bevoegd is een speciaal voor de zondag geldende
sluitingsregeling vast te stellen. Volgens HR 22-07-1960, AB 1961, p. 15, belet
dit artikel de raad echter niet om voor de zondag een afwijkende regeling te
treffen voor het sluitingsuur van openbare inrichtingen als deze, mits de grond
voor de afwijking van de voor de andere dagen geldende regeling niet is gelegen
in het bijzondere karakter van de zondag.De hier opgenomen sluitingsurenregeling (want van toepassing op het begrip
“seksinrichting”) heeft geen betrekking op sekswinkels. Zoals vermeld in de
toelichting bij artikel 3:1, onder e, is op sekswinkels het regime van de
Winkeltijdenwet van toepassing.Tweede lidHet bevoegd orgaan kan door middel van een voorschrift als bedoeld in artikel
1:4 voor een of meer afzonderlijke seksinrichtingen andere sluitingstijden
vaststellen. Volgens het tweede lid kan daartoe een voorschrift worden verbonden
aan de vergunning die aan de exploitant van de betrokken inrichting(en) zal
worden verleend. Zo’n vergunningvoorschrift is er een als bedoeld in artikel 1.4
en moet mitsdien strekken ter bescherming van het belang of de belangen in
verband waarmee de vergunning vereist is.Over de uitoefening van deze bevoegdheid kan het bevoegd bestuursorgaan
desgewenst beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81, eerste lid,
van de Awb. Daarin kan bijvoorbeeld worden vastgelegd dat, bij het beantwoorden
van de vraag of voor een afzonderlijke inrichting bij vergunningvoorschrift
afwijkende sluitingstijden zullen worden vastgesteld, per categorie
seksinrichting als regel een bepaald beleid wordt gehanteerd. Van het voor die
categorie geldende beleid kan het bevoegd bestuursorgaan in een concreet geval
(gemotiveerd) afwijken, indien het dat noodzakelijk acht in het belang van
bijvoorbeeld de openbare orde, de woon- en leefomgeving en dergelijke.Derde lidAnders dan de sluitingsbepalingen van het eerste en tweede lid, richt het derde
lid zich tot de bezoeker van een seksinrichting. Indien een bezoeker met
toestemming van de exploitant of beheerder in de inrichting aanwezig is
gedurende de tijd dat deze gesloten dient te zijn, handelt hij in strijd met het
derde lid. Indien een bezoeker echter zonder toestemming van de exploitant of
beheerder in de inrichting aanwezig is en zich niet op diens eerste vordering
verwijdert, handelt hij in strijd met artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk). Laatstgenoemde bepaling staat aan het opnemen van het derde
lid niet in de weg: artikel 138 ziet toe op de bescherming van de aan de
eigendom verbonden rechten; het derde lid van artikel 3:6 strekt tot handhaving
van een publiekrechtelijke regeling.JurisprudentieAan een gemeentelijke verordening die een algemene sluitingsuurregeling bevat
ter voorkoming of beperking van excessieve en verder verwijderde overlast, ligt
dan een ander motief ten grondslag dan aan de Wet milieubeheer. Dit gaat op voor
artikel 3.2.3 (oud), dat niet is toegespitst op de specifieke situatie in en
rond seksinrichtingen, maar dat zich richt op de nadelige invloed van de
aanwezigheid van zulke inrichtingen als zodanig op de openbare orde en de woon-
en leefomgeving ter plaatse (daartoe ARRS 31-12-1986, AB 1987, 326).Artikel 3:7 Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke) sluiting Eerste lidTen opzichte van artikel 3:6 (bij of krachtens welke bepaling kan worden
voorgeschreven wat voor seksinrichtingen het “reguliere” sluitingstijdenregime
is) biedt artikel 3:7 de mogelijkheid om daarvan al dan niet tijdelijk af te
wijken. Volgens het eerste lid kan die afwijking inhouden dat:
- voor (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk andere
sluitingstijden worden vastgesteld dan de bij of krachtens artikel 3:6
gestelde; of
- van (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk de - algehele of
gedeeltelijke - sluiting wordt bevolen.
De sluitingsbevoegdheid is in de praktijk meermalen toegepast in gevallen waarin
openbare inrichtingen het decor vormden voor allerlei vormen van
criminaliteit.JurisprudentieDe burgemeester ontleent reeds een sluitingsbevoegdheid aan artikel 174 van de
Gemeentewet. De noot bij ARRS 15-06-1984, AB 1985, 96, maakt duidelijk, waarom
het gewenst kan zijn toch een sluitingsbepaling in de APV op te nemen: De
beschikking laat voorts zien dat de rechtstreeks uit artikel 221 gemeentewet
(oud) voortvloeiende taak tot daadwerkelijke handhaving van de openbare orde de
actuele situatie tot onderwerp heeft en dat hier alleen het nemen van concrete
maatregelen op korte tijd aan de orde is.In een sluitingsbevel rechtstreeks gebaseerd op artikel 174 van de Gemeentewet
dient altijd de termijn van de sluiting te zijn opgenomen. Blijkens Vz.ARRS
26-08-1992, AB 1993, 104; JG 93.0116 , en ABRS 05071996, JG 96.0266, voldoet een
sluitingsbevel zonder tijdsbepaling niet aan de aard en het doel van artikel 221
gemeentewet (oud). Indien gesloten wordt op basis van dit artikel in de APV kan
de sluiting niet alleen van langere duur zijn dan wanneer gesloten wordt op
basis van artikel 174 Gemeentewet, maar lijkt in analogie met uitspraken ten
aanzien van de sluiting van coffeeshops - onder omstandigheden - ook sluiting
voor onbepaalde tijd mogelijk. Daarvan kan met name sprake zijn als de vestiging
van de seksinrichting zonder meer in strijd is - en zal zijn - met het lokaal
beleid. Zie ter vergelijk: Vz.ABRS 05-09-1997; Gst. 7069, 4, waarin een
coffeeshop voor onbepaalde tijd wordt gesloten wegens strijdigheid met het
geldende nulbeleid. Een sluiting voor onbepaalde tijd staat de opheffing ervan
op een later tijdstip niet in de weg.Advies van bureau Bibob is oorzaak sluiting bordeel. LJN: AT2983, JG 05.0061 m.
nt. A.L. Esveld.Artikel 3:8 Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en beheerder Eerste lidOm effectiever te kunnen op treden tegen schijnbeheer, is in het eerste lid niet
slechts een gebod (een verplichting tot aanwezigheid), maar een verbod
opgenomen. De aanwezigheid van de exploitant of beheerder is van belang in
verband met het door hem uit te oefenen toezicht, zoals verwoord in het tweede
lid.Tweede lidDit artikel schept voor de exploitant(en) en de beheerder(s) een algemene
verplichting tot het uitoefenen van toezicht ter handhaving van de orde in de
inrichting. Daarbij zullen zij zich in ieder geval, maar niet uitsluitend,
moeten richten op het voorkomen en tegengaan van onvrijwillige prostitutie,
prostitutie door minderjarigen of illegalen, drugs- of wapenhandel, heling,
geweldsdelicten en dergelijke.In de jurisprudentie is al eerder uitgemaakt dat de exploitant - uiteraard
binnen redelijke grenzen - verantwoordelijk is voor de gang van zaken in de
inrichting. Dat wordt door deze toezichtverplichting, die ook geldt voor de
beheerder(s), nog eens onderstreept.JurisprudentieBepaalde strafbare feiten in de inrichting vormen een (ernstige) verstoring van
de openbare orde. Als niet de overtreding van dit artikel, maar de
ordeverstoring de grondslag vormt om bijvoorbeeld tot sluiting over te gaan,
speelt de persoonlijke verwijtbaarheid van de exploitant in de beoordeling van
de vraag of zich een situatie voordoet die tot sluiting noopt, in het geheel
geen rol. Ook de omstandigheid dat de exploitant is vrijgesproken door de
strafrechter doet dan niet ter zake (ABRS 30-07-1996, AB 1996, 471).Aan de vergunning was het volgende voorschrift verbonden: 1. de vergunninghouder
is verplicht dagelijks een nauwkeurige registratie bij te houden van de naam,
leeftijd, nationaliteit, adres en woonplaats van de bij hem/haar werkzame
prostituees; 2. deze registratie dient in de seksinrichting aanwezig te zijn; 3.
dienaangaande moeten kopieën van paspoorten of andere wettige
identiteitspapieren bij deze administratie bewaard worden; 4. de registratie
moet zeven jaar bewaard worden. De Afdeling constateert dat hoofdstuk 3 van de
APV “Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie e.d.” moet worden
aangemerkt als een verordening als bedoeld in artikel 151a, eerste lid, van de
Gemeentewet. Het voorschrift mist niet iedere wettelijke grondslag. In rechte
moet van de geldigheid van dat voorschrift worden uitgegaan. De burgemeester is
bevoegd tot handhaving. ABRS 24-1-2007 (Eindhoven), LJN AZ6851Artikel 3:9 Straatprostitutie Eerste lidDe wetswijziging tot opheffing van het bordeelverbod heeft geen gevolgen voor de
straatprostitutie. Het is echter bij uitstek een vorm van prostitutie die nadere
regulering behoeft. Dat is de laatste jaren gebleken, doordat in verschillende
gemeenten - vanuit een oogpunt van handhaving met wisselend succes - zogenaamde
gedoogzones zijn aangewezen. Aan de belangen die behoren tot hun “huishouding”
(genoemd in artikel 3:13) ontlenen gemeenten de bevoegdheid tot regulering, ook
ten aanzien van straatprostitutie.Volgens het eerste lid is straatprostitutie verboden, tenzij het plaatsvindt op
de wegen/gebieden en gedurende de tijden die het college daartoe heeft
aangewezen.Over de vraag of deze afweging er ook op neer kan komen dat er in het geheel
geen tippellocatie wordt aangewezen verschillen de meningen. De Rechtbank
Maastricht oordeelde een dergelijk algeheel verbod in strijd met de vrijheid van
arbeidskeuze (zie hierna onder jurisprudentie).Tweede lidHet tweede lid heeft betrekking op straatprostitutie buiten de daartoe
aangewezen gebieden en tijden en geeft - ter handhaving van het verbod daarop -
politieambtenaren de bevoegdheid een bevel tot onmiddellijke verwijdering te
geven. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven vloeit voort uit
artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie op
niet-naleving.Derde lidHet derde en vierde lid hebben betrekking op straatprostitutie binnen de daartoe
aangewezen gebieden en tijden. Krachtens het in lid 3 gestelde kan, bijvoorbeeld
in het belang van de openbare orde en veiligheid of de voorkoming of beperking
van overlast ter plaatse, door politieambtenaren een bevel tot onmiddellijke
verwijdering worden gegeven aan prostituees, maar ook aan andere aldaar
aanwezige personen. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven
vloeit voort uit artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie
op niet-naleving.Vierde lidAls het mondeling bevel tot verwijdering als bedoeld in lid 3 geen soelaas
blijkt te bieden, kan naar het middel van de schriftelijke verblijfsontzegging
in het vierde lid worden gegrepen. Een verblijfsontzegging behelst een verbod om
zich na aanzegging door of vanwege de burgemeester te bevinden - in casu - op de
wegen en gedurende de tijden als bedoeld in het eerste lid, voor in de
aanzegging genoemd. Uit een verblijfsontzegging vloeit een sterke beperking van
de bewegingsvrijheid voort, zoals die onder meer wordt gewaarborgd door artikel
12 van het Internationaal Verdrag inzake de Burgerrechten en Politieke Rechten
(IVBPR). Deze moet daarom met de grootst mogelijke zorgvuldigheid worden
opgelegd. De maatregel moet noodzakelijk zijn, moet proportioneel zijn (in
verhouding tot de veroorzaakte ordeverstoring) en er moet worden voldaan aan het
subsidiariteitsbeginsel, dat erop neerkomt dat niet met een minder ingrijpend
middel zou kunnen worden volstaan.JurisprudentieVoor wat betreft de bevoegdheid om in de APV tippelverboden op te nemen en
tippelzones aan te wijzen (en in te richten), kan worden gewezen op HR
23-10-1990, NJ 1991, 542, Gst. 6926, 4: de APV-bepaling van de gemeente
Groningen waarin het personen van wie redelijkerwijs kan worden aangenomen dat
die zich aan prostitutie overgeven wordt verboden om post te vatten of zich heen
en weer te bewegen op door het college aangewezen wegen of openbare plaatsen,
werd door de HR niet in strijd geacht met artikel 12 IVBPR (vrijheid van
beweging). Over een vergelijkbare APV-bepaling in Heerlen, waar burgemeester en
wethouder de gehele gemeente hadden aangewezen voor de gelding van dit verbod,
werd door de HR 06-11-1990, NJ 1991, 218, Gst. 6918, 8, geoordeeld dat van
strijdigheid met artikel 1 van de Grondwet evenmin sprake was.Vz.ARRS 27-09-1991, BR 1992, p. 203: met betrekking tot de inrichting van een
tippelzone hebben het college van Arnhem terecht besloten dat geen
vrijstellingen ex artikel 17 en 19 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening vereist
zijn. Tippelen is niet in strijd met bestemming verkeersdoeleinden, de
“afwerkschotten”, die uitsluitend ’s avonds worden geplaatst, zijn dat evenmin.
Het plaatsen van een zogeheten huiskamerbus is een vorm van parkeren.ARRS 10-02-1981, AB 1981, 446 en HR 07-02-1984, AB 1984, 274 - indirect vervolgd
door HR 11-06-1985, NJ 1986, 41, AB 1986,106 - zien op de vraag wat de
reikwijdte van (de bevoegdheid tot) het opleggen van een verblijfsontzegging is.
Het vierde lid zoals hier opgenomen is daarmee in overeenstemming. Vz.ARRS
31-07-1989, AB 1990, 315 maakt duidelijk dat de bevoegdheid van de burgemeester
niet te ruim kan worden gedelegeerd. Het toekennen van een beschikkingsmandaat
is niet toegestaan.Artikel 3:10 Sekswinkels Zoals aangegeven in de toelichting bij artikel 3:1, onder e, is ervoor gekozen
sekswinkels niet onder het “seksinrichting”-begrip (en daarmee de
vergunningplicht) te brengen. Hieraan ligt de gedachte ten grondslag dat de
vestiging van sekswinkels doorgaans afdoende zal kunnen worden gereguleerd langs
de weg van het bestemmingsplan en dat het - ter bescherming van de openbare orde
of de woon- en leefomgeving - niet nodig is deze bedrijven als regel aan
voorafgaand toezicht te onderwerpen.Om dezelfde reden is deze bepaling facultatief.Artikel 3:11 Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van erotisch-pornografische
goederen, afbeeldingen en dergelijke Dit artikel heeft een repressief karakter: het schept niet zonder meer een
verbod, maar slechts voor het bevoegd bestuursorgaan daaromtrent nader heeft
besloten. Hoewel denkbaar is dat deze bepaling in de praktijk vooral zal worden
toegepast ten aanzien van sekswinkels, richt zij zich op het tentoonstellen en
dergelijke als zodanig; zij kan dus bijvoorbeeld ook betrekking hebben op
erotisch-pornografische foto’s of afbeeldingen aangebracht aan sekstheaters,
bedoeld om de aandacht van het publiek te vestigen op de voorstellingen.Deze bepaling is facultatief. In niet iedere gemeente zal de behoefte bestaan om
hier regelend op te treden.Artikel 3:12 Beslistermijn De voorbereiding van een besluit op een aanvraag om vergunning voor het
exploiteren van een seksinrichting kan complex van aard zijn. Indien een langere
beslissingstermijn dan de in artikel 1:2 genoemde wenselijk wordt geacht, kan
daartoe artikel 3:12 worden opgenomen (vanzelfsprekend is de daarin genoemde
termijn van twaalf weken indicatief).In dat geval dient tevens het derde lid van artikel 1:2 als volgt te worden
gewijzigd!'3. Het bepaalde in het eerste en het tweede lid geldt niet voor de beslissing
op een aanvraag om vergunning als bedoeld in artikel 3:4, eerste lid'.AFDELING 3 WEIGERINGSGRONDEN E.A. Artikel 3:13 Weigeringsgronden Eerste lid, onder b: bestemmingsplanNet zoals in de praktijk van de vergunningverlening op basis van afdeling 2.3,
zal ook hier regelmatig voor kunnen komen dat er geen sprake is van een
weigeringsgrond als bedoeld in het tweede lid, maar dat het geldende
bestemmingsplan vestiging van een seksinrichting of escortbedrijf ter plaatse
niet toelaat. Het is in dat geval lastig en onduidelijk als er vergunning wordt
verleend, maar tegelijkertijd moet worden uitgelegd dat daar geen gebruik van
kan worden gemaakt.Tweede lidDe Europese Dienstenrichtlijn is van toepassing op seksinrichtingen. Het drijven
van een dergelijke onderneming is immers het verrichten van een dienst aan de
klant. De Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel a. niet
discriminatoir, b. noodzakelijk en c. proportioneel is. In bijna alle gevallen
gaat het om vestiging van een seksinrichting waarvoor artikel 9 van de richtlijn
de bovengenoemde criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in artikel 9
verstaan een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat onder andere
de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid, als
bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag; handhaving van de
maatschappelijke orde; doelstellingen van het sociaal beleid; bescherming van
afnemers van diensten; bescherming van werknemers; voorkoming van fraude;
bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, verkeersveiligheid. Zie
verder overweging 40 van de richtlijn. Het gaat hier om de zogenaamde ‘rule of
reason’. Mocht het in een enkel geval niet gaan om een vestiging, maar om een
ondernemer die de grens overschrijdt om zijn diensten te verrichten, dan is niet
artikel 9, maar artikel 16 van toepassing dat uitsluitend de criteria openbare
orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en milieu als grondslag voor een
vergunningstelsel kent. Zie verder het commentaar bij artikel 1:8.Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door middel van vergunningvoorwaarden te stellen aan de
ondernemer kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 van de richtlijn is er overeenkomstig de
rechtspraak van het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke
uitoefening van een economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een
duurzame vestiging wordt verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een
onderneming voor een bepaalde tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt
gehuurd van waaruit de ondernemer zijn activiteiten onderneemt.Wij hebben gemeend dat de weigeringsgronden onder de rule of reason vallen. Wel
moeten de begrippen worden geïnterpreteerd binnen de bandbreedte van de rule of
reason. Andere weigeringsgronden zijn niet geoorloofd. Uiteraard dient
gemotiveerd te worden van welke weigeringsgrond sprake is en waarom.Tweede lid, aanhef: openbare orde als weigeringsgrond (artikel 1:8)De weigeringsgrond “ openbare orde” is hier niet apart genoemd, omdat deze al is
vermeld bij de algemene weigeringsgronden van artikel 1:8. Als specifieke
toelichting bij artikel 3:13 hier het volgende. De bescherming van de openbare
orde en de woon- en leefomgeving kan onder meer aanleiding zijn om het aantal
seksinrichtingen waarvoor vergunning kan worden verleend aan een maximum te
binden. Indien het maximumaantal vergunningen is verleend, kan vergunning voor
een nieuwe seksinrichting worden geweigerd om te voorkomen dat de openbare orde
ter plaatse door de vestiging van een nieuw bedrijf verder wordt verstoord.Onder meer ARRS 18-02-1999, JG 99.0168 m.nt. W.A.G. Hillenaar, 22-05-1987, AB
1988, 240, en 08-01-1988, AB1988, 417 maken duidelijk dat de rechter op zichzelf
aannemelijk acht dat aantasting van de woon- en leefomgeving wordt veroorzaakt
door de cumulatieve effecten van een aantal inrichtingen (in casu bordelen) in
de gemeente en dat dit aantal kan worden gemaximeerd. Wel moet bij een
“boventallige” vergunningaanvraag worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat
de aanwezigheid of de wijze van exploitatie van de betrokken inrichting de
openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig beïnvloedt. Om in dat geval
voldoende gemotiveerd vergunning te weigeren kan dus niet worden volstaan met
het gegeven dat het maximumaantal te verlenen vergunningen is bereikt maar moet
ook worden aangegeven dat er in casu niets is gebleken van bijzondere
omstandigheden die ertoe zouden nopen om - in afwijking van dat beleid - toch
vergunning te verlenen.Tweede lid, onder c: woon- en leefomgevingHet belang van de openbare orde en dat van de woon- en leefomgeving zijn nauw
met elkaar verweven. Waar een maximumbeleid kan worden geacht te zijn ontleend
aan het belang van de openbare orde, kan een concentratiebeleid worden beschouwd
als met name gericht op de bescherming van de woon- en leefomgeving in bepaalde
delen van de gemeente. Gelet op eerdergenoemde verwevenheid, wordt een
maximumbeleid en een concentratiebeleid veelal ter onderlinge versterking in
combinatie toegepast.Tweede lid, onder d: Veiligheid personen of goederenBij de exploitatie van openbare (en daarmee seks)inrichtingen, is het van groot
belang de brandveiligheid te kunnen waarborgen. Voor wat betreft de inrichtingen
die zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van de Woningwet:
- is het Bouwbesluit daarop van toepassing met het oog op de
brandveiligheid van de inrichting zelf; en
- biedt de gemeentelijke bouwverordening daarvoor de grondslag voor het
gaat om het gebruik van de inrichting.
Gaat het om inrichtingen die niet zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van
de Woningwet (bijvoorbeeld vaartuigen), dan wordt het gebruik van de inrichting
bestreken door de brandbeveiligingsverordening.Tweede lid, onder e: verkeersvrijheid of -veiligheidHet belang van de verkeersvrijheid of -veiligheid valt onder de noemer openbare
veiligheid en zal doorgaans vooral aan de orde zijn bij straat- en
raamprostitutie. Daarbij vindt de werving van klanten immers plaats op of aan de
openbare weg, alwaar sprake is van soms aanzienlijke aantallen voetgangers en
motorvoertuigen.Tweede lid onder f: gezondheidTot de belangen die deel uitmaken van de gemeentelijke huishouding, behoort ook
dat van de (volks)gezondheid. Daarnaast hebben de gemeenten, met als uitvoerende
instantie de GGD, ook een aantal wettelijke taken met betrekking tot de
ontwikkeling en uitvoering van volksgezondheidbeleid.JurisprudentieProstitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. LJN AH9858, JG
03.0194, m.nt. A.L. Esveld.Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan. LJN
AE6669, JG 03.0024 m.nt. A.L. Esveld.In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor de
onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan die het
gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een seksinrichting
en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf. LJN AQ8750, JG 04.0150,
m.nt. A.L. Esveld.Bouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden geweigerd
(bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is daartegen uit een
oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan. LJN AK4053, JG 03.0195 m.nt.
A.L. Esveld.Weigering van een vergunning voor een horeca-inrichting op grond van het feit
dat het bestemmingsplan een seksinrichting niet toestaat? ABRS 03-11-2004, LJN
AR5047, JG 05.0006 m.nt. A.L. Esveld.Artikel 3:14 Beëindiging exploitatie Dit artikel voorziet in de omstandigheid dat de exploitant zijn bedrijf heeft
beëindigd of heeft overgedaan aan een rechtsopvolger. Onder beëindiging wordt
tevens verstaan wijziging van de naam van de exploitant of van een of meerdere
namen van de exploitanten. Een nieuwe vergunning moet dan worden aangevraagd. In
het eerste lid is bepaald dat de vergunning bij feitelijke beëindiging van de
exploitatie van rechtswege komt te vervallen. Het bevoegd bestuursorgaan heeft
er belang bij een actueel overzicht te kunnen hebben van de in de gemeente
actieve exploitanten; in verband daarmee is in het tweede lid bepaald, dat
binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie daarvan moet
worden kennisgegeven.Artikel 3:15 Wijziging beheer Eerste lidHet bevoegd bestuursorgaan heeft er belang bij eveneens een actueel overzicht te
kunnen hebben van de in de gemeente actieve beheerders; in verband daarmee is in
het eerste lid bepaald dat, indien een of meer beheerders van een inrichting hun
werkzaamheden feitelijk hebben beëindigd, de exploitant daarvan binnen een week
na die feitelijke beëindiging moet kennisgeven. Anders dan bij beëindiging van
de exploitatie, leidt het vertrek van een beheerder niet tot het van rechtswege
vervallen van de vergunning: denkbaar is immers dat het beheer in de inrichting
in handen is van meer personen of dat het beheer in handen komt van de
exploitant zelf.Tweede lidDenkbaar is ook dat de exploitant de plaats van de vertrokken beheerder(s) wenst
te laten innemen door een of meer andere personen. Het tweede lid verlangt in
dat geval dat de exploitant het bevoegd bestuursorgaan verzoekt om, zoals is
voorgeschreven in artikel 3:4, tweede lid, onder b, de nieuwe beheerder(s) te
vermelden in de aan hem verleende vergunning. Daarbij dient ten aanzien van de
nieuwe beheerder(s) een antecedentenonderzoek plaats te vinden.Derde lidIn dit lid is bepaald dat de nieuwe beheerder al aan de slag kan vanaf het
moment dat de aanvraag is ingediend. Hierdoor is enerzijds gewaarborgd dat er
voor die tijd geen nieuwe beheerders werkzaam kunnen zijn. Dit zou immers het
aantonen van schijnbeheer aanzienlijk bemoeilijken. Anderzijds wordt hiermee
tegemoet gekomen aan in de praktijk noodzakelijke flexibiliteit. Wijziging van
beheer zal immers nog vaker aan de orde zijn dan de wijziging van de
exploitatie.Uit het oogpunt van lastenvermindering verkiezen sommige gemeenten bij de
wijziging in het beheer een systeem van verplichte kennisgeving in plaats van
wijzigingsvergunningen. Een alternatieve tekst van het tweede en derde lid is
dan:
2. Het beheer kan slechts worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder
of nieuwe beheerders, indien de exploitant het bevoegd bestuursorgaan
hiervan vooraf in kennis heeft gesteld en het bevoegd bestuursorgaan de
kennisgeving heeft aanvaard, dan wel na de kennisgeving zes weken zijn
verstreken.
Artikel 3:16 Overgangsbepaling Geschrapt, omdat het onwaarschijnlijk is dat gemeenten die eind 2011 nog geen
vergunnningstelsel hebben dit alsnog gaan invoeren in het zicht van de
inwerkingtreding van de nieuwe Prostitutiewet (naar verwachting in 2012).HOOFDSTUK 4 BESCHERMING VAN HET MILIEU EN HET NATUURSCHOON EN ZORG VOOR HET
UITERLIJK AANZIEN VAN DE GEMEENTE AFDELING 1 GELUIDHINDER EN VERLICHTING Artikel 4:1 Begripsbepalingen Besluit.Het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer, hierna aangeduid als
Besluit, biedt de mogelijkheid om in de gemeentelijke verordening voorwaarden te
stellen aan festiviteiten ter voorkoming of beperking van geluidhinder. Het
Besluit wordt vaak aangeduid als Activiteitenbesluit.InrichtingOp grond van de Wet milieubeheer moeten inrichtingen die nadelige gevolgen voor
het milieu kunnen veroorzaken ofwel over een milieuvergunning beschikken, of
voldoen aan een algemene maatregel van bestuur (AMvB), welke artikelen met
betrekking tot de bescherming van het milieu bevat.Artikel 4:2 Aanwijzing collectieve festiviteiten Eerste lidDe bevoegdheid om te bepalen dat de in dit lid bedoelde geluidsnormen niet
gelden bij collectieve festiviteiten komt voort uit artikel 2.21, eerste lid,
onder a, van het Besluit. Evenals in het oude besluit voorziet dit artikel van
het Besluit erin dat op deze dagen overmatige geluidhinder zo veel mogelijk moet
worden voorkomen: De voorschriften gelden niet “voor zover de naleving van deze
voorschriften redelijkerwijs niet kan worden gevergd”. Voorbeelden van
collectieve festiviteiten zijn carnaval, kermis of culturele, sport- en
recreatieve manifestaties.In artikel 4:2 is de uitvoering van de regeling neergelegd bij het college. Er
hoeft dus niet jaarlijks een raadsbesluit te worden genomen om te bepalen welke
feesten als collectieve festiviteiten worden aangewezen. Het verdient
aanbeveling dat het college jaarlijks – in samenspraak met het plaatselijke
bedrijfsleven – vaststelt op welke data de betreffende voorschriften uit het
Besluit niet van toepassing zijn. Voor de collectieve dagen is geen begrenzing
voor het aantal dagen opgenomen. Vaak zal er toch behoefte zijn om vooraf een
bepaald maximum aantal festiviteiten vast te stellen. Dit maximum zou door het
college kunnen worden vastgelegd in een beleidsregel. Als de gemeenteraad dit
zelf wenst te bepalen, dan dient het maximum te worden vastgelegd in de
verordening zelf.Tweede lidVolgens artikel 4.113, eerste lid, van het Besluit moet de verlichting bij
sportbeoefening in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur zijn
uitgeschakeld en indien er geen sport wordt beoefend of onderhoud wordt
uitgevoerd. De bevoegdheid om te bepalen dat deze beperkingen niet gelden bij
collectieve festiviteiten staat in artikel 4.113, tweede lid, onder a, van het
Besluit. Dit voorschrift is met name bedoeld voor sportverenigingen die buiten
de reguliere en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van
hun lichtinstallatie. Een voorbeeld van een collectieve festiviteit is een
sportieve manifestatie waar meerdere sportverenigingen aan mee doen. Ook hier
verdient het aanbeveling het college – in samenspraak met de plaatselijke
sportverenigingen - vast te laten stellen op welke data de betreffende
beperkingen niet van toepassing zijn.In het Besluit wordt net als voor de festiviteiten als bedoeld in het eerste lid
geen maximum gesteld voor het aantal collectieve festiviteiten. Kortheidshalve
wordt voor de verdere toelichting over dit maximum verwezen naar de bovenstaande
toelichting bij het eerste lid.Derde lidDe gemeente kan rekening houden met de aard van het gebied door in de
verordening gebiedsdifferentiatie toe te passen. De gemeenteraad kan het
grondgebied van de gemeente in de verordening bijvoorbeeld verdelen naar
verschillende dorpskernen of wijken. De vaststelling van deze gebieden dient
plaats te vinden in een apart besluit waarop bezwaar en beroep volgens de Awb
mogelijk is. Van deze mogelijkheid kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt
tijdens carnaval, kermissen of culturele, sport- en recreatieve manifestaties.
De mogelijkheid van gebiedsdifferentiatie was ook in het oude besluit opgenomen.
Wel kan bijstelling van gebieden wenselijk zijn doordat de werkingssfeer van de
festiviteitenregeling sterk wordt uitgebreid.Bij de vaststelling van deze gebieden moet er wel rekening mee worden gehouden
dat deze de strekking van de regeling niet ondermijnt. Het onderscheid tussen
collectieve en incidentele festiviteiten moet duidelijk blijken.
Gebiedsdifferentiatie betekent ook dat het aantal aangewezen dagen of dagdelen
per gebied kan verschillen. Artikelen 2.21 en 4.113 van het Besluit kennen
alleen gebiedsdifferentiatie voor collectieve festiviteiten.Zesde tot en met het achtste lidIn tegenstelling tot het oude besluit biedt dit Besluit gemeenten de
mogelijkheid om in of krachtens een gemeentelijke verordening voorwaarden te
stellen aan de collectieve festiviteiten en activiteiten. De basis voor deze
bevoegdheid staat in het tweede lid van artikel 2.21, onderdeel a. Hierin wordt
wel duidelijk gesteld dat het moet gaan om voorwaarden ter voorkoming van
geluidhinder. Voor de verlichting bij sportbeoefening is deze mogelijkheid niet
in het Besluit opgenomen.De voorwaarden kunnen gaan over bijvoorbeeld beperking van het geluidsniveau,
het bepalen van het eindtijdstip of gedragsvoorschriften. De keuze om bepaalde
voorschriften wel of juist niet op te nemen in de APV is afhankelijk van de
lokale situatie en bestuurlijke prioriteiten. Wanneer er veel (horeca- of
andere) inrichtingen dicht bij geluidgevoelige bestemmingen zoals woonwijken
liggen kan het wenselijk zijn om beperkende voorwaarden op te nemen. Anderzijds
kan ook gekozen worden om bedrijven meer geluidsruimte te geven en (net als
onder het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer) geen
voorwaarden in de APV op te nemen. Daarbij is het wel zo dat voortaan de
regeling voor collectieve festiviteiten geldt voor àlle type A- en
B-inrichtingen onder het Besluit en niet alleen voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen.Voor de hoogte van het geluidsniveau in het zesde lid wordt bij het Besluit een
suggestie gedaan van 10 of 20 dB(A) hoger dan de reguliere norm. Bij enkele
gemeenten wordt mogelijk een aanvullende norm opgenomen voor lagere frequenties
(gesteld in dB(C). De reden voor een geluidsnorm met gebruik van een C-filter is
het effect van lage bastonen bij hogere geluidsniveaus. Bij de C-filter worden
deze lage frequenties sterker meegewogen dan bij een A-filter vanwege de
problematiek met lage geluidsfrequenties. Een andere mogelijkheid is, als
woningen op grotere afstand van de inrichtingen liggen, een geluidsnorm op een
vaste, kortere afstand van de inrichtingen op te nemen.In het zevende lid wordt gesproken over onversterkte muziek. In het Besluit is
onversterkte muziek uitgezonderd bij het bepalen van de geluidsniveaus. De reden
hiervoor is dat maatregelen ter beperking van de geluidsemissies moeilijk zijn.
Dit betekent dat voor onversterkte muziek in principe geen maximum geluidsnorm
geldt. Op basis van artikel 2.18, eerste lid, onder f en vijfde lid, van het
Besluit hebben gemeenten wel de mogelijkheid om dit in een gemeentelijke
verordening aan te passen (zie ook artikel 4:5). De reguliere geluidsnormen
gelden niet bij festiviteiten, waardoor bedrijven dan meer geluid mogen
produceren. Om de omgeving enige bescherming te bieden en geluidniveaus van
onversterkte muziek bij festiviteiten te begrenzen is onversterkte muziek
meegenomen in de geluidsnorm.Bij de bepaling van het geluidsniveau wordt in het zevende lid de
bedrijfsduurcorrectie bij muziekgeluid buiten beschouwing gelaten. Dit in
tegenstelling tot de Handleiding meten en rekenen industrielawaai. Hiervoor
wordt aangesloten bij de systematiek en motivatie uit het Besluit: in de
handleiding is de correctie geïntroduceerd met het oog op continubedrijven.
Toepassing van de bedrijfsduurcorrectie bij muziekgeluid bij horecabedrijven die
bijvoorbeeld om 1.00 uur sluiten brengt met zich mee dat het geluidsniveau in de
nachtperiode hoger mag zijn door correctie voor de resterende nachtperiode.
Omdat dit niet wenselijk is, is toepassing van de bedrijfsduurcorrectie bij
muziekgeluid niet toegestaan.In het achtste lid is een eindtijdstip voor muziekgeluid vastgesteld om te
voorkomen dat feesten bij bedrijven zonder wettelijke sluitingstijden
(theoretisch) de hele nacht door kunnen gaan.Artikel 4:3 Kennisgeving incidentele festiviteiten Eerste lidDe bevoegdheid voor het vaststellen van het aantal incidentele festiviteiten
voor inrichtingen in een gemeentelijke verordening staat in de artikelen 2.21 en
4.113 van het Besluit. Volgens artikel 2.21, eerste lid, onderdeel b kan de
gemeenteraad bij verordening het aantal dagen of dagdelen aanwijzen waarop
individuele inrichtingen voor incidentele festiviteiten vrijstelling kunnen
verkrijgen van de geluidsnormen. Een incidentele festiviteit is een festiviteit
die aan één of een klein aantal inrichtingen gebonden is. Dit is bijvoorbeeld
een optreden met levende muziek bij een café, een jubileum, een personeels- of
straatfeest of een “vroege vogels”-toernooi. In het Besluit is bepaald dat het
maximum aantal dagen waarvoor de geluidsnormen niet gelden maximaal 12 dagen of
dagdelen per jaar betreft. Het betreft een maximum: de raad heeft de bevoegdheid
om, rekening houdend met de plaatselijke omstandigheden, in dit artikel het
aantal te verlagen. In het onderhavige artikel dient de raad in de verordening
te bepalen hoeveel incidentele festiviteiten per inrichting maximaal zijn
toegestaan in de gemeente. Het maximum aantal van 12 incidentele festiviteiten
is ongewijzigd in vergelijking met de vorige regeling voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen. Wat wel verandert is dat de regeling nu ook geldt voor
festiviteiten bij alle andere type A- en B-inrichtingen die onder het Besluit
vallen. Dit betekent dat bijvoorbeeld ook detailhandel, kantoren, opslag- en
transportbedrijven en metaalelektro-bedrijven een beroep op deze regeling kunnen
doen. De enige uitzonderingen waarvoor de regeling niet geldt, zijn de type
C-inrichtingen (d.w.z. inrichtingen die vergunningplichtig blijven of vallen
onder Besluit landbouw of Besluit glastuinbouw).Tweede lidVolgens artikel 4.113, eerste lid, van het Besluit moet bij inrichtingen de
verlichting voor sportbeoefening in de buitenlucht tussen 23.00 uur en 07.00 uur
zijn uitgeschakeld en indien er geen sport wordt beoefend of onderhoud wordt
uitgevoerd. Op basis van het tweede lid van artikel 4.113 kan hiervan worden
afgeweken. Dit kan bijvoorbeeld als sportverenigingen buiten de reguliere
competities en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van
hun lichtinstallatie bij het houden van een veteranentoernooi of een “vroege
vogels”-toernooi. Volgens het Besluit is het maximum aantal dagen waarvoor de
beperkingen voor de verlichting niet gelden maximaal 12 dagen of dagdelen per
jaar. Kortheidshalve wordt voor de verdere toelichting over dit maximum verwezen
naar de bovenstaande toelichting bij het eerste lid.Volgens de toelichting bij het Besluit blijft ook bij gebruik van artikel 4.113
tweede lid de algemene zorgplicht met betrekking tot lichthinder en duisterte
voor de sportinrichtingen gelden, al is enige mate van hinder is bij incidentele
activiteiten aanvaardbaar. De beoordeling of sprake is van onaanvaardbare
lichthinder in geval van de viering van een festiviteit is aan het bevoegd
gezag.Zesde tot en met het tiende lidIn tegenstelling tot het oude besluit horeca-. sport en recreatie-inrichtingen
biedt het Besluit gemeenten de mogelijkheid om in of krachtens een gemeentelijke
verordening voorwaarden te stellen aan de incidentele festiviteiten. De basis
voor deze bevoegdheid staat in het tweede lid van artikel 2.21, onderdeel b.
Voor de algemene toelichting over de mogelijkheid om voorwaarden te stellen bij
festiviteiten en de toelichting bij het zesde tot en met het tiende lid wordt
kortheidshalve verwezen naar bovenstaande toelichting bij artikel 4:2 APV, zesde
tot en met het achtste lid. Net als bij de collectieve festiviteiten geldt de
regeling voor incidentele festiviteiten voor àlle type A- en B-inrichtingen
onder het Besluit in plaats van alleen voor horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen zoals onder het oude besluit.In het negende en tiende lid wordt de mogelijkheid om muziekgeluid te produceren
bij een festiviteit beperkt tot binnen de gebouwen van de inrichting. Gebouwen
hebben over het algemeen een bepaalde geluiddempende werking. Op het
buitenterrein zijn minder mogelijkheden voor het beperken van geluidemissies.
Daarbij is het zo dat de regeling niet langer alleen geldt voor horeca, sport-
en recreatie-inrichtingen maar ook voor alle andere type A- en B-inrichtingen,
wat met name een belasting kan geven voor woningen met diverse bedrijven in de
omgeving die op verschillende momenten festiviteiten organiseren. Voor
muziekgeluid op buitenpodia of het buitenterrein van horecagelegenheden bij
evenementen, kan dit in de evenementenvergunning worden geregeld.Artikel 4:4 Verboden incidentele festiviteiten (vervallen)De burgemeester heeft deze (autonome) bevoegdheid op grond van artikel 174 van
de Gemeentewet, waarbij is bepaald dat de burgemeester is belast met de
uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het toezicht
op de voor publiek openstaande gebouwen en andere openbare vermakelijkheden. Die
bevoegdheid van de burgemeester hoeft in de verordening niet te worden
herhaald.Artikel 4:5 Onversterkte muziek Dit artikel sluit aan op de artikelen 2.17, 2.18 en 2.20 van het Besluit. Het
artikel is alleen gericht op onversterkte muziek vanuit inrichtingen en niet
buiten inrichtingen. Of er sprake is van een inrichting, wordt bepaald door de
Wet milieubeheer. In het Besluit is onversterkte muziek uitgezonderd van de
algemene geluidsniveaus. Gemeenten hebben, in artikel 2.18, eerste lid, onder f
juncto vijfde lid, van het Besluit, expliciet de bevoegdheid gekregen om voor
onversterkte muziek regels op te nemen in de Algemene Plaatselijke Verordening.
Door het feit dat de hinderbeleving van onversterkte muziek zeker niet lager is
dan die van versterkte muziek, dient deze op gelijke wijze te worden beschermd.
De geluidwaarden kunnen door de gemeenten zelf worden bepaald. Het kan zijn dat
u er de voorkeur aan geeft hogere waarden vast te stellen, bijvoorbeeld vanwege
oude, meer gehorige panden. Deze keuze is aan de gemeente.Gemeenten kunnen op basis van artikel 2.20 voor geluid maatwerkvoorschriften
vaststellen. Er kan op basis van artikel 2.20 en 2.17 (en dus indirect artikel
2.18) voor gekozen worden om ook maatwerkvoorschriften vast te stellen voor
onversterkte muziek. Deze kunnen dan mogelijk wel afwijken van hetgeen in de APV
gesteld wordt. Dit kan verwarrend zijn voor bedrijven die meer of minder geluid
mogen produceren bij versterkte (maatwerkvoorschriften) dan bij onversterkte
muziek (APV). Om de geluidsnormen voor versterkte muziek gelijk te kunnen maken
aan onversterkte muziek, is dit artikel op genomen.Om vooral amateurgezelschappen in niet professionele oefenruimtes de kans te
geven tot het hobbymatig beoefenen van onversterkte muziek, is voor hen in lid 2
een mogelijkheid gecreëerd om een aantal uur in de week uitgezonderd te zijn van
de geluidsniveaus. In artikel 2 wordt gesproken over “oefenen”. Op deze manier
worden festiviteiten en optredens voor publiek uitgesloten. Er is sprake van
oefenen als men muziek maakt zonder dat er publiek aanwezig is.De genoemde geluidsniveaus in het eerste lid onder tabel e zijn niet van
toepassing op;
a. het geluid ten behoeve van het oproepen tot het belijden van
godsdienst of levensovertuiging of het bijwonen van godsdienstige of
levensbeschouwelijke bijeenkomsten en lijkplechtigheden, alsmede geluid
in verband met het houden van deze bijeenkomsten of plechtigheden;
b. het geluid van het traditioneel ten gehore brengen van muziek tijdens
het hijsen en strijken van de nationale vlag bij zonsopkomst en
zonsondergang op militaire inrichtingen;
c. het ten gehore brengen van muziek vanwege het oefenen door militaire
muziekcorpsen in de buitenlucht gedurende de dagperiode met een maximum
van twee uren per week op militaire inrichtingen.
Artikel 4:5 A Traditioneel schieten Op 1 januari 2010 is een wijziging van het Besluit in werking getreden die
gevolgen heeft voor het traditioneel schieten, een activiteit van vooral
Brabantse en Limburgse schutterijen. Door toevoeging van een onderdeel g aan
artikel 2.18, eerste lid, zijn de schutterijen niet meer vergunningplichtig bij
het traditioneel schieten. In plaats daarvan gelden algemene regels voor de
geluidshinder. Gemeenten krijgen wel de mogelijkheid om bij verordening
geluidsregels te stellen. In artikel 2.18, eerste lid, onder g is namelijk
bepaald dat bij het bepalen van de geluidsniveaus bedoeld in artikel 2.17, 2.19,
2.20 dan wel 6.12 van het Activiteitenbesluit, buiten beschouwing blijft het
traditioneel schieten, met uitzondering van die gevallen waarvoor bij
gemeentelijke verordening regels zijn gesteld. Dit biedt de mogelijkheid tot
maatwerk. De gemeenten die hieraan behoefte hebben kunnen via artikel 4:5A
regels stellen aan het traditioneel schieten.Artikel 4:6 Overige geluidhinder Door in het eerste lid de zinsnede “een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer of het Besluit” op te nemen wordt de afbakening direct vastgelegd.
Een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer heeft ofwel een
milieuvergunning nodig (waarin geluidsvoorschriften zijn opgenomen) ofwel zijn
algemene regels op grond van het Besluit van toepassing. In deze algemene regels
zijn ook geluidsvoorschriften opgenomen.In de praktijk zullen vooral de Zondagswet, Wet Geluidhinder, Wet openbare
manifestaties, het Vuurwerkbesluit een afbakeningsdiscussie opleveren. Daarom is
gekozen om deze wetten afzonderlijk te benoemen in lid 3.De provinciale milieuverordening is toegevoegd in dit lid. In een provinciale
milieuverordening kunnen namelijk zogenaamde milieubeschermingsgebieden worden
aangewezen, waaronder stiltegebieden. Voor deze stiltegebieden kunnen bij
provinciale milieuverordening regels over het voorkomen en beperken van
geluidhinder worden gesteld, waaronder verbodsbepalingen. De provinciale
milieuverordening gaat in dit geval voor de gemeentelijke verordening.Voor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, AMvB of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
derde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder het
kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Artikel 4:6 heeft betrekking op de vormen van geluidhinder waarin de andere
regelingen niet voorzien. Onder andere valt te denken aan:
- een niet permanente activiteit in een niet besloten ruimte, zoals een
kermis, een heidefeest, een braderie, een rally, enz.;
- het door middel van luidsprekers op voertuigen of anderszins reclame
of muziek maken of mededelingen doen;
- het ten gehore brengen van achtergrondmuziek in winkelstraten;
- het gebruik van diverse geluidproducerende recreatietoestellen;
- het gebruik van bouwmachines, zoals compressors, cirkelzagen,
trilhamers en heistellingen;
- het toepassen van knalapparatuur om vogels te verjagen, enz.,
enz.
- overige handelingen waardoor geluidoverlast ontstaat.
Voorts kunnen onder artikel 4:6 vormen van geluidhinder vallen, veroorzaakt door
het beoefenen van “lawaaiige” hobby’s, het voortdurend bespelen van
muziekinstrumenten, het gebruiken van elektro- akoestische apparatuur, het laten
draaien van koelaggregaten op vrachtwagens, enz. Met name voor deze vormen van
geluidhinder ontbreken algemeen geldende criteria of normen. Dit behoeft ook
niemand te verwonderen: de bron van geluidhinder is niet een bepaalde,
aanwijsbare inrichting of gedraging. In beginsel kan het elke gedraging
betreffen. Van geval tot geval zal daarom moeten worden nagegaan in welke
situatie en gedurende welke tijden er sprake is van geluidhinder, en welke
maatregelen kunnen worden genomen. Uitgangspunt daarbij zal moeten zijn dat een
zekere mate van (geluid)hinder als zijnde onvermijdelijk zal moeten worden
aanvaard. Het college kan ontheffing van het verbod verlenen, zo nodig met
voorschriften.Vierde lid: Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet
tijdig beslissen)Het tweede lid maakt een ontheffing van het verbod in het eerste lid mogelijk.
Vanwege de overlast en ergernis die geluidsoverlast oplevert is er van afgezien
om hier een lex silencio positivo toe te passen.Bedacht moet worden dat klachten over vormen van geluidhinder nogal eens een
minder goede verstandhouding tussen buren of omwonenden als achtergrond hebben.
Normale handelingen worden dan eerder als (geluid)hinderlijk ervaren, terwijl
men minder geneigd is aan een afdoende oplossing mee te werken.In de voorbeeldbepalingen 4:6a tot en met 4:6e (zie hierna) is in het eerste lid
de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer”
opgenomen.Ook deze bepalingen zullen moeten worden uitgezonderd voor de gevallen waarin de
bepaling een regeling geeft voor activiteiten waarop ook de Wm ziet. Gebeurt dit
niet dan loopt de bepaling het risico onverbindend verklaard te worden. Deze
voorbeeldbepalingen vallen - net als artikel 4:6 zelf - onder voorschriften over
overlast in het algemeen. Om die reden staat “geluid” steeds tussen haakjes:
neemt u artikel 4:6 (en specifieke bepalingen) op in hoofdstuk 2, afdeling 11,
Maatregelen tegen overlast en baldadigheid, dan dient de toevoeging “geluid”
uiteraard te vervallen. De voorbeelden zijn - net als artikel 4:6 - gebaseerd op
de verordenende bevoegdheid krachtens de Gemeentewet. Let wel: door het opnemen
van de voorbeelden 4:6a tot en met 4:6e is artikel 4:6 niet overbodig
geworden.Enkele voorbeeldenArtikel 4:6a (Geluid)hinder in de openlucht
1. Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer in de openlucht een geluidsapparaat, een (recreatie)toestel
of een (bouw)machine in werking te hebben op een zodanige wijze dat voor
een omwonende of overigens voor de omgeving (geluid)hinder wordt
veroorzaakt.
2. Het college kan van het in het eerste lid bepaalde ontheffing
verlenen.
3. Het college kan terreinen of wateren aanwijzen, waar het verbod,
vervat in het eerste lid, niet van toepassing is op het in werking
hebben van bepaalde in de aanwijzing aangewezen categorieën van
geluidsapparaten, (recreatie)toestellen of (bouw)machines, voor zover
wordt voldaan aan de door het college vast te stellen voorschriften ter
voorkoming of beperking van (geluid)hinder.
4. De in het derde lid bedoelde voorschriften kunnen onder meer
betreffen:
Artikel 4:6b (Geluid)hinder door dieren Degene die buiten een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer de zorg heeft
voor een dier, moet voorkomen dat dit voor een omwonende of overigens voor de
omgeving (geluid)hinder veroorzaakt.Artikel 4:6c (Geluid)hinder door bromfietsen e.d. Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer zich met
een motorvoertuig of een bromfiets zodanig te gedragen, dat daardoor voor een
omwonende of overigens voor de omgeving (geluid)hinder ontstaat.Artikel 4:6c verbiedt het zich “(geluid)hinderlijk” gedragen met een
motorvoertuig of een bromfiets. “Gedragen” betreft niet alleen het rondrijden,
maar ook het stilstaan met (luidruchtig) draaiende motor. Het artikel komt niet
in strijd met het bepaalde in de Wegenverkeerswet; de Hoge Raad heeft uitgemaakt
dat deze wet geen betrekking heeft op het misbruiken van de weg door personen
die daarbij geen eigen verkeersbelang kunnen doen gelden.Artikel 4:6d (Geluid)hinder door vrachtauto’s
1. Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer een vrachtauto als bedoeld in artikel 1, onder a, van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens op zodanige wijze te laden of
te lossen dat daardoor voor een omwonende of overigens voor de omgeving
(geluid)hinder wordt veroorzaakt.
2. Het college kan van het in het eerste lid bepaalde ontheffing
verlenen.
Artikel 4:6e Routering
1. Het is verboden buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer met een vrachtauto, als bedoeld in artikel 4:6d, waarvan
het ledig gewicht vermeerderd met het laadvermogen meer bedraagt dan
3.500 kg of die met inbegrip van de lading een lengte heeft van meer dan
6 meter of een hoogte van meer dan 2 meter, tussen 23.00 en 07.00 uur op
een andere dan door het college bij openbaar bekend te maken besluit
aangewezen weg te rijden.
2. Het college kan van het in het eerste lid bepaalde ontheffing
verlenen.
Indien de gemeente tot een routering voor vrachtauto’s besluit over te gaan, is
het aan te bevelen de overwegingen die hebben geleid tot dit besluit ook buiten
het geluidhindervlak te zoeken, bij voorbeeld in de bescherming van de
leefbaarheid van een woonwijk. Ook kan aansluiting gezocht worden bij eventuele
routering voor gevaarlijke stoffen. Het is nodig dat in het besluit van het
college de toegestane route wordt vastgelegd. De regeling kan aan de
weggebruikers worden duidelijk gemaakt met een fantasiebord (artikel 120
Reglement verkeersregels en verkeerstekens). In deze opzet is het verbod
neergelegd in de Algemene plaatselijke verordening en in het besluit van het
college, niet in de geplaatste borden.JurisprudentieWeigering ontheffing om voor onbepaalde tijd eens in de twee weken op dinsdag-
of donderdagavond van 19.00 tot 21.30 uur luide hardrockmuziek af te spelen op
eigen muziekinstallatie, blijft in hoger beroep in stand. Het opnemen van
geluidsnormen in de verordening is een zaak van de gemeentelijke wetgever. ABRS
16-12-2002, 200202622/1, LJN AE8977.Voorlopige voorziening, Vergunning onder voorschriften wordt verleend voor het
houden van een besloten buurtfeest voor ongeveer 25 personen. Omvang en karakter
van het buurtfeest zijn - naar voorlopig oordeel - dusdanig te achten dat
daarvan in redelijkheid geen geluidhinder als bedoeld in artikel 4.1.5 (oud) van
de APV valt te verwachten. Rb Zutphen 05-07-2002, 02/972 VEROR 58, LJN
AE5178.Verlening ontheffing, onder voorschriften, voor het ten gehore brengen van
carillonmuziek. Vier keer per dag twee minuten en wekelijks op woensdag- of
zaterdagmiddag maximaal 45 minuten. De norm van 75 dB(A) ter plaatse van
woningen is niet voldoende onderbouwd. Het uitgangspunt dat het carillon in het
winkelgebied moet worden gehoord geeft geen, althans onvoldoende blijk dat de
belangen van de appellant, die tussen de toren en het winkelgebied woont, bij de
besluitvorming in voldoende mate zijn afgewogen. ABRS 12-12-2001, 200102118/1,
LJN AE0239.Weigering ontheffing voor geluidversterking bij geloofsverkondiging. Grote
zorgvuldigheid bij uitoefening grondrecht. Vz. ARRS 17-8-1990, AB, 1991, 44
m.nt.P.J. Boon, GS, 1991 6913, 3 m.nt. E. Brederveld, JG 91.0144 , BF 1991, 4
m.nt.J.M.H. de Vet-tacken.Het aan- of afslaan van een c.v. installatie is niet aan te merken als het
verrichten van een handeling in de zin van het APV-artikel. ABRS 3 6 1996, JG
97.0148 . Zie ook Lbr. 97/144.Vergunningverlening voor het ten gehore brengen van mechanische muziek in
winkelstraten. Overlast voor omwonenden. ABRS 10-3-1995, JG 95.0206 m.nt. A.B.
Engberts.Ontheffing van verbod tot veroorzaken geluidhinder in verband met spelen op
trompet. ABRS 7-6-1994, JG 94.0290.Geluidsvergunning voor feesttent, waarin met ontheffing van burgemeester alcohol
wordt geschonken, is gelijk te stellen aan geluidsvergunning voor
horeca-inrichting. Vz. ARRS, JG 92.0395 m.nt. L.J.J. Rogier, GS, 1992, 6945, 4
m.nt. H.Ph.J.A.M. Hennekens.Weigering vergunning voor rijden met geluidswagen, Wnd. Vz. ARRS 2-11-1990, GS,
1992, 6937, 6 m.nt. E. Brederveld.Carillonmuziek. Waar in het verleden geregeld over het bespelen van carillons,
en dan vooral voor zover dit als geluidsoverlast werd ervaren, geregeld
“succesvol”geprocedeerd word (bijvoorbeeld ABRvS 19 december 2001,
<<JM>> 2002/54 en BR 2002, 58, p. 319 en ABRvS 28 juni 2006, AB,
2006, 289), zal dit vanwege de wijziging van het Activiteitenbesluit niet langer
mogelijk zijn; uitsluitend als een gemeente dit in een verordening regelt,
kunnen aan onversterkte muziek in het algemeen en carillons in het bijzonder nog
voorwaarden gekoppeld worden.Klokgelui Tilburgse pastoor. De rechtbank heeft geoordeeld dat artikel 109a van
de APV van de gemeente Tilburg de in artikel 10, tweede lid, van de WOM
omschreven bevoegdheid niet overschrijdt. Artikel 109a van de APV heeft niet het
gestelde effect dat de belijding van godsdienst illusoir wordt en is niet in
strijd met artikel 6 van de Grondwet. De wijze waarop het klokgelui dor artikel
109a van de APV aan banden is gelegd, wordt toegestaan door artikel 10 WOM. De
rechtbank is tevens verwerpt tevens het standpunt dat artikel 109a van de APV
aan het BARIM dient te worden getoetst. Hierbij neemt zij in aanmerking dat
artikel 109a van de APV zijn grondslag niet vindt in de Wm of een tot de Wm te
herleiden algemene maatregel van bestuur, maar slechts in de WOM. Daarom leidt
strijd met een bepaling van het BARIM – zo daarvan sprake zou zijn – op zichzelf
niet tot de conclusie dat artikel 109a van de APV wegens onverbindendheid buiten
toepassing moet blijven. Rechtbank Breda 20 oktober 2010 (LJN: BO1112)Artikel 4:6A Mosquito Een “mosquito” is een apparaatje dat een hinderlijke hoge pieptoon veroorzaakt
die alleen voor jongeren tot een leeftijd van ongeveer 25 jaar hoorbaar is. Dit
apparaat wordt in meer dan honderd Nederlandse gemeenten gebruikt ter
bestrijding van overlast door hangjongeren.Het gebruik van de mosquito is effectief, maar omstreden. Hoewel uit onderzoek
van onder meer TNO blijkt dat de mosquito bij normaal gebruik geen
gezondheidsschade oplevert, wordt met het aanbrengen ervan in ieder geval de
bewegingsvrijheid van jongeren beperkt, die wordt beschermd door artikel 2,
vierde protocol Europees Verdrag voor de rechten van de Mens (EVRM). Voor een
uitvoeriger schets van de mensenrechtelijke en verdragsrechtelijke bezwaren
verwijzen wij naar de notitie “Handreiking gebruik mosquito door gemeenten” die
als bijlage is toegevoegd bij onze ledenbrief van 17 juni 2010:
http://www.vng.nl/eCache/DEF/97/314.htmlAPV-artikelMede vanwege de omstreden status van de mosquito verdient het de voorkeur om een
apart artikel in de APV op te nemen, en dat niet, zoals ook wel gebeurt, de
gemeente zichzelf een ontheffing verleent van het artikel “overige
geluidshinder” dat in de meeste APV’s is opgenomen.AFDELING 2 BODEM-, WEG- EN MILIEUVERONTREINIGING Algemene toelichtingBij de aanpassing van de model APV in 2004 is een groot aantal bepalingen in
deze afdeling geschrapt en ondergebracht in een aparte model
Afvalstoffenverordening.Artikel 4:7 Straatvegen Dit artikel bevat een verkeersbeperkende bepaling. Blijkens de jurisprudentie
van de Hoge Raad is de gemeenteraad op basis van artikel 149 van de Gemeentewet
bevoegd tot het treffen van regelen die andere belangen dan verkeersbelangen
beogen te dienen, tenzij deze regels ondanks het afwijkende motief zo diep en zo
algemeen ingrijpen in het normale verkeer op wegen dat het stelsel van de
Wegenverkeerswet 1994 wordt doorkruist. Zie HR 21 juni 1966, NJ 1966, 417, met
noot W.F. Prins (bromfietsenverbod Sneek) en HR 23 december 1980, NJ 1981, 171,
met noot Th.W. van Veen (rijverbod Schiermonnikoog).Artikel 4:8 Natuurlijke behoefte doen Doorgaans beter bekend onder de naam “wildplassen”. Momenteel zijn er veel
gemeenten die in het kader van een lik-op-stuk-beleid onderhavige bepaling
strikt handhaven. Sommige gemeenten hebben in de APV een mogelijkheid gecreëerd
om ook buiten de bebouwde kom plaatsen aan te wijzen waar wildplassen is
verboden, bijvoorbeeld bij veelbezochte parkeerterreinen en picknickplaatsen,
vanwege de daar ondervonden overlast.Artikel 4:9 Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen en
putten buiten gebouwen Dit artikel is bij de herziening van 2004 hernummerd van 4.4.8 in 4.2.3, wegens
het vervallen van afdeling 4.2 (oud) en het vervallen van enkele artikelen van
afdeling 4.4. Zie daarover onder de algemene toelichting bij afdeling 4.2. In
2008 is het artikel hernummerd naar 4:9.Dit artikel betreft een samenvoeging van de in de Model-bouwverordening
geschrapte artikelen 334 en 336. Aangezien het hier om bepalingen gaat die niet
direct het bouwwerk maar meer de omgeving betreffen, is tot onderbrenging in de
model-APV besloten. Zie daarover ook Gst. nr. 6849, 14, m. nt. mr. J.M.H.F.
Teunissen.AFDELING 3 HET BEWAREN VAN HOUTOPSTANDEN AlgemeenIn het kader van de deregulering van gemeentelijke regelgeving zijn de
bepalingen inzake het bewaren van houtopstanden in 2007 tegen het licht
gehouden.Onze leden gaven aan dat de bepalingen 4.3.1 (oud) tot en met 4.3.8 (oud) niet
meer voldeden. Er bestaat behoefte aan een regeling die uitsluitend betrekking
heeft op een beperkt aantal te beschermen bomen. Een algemeen kapverbod geeft de
gemeente onnodig veel werk omdat er in praktijk meer dan 90% van de aanvragen om
kapvergunning wordt verleend. Ook voor de burger is een algemeen kapverbod
belastend.Gekozen is voor het uitgangspunt dat in beginsel geen kapvergunning vereist is
voor het vellen van een boom tenzij deze staat vermeld op de door de gemeente
opgestelde en vastgestelde bomenlijst.Van belang is om bij de aanvrager onder de aandacht te brengen dat niet altijd
gebruik kan worden gemaakt van een verleende vergunning. Het kan zijn dat een
vereiste vergunning/vrijstelling/ontheffing van de Natuurbeschermingswet of
Flora-en faunawet ontbreekt. M.n. de vogels in de bomen dienen te worden
beschermd.Ten slotte: deze bepalingen zijn bedoeld om toe te zien op het onderhoud en
bewaren van het (openbare) groen. Hoe dat eruit ziet en wat daarbij de meest
geschikte methode is, kan zeer lokaal bepaald zijn en daarom per gemeente sterk
verschillen. Dat blijkt ook in de praktijk: waar veel bepalingen uit de
model-APV door de meeste gemeenten worden overgenomen, bestaat bij dit artikel
een grote lokale diversiteit. Wij wijzen er daarom ten overvloede op dat deze
bepalingen onderdeel zijn van de model-APV en geen blauwdruk vormen voor iedere
gemeente.De artikelen 4.3.5 (oud) tot en met 4.3.8 (oud) zijn in verband met de nieuwe
opzet komen te vervallen.Artikel 4:10 Begripsbepalingen Het nieuwe uitgangspunt van de bepalingen heeft uiteraard tot gevolg dat veel
begripsomschrijvingen in 2007 zijn komen te vervallen. Er resteren slechts de
begripsomschrijvingen: houtopstand en vellen. Deze zijn ongewijzigd
overgenomen.Artikel 4:11 Kapvergunning In deze bepaling wordt het belangrijkste nieuwe element geïntroduceerd: de
bomenlijst.De gemeenteraad moet deze lijst vaststellen.Uitgangspunten van deze lijst zijn:
- de verantwoordelijkheid ligt bij de gemeenten zelf: d.w.z. voor het
inventariseren en actualiseren van het gemeentelijk bomenbestand en het
overnemen van de gemeentelijke monumentale bomen die vermeld staan op de
landelijke lijst van de Bomenstichting in Utrecht.
- Duidelijk en inzichtelijk voor de burgers;
- Zoveel mogelijk de te beschermen bomen verankeren in een
bestemmingsplan, op het renvooi van de plankaart of in een
landschapsbeleidsplan of bomenplan.
- De bomenlijst als bijlage opnemen bij de bepalingen.
WaboDe vergunning voor het vellen van houtopstanden is aangewezen in artikel 2.2,
eerste lid onder g. van de Wabo. Vaak zal naast de vergunning nog een
vergunning, ontheffing of vrijstelling op grond van de Natuurbeschermingswet of
de Flora- en Faunawet nodig zijn in verband met de bescherming van vogels en hun
nesten in de bomen. De Natuurbeschermingswet en Flora- en Faunawet haken aan bij
de Wabo. Er wordt dan dus één omgevingsvergunning verleend of geweigerd. De
Boswet haakt echter niet aan bij de Wabo. Indien die van toepassing is, blijft
dus een aparte vergunning vereist.In de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor, Staatscourant 2010-5162) zijn
indieningsvereisten voor de aanvraag van een omgevingsvergunning opgenomen.
Naast een aantal algemene indieningsvereisten (zie daarvoor de toelichting bij
artikel 1:2 van de model-APV) zijn er in artikel 7.5 van de Mor nog een aantal
speciale indieningsvereisten voor het vellen van houtopstanden opgenomen. Dit
artikel 7:5 luidt als volgt:
1. In of bij de aanvraag om een vergunning voor een activiteit, als
bedoeld in artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder g, van de wet,
identificeert de aanvrager op de aanduiding als bedoeld in artikel 1.3,
tweede lid, van deze regeling iedere houtopstand waarop de aanvraag
betrekking heeft met een nummer.
2. In of bij de aanvraag, als bedoeld in het eerste lid, vermeldt de
aanvrager per genummerde houtopstand:
Vierde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)In de Wabo is bepaald dat voor deze vergunning een positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen van toepassing is. Voor de duidelijkheid
is dat hier nogmaals opgemerkt. NB! De gemeenteraad heeft bij de vaststelling
van de APV dus niet de vrijheid om te bepalen dat er geen lex silencio van
toepassing is!Artikel 4:12 Vergunning van rechtswege (Vervallen)AFDELING 4 MAATREGELEN TEGEN ONTSIERING EN STANKOVERLAST Artikel 4:13 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen enz. Deze bepaling verschaft een basis voor het treffen van maatregelen tegen een uit
oogpunt van welstand en bescherming van de openbare gezondheid ontoelaatbare
opslag van bromfietsen en caravans e.d., en landbouwproducten . Het college is
bevoegd bepaalde plaatsen aan te wijzen waar deze opslag verboden is c.q. aan
bepaalde regels gebonden is.Deze bepaling ziet niet op handelingen die plaatsvinden op de “weg” in de zin
van de wegenverkeerswetgeving. Deze afbakening is aangebracht omdat voor zover
de in deze bepaling genoemde activiteiten plaatsvinden op de “weg” daartegen kan
worden opgetreden op basis van andere in deze verordening opgenomen
voorschriften.AfbakeningDoor in het eerste lid de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer” op te nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Hierdoor vervalt in het vierde lid de afbakening met de Wet
milieubeheer.Artikel 4:14 Stankoverlast door gebruik van meststoffen (vervallen) Vanuit dereguleringsoogpunt is dit artikel in 2008 geschrapt. Via de
Messtoffenwet wordt veel geregeld. Op zandgronden mag maar zeer beperkt mest
wordt uitgereden (ca 6 maanden per jaar). Veel mest wordt bovendien al
emissie-arm, dus stankarm aangewend .Artikel 4:15 Verbod hinderlijke of gevaarlijke handelsreclame Vanwege de vereenvoudiging van vergunningen en de vermindering van
administratieve lasten is in 2007 het oude artikel 4.4.2 ingrijpend herzien. Dat
houdt in dat de reclamevergunning geheel is verdwenen en vervangen door een
algemene regel die verbiedt om door middel van een reclame het verkeer in gevaar
te brengen of hinder dan wel overlast te veroorzaken voor omwonenden.De gedachte daarachter is dat voor een reclame van enige omvang of betekenis
doorgaans een bouwvergunning nodig is, waardoor al aan de welstand kan worden
getoetst. Een reclame waardoor het verkeer in gevaar wordt gebracht of overlast
wordt veroorzaakt voor omwonenden komt relatief zo weinig voor dat het moeilijk
valt te rechtvaardigen om voor die gevallen een vergunningplicht voor alle
reclames in stand te houden.Gemeenten waar de ervaring is dat reclame niet of nauwelijks problemen oplevert
en via de bouwvergunningen afdoende kan worden geregeld, kunnen het daarbij
laten.Artikel 4:15 is niet in strijd met artikel 7 van de Grondwet. In artikel 7,
vierde lid, van de Grondwet wordt de handelsreclame met zo veel woorden van de
vrijheid van drukpers uitgezonderd.WaboOp een vergunnings- en ontheffingsstelsel voor handelsreclame aan gebouwen is de
Wabo van toepassing. Omdat een zodanig stelsel in de model-APV geschrapt is, is
daarvoor geen regeling opgenomen.Afleidende objecten langs snelwegenRijkswaterstaat heeft op 21 oktober 2011 het “Beleidskader afleidende objecten
langs snelwegen” vastgesteld. De hoofdlijn voor objecten (waaronder reclame) is
nu:
- bewegende objecten of beelden zijn niet toegestaan
- de objecten of beelden mogen niet verblinden (moeten voldoen aan
richtlijn lichthinder)
- de objecten of beelden moeten op voldoende afstand van de rijbaan zijn
geplaatst.
De APV kan op dit soort objecten van toepassing zijn, namelijk als de grond
langs de snelweg valt binnen het begrip “weg” of binnen de definitie van
“openbare plaats” als genoemd in artikel 1:1 van deze modelverordening. In dat
geval zal het rijksbeleidskader handvaten kunnen bieden om te bepalen of het
object het verkeer in gevaar brengt.JurisprudentieArtikel 10 EVRM en artikel 19 IVBP zijn alleen in het geding zijn als de
verspreiding van reclame zo zeer aan banden zou zijn gelegd dat de vrijheid om
reclame te maken zelf zou worden aangetast ( JG 95.0207, AB 1995, 163).Geen strijd met artikel 10 EVRM en 19 IVBP aangezien het verbod bij wet is
voorzien en noodzakelijk in een democratische samenleving ter voorkoming van
wanordelijkheden en ter bescherming van rechten van derden (HR 1 april 1997, NJ
1997, 457).Nu in dit geval de Woningwet van toepassing is, heeft het college zich terecht
op het standpunt gesteld dat naast de door hen verleende bouwvergunning voor de
oprichting van de reclamezuil niet ook een reclamevergunning als bedoeld in
artikel 4.7.2 van de APV is vereist. Zij hebben dan ook terecht het verzoek om
toepassing van bestuursdwang ten aanzien van de dubbelzijdige lichtreclamezuil
afgewezen. ABRS 13-11-2002, Gst, 2003, 7180, 34 m.nt. J.Teunissen.Anders dan het college meent, is het welstandstoezicht in het kader van de
Woningwet niet beperkt tot toetsing van bouwkundige elementen. ABRS 04-12-2002,
Gst, 2003, 7180, 35 m.nt. J. Teunissen.Meer recent in dezelfde zin ABRS 02-06-2004, LJN AP0370.Artikel 4:16 Vergunningplicht lichtreclame (optioneel) (vervallen)In het per 1 januari 2008 van kracht geworden Activiteitenbesluit is een
zorgplicht opgenomen die ertoe verplicht geen lichthinder te veroorzaken.
Daarmee vervalt de noodzaak om dit onderwerp bij APV te regelen.AFDELING 5 KAMPEREN BUITEN KAMPEERTERREINEN Algemene toelichtingIn verband met de afschaffing van de Wet op de Openluchtrecreatie (WOR) met
ingang van 1 januari 2008 wordt geadviseerd in de APV drie artikelen op te
nemen. Zie voor verdere informatie Ledenbrief lbr. 05/128 Ledenbrief
Lbr.07/125.Artikel 4:17 Begripsbepaling In de begripsomschrijving gaat het in het algemeen over een tent, tentwagen,
kampeerwagen en caravan.Artikel 4:18 Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen Zie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie.
Handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.Lex silencio positivoDit artikel dient met name de bescherming van natuur en milieu. Het zou hoogst
onwenselijk zijn als er een vergunning van rechtswege zou ontstaan die toestaat
dat in een kwetsbaar natuurgebied gekampeerd wordt. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.Artikel 4:19 Aanwijzing kampeerplaatsen Zie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie.
Handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.HOOFDSTUK 5 ANDERE ONDERWERPEN BETREFFENDE DE HUISHOUDING DER GEMEENTE AFDELING
1 PARKEEREXCESSEN Bevoegdheid tot regeling van parkeerexcessenSinds de inwerkingtreding van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) kunnen
verkeersbesluiten, behalve ten behoeve van de verkeersveiligheid en de vrijheid
van het verkeer, ook worden genomen ter bescherming van de zogenaamde
milieubelangen. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen ter voorkoming of
beperking van overlast, hinder of schade dan wel aantasting van het karakter of
de functie van objecten of gebieden ten gevolge van het verkeer (zie art. 2,
tweede lid WVW 1994).Op initiatief van de VNG heeft de Tweede Kamer door middel van een amendement
een nieuw artikel 2a in de Invoeringswet WVW 1994 ingevoegd. Dit artikel luidt
als volgt:“Provincies, gemeenten en waterschappen behouden hun bevoegdheid om bij
verordening regels vast te stellen ten aanzien van het onderwerp waarin deze wet
voorziet, voor zover die regels niet in strijd zijn met de bij of krachtens deze
wet vastgestelde regels en voor zover verkeerstekens krachtens deze wet zich
daar niet toe lenen.”Hierbij werd met name gedacht aan de regeling van parkeerexcessen, zoals ook
blijkt uit de toelichting bij dit amendement. Artikel 2a WVW 1994 geeft derhalve
aan dat gemeenten bevoegdheid zijn om parkeerexcessenbepalingen vast te stellen.
De grondslag voor dergelijke bepalingen is overigens gewoon artikel 149
Gemeentewet.Begrip “parkeerexces”In de wegenverkeerswetgeving wordt nergens aangegeven wat het begrip
“parkeerexces” precies inhoudt. Degene die tot taak heeft hieromtrent
verbodsbepalingen te formuleren, zal evenwel tevoren dienen te weten wat dit
begrip omvat. Mede omdat ook dit aspect van het verkeer aan een voortschrijdende
ontwikkeling onderhevig is, is van het begrip “parkeerexces” bezwaarlijk een
voldoende concrete definitie te geven. Blijkens de jurisprudentie kan onder het
begrip “parkeerexces” ieder excessief parkeren op de weg worden begrepen,
dus:
a. wanneer het parkeren op de weg betreft dat met het oog op de
verdeling van de beschikbare parkeerruimte jegens andere weggebruikers,
die gelegenheid om te parkeren behoeven, buitensporig is en uit dien
hoofde niet toelaatbaar kan worden geacht (verkeersmotief; eigenlijke
aanvulling), en
b. wanneer het gebruik van de weg als parkeerplaats op zich zelf niet
ongeoorloofd is te achten, maar wel dat de aard van het voertuig, het
met het parkeren beoogde doel of het aantal te parkeren voertuigen
relatief gezien een te grote ruimte opeist in vergelijking met de
behoefte aan parkeerruimte van anderen; alsook
c. wanneer het gaat om parkeren dat onaanvaardbaar is te achten om
andere motieven, zoals het tegengaan van aantasting van de openbare orde
of veiligheid en de bescherming van het uiterlijk aanzien van de
gemeente, voorkoming van uitzichtbelemmering en stankoverlast
(oneigenlijke aanvulling).
Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad valt op te maken dat in de eerste plaats
van een parkeerexces sprake is als het gaat om excessief gebruik van de weg,
strijdig met de bestemming die de weg heeft. Wegen zijn - zo lijkt de zienswijze
van dit rechtscollege in het kort te kunnen worden weergegeven - in de eerste
plaats bestemd om zich daarover te kunnen verplaatsen en daarop tijdelijk een
voertuig te kunnen laten staan. Ten aanzien van bepaalde (categorieën van)
voertuigen, die de weg in strijd met deze bestemming gebruiken, is het bestuur
gerechtigd strengere eisen te stellen en scherpere grenzen te trekken. Daarbij
mag het niet te diep ingrijpen in het “normale” verkeer, en dus ook niet in het
“normale” parkeren. In het “normale” verkeer voorziet de geldende wettelijke
verkeersregeling exclusief, aldus de mening van de Hoge Raad, NG 1974, blz. S88
m.nt. jhr. J.J.M.M. van Rijckevorsel.Voorts is volgens de Hoge Raad sprake van een parkeerexces ingeval het parkeren
op de weg gepaard gaat met ontsiering van het uiterlijk aanzien van de gemeente,
beneming van uitzicht, stankoverlast of gevaar voor de veiligheid van personen.
Al deze vormen van excessief, hinderlijk en ontsierend gebruik van de weg kunnen
door de gemeentelijke wetgever aan regels worden gebonden. Zie bij voorbeeld de
beide Dordtse arresten van de Hoge Raad, HR 15 juni 1971, NJ 1971, 432, m.nt.
W.F. Prins, VR 1972, nr. 32, m.nt. A. Herstel, OB 1972, XIV.1.2.2, nr. 32566 en
25 april 1972, NJ 1972, 296, m.nt. W.F. Prins, VR 1972, nr. 113, m.nt. A.
Herstel, OB 1972, XIV. 1.2.2, nr. 32567, NG 1972 blz. S 75, m.nt. J.H. van dcr
Veen.Plaatsing en rubricering parkeerexcesbepalingenGezien de ruime uitleg van het begrip “parkeerexces” is het niet nodig om een
onderscheid te maken tussen twee soorten van excessief gebruik van de weg:
gevallen die excessief zijn op grond van een verkeersmotief en die als
“parkeerexcessen” moeten worden gekwalificeerd en gevallen waarin een ander
motief aan het stellen van regels (in hoofdzaak) ten grondslag ligt. Er bestaat
geen noodzaak deze soorten in aparte verordeningen onder te brengen, een
parkeerexcessenverordening respectievelijk de algemene plaatselijke
verordening.Het verdient aanbeveling de thans voorgestelde modelbepalingen in hun geheel
onder te brengen in de algemene plaatselijke verordening, en wel in een
hoofdstuk “Andere onderwerpen betreffende de huishouding der gemeente”.
Plaatsing in dit hoofdstuk verdient de voorkeur boven plaatsing in een ander
hoofdstuk, omdat aan deze bepalingen meerdere motieven ten grondslag
liggen.Met het onder één noemer - die van het parkeerexces - brengen van de
modelbepalingen blijken de aan de bepalingen ten grondslag liggende motieven
niet steeds uit de tekst van de bepalingen. Het is daarom verstandig, dat in de
toelichting op de bepalingen deze motieven tot uitdrukking worden gebracht. Een
van de voordelen van deze aanpak is, dat artikelen, die een zelfde gedraging
verbieden, doch op grond van verschillende motieven, in één artikel kunnen
worden samengebracht.In de afdeling “parkeerexcessen” is ook een aantal onderwerpen opgenomen, die
niet kunnen worden aangeduid als “parkeerexcessen in eigenlijke zin”, waarvan
gesproken kan worden als het gaat om gedragingen op de weg in de zin van de WVW
1994. Daar deze voorschriften door het publiek wel als zodanig (zullen) worden
ervaren geven wij er de voorkeur aan ook deze onderwerpen in deze paragraaf te
regelen. Men denke hierbij aan een onderwerp als het “aantasten van
groenvoorzieningen”.Beperking tot gedragingen op de weg?Bij parkeerexcessen “in eigenlijke zin” gaat het om gedragingen op de weg in de
zin van de WVW 1994. Onder weg verstaat de model-APV ingevolge artikel 1:1
hetzelfde als de WVW 1994 daaronder verstaat. In artikel 1, eerste lid onder b,
van de WVW 1994 wordt het begrip wegen als volgt omschreven “alle voor het
openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende
bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of
zijkanten”.In de afdeling “Parkeerexcessen” zijn niet uitsluitend onderwerpen geregeld die
als parkeerexcessen “in eigenlijke zin” kunnen worden aangeduid. Zo hebben de
artikelen 5:6, eerste lid onder b, 5:7, eerste lid, en 5:10 ook betrekking op
gedragingen buiten de weg in de zin van de WVW 1994. Beperking van de hierin
neergelegde verbodsbepalingen tot “op de weg” ligt niet voor de hand, wanneer
men let op het motief dat aan deze bepalingen ten grondslag ligt. Deze
bepalingen strekken niet (mede) ter bescherming van verkeersbelangen.Bedoelde gedragingen zijn daarom in die verbodsbepalingen ook strafbaar gesteld,
indien zij buiten de weg (in de zin van de WVW 1994) zijn gepleegd. Indien aan
een bepaling uitsluitend verkeersmotieven ten grondslag liggen, is de
werkingssfeer van die bepaling uiteraard beperkt tot de weg (in de zin van de
WVW 1994). Zie bijvoorbeeld de artikelen 5:2 en 5:8,tweede lid.Aan de andere bepalingen liggen behalve verkeersmotieven ook andere motieven ten
grondslag. Toch regelen ook deze bepalingen slechts gedragingen op de weg (in de
zin van de WVW 1994). Voor zover deze gedragingen plaatsvinden buiten de weg,
kan hiertegen reeds op basis van andere voorschriften in voldoende mate worden
opgetreden. Zie bij voorbeeld artikel 4:19 (4.6.1 (oud).Ter wille van de overzichtelijkheid zijn de bepalingen betreffende
parkeerexcessen - zowel de “eigenlijke” als de “oneigenlijke” - zoveel mogelijk
in een afdeling samengevoegd. De bedoelde gedragingen zullen door het publiek
immers alle als parkeerexces worden ervaren.Voor in de begripsomschrijvingen van artikel 5:1 opgenomen definities van
“voertuig” en “parkeren” is aansluiting gezocht bij de in de
wegenverkeerswetgeving voor deze begrippen gebruikte definities. Uit de
verschillende bepalingen blijkt dan, of zij al dan niet slechts betrekking
hebben op gedragingen op de weg (in de zin van de WVW 1994).Vervangende parkeergelegenheidComplementair aan de vaststelling van parkeerexcesbepalingen zal voor bepaalde
categorieën voertuigen - in het bijzonder voor vrachtwagens - de aanwezigheid
van vervangende parkeergelegenheid moeten worden bezien.Uitgangspunt dient te zijn dat de desbetreffende ondernemingen in principe zelf
hiervoor behoren te zorgen. De indruk bestaat, dat er (met name buiten de
werkuren) in diverse gevallen op de bedrijfsterreinen toch voldoende
parkeergelegenheid voor de eigen vrachtwagens is of kan worden gecreëerd. In
beginsel is het niet onredelijk te achten, dat de chauffeurs die op enige
afstand van hun bedrijven wonen, hun vrachtwagens ’s avonds en in het weekeinde
niet meer voor de woning, maar bij voorbeeld op het eigen bedrijfsterrein
parkeren en dat zij zich, evenals andere forensen, met “normale” vervoermiddelen
begeven van het bedrijf naar de woning en omgekeerd.Bij onderscheidene bedrijven ontbreekt evenwel de hiervoor benodigde ruimte.
Verder zijn de kosten, verbonden aan het creëren van eigen parkeergelegenheid,
dermate hoog, dat er de voorkeur aan gegeven zal worden het parkeren van die
vrachtwagens, waarvoor het bestaande eigen terrein geen plaats biedt, te doen
geschieden op openbare wegen en terreinen.Om aan de zich hier voordoende praktische bezwaren tegemoet te komen, zou de
overheid het parkeren kunnen blijven toelaten (of wellicht zelfs
parkeergelegenheid kunnen scheppen) op parkeerterreinen en op die wegen waar het
parkeren van vrachtwagens op weinig of geen bezwaren stuit. Hoewel er niet a
priori van een plicht van de gemeentelijke overheid tot aanleg van vervangende
parkeergelegenheid kan worden gesproken, mag er anderzijds van worden uitgegaan
dat naleving van de hier bedoelde verbodsbepalingen met des te meer reden
gevergd kan worden, wanneer de belanghebbende een andere parkeerplaats als
alternatief ter beschikking staat. In het bijzonder kan zulks het geval zijn ten
aanzien van exploitanten van bestaande bedrijven, aan wie onder omstandigheden
bezwaarlijk een ontheffing kan worden onthouden, wanneer een redelijk te
realiseren alternatief voor hen ontbreekt.Voor het geval van gemeentewege tot aanleg van een parkeerplaats wordt
overgegaan, zal er wellicht van het gemeentebestuur een zekere waarborg worden
verwacht dat voertuigen op een dergelijk parkeerterrein veilig kunnen worden
gestald. In het algemeen kan niet worden gesteld, dat de gemeentelijke overheid
een dergelijk verlangen dient te honoreren. Immers, parkeerterreinen hebben, zo
zij al onder toezicht staan, dit toezicht zelden ook ’s nachts; bovendien is de
toezichthouder in het algemeen niet aansprakelijk voor aan de gestalde
voertuigen door derden toegebrachte schade; men denke hierbij aan de zogenaamde
exoneratieclausules.Ten slotte zij erop gewezen dat een eventueel door de gemeente aan te leggen
parkeerterrein voor vrachtwagens zal moeten passen binnen een planologisch kader
(bestemmingsplan).Parkeerplaatsen zouden kunnen worden aangeduid met een bord model E4 van bijlage
1 van het RVV 1990.De aanduiding van parkeerplaatsen voor vrachtwagens in het kader van de
voorkoming van parkeerexcessen moet gebeuren op basis van de betreffende
bepalingen uit de APV en niet op basis van verkeersborden die gebaseerd zijn op
de wegenverkeerswetgeving.OntheffingenBij de onderscheidene modelverbodsbepalingen is aangegeven ten aanzien van welke
bepalingen de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffingen als een
noodzakelijk element moet worden beschouwd. Met name zal ten aanzien van
bestaande bedrijven aan het verlenen van een ontheffing, waaraan voorschriften
kunnen worden verbonden en welke een naar plaats of tijd beperkt karakter
hebben, niet steeds kunnen worden ontkomen.Overleg met vervoerders(organisaties)Het behoeft geen nader betoog dat het wenselijk is overleg te plegen met de
betrokken chauffeurs en bedrijven betreffende de vaststelling of uitvoering van
parkeerregelingen van vrachtwagens e.d.JurisprudentieDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State bevestigt dat een gemeentelijke
parkeerexcessenregeling niet strijdig is met de Wegenverkeerswet (oud) en haar
uitvoeringsregelingen, zoals het RVV (oud). ARRS 3-12-1992, JG 93.0120.Artikel 5:1 Begripsbepalingen De definitie van “weg” in artikel 1:1 van deze verordening is ook op deze
afdeling van toepassing. Concreet gaat het om alle voor het openbaar verkeer
openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en
duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten. De artikelen
5:2, 5:3, 5:4, 5:5, 5:6, eerste lid, onder a, 5:7, 5:8, tweede lid, en 5:9
hebben derhalve slechts op “echte” parkeerexcessen betrekking. De andere
artikelen in deze afdeling strekken zich ook uit tot gedragingen buiten de weg
in de zin van de WVW 1994.Onder aOm te voorkomen dat over de inhoud van het begrip “voertuigen” onzekerheid zal
bestaan, is een definitie van dit begrip opgenomen. Tot uitgangspunt is genomen
de definitie van “voertuigen” die in artikel 1, onder al, van het RVV 1990 wordt
gegeven. Voertuigen in de zin van dit artikel zijn: fietsen, bromfietsen,
gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en wagens. Voor kleine
voertuigen, zoals kruiwagens, kinderwagens, rolstoelen e.d. is een uitzondering
gemaakt, omdat anders sommige bepalingen een te ruime strekking zouden
krijgen.Fietsen, bromfietsen en gehandicaptenvoertuigen vallen ook onder de definitie
van voertuigen. Ook deze kunnen immers parkeerexcessen veroorzaken en worden
daarom als voertuig beschouwd.Onder bDe omschrijving van het begrip “parkeren” is dezelfde als de omschrijving in
artikel 1, onder ac, van het RVV 1990. Dit artikelonderdeel verstaat onder
parkeren: het laten stilstaan van een voertuig anders dan gedurende de tijd die
nodig is voor en gebruikt wordt tot het onmiddellijk in- of uitstappen van
passagiers of voor het onmiddellijk laden of lossen van goederen. De gegeven
definitie bewerkstelligt dat enkele vormen van doen of laten staan van
voertuigen, die moeten worden ontzien, buiten de werking van de voorgestelde
verbodsbepalingen blijven. Het onmiddellijk in- en uitstappen van personen en
het onmiddellijk laden en lossen van goederen zijn dan immers activiteiten die
door deze modelbepalingen niet worden bestreken. Evenmin zullen deze bepalingen
van toepassing kunnen zijn ten aanzien van voertuigen die bij een garagebedrijf
stilstaan om benzine te tanken; in dit geval is er geen sprake van
parkeren.Anders dan het RVV 1990 richten de bepalingen van afdeling 5.1. van de APV zich
ook tot niet-bestuurders die anderszins belanghebbend zijn bij een voertuig (de
eigenaar, huurder, opdrachtgever etc.) zodat de zinsnede “het laten stilstaan”
een iets ruimere strekking heeft dan in de wegenverkeerswetgeving gebruikelijk
is. Die ruimere strekking maakt het mogelijk dat ook de andere belanghebbenden
bij het voertuig (dan de bestuurder) kunnen worden aangesproken op niet-naleving
van de (parkeer)verboden in deze afdeling.Artikel 5:2 Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d. Eerste lidAangezien het parkeren van voertuigen van rijschoolhouders en taxiondernemers
excessieve vormen kan aannemen, is in het tweede lid daarom expliciet bepaald
dat onder “verhuren”, zoals in het eerste lid bedoeld, mede wordt verstaan het
gebruiken van voertuigen voor het geven van rijlessen of voor het vervoeren van
personen tegen betaling. Aldus kan ook tegen excessief gebruik van de weg door
rijschoolhouders en taxiondernemers worden opgetreden.Tweede lidOnder a is het woord “vergen” gebezigd in plaats van “duren” ten einde twijfel
over de vraag of met een bepaalde herstel- of onderhoudswerkzaamheid meer dan
een uur gemoeid is, zoveel mogelijk uit te sluiten. Bij het gebruik van de term
“vergen” beschikt men over een meer objectieve maatstaf.Derde lid, onder aDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen die autohandelaren en
exploitanten van garage-, herstel- en autoverhuurbedrijven die de weg
voortdurend gebruiken als stallingsruimte voor auto’s die hun toebehoren of zijn
toevertrouwd. Bij het opstellen van deze bepaling is er naar gestreefd de
delictomschrijving zoveel mogelijk vrij te houden van elementen waarvan de
bewijslevering moeilijkheden kan opleveren. Niettemin kan met name het bewijs
dat betrokkene “zijn bedrijf of nevenbedrijf dan wel een gewoonte” van de hier
bedoelde activiteiten maakt, alsook dat de desbetreffende voertuigen “hem
toebehoren of zijn toevertrouwd”, onder omstandigheden problemen opleveren. De
woorden “drie of meer voertuigen” zijn gekozen om de bewijslast niet onevenredig
zwaar te doen zijn. Doordat het verbod slechts betrekking heeft op het parkeren
dat in het kader van (neven)bedrijf of gewoonte plaatsvindt, blijft het normaal
parkeren van de voor persoonlijk gebruik gebezigde auto(’s) van de exploitant en
eventueel van zijn gezinsleden mogelijk. (Zie het eerste lid, onder b).Deze bepaling heeft slechts betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen, dat wil
zeggen op het parkeren van voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994). Het
zou uiteraard te ver gaan deze bepaling ook te laten gelden voor gedragingen
buiten de weg.De gemeente dient zelf het aantal meters in te vullen. In de APV’s van Rotterdam
en Den Haag bijvoorbeeld wordt een straal van 25 meter genoemd.Derde lid, onder bReparatie- en sloopwerkzaamheden aan op de weg geparkeerde voertuigen in het
kader van de uitoefening van een (neven)bedrijf, geven veelal klachten inzake
geluidsoverlast en verontreiniging van de weg; in mindere mate wordt geklaagd
over de als gevolg van deze activiteiten verminderde parkeergelegenheid.Vierde lidHet verlenen van een ontheffing ingevolge dit lid zal in het algemeen op zijn
plaats zijn in geval, alle omstandigheden in aanmerking genomen, redelijkerwijs
moet worden aanvaard dat de exploitant geen andere mogelijkheden ten dienste
staan dan de hem toebehorende of toevertrouwde auto’s op de weg te parkeren. Te
denken is hierbij aan het geval dat de exploitant van een reeds lang bestaand
bedrijf in de feitelijke onmogelijkheid verkeert op eigen terrein of in de
nabijheid van zijn bedrijf stallingsruimte te creëren c.q. daarover op andere
wijze de beschikking te krijgen. Aan de ontheffing kunnen uiteraard
voorschriften worden verbonden, onder meer omtrent de plaats waar en de tijd
gedurende welke voertuigen voor de hier aan de orde zijnde doeleinden op de weg
mogen worden geplaatst, alsmede ten aanzien van het aantal voertuigen dat ter
plaatse door de houder van de ontheffing mag worden geparkeerd.De Afdeling rechtspraak keurde zelfs de weigering van de gemeente Binnenmaas om
ontheffing te verlenen voor het parkeren van meer dan twee auto’s bij elkaar
goed. Het feit dat het bedrijf ter plaatse was toegestaan deed daaraan niet af.
Het behoud van het beperkte aantal parkeerplaatsen in de omgeving van het
bedrijf woog zwaarder. ARRS 16-8-1988, AB 1989, 373.Artikel 5:3 Te koop aanbieden van voertuigen Het komt regelmatig voor dat eigenaren hun voertuig te koop aanbieden op de
openbare weg. Wanneer het een enkel voertuig betreft, is dit geen echt probleem.
Van aantasting van het uiterlijk aanzien van de omgeving is niet of nauwelijks
sprake, de overlast voor de omwonenden blijft beperkt en het gebruik van de
beschikbare parkeerruimte kan niet excessief genoemd worden.Anders ligt het wanneer de voertuigen met grote aantallen tegelijk aangeboden
worden. Behalve dat het uiterlijk aanzien wordt aangetast, brengt het voor de
omwonenden aanzienlijke overlast met zich mee. Een dergelijke uitstalling van
voertuigen trekt immers kooplustigen aan. Ook wordt er een aanmerkelijk beslag
op de beschikbare parkeerruimte gelegd.Derde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Dit artikel dient om te kunnen optreden tegen geïmproviseerde kleine automarkten
op de openbare weg. Gezien de overlast die daarmee gepaard kan gaan is het niet
wenselijk om hier een lex silencio positivo toe te passen.Artikel 5:4 Defecte voertuigen Veelvuldig doet zich het verschijnsel voor dat niet-rijklare voertuigen op de
weg worden geplaatst. De eigenaar of houder van een of meer van dergelijke
voertuigen heeft deze meestal aangekocht om na weken of zelfs maanden van
nijvere zelfwerkzaamheid weer een volwaardig voertuig te creëren. Veelal slaagt
hij in deze poging niet, waarna het voertuig op de weg wordt achtergelaten, waar
het na verloop van tijd degenereert tot autowrak. Deze bepaling richt zich in
het bijzonder tegen dit soort parkeergedragingen. Het excessieve is in het
bijzonder gelegen in het in relatie tot het tekort aan parkeerruimte niet
gerechtvaardigde doel waartoe men het voertuig op de weg zet. Daarnaast kan het
hier bedoelde parkeren een ontsiering van het uiterlijk aanzien van de gemeente
meebrengen en om die reden excessief zijn. Beperking van het verbod tot die
gevallen waarin er sprake is van min of meer ernstige gebreken aan het voertuig,
moet noodzakelijk worden geacht, wil het verbod niet een te ruime strekking
krijgen.Het artikel is facultatief. Gemeenten dienen een afweging te maken of zij dit
artikel nodig achten. Dit zal niet in alle gemeenten het geval zijn.Artikel 5:5 Voertuigwrakken Anders dan de niet-rijklare voertuigen die ingeval van parkeren gedurende zekere
tijd in het bijzonder een parkeerexces kunnen opleveren door het in relatie tot
het tekort aan parkeerruimte niet gerechtvaardigde doel waartoe men een voertuig
op de weg zet, geeft een achtergelaten voertuigwrak, inclusief een fiets of
bromfiets, in de eerste plaats aanstoot, doordat het een ontsierend element in
het straatbeeld vormt. Ook houdt een wrak een gevaar in voor spelende kinderen
en voor de weggebruikers.Het verbod in dit artikel richt zich op degene die het voertuigwrak op de weg
plaatst of heeft. Dat is op zich al een ruimere kring van subjecten dan alleen
de bestuurder; ook andere belanghebbenden bij het voertuig vallen onder deze
bepaling.Artikel 5:6 Kampeermiddelen e.d. Eerste lid, onder aDeze bepaling richt zich tegen het langer dan nodig plaatsen of hebben van
voertuigen die voor recreatie e.d. worden gebruikt. Hieronder vallen in ieder
geval: caravans, campers, kampeerwagens, aanhangwagens, magazijnwagens,
keetwagens e.d. op de weg. In deze bepaling zijn de woorden “parkeren” gewijzigd
in “te plaatsen of te hebben” om de handhaving van deze bepaling eenvoudiger te
maken. Met het steeds een paar meter verplaatsen van een caravan,
aanhangwagentje e.d. op de openbare weg wordt handhaving van deze bepaling niet
langer meer voorkomen. Met de zinsnede “of anderszins voor andere dan
verkeersdoeleinden wordt gebruikt” is beoogd aan te geven dat alle soorten
(aanhang)wagens en voertuigen, die niet “dagelijks” worden gebruikt als
vervoermiddel onder deze bepaling kunnen vallen.Gezien de veelal toenemende parkeerdruk op de openbare weg - vaak juist ook in
woonwijken - zou ervoor gekozen kunnen worden om de redactie van de bepaling in
het eerste lid onder a stringenter te redigeren en direct voor de gehele
gemeente (of een gedeelte daarvan) van toepassing te verklaren:“a. langer dan gedurende drie achtereenvolgende dagen (binnen de bebouwde kom)
op de weg te plaatsen of te hebben;”Eerste lid, onder bDeze bepaling richt zich ook tegen het ontsieren van het uiterlijk aanzien van
de gemeente door het doen of laten staan van caravans e.d. elders dan op de weg
in de zin van de WVW 1994. In zoverre betreft deze bepaling derhalve niet een
“eigenlijk” parkeerexces, dat immers veronderstelt dat de gedraging plaatsvindt
op een weg (in de zin van de WVW 1994).Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Vierde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Het motief voor een aanwijzingsbesluit is doorgaans dat een toch al beperkte
parkeerruimte door caravans e.d. overbelast zou raken. In die situatie zou het
onwenselijk zijn dat een ontheffing zou ontstaan als er een beslistermijn wordt
overschreden. Om die reden is van een lex silencio positivo afgezien.JurisprudentieDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State stelde de gemeente Beverwijk in
het gelijk enerzijds in de aanwijzing van een weg waar parkeren van een
kampeerwagen langer dan 48 uur niet is toegestaan en anderzijds in de weigering
hiervan ontheffing te verlenen. De verkeersveiligheid en het aanbod van
parkeerruimte waren in het geding. ARRS 11-3-1993, AB 1993, 553.De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geeft aan dat het college
van zijn bevoegdheid om voor een bepaalde locatie te bepalen dat er niet met een
kampeerwagen e.d. mag worden geparkeerd (zoals in art. 5.1.5, eerste lid, onder
b (oud) bedoeld), slechts gebruik kan maken voor zover het gaat om een locatie
die geen “weg” is in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Binnenplein is weg in
de zin van de WVW en valt daarmee niet onder “aangewezen plaats” uit de
APV-bepaling. ABRS 18-4-1997, JG 97.0210 m.nt. A.B. Engberts.Artikel 5:7 Parkeren van reclamevoertuigen Deze bepaling richt zich tegen degenen die voor een beroep of bedrijf reclame
maken door een of meer voertuigen, voorzien van reclameopschriften, op de weg te
parkeren. Hierbij staat het maken van reclame voorop. Als handelsreclame in de
zin van dit artikel wordt niet gezien de vermelding op een voertuig van de naam
van het bedrijf waarbij het voertuig in gebruik is en een (korte) aanduiding van
de goederen of diensten die dat bedrijf pleegt aan te bieden. Deze voertuigen
worden immers niet primair gebruikt “met het kennelijke doel om daarmee
handelsreclame te maken”, maar vooral als vervoersmiddel.Het excessieve is primair gelegen in het in relatie tussen het tekort aan
parkeerruimte en het niet gerechtvaardigde doel waartoe men het voertuig op de
weg zet. Dit doel kan reeds met één voertuig worden bereikt. In de tweede plaats
kan het excessieve gelegen zijn in het motief van het tegengaan van ontsiering
van het uiterlijk aanzien van de gemeente.In deze bepaling gaat het om een “eigenlijk” parkeerexces, hetwelk veronderstelt
dat de gedraging plaatsvindt op een weg (in de zin van de WVW 1994). Het hebben
van handelsreclame op of aan onroerend goed op een vanaf de weg zichtbare plaats
is geregeld in artikel 4:15 van deze model-APV.Het in dit artikel omschreven verbod is beperkt tot het maken van handelsreclame
(commerciële reclame). Uit de jurisprudentie en uit artikel 7, vierde lid, van
de Grondwet blijkt, dat de gemeentelijke wetgever in ieder geval het maken van
handelsreclame aan beperkingen mag onderwerpen. Voor wat betreft de relatie met
artikel 10 EVRM en 19 IVBP zij verwezen naar de jurisprudentie vermeld bij
artikel 4:15.Derde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)In dit geval is ervoor gekozen een lex silencio positivo op te nemen. Deze
situatie is veel zeldzamer dan die in het vorige artikel (kampeermiddelen e.a.).
Ook vergt het toekennen of afwijzen van deze ontheffing geen langdurige of
complexe afwegingUiteraard kan de gemeenteraad hier een andere afweging maken en besluiten geen
lex silencio positivo op te nemen.JurisprudentieDe Afdeling bestuursrechtspraak acht het beleid van het college van Zierikzee
geen ontheffingen te verlenen voor het parkeren van reclamevoertuigen binnen de
bebouwde kom en de daaropvolgende bestuursdwangaanschrijving aanvaardbaar. De
bescherming van het uiterlijk aanzien (beschermd stadsgezicht) speelt een
belangrijke rol. ABRS 1-8-1994, JG 95.0245.De Afdeling bestuursrechtspraak meent dat het college van Groningen terecht een
dwangsomaanschrijving heeft doen uitgaan tegen een voor een winkel geplaatste
riksja, waarmee handelsreclame werd gemaakt. Voor de toepassing van deze
bepaling is de aanwezigheid van een verkeersgevaarlijke situatie niet vereist.
ABRS 5-12-2001, nr. 200103426/1.Artikel 5:8 Parkeren van grote voertuigen AlgemeenIn gemeentelijke kring wordt het meer en meer als noodzakelijk ervaren dat het
parkeren van grote voertuigen - in het bijzonder vrachtwagens - op wegen in de
stadscentra en in de woonwijken zoveel mogelijk wordt tegengegaan.
Maatschappelijk gezien is er een tendens waarneembaar dat dit parkeren wordt
ervaren als misbruik van de weg. De gevaren en inconveniënten die deze
parkeergedragingen kunnen opleveren, zijn velerlei: onvoldoende opvallen bij
schemer en duisternis van geparkeerde vrachtwagens, onvoldoende zichtbaarheid
van tussen of achter deze voertuigen spelende kinderen, buitensporige
inbeslagneming van de schaarse parkeerruimte, belemmering van het uitzicht
vanuit de woning, afbreuk aan het uiterlijk aanzien der gemeente enz. Op den
duur zal het parkeren van grote voertuigen dan ook niet meer dienen te
geschieden op wegen binnen de bebouwde kom, althans niet op die wegen binnen de
bebouwde kom, welke gelegen zijn in het centrum of in de woonwijken. Uit de
jurisprudentie kan worden opgemaakt, dat ook volgens de Hoge Raad het parkeren
van vrachtwagens in woonwijken enz., bezien tegen de achtergrond van de recente
verkeersomstandigheden en maatschappelijke inzichten, niet (meer)
redelijkerwijze als “normaal” verkeer kan worden beschouwd. De artikelen 5:8 en
5:9 bevatten regels waarmee het parkeren van grote voertuigen, voor zover dit
excessief is, kan worden tegengegaan. Zie voorts ook de algemene toelichting
onder punt 5 Vervangende parkeergelegenheid.Eerste lidDeze bepaling beoogt aan de gemeentebesturen mogelijkheden te verschaffen om
aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente door het doen of laten
staan van bepaalde voertuigen tegen te gaan. Het doen of laten staan van grote
voertuigen kan immers op bepaalde plaatsen, zoals op dorpspleinen, voor
monumenten en historische gebouwen, in parken, op rustieke plekjes in open
landschappen een ernstige aantasting van het stads-, dorps- of landschapsschoon
betekenen. Vrachtauto’s, aanhangwagens, kermiswagens en reclameauto’s
bijvoorbeeld kunnen op dergelijke plaatsen een zeer storend element vormen. Het
zijn deze situaties waarop deze bepaling het oog heeft.Gezien het motief van deze bepaling heeft zij ook betrekking op het parkeren van
grote voertuigen buiten de weg. In zoverre heeft deze bepaling dus niet enkel
betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen.Wat het motief: bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente betreft,
dient er op te worden gewezen, dat het niet noodzakelijkerwijs behoeft te gaan
om (het parkeren op of bij) plaatsen, die uit een oogpunt van stadsschoon of
karakteristiek een bijzondere betekenis hebben, wil er sprake kunnen zijn van
een “parkeerexces”.Blijkens de jurisprudentie van de Hoge Raad is de bevoegdheid van het
gemeentebestuur ter zake zeer ruim. Het is met name niet vereist dat de bij
openbare kennisgeving aangewezen plaatsen voldoen aan aanmerkelijke eisen van
schoonheid en karakteristiek. In dit verband moge tevens worden gewezen op de
subjectieve redactie van de onderhavige bepaling.Niet apart zijn vermeld de oplegger en de aanhangwagen. Het hier gestelde verbod
zou dan immers zelfs gelden voor het kleinste aanhangwagentje. Primair ware hier
echter te reguleren het parkeren van grote voertuigen.Bij de aanwijzing van plaatsen waar volgens besluit van het college grote
voertuigen met het oog op de bescherming van het uiterlijk aanzien van de
gemeente niet mogen worden geparkeerd, zal eventueel rekening moeten worden
gehouden met een provinciale verordening die - geheel of gedeeltelijk -
hetzelfde terrein uit hoofde van hetzelfde motief bestrijkt, bij voorbeeld een
verordening bescherming landschapsschoon.Binnen de verboden zones zullen in ieder geval uitzonderingen moeten worden
gemaakt ten behoeve van autobussen in lijndienst.Een speciaal probleem wordt gevormd door de vraag, hoe dit verbod onder de
aandacht van belanghebbenden te brengen. Het is in ieder geval gewenst, dat de
in de gemeente gevestigde ondernemingen door de gemeente in kennis worden
gesteld van dit verbod. In veel gemeenten wordt een systeem toegepast, waarbij
langs de naar de gemeente toeleidende wegen door middel van aanwijzingsborden
kenbaar wordt gemaakt, dat binnen de (bebouwde kom van de) gemeente het parkeren
van grote voertuigen slechts is toegelaten op de als zodanig aangeduide
parkeergelegenheden.Tweede lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het parkeren van grote
voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994), omdat het gepaard gaat met een
excessief gebruik van de weg.Met betrekking tot dit motief: buitensporig gebruik van de weg, wordt opgemerkt,
dat het in dat verband niet noodzakelijkerwijs om (het parkeren van) méér
voertuigen behoeft te gaan. Ook het parkeren van één groot voertuig kan een
parkeerexces in deze zin opleveren.In het licht van het motief van deze bepaling is het stellen van een hoogtegrens
minder opportuun.Uit de aanwijzing van plaatsen waar het parkeren van grote voertuigen niet
toelaatbaar is, zal duidelijk moeten blijken of deze aanwijzing is gebaseerd op
de bepaling van het eerste lid of die van het tweede lid, zulks mede in verband
met het bepaalde in het derde lid. Geschiedt een aanwijzing door middel van een
verwijzing naar een plattegrond (zie onder eerste lid) dan kan bij voorbeeld
door het gebruik van verschillende kleuren bij het arceren van de plaatsen waar
niet geparkeerd mag worden, worden aangegeven welk motief ten grondslag ligt aan
de aanwijzing of dat beide motieven daaraan ten grondslag liggen. Zeer wel
denkbaar is echter dat aan een aanwijzing beide motieven ten grondslag kunnen
liggen.Zie wat betreft de vraag, hoe dit verbod kenbaar kan worden gemaakt, de
toelichting op eerste lid.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Derde lidDe werking van het in het tweede lid gestelde verbod is ingevolge dit lid
beperkt tot de avond en de nacht, alsmede het weekeinde en de doordeweekse
feestdagen. Het lijkt in het algemeen niet redelijk om het parkeren van grote
voertuigen op de weg ook gedurende de werkdag te verbieden. Dit zou de belangen
van met name handel en industrie te zeer schaden. Dit ligt echter anders wanneer
de bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente in het geding is.Het parkeren van grote voertuigen op plaatsen waar dit naar de mening van het
college schadelijk is voor dit uiterlijk aanzien, moet te allen tijde verboden
kunnen worden. Daarom geldt de in het derde lid vervatte uitzondering niet voor
het in het eerste lid gestelde verbod.Overigens blijft ook tijdens de perioden waarin het verbod bedoeld in het tweede
lid niet van toepassing is, het zodanig parkeren van vrachtwagens dat aan
bewoners of gebruikers van gebouwen hinder of overlast wordt aangedaan, verboden
krachtens het hierop volgende artikel 5:9.Vierde lidDit artikellid maakt het mogelijk dat ook campers, caravans en kampeerwagens die
door hun afmetingen onder het verbod van het eerste lid zouden vallen, toch voor
maximaal 3 dagen op de weg geparkeerd mogen blijven staan.Vijfde lidNaast de krachtens het tweede lid geldende beperkingen kent dit lid aan het
college de bevoegdheid toe ter zake van de in de eerste twee leden omschreven
verboden een ontheffing te verlenen.Aldus kan worden voorkomen dat de werking van deze verboden zou leiden tot een
onevenredige aantasting van bedrijfsbelangen.Verzoeken om ontheffing zullen van geval tot geval moeten worden bekeken.
Omstandigheden welke in beginsel door alle bedrijven - ongeacht de aard - kunnen
worden aangevoerd, rechtvaardigen op zich nog geen ontheffing.Van de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing zal onder meer gebruik
dienen te worden gemaakt:
- voor voertuigen die worden gebezigd bij de uitvoering van openbare
werken en bij bouwwerkzaamheden, voor zover ze in de onmiddellijke
nabijheid van het werk worden geparkeerd;
- voor chauffeurs die een schriftelijke medische verklaring overleggen,
waaruit blijkt dat betrokkene niet van een speciaal daartoe aangewezen
parkeerterrein gebruik kan maken en ook vaststaat dat betrokkene zonder
ontheffing in moeilijkheden zou komen.
Verder zou een soepel ontheffingenbeleid kunnen worden gevoerd, voor zover het
gaat om bij voorbeeld:
- rijdende winkels;
- wagens van kermisexploitanten;
- wagens van bedrijven die in geval van bij voorbeeld ongevallen in het
wegverkeer terstond moeten kunnen “uitrukken” (sleepwagens e.d.);
- voertuigen die speciaal uitgerust zijn voor bijzondere transporten
(auto’s met speciale klimaatregeling) of anderszins zodanig afwijken
(elektrowagens met beperkte actieradius) dat bijzondere eisen aan de
parkeerplaats moeten worden gesteld.
Aan een ontheffing kunnen uiteraard voorschriften worden verbonden betreffende
de tijd en de plaats waarop deze zal gelden.Zesde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)In dit geval is ervoor gekozen wel een lex silencio positivo op te nemen. Deze
situatie is veel zeldzamer dan die in het artikel over kampeermiddelen e.a. Ook
vergt het toekennen of afwijzen van deze ontheffing geen langdurige of complexe
afweging.Uiteraard kan de gemeenteraad hier een andere afweging maken en besluiten geen
lex silencio positivo op te nemen.JurisprudentieDe instelling van een parkeerverbod voor grote voertuigen dient of te gebeuren
op basis van de APV of op basis van een verkeersbesluit
(Wegenverkeerswetgeving). Een combinatie hiervan is niet mogelijk. Zie Vz. AGRS
27-4-1993 (B03.93.0018), JU 941157 (VNG-databank).Ontheffingenbeleid van gemeenten Grave en Stad Delden, waarbij geen ontheffingen
worden verleend voor het parkeren van grote voertuigen in een woonbuurt, wordt
door de Voorzitter van de ARRS als niet onredelijk aangemerkt. Vz. ARRS
18-12-1992,S03.92.4266, JU 931114 (VNG-databank) en Vz. ARRS
16-9-1993,S03.93.3369, JU 941013 (VNG-databank).De weigering een ontheffing te verlenen voor het parkeren van een groot voertuig
wordt vernietigd, omdat er geen sprake is van een hoge parkeerdruk ter plaatse,
zoals werd aangevoerd. ARRS 4-5-1993, JG 93.0353 .Bij een verzoek om
bestuursdwang in geval van het parkeren van een groot voertuig, waarbij het
uiterlijk aanzien in het geding is, dient het college een goede belangenafweging
te maken tussen enerzijds de redelijke eisen van welstand en anderzijds de
belangen van de eigenaar van het voertuig. De belangenafweging acht de Afdeling
rechtspraak niet onredelijk. ARRS 3-6-1991, JG 92.0301.Wanneer (nagenoeg) de gehele bebouwde kom wordt aangewezen als gebied waar geen
vrachtwagens mogen worden geparkeerd, dient het college zich ervan te
vergewissen dat geschikte alternatieve parkeergelegenheid aanwezig is, waarbij
ook rekening moet worden gehouden met de veiligheid van de geparkeerde
vrachtwagens. ABRS 15-5-2001, nr. 200002098/1.Artikel 5:9 Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen Eerste lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het op de weg parkeren van
vrachtwagens e.d. bij andermans voor bewoning of ander dagelijks gebruik bestemd
gebouw, zodanig, dat daardoor het uitzicht van bewoners of gebruikers van het
gebouw op hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun anderszins hinder of overlast
wordt aangedaan. Zie voorts ook de toelichting bij artikel 5:8.Door opneming van de bestanddelen “of hun anderszins hinder of overlast wordt
aangedaan” zijn ook mogelijke andere vormen van hinder of overlast dan
uitzichtbelemmering, door het parkeren van grote voertuigen aan bewoners of
gebruikers van gebouwen berokkend, verboden. Hierbij kan worden gedacht aan
belemmering van de lichtval, stankoverlast en geluidsoverlast, bij voorbeeld ten
gevolge van het starten en warmdraaien van grote voertuigen.Dat een dergelijke zinsnede houdbaar is, blijkt uit een reeds oude uitspraak van
de Hoge Raad (HR 16 januari 1986, NJ 1968, 198) waarin de Hoge Raad de bedoelde
zinsnede in de APV van Enschede verbindend achtte.De delictsomschrijving kan desgewenst worden geconcretiseerd door het
bestanddeel “bij” te vervangen door “binnen een afstand van (...) meter van”
(een voor bewoning enz. bestemd pand op zodanige wijze dat enz.) Zo wordt in de
APV van Rotterdam een afstandsmaat van 10 meter gehanteerd.Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Tweede lidDe in dit lid opgenomen uitzondering ziet bij voorbeeld op (het parkeren van)
"hoogwerkers", meetwagens e.d.Een ontheffingsmogelijkheid is niet geboden. Niet goed valt in te zien hoe deze
mogelijkheid te rijmen valt met het hinderlijke karakter van het hier bedoelde
parkeren.Artikel 5:10 Parkeren van voertuigen met stankverspreidende stoffen (vervallen)Artikel 5:11 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen Eerste lidHet is helaas een veelvuldig voorkomend verschijnsel dat groenstroken, openbare
beplantingen, plantsoenen en grasperken worden benut voor het parkeren van
voertuigen.Met de onderhavige bepaling wordt beoogd beschadiging van groenstroken e.d., die
het uiterlijk aanzien van de gemeente beogen te verfraaien, te voorkomen en het
groen beter aan zijn bestemming te doen beantwoorden.Aangezien deze bepaling zich uitsluitend richt tegen een “oneigenlijk”
parkeerexces - dat wil zeggen tegen een gedraging welke buiten de “weg” (in de
zin van de wegenverkeerswetgeving) plaatsvindt, behoeft voor strijd met de
bepalingen van de wegenverkeerswetgeving niet te worden gevreesd. Om deze reden
bestaat er geen bezwaar tegen dat in deze bepaling ook het rijden over openbare
beplantingen enz. wordt verboden.Doorgaans zal een groenstrook geen deel uitmaken van de weg. Bermen maken wel
deel uit van de “wegen” in de zin van artikel 1 van de WVW 1994. Aangezien de
berm rechtens deel uitmaakt van de weg, gelden de op de desbetreffende weg
betrekking hebbende verkeersvoorschriften eveneens voor de berm, zoals
parkeerverboden e.d. Artikel 10 van het RVV 1990 bepaalt dat auto’s, motoren
e.d. op de rijbaan en op andere weggedeelten - met uitzondering van het
trottoir, het voetpad, het fietspad of het ruiterpad - mogen worden geparkeerd.
Onder deze andere weggedeelten waar wel geparkeerd mag worden vallen ook de
bermen van een weg. Indien in een bepaald geval het parkeren in een berm als
ongewenst moet worden aangemerkt, kan een parkeerverbod voor die berm worden
ingesteld. Dit kan door plaatsing van het bord E1 van Bijlage 1 van het RVV 1990
met een onderbord, waarop staat dat het parkeerverbod alleen geldt voor de berm.
Het is tevens mogelijk dat het parkeren op de rijbaan niet wenselijk is,
bijvoorbeeld uit oogpunt van de verkeersveiligheid, maar dat het parkeren in de
berm wel kan worden toegestaan. Ook in dit geval is plaatsing van het genoemde
bord E1 noodzakelijk, maar nu met een onderbord waarop staat dat parkeren in de
berm wel is toegestaan.Omdat de wegenverkeerswetgeving onder “wegen” ook de bermen begrijpt, is het in
artikel 5:11 vervatte verbod beperkt tot groenstroken. De wegenverkeerswetgeving
voorziet niet in de gevallen waarin het voertuig op of in een groenvoorziening
wordt geplaatst, welke geen deel uitmaakt van de weg (in de zin van de
Wegenverkeerswet). Zie hierover artikel 2:46.Bij een parkeerverbod is het doen of laten staan van een voertuig niet
strafbaar, indien zulks geschiedt om personen de gelegenheid te geven in of uit
te stappen dan wel voor het laden of lossen van goederen.Het moge duidelijk zijn dat de laatstgenoemde beperkingen niet van toepassing
behoren te zijn op een verbod tot het doen of laten staan van voertuigen in
groenvoorzieningen.Bewust is hier derhalve gekozen voor de bestanddelen “doen of laten staan” in
plaats van “parkeren”, omdat ook het tot stilstand brengen van een auto in een
plantsoen beschadiging van het groen en vermindering van de aantrekkelijkheid
veroorzaakt.Opgemerkt mag nog worden dat gedragingen als de onderhavige in sommige gevallen
ook zaakbeschadiging in de zin van artikel 350 van het Wetboek van Strafrecht
met zich mee brengen.Zie voorts HR 27 oktober 1930, NJ 1931, blz. 62, waarbij een bepaling in de APV
van Assen, volgens welke het in de kom van de gemeente verboden was zich te
bevinden op de van gemeentewege aangelegde grasperken, verbindend werd geacht.
De bewering dat de gemeentelijke wetgever niet bevoegd zou zijn naast het
algemene verbod van artikel 461, Wetboek van Strafrecht bedoelde verbodsbepaling
uit te vaardigen, ging niet op.Deze APV-bepaling had naar het oordeel van de Hoge Raad kennelijk ten doel
“maatregelen te nemen tegen beschadiging van stadsbosch en door de gemeente
aangelegde grasperken, derhalve zorg voor de instandhouding van gemeentelijk
terrein, zijnde een onderwerp dat de huishouding van de gemeente betreft”.Indien het in artikel 5.1.10 (oud) bedoelde voertuig een door een
woonwagenbewoner bewoonde woonwagen is, zal het college deze niet met toepassing
van bestuursdwang op grond van artikel 61 Woonwagenwet uit de gemeente kunnen
doen verwijderen dan nadat hiervoor door gedeputeerde staten toestemming is
verleend als bedoeld in dat artikel en nadat een waarschuwing op grond van het
vierde lid van dat artikel is uitgevaardigd. Zie Wnd. Vz. ARRS 24 juni 1983, nr.
RO3.83.3806/S 5980 (Oosterhout).Tweede lidBij de onder b bedoelde voertuigen kan worden gedacht aan voertuigen, in gebruik
bij de politie of de brandweer, als ook bij de gemeentelijke plantsoenendienst.
Campings vallen onder terreinen als bedoeld onder c.Vierde lid Lex silencio positivo (positieve fictieve beschikking bij niet tijdig
beslissen)Gezien het belang dat hier aan de orde is: het voorkomen van schade aan
groenvoorzieningen, lijkt het niet bijzonder wenselijk om hier een lex silencio
positivo toe te passen. Daarvan is dan ook afgezien.Artikel 5:12 Overlast van fiets of bromfiets In de praktijk wordt regelmatig overlast ondervonden van fietsen en bromfietsen
die her en der buiten de daartoe bestemde fietsenstallingen worden geplaatst.
Het gaat hierbij doorgaans om plaatsen, waar zich grote concentraties van
gestalde (brom)fietsen voordoen, zoals bijvoorbeeld bij stations, winkelcentra
en dergelijke. Voorop staat dat dan wel voldoende stallingsmogelijkheden ter
plekke aanwezig zijn.Ter regulering van overlast van foutief geplaatste (brom)fietsen is in het
eerste lid van dit artikel aan het college de bevoegdheid gegeven om plaatsen
aan te wijzen waar het verboden is (brom)fietsen neer te zetten buiten de
daarvoor bestemde ruimten of plaatsen dan wel deze daar te laten staan. De
belangen die het college hierbij onder meer in overweging kan nemen zijn: de
bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente, de voorkoming of
opheffing van overlast of de voorkoming van schade aan de openbare gezondheid.
Bij het laatste motief kan worden gedacht aan het voorkomen van mogelijke
verwondingen aan voetgangers die zich tussen een woud van (brom)fietsen een weg
moeten banen.Na aanwijzing van een plaats waar het verbod zal gelden, kan tegen een foutief
geplaatste (brom)fiets worden opgetreden. Door middel van borden moet worden
aangegeven dat foutief geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd. Het
feitelijk verwijderen dient dan beschouwd te worden als toepassing van
bestuursdwang.Alvorens deze vorm van bestuursdwang te effectueren is het verstandig aan het
publiek bekend te maken, bijvoorbeeld door mededeling in het gemeenteblad, de
plaatselijke krant of een huis-aan-huisblad, met affiches en dergelijke, dat
onjuist geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd. Tevens is het
raadzaam aan te geven waar de verwijderde fietsen weer kunnen worden opgehaald
en hoe hoog de kosten zijn die vergoed moeten worden.JurisprudentieDe Raad van State heeft de laatste jaren meerdere uitspraken gedaan over het
verwijderen van fietsen die buiten de daartoe bestemde fietsenstallingen zijn
geplaatst. Verwezen wordt naar de uitspraken van 5 februari 2005 (nr.
200406067/1), 24 oktober 2007 (nr. 200702300/1), 6 februari 2008 (nr.
200703327/1) en 12 mei 2010 (nr. 200908219/1/H3).Uit deze jurisprudentie kan ten aanzien van het verwijderen van foutief
geplaatste fietsen de volgende lijn worden afgeleid:
- Er moet feitelijk sprake zijn van een gevaarlijke of hinderlijke
situatie die het direct of na een beperkte tijd (begunstigingstermijn)
verwijderen van deze fietsen rechtvaardigt.
- Per geval zal moeten worden bezien of een (korte) begunstigingstermijn
wel of niet aan de orde is. Bijvoorbeeld geen begunstigingstermijn bij
gevaarlijke situaties, maar wel bij hinderlijke situaties.
- Er moeten in de buurt voldoende stallingsplaatsen voor fietsen
aanwezig zijn.
- In verband met bewijsvoering is het verstandig om een of meerdere
foto’s te maken van de foutief geplaatste fiets, voordat deze wordt
verwijderd.
- Het besluit tot toepassing van bestuursdwang moet direct bij het
ophalen van de verwijderde en opgeslagen fiets of zo snel mogelijk
daarna worden overhandigd c.q. worden toegestuurd aan de eigenaar van de
fiets.
- Degene die het besluit tot toepassing van bestuursdwang overhandigt
moet hiertoe gemandateerd zijn door het college van burgemeester en
wethouders.
- Indien een fiets buiten de fietsklemmen, maar binnen de omheining van
een fietsenstalling wordt geplaatst zonder dat dit tot een gevaarlijke
situatie aanleiding geeft, kan niet tot onmiddellijke verwijdering van
deze fiets worden overgegaan. In zo’n geval zal eerst het besluit tot
bestuursdwang op schrift moeten worden gesteld.
AFDELING 2 COLLECTEREN Artikel 5:13 Inzameling van geld of goederen AlgemeenVan oudsher wordt in Nederland op ruime schaal een beroep gedaan op de
liefdadigheidszin van het publiek door middel van collecten, inschrijvingen,
verkoop van steunbonnetjes enz. Doorgaans gaan inzamelingsacties uit van
volkomen betrouwbare instellingen. Incidenteel komt het voor dat bij de
inzamelaar niet de charitatieve doelstelling voorop staat maar een ander
(commercieel) belang. Hierbij wordt bij de burger de indruk gewekt dat de
opbrengst naar het goede doel gaat terwijl dit voor maar een klein deel het
geval is.Buiten de sfeer van het strafrecht ligt het bestrijden van ongewenste praktijken
primair op de weg van de gemeenten die het vergunningenbeleid voor inzamelingen
in handen hebben. Dit is destijds verwoord in de Memorie van Toelichting (MvT)
bij het wetsontwerp tot aanvulling van het Wetboek van Strafrecht met een
bepaling omtrent telefonische colportage voor een goed doel (Kamerstuk 15678,
Stb. 1982,12). In de MvT wordt het volgende opgemerkt: “Ook de overheid heeft
een taak om het misbruik dat in sommige gevallen van de betere gevoelens van de
mensen en van hun goedgeefsheid wordt gemaakt te bestrijden. Niet alleen is dit
nodig ter bescherming van het publiek, maar ook ter bescherming van de bonafide
charitatieve instellingen, die voor de financiering van hun activiteiten in
meerdere of mindere mate zijn aangewezen op de offerzin van het publiek”.De rol van het Centraal Bureau FondsenwervingHet CBF is een onafhankelijke stichting die al sinds 1925 toezicht houdt op de
inzameling van geld voor goede doelen. Een van de belangrijkste taken van het
CBF is het beoordelen van fondsenwervende instellingen. Vrijwel alle Nederlandse
gemeenten zijn aangesloten bij het CBF. Ze worden regelmatig door het CBF
geïnformeerd, of nemen zelf contact op voor nadere informatie. Het CBF is zo het
eerste aanspreekpunt voor gemeenten bij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van
fondsenwerving en goede doelen. De beoordelingen van het CBF vormen een leidraad
bij het verstrekken van de incidentele inzamelingsvergunningen door de gemeenten
aan instellingen die niet voorkomen op het collecterooster. Via afspraken met
alle gemeenten en een aantal grote nationale fondsen is in 1949 een
“collectenplan” gerealiseerd. Dit plan houdt onder meer in dat het CBF
jaarlijks, op voorstel van de Stichting Collectenplan, een rooster vaststelt
waarin aan grote landelijk collecterende fondsen voor hun inzamelingsactie een
week wordt toegewezen. De “vrije” perioden zijn beschikbaar voor andere
instellingen. Een essentieel element van het rooster is de exclusiviteit. De
fondsen krijgen desgevraagd als enige een inzamelingsvergunning van alle
gemeenten voor de betreffende week. Slechts in goed overleg tussen betrokken
instelling en de gemeente in kwestie zijn hierop uitzonderingen mogelijk.Zie ook de website van het CBF: http://www.cbf.nl/Huidige ontwikkelingenDe vraag is of in de huidige maatschappij nog steeds behoefte is aan een
beschermende overheid zowel in het kader van het toezicht op bonafide
instellingen als van de beperking van het aantal inzamelingen met het oog op het
voorkomen van overlast voor burgers. Er zijn verschillende redenen om deze rol
van de overheid voort te zetten.
- De manieren waarop wordt ingezameld zijn steeds indringender geworden:
via de post (direct mail), de telefoon, het aanspreken op straat (direct
dialogue), door shows op tv (het Glazen Huis) en concerten (Live Aid, )
direct of indirect aangesproken.
- De goede doelen-branche is steeds verder is geprofessionaliseerd; denk
aan de professionele (commerciële) enwervingsbedrijven. Deze sales- en
marketingbedrijven zijn gericht op het werven van klanten (leden of
donateurs) voor hun opdrachtgevers.
- Er zijn daarnaast nog steeds kwetsbare groepen in de samenleving die
enige bescherming nodig hebben. Niet voor niets wordt regelmatig
aangegeven dat het bij bezoek aan de deur, voor wat voor reden dan ook,
verstandig is een legitimatie te vragen.
Dit alles doet vermoeden dat de gevolgen van het afschaffen van een
inzamelingsvergunning ongewenst zijn. Dit is voor de VNG de reden om de
inzamelingsvergunning niet te schrappen uit de model-APV.Voor instellingen die niet voorkomen op het collecterooster (zie hiervoor) wordt
een vergunning voor bepaalde tijd afgegeven. Juist doordat de gemeente bij deze
instellingen niet kan afgaan op een oordeel van het CBF dient deze zelf een
afweging te maken of sprake is van een bonafide instelling. Daarbij is het
uitgangspunt van het collecterooster dat er slechts één organisatie per week
huis-aan-huis mag collecteren met het oog op het voorkomen van overlast.De landelijke instellingen doen een aanvraag om in een bepaalde week te mogen
inzamelen. Beide partijen (gemeente en aanvrager) zullen er voor zorgen dat de
vergunning ruim voor die tijd is verleend, omdat bij overschrijden van de
termijn de vergunning geen nut heeft. Gezien het collecterooster is namelijk
uitwijken naar een andere week niet eenvoudig. Er zijn overigens geen signalen
ontvangen uit de praktijk dat het niet halen van de termijnen een probleem
is.Direct dialogueDirect dialogue is een fondsenwervingmethode waarbij mensen worden aangesproken
en gevraagd om donateur of lid te worden van een instelling voor een goed doel
en waarbij een intekenlijst wordt aangeboden. Het publiek geeft een machtiging
af. Het is een wervingmethode die de laatste jaren snel populair is geworden.
Bij het opstellen van de bepaling van de model-APV is met deze methode geen
rekening is gehouden. Deze zag immers voornamelijk op landelijk georganiseerde
inzamelingen huis-aan-huis.Tot voor kort voor was de meest voorkomende vorm van direct dialogue inzameling
op plekken met veel lopend publiek, bijvoorbeeld in het winkelgebied of bij
stations. Tegenwoordig wordt deze vorm van inzamelen ook huis-aan-huis
toegepast. Dit maakt de vergunningverlening complexer. Duidelijk is dat voor de
huis-aan-huiswerving rekening gehouden dient te worden met het collecterooster.
De vergunning voor huis-aan-huis direct dialogue kan dan ook alleen verleend
worden voor de vrije perioden, waarin ook ruimte dient te zijn voor lokale
instellingen.Organisaties die gebruik maken van direct dialogue, willen graag meerdere malen
per jaar, gedurende enkele dagen leden werven. Een systeem van
vergunningverlening zoals aan de huis-aan-huiscollecten ten grondslag ligt (één
keer per jaar één week) voldoet niet aan deze behoefte. Duidelijk is ook dat er
een verschil is tussen huis-aan-huis collecteren en inzamelingen op straat. Een
groot aantal huis-aan-huiscollecten geeft eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding tot afkeer en wrevel onder de bevolking (AR
02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3).Niet elke gemeente heeft te maken met direct dialogue-activiteiten, maar
gemeenten die regelmatig aanvragen krijgen kunnen overwegen om beleidsregels
vast te stellen. De gemeente kan aangeven hoeveel instellingen op een zelfde dag
een inzamelingsvergunning krijgen voor straatwerving, waarbij ook gekeken kan
worden naar het aantal wervers dat per instelling ingezet mag worden. Ook kan de
gemeente bepalen op welke plaatsen gebruik kan worden gemaakt van de vergunning.
Afgewogen dient te worden welke plekken het meest wenselijk zijn vanuit de
belangen van de wervende instelling en welke plekken geschikt zijn in het kader
van verkeersveiligheid, openbare orde en overlast. De in artikel 1:8 opgenomen
weigeringgronden geven de gemeente de mogelijkheid aan de hand van daar genoemde
criteria een maximumstelsel te hanteren.Er bestaat een Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct Dialogue
Donateurswervers Nederland. In deze gedragscode zijn regels opgenomen voor het
werven van leden en donateurs door middel van persoonlijke gesprekken. Enkele
van die regels zijn: de dienstverleners en hun medewerkers zullen zich aan
landelijke en lokale regelgeving houden (o.a. de APV), geen gebruik maken van
een intimiderende of agressieve werkwijze, de wervers hebben altijd een
identificatie bij zich en zijn goed getraind en geïnformeerd.Direct dialogue in relatie tot ventenHet komt de laatste tijd regelmatig voor dat gemeenten benaderd worden door
marketing- en salesorganisaties die een vergunning aanvragen om huis-aan-huis
klanten te werven voor hun opdrachtgevers. Een opdrachtgever kan een
charitatieve instelling zijn waarvoor leden worden geworven door middel van een
intekenlijst, maar ook een bedrijf dat producten verkoopt. Bijvoorbeeld een
energie- of telefonieleverancier werft huis-aan-huis klanten waarbij aan de deur
een contract wordt ondertekend.De vergunningen die mogelijk op deze activiteiten van toepassing zijn, zijn de
inzamelingsvergunning (art 5:13 APV) en de ventvergunning (art. 5:14 e.v. APV).
Wat betreft de inzamelingsvergunning is het verwarrend dat het niet het
charitatieve doel zelf is dat de vergunning aanvraagt, maar de commerciële
organisatie in opdracht van een goed doel. Voor de hand ligt dat aan deze
instelling bij het verlenen van de inzamelingsvergunning dezelfde voorwaarden
worden opgelegd als aan een charitatieve instelling, dus ook het terugkoppelen
van wat ingezameld is (hoeveel machtigingen en voor welk bedrag).Bij venten ziet de vergunningplicht zowel op het aanbieden van goederen als het
aanbieden van diensten. Het werven van klanten voor energieleveranciers valt
onder het aanbieden van diensten. Doel is immers om via deze methode een
contract af te sluiten voor de levering van een dienst. Een andere vorm van
venten is het op straat of huis-aan-huis verkopen van producten als een hotelbon
of bon voor vakantiepark.Gemeentelijk beleid met betrekking tot de verlening van de
inzamelingsvergunningenHet gemeentelijk beleid inzake de verlening van inzamelingsvergunningen heeft
twee uitgangspunten: de inzameling geschiedt door bonafide te achten
instellingen en in het kader van overlast wordt het aantal collecten beperkt en
gelijkmatig over het jaar verdeeld. Desgewenst wordt een onderscheid gemaakt
tussen inzamelingen huis-aan-huis en op straat.De collecten van landelijke instellingen, voorkomende op het collecterooster
krijgen een doorlopende vergunning. De gemeente volgt hierbij het CBF en de
Stichting Collecteplan. Instellingen die niet op dit collecterooster voorkomen
en een vergunning vragen voor een vrije periode of voor werving op straat dienen
door de gemeente beoordeeld te worden. Bij de beoordeling van de aanvragen
worden in de praktijk onder meer de volgende criteria gehanteerd (indien van
toepassing):
- de instelling moet als bonafide zijn aan te merken (advies inwinnen
bij CBF);
- de instelling moet specifiek plaatselijke kenmerken bezitten;
en/of
- de voorgenomen actie is geen duplicering van andere al “gevestigde”
inzamelingen ten bate van een identiek doel, met name dat van
instellingen vermeld op het collecteplan; en/of
- de opbrengst van de voorgenomen collecte moet worden besteed ten
behoeve van personen of instellingen buiten de kring van collecterende
instellingen; en/of
- de aanvragende instelling mag geen (controversiële) politieke
doeleinden nastreven;
- controle van de begroting op besteding van de gelden;
- tellen onder toezicht van een notaris;
- betalingsbewijs achteraf (dat het geld daadwerkelijk is overgemaakt
aan doel);
- gesloten bus, legitimatie inzamelaars etc.;
- onderschrijven Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct
Dialogue Donateurswervers Nederland.
Dierenrechtenactivisme en dierenrechtenextremismeIn het voorjaar van 2009 heeft er een Algemeen Overleg in de Tweede Kamer
plaatsgevonden waarbij de inzamelingsvergunning ter sprake kwam. Aanleiding voor
het AO vormt een rapport van de AIVD Dierenrechtenextremisme in Nederland
gefragmenteerd maar groeiende. In dit rapport wordt het volgende opgemerkt:
“Zeer regelmatig wordt er gecollecteerd in bijvoorbeeld winkelcentra, waarbij
getracht wordt de goedgeefsheid van het publiek te bevorderen door het vertonen
van shockerende foto’s”.In het AO hebben Kamerleden aan de minister gevraagd of het voorkomt dat
gecollecteerd wordt door organisaties die illegale activiteiten plegen. De
minister heeft toegezegd in overleg met de VNG na te gaan hoe gemeenten omgaan
met de vergunning verlening voor collecten en welke criteria daarbij gehanteerd
worden.Zowel het CBF als de VNG herkennen het beeld dat de AIVD in haar rapport schetst
niet. Wij vermoeden dat deze collectes vooral plaatsvinden zonder vergunning.
Het is daarmee allereerst een handhavingstaak.In het geval er wel een vergunning wordt aangevraagd zal dit waarschijnlijk een
incidentele vergunning betreffen. In de paragraaf hierboven is aangegeven welke
criteria de gemeente kan hanteren bij het verlenen van een incidentele
vergunning.Van belang is dat altijd contact wordt opgenomen met het CBF. Zij kunnen
aangeven of deze organisatie een keurmerk of certificaat heeft. Ook kan worden
aangegeven of de organisatie recent ook in andere gemeenten een aanvraag voor
een inzamelingsvergunning heeft ingediend. Indien bij het CBF wordt gemeld dat
zich problemen voordoen met dergelijke organisaties kan het CBF besluiten om
daar bekendheid aan te geven door bijvoorbeeld een waarschuwing te plaatsen op
de website van het CBF.Eerste lidVoor het houden van een openbare inzameling is een vergunning van het college
nodig. Het artikel ziet op de welbekende inzamelingen van geld middels
collectebussen, maar ook op inzamelingen met gebruik van intekenlijsten en de
inzameling van goederen. Dit laatste komt bijvoorbeeld voor als burgers gevraagd
wordt een bijdrage te leveren aan een voedselpakket. Dit kan middels een gift in
geld maar ook door (vooraf bepaalde) producten te kopen en vervolgens te
doneren. Voor de openbaarheid van de inzameling is het voldoende dat deze op of
aan de openbare weg dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats
plaatsvindt. De bepaling ziet zowel op het collecteren voor een ideëel als voor
een commercieel doel.Deze bepaling ziet formeel ook op inzamelen met collectebussen die op de
toonbank van winkels geplaatst zijn. Meestal betreft het hier een collectebus
die voor langere tijd geplaatst wordt. Hoewel dit formeel vergunningplichtig is,
wordt hier in de praktijk soepel mee omgegaan. Het heeft nog nooit tot klachten
van hetzij burgers hetzij organisaties op het collecterooster geleid.Tweede lidIn het tweede lid is aangegeven dat ook een vergunning vereist is, indien bij
een inzameling geschreven of gedrukte stukken worden aangeboden. Het komt
veelvuldig voor dat het collecteren plaatsvindt onder gelijktijdige aanbieding
van gedrukte stukken, zoals prentbriefkaarten, mapjes briefpapier e.d., waarbij
de opbrengst een charitatieve bestemming heeft.BriefkaartenactiesBij briefkaartenacties worden briefkaarten huis-aan-huis te koop aangeboden.
Deze activiteit komt tot stand op initiatief van commerciële organisaties
waarbij de naam van een goed doel wordt gebezigd. Er wordt gebruikt gemaakt van
studenten bij de verkoop. Een klein deel van de opbrengst komt ten goede aan het
goede doel, de rest van de opbrengst aan de initiatiefnemers van de commerciële
instelling. Het is verwarrend dat erkende goede doelen (CBF-keur) meewerken aan
dergelijke acties, Het CBF dringt er bij de door haar erkende goede doelen dan
ook op aan om goed toezicht te houden op de verkoopactiviteiten en de informatie
die daarbij vertrekt wordt. Vanwege klachten over deze activiteiten die zowel
bij het CBF als bij de goede doelen zijn binnengekomen, is door verschillende
instellingen met een goed doel besloten te stoppen met deze activiteiten.Vrijheid van meningsuitingDe vraag rijst of deze wijze van collecteren valt onder de bescherming van
artikel 7, eerste lid, van de Grondwet (recht op vrije meningsuiting). Dit is
niet het geval. In vaste rechtspraak is een scheiding aangebracht tussen het
collecteren enerzijds en het daarbij aanbieden van gedrukte stukken anderzijds
(HR 26-05-1987, 106, Vz ARRS 16-08-1979, AB 1979, 297 en 18-10-1979, OB 180, nr.
41340, rubriek III.2.2.7). Ook een beroep op artikel 10 van het EVRM en artikel
19 van het IVBPR heeft de verbindendheid van een dergelijke bepaling niet
aangetast.In het tweede lid van artikel 5:13 zijn de beide handelingen - het collecteren
en het daarbij aanbieden van geschreven of gedrukte stukken - bewust van elkaar
gescheiden. Volgens dit tweede lid is uitsluitend het houden van openbare
inzamelingen van een vergunning afhankelijk, niet het daarbij aanbieden of
verspreiden van geschreven of gedrukte stukken. Dit houdt dus in dat als een
aanvraag om een inzamelingsvergunning wordt geweigerd waarbij de aanvrager van
plan was om bij de geldinzameling gedrukte stukken aan te bieden, dan blijft het
recht om deze stukken aan te bieden zonder meer bestaan. Daarbij maakt het
bijzondere element “... indien daarbij te kennen wordt gegeven of de indruk
wordt gewekt dat de opbrengst geheel of ten dele voor een liefdadig of een
ideëel doel is bestemd” nog eens duidelijk, dat het gaat om een regeling van het
collecteren en niet om een regeling van het venten of colporteren met gedrukte
stukken. Huis-aan-huisverkoop van briefkaarten e.d. waarbij te kennen wordt
gegeven dat dit geheel of gedeeltelijk plaatsvindt ten behoeve van het goede
doel is op basis van het bovenstaande dan ook een vergunningplichtige
activiteit. De uitspraak van de Hoge Raad van 21 maart 2000, NJ 2000, 482 waar
door commerciële kaartverkooporganisaties nog wel eens naar verwezen wordt, doet
daar niet aan af. Bij deze kaartverkoopacties is het voornaamste doel het
inzamelen van geld (veelal deels ten behoeve van het goede doel).Venten/colporteren (met gedrukte stukken) of inzamelen (onder gelijktijdige
aanbieding van gedrukte stukken)Het collecteren onder gelijktijdige aanbieding van gedrukte stukken moet
onderscheiden worden van het venten of colporteren met gedrukte stukken. Venten
of colporteren met gedrukte stukken valt onder de werking van artikel 7, eerste
lid, van de Grondwet. Het venten of colporteren beoogt vooral het dekken van de
kosten van verspreiding (het drukken en redigeren daaronder begrepen) van
gedrukte stukken. Het aanvaarden van geld is dus duidelijk dienstbaar aan de
verspreiding. Van venten of colporteren met gedrukte stukken is sprake, wanneer
voor deze stukken een reële contraprestatie in de vorm van een vast bedrag wordt
gevraagd. Denk hierbij aan de verkoop van abonnementen op kranten of
tijdschriften. Verkrijgt men een of ander drukwerk door een willekeurig bedrag
of een weliswaar vast, maar niet meer als reële contraprestatie aan te merken,
bedrag aan geld in een bus te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een
duidelijk kenbaar liefdadig of ideëel doel, dan is er in onze opvatting sprake
van een collecte. De gedrukte stukken worden daarbij slechts ter ondersteuning
van die actie uitgereikt en zijn niet elementair voor het verschijnsel collecte.
Bij strafrechtelijk optreden tegen dit soort, zonder vergunning gehouden
inzamelingen zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden, dat te kennen is
gegeven of de indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of gedeeltelijk is
bestemd voor een ideëel doelDerde lidIn het derde lid van artikel 5:13 is een uitzondering op de vergunningplicht
opgenomen voor inzamelingen die gehouden worden “in besloten kring”. Voor deze
uitdrukking is aansluiting gezocht bij artikel 435e WvSr, waarin het telefonisch
colporteren voor charitatieve doeleinden wordt verboden. De uitdrukking “in
besloten kring” doelt op gevallen waarin tussen de inzamelende instelling en de
persoon tot wie zij zich richt een bepaalde kerkelijke, maatschappelijke of
verenigingsband bestaat, welke binding de achtergrond vormt van de actie. Het
begrip “besloten kring” veronderstelt een nauwere band dan alleen het
gemeenschappelijk lidmaatschap. Men zal moeten aangeven dat er ook een zekere
gemeenschappelijke bekendheid is. Dit zal niet het geval zijn, indien de band
tussen aanbieder en cliënt uitsluitend wordt gevonden in het gemeenschappelijk
lidmaatschap van een grote organisatie als een vak- of een omroepvereniging.
Ditzelfde geldt voor het behoren tot een zelfde kerkgenootschap. Wordt de actie
echter gevoerd binnen een bepaalde kerkelijke gemeente of wijk, of door een
plaatselijke afdeling van een landelijke vereniging, dan zal weer wel sprake
kunnen zijn van een besloten kring.Vierde lid Lex silencio positivoGezien het ideële belang van collectes, die doorgaans voor een bepaald moment
zijn gepland en waarbij voor dat moment vrijwilligers e.d. zijn aangezocht, is
het van belang dat er tijdig op een aanvraag wordt beslist. Wij hebben ervoor
gekozen daarom wel een lex silencio positivo op te nemen. Uiteraard kan de
gemeenteraad hier een andere afweging maken.Jurisprudentie collectevergunning en textielDe Raad van State oordeelde dat ingezameld textiel (draagbare en niet-draagbare
kleding, lakens, dekens, grote lappen stof en gordijnen) is aan te merken als
een huishoudelijke afvalstof, omdat de aangeboden kleding kennelijk ongesorteerd
wordt aangeboden en daarom nog een sorteerbewerking moet ondergaan. Een deel van
de ingezamelde textiel kan namelijk gebruikt worden overeenkomstig de
oorspronkelijke bestemming, een deel is slechts geschikt voor een ander gebruik
en een deel is onbruikbaar. De Raad van State verwijst ook naar een uitspraak
van het Hof van Justitie, waarin werd geoordeeld dat het toepassingsgebied van
het begrip afvalstof afhangt van de term “zich ontdoen van”. ABRS 28-01-2003,
nr. 200206958.Jurisprudentie overigNoch een APV-vergunning inzake het inzamelen van geld en goed, noch een
vergunning voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen en/of groot
huisvuil is vereist. Inzameling van kleding is geen inzameling van huisvuil.
Inzamelen bij een centraal inzamelpunt is geen inzameling aan de weg of aan
huis. Vz. ARRS 19-01-1993, JG 93.0355 , Gst. 1994, 6983, 3 m.nt. EB.Het beleid van het college dat - conform het advies van het Centraal Archief van
het Inzamelingswezen - sedert 1985 aan landelijk opererende instellingen die in
de zgn. vrije periode collecteren, de voorwaarde wordt gesteld tot het binnen
twee jaar overleggen van een financiële verantwoording, in de vorm van een
jaarverslag met een accountantsverklaring, is niet onredelijk. ARRS 28-02-1989,
AB 1989, 251.Een groot aantal huis-aan-huiscollecten kan eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding geven tot afkeer en wrevel onder de bevolking. ARRS
02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3, m.nt. J.M. Kan.Een inzameling is openbaar als deze aan de openbare weg of van daaraf zichtbaar
dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats plaatsvindt. HR
31-10-1938, NJ 1939, 235Het te koop aanbieden van bonnetjes op zich zelf en zonder dat is aangegeven tot
welk doel de opbrengst van de verkoop strekt, is nog niet aan te merken als het
houden van een openbare inzameling. HR 07-11-1932, W. 1933, 12584.Het zich tot verschillende personen wenden om een geldelijke bijdrage, levert
het houden van een inzameling van geld op, ook indien op die verzoeken slechts
één gift is ontvangen. HR 21-03-1927, NJ 1927.De collectevergunning geldt voor liefdadige én commerciële inzamelingen.
Daarnaast rechtvaardigt de ABRS het door de gemeente gelegde verband tussen
inzamelingsvergunningen voor textiel en het afvalstoffenbeleid, JG 00.0187
.AFDELING 3 VENTEN Artikel 5:14 Begripsbepaling Bij de herziening van 2007 is omschreven wat onder venten wordt verstaan. Dit is
een verbetering omdat het uitoefenen van de ambulante handel (het venten)
onderscheiden moet worden van enerzijds de collectevergunning en anderzijds de
standplaatsvergunning. Bij venten is het van belang dat de venter in beweging
is. De venter biedt zijn waren voortdurend aan vanaf een andere plaats. Het
tijdelijk stilstaan in afwachting van klanten is geen venten. HR 26-03-1974, NJ
1974, 239.Het onderscheid tussen venten en collecteren is het volgende. Van venten of
colporteren is sprake wanneer voor deze goederen een reële contraprestatie in de
vorm van een vast bedrag wordt gevraagd. In principe worden bij collecteren geen
goederen aangeboden, maar gaat het om het inzamelen van geld en goederen.
Verkrijgt men een drukwerk of ander goed door een willekeurig bedrag of een
weliswaar vast, maar niet meer als reële contraprestatie aan te merken, bedrag
aan geld in een bus te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een duidelijk
kenbaar liefdadig of ideëel doel, dan is sprake van een collecte. De goederen
worden daarbij slechts ter ondersteuning van die actie uitgereikt. Bij
strafrechtelijk optreden tegen dit soort zonder vergunning gehouden inzamelingen
zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden dat te kennen is gegeven of de
indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of gedeeltelijk is bestemd voor een
ideëel doel.Het onderscheid tussen venten en het innemen van een standplaats betreft de
periode gedurende welke goederen vanaf dezelfde plaats op straat worden
aangeboden aan willekeurige voorbijgangers. Onder het innemen van een
standplaats wordt verstaan het te koop aanbieden van goederen vanaf eenzelfde
plaats, gebruikmakend van fysieke hulpmiddelen als een kraam of een
aanhangwagen, in de openbare ruimte. Het tien minuten standplaats innemen
vereist een standplaatsvergunning en geen ventvergunning, HR 26-03-1974, NJ
1974, 239. Venten en standplaatsen sluiten elkaar dus uit.Direct dialogue in relatie tot ventenIn het algemene gedeelte van de etoelichting bij artikel 5:13 (inzamelen geld of
goederen) is hierover een passge opgenomen onder de kop “direct dialogue”.Artikel 5:15 Ventverbod Eerste lidHet is verboden te venten als de openbare orde wordt verstoord, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid of het milieu in gevaar komen. De terminologie
sluit aan bij de Europese Dienstenrichtlijn. Hieronder vallen de aloude motieven
van overlast (in de meeste gevallen) en verkeersveiligheid. Zie voor nadere
uitleg de toelichting onder artikel 1:8. Tot het afschaffen van het
vergunningstelsel is besloten, omdat in de meeste gemeenten venten geen overlast
e.d. oplevert. De praktijk van vergunningverlening is dat men de vergunning
vrijwel altijd verleent onder dezelfde voorwaarden. Er is dan geen goede reden
waarom een vergunningstelsel nog noodzakelijk en proportioneel is. Overlast kan
ook achteraf worden aangepakt. Wij achten het risico van achteraf controleren
niet veel groter dan van het vooraf vaststellen van de voorwaarden die vaak
dezelfde zijn. Volgens de Dienstenrichtlijn is een vergunning alleen
proportioneel als een controle achteraf onvoldoende is.De uitgangspunten van de Dienstenrichtlijn op grond van het EG-verdrag gelden
overigens in het geval van venten ook voor het verkopen van goederen. Volgens
het Hof van Justitie kunnen beperkingen gesteld worden aan de vrijheid van
venten indien sprake is van een dwingende reden van algemeen belang. Op grond
van artikel 16 van de Dienstenrichtlijn mogen er eisen worden gesteld aan
dienstverleners die tijdelijk in Nederland hun diensten aanbieden het belang van
de openbare orde, openbare veiligheid. Zie voor de argumentatie waarom gekozen
is voor deze regeling de toelichting bij artikel 1:8.In de praktijk is het noodzakelijk beleidsregels te formuleren in welke gevallen
sprake is van gevaar voor de in het artikel genoemde motieven. Dergelijke
beleidsregels moeten bekend gemaakt worden. Ook beleidsregels moeten voldoen aan
criteria van de Dienstenrichtlijn. Immers volgens artikel 4, van de Richtlijn
vallen onder de definitie van eisen die gesteld kunnen worden: elke
verplichting, verbodsbepaling, voorwaarde of beperking uit hoofde van de
wettelijke een bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten.Tweede lidHet tweede lid is ingevoegd om te voorkomen dat burgers op zondag of in de late
avonduren en nacht worden lastig gevallen door venters.Verhouding met het Vrijstellingenbesluit WinkeltijdenwetIn artikel 12 van het Vrijstellingenbesluit Wtw is bepaald dat het verbod om op
zon- en feestdagen zaken aan particulieren te verkopen niet geldt voor het te
koop aanbieden en verkopen van voor directe consumptie geschikte eetwaren en
alcoholvrije dranken. Daar valt venten dus ook onder. Op grond van het tweede
lid van art 12 Vrijstellingenbesluit kan de raad bij verordening bepalen dat de
vrijstelling uit het eerste lid niet geldt voor de betrokken gemeente of een of
meer delen daarvan.Venten met eet- en drinkwaren en frisdrank op zon- en feestdagen is dus
toegestaan o.g.v. art 12 Vrijstellingenbesluit, tenzij de raad (een deel van) de
gemeente uitzondert. In onze model-Winkeltijdenverordening is daarvoor een
bepaling opgenomen.Daarnaast kan de raad het venten met alle goederen (inclusief eet- en
drinkwaren) op zon- en feestdagen verbieden of beperken tot bepaalde uren op
grond van artikel 5:15 van de model-APV.Derde lidHet derde lid bevat een afbakening naar hogere regelgeving. Artikel 5 van de
Wegenverkeerswet luidt: Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat
gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer
op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd.Artikel 5:16 Venten met gedrukte stukken AlgemeenArtikel 7 Grondwet bepaalt dat geen vergunning mag worden geëist voor de
gebruikmaking van een zelfstandig middel van bekendmaking. In de jurisprudentie
is het aanbieden van of venten met gedrukte stukken als een zelfstandig middel
van bekendmaking aangemerkt. Een afzonderlijk probleem is het beoordelen of er
in een concrete situatie sprake is van de uitoefening van “een zelfstandig
middel van bekendmaking” in de zin van artikel 7 van de Grondwet of dat er
sprake is van het te koop aanbieden van drukwerk, waarbij geen gedachten of
gevoelens worden geopenbaard. Het verspreiden van handelsreclame wordt niet tot
de vrijheid van drukpers gerekend, zie artikel 7, vierde lid van de
Grondwet.Ook het trekken van een grens tussen het aanbieden van gedrukte stukken in het
kader van de vrijheid van drukpers en het verkopen van gedrukte stukken is in de
praktijk dikwijls moeilijk vast te stellen. Zo is in de jaren tachtig in een
groot aantal gemeenten het verzoek gedaan tot het venten met prentbriefkaarten.
De firma die in deze gemeenten haar prentbriefkaarten in het kader van een
commerciële protestactie wilde verkopen was van mening dat het gedrukte stukken
betrof die, gelet op artikel 7 Grondwet, zonder ventvergunning verkocht mogen
worden. Hoewel bij de verkoop van deze kaarten gesuggereerd werd dat de
opbrengst voor een goed doel bestemd was, bleek de opbrengst geheel ten goede te
komen aan de verkoper van de prentbriefkaarten. Optreden tegen de verkoper op
grond van overtreding van een APV-bepaling waarin een ventverbod wordt
vastgelegd, is in een dergelijk geval echter niet mogelijk.In een geval van verkoop van posters met reproducties van aquarellen en
afbeeldingen van foto’s al dan niet voorzien van teksten, is bepaald dat deze
voor geen andere uitleg vatbaar zijn dan dat zij een bepaalde uiting van kunst
bevatten of ludiek van aard zijn. Bezwaarlijk kan van zulke gedrukte stukken
gezegd worden dat zij geen gedachten of gevoelens openbaren als bedoeld in art.
7, eerste lid, van de Grondwet.Het stellen van beperkingen aan het venten met gedrukte stukken is onder de
volgende criteria toegestaan: de beperking mag geen betrekking hebben op de
inhoud van de gedrukte stukken en er dient gebruik van enige betekenis te
resteren; de beperking mag niet resulteren in een algeheel verbod.Een constructie, waarbij aan een (beperkt) verbod de mogelijkheid tot het
verlenen van een ontheffing is verbonden, is volgens de jurisprudentie wel
toelaatbaar. De beperking van de verkoop van drukwerk waarop een mededeling
staat is, gelet op artikel 7 van de Grondwet, niet mogelijk voor zover het
betreft de inhoud van het drukwerk. Artikel 7 van de Grondwet beschermt immers
“iedere openbaarmaking van een - meer of minder weloverwogen - gedachte of een
gevoelen, ongeacht de intenties of motieven van degene die zich uit” (Kb 5 juni
1986, Stb. 339). Wel kan de verkoop van drukwerk in het belang van de openbare
orde en veiligheid naar tijd en plaats worden ingeperkt.DaklozenkrantDe verkoop van daklozenkranten is noch venten noch collecteren. Op grond van
artikel 7 van de Grondwet kan het verkopen niet verbonden worden aan een
vergunning. Wel kan de gemeente gebruik maken van artikel 2:6. Als verkoop
plaats vindt op het grondgebied van bijvoorbeeld een supermarkt, dan kan de
eigenaar de verkoper verzoeken weg te gaan. Het verdient aanbeveling om te
overleggen met de koepelorganisaties die de daklozen vertegenwoordigt. Immers
niet iedereen kan een straatkrant verkopen. De verkopers moeten in het bezit
zijn van een identiteitsbewijs van de koelorganisatie waarmee ze kunnen aantonen
dat ze officiële straatkantverkopers zijn.Vierde lid Lex silencio positivoEr is voor gekozen hier wel een lex silencio positivo op te nemen. De vrijheid
van meningsuiting is een zaak van belang, en het zou niet wenselijk zijn als de
overheid hier door niet te beslissen de zaak in het onzekere zou laten.De gemeenteraad kan hier een andere afweging maken.JurisprudentieStrafrechtelijk verleden staat in de weg aan het verlenen van ventvergunning.
Geen uitzondering op het beleid gezien de aard van de gepleegde feiten en de
veelvuldige veroordelingen. ARRS 26-07-1993, AB 1994, 2 m.nt. LJJR. Zie ook Vz.
ARRS 20-10-89, JG 90.0181 .Relatie Colportagewet en ventverbod uit de APV. Colportagewet niet uitputtend
bedoeld. HR 20-10-1992, JG 93.0258 , NJ 1993, 155, Gst.1993, 6972, 5 m.nt.
EB.Verkoopactiviteiten vanuit rijdende winkel is vergunningplichtig op grond van de
APV. De regeling in de APV is niet in strijd met de Vestigingswet Bedrijven 1954
(inmiddels ingetrokken). Aan toetsing van de APV-bepaling aan artikel 30 van het
EG-verdrag komt de afdeling niet toe. ABRS 27-11-1998, Gst.1999, 7090, 4 m.nt.
HH.Het aanbieden van goederen in een rijdende winkelwagen kan aan regels worden
gebonden ten behoeve van de handhaving van de openbare orde. Er is sprake van
venten. ARRS 15-06-1984, Gst. 1984, 6789, 4 m.nt. J.C. Schroot.Van venten is sprake als de venter zijn waren voortdurend vanaf een andere
plaats aanbiedt, tenzij hij zijn clientèle aan het bedienen is. Er geldt een
verbod tot het aanbieden vanaf een vaste plaats. Het tijdelijk stilstaan in
afwachting van klanten is in strijd met de verleende ventvergunning. HR
26-03-1974, NJ 1974, 239.Venten met gedrukte of geschreven stukken wordt aangemerkt als een zelfstandig
middel van verspreiding. HR 17-03-1953, NJ 1953, 389, Wachttorenarrest en HR
20-06-1950, NJ 1950, 619.Terechte weigering van ventvergunning. Het reguleren van de ambulante handel is
een zaak die tot de gemeentelijke huishouding behoort. Pres. Rb. Assen
31-10-1996, JG 97.0078Wanneer ondanks verleende ventvergunning feitelijk vanaf een standplaats wordt
gehandeld, dient een aanschrijving te worden gebaseerd op artikel 5.2.3 en niet
(mede) op artikel 5.2.2. Gelet op het bepaalde in artikel 5.2.2 lid 2 onder d
(oud) en artikel 5.2.3 (oud) sluiten venten en het innemen van een standplaats
elkaar uit, zodat deze artikelen niet naast elkaar aan de aanschrijving ten
grondslag kunnen worden gelegd. ABRS 23-03-1998, AB 1998,- 277.Venten met posters valt onder de vrijheid van meningsuiting. Posters zijn een
bepaalde uiting van kunst of ludiek van aard. Er kan daarom niet gezegd worden
dat de posters geen gedachten of gevoelens openbaren. HR 21-03-2000, NJ 2000,
482.AFDELING 4 STANDPLAATSEN Artikel 5:17 Begripsbepaling Artikel 5:17 bevat een begripsomschrijving en voorziet voorts in uitzonderingen.
Het hebben van een standplaats ziet op het te koop aanbieden van goederen vanaf
een vaste plaats. Dit is dan ook het onderscheidend criterium ten opzichte van
het venten met goederen. Bij het venten met goederen wordt er immers vanuit
gegaan dat de venter voortdurend zijn goederen vanaf een andere plaats in de
openbare ruimte aanbiedt. Met andere woorden: de venter is ambulant, de
standplaatshouder niet.Tweede lidHet tweede lid bepaalt dat de definitie van het eerste lid niet bevat het
innemen van een standplaats op een door de gemeente ingestelde markt op basis
van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de Gemeentewet. Degene die
op een door de gemeente ingestelde markt een standplaats wil innemen zal zich
moeten houden aan de regels die voor de markt gelden. Deze zijn in veel
gemeenten in een marktverordening neergelegd. Een afbakening met de snuffelmarkt
is niet nodig, omdat snuffelmarkten in gebouwen plaats vinden en standplaatsen
worden ingenomen in de open lucht.Voor het innemen van een standplaats op een bepaald evenement is geen vergunning
krachtens afdeling 5.4 nodig. Op het evenement zijn de artikelen 2:24 en 2:25
van toepassing, waarbij de bepalingen met betrekking tot het innemen van een
standplaats niet van toepassing zijn.Artikel 5:18 Standplaatsvergunning en weigeringsgronden AlgemeenWij achten een vergunning voor het hebben van een standplaats, hoe eenvoudig
ook, noodzakelijk en evenredig. De vergunning dient om te voorkomen dat de
openbare orde wordt verstoord en overlast wordt tegengegaan. Gedacht kan worden
aan bijvoorbeeld: geluidsoverlast, stankoverlast, verkeershinder en overlast
door zwerfafval. De vergunning is persoonsgebonden (artikel 1:6).Vergunning voor onbepaalde tijdEen vergunning wordt in beginsel voor onbepaalde tijd verleend (artikel 1:7).
Indien de gemeente de vergunning met het oog op de verdeling van standplaatsen
aan een termijn wil verbinden, dan is het zaak te motiveren waarom dit
noodzakelijk is in het belang van onder meer de openbare orde, overlast en de
verkeersveiligheid en milieu. Zie voor nadere toelichting bij de artikelen
1:7.Vrijheid van meningsuitingIn het derde lid van artikel 5.2.3 (oud) werd een uitzondering gemaakt op het
verbod op de straathandel voor zover het betreft het uitstallen van stukken
waarin gedachten en gevoelens worden geopenbaard (artikel 7 Grondwet). Voor het
aanbieden van gedrukte stukken als zodanig kan geen vergunning worden geëist.
Het wordt gezien als een zelfstandig middel van verspreiding. Wel is een
vergunning noodzakelijk indien vanaf een standplaats gedrukte stukken worden
aangeboden. Deze vergunning is niet vereist vanwege het feit dat gedrukte
stukken worden aangeboden, maar vanwege het feit dat een standplaats wordt
ingenomen. Dus het gaat hier om een standplaatsvergunning.Tweede lid BestemmingsplanDe bepalingen in de model-APV met betrekking tot het innemen van een standplaats
zijn gebaseerd op ordening van de straathandel en zijn gebaseerd op de
regulerende bevoegdheid van de gemeente van zaken die tot haar huishouding
behoren. Daarnaast vormen de besluiten op grond van de Wet op de ruimtelijke
ordening, zoals een bestemmingsplan, een zelfstandige weigeringsgrond. Dit
betekent dat bij de beoordeling van een aanvraag voor een vergunning voor het
innemen van een standplaats altijd gelet moet worden op de voorschriften die uit
het bestemmingsplan voortvloeien.Als het bestemmingsplan standplaatsen ter plaatse niet toelaat, is het moeilijk
uit te leggen dat de vergunning weliswaar wordt verleend, maar dat daarvan geen
gebruik gemaakt kan worden wegens strijd met het bestemmingsplan. Strijd met het
bestemmingsplan is daarom als imperatieve weigeringsgrond opgenomen. Blijkens
jurisprudentie is dit aanvaardbaar omdat een dergelijke bepaling geen
zelfstandige planologische regeling bevat.Derde lid, onder a Redelijke eisen van welstandDe weigeringsgrond kan gehanteerd worden indien een of meer standplaatsen worden
ingenomen op een zodanige plaats dat het straatbeeld ernstig verstoord wordt.
Met deze weigeringsgrond kan niet alleen verkapte marktvorming worden
tegengegaan, ook wordt daarmee het aanzien van monumentale gebouwen of
stedenbouwkundige ensembles gewaarborgd. Het college bepaalt zelfstandig de
inhoud van deze weigeringsgrond. Het is niet noodzakelijk, maar wel verstandig
om bij voorbeeld de welstandscommissie om advies te vragen.Derde lid onder b Redelijk verzorgingsniveauIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de
gemeente ten behoeve van de consument als een openbare ordebelang aangemerkt. De
gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge
exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de vrij lage
exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie van de Afdeling
bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het reguleren van de
concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk belang van de gemeente wordt
aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts één uitzondering toegestaan,
namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de
gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning
weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar komt als
vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsen die (mede)
diensten verlenen niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een economische, niet
toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten. Het blijft echter
nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren voor het verkopen van
goederen. De Dienstenrichtlijn is daarop immers niet van toepassing.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als de openbare orde in gevaar
wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat van
zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake is.De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet
zijn.Het aantal vergunningen moet vastgesteld worden voordat tot uitvoering van het
beleid wordt overgegaan. De locaties waar een standplaats mag worden ingenomen
moeten zo zorgvuldig mogelijk worden geselecteerd. Het totaal aantal aangewezen
standplaatsen tezamen levert het maximum aantal af te geven
standplaatsvergunningen op. Het laten opmaken van een politierapport met
betrekking tot de mogelijkheden tot het innemen van een standplaats op de
verschillende locaties kan een verdere onderbouwing leveren van het vastgestelde
maximum aantal standplaatsvergunningen. In dit politierapport kan worden
aangegeven welke gevolgen het innemen van standplaatsen zal hebben voor de
verkeersveiligheid en de handhaving van de openbare orde.Het innemen van een standplaats kan verder worden geordend door tijdstippen aan
te wijzen wanneer een standplaats mag worden ingenomen. Een verdeling naar dagen
van de week en eventueel naar dagdelen kan een nadere invulling geven aan het
maximum aantal standplaatsvergunningen. Een dergelijk beleid kan zowel voor de
gehele gemeente als voor nader aan te geven gedeelten van de gemeente van kracht
zijn.Een verdere verfijning van het maximum aantal standplaatsvergunningen kan worden
bereikt door een onderverdeling naar een aantal branches in te stellen. Per
branche kan dan een maximum aantal af te geven vergunningen worden bepaald.
Opgemerkt moet worden, dat een dergelijk maximum aantal vergunningen slechts
door de rechter wordt toegelaten indien het aantal aanvragen per branche het
totaal aantal af te geven vergunningen overtreft.Indien voor een branche niet het maximum aantal vergunningen wordt afgegeven,
acht de rechter geen noodzaak tot handhaving van dit stelsel aanwezig.Bij het vaststellen van een maximum aantal vergunningen, eventueel uitgesplitst
naar plaats, tijdstip of branche, moet rekening gehouden worden met het aantal
reeds afgegeven vergunningen.Indien het totaal aantal aanvragen om een standplaatsvergunning het totaal
aantal af te geven vergunningen overtreft kan het college een wachtlijst
opstellen. De aanvragen worden dan geregistreerd in volgorde van binnenkomst.
Indien een standplaatshouder te kennen geeft zijn standplaats niet meer in te
zullen nemen, kan deze vergunning aan de eerste op de wachtlijst toegekend
worden.Ten slotte moet opgemerkt worden dat iedere aanvraag tot het innemen van een
standplaats afzonderlijk beoordeeld moet worden. Aan de hand van de in de
model-APV vastgestelde weigeringsgronden en het aan de hand hiervan
geformuleerde beleid moet een afweging plaatsvinden of de aangevraagde
standplaatsvergunning verstrekt kan worden.Men houde ook de eis van de Dienstenrichtlijn voor ogen dat een wachtlijst noch
direct noch indirect discriminatoir mag zijn.BeleidsregelsAan de hand van de motieven, genoemd in artikel 1:8, kan het college
beleidsregels vaststellen, waarin wordt aangegeven wanneer wel of niet tot het
afgeven van een standplaatsvergunning wordt overgegaan. Het vaststellen van een
dergelijk beleid, waarin objectieve, algemeen bekendgemaakte criteria worden
aangegeven, die bij de beoordeling van een vergunningaanvraag worden gehanteerd,
is blijkens de jurisprudentie toegestaan. Wel moet worden opgemerkt dat te
voeren beleid niet mag leiden tot een beslissing omtrent een aangevraagde
vergunning die niet kan worden herleid tot één van de in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Rb Utrecht 23-12-1998, KG 1999, 78. Ook beleidsregels zijn
volgens artikel 4, van de Dienstenrichtlijn onderworpen aan dwingende reden van
algemeen belang: de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en
het milieu.Bij het hanteren van deze weigeringsgronden kan een verdeling gerealiseerd
worden van het aantal standplaatsen, waarbij de af te geven vergunningen zodanig
over de week verspreid worden, dat een concentratie van de in te nemen
standplaatsen wordt tegengegaan. De weigeringsgronden kunnen ook gebruikt worden
wanneer veel belangstelling voor dezelfde locatie ontstaat. Een aantal
standplaatsen op één plek doet ook de kans op feitelijke marktvorming ontstaan.
Ook is het mogelijk om specifieke standplaatsen op bepaalde locaties te weren.
Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan bakkramen die in verband met stankoverlast
of brandgevaarlijkheid niet in de directe nabijheid van gebouwen gewenst
zijn.Inhoud standplaatsenbeleid.De motieven waarop een beleid met betrekking tot het innemen van standplaatsen
berust, mogen niet strijdig zijn met de bevoegdheidsgrondslag om ordenend op te
treden. Het beleid dat door het college wordt vastgesteld ter uitvoering van de
APV-bepalingen mag niet de wettelijke grondslag (art. 149 Gemeentewet) van deze
APV-bepalingen overschrijden.De zaken die het college in het standplaatsenbeleid kan vastleggen
betreffen:- de vaststelling van het maximum aantal af te geven
standplaatsvergunningen;- de vaststelling van het aantal af te geven standplaatsvergunningen per
branche. de aanwijzing van locaties waar standplaatsen mogen worden
ingenomen;- de aanwijzing van tijdstippen waarop standplaatsen mogen worden
ingenomen.De vaststelling van het aantal af te geven vergunningen wordt bepaald aan de
hand van een feitelijke invulling van de verschillende in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Nadat aan de hand van ieder motief afzonderlijk is bepaald op
welke plaats in de gemeente een standplaats kan worden ingenomen, valt aan de
hand van het totaalbeeld dat hieruit resulteert, aan te geven wat het maximum
aantal af te geven standplaatsvergunningen is. Aan de hand van ieder motief
afzonderlijk is een aantal plaatsen aan te duiden waar een standplaats ingenomen
kan worden.Nadat een overzicht van het aantal mogelijk in te nemen standplaatsen en het
maximumaantal standplaatsvergunningen is vastgesteld, kan het college een beleid
vaststellen ten aanzien van de handhaving en het toezicht en de wijze waarop
gehandeld wordt als het maximum aantal vergunningen reeds is afgegeven. Het
betreft hier dan een wachtlijstensysteem dat van toepassing is wanneer het
aantal aanvragen het maximum aantal af te geven standplaatsvergunningen
overschrijdt.VergunningsvoorschriftenAan de standplaatsvergunning kunnen voorschriften worden verbonden. Artikel 10
van de Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd moeten zijn op
criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Zie ook artikel 1:4 en de toelichting bij dit artikel.Voorschriften die aan een vergunning gesteld kunnen worden betreffen:- het vervallen van de standplaats indien gedurende een bepaalde periode geen
standplaats is ingenomen;- de soort goederen of diensten die mogen worden aangeboden. Hierbij moet men
wel het oog houden op een goede verdeling van de te verkopen goederen voor de
consument. Anders zou er oneerlijke concurrentie kunnen zijn;
- de grootte van de standplaats;
- de ruimte waarbinnen de waren uitgestald mogen worden;
- het uiterlijk aanzien van de standplaats;
- tijden van opbouw en ontruiming van de standplaats;
- eisen met betrekking tot de (brand)veiligheid;
- opruimen van rommel en schoon achterlaten van de locatie.
Overige regelgevingOp het drijven van straathandel zijn ook andere regels dan de regels van de
model-APV van toepassing. Deze regels stellen vanuit andere motieven eisen aan
de straathandelWet op de Ruimtelijke ordeningEen vergunning voor het innemen van een standplaats kan worden geweigerd vanwege
strijd met een geldend bestemmingsplan. Wanneer wel een vergunning, zoals
vereist krachtens de model-APV, wordt verstrekt, blijven eventuele eisen die in
het geldende bestemmingsplan worden gesteld, van kracht.Het college kan een aanvraag voor het innemen van een standplaats mede opvatten
als een verzoek om vrijstelling van de gebruiksvoorschriften van het
bestemmingsplan. In een dergelijk geval wordt een aanvraag gebruikt voor twee
afzonderlijke procedures. Het is dan niet nodig twee afzonderlijke aanvragen in
te dienen.WinkeltijdenwetDe Winkeltijdenwet regelt een aantal zaken met betrekking tot de openingstijden
van winkels en het leveren van goederen aan particulieren. De bepalingen uit de
Winkeltijdenwet gelden ook voor de verkoop van goederen vanaf een standplaats..
Dit is dus op zon- en feestdagen in beginsel niet toegestaan, maar het
Vrijstellingenbesluit Winkeltijdenwet maakt daarop in artikel 12, eerste lid een
uitzondering voor de verkoop van eet- en drinkwaren die direct voor consumptie
geschikt zijn en alcoholvrije dranken. In het tweede lid is bepaald dat de raad
(een deel van) de daarvan kan uitzonderen. Onze model-Winkeltijdenverordening
heeft daarvoor een bepaling.WarenwetOp het drijven van handel in waren zoals bedoeld in artikel 1 van de Warenwet
(eetwaren, waaronder tevens worden begrepen kauwpreparaten, andere dan van
tabak, en drinkwaren, alsmede andere roerende zaken) zijn de bepalingen uit de
Warenwet van toepassing. De Warenwet stelt regels met betrekking tot de goede
hoedanigheid en aanduiding van waren. Daarnaast stelt de Warenwet regels met
betrekking tot de hygiëne en degelijkheid van producten. Met betrekking tot het
toezicht op de naleving van de bepalingen van de Warenwet is een afzonderlijk
regime van toepassing.De voorschriften die uit de Warenwet voortvloeien gelden naast de voorschriften
die door het college gesteld kunnen worden op basis van een
standplaatsvergunning.Wet milieubeheerIn de Wet milieubeheer wordt een regeling getroffen ten aanzien van inrichtingen
die hinder of overlast kunnen veroorzaken voor de omgeving. Deze bepalingen
gelden ook voor een standplaatshouder, voor zover zijn verkoopplek als
“inrichting” kan worden aangemerkt. Van belang is de regelgeving die geldt voor
bijvoorbeeld patatverkopers, die voor wat betreft de frituurinrichting aan
bepaalde voorwaarden moeten voldoen. Ook van belang is de
model-Afvalstoffenverordening.Gebruik van de openbare wegVoor het innemen van een standplaats op de openbare weg is een vergunning
vereist. In veel gevallen zal de gemeente de eigenaar of rechthebbende van de
openbare weg zijn. Op grond hiervan kan de gemeente van degene die op de
openbare weg met vergunning een standplaats inneemt een vergoeding bedingen voor
het gebruik van het deel van de openbare weg. De grondslag voor het bedingen van
een dergelijke vergoeding kan gegeven worden in een retributieverordening of in
een huurovereenkomst.In een retributieverordening kan afhankelijk van het formaat en de locatie van
de standplaats een bepaald bedrag worden vastgesteld.Voor wat betreft de huurovereenkomst kan worden opgemerkt dat een beleid kan
worden vastgesteld met betrekking tot de plaats en de grootte van de
standplaats. Per in te nemen locatie kan een vaste prijs worden berekend. De
huurprijs en andere voorwaarden die in een huurovereenkomst worden bedongen
mogen geen belemmering vormen voor het innemen van een standplaats. Uit
jurisprudentie is gebleken dat het bedingen van een hoge huurprijs voor het
gebruik van de openbare weg niet zover kan gaan dat een feitelijke belemmering
ontstaat voor het innemen van een standplaats waarvoor een vergunning is
verleend, zie Vz. ARRS 12-04-1991, JG 91.0369 .Met betrekking tot de keuze tussen het vaststellen van een retributieverordening
en het aangaan van een huurovereenkomst moet opgemerkt worden dat een dergelijke
keuze consequent gehanteerd dient te worden. (Zie hierover de algemene
leerstukken met betrekking tot de tweewegenleer).Artikel 5:19 Toestemming rechthebbende Dit artikel verbiedt de rechthebbende op een terrein toe te laten dat een
standplaats wordt ingenomen, zonder dat hiervoor een vergunning is verstrekt.
Met dit verbod is het mogelijk niet alleen maatregelen te nemen tegen degene die
zonder vergunning een standplaats inneemt maar ook tegen de eigenaar van de
grond die het innemen van een standplaats zonder vergunning toestaat.Artikel 5:21 Aanhoudingsplicht (Vervallen)AFDELING 5 SNUFFELMARKTEN Artikel 5:22 Begripsbepaling Eerste lidDe laatste tijd komt het in steeds meer plaatsen voor dat particulieren markten
organiseren in grote (doorgaans leegstaande) gebouwen. Hoofdzakelijk worden daar
“ongeregelde” zaken verkocht. Bij “ongeregelde” zaken kan met name worden
gedacht aan incourante goederen, dat wil zeggen goederen, die in de regel niet
meer langs normale handelskanalen het publiek bereiken, zoals bij voorbeeld
beschadigde artikelen, artikelen die uit de mode zijn, restanten en zaken van
een te liquideren onderneming.Tweede lidVan de snuffelmarkt te onderscheiden zijn:
- de weekmarkt in de zin van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h,
van de Gemeentewet
- Het begrip “markt” is niet nader omschreven in de Gemeentewet. In de
regel worden op een weekmarkt “geregelde” waren verkocht, dat wil
zeggen: geen tweedehands goederen. Indien de te verwachten concentratie
van een aantal standplaatsen zo hoog is, dat het uiterlijk de
karakteristieken van een markt krijgt, mag niet meer worden volstaan met
het verlenen van standplaatsvergunningen, maar dient het college een
besluit te nemen over het instellen van een markt. De weekmarkt wordt in
de meeste gemeenten gereguleerd door een marktverordening. De VNG heeft
een model marktverordening uitgebracht.
De jaarmarkt in de zin van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de
GemeentewetOok het begrip “jaarmarkt” wordt niet nader gedefinieerd in de Gemeentewet. Bij
een jaarmarkt moet gedacht worden aan een jaarlijks terugkerende traditie. Zo
wordt in sommige gemeenten al sinds jaar en dag een veemarkt op een vast
tijdstip, bijvoorbeeld op tweede paasdag, gehouden. Het college dient voor dit
type markt een instellingsbesluit te nemen. Verder zal de raad voor een
dergelijke markt ook een aparte regeling moeten vaststellen, die eventueel
geïntegreerd kan worden in de APV of in de marktverordening.
- Evenement: de zogenaamde snuffelmarkten worden gehouden in een gebouw
of plaats. Indien het betreft braderieën, vrijmarkten op Koninginnedag
of vlooienmarkten in de openbare ruimte, is deze paragraaf niet van
toepassing, maar is er sprake van een evenement, dat al dan niet
vergunningplichtig is op grond van artikel 2:25.
Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarkt De aard van de goederen en de omstandigheden rondom een snuffelmarkt kunnen een
uitstralende werking hebben buiten het gebouw. Het houden van een snuffelmarkt
is dan ook verboden als de openbare orde dreigt te worden aangetast en overlast
(milieu in de zin van de Dienstenrichtlijn) te verwachten is. In het belang van
deze motieven is de vergunningplicht gehandhaafd. In deze toelichting is als
alternatief een stelsel gegeven met een meldingsplicht. Als een snuffelmarkt
incidenteel in een gemeente gehouden wordt, kan met een meldingsplicht worden
volstaan. Gaat het echter om grote snuffelmarkten die regelmatig gehouden worden
met gevaar voor aantasting van de openbare orde en overlast, dan doet de
gemeente er verstandig aan om een vergunningstelsel te hebben. Er is dan voldaan
aan het noodzaak- en proportionaliteitsvereiste.Op grond van dezelfde motieven kan het aantal snuffelmarkten worden
beperkt.De Europese DienstenrichtlijnDe richtlijn is van toepassing op zowel het vergunningstelsel als het
meldingsstelsel voor een snuffelmarkt. Het artikel richt zich immers tot de
organisator en deze is een dienstverlener in de zin van de richtlijn. Voorts
komt het voor dat er diensten worden aangeboden op de standplaatsen,
bijvoorbeeld schoenpoetsers, nagelverzorging, kappers e.d.WeigeringsgrondenDe weigeringsgronden voor een snuffelmarktvergunning zijn de generieke zoals
genoemd in artikel 1:8. Zie ook de toelichting bij artikel 1:8.BestemmingsplanAls het organiseren van een snuffelmarkt niet in overeenstemming is met het
geldende bestemmingsplan, wordt deze weigeringsgrond ingeroepen voor die
gevallen waarin de snuffelmarkt frequent plaats vindt. Wordt de snuffelmarkt
incidenteel georganiseerd, dan wordt het organiseren ervan niet verboden op deze
grond. Strijd met het bestemmingsplan kan bijvoorbeeld voorkomen als een gebouw
een agrarische of industriebestemming heeft.WinkeltijdenwetDe Winkeltijdenwet is op het houden van een vrije markt van toepassing als de
markt een bedrijfsmatig karakter heeft. Dit is afhankelijk van de aard van de op
de markt ontplooide activiteiten, of er geregelde of ongeregelde goederen worden
verkocht en de frequentie waarmee de markt gehouden wordt.MeldingsstelselIndien de gemeente met een meldingsstelsel wil volstaan, dan kan het
alternatieve artikel 5:23 worden overgenomen. Het voordeel van een
meldingssysteem is vermindering van administratieve lasten voor burgers en
ondernemingen, en het verminderen van bestuurlijke lasten voor de gemeente. Het
nadeel is dat de gemeente geen voorwaarden kan stellen aan de organisator,
bijvoorbeeld met betrekking tot het beperken van overlast voor de buurt.De alternatieve regeling luidt als volgt:Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarkt
1. Het is verboden een snuffelmarkt te organiseren:
Lex silencio positivoNu aan de verlening of weigering van de vergunning een relatief eenvoudige
afweging ten grondslag ligt en de gevolgen van een snuffelmarkt doorgaans
beperkt zullen zijn, zijn er geen dwingende redenen van algemeen belang aanwezig
om van een lex silencio positivo af te zien. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt op het
artikel van toepassing verklaard.JurisprudentieSnuffelmarktbepaling is niet van toepassing op een Oranje Vrijmarkt. Vrijmarkt
is categorie sui generis. Pres.Rb. Alkmaar, 12-04-1995, Gst. 1995, 7018, 3 m.nt.
EB. Zie ook de uitspraak over de Zwarte Markt te Beverwijk Vz. ARRS 30-03-1983,
Gst. 1983, 6763, 8 mAFDELING 6 OPENBAAR WATER InleidingHet beheer van het openbaar (vaar)water is in Nederland aan diverse overheden
opgedragen. Zo is voor het beheer van de belangrijkste rivieren en rijkskanalen
de centrale overheid verantwoordelijk. Het beheer van de overige wateren is
verdeeld tussen de provincies, gemeenten en waterschappen c.a.De centrale wetgever heeft voor het gebruik van het openbaar vaarwater diverse
regelingen vastgesteld. Daarbij is een splitsing aangebracht tussen regelingen
die uitsluitend van toepassing zijn op de bij het rijk in beheer zijnde
vaarwateren en regelingen die voor het gebruik van alle openbare vaarwateren
gelden.Wet beheer rijkswaterstaatswerkenOnder de eerste categorie valt de Wet beheer rijkswaterstaatswerken. Deze wet
heeft de Wet van 28 februari 1891, Stb. 69, tot vaststelling van bepalingen
betreffende ’s rijks waterstaatswerken vervangen. Voor de provinciale en
gemeentelijke overheden en de waterschappen resteert, voor zover daaraan
hetzelfde motief als aan de Wet beheer rijkswaterstaatswerken ten grondslag
ligt, slechts voor de overblijvende vaarwateren regelgevende bevoegdheid. Deze
bevoegdheid wordt eveneens gerelateerd aan het onder beheer hebben van die
vaarwateren.Op provinciaal niveau heeft dit geresulteerd in de diverse
waterstaatsverordeningen die gelet op artikel 2 van de Waterstaatswet 1900 ook
betrekking kunnen hebben op waterstaatswerken die in beginsel niet onder hun
beheer vallen, maar daar wel onder gebracht kunnen worden.Deze provinciale waterstaatsverordeningen bevatten veelal bepalingen inzake het
beheer, het onderhoud en de instandhouding van de desbetreffende vaarwateren.
Een aantal heeft ook betrekking op de verplichtingen voor de scheepvaart.Ook de gemeentelijke overheid kan krachtens artikel 149 van de Gemeentewet
regels stellen met betrekking tot het bij haar in beheer zijnde openbare
vaarwater.De Waterschapswet biedt ten slotte aan de waterschappen de mogelijkheid
verordeningen te maken welke onder andere betrekking kunnen hebben op de
doorvaart en het innemen van ligplaats in bij haar in beheer zijnde openbare
wateren. Bij deze regelingen van de lagere overheden moet steeds bedacht worden
dat deze niet in strijd mogen komen met hogere regelingen. In grote lijnen
betekent dit dat de overheden slechts een regelgevende bevoegdheid toekomt ten
aanzien van bij hen in beheer zijnde openbare vaarwateren. Hierbij dient echter
nog een kanttekening geplaatst te worden.Binnenschepenwet en ScheepvaartverkeerswetDe centrale overheid heeft namelijk ook regelingen vastgesteld die voor het
gebruik van alle openbare vaarwateren gelden. De belangrijkste zijn de
Binnenschepenwet en de Scheepvaartverkeerswet.Met de Scheepvaartverkeerswet (SVW) is de Binnenaanvaringswet ingetrokken.
Artikel 43 SVW bepaalt dat krachtens de Binnenaanvaringswet gestelde regels
worden geacht te zijn gesteld krachtens de Scheepvaartverkeerswet. De
verkeersreglementering is te vinden in het Binnenvaartpolitiereglement
(BPR).Artikel 42 SVW bevat de bevoegdheid van besturen van provincies, gemeenten,
waterschappen en havenschappen tot het stellen van regels ten aanzien van
onderwerpen waarin de SVW voorziet, voor zover die regels niet in strijd zijn
met de bij of krachtens deze wet gestelde regels.Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeerIn het Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeer (BABS) is het
college bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de
scheepvaart op de onder hun beheer staande vaarwegen. Voorheen vond deze
bevoegdheid zijn grondslag in hoofdstuk 5 van het BPR. Het BPR geeft regels en
verkeerstekens t.a.v. snelle motorboten in het algemeen en waterscooters in het
bijzonder. De APV mag niet op basis van hetzelfde motief als de bovenstaande
regelgeving aanvullingen geven. De artikelen 5.3.2. en 5.3.3. van de model-APV
kennen dan ook een ander motief.Specifieke regelgeving voor de grote rivierenGemeenten waardoor een grote rivier stroomt dienen bedacht te zijn op
internationale verdragen en overige specifieke regelgeving voor die rivieren. Zo
gelden voor de Maas en de Schelde de verdragen inzake de bescherming van de Maas
respectievelijk de Schelde. Op de Rijn is onder andere van toepassing de
Herziene Rijnvaartakte van 17 oktober 1868 en het Rijnvaartpolitiereglement
1995.Deze gemeenten doen er verstandig aan deze regelgeving expliciet op te nemen in
artikel 5.:24, vierde lid, artikel 5:25, derde lid, artikel 5:26, derde lid en
artikel 5:30, tweede lid.Artikel 5:24 Vergunning voor voorwerpen op, in of boven openbaar waterArtikel 5:24 is, ter aanvulling van een aantal andere regelingen, bedoeld om de
overige openbare wateren te vrijwaren van activiteiten die het gebruik op
enigerlei wijze nadelig zouden kunnen beïnvloeden. De veiligheid op het water
heeft reeds een afdoende regeling gevonden in een aantal bepalingen van het
Wetboek van Strafrecht, te weten de artikelen 162, 163 en 427, sub 6, en het
Binnenvaartpolitiereglement (zie bij voorbeeld artikel 1.15 van dit
reglement).DereguleringDit artikel is in een aantal opzichten vergelijkbaar met artikel 2:10 van de
model APV, het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg. Ook bij dit artikel is
een vergunning vervangen door een algemene regel. Daarmee legt de overheid
nadrukkelijk een deel van de verantwoordelijkheid bij de burger. In eerste
instantie moet deze zelf de afweging maken of een steiger of een meerpaal gevaar
of hinder oplevert voor het vaarverkeer, of een probleem voor het beheer en
onderhoud. Omdat er hierbij, eerder dan in artikel 2:10, waar het veelal gaat om
tijdelijke en verplaatsbare objecten, gaat om permanent bedoelde zaken, is aan
dit artikel anders dan bij artikel 2:10 een meldingsplicht verbonden. Op die
manier kan de gemeente vooraf toetsen en met de melder overleggen of
bijvoorbeeld het onderhoud van de oevers niet in het geding is. Zo kan worden
voorkomen dat een al geplaatst object weer moet worden verwijderd, met alle
financiële gevolgen van dien.In een waterrijke gemeente, waar een dergelijke vergunning gebruikelijk is, en
aan de vergunning omwille van het onderhoud van de vaarwegen een zekere
uniformering noodzakelijk, kan het een gerechtvaardigde keuze zijn om een
vergunningplicht te handhaven. Ook voor de vergunninghouder schept dat een
duidelijke situatie: De aanvrager hoeft niet zelfstandig een afweging te maken,
maar ontvangt een vergunning voorzien van een set voorschriften, en weet dan
waar hij of zij aan toe is.In dat geval is er geen aanleiding om het bestaande artikel 5:24 te wijzigen, of
kan het alsnog worden opgenomen:Artikel 5:24 Voorwerpen op, in of boven openbaar water
1. Het is in verband met de veiligheid op het openbaar water verboden
zonder vergunning van het college een voorwerp, niet zijnde een
vaartuig, op, in of boven openbaar water te plaatsen, aan te brengen of
te hebben.
2. Het in het eerste lid bepaalde is niet van toepassing op voorwerpen
waarop gedachten of gevoelens worden geopenbaard.
3. Het is verboden op, in of boven openbaar water voorwerpen waarop
gedachten of gevoelens worden geopenbaard te plaatsen, aan te brengen of
te hebben, indien deze door hun omvang of vormgeving, constructie of
plaats van bevestiging gevaar opleveren voor de bruikbaarheid van het
openbaar water of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan, dan wel
een belemmering vormen voor het doelmatig beheer en onderhoud van het
openbaar water.
4. De verboden zijn niet van toepassing op situaties waarin voorzien
wordt door het Wetboek van Strafwet, de Scheepvaartverkeerswet, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wrt beheer rijkswaterstaatswerken, de
provinciale vaarwegenverordening, de Telecommunicatiewet of de daarop
gebaseerde Telecommunicatieverordening.
Artikel 5:25 Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen Algemeen verbod is niet toegestaanArtikel 31, tweede lid, van de Wet op Woonwagens en Woonschepen bepaalde dat de
gemeenteraad bevoegd is regels te stellen onder andere betreffende de plaats die
woonschepen mogen innemen bij verblijf binnen de gemeente. Uit jurisprudentie
bleek dat in beginsel in iedere gemeente met openbaar water mogelijk moet zijn
om met een woonschip ligplaats in te nemen. Op 1 maart 1999 is de Wet op
Woonwagens en Woonschepen ingetrokken. De jurisprudentie is echter opgenomen in
de Huisvestingswet. Artikel 88 bepaalt namelijk dat de gemeenteraad geen regels
stelt die leiden tot een algeheel verbod van het in gebruik nemen of geven van
een woonschip op een ligplaats. Een algemeen verbod komt in strijd met
bovengenoemde wet. Een verbod met een ontheffingen- of vergunningenstelsel is
wel toegestaan.Mogelijk vergunningenstelselIndien men ook op de aangewezen gedeelten van het openbaar water het innemen,
hebben of beschikbaar stellen van een ligplaats mogelijk wil maken kan hiervoor
het vergunningsvereiste gesteld worden.Het eerste lid zou dan als volgt kunnen luiden:
1. Het is verboden zonder vergunning van het college met een vaartuig
een ligplaats in te nemen of te hebben dan wel een ligplaats voor een
vaartuig beschikbaar te stellen op door het college aangewezen gedeelten
van openbaar water.
Het tweede lid, onder a, van artikel 5:25 biedt het college de mogelijkheid om
nadere regels te stellen aan het innemen, hebben of beschikbaar stellen van een
ligplaats (delegatie van regelgeving door de raad op grond van artikel 156
Gemeentewet). Via deze algemeen werkende voorschriften is het mogelijk om
bijvoorbeeld aan woonschepen die een vaste ligplaats willen innemen of hebben,
eisen te stellen met betrekking tot de afvoer van het afvalwater, de
drinkwatervoorziening etc. Zelfs zou aansluiting op de riolering, het
drinkwater- en elektriciteitsnet voorgeschreven kunnen worden, indien de
mogelijkheden daartoe redelijkerwijs aanwezig zijn.Het bepaalde in dit lid vormt voor woonschepen een handzaam alternatief van de
aansluitplicht voor riolering, drinkwater, elektriciteit e.d. in het Bouwbesluit
2012. Deze verplicht namelijk dat bouwwerken met een woonfunctie over een
deugdelijke afvalwaterafvoer dienen te beschikken en in beginsel aangesloten
moeten zijn op het drinkwater- en elektriciteitsnet. Schepen zijn doorgaans geen
bouwwerken in de zin van de Woningwet en vallen daarom niet onder de werking van
het Bouwbesluit.Ook kunnen krachtens dit lid “welstandseisen” aan woonschepen worden
gesteld.Krachtens het tweede lid, onder b, van artikel 5:26 heeft het college ook de
mogelijkheid om een differentiatie naar soort en aantal vaartuigen aan te
brengen. Zo kunnen aparte ligplaatsen voor woonschepen en ligplaatsen voor
uitsluitend pleziervaartuigen aangewezen worden. Bovendien kan het aantal
gelimiteerd worden.In het geval de gemeente eigenaar is van een openbaar water, is het ook mogelijk
dat de gemeente in het kader van de exploitatie van die ligplaatsen huur- of
verhuurovereenkomsten afsluit. Zo wees het college van Eindhoven vijf
ligplaatsen aan voor woonschepen onder de bepaling dat de exploitatie van die
ligplaatsen zal geschieden door middel van overeenkomsten van huur en verhuur.
De rechtbank sauveerde dit beleid en bepaalde dat “de gemeente Eindhoven als
eigenaresse van het Eindhovens kanaal niet het recht kan worden ontzegd
privaatrechtelijk op te treden tegen haar niet welgevallig gebruik van haar
eigendom, behoudens voor zover dat een gebruik is dat overeenstemt met of
voortvloeit uit de publieke bestemming van bedoeld kanaal als vaarweg”. Het
innemen van een ligplaats door een woonboot werd niet aangemerkt als een zodanig
gebruik, Rb Den Bosch 3-12-1984, KG 1985, 17.PleziervaartuigenUit artikel 5:26 volgt bovendien dat ook het innemen van een ligplaats met een
“pleziervaartuig” slechts toegestaan is op die plaatsen die niet door het
college krachtens het eerste lid zijn aangewezen. Ook hier kan het aantal
vaartuigen dat ligplaats mag innemen op de niet-aangewezen gedeelten van
openbaar water gelimiteerd worden.WoonschepenverordeningTen einde het aantal en de plaatsen die men inneemt aan regels te kunnen binden,
is het noodzakelijk dat daarvoor in een gemeentelijke verordening (de APV of een
specifieke woonschepenverordening) een basis gecreëerd wordt. De APV is een
geschikt middel om een algemene regeling in op te nemen. Een aparte
woonschepenverordening ligt meer voor de hand naarmate het aantal woonschepen
binnen de gemeente groter is. Gemeenten die een dergelijke, specifieke
woonschepenverordening willen gebruiken, dienen in de artikel 5:26 en 5:27 aan
te geven deze artikelen niet gelden voor de schepen waarop de
woonschepenverordening van toepassing is.Uitgangspunt van artikel 5:26 is dat het in beginsel is toegestaan met een
vaartuig, dus ook een woonschip, een ligplaats in te nemen, te hebben of
beschikbaar te stellen binnen de gemeente.Provinciale Landschapsverordening, Wet milieubeheerMaakt het college van zijn bevoegdheid krachtens het eerste lid geen gebruik om
gedeelten van openbaar water aan te wijzen waar het verboden is aan te leggen
dan kunnen aan de locatie voor het innemen, hebben of beschikbaar stellen van
een ligplaats uitsluitend nog beperkingen opgelegd worden krachtens een
eventuele Provinciale landschaps- of woonschepenverordening dan wel krachtens de
Wet milieubeheer wanneer bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van een ligplaats
zodanig gebeurt dat er sprake is van een milieuvergunning-plichtige
inrichting.Heeft het college daarentegen wel gedeelten van openbaar water aangewezen dan
mag slechts ligplaats ingenomen of beschikbaar gesteld worden op de
niet-aangewezen gedeelten en kunnen er daarnaast eventueel nog andere beperkende
factoren worden gesteld vanuit de Provinciale landschaps- of
woonschepenverordening of de Wet milieubeheer.Daar waar een Provinciale verordening van kracht is, kan het motief
landschapsbescherming niet meer door het college ten grondslag gelegd worden aan
de aanwijzing van ligplaatsen als bedoeld in het eerste lid of het stellen van
nadere regels (dat wil zeggen algemene voorschriften) als bedoeld in het tweede
lid.In het derde lid is de werking van deze bepaling ook uitgezonderd voor die
gevallen waarin de Wet milieubeheer van toepassing is. Veel jachthavens zullen
namelijk aangemerkt kunnen worden als milieuvergunningplichtige
inrichtingen.HuisvestingswetOm niet in strijd te komen met artikel 88 van de Huisvestingswet mag een
aanwijzingsbesluit krachtens het eerste lid niet de gehele gemeente omvatten. Er
moet een mogelijkheid zijn om met een woonschip binnen de gemeente een ligplaats
in te nemen.Binnenvaartpolitiereglement en Specifieke regelgeving voor de grote
rivierenZie hiervoor hetgeen is opgemerkt in de algemene toelichting bij deze
afdeling.JurisprudentieDe wetgever gaat uit van een in beginsel bestaand recht om met een woonschip te
verblijven in de gemeente waar men tijdelijk wenst te wonen, met deze beperking
dat de gemeenten voor de plaats van verblijf binnen hun grondgebied
voorschriften mochten vaststellen. Lagere wetgevers hebben de vrijheid
bepalingen vast te stellen welke de vrijheid tot het kiezen van een plaats van
verblijf inperken, doch deze bepalingen mogen niet zover gaan dat zij het
hierboven bedoelde recht van woonschipbewoners om in een bepaalde gemeente
verblijfplaats te kiezen geheel ondermijnen en aldus generlei ruimte laten voor
de toepassing van de wet. HR 2-4-1971, NJ 1971, 271.Een algemeen verbod met ontheffingsmogelijkheid om ligplaats in te nemen met een
woonschip, is aanvaardbaar omdat het stelselmatig weigeren van een ontheffing in
strijd is met de wet. ABRS 18-11-1997, JG 98.0033 m.nt. W. Vos.Overtreding van verbod in APV om ligplaats met vaartuig in te nemen op door B en
W aangewezen gedeelte van openbaar water. APV-bepaling betreft huishouding van
gemeente. Aanvullende verordenende bevoegdheid van gemeentebesturen ten opzichte
van scheepvaartwetgeving. HR 28-6-1994, Gst. 1994 6996, 3 m.nt. EB.De regeling in de APV met betrekking tot het innemen van een ligplaats met een
vaartuig heeft een ruimere strekking dan de Provinciale Landschapsverordening,
namelijk ook onder andere de orde en veiligheid op het water. ARRS, 7-7-1981, OB
1982, III.2.2.7, nr. 43852, APV Aalsmeer en Rechtbank Utrecht, 3 april 1997, AWB
97/670 VV, APV Loenen.Een Gemeentelijke woonschepenregeling is toelaatbaar omdat hieraan andere
motieven ten grondslag liggen dan aan de provinciale landschapsverordening.
Gemeentelijke regeling geldt als sturingsinstrument ter regulering van
hoeveelheid woonschepen, hun afmetingen en hun onderlinge situering, terwijl de
provinciale verordening uitdrukkelijk ziet op de bescherming van natuur en
landschap. Pres. Rb. Utrecht 3-4-1997, JG 98.0009 m.nt. W. Vos; KG 1997,
276.Bestuursdwangaanschrijving tot verwijdering van woonschip van zonder vergunning
ingenomen ligplaats in haven. Verbod in APV geldt slechts voor door het college
aangewezen gedeelten van openbaar (vaar)water. Toevoeging van vergunningstelsel
aan verbodsbepaling betreft wijziging van algemeen verbindend voorschrift. ABRS
6-6-1994, Gst (1995) 7001, 4 m.nt. HH.Bestuursdwangaanschrijving tegen en weigering vergunning voor hotelboot die
enige tijd is gedoogd. APV-bepaling niet in strijd met
Binnenvaartpolitiereglement. Toetsing ex nunc. ARRS 20-8-1992, JG 93.0004.Sanering ligplaats voor woonschepen, die niet werden benoemd in het ter genomen
besluit. Overgangssituatie. ABRS 31-10-1994, JG 95.0199.Bestuursdwangaanschrijving tegen het ligplaats innemen met een woonschip op een
niet aangewezen gedeelte van een openbaar water. Legalisatie is niet mogelijk en
beroep op gelijkheidsbeginsel gaat niet op. ABRS 7-12-2000, JG 01.0039 m.nt. W.
Vos.De afwijzing van een verzoek om maatregelen te treffen teneinde een onbezette
ligplaats met een woonschip te kunnen innemen moet worden aangemerkt als een
weigering om feitelijke handelingen te verrichten. Deze weigering is niet op
enig rechtsgevolg gericht en het bezwaar hiertegen is terecht niet ontvankelijk
verklaard. Het college heeft daarnaast in redelijkheid kunnen besluiten een
verzoek om aanwijzing van een andere ligplaats af te wijzen. Aan het college
komt ter zake van aanwijzingen van ligplaatsen krachtens artikel 5.3.2 APV een
ruime mate van beleidsvrijheid toe. ABRS 9-3-2001, Gst. (2001) 7143, 2 m.nt.
HH.Mededeling dat ligplaatsen van woonschepen niet (meer) gebonden zijn aan
objecten, maar aan personen, is een voor bezwaar en beroep vatbaar besluit in de
zin van artikel 1 :3 Awb. ABRS 1-8-2001, JB (2001) 248.Een algeheel verbod om met een woonschip in een gemeente te verblijven is in
strijd met artikel 88 van de Huisvestingswet. Er kan zich echter in een bepaalde
gemeente de situatie voordoen dat er geen plaatsen in openbaar water geschikt
zijn om te worden bestemd of aangewezen om door een woonschip te worden
ingenomen. Met artikel 88 van de Huisvestingswet is dan ook niet beoogd om
iedere gemeente de verplichting op te leggen nieuwe ligplaatsen te creëren,
teneinde aan tenminste één woonschip plaatst te kunnen bieden op haar
grondgebied. ABRS 7-11-2001 nr. 200100971/1.Het betreft de afbakeningsbepaling van artikel 5.3.2, derde lid, van de APV.
Appellant betoogde dat het verbod van het eerste lid van dat artikel (om met een
vaartuig ligplaats in te nemen op openbaar water) niet geldt, omdat het in het
derde lid genoemde Binnenvaartpolitiereglement (BPR) van toepassing is. De
Afdeling zegt daarover: “met name uit de woorden “voor zover” blijkt dat het
antwoord op de vraag of het in het eerste lid vervatte verbod geldt, afhankelijk
is van de reikwijdte van het BPR.” En verderop: “Aan artikel 5.3.2 van de APV,
dat is geplaatst in hoofdstuk 5, met het opschrift “andere onderwerpen
huishouding gemeente” liggen (ook) andere motieven ten grondslag zoals hiervoor
weergegeven. De omstandigheid dat in het voorliggende geval de belangen ter
bescherming waarvan het BPR is vastgesteld zich niet verzetten tegen het afmeren
van een vaartuig op de door appellant verlangde locatie laat de uit artikel van
de APV blijkende wenselijkheid tot ordening van het innemen van ligplaats uit
een oogpunt van openbare orde, volksgezondheid etc. onverlet. Het in het eerste
lid van artikel 5.3.2. van de APV vervatte verbod behoudt dan ook in het
voorliggende geval in zoverre betekenis.” De Afdeling erkent hier dus de
aanvullende werking van de APV, ook als hogere regelgeving van toepassing is.
ABRS 28-04-2004, LJN AO8510, De Gemeentestem 2004, 7210, 109 m.nt. J.M.H.F.
Teunissen.De rechtbank heeft met juistheid overwogen dat het enkele feit dat een
milieuvergunning is verleend niet betekent dat artikel 5.3.2, derde lid, van de
APV van toepassing is. Niet is gebleken dat in het kader van de verleende
milieuvergunning het door de APV gediende belang van ordening van het innemen
van ligplaatsen met vaartuigen uit een oogpunt van openbare orde is meegewogen
of dat belang als gevolg van de verleende milieuvergunning rechtens geen
relevantie meer zou hebben. De milieuvergunning kent geen bepalingen omtrent het
innemen van ligplaatsen. De desbetreffende bepaling van de APV voorziet niet in
een door de Wet milieubeheer geregeld onderwerp. De Afdeling deelt dan ook de
conclusie van de rechtbank dat de verlening van de milieuvergunning niet afdoet
aan het in de APV vervatte verbod met een vaartuig ligplaats in te nemen. ABRS
17 november 2004, 200308597/1, LJN AR5815, JB 2005/17.Artikel 5:26 Aanwijzingen ligplaats Naast de algemene regels die krachtens artikel 5:26, tweede lid, kunnen worden
uitgevaardigd kan het wenselijk zijn, gelet op de omstandigheden, om aan een
individuele booteigenaar nog nadere aanwijzingen te geven. Dit artikel biedt
daarvoor de grondslag. Het ligt voor de hand deze aanwijzingen in de vorm van
een schriftelijke beschikking te gieten. Voor de toelichting op de in het derde
lid genoemde hogere regelingen en de relatie met een vastgestelde
woonschepenverordening wordt verwezen naar de toelichting op artikel 5:26 van de
model-APV.Artikel 5:27 Verbod innemen ligplaats Deze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:28 Beschadigen van waterstaatswerken Provinciale vaarwegenverordeningen kennen veelal ook een dergelijke bepaling
voor waterstaatswerken die bij hen in beheer zijn.De model-APV-bepaling heeft alleen betrekking op waterstaatswerken die in beheer
zijn bij de gemeenten. Artikel 1.14 van het Binnenvaartpolitiereglement legt aan
degene die een kunstwerk beschadigt bovendien nog een meldingsplicht op.In 2007 is het woord “vaarten”, dat in dit artikel werd gebruikt, maar nergens
anders in de model-APV, vervangen door het woord “openbaar water”, zoals ook in
andere artikelen in de model-APV (ledenbrief Lbr.07/125).Artikel 5:29 Reddingsmiddelen Om te waarborgen dat deze middelen aanwezig zijn en gebruikt kunnen worden voor
het redden van personen is andersoortig gebruik of het voor gebruik onklaar
maken van reddingsmiddelen strafbaar gesteld.Artikel 5:30 Veiligheid op het water Het Binnenvaartpolitiereglement bepaalt aan welke verkeersregels de schippers
van vaartuigen zich hebben te houden. Zij is dus uitsluitend gericht op de
gebruikers van vaartuigen en niet op de overige gebruikers van het openbaar
water.Artikel 5:30 betekent dan ook een eigenlijke aanvulling op deze twee reglementen
door in algemene zin, vergelijkbaar met de redactie van artikel 5
Wegenverkeerswet 1994, hinder of gevaarlijk gedrag van de overige gebruikers te
verbieden.Voor de toelichting op de in het tweede lid genoemde hogere regelingen wordt
verwezen naar de toelichting bij artikel 5:25.Artikel 5:31 Overlast aan vaartuigen Deze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:32 Crossterreinen Op het houden van auto- en motorsportevenementen, het crossen met auto’s,
motoren, bromfietsen e.d. al dan niet met een wedstrijdkarakter zijn
verschillende wettelijke regelingen van toepassing. Hierbij speelt mede een rol
in hoeverre deze activiteiten al dan niet op een weg in de zin van de
wegenverkeerswetgeving plaatsvinden.AfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de model-APV van rechtswege
vervallen als in het onderwerp door een wet, AMvB of een provinciale verordening
wordt voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
derde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet.Hieronder wordt aangegeven welke wettelijke regelingen zo al van toepassing
kunnen zijn.
1. Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) en APV
Alvorens in te gaan op de vraag welke regelingen van toepassing kunnen zijn op
het crossen op daarvoor - al dan niet legaal - ingerichte terreinen, willen wij
eerst enige kanttekeningen plaatsen bij een verkeersrechtelijk aspect in verband
met de leeftijd van de crossers.Ingevolge artikel 110, tweede lid, van de WVW 1994 jo. artikel 5 van het
Reglement rijbewijzen mogen bromfietsen slechts worden bestuurd door personen
die de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt. Het verkeersrechtelijk regime is
echter niet van toepassing, wanneer de bedoelde activiteiten zich afspelen op
een terrein dat niet kan worden aangemerkt als een weg die feitelijk voor het
openbaar verkeer openstaat in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Op de vraag
wanneer sprake is van een zodanige weg wordt verwezen naar de toelichting bij
artikel 1:1 van de model-APV.Indien een auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. op de weg, als bedoeld in
de WVW 1994, plaats vindt en een wedstrijdkarakter heeft, is artikel 10 van de
WVW 1994 van toepassing. Het eerste lid van deze bepaling zegt dat het verboden
is op een weg een wedstrijd met voertuigen te houden of daaraan deel te nemen.
Dit verbod richt zich dus zowel tot de organisator van de wedstrijd als tot de
deelnemers aan de wedstrijd..Vindt een wedstrijd met voertuigen plaats op andere plaatsen dan op de weg in de
zin van de WVW 1994, dan kan artikel 5:32 van toepassing zijn. Artikel 5:32 ziet
op het gebruik van motorvoertuigen of een bromfiets als bedoeld in het Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) in het kader van een wedstrijd
op speciaal daarvoor aangewezen terreinen door het college. Kenmerkend voor het
wedstrijdkarakter is dat er een beloning in de vorm van prijzen, medailles of
iets dergelijks in het vooruitzicht worden gesteld.Indien artikel 5:32 van toepassing is, is een vergunning op basis van artikel
2:25. niet meer aan de orde. Zie verder de toelichting op artikel 2:25.Voor het organiseren van evenementen in het algemeen zijn in principe de
bepalingen van hoofdstuk 2, afdeling 2 “Toezicht op evenementen” van de
model-APV van toepassing (art. 2:24 e.v.). De burgemeester kan in het belang van
de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid voorschriften geven
omtrent het houden van zo’n evenement dan wel het evenement geheel verbieden.
Deze bepalingen zijn ook van toepassing op auto- en motorsportevenementen, die
geen wedstrijdkarakter hebben, zoals toertochten, oldtimerritten e.d.
2. Wet milieubeheer en APV
Bij het reguleren van auto- en motorsportactiviteiten, crossen e.d. buiten de
weg moet onderscheid worden gemaakt tussen speciaal daarvoor ingerichte
terreinen, zoals circuits, en overige terreinen, zoals natuurgebieden, parken,
plantsoenen of andere voor recreatief gebruik beschikbare terreinen. De eerst
bedoelde terreinen vallen doorgaans onder de Wet milieubeheer; voor de overige
terreinen kan een gemeente zelf regels stellen, zoals in de artikelen 5:32 en
5:33 van deze model-APV.Wet milieubeheerDe speciaal voor auto- en motorsport ingerichte terreinen vallen onder de
werking van de Wet milieubeheer en het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer (“ Activiteitenbesluit”).In bepaalde gevallen moet een motor(sport)terrein worden aangemerkt als een
inrichting in de zin van de Wet milieubeheer. In het Inrichtingen- en
vergunningenbesluit milieubeheer worden de inrichtingen opgesomd waarvoor
krachtens artikel 8.1 van de Wet milieubeheer een vergunning vereist is. De
regeling betreffende de motorterreinen is opgenomen in categorie 19 van het
besluit. In categorie 19.1, onder g, worden genoemd: inrichtingen of terreinen,
geen openbare weg zijnde, waar gelegenheid wordt geboden tot het gebruiken van:
bromfietsen, motorvoertuigen of andere gemotoriseerde voer- of vaartuigen in
wedstrijdverband ter voorbereiding van wedstrijden of voor recreatieve
doeleinden.In de nota van toelichting bij het besluit blijkt dat uit de omschrijving
“gelegenheid bieden” is af te leiden dat elke inrichting of elk terrein, dat in
enigerlei vorm is ingericht om de genoemde activiteiten mogelijk te maken, onder
dit besluit valt.Vervolgens vermeldt de nota van toelichting dat enige accommodatie evenwel nodig
zal zijn voordat kan worden vastgesteld of sprake is van een dergelijke
inrichting, bijvoorbeeld in de vorm van een begrenzing. Indien elke, al dan niet
beoogde, begrenzing van de plaats waar de genoemde activiteiten zich afspelen
ontbreekt, zal bezwaarlijk van een inrichting kunnen worden gesproken
(bijvoorbeeld wanneer een aantal liefhebbers van modelvaartuigen regelmatig met
elkaar hun bootjes laat varen op een grote plas of waterweg).Op grond van artikel 8.2 van de Wet milieubeheer is het college bevoegd om op
een aanvraag voor vergunning voor een motorterrein als bedoeld in categorie 19
te beslissen. Voor zover de terreinen, geen openbare weg zijnde, echter bestemd
of ingericht zijn voor het in wedstrijdverband, ter voorbereiding van
wedstrijden of voor recreatieve doeleinden rijden met gemotoriseerde voertuigen,
en de terreinen daartoe acht uren per week of meer zijn opengesteld, wordt de
vergunning niet afgegeven door het college, maar door gedeputeerde staten
(categorie 19.2).Bij de vergunningverlening wordt rekening gehouden met de motieven van de Wet
milieubeheer, zijnde de gevolgen voor het milieu of de bescherming van het
milieu.APVDe regeling in de APV is van belang voor die terreinen die niet genoemd zijn in
categorie 19.1, onder g, van het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer, bijvoorbeeld een terrein dat niet is ingericht voor
motorwedstrijden en -activiteiten en terreinen die hiervoor slechts eenmalig of
zeer incidenteel worden gebruikt.In een gemeentelijke regeling met betrekking tot dit soort motorterreinen zal de
werkingssfeer ten opzichte van de Wet milieubeheer in ieder geval moeten zijn
afgebakend.Bij een aanwijzingsbesluit kunnen alleen regels worden gesteld ter bescherming
van de belangen die dit voorschrift dient. Behalve het belang van de openbare
orde zijn dat milieubelangen en het belang van de veiligheid van het publiek of
de deelnemers.In de in het tweede lid genoemde regels kan bepaald worden dat op het terrein
slechts gecrost mag worden op bepaalde dagen en uren, en wel alleen door leden
van de vereniging; dat de vereniging zich gedraagt volgens de aanwijzingen van
KNAC, KNMV en MON; dat zij haar leden voldoende verzekert tegen ongevallen c.q.
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van ongevallen en - eventueel - dat de
crossers ten minste een bepaalde leeftijd moeten hebben c.q. dat de vereniging
er - ter voorkoming van ongelukken - zorg voor draagt dat toezicht door
volwassenen wordt uitgeoefend indien van dat terrein gebruik wordt gemaakt.
3. Zondagswet
Krachtens artikel 3, eerste lid, van de Zondagswet is het verboden op zondag
zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken, dat op een afstand van meer dan
200 m van het punt van verwekking hoorbaar is. Volgens het tweede lid van dit
artikel is de burgemeester bevoegd van dit verbod voor de tijd na 13.00 uur
ontheffing te verlenen.De training voorafgaand aan de motorcrosswedstrijd kan als deze voor publiek
toegankelijk is, reeds aangemerkt worden als een openbare vermakelijkheid als
bedoeld in artikel 4 van de Zondagswet.
4. Privaatrechtelijk optreden
Verschillende gemeenten zijn er toe overgegaan een terrein waarvan zij eigenaar
zijn aan te wijzen als terrein waarop de motorcrossport beoefend kan worden.
Veelal geschiedt dit om de overlast die wordt ondervonden als gevolg van het
crossen in natuur- en bosgebieden te beperken.Indien van gemeentewege een terrein ter beschikking wordt gesteld voor het
crossen, rijst de vraag naar de eventuele civielrechtelijke aansprakelijkheid
van de gemeente voor ongevallen en andere schade. Daarbij gaan wij ervan uit dat
het crossterrein niet een weg is in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Is
daarvan wèl sprake, dan is het - behoudens ontheffing; zie de artikelen 10 en
148 WVW 1994 - eenvoudigweg verboden aldaar te “crossen”.Civielrechtelijk brengt het feit dat een terrein met goedvinden van de gemeente
als crossterrein wordt gebruikt, voor haar de verplichting mee ervoor te zorgen
dat geen gevaarlijke situaties te creëren zijn. Het ligt op de weg van de
gemeente om het terrein aan te passen aan het doel waartoe het dient.In het kader van de regels die het college kan stellen op basis van het tweede
lid van artikel 5:32 kunnen bijvoorbeeld leeftijdsgrenzen worden gesteld aan de
gebruikers van het terrein of eisen als aangegeven in artikel 110 van de WVW
1994 jo artikel 5 van het Reglement rijbewijzen. Uitsluiting van
aansprakelijkheid voor schade (ongevallen e.d.) kan de gemeente zoveel mogelijk
beperken; bijvoorbeeld door een bord te plaatsen bij de ingang van het terrein
waarop zijn aangegeven de voorwaarden waaronder van het terrein gebruik mag
worden gemaakt (onder andere de waarschuwing, dat gebruikers van het terrein dit
voor eigen risico gebruiken en de mededeling, dat de gemeente aansprakelijkheid
afwijst voor ongevallen en andere schade als gevolg van crossen). Het plaatsen
van een dergelijk bord wil overigens niet zeggen dat de gemeente gevrijwaard is
van aansprakelijkheid.Er is overigens nog een privaatrechtelijke mogelijkheid waardoor de gemeente aan
haar zorgverplichting kan voldoen, namelijk door het sluiten van een gebruiks-
of huurovereenkomst met de plaatselijke vereniging. De gemeente moet zich dan
wel realiseren dat het desbetreffende terrein dan ook alleen ter beschikking
wordt gesteld ten behoeve van het crossen door leden van die vereniging.JurisprudentieWanneer in het kader van een evenement als bedoeld in de artikel 2.2.1 (oud) en
2.2.2 (oud) van de model-APV, op een crossterrein, zoals in deze bepaling
bedoeld, motor(sport)activiteiten worden gehouden zijn er meerdere bevoegde
organen in het spel. Goed onderscheid moet worden gemaakt tussen enerzijds het
evenement, waarvoor de burgemeester het bevoegd gezag is om een vergunning te
verlenen en anderzijds de motor(sport)activiteiten, waarvoor het college het
bevoegd gezag is. ARRS 3-6-1994, JG 95.0055 m.nt. A.B. Engberts, AB 1994, 602
m.nt. RMvM, Gst. 1995, 7006, 4 m.nt. EB.Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur. In casu
geen schending van de zondagsrust, omdat het motorcrossterrein 4 km buiten de
bebouwde kom ligt. Pres. Rb. Utrecht 6-6-1995, JG 95.0316 m.nt. A.B. Engberts,
KG 1995, 292.Artikel 5:33 Beperking verkeer in natuurgebieden Vele gemeenten worden in toenemende mate geconfronteerd met het bezoek van
motorcrossers aan natuurgebieden, met als gevolg klachten over geluidhinder,
schade aan de flora, verstoring van wild e.d.Verder worden natuurgebieden, parken e.d. steeds vaker door ruiters en
fietsers/mountainbikers bezocht. Het komt nogal eens voor dat ruiters en
fietsers/mountainbikers de speciaal voor hen aangewezen ruiter- of fietspaden
verlaten. Deze gedraging levert gevaar en hinder op voor wandelaars en berokkent
vaak ook schade aan flora en fauna.Bij de vraag, welke maatregelen mogelijk zijn tegen het motorcrossen in
natuurgebieden, zal men een onderscheid moeten maken tussen het zgn. “wilde
crossen” (op wegen en paden en “off the road”) en het crossen op daartoe
speciaal gebruikte motorterreinen.Op het crossen op motorterreinen is artikel 5:33 van de model-APV van
toepassing.De redactie van artikel 5:33 is aangepast overeenkomstig het systeem van artikel
5:32. Op grond van het eerste lid van artikel 5:33 geldt een algeheel verbod om
zich met motorvoertuigen, (brom)fietsen of paarden in een natuurgebied te
bevinden. Het college kan op grond van het tweede lid terreinen aanwijzen waar
dit verbod niet geldt en kan tevens regels stellen voor het gebruik van deze
terreinen.MaatregelenBij de vraag welke maatregelen genomen kunnen worden tegen het “wildcrossen” of
overlastgevend ruiter- en fietsverkeer gaat het in feite om een meer algemeen
vraagstuk: Welke maatregelen kunnen genomen worden om ter bescherming van het
milieu en ter voorkoming van overlast gemotoriseerd verkeer, ruiter- of
fietsverkeer uit bepaalde gebieden te weren?Een mogelijkheid om het weggebruik door de verkeersdeelnemers te reguleren is
het nemen van verkeersbeperkende maatregelen op grond van de
wegenverkeerswetgeving.Voor de in deze gebieden gelegen wegen is sinds november 1991 de wegbeheerder
bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen (zie artikel 18 WVW 1994).Volgens de WVW 1994 kan tot vaststelling van verkeersmaatregelen worden
overgegaan indien deze maatregelen de veiligheid op de weg verzekeren,
weggebruikers en passagiers beschermen, strekken tot het in stand houden van de
weg en de bruikbaarheid van de weg waarborgen, de vrijheid van het verkeer
waarborgen, strekken tot voorkoming of beperking van door het verkeer
veroorzaakte overlast, hinder of schade, strekken tot het voorkomen of beperken
van door het verkeer veroorzaakte aantasting van het karakter of van de functie
van objecten of gebieden en tenslotte een doelmatig of zuinig energieverbruik
bevorderen (artikel 2, eerste tot en met derde lid, WVW 1994). De WVW 1994 geeft
derhalve ook mogelijkheden verkeersmaatregelen te nemen ter bescherming van
milieubelangen. Regulering van het gemotoriseerde verkeer dat van de weg gebruik
maakt in natuurgebieden dient te geschieden op basis van de WVW 1994 door middel
van een verkeersmaatregel. Hierbij moet het dan gaan om een regeling ten aanzien
van het gebruik van wegen in de zin van de WVW 1994.Voor de overige gebieden, buiten de wegen in de zin van de WVW 1994, binnen een
natuurgebied kan een regeling worden opgenomen in de APV.Hierbij moet in het oog worden gehouden dat met betrekking tot het onderhavige
onderwerp ook een provinciale regeling kan gelden. Indien er reeds een
provinciale regeling bestaat inzake de beperking van gemotoriseerd verkeer in
natuurgebieden, welke regeling - deels - strekt ter bescherming van dezelfde
belangen, zal - althans indien een gemeente geheel of gedeeltelijk gelegen is in
een “natuurgebied” als bedoeld in de provinciale verordening - de werkingssfeer
van het gemeentelijk voorschrift ten opzichte van de provinciale verordening
moeten worden afgebakend.Maatregelen op basis van de Wegenwet/feitelijke sluiting en sluiting krachtens
artikel 461 Wetboek van Strafrecht
- Ook langs feitelijke en privaatrechtelijke weg zou men kunnen komen
tot het weren van gemotoriseerd verkeer uit bepaalde
natuurgebieden.
In de eerste plaats valt te denken aan het plaatsen van palen, klap- of
draaihekjes bij de toegangen tot de in zo’n gebied gelegen wegen. De eigenaar
van een weg zal men het recht tot het nemen van zodanige maatregelen niet kunnen
ontzeggen.Hoe zit dit echter als deze weg is aan te merken als een openbare weg in de zin
der Wegenwet? Hiervoor zijn wij ingegaan op de beperkingen in het gebruik van
een openbare weg als gevolg van het beperkt openbaar rechtskarakter van die weg.
Openbare wegen in natuurgebieden zullen veelal - op grond van de gesteldheid van
de weg of op grond van het gebruik dat van de weg pleegt te worden gemaakt - een
zodanig beperkt openbaar rechtskarakter hebben. Ook ten aanzien van deze
openbare wegen zal de eigenaar deze beperking feitelijk mogen realiseren door
het plaatsen van klap- en draaihekjes, palen e.d. bij de toegangen tot die wegen
en wel zodanig dat alleen voetgangers en fietsen vrij kunnen passeren. Aan deze
handelwijze kleeft een aantal bezwaren.Deze handelwijze is in de eerste plaats niet toepasbaar ten aanzien van openbare
wegen die niet een beperkt openbaar rechtskarakter hebben. Ingevolge het
bepaalde in artikel 14, eerste lid, van de Wegenwet dienen de rechthebbende en
de onderhoudsplichtige dan alle verkeer over de openbare weg te dulden. Wij
tekenen hierbij nog aan dat het gedeeltelijk - bij voorbeeld alleen voor
gemotoriseerd verkeer - onttrekken van wegen aan het openbaar verkeer niet
mogelijk is (Kb 26 september 1955, AB 1956, blz. 357, m.nt. M. Troostwijk).Ook is het volgens de Kroon niet mogelijk een weg aan het openbaar verkeer te
onttrekken om hem vervolgens weer onmiddellijk open te stellen voor bij
voorbeeld voetgangers en fietsers (Kb 11 mei 1982, AB 1982, 378, m.nt. J.R.
Stellinga). Een dergelijke maatregel kan wel door middel van een verkeersbesluit
worden genomen, zoals hiervoor is beschreven.Ook mag verwacht worden dat het onttrekken van een aantal in het buitengebied
gelegen wegen aan het openbaar verkeer op bezwaren zal stuiten van met name
landbouwers.Verder merken wij ten aanzien van het afsluiten van wegen door middel van hekjes
en slagbomen nog op, dat de bereikbaarheid van bos- en natuurgebieden voor de
brandweer en in verband met onderhoudswerkzaamheden zal verslechteren. Bovendien
zullen slagbomen gemakkelijk geopend kunnen worden. Ten slotte is het plaatsen
van hekjes, slagbomen en dergelijke een kostbare aangelegenheid.
- Men zou - in de tweede plaats - kunnen denken aan het plaatsen bij de
toegangen tot de wegen in een bepaald natuurgebied van borden waarop de
toegang voor motorvoertuigen en bromfietsen voor onbevoegden krachtens
artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht wordt verboden: “Verboden
toegang voor....; art. 461 Wetboek van Strafrecht”.
Deze methode kan echter niet worden toegepast, indien het gaat om openbare wegen
in de zin van de Wegenwet. Zie HR 21 juni 1966, NJ 1966, 416, m.nt. W.F. Prins,
OB 1967, XIV.3, nr. 26667, AB 1967, blz. 186, NG 1966, blz. 432, Verkeersrecht
1966, blz. 227, m.nt. R.J. Polak (Bromfietsverbod Sneek), en HR 23 december
1980, NJ 1981, 171, m.nt. Th.W. van der Veen, AB 1981, 237, NG 1981, blz. S63,
m.nt., Verkeersrecht 1981, blz. 58, m.nt. J.J. Bredius (rijverbod
Schiermonnikoog).
- Sommige gemeentebesturen hebben de volgende aanpak tot wering van
gemotoriseerd verkeer uit natuurgebieden overwogen:
Aan deze aanpak wordt om twee redenen de voorkeur gegeven:
- De Wegenwet zou zich er tegen verzetten dat wegen die voor al het
verkeer openbaar zijn, ter behartiging van andere belangen dan
verkeersbelangen bij verordening voor het gemotoriseerd verkeer gesloten
zouden worden. Of deze opvatting juist is, is de vraag.
- Artikel 461 WvSr. is niet op openbare wegen van toepassing.
Ook de hier bedoelde aanpak stuit overigens op bezwaren, met name in die
gevallen dat de wegen niet in eigendom zijn bij de overheid. De overheid is dan
immers van de particuliere eigenaren afhankelijk, met name waar het de
geslotenverklaring voor gemotoriseerd verkeer betreft. Bovendien is de
toegankelijkheid van dergelijke wegen voor het publiek niet meer verzekerd,
indien deze wegen eenmaal aan het openbaar verkeer zijn onttrokken. De
particuliere eigenaar zou zijn weg immers ook voor alle publiek, dus ook voor
voetgangers en fietsers, kunnen afsluiten. De overheid bezit dan geen
machtsmiddelen daartegen op te treden. Deze machtsmiddelen bezit zij wél ten
aanzien van wegen die - zij het ook beperkt - voor het openbaar verkeer
toegankelijk zijn in de zin van de Wegenwet.Zie de uitspraak van de Afdeling rechtspraak van 25 maart 1982, NG 1983 blz. S
145,, AB 1983, 64, m.nt. Van der Veen (Helmond) en van 5 november 1982, Gst.
1983, 6745, 10, m.nt. J.M. Kan (Wittem). Blijkens deze uitspraken kan (en moet!)
de gemeentelijke overheid de onderhouds- en de duldingsplicht van de eigenaar
van een openbare weg met toepassing van bestuursdwang afdwingen, indien deze
plicht wordt verzaakt.Men kan - zoals hierboven reeds bleek - aan genoemde consequenties niet ontkomen
door een weg slechts beperkt aan het openbaar verkeer te onttrekken, in die zin
dat hij alleen openbaar zal zijn voor bepaalde categorieën verkeersdeelnemers.
Bovendien, ook al zou een weg een beperkt openbaar rechtskarakter hebben, dan
nog zou artikel 461 WvSr. waarschijnlijk niet toepasselijk kunnen zijn.Hiervoor werd er reeds op gewezen dat de hele onttrekkingsprocedure tijdrovend
is en dat de onttrekking op bezwaren zal stuiten van met name landbouwers. Zou
men de hier bedoelde methode toepassen, dan zou het in ieder geval noodzakelijk
zijn voor de onttrekking aan het openbaar verkeer met de particuliere eigenaren
duidelijke afspraken te maken en deze schriftelijk vast te leggen. Wij vermelden
hier nog, dat de onttrekking van een openbare weg aan het openbaar verkeer
onvoorwaardelijk moet geschieden en zonder tijdsbepaling (circulaire van de
minister van verkeer en waterstaat aan de colleges van gedeputeerde staten, BS
1933, nrs. 203 en 245, WGB 1933, blz. 225).Verordening stiltegebiedenProvinciale staten dienen op grond van artikel 1.2 van de Wet milieubeheer een
verordening op te stellen die onder andere regels bevat inzake het voorkomen of
beperken van geluidhinder in bij de verordening aangewezen gebieden. Deze
verordening wordt de provinciale milieuverordening (PMV) genoemd en vervangt de
oude verordeningen op grond van artikel 122 van de Wet geluidhinder.Volgens de model-PMV is het onder meer verboden een aantal toestellen te
gebruiken binnen het milieubeschermingsgebied. Het is ook verboden om met een
motorvoertuig met draaiende verbrandingsmotor de openbare weg of andere voor
bestemmingsverkeer openstaande wegen en terreinen te verlaten.Toertochten voor motorvoertuigen of een wedstrijd als bedoeld in artikel 24 van
de WVW 1994 zijn niet toegestaan.Beperking gemotoriseerd verkeer in natuurgebieden in relatie tot artikel 1 van
de GrondwetDe vraag rijst of het ontzeggen van de toegang tot een bepaald natuurgebied voor
motorrijders en bromfietsers zich verdraagt met het antidiscriminatieverbod van
artikel 1 van de Grondwet. Deze vraag werd aan de orde gesteld in een zitting
van de kantonrechter te Harderwijk op 19 september 1985. De geverbaliseerde
voerde aan dat het verbod “... discriminerend is ten aanzien van motorrijders,
bromfietsers en hun duopassagiers. Terreinwagens, motoren met zijspan, auto’s en
vrachtwagens mogen van de onverharde wegen wel gebruik maken. De officier van
justitie bestreed deze opvatting. Hij stelde dat het gemeentebestuur een keuze
heeft gemaakt tussen de belangen van voetgangers en flora en fauna en de
belangen van motorrijders en bromfietsers die zittend op hun voertuig van de
natuur willen genieten.”De officier meende dat de belangen van flora en fauna en de belangen van
voetgangers die hinder ondervinden van motorrijders, prevaleren boven de
belangen van motorrijders. De kantonrechter schaarde zich achter de officier van
justitie. Hij meende dat er geen sprake was van discriminatie van motorrijders
en bromfietsers omdat hun bewegingsvrijheid niet verder dan noodzakelijk voor
het doel dat het college voor ogen staat wordt beperkt.De Rechtbank in hoger beroep en de Hoge Raad in cassatie hebben inmiddels de
uitslag van de kantonrechter onderschreven (HR 19 mei 1987, AB 1988, nr. 216,
APV Nunspeet).JurisprudentieWanneer wordt overgegaan tot het aanwijzen van een natuurgebied, waarbinnen
gemotoriseerd verkeer verboden is, zoals in deze bepaling bedoeld, is het
verstandig te bezien in hoeverre een overgangsregeling noodzakelijk is voor
personen die - al dan niet bedrijfsmatig - met een motorvoertuig gebruik maken
van dit natuurgebied. Vanwege het ontbreken van een overgangsregeling trof de
Voorzitter van de ARRS een voorlopige voorziening, waarbij aan belanghebbende
alsnog een tijdelijke ontheffing werd verleend. Vz. ARRS 30-8-1990, AB 1991, 432
m.nt. PCEvW, Gst. 1991, 6929, 7 m.nt. JT.Wijziging 2007Lid 6 Lex silencio positivoGezien de belangen die hier wordt geschermd: de rust en recreatie in
natuurgebieden, lijkt het niet bijzonder wenselijk om hier een ontheffing van
rechtswege in het leven te roepen en is daarvan afgezien.Artikel 5:34 Verbod vuur te stoken In deze toelichting wordt allereerst uitgebreid ingegaan op de wetgeving voor
het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen, geregeld in artikel 10.2,
eerste lid en artikel 10.63, tweede lid, van de Wet milieubeheer.Artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer beperkt zich alleen tot de
bescherming van het milieuhygiënische belang. Indien het college de openbare
orde- en veiligheidsaspecten wil reguleren is het verlenen van een (tweede)
ontheffing op grond van de model-APV noodzakelijk.Het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen als geregeld in artikel
10.2, eerste lid en 10.63, tweede lid, Wet milieubeheerIn de circulaire van 27 maart 2002 aan de provincies en gemeenten van het
voormalig ministerie van VROM (Stcrt. 2002, 65) is aandacht besteed aan het
storten en verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen.Voor welke afvalstoffen kan er een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede
lid, Wet milieubeheer worden gegeven en wat is de reikwijdte van de wet?Uit de kamerbehandeling blijkt dat de ontheffing kan worden verleend voor de
volgende zaken:
- vreugdevuren, zoals paas- en oudejaarsvuren.
- instandhouding van waardevolle cultuurlandschappen, in het kader van
klein landschapsbeheer.
De minister gaf tegenover de Kamer voorts aan dat fruitsnoeihout en
aardappelloof onder de ontheffing zouden kunnen vallen. Hij sprak in zijn
algemeenheid over hout dat men van bomen of struiken afhaalt om het natuurlijke
proces om welke reden dan ook te bevorderen. Ook riet zou ons inziens hieronder
kunnen vallen. Voor welke gevallen er nog meer een ontheffing kan worden
gegeven, is sterk afhankelijk van de lokaal specifieke situatie, bijvoorbeeld
indien er sprake is van een heidegebied of specifieke beplanting. Op grond van
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer is het in ieder geval verboden
ontheffing te verlenen voor het verbranden van gevaarlijke afvalstoffen. Verder
is het meeverbranden van allerlei afvalstoffen (banden, verf, afgewerkte olie)
verboden.Artikel 10.2 Wet milieubeheer ziet alleen toe op het verbranden van afvalstoffen
buiten inrichtingen. Dit betekent dat, indien er sprake is van een inrichting in
de zin van de Wet milieubeheer, het verbrandingsverbod hierop niet van
toepassing is. Hiervoor geldt namelijk een ander wettelijk regiem. De
verbranding van afvalstoffen binnen een inrichting dient enerzijds te worden
geregeld in de milieuvergunning of wordt anderzijds geregeld in een van de
zogenaamde artikel 8.40-Besluiten, waarin algemene milieuregels zijn opgenomen
voor homogene bedrijfscategorieën.Tevens dient rekening gehouden te worden met de gemeentelijke zorgplicht voor de
inzameling van huishoudelijk GFT-afval (groente-, fruit- en tuinafval) op grond
van artikel 10.21 Wet milieubeheer. GFT-afval, afkomstig van huishoudens, dient
in de eerste plaats door de burger te worden aangeboden aan de aangewezen
inzameldienst. Het buitengebied wordt door gemeenten soms vrijgesteld van de
inzamelplicht in het belang van een doelmatig beheer van afvalstoffen. In deze
gevallen kan een ontheffing voor het verbranden van tuinafval worden
gerechtvaardigd. Voor wat betreft stedelijke of bebouwde komgebieden, is het
verlenen van een ontheffing minder gerechtvaardigd. Immers, de gemeente draagt
zorg voor inzameling van huishoudelijk tuinafval en ook grof tuinafval, een
ontheffing voor het verbranden van snoeihout, lijkt daarmee niet wenselijk.Benadrukt dient te worden dat het aan het bevoegde gezag is om zelf invulling te
geven aan het ontheffingenbeleid. Dit geldt zeker ook voor een absoluut
verbrandingsverbod. Ook al geeft de Wet milieubeheer de mogelijkheid om een
ontheffing te verlenen, dit betekent niet dat een gemeente ook verplicht is dit
te doen. Gemeenten kunnen dus – óók onder het regiem van de Wet milieubeheer -
een absoluut stookverbod blijven hanteren. Het verdient aanbeveling om een
absoluut stookverbod in een beleidsnota of milieubeleidsplan vast te
leggen.Het verdient sterk de aanbeveling om het ontheffingenbeleid schriftelijk vast te
leggen in bijvoorbeeld beleidsregels. Op deze manier beschikt het bevoegde gezag
over een duidelijk afwegingskader, op grond waarvan de beslissing om een
ontheffing te verlenen kan worden gebaseerd.Welke voorschriften kunnen worden verbonden aan een ontheffing op grond van
artikel 10.63, tweede lid Wet milieubeheer?Aan een ontheffing kunnen de volgende voorschriften worden verbonden. Gedacht
kan worden aan het voorschrift dat:
- het stoken geen gevaar, schade of hinder mag opleveren voor de
omgeving;
- de houder van de ontheffing tijdens de verbranding voortdurend ter
plaatse aanwezig dient te zijn en zorg dient te dragen voor een goed
brandend vuur, zodat zo min mogelijk rookontwikkeling plaatsvindt;
- de verbranding niet mag plaatsvinden in de periode tussen
zonsondergang en zonsopgang;
- verbranding slechts mag plaatsvinden met inachtneming van een bepaalde
afstand tot bouwwerken;
- van de voorgenomen verbranding het hoofd van de afdeling milieuzaken
van de dienst ... of zijn plaatsvervanger of de alarmcentrale van de
regionale brandweer, ten minste één uur voor de verbranding telefonisch
moet worden geïnformeerd (telefoon ...).
In de ontheffing op grond van de Wet milieubeheer kunnen ook voorschriften
worden opgenomen over bodembeschermende voorzieningen en maatregelen. Veel
gemeenten eisen een bodembeschermende voorziening, bijvoorbeeld een betonplaat
of zandbed. De grondslag van een dergelijk voorschrift is in dit geval artikel
10.63, tweede lid, Wet milieubeheer. Het verdient de aanbeveling om in de
ontheffing ook een verwijzing naar de zorgplicht van artikel 13 Wet
bodembescherming op te nemen.Hoe kan het beste worden omgegaan met gevallen van bestrijding van bepaalde
ziektes?In enkele gevallen, bijvoorbeeld bij de bestrijding van bepaalde ziektes is het
noodzakelijk op korte termijn passende maatregelen, zoals het verbranden van de
zieke bomen, te nemen. De procedure van ontheffingverlening duurt in deze
gevallen te lang om telkens een ontheffing te verlenen. Daarom zou voor deze
gevallen de ontheffing bij voorbaat verleend kunnen worden, waarbij in de
ontheffing nauwkeurig wordt aangegeven in welke gevallen en onder welke
omstandigheden van de ontheffing gebruik mag worden gemaakt. Een aantal
gemeenten eist bijvoorbeeld een verklaring van de Plantenziektekundige Dienst te
Wageningen. Als voorschrift kan worden opgenomen dat in geval van verbranding
van met ziekte aangetast hout, besmet en niet-besmet snoeihout zoveel mogelijk
moet worden gescheiden.Kan een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer voor
onbepaalde tijd worden verleend?Nee, volgens het ministerie van I&M hangt de beantwoording van deze vraag
samen met het karakter van de ontheffing. Het gaat om een ontheffing van een
wettelijk verbod of een uitzondering op de regel. Het verlenen van een
ontheffing voor onbepaalde tijd verhoudt zich hiermee per definitie niet. Het
zou daarmee een soort vergunningstelsel worden. Een ontheffing zal derhalve
altijd voor een bepaalde tijd verleend moeten worden. De precieze omvang voor
een bepaalde tijd is onder andere afhankelijk van de invulling van het in
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer opgenomen criterium. Na verloop van
tijd kunnen er bijvoorbeeld mogelijkheden komen om de betreffende afvalstoffen
op een hoogwaardiger wijze te verwerken in plaats van te verbranden. Tevens is
de looptijd van de ontheffing afhankelijk van de formulering van de ontheffing
zelf. Naarmate bijvoorbeeld de tijdsperiode waarin verbrand mag worden exacter
in de ontheffing staat geformuleerd (bijvoorbeeld twee keer veertien dagen in de
nader omschreven periode, bijvoorbeeld het snoeiseizoen met melding aan de
gemeente) is het volgens I&M denkbaar dat een ontheffing voor maximaal drie
jaar wordt verleend. Als de periode niet exact staat omschreven, stuit een
dergelijke looptijd van een ontheffing op bezwaren. Er zijn dus verschillende
mogelijkheden voor de duur van een ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede
lid, Wet milieubeheer. Variërend van bijvoorbeeld een ontheffing per keer tot
een jaarlijkse ontheffing tot een ontheffing voor een periode van drie jaar.
Gemeenten hebben dus de beleidsvrijheid om zelf de duur van een ontheffing te
bepalen.De aanvullende werking van artikel 5:34 Model-APVBenadrukt wordt dat voor het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen
altijd een ontheffing nodig is op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer. Het college kan een ontheffing verlenen, indien het belang van de
bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet. Met andere woorden, het
college kan een ontheffing weigeren op grond van milieuhygiënische
argumenten.Bij het verbranden van afvalstoffen zijn echter vaak openbare orde- en
veiligheidsaspecten van belang. Artikel 10.63, tweede lid, van de Wet
milieubeheer biedt geen mogelijkheid om de ontheffing te weigeren, indien de
openbare orde en veiligheid in het geding is. Bovendien kunnen de voorschriften
verbonden aan een dergelijke ontheffing alleen dienen ter bescherming van het
belang van het milieu. Artikel 5:34 vult daarom voor wat betreft deze aspecten
de Wet milieubeheer aan.Voor artikel 5:34 model-APV betekent dit concreet het volgende. Artikel 5:34,
tweede lid, model-APV biedt de mogelijkheid om - naast de ontheffing op grond
van de Wet milieubeheer - een ontheffing te verlenen, waarin de aspecten van
openbare orde en veiligheid worden geregeld. Er ligt dus een ander motief ten
grondslag aan de APV dan aan de Wet milieubeheer. Tevens wordt het college de
mogelijkheid geboden om aan deze ontheffing voorschriften te verbinden die het
belang van de openbare orde en veiligheid beogen te beschermen. De
weigeringsgronden worden genoemd in vierde lid.Kan de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer en de
ontheffing op grond van artikel 5:34, tweede lid, model-APV worden gecombineerd
tot één te verlenen ontheffing?Er is een aantal redenen om dit niet te doen. In de eerste plaats zijn de
gronden waarop het besluit wordt genomen, gebaseerd op twee verschillende
wettelijke regelingen. Het gaat dus om twee verschillende afwegingskaders.
Indien beide afwegingskaders in één ontheffing wordt verwerkt, is de vraag in
hoeverre een dergelijk besluit juridisch stand houdt. Bovendien wordt, indien
bezwaar of beroep wordt ingesteld tegen het ene besluit, het bezwaar daarmee
impliciet eveneens gericht tegen het andere besluit. Tenslotte is ook de
strafbaarstelling verschillend. Overtreding van de ontheffing op grond van
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer wordt strafbaar gesteld in de Wet op
de economische delicten (Wed), terwijl overtreding van artikel 5:34 strafbaar
wordt gesteld op grond van artikel 154 Gemeentewet.Het verschil in wettelijke grondslag (Wet milieubeheer versus Gemeentewet), het
verschil in toetsingskader (milieu versus openbare orde) en het verschil in
strafbaarstelling (Wet op de economische delicten versus Gemeentewet) pleit
ervoor om een systeem van twee separate ontheffingen te hanteren. Dit neemt niet
weg dat gemeenten de aanvraag voor beide ontheffingen kunnen coördineren. Het
blijven echter wel twee afzonderlijke besluiten.Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer
wordt geweigerd, wat betekent dit voor de ontheffing op grond van artikel 5:34
model-APV?Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer
wordt geweigerd, is er geen ruimte meer voor een ontheffing op grond van artikel
5:34 model-APV. Dit volgt uit het systeem van de wet. Een ontheffing op grond
van artikel 5:34 model-APV kan in dit geval namelijk nooit worden verleend
wegens strijd met de Wet milieubeheer. De aanvraag voor een ontheffing op grond
van artikel 5:34 model-APV hoeft daarom niet in behandeling te worden genomen.
De grondslag hiervoor is artikel 4:5 Awb.Uitzonderingen artikel 5:34 model-APVIn het tweede lid is een aantal uitzonderingen opgenomen op het verbod in het
eerste lid. Hierbij zijn de volgende punten van belang. In de eerste plaats valt
verlichting door middel van kaarsen, fakkels, sfeervuren – waarbij geen
afvalstoffen worden verbrand -, zoals terrashaarden en vuurkorven of vuur voor
koken, bakken en braden niet onder het nieuwe regiem van de Wet milieubeheer. Er
is immers geen sprake van het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen.
Vervolgens mag er geen sprake zijn van gevaar, overlast of hinder voor de
omgeving. Vooral binnen de bebouwde kom kunnen klachten ontstaan over overlast
of hinder door met name terrashaarden en vuurkorven. De aanhef van het tweede
lid biedt dus een handvat om handhavend op te treden.De uitzonderingen betreffen een aanvulling op hogere regelgeving. Lid 1 regelt
namelijk het aanleggen, stoken of hebben van vuur, maar in de genoemde
uitzonderingsgevallen is geen sprake van het verbranden van afvalstoffen. De
gemeentelijke wetgever regelt dus een bepaalde materie (verbranden) vanuit
eenzelfde motief (namelijk een milieumotief: het voorkomen van overlast of
hinder) als de hogere regelgever, maar beperkt zich daarbij tot gedragingen die
niet of nog niet worden bestreken door de hogere regelgeving (namelijk het
verbranden van niet-afvalstoffen buiten inrichtingen).Normaal gesproken is de afbakening tussen de Wet milieubeheer en de model-APV
helder, indien er sprake is van een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer. Daar waar de Wet milieubeheer of hierop gebaseerde regels of
voorschriften in een onderwerp voorzien, is geen ruimte voor de model-APV.AFDELING 9 VERSTROOIING VAN AS Bij de algehele herziening van de model-APV in 2002 is deze afdeling hernummerd
van 5.8 in 5.6 (nieuw). Reden hiervoor was de al eerdere vervallenverklaring van
afdeling 5.6 (oud) over Straatnaamborden, huisnummer e.d. Bij ledenbrief van 25
maart 1995, lbr. nr. 95/35, heeft de VNG een modelverordening straatnaamgeving
en huisnummering uitgebracht. De oude afdeling 5.7 ging over Gevonden voorwerpen
en is vervallen door de inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek
(artikel 5:5 B.W en volgende) in 1992..Artikel 5:35 Begripsomschrijving Volgens de Wet op de lijkbezorging kunnen verstrooiingen door of op last van de
houder van een crematorium of de houder van een plaats van bijzetting alleen
plaatsvinden op het terrein dat daartoe permanent is bestemd. Ook blijft de
mogelijkheid bestaan dat de as op open zee verstrooid wordt. Zie verder voor een
uitgebreide toelichting Ledenbrief 97/232 omtrent het verstrooien van
crematieas.Artikel 5:36 Verboden plaatsen Asverstrooiing is om uiteenlopende redenen niet op alle plaatsen even wenselijk.
Dit geldt zeker voor plaatsen waar de as niet of nauwelijks in de bodem kan
worden opgenomen en door de wind kan gaan dwarrelen. Dit speelt met name een rol
op stoepen, straten, pleinen en dergelijke. Daarom is er een verbod opgenomen
voor het verstrooien van as op de verharde delen van de weg. Gezien de mogelijke
overlast die asverstrooiing op straten en dergelijke op kan leveren voor derden
en de kans op het snelle verwaaien van de as, is het overigens niet
waarschijnlijk dat nabestaanden de verharde delen van de weg zullen uitkiezen
als plaats om de as te verstrooien. Het verbod zal dus naar verwachting geen
wezenlijke beperking opleveren voor nabestaanden.Als burgemeester en wethouders een vergunning hebben verleend voor een permanent
voor asverstrooiing bestemd terrein, dan zal dat terrein vrijwel altijd op een
begraafplaats of bij het crematorium liggen. Doorgaans is voor gemeentelijke
begraafplaatsen en crematoria rond de mogelijkheden voor asverstrooiing het een
en ander geregeld in beheersverordeningen. De regelingen daarin maken deel uit
van het algehele beleid rond de begraafplaats. Het openstellen van de
begraafplaats en het crematoriumterrein voor incidentele verstrooiing zou daarin
verstorend kunnen werken.De begraafplaats en het crematoriumterrein zijn expliciete voorbeelden van
terreinen waar het vanuit een oogpunt van beheer bezwaarlijk kan zijn om
incidenteel as te verstrooien. Zo zijn er wellicht meer. Onder “volgende
plaatsen” kan de gemeente, uiteraard gemotiveerd, plaatsen invullen waarvan zij
zegt dat het niet wenselijk is dat daar as wordt verstrooid, hieronder begrepen
het openbare water of delen daarvan.Het is mogelijk dat het op bepaalde terreinen (vanwege daar te houden
evenementen bijvoorbeeld) slechts tijdelijk onwenselijk is om as te verstrooien.
Daarom is een mogelijkheid opgenomen voor burgemeester en wethouders om in die
gevallen een terrein tijdelijk, in verband met die bijzondere omstandigheden, te
onttrekken aan de mogelijkheid om er as op te verstrooien.Als variant voor het opgenomen artikel in de model-APV kan gekozen worden voor
een bepaling waarbij juist wordt aangegeven waar het verstrooien van as is
toegestaan. Vanzelfsprekend vraagt de invulling van dit alternatief op een
zelfde zorgvuldige benadering als het hierboven genoemde artikel.Artikel 5:36 Verboden plaatsen
1. Incidentele asverstrooiing is verboden op andere plaatsen dan op:
.........
2. Het college kan een besluit nemen waarin de plaatsen genoemd in het
eerste lid voor een bepaalde termijn worden onttrokken aan de
mogelijkheid voor asverstrooiing.
3. Het college kan op verzoek van de nabestaande die zorgdraagt voor de
asbus op grond van bijzondere omstandigheden ontheffing verlenen van het
verbod voor het verstrooien op andere plaatsen dan op de plaatsen
genoemd
Vierde lid Lex silencio positivoDit soort ontheffingen zijn zeldzaam en er zijn doorgaans emoties van
nabestaanden in het geding. Het is daarom mogelijk en wenselijk dat er snel en
tijdig wordt beslist. Om die reden is ervoor gekozen hier wel een lex silencio
positivo op te nemen. De gemeenteraad kan hier een andere afweging maken.Artikel 5:37 Hinder of overlastHet verstrooien van as is een emotionele gebeurtenis. Zowel voor nabestaanden
als voor omstanders die ermee worden geconfronteerd. Het is daarom van belang
dat omstanders geen hinder ondervinden van de activiteit op zich en van de as
die na de activiteit wordt achtergelaten.Een typerend voorbeeld is het verstrooien van as in de nabijheid van een groep
mensen, terwijl er een stevige bries die kant uitwaait. Dit levert
vanzelfsprekend een onwenselijke situatie op.Ook tot enige tijd na de verstrooiing kan as, bijvoorbeeld op de hiervoor
aangegeven wijze, hinder opleveren voor omstanders. Daar moet tijdens het
verstrooien rekening mee worden gehouden. Dit kan door de as bijvoorbeeld over
een groter oppervlak te verspreiden, zodat deze eerder in de bodem wordt
opgenomen. Een ander voorbeeld in dit geval is het verstrooien vanaf een gebouw
of vanaf een balkon. Er zijn genoeg situaties denkbaar waarin dit hinder
oplevert voor het publiek.Overigens is uit de toelichting bij de wijziging van de Wet op de Lijkbezorging
van 26 maart 1998 af te leiden dat het waarnemen door omstanders van de
handeling op zich geen hinder oplevert. Door de wet op het punt van
asverstrooiing te verruimen heeft de wetgever bewust aanvaard dat het publiek
geconfronteerd kan worden met incidentele verstrooiing.HOOFDSTUK 6 STRAF-, OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN Algemene toelichtingGelet op het belang van effectieve handhaving van de APV-voorschriften en de
vraag van gemeenten naar meer informatie op dit punt (zoals bleek uit de enquête
van SGBO in 2001), is hier een algemene introductie opgenomen over bestuurlijk
toezicht, bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.Handhaving algemeenHandhaving is elke handeling die erop gericht is de naleving door anderen van
rechtsregels te bevorderen. De belangrijkste redenen voor een goede handhaving
zijn in het kort de volgende.Door een goede handhaving zal de overheid uiteindelijk in steeds grotere mate
het door haar beoogde doel bereiken. Door handhaving kan de achteruitgang van de
kwaliteit van de samenleving worden tegengegaan. De rechtszekerheid en de
gelijke behandeling van burgers dienen te worden gewaarborgd. Dit kan door een
goed handhavingsbeleid te voeren. De relatie van rechtszekerheid en
rechtsgelijkheid met handhaving wordt verder uitgediept. De geloofwaardigheid,
betrouwbaarheid en integriteit van bestuurders zullen het ambtelijk en
maatschappelijk draagvlak vergroten.Handhaving kan zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk zijn. Hoofdstuk 5
van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat een opsomming van de aan het
bestuursorgaan toekomende dwangmiddelen en de regels die bij de toepassing van
de dwangmiddelen in acht genomen moeten worden. Hierna worden deze dwangmiddelen
en regels toegelicht. Ook is er een korte introductie tot de strafrechtelijke
handhaving opgenomen.Strafrechtelijke handhavingHet strafrecht en het bestuursrecht worden elk op een geheel eigen wijze
genormeerd. In artikel 1:6 van de Awb is bepaald dat de Awb niet van toepassing
is op de opsporing en vervolging van strafbare feiten noch op de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Het handelen van
strafrechtelijke organen wordt genormeerd door de regels van het Wetboek van
Strafrecht en door de diverse bijzondere wetten, waarin de geldende materiële
normen zijn verwoord en waarin soms ook van de algemene strafvordering
afwijkende strafprocessuele bevoegdheden zijn opgenomen, en het Wetboek van
Strafvordering, dat algemene regels van strafprocesrecht bevat, bevoegdheden in
het leven roept en de grenzen van de bevoegdheden bepaalt.Op grond van artikel 2 van de Politiewet 1993 heeft de politie tot taak te
zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van
hulp aan hen die deze behoeven. Op grond van deze algemene politietaak, alsmede
op grond van de last die in de artikelen 141 en 142 van het Wetboek van
Strafvordering aan de aldaar genoemde ambtenaren wordt gegeven om strafbare
feiten op te sporen, kunnen opsporingsambtenaren onderzoek doen. Een opsomming
van de daarbij te hanteren methoden ontbreekt. Algemene opsporingsmethoden zijn
niet in het Wetboek van Strafvordering geregeld. Er zijn wel bijzondere
opsporingsbevoegdheden geregeld. Dit zijn observatie, infiltratie, de
pseudo-koop of pseudo-dienstverlening, het stelselmatig inwinnen van informatie,
het onderzoek doen in een besloten plaats zonder toestemming van de
rechthebbende, het opnemen van vertrouwelijke communicatie, het onderzoek van
telecommunicatie en het stelselmatig volgen of waarnemen.Opsporingsambtenaren kunnen, naast dat zij bevoegd zijn opsporingshandelingen te
verrichten, ook bevoegd zijn tot het uitoefenen van controlebevoegdheden die in
bijzondere wetten worden toegekend. Op grond van artikel 160 Wegenverkeerswet
bijvoorbeeld kan een ambtenaar de bestuurder van een voertuig vorderen zijn
voertuig te doen stilhouden, terwijl het vijfde lid van het artikel bepaalt dat
de bestuurder op eerste vordering van de opsporingsambtenaar verplicht is
medewerking te verlenen aan een ademonderzoek. Als een bevoegde ambtenaar van
deze bevoegdheid gebruikmaakt en de ademtest wijst een te hoog alcoholpromillage
uit, dan is er een verdenking ontstaan en gaat controle over in opsporing.In het bestuursrecht worden de sancties opgelegd door een bestuursorgaan. De
rechter speelt in het bestuursrecht pas een rol indien een belanghebbende, na
bezwaar of administratief beroep, beroep instelt bij de rechter. De rechter
speelt in het strafrecht een centrale rol. Sancties in het strafrecht worden
opgelegd door de rechter.Bestuursdwang, dwangsom en gedogenDe Gemeentewet kent in artikel 125 aan het gemeentebestuur een algemene
bevoegdheid toe tot het opleggen van een last onder bestuursdwang.In artikel 5:21 van de Awb is de last onder bestuursdwang als volgt
gedefinieerd: de herstelsanctie, inhoudende:
a. een last tot geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding,
en
b. de bevoegdheid van het bestuursorgaan om de last door feitelijk
handelen ten uitvoer te leggen, indien de last niet of niet tijdig wordt
uitgevoerd.
Het feitelijk handelen omvat onder meer: het doen wegnemen, ontruimen, beletten,
in de vorige toestand herstellen of het treffen van maatregelen om verdere
nadelige gevolgen van een overtreding te voorkomen.Het opleggen van een last onder bestuursdwang is dus zuiver gericht op het
feitelijk in overeenstemming brengen met de bestuursrechtelijke voorschriften
van een onwettige situatie. Dit heeft dus een herstellende werking en heet
daarom “reparatoire sanctie” of in termen van de Awb: een herstelsanctie (art
5:2, eerste lid onder b).Onder overtreding van een voorschrift wordt verstaan: een gedraging die in
strijd is met het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift (art 5:1,
eerste lid Awb). Daaronder valt dus ook het niet nakomen van voorschriften die
aan een vergunning zijn verbonden, zoals bijvoorbeeld geluidsvoorschriften bij
een milieuvergunning.In artikel 5:32 van de Awb is aangegeven dat een bestuursorgaan dat bevoegd is
om een last onder bestuursdwang op te leggen, ook bevoegd is om een dwangsom op
te leggen. Het opleggen van een dwangsom is een middel om de overtreder door het
opleggen van een last om te betalen, te bewegen de overtreding te beëindigen.
Bijna vanzelfsprekend hoort hier de vraag bij welk instrument het geschiktst is
om aan de geconstateerde overtreding een einde te maken. Deze vraag zal steeds
beantwoord moeten worden aan de hand van feiten, de omstandigheden en de
belangen die aan de orde zijn. De wet laat zich hier niet over uit. Wel is in
artikel 5:6 van de Awb bepaald dat het bestuursorgaan geen herstelsanctie oplegt
zolang een andere wegens dezelfde overtreding opgelegde herstelsanctie van
kracht is.Met andere woorden: een combinatie van bestuursdwang met last dwangsom is niet
mogelijk.De eerste stap in een handhavingscyclus zal zijn dat een overtreding plaatsvindt
dan wel gaat plaatsvinden. Dat betekent dat er een onderzoek moet worden gedaan.
Met behulp van de toezichtsbevoegdheden wordt de situatie onderzocht. Hiervan
zal de ambtenaar een rapport van bevindingen moeten opmaken. Het is belangrijk
dat een dergelijk rapport van foto’s of ander bewijsmateriaal wordt voorzien.
Bij de voorbereiding van een besluit moet immers worden voldaan aan het
zorgvuldigheidsbeginsel.Het kan een keuze zijn van het bestuursorgaan om niet over te gaan tot
handhaven. De met de wet strijdige situatie wordt dan gedoogd. Is een
bestuursorgaan op de hoogte van de overtreding, maar wordt er geen actie nomen,
dan is er sprake van passief gedogen. Het toepassen van bestuursdwang is een
bevoegdheid, geen absolute verplichting. Een gemeente heeft dus de mogelijkheid
om het belang van de handhaving door middel van bestuursdwang af te wegen tegen
andere belangen, zoals de mogelijkheid om een andere bestuursrechtelijke sanctie
in te zetten of over te gaan tot het gedogen. Deze vrijheid is echter
betrekkelijk. Uit jurisprudentie blijkt dat er een beginselplicht tot handhaving
bestaat. Bijvoorbeeld: ABRS 22 maart 2001, BR2001/778, Dwangsom Camping
Nunspeet. Enkel in geval van bijzondere omstandigheden kan van handhavend
optreden worden afgezien. Het is goed dit te beseffen. Indien er namelijk een
veelheid aan regelgeving binnen een gemeente bestaat, en de gemeente wordt op
handhaving van die regels aangesproken, is zij in beginsel dus verplicht hier
gevolg aan te geven. De handhaafbaarheid speelt dus een grote rol bij het
opstellen van regels. Een duidelijk handhavingsbeleid is hierbij eveneens
onontbeerlijk. Zeker als er een handhavingsachterstand moet worden ingelopen, is
het van groot belang om in het handhavingsbeleid vast te leggen hoe de
prioriteiten zijn bepaald.Bestuursrechtelijk instrumentarium gemeentenGemeenten hebben in het kader van toezicht en handhaving een aantal
bestuursrechtelijke instrumenten ter beschikking. Voor de bestuursrechtelijke
instrumenten waarover gemeenten beschikken geldt een scheiding in sancties die
erop zijn gericht de ontstane situatie in de gewenste situatie te herstellen
(herstelsancties) en sancties die primair zijn bedoeld om bestraffend op te
treden (punitieve sancties).Bij de herstelsancties gaat het om de last onder bestuursdwang [is voor
gemeenten geregeld in artikel 125 Gemeentewet juncto artikel 5.21 Awb] en de
last onder dwangsom [artikel 5:31d Awb]. Deze sancties kunnen alleen worden
ingezet in situaties waarin herstel daadwerkelijk mogelijk is, zoals het
terugbrengen van een bouwwerk in de oorspronkelijke staat. Het intrekken van een
begunstigend besluit (vergunning, ontheffing, subsidie) is een voorbeeld van een
herstelsanctie die vaak gevoeld wordt als een punitieve sanctie. De meeste
normen uit de APV die verloederingsfeiten en onveiligheidsgevoelens van burgers
moeten tegengaan lenen zich niet voor handhaving via dwangsom of bestuursdwang.
Of het herstel is feitelijk niet mogelijk (denk aan geluidsoverlast), óf het
herstel zélf, dan wel de controle daarop, leveren problemen op (denk aan een
last onder dwangsom tot het niet meer voortijdig plaatsen van vuilniszakken op
straat, die wekelijks gecontroleerd zou moeten worden).Op 14 januari 2009 zijn de Wet bestuurlijke boete overlast in de openbare ruimte
(BBOOR) en het bijbehorende Besluit (AMvB) in werking getreden. De BBOOR is
neergelegd in de artikelen 154b en verder van de Gemeentewet. De wet geeft
gemeenten een zelfstandige bevoegdheid om op te treden tegen veel voorkomende en
overlastveroorzakende, lichte overtredingen van de APV en de
Afvalstoffenverordening (Asv). Het is een punitieve sanctie.Het betreft een zelfstandige bevoegdheid waarbij de raad bij verordening kan
bepalen dat een bestuurlijke boete kan worden opgelegd voor overtreding van
voorschriften uit de APV die strafbaar zijn gesteld en die niet bij AMvB zijn
uitgezonderd. Ook overtreding van voorschriften uit de Afvalstoffenverordening
die strafbaar zijn gesteld en die zijn genoemd in de AMVB kunnen bestuurlijk
worden beboet. Heeft een gemeente de bestuurlijke boete ingevoerd dan kan zij te
allen tijde besluiten de bestuurlijke boete weer af te schaffen. Een besluit van
de raad tot intrekking van het besluit tot invoering van de bestuurlijke boete
treedt echter niet eerder in werking dan na twaalf maanden na de bekendmaking
van het intrekkingsbesluit.De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete wordt uitgeoefend of
door het college, of door de burgemeester, namelijk indien de toepassing van dit
middel dient tot handhaving van regels die de burgemeester uitvoert.Tegen de boeteoplegging kan conform de rechtsgang van de Awb bezwaar worden
gemaakt en beroep worden ingesteld. De boete dient door een bestuurlijk
toezichthouder in dienst van de gemeente te worden opgelegd, die tevens
buitengewoon opsporingsambtenaar is. Mandateren van deze bevoegdheid aan
particuliere toezichthouders is niet toegestaan. Veel overtredingen in het
publieke domein worden gepleegd door daders van wie de identiteit niet bekend
is. Om een voorziening te treffen voor deze zogenaamde “anonieme
daderproblematiek” wordt gekozen voor aansluiting bij het wetsvoorstel Wet op de
uitgebreide identificatieplicht: toezichthouders in het publiek domein krijgen
de bevoegdheid de identificatie van de betrokkene te vorderen. De eis dat de
toezichthouder tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is, complementeert het
geheel aan bevoegdheden om de bestuurlijke boete te effectueren. Mocht niet
voldaan worden aan het verzoek van de toezichthouder om inzage te verlenen in
het identiteitsbewijs, dan kan de toezichthouder optreden als buitengewoon
opsporingsambtenaar en hiervan een proces-verbaal opmaken.De opbrengsten van de boeten komen toe aan de gemeenten. Gemeenten zijn zelf
verantwoordelijk voor de incasso en de registratie van opgelegde boeten (daarbij
kunnen ze eventueel externen, zoals het Centraal Justitieel Incassobureau,
inschakelen).In gemeenten waar gekozen wordt voor invoering van de bestuurlijke boete krijgt
het gemeentebestuur voor wat betreft de aanpak van de kleine ergernissen het
primaat bij de handhaving in de publieke ruimte en neemt de rol van de politie
hierbij af. Daarbij zal de lijn zijn dat waar gekozen is voor bestuurlijke
beboeting, de politie niet meer stelselmatig aandacht besteedt aan kleine
ergernissen en het bestuur een 24-uurs beschikbaarheid van de bestuurlijke
toezichthouders waarborgt. De politie blijft wel bevoegd om, waar nodig,
strafrechtelijk op te treden tegen de overtreding van de APV-normen.Strafrechtelijk instrumentarium gemeentenOp 7 juli 2006 is de wet OM-afdoening van kracht geworden. Hiertoe zijn de
Wetboeken van Strafvordering en Strafrecht gewijzigd. Vanaf 2009 hebben
gemeenten gefaseerd de mogelijkheid gekregen OM strafbeschikkingen uit te
vaardigen.Het gaat hierbij om zogeheten bestuurlijke strafbeschikkingen waarmee aan
personen die overtredingen begaan een geldboete kan worden opgelegd. De te
bestraffen overtredingen staan vermeld in de OM- beleidsregels voor de
(bestuurlijke)strafbeschikking overlast en zien op lichte (aan de APV en
afvalstoffenverordening gerelateerde) overlastfeiten Zij komen in feite overeen
met de te beboete feiten op grond van de wet bestuurlijke boete overlast.Het ministerie van Justitie kent in overleg met het Openbaar Ministerie deze
strafbeschikkingsbevoegdheid toe. Artikel 257b van het WvSv is op dit moment de
grondslag voor de gemeentelijke bevoegdheid om (middels een boa) een
bestuurlijke strafbeschikking uit te vaardigen. Van de bevoegdheid kan gebruik
worden gemaakt onder toezicht van en volgens richtlijnen vastgesteld door het
College van procureurs-generaal (OM).Indien is gekozen voor het instrument van de bestuurlijke strafbeschikking biedt
artikel 576a Sv een grondslag om geldbedragen die uit de tenuitvoerlegging van
bestuurlijke strafbeschikkingen zijn verkregen deels ten goede te laten komen
aan het handhavende bestuursorgaan. De opbrengst van de strafbeschikking gaat
naar het Rijk, maar gemeenten ontvangen een vergoeding per uitgeschreven
proces-verbaal voor overlast. Op dit moment bedraagt deze vergoeding 40
euro.Omdat op de strafbeschikking het strafrecht van toepassing is kan een
belanghebbende hiertegen geen bezwaar en beroepsprocedure bij de bstuursrechter
voeren. Men zal in verzet kunnen gaan bij het OM en uiteindelijk in bij hoger of
cassatie kunnengaan.Artikel 6:1 Strafbepaling Op grond van artikel 154 van de Gemeentewet kan de gemeenteraad op overtreding
van zijn verordeningen straf stellen. Deze straf mag niet zwaarder zijn dan
hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie,
al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van
het Wetboek van Strafrecht (WvSr) zijn de maxima van de zes boetecategorieën
opgenomen. Het maximum van een boete van de eerste categorie bedraagt € 380 en
van de tweede categorie € 3800. Het is overigens uiteindelijk de strafrechter
die de soort en de maat van de straf in een concreet geval bepaalt, tot de grens
van de door de gemeenteraad gekozen boetecategorie. Hierbij dient de rechter op
grond van artikel 24 WvSr rekening te houden met de draagkracht van de
verdachte. Het algemeen geldende minimum van de geldboete bedraagt € 3 (artikel
23, tweede lid, WvSr).De Gemeentewet heeft aan de gemeenteraad de keuze gelaten op overtreding van
verordeningen geldboete te stellen van de eerste óf de tweede categorie. De
gemeenteraad heeft daarbij de ruimte om binnen de verordening onderscheid te
maken naar bepalingen waar bij overtreding een straf van de eerste dan wel van
de tweede categorie op staat. Uiteraard kan in de APV ook worden gekozen voor
een enkele strafmaat. De gemeente verliest dan echter de mogelijkheid om
scheiding aan te brengen tussen lichte en zwaardere overtredingen. Het is niet
mogelijk om van de indeling in boetecategorieën af te wijken, bijvoorbeeld door
een maximumboete van euro 1000,00 te stellen.Strafbaarheid rechtspersonenOp grond van artikel 91 jo. artikel 51 WvSr. vallen ook rechtspersonen onder de
werking van gemeentelijke strafbepalingen. Bij veroordeling van een
rechtspersoon kan de rechter een geldboete opleggen tot ten hoogste het bedrag
van de naasthogere categorie “indien de voor het feit bepaalde boetecategorie
geen passende bestraffing toelaat” (artikel 23, zevende en achtste lid WvSr).
Dat betekent dat voor overtredingen van de APV door een rechtspersoon de rechter
de mogelijkheid heeft een boete van de derde categorie op te leggen € 7
600).Uitgangspunten bij een keuze tussen de tweede en de eerste
geldboetecategorieHet is niet goed mogelijk om algemene criteria te geven voor de vraag of een
overtreding van een gemeentelijke verordening bedreigd moet worden met een boete
van de eerste (lichte overtredingen) dan wel de tweede categorie. De opvatting
van de gemeenteraad over de ernst van bepaalde overtredingen is hiervoor
maatgevend. Wel kunnen enkele algemene uitgangspunten worden genoemd:
a. De hoogte van een op te leggen boete zal in overeenstemming moeten
zijn met de aard van de overtreding. Gezien de aard van de bepalingen
van de APV kan als algemene lijn worden gehanteerd dat op overtredingen
een straf van de tweede categorie wordt gesteld. Op de overtredingen die
de gemeenteraad minder ernstig acht, kan een boete van de eerste
categorie worden gesteld. Overigens dient er bij de vaststelling van de
strafhoogte rekening te worden gehouden met het feit dat ook de lichtere
delicten soms onder zodanige omstandigheden kunnen worden gepleegd, dat
zij een zwaardere bestraffing verdienen. Het komt nog wel eens voor dat
de rechter er behoefte aan heeft, voor bijvoorbeeld bepaalde
baldadigheidsdelicten - waarop in het algemeen een zware straf niet past
- met het oog op de algemene preventie, een zwaardere straf op te
leggen. Desondanks blijft het gewenst om na te gaan welke overtredingen
in de eigen gemeentelijke verordeningen in aanmerking komen voor
onderbrenging in de eerste categorie.
b. Op milieuovertredingen, met name overtredingen die ook door
rechtspersonen kunnen worden gepleegd, wordt veelal een boete van tweede
categorie gesteld.
c. Indien aanvullend wordt opgetreden ten opzichte van provinciale
verordeningen, kan als uitgangspunt worden gehanteerd dat de
gemeenteraad kiest voor een geldboete van de eerste categorie indien de
provinciale regelgever daar ook voor heeft gekozen. Een voorbeeld. In
een provinciale landschapsverordening is het verboden om zonder
vergunning buiten de bebouwde kom op of aan onroerend goed commerciële
reclames aan te brengen of te hebben. In een APV is, uit hoofde van
hetzelfde motief, eenzelfde verbod opgenomen voor het gebied binnen de
bebouwde kom. Zou nu overtreding van het provinciale voorschrift worden
bedreigd met een geldboete volgens de eerste categorie, terwijl op
overtreding van het gemeentelijk voorschrift een geldboete is gesteld
volgens de tweede categorie, dan zouden voor identieke gedragingen
verschillende maximumstraffen gelden (€ 380 buiten de bebouwde kom; €
3800 binnen de bebouwde kom). Overigens staat het de gemeenteraad vrij
om in dit soort gevallen toch te kiezen voor de tweede categorie.
d. Indien de gemeenteraad aanvullend optreedt ten opzichte van een
rijksregeling, kan net als bij de provincie als uitgangspunt worden
genomen dat het Rijk wordt gevolgd bij de keuze van de boetecategorie.
Zo zijn in elke APV wel bepalingen opgenomen die een aanvulling zijn op
overtredingen waar Boek III WvSr een boete van eerste categorie op
stelt. Het betreft veelal artikelen die beogen overlast en baldadigheid
tegen te gaan. De volgende model-APV-bepalingen kunnen worden aangemerkt
als een dergelijke aanvulling.
Zo is ook in verschillende APV’s (zie artikel 5:32) als aanvulling op artikel
10, eerste lid,Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) een regeling opgenomen voor het
houden van wedstrijden met motorrijtuigen op andere plaatsen dan de weg en voor
wedstrijden anders dan met voertuigen op of aan de weg. Ingevolge artikel 10 WVW
1994, eerste lid, is het behoudens ontheffing op grond van artikel 148 WVW 1994
- verboden om op de weg een wedstrijd te houden. Overtreding van dit verbod
wordt bedreigd met een geldboete van de eerste categorie.MedebewindvoorschriftenIn bijzondere wetten wordt aan gemeenten vaak de bevoegdheid gegeven of de
verplichting opgelegd om nadere voorschriften vast te stellen. Ook de
strafbaarstelling van de overtreding van deze gemeentelijke voorschriften is
veelal in deze wetten opgenomen. De opsomming in het eerste en tweede lid van
dit artikel bevatten dan ook geen in deze verordening opgenomen voorschriften,
op overtreding waarvan straf is bedreigd in de bijzondere wet. Dat betreft
• artikel 2:6; overtreding van deze voorschriften is strafbaar gesteld
in artikel 437 en 437ter van het WvSr (boete van de tweede
respectievelijk derde categorie) en
• de voorschriften uit afdeling 8a van de model-APV. Zie daarvoor het
algemene gedeelte van de toelichting bij die afdeling.
Hechtenis?Het zal zelden voorkomen dat voor overtreding van een APV-bepaling hechtenis
wordt opgelegd, zeker nu ernaar gestreefd wordt de korte vrijheidsstraf nog meer
terug te dringen “ten gunste” van de geldboete. Toch is in het eerste lid van
dit artikel de mogelijkheid van hechtenis opgenomen omdat niet bij voorbaat kan
worden uitgesloten dat in bepaalde (uitzondering)gevallen (bijvoorbeeld in het
geval van recidive) de rechter behoefte heeft aan de mogelijkheid tot oplegging
van een vrijheidsstraf.Op overtreding van de in het tweede lid van dit artikel genoemde - in de eerste
geldboetecategorie ingedeelde - bepalingen, is echter geen hechtenis gesteld,
omdat het hier lichte overtredingen betreft.Strafbaarstelling niet-naleving nadere regels en vergunningsvoorschriftenNiet alleen de overtreding van in de verordening opgenomen bepalingen wordt in
dit artikel met straf bedreigd. In een aantal bepalingen wordt aan het college
de bevoegdheid gedelegeerd nadere regels te stellen. Ook de overtreding hiervan
levert een strafbaar feit op. Dit geldt ook voor de overtreding van krachtens
artikel 1:4 van de model-APV gegeven beperkingen en voorschriften bij een
vergunning of een ontheffing. Formeel levert dit laatste een overtreding van
artikel 1:4, tweede lid, op. Hierin is de verplichting opgenomen dat degene aan
wie krachtens de APV een vergunning of ontheffing is verleend, verplicht is de
daaraan verbonden voorschriften en beperkingen na te komen.WaboDe vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg (artikel 2:11) en
voor het vellen van houtopstanden (artikel 4:11) vallen bij inwerkingtreding van
de Wabo onder de Wabo. Zie resp. artikel 2.2, eerste lid onder d en onder g van
de Wabo. Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg (artikel 2:10) kan
neerkomen op het opslaan van roerende zaken als bedoeld in artikel 2.2 onder j
en k van de Wabo, bijvoorbeeld als het gaat om de opslag van puin of
bouwmaterialen in containers. Een ontheffing daarvoor valt dan onder de Wabo en
wordt aangemerkt als een omgevingsvergunning. Artikel 2.3 van de Wabo verbiedt
het handelen in strijd met een voorschrift van een omgevingsvergunning op grond
van artikel 2:10, 2:11 of 4:11 model-APV. Via artikel 5.4 van de Invoeringswet
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is de Wet economische delicten van
toepassing op handelen zonder of in strijd met deze drie vergunningen. De
strafbepalingen van de APV zijn er dus niet op van toepassing.Let op: artikel 6:1 van de model-APV zelf verandert als gevolg van de Wabo niet,
want daarin staan geen artikelen genoemd die onder de strafbepalingen vallen; de
gemeenteraden moeten dat zelf invullen. In de opsomming van artikelen in lid 1
en lid 2 moeten de gemeenteraden er wel op letten dat de artikelen 2:11 en 4:11
worden geschrapt en bij artikel 2:10 het vierde lid wordt uitgezonderd.JurisprudentieAanvullingen op de artikelen 424 (baldadigheid op of aan de weg) en art. 426
WvSr (belemmering van een ander in zijn vrijheid van beweging op de weg, zich
opdringen aan een ander, hinderlijk volgen) door gemeentelijke voorschriften
(artikel 2.4.7 tot en met 2.4.10) zijn toelaatbaar (HR 26 februari 1957, NJ
1957, 253 (APV Eindhoven).Het staat de gemeentelijke wetgever vrij aanvullende regelen te geven tot het
tegengaan van hinderlijke geluiden. Artikel 4.1.7 APV is een toegestane
aanvulling op artikel 431 WvSr (rumoer of burengerucht waardoor de nachtrust kan
worden verstoord) (HR 26 oktober 1954, NJ 1954, 779 (APV Amsterdam).Artikel 6:2 Toezichthouders In dit artikel worden de toezichthouders aangewezen overeenkomstig aanbeveling
60 van de “100 Ideeen voor de gemeentelijke regelgever” (VNG, 2011) . De basis
voor deze bevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de Awb. In dit hoofdstuk
zijn algemene regels gegeven voor de bestuursrechtelijke handhaving van algemeen
geldende rechtsregels en individueel geldende voorschriften. Afdeling 1 van dit
hoofdstuk geeft regels voor het toezicht. Aangezien buitengewone
opsporingsambtenaren hun aanwijzing aan het Wetboek van Strafvordering ontlenen
is een nadere regeling in de APV niet (meer) nodig. De aanwijzing als
toezichthouder in de APV is de grondslag voor het hebben van
opsporingsbevoegdheid. Zie verder de toelichting onder het kopje
Opsporingsambtenaren.Aanwijzen toezichthoudersToezichthouders zijn personen die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast
zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens enig wettelijk voorschrift (artikel 5:11 Awb). De aanwijzing van
toezichthouders kan derhalve in de APV plaatsvinden. Een deel van de
toezichthouders wordt in de APV zelf aangewezen (dit is noodzakelijk indien een
toezichthouder tevens opsporingsbevoegdheden dient te krijgen. Zie de
toelichting hierna onder opsporingsambtenaren). Hiernaast kunnen toezichthouders
door het college dan wel de burgemeester worden aangewezen.Politieambtenaren zijn alleen te beschouwen als toezichthouders voor zover zij
bij of krachtens een bijzondere wet als zodanig zijn aangewezen. Artikel 2 van
de Politiewet, dat een algemene omschrijving van de politietaak bevat, kan niet
worden beschouwd als een wettelijk voorschrift in de zin van het artikel.Toezichthouders kunnen zowel individueel als categoraal worden aangewezen. Bij
een individuele aanwijzing worden personen met toezicht belast door hen met name
te noemen of door aanduiding van hun functie. Bij een categorale aanwijzing
wordt in het aanwijzingsbesluit veelal de dienst genoemd waartoe de met toezicht
belaste personen behoren.Een toezichthouder dient zich, indien gevraagd, te kunnen legitimeren (artikel
5:12 Awb). Het legitimatiebewijs wordt uitgegeven door het bestuursorgaan onder
verantwoordelijkheid waarvan de toezichthouder werkzaam is. Het in artikel 5:12,
derde lid, van de Awb genoemde model van het legitimatiebewijs is vastgesteld
bij de Regeling model legitimatiebewijs toezichthouders Awb (Stcrt. 2000, 131).
Deze regeling bevat geen echt model, maar een opsomming van alle elementen die
in ieder geval op het legitimatiebewijs moeten zijn opgenomen en een voorbeeld
van een legitimatiebewijs.Het evenredigheidsbeginselIn artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd. Een toezichthouder
mag zijn bevoegdheid slechts uitoefenen voor zover dit redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een toezichthouder kan derhalve niet
te allen tijde gebruik maken van alle bevoegdheden die in de Awb standaard aan
toezichthouders worden toegekend. Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden
of het voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend
hiervoor is de aard van het voorschrift op de naleving waarvan een
toezichthouder moet toezien.Bevoegdheden toezichthouderIn de artikelen 5:15 tot en met 5:19 Awb worden bevoegdheden aan toezichthouders
toegekend. In artikel 5:14 is de mogelijkheid opgenomen om aan een
toezichthouder minder bevoegdheden toe te kennen. Zo is op voorhand vaak al
duidelijk welke bevoegdheden voor het uitoefenen van toezicht niet relevant zijn
of per definitie onevenredig.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
“Plaats” is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
(bedrijfs)terreinen, maar ook (bedrijfs)gebouwen. Dat de Awb een uitzondering
maakt voor het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner vloeit
voort uit het in artikel 12 van de Grondwet vastgelegde “huisrecht”. Op grond
hiervan is voor het binnentreden van woningen zonder toestemming van de bewoner
steeds een grondslag in een bijzondere wet vereist. Voor de handhaving van
gemeentelijke verordeningen is de basis voor het binnentreden zonder toestemming
van de bewoner gelegd in artikel 149a van de Gemeentewet. Op grond van dit
artikel kan aan toezichthouders deze bevoegdheid worden toegekend, indien het
gaat om het toezicht op de naleving van bij verordening gegeven voorschriften
die strekken tot handhaving van de openbare orde of veiligheid of bescherming
van het leven of de gezondheid van personen. In artikel 6.3 van de model-APV
wordt deze bevoegdheid aan toezichthouders toegekend. In de Algemene wet op het
binnentreden (Awbi) zijn de vormvoorschriften gegeven die bij het binnentreden
van een woning in acht genomen moeten worden. In de toelichting op artikel 6.3
van de model-APV zal nader op de Awbi worden ingegaan.De bevoegdheid tot het betreden van plaatsen houdt niet tevens in de bevoegdheid
tot het doorzoeken van die plaatsen. De Awb geeft toezichthouders dus niet de
bevoegdheid om willekeurig kasten, laden en andere bergplaatsen te openen. In
gevallen waarin die bevoegdheid niettemin noodzakelijk is, dient deze te worden
verschaft door de bijzondere wetgever.Artikel 5:16 Awb geeft de toezichthouder de bevoegdheid om inlichtingen te
vorderen. Op grond van artikel 5:20 Awb is een ieder ook verplicht deze
inlichtingen te verstrekken, behoudens een aantal uitzonderingen dat terug te
voeren is op het beroepsgeheim.In de artikelen 5:17 tot en met 5:19 Awb worden aan toezichthouders de
bevoegdheden verleend om inzage te vorderen van zakelijke gegevens en bescheiden
en om zaken en vervoermiddelen te onderzoeken.Bijzondere wettenBijzondere wetten die de raad bevoegd verklaren of verplichten tot het maken van
verordeningen, kunnen op het punt van de aanwijzing van toezichthoudende
ambtenaren een eigen regeling bevatten. Die aanwijzing heeft doorgaans tot
gevolg dat de aangewezen ambtenaar bepaalde (toezicht)bevoegdheden krijgt.Zo heeft de aanwijzing als bedoeld in artikel 18.4, derde lid, van de Wet
milieubeheer (Wm) tot gevolg dat de aangewezen ambtenaar de bevoegdheid van
artikel 18.5 van de Wm het binnentreden in een woning zonder toestemming van de
bewoner met betrekking tot gevaarlijke afvalstoffen verkrijgt.Ook in artikel 100 van de Woningwet is aan toezichthouders de bevoegdheid
toegekend om een woning binnen te treden zonder toestemming van de
bewoners.In artikel 42 van de Drank- en Horecawet krijgen de toezichthouders die belast
zijn met het toezicht op het bepaalde bij en krachtens die wet (het gaat hier om
hoofdstuk 8a van de model-APV) eveneens de bevoegdheid om een woning binnen te
treden zonder toestemming van de bewoners, als daar alcoholhoudende drank wordt
verstrekt aan particulieren of als zij vermoeden dat dat daar gebeurt.In bijzondere wetten kan van de bepalingen van de Awb worden afgeweken.Toezicht en opsporingDe meeste bepalingen van de model-APV bevatten ge- en verboden. Op de naleving
hiervan dient te worden toegezien en bij overtreding dient te worden opgetreden.
Dit kan op twee manieren gebeuren: bestuursrechtelijk - door onder andere het
opleggen van een last onder bestuursdwang of onder dwangsom - en
strafrechtelijk. Voor beide vormen van handhaving dienen personen te worden
aangewezen met toezichthoudende respectievelijk opsporingsbevoegdheden. Alleen
voor de aanwijzing van de toezichthouders is een bepaling opgenomen in de model
APV. De opsporingsambtenaren worden aangewezen in de artikelen 141 en 142 van
het Wetboek van Strafvordering (WvSv).Het onderscheid tussen toezicht en opsporing is van belang, aangezien er een
onderscheid bestaat, zowel naar inhoud als naar de voorwaarden waaronder zij op
grond van de wet kunnen worden uitgeoefend. Het kenmerkende onderscheid tussen
beide is dat bij toezicht op de naleving geen sprake hoeft te zijn van enig
vermoeden van overtreding van een wettelijk voorschrift en bij opsporing wel.
Ook zonder dat vermoeden heeft het bestuur de taak na te gaan of bijvoorbeeld de
voorschriften van een vergunning in acht worden genomen. Indien mocht blijken
dat in strijd met het voorschrift wordt gehandeld, hoeft dit ook niet
automatisch te leiden tot een strafrechtelijke vervolging. Het hanteren van
bestuursrechtelijke middelen zoals het intrekken van de vergunning of het
toepassen van bestuursdwang vormen in veel gevallen een meer passende
reactie.Ook al is de uitoefening van het toezicht niet gebonden aan het bestaan van
vermoeden dat een wettelijk voorschrift is overtreden, toch kan hiervan wel
blijken bij het toezicht. Op dat moment wordt de vraag naar de verhouding tussen
de toezichthoudende en opsporingsbevoegdheden van belang, in het bijzonder
wanneer beide bevoegdheden in dezelfde persoon zijn verenigd. Beide bevoegdheden
kunnen naast elkaar worden toegepast, zolang gezorgd wordt dat de bevoegdheden
die samenhangen met het toezicht en de bevoegdheden die samenhangen met de
opsporing worden gebruikt waarvoor ze zijn toegekend. Op het moment dat toezicht
overgaat in opsporing is het derhalve zaak er voor te zorgen dat de waarborgen
die aan de verdachte toekomen in het kader van de opsporing in acht worden
genomen.De voornaamste verschillen tussen toezicht en opsporing zijn de volgende.- Toezicht heeft betrekking op de naleving van de voorschriften die tot burgers
en bedrijven zijn gericht en heeft vaak preventieve werking. Opsporing dient
gericht te zijn op strafrechtelijke afdoening.- Toezicht is een bestuurlijke activiteit en wordt derhalve genormeerd door de
Algemene wet bestuursrecht (Awb). De opsporing wordt geregeld in het WvSv.OpsporingsambtenarenIn de artikelen 141 en 142 WvSv worden de met de opsporing van strafbare feiten
belaste ambtenaren genoemd. De in artikel 141 genoemde ambtenaren hebben een
opsporingsbevoegdheid die in principe voor alle strafbare feiten geldt (algemene
opsporingsbevoegdheid). Dit geldt onder andere voor de ambtenaren van de
regiopolitie. Artikel 142 betreft de buitengewone opsporingsambtenaren die in de
regel een opsporingsbevoegdheid hebben voor een beperkt aantal strafbare feiten
(beperkte opsporingsbevoegdheid).Op basis van artikel 142, lid 1, onder c, WvSv hebben de volgende - voor de APV
relevante - personen opsporingsbevoegdheid:
- personen die bij bijzondere wetten met de opsporing van de daarin
bedoelde strafbare feiten worden belast en
- personen die bij verordening zijn belast met het toezicht op de
naleving van die verordening, een en ander voor het die feiten betreft
en die personen zijn beëdigd.
Tot de eerste groep behoren bijvoorbeeld ambtenaren van bouw- en woningtoezicht.
De grondslag van de opsporingsbevoegdheid ligt in de Woningwet.De tweede groep betreft de toezichthouders die in de gemeentelijke verordeningen
als zodanig worden aangewezen. De aanwijzing dient in de APV te geschieden
aangezien artikel 142, eerste lid, sub c, WvSv geen delegatie van de
aanwijzingsbevoegdheid toestaat. Tot deze groep behoren bijvoorbeeld milieu en
parkeerwachters, belast met het toezicht op de desbetreffende autonome
bepalingen in de APV.Aangezien buitengewone opsporingsambtenaren hun aanwijzing aan het WvSv
ontlenen, is een nadere regeling in de APV niet mogelijk. De aanwijzing als
toezichthouders in de APV is de grondslag voor de aanwijzing als buitengewoon
opsporingsambtenaar. De opsporingsbevoegdheid van de buitengewone
opsporingsambtenaren beperkt zich tot die zaken waarvoor zij toezichthouder
zijn. De personen die op grond van dit artikel worden aangewezen, dienen op
grond van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar aan de volgende
voorwaarden te voldoen:
1. zij dienen te voldoen aan de eisen van vakbekwaamheid en
betrouwbaarheid;
2. zij dienen te zijn beëdigd door het College van Procureurs Generaal
(volgens art. 18, eerste lid, van het Besluit buitengewoon
opsporingsambtenaar).
De akte van beëdiging bevat een aantal gegevens met betrekking tot de
buitengewoon opsporingsambtenaar, waaronder in ieder geval de feiten tot de
opsporing waarvoor de opsporingsbevoegdheid geldt. De akte wordt op naam van de
desbetreffende ambtenaar gesteld en na de beëdiging aan hem uitgereikt. De akte
wordt voor vijf jaar afgegeven. Hierna kan hij worden verlengd, mits de
ambtenaar nog voldoet aan de eisen van vakbekwaamheid en betrouwbaarheid.Gemeentelijke verordeningen en opsporingAan opsporingsambtenaren kan op grond van artikel 149a van de Gemeentewet, met
inachtneming van de Awbi, de bevoegdheid tot het binnentreden van woningen
worden verleend (zie verder de toelichting bij artikel 6.3). Hun overige
opsporingsbevoegdheden ontlenen zij aan het WvSv. De gemeenteraad heeft
hiernaast niet de bevoegdheid om andere opsporingsbevoegdheden te creëren.
Ingevolge artikel 1 WvSv mag bij gemeentelijke verordening geen regeling worden
gegeven omtrent de opsporing of het bewijs van de in die verordening strafbaar
gestelde feiten.Ook in een aantal bijzondere wetten worden opsporingsambtenaren aangewezen. Dit
is met name van belang voor de medebewindvoorschriften die in deze verordening
zijn opgenomen. Een speciale regeling geldt voor de op de artikelen 437 en
437ter van het WvSr gebaseerde en in afdeling 2.5 opgenomen bepalingen ter
bestrijding van heling van goederen opgenomen voorschriften. De in de artikelen
551 en 552 van het WvSv geregelde opsporings- en toezichtbevoegdheden komen
reeds toe aan de algemene opsporingsambtenaren als bedoeld in artikel 141 WvSv.
Gezien de bijzondere materie is het in het algemeen niet zinvol om ook nog eens
buitengewone opsporingsambtenaren aan te wijzen.Toezichthoudende ambtenaren belasten met opsporing?Gezien het voorgaande zijn toezichthoudende ambtenaren vanuit hun aanstelling in
hun functie niet automatisch belast met opsporing. Dit zal in veel gevallen ook
niet nodig zijn. Veelal kan volstaan worden met toezichthoudende bevoegdheden.
De aanwijzing hoeft dan niet direct in de verordening te geschieden (art.6:2,
eerste lid), maar kan aan het college worden gedelegeerd (tweede lid). Indien
namelijk de handhaving van bepaalde wettelijke voorschriften voornamelijk
bestuursrechtelijk geschiedt (bestuursdwang, dwangsom), is het niet nodig om te
beschikken over opsporingsbevoegdheden. Dit is pas vereist indien men
strafrechtelijk wil gaan handhaven. In die situatie is het vaak ook niet
noodzakelijk om alle toezichthouders opsporingsbevoegdheden te geven. Veelal kan
worden volstaan met één of enkele opsporingsambtenaren. Ook kan soms de hulp
ingeroepen worden van een algemeen opsporingsambtenaar (ambtenaar van
politie).Artikel 6:3 Binnentreden woningen Het is soms noodzakelijk dat personen die belast zijn met het toezicht op de
naleving dan wel de opsporing van overtredingen van de model-APV bepaalde
plaatsen kunnen betreden. In artikel 5:15 van de Awb is deze bevoegdheid aan
toezichthouders reeds toegekend voor alle plaatsen met uitzondering van woningen
zonder toestemming van de bewoners. De woning geniet extra bescherming op basis
van artikel 12 van de Grondwet, dat het zogenaamde “huisrecht” regelt. Het
betreden van de woning zonder toestemming van de bewoner is daarom met veel
waarborgen omkleed. Op het betreden van een woning met toestemming van de
bewoner zijn deze waarborgen niet van toepassing, al gelden daar wel, zij het
wat beperktere, vormvoorschriften van de Awbi (zie de toelichting , Algemene wet
op het binnentreden (Awbi), a. vormvoorschriften). In de toelichting bij artikel
6.1a is reeds ingegaan op de bevoegdheid om alle plaatsen te betreden met
uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoners.De bevoegdheid voor het binnentreden zonder toestemming van de bewoner kent drie
elementen:
1. de bevoegdheid tot binnentreden dient bij of krachtens de wet te zijn
verleend;
2. de personen aan wie de bevoegdheid is verleend dienen bij of
krachtens de wet te worden aangewezen;
3. er dienen bepaalde vormvoorschriften in acht te worden genomen.
Zowel het verlenen van de bevoegdheid tot het binnentreden als het aanwijzen van
de personen die mogen binnentreden dient bij of krachtens de wet te gebeuren. In
vele wetten zijn dan ook binnentredingsbevoegdheden opgenomen, zoals in artikel
100 van de Woningwet. Deze bevoegdheden zijn vooral toegekend aan ambtenaren of
personen die belast zijn met een opsporings- of toezichthoudende taak in het
kader van de wetshandhaving. Voorts bestaan bevoegdheden tot binnentreden voor
de uitvoering van rechterlijke taken en bevelen, de uitoefening van
bestuursdwang, de handhaving van de openbare orde, ter bescherming van de
volksgezondheid en ter uitvoering van noodwetgeving.Artikel 149a van de Gemeentewet geeft de gemeenteraad de bevoegdheid om bij
verordening personen aan te wijzen die woningen mogen binnentreden zonder
toestemming van de bewoner. Het moet dan gaan om personen die belast zijn met
het toezicht op de naleving of de opsporing van de overtreding van bij
verordening gegeven voorschriften die strekken tot handhaving van de openbare
orde of veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen.
In artikel 6:3 is gebruikgemaakt van deze bevoegdheid.Voor enkele bepalingen in de model-APV wordt de bevoegdheid om een woning zonder
toestemming van de bewoner te betreden rechtstreeks ontleend aan een bijzondere
wet. Het betreft artikel 2:67 en 2:68, de op artikel 437 en 437ter van het WvSr
gebaseerde gemeentelijke helingvoorschriften. Artikel 552 van het WvSv bepaalt
dat de in artikel 141 bedoelde opsporingsambtenaren (dus niet de buitengewone
opsporingsambtenaren) toegang tot elke plaats hebben waarvan redelijkerwijs
vermoed kan worden dat zij door een van de daar genoemde ondernemers worden
gebruikt; dit geldt zowel voor toezicht als opsporing.Algemene wet op het binnentreden (Awbi)
a. Vormvoorschriften
In de Awbi zijn de vormvoorschriften opgenomen die een persoon die een woning
wil betreden in acht moet nemen. Hij dient:
- zich te legitimeren (artikel 1 Awbi);
- mededeling te doen van het doel van het binnentreden (artikel 1
Awbi);
- te beschikken over een schriftelijke machtiging (artikel 2 Awbi);
- verslag te maken van het binnentreden (artikel 10 Awbi).
De in artikel 1 opgenomen voorschriften gelden voor iedere binnentreding, dus
ook indien dit gebeurt met toestemming van de bewoner.De artikelen 2 tot en met 11 van de Awbi gelden alleen als zonder toestemming
van de bewoner wordt binnengetreden. Degene die binnentreedt, dient te
beschikken over een machtiging. In deze machtiging is aangegeven in welke woning
binnengetreden kan worden. De Awbi gaat daarbij in beginsel uit van een
machtiging voor een woning. Zo nodig kunnen in de machtiging echter maximaal
drie andere afzonderlijk te noemen woningen worden opgenomen. De minister van
Justitie heeft een model voor de machtiging vastgesteld (opgenomen in de
circulaire van het Ministerie van Justitie, 15 augustus 1994, 452425/294).In artikel 3 van de Awbi wordt aangegeven wie een machtiging tot binnentreden
kunnen afgeven: de procureur-generaal bij het gerechtshof, de officier van
justitie en de hulpofficier van justitie hebben een algemene bevoegdheid hiertoe
gekregen. Hiernaast kan ook de burgemeester bevoegd zijn machtigingen te
verlenen. Dit is het geval indien het binnentreden in de woning in een ander
doel is gelegen dan in het kader van strafvordering (bijvoorbeeld bij
woningontruimingen).In artikel 5:27 van de Awb is voor het binnentreden zonder toestemming van de
bewoner bij de uitoefening van bestuursdwang een andere regeling opgenomen. De
bevoegdheid tot het afgeven van de machtiging is daar met uitsluiting van de in
de Awbi genoemde functionarissen bij hetzelfde bestuursorgaan gelegd dat de
bestuursdwang toepast. Dit betekent dat een college dat bestuursdwang wil
uitoefenen, ook de eventueel benodigde machtiging moet afgeven.Van het binnentreden dient na afloop een verslag opgemaakt te worden (artikel 10
Awbi). Een voorbeeldverslag is opgenomen in de circulaire van het ministerie van
Justitie van 15 augustus 1994, 452425/294.
b. Bevoegdheden
In de Awbi wordt aan de binnentreder een aantal algemene bevoegdheden toegekend.
Degene die bevoegd is een woning zonder toestemming van de bewoner binnen te
treden, kan zich daarbij door anderen doen vergezellen (artikel 8, tweede lid,
Awbi). Dit is slechts toegestaan voor dit voor het doel waartoe wordt
binnengetreden vereist is en de machtiging dit uitdrukkelijk bepaalt. Deze
personen hoeven zelf niet te beschikken over een machtiging. Het aantal en de
hoedanigheid van de vergezellende personen moeten in het verslag worden vermeld;
de namen van deze personen hoeven niet vermeld te worden.Dat anderen de binnentreder kunnen vergezellen kan noodzakelijk zijn in het
belang van de veiligheid van de binnentreder, maar ook indien de nodige
werkzaamheden door mensen met een bepaalde vakbekwaamheid moeten worden
uitgevoerd.Artikel 9 van de Awbi bepaalt dat de binnentredende ambtenaar zich de toegang
kan verschaffen indien hij de woning of een deel daarvan afgesloten vindt. Dit
geldt ook indien de bewoner wel thuis is, maar zijn medewerking niet wil
verlenen. Hierbij kan degene die wil binnentreden zo nodig de hulp van de sterke
arm inroepen.
c. Het begrip “woning”
Het huisrecht strekt tot bescherming van het ongestoorde gebruik van de woning.
Het begrip woning omvat de ruimten die tot exclusief verblijf voor een persoon
of voor een beperkt aantal in een gemeenschappelijke huishouding levende
personen ingericht en bestemd zijn. Door het huisrecht wordt dus niet de
eigendom of de huur van een woning beschermd.Of een ruimte een woning is, wordt niet zonder meer bepaald door uiterlijke
kenmerken zoals de bouw en de aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar
ook door de daaraan werkelijk gegeven bestemming. Woning is derhalve een ruim
begrip, ook een woonboot, stacaravan, tent en keet. kunnen hieronder worden
verstaan. Zelfs een hotelkamer kan onder het begrip woning vallen. Een bepaalde
ruimte kan ook uit meer woningen bestaan. De verschillende kamers in een
woongroep gelden bijvoorbeeld als aparte woningen. Dit geldt ook voor een binnen
een woning gelegen kamer van een kamerbewoner.
d. Spoedeisende situaties
Artikel 2, derde lid van de Awbi voorziet in de bevoegdheid om in uitzonderlijke
omstandigheden zonder machtiging en zonder toestemming de woning binnen te
treden. Dit is bijvoorbeeld het geval in situaties waarbij ernstig en
onmiddellijk gevaar voor de veiligheid van personen of goederen dreigt, zoals
bij de ontdekking op heterdaad van een geweldsdelict in een woning of de
aanwezigheid in een woning van een bewapend persoon die van zijn wapen gebruik
zou kunnen maken. De politieambtenaar die geen machtiging op zak heeft en die
terstond moet optreden, is dan voor het binnentreden niet op toestemming van de
bewoner aangewezen en is bevoegd om zonder toestemming binnen te treden. Men kan
ook denken aan gevallen waarin de belangen van de bewoner ernstig worden
aangetast. Hierbij kan worden gedacht aan ontdekking op heterdaad van een
inbraak in de woning. Indien de opsporingsambtenaar de bewoner, bijvoorbeeld als
gevolg van diens afwezigheid, niet om toestemming tot binnentreden kan vragen,
is hij bevoegd om ter bescherming van diens belangen zonder machtiging binnen te
treden. Onder deze omstandigheden bestaat er dus steeds de noodzaak om terstond
op te treden en is binnentreden zonder toestemming ÂŽn zonder machtiging
gerechtvaardigd.Op het binnentreden van een woning zonder toestemming van de bewoner, blijft ook
bij spoedeisende gevallen de Awbi zo veel mogelijk van toepassing. Het
spoedeisende karakter van de situatie is derhalve voornamelijk van invloed op
het hebben van een machtiging. Dat betekent dat deze bevoegdheid slechts kan
worden uitgeoefend door personen die bij of krachtens de wet bevoegd zijn
verklaard zonder toestemming van de bewoner binnen te treden. Van het
binnentreden zal een verslag moeten worden gemaakt.
e. Mandaat is niet geoorloofd
De bevoegdheid machtigingen om binnen te treden af te geven, kan niet worden
gemandateerd. De machtiging voor het binnentreden in een woning zonder
toestemming vormt de basis voor het plegen van een inbreuk op de grondwettelijke
vrijheden van de bewoner. Op grond van artikel 10:3, eerste lid, van de Awb is
mandaatverlening geoorloofd, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald
of de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Gezien de zwaarte van deze
inbreuk is hier sprake van een bevoegdheid waarvan de aard zich tegen
mandaatverlening verzet (zie de parlementaire behandeling van de Awbi).
1. De artikelen 2;47 tot en met 2:50, voorschriften die baldadigheid en
overlast beogen tegen te gaan. Dit zijn aanvullingen op de artikelen 424
WvSr (baldadigheid op of aan de weg) en 426 bis WvSr (belemmering van
een ander in zijn vrijheid van beweging op de weg, zich opdringen aan
een ander, hinderlijk volgen).
2. Artikel 4.1.7 (nu 4:6) is een aanvulling op artikel 431 WvSr (rumoer
of burengerucht waardoor de nachtrust kan worden verstoord).
a. onttrekking van de openbare wegen (“openbaar” in de zin van de
Wegenwet) aan het openbaar verkeer volgens de daartoe in de artikelen 9
e.v. van de Wegenwet voorgeschreven procedure; en aansluitend
daaraan:
b. geslotenverklaring op privaatrechtelijke basis van de wegen in dat
gebied voor (recreatief) gemotoriseerd verkeer, namelijk door het
plaatsen van borden “Verboden toegang voor...., art. 461 Wetboek van
Strafrecht”.
a. vanwege strijd met het bestemmingsplan;
b. indien de burgemeester het organiseren van de snuffelmarkt verboden
heeft in het belang van de openbare orde, de openbare veiligheid, de
volksgezondheid of het milieu;
c. indien degene die voornemens is een snuffelmarkt te organiseren
daarvan niet tevoren melding heeft gedaan.
2. De organisator doet de melding als bedoeld in het eerste lid, onder c
binnen … weken voorafgaand aan de snuffelmarkt met vermelding van:
a. naam en adres van de organisator;
b. adres van het gebouw waar de snuffelmarkt gehouden
wordt;
c. de dagen en tijdstippen waarop de snuffelmarkt wordt
gehouden;
d. de frequentie van het houden van de snuffelmarkt;
e. het soort van goederen en diensten dat wordt aangeboden en
verhandeld;
f. het aantal standplaatsen; en
g. het te verwachten aantal bezoekers.
3. De snuffelmarkt kan worden gehouden indien de burgemeester niet
binnen … weken na ontvangst van de melding heeft beslist dat het
organiseren van de snuffelmarkt wordt verboden in het belang van de
openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu.
De burgemeester geeft daarvan binnen … weken na ontvangst van de melding
aan de organisator met opgaaf van redenen bericht.
4. Het verbod geldt niet voor ruimten die uitsluitend dan wel nagenoeg
geheel en voortdurend in gebruik zijn als winkel in de zin van de
Winkeltijdenwet.
a. de soort houtopstand;
b. de locatie van de houtopstand op het voor-, zij- dan wel
achtererf;
c. de diameter in centimeters, gemeten op 1,30 meter vanaf het
maaiveld;
d. de mogelijkheid tot herbeplanten, alsmede het eventuele voornemen om
op een daarbij te vermelden locatie tot herbeplanten van een daarbij te
vermelden aantal soorten over te gaan.
a. het maximale geluidsniveau;
b. de situering van geluidsbronnen;
c. de frequentie en tijden van gebruik.
a. de persoonsgegevens van de exploitant;
b. de persoonsgegevens van de beheerder; en
c. de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf.
a. evenementen als bedoeld in artikel 2:24;
b. terrassen als bedoeld in artikel 2:28, vijfde lid;
c. standplaatsen als bedoeld in artikel 5:18.
2. Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel is voorts niet
van toepassing op voorwerpen of stoffen waarop gedachten of gevoelens
worden geopenbaard.
3. Het verbod in het eerste lid van het vorige artikel is niet van
toepassing op situaties waarin wordt voorzien door de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of het Provinciaal wegenreglement.
4 De weigeringsgrond van het tweede lid, onder a, van het vorige artikel
is niet van toepassing indien in het daarin geregelde onderwerp wordt
voorzien door artikel 5 van de Wegenverkeerswet.
5. De weigeringsgrond van het tweede lid, onder b,van het vorige artikel
is niet van toepassing op bouwwerken;
6. De weigeringsgrond van het tweede lid, onder c, van het vorige
artikel is niet van toepassing indien in het geregelde onderwerp wordt
voorzien door de Wet milieubeheer.
a. indien het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg, gevaar
oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor het doelmatig en
veilig gebruik daarvan, dan wel een belemmering kan vormen voor het
doelmatig beheer en onderhoud van de weg;
b. indien het beoogde gebruik hetzij op zichzelf, hetzij in verband met
de omgeving niet voldoet aan redelijke eisen van welstand;
c. in het belang van de voorkoming of beperking van overlast voor
gebruikers van de in de nabijheid gelegen onroerende zaak.
a. die beperking geen betrekking heeft op de inhoud van de gedrukte
stukken, doch gesteld is in het belang van de openbare orde e.d.;
b. gebruik “van enige betekenis” overblijft; anders komt de beperking in
feite neer op een algemeen verbod, HR 17 03 1953, NJ 1953, 389 m.nt.
B.V.A. Röling, OB 1953, IX.1, nr. 10867, NG 1953, p. 264, AB 1953, p.
587 (Wachttorenarrest); ARRS 28-04-1981, Gst. 1981, 6686 m.nt. J.M. Kan,
OB 1982, nr. 43849, III.2.2.7 (APV Nijmegen).
a. de naam, het adres en de woonplaats van de aanvrager, alsmede het
elektronisch adres van de aanvrager, indien de aanvraag met een
elektronisch formulier wordt ingediend;
b. het adres, de kadastrale aanduiding dan wel de ligging van het
project;
c. een omschrijving van de aard en omvang van het project;
d. indien de aanvraag wordt ingediend door een gemachtigde: zijn naam,
adres en woonplaats, alsmede het elektronisch adres van de gemachtigde,
indien de aanvraag met een elektronisch formulier wordt ingediend;
e. indien het project wordt uitgevoerd door een ander dan de aanvrager:
zijn naam, adres en woonplaats.
2. De aanvrager voorziet de aanvraag van een aanduiding van de locatie
van de aangevraagde activiteit of activiteiten. Deze aanduiding
geschiedt met behulp van een situatietekening, kaart, foto’s of andere
geschikte middelen.
3. De aanvrager doet bij de aanvraag een opgave van de kosten van de te
verrichten werkzaamheden.
InhoudsopgaveInhoudsopgave 1Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen 6Artikel 1:1 Begripsbepalingen 6Artikel 1:2 Beslistermijn 6Artikel 1:3 Indiening aanvraag 6Artikel 1:4 Voorschriften en beperkingen 7Artikel 1:5 Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffing 7Artikel 1:6 Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffing 7Artikel 1:7 Termijnen 7Artikel 1:8 Weigeringsgronden 7Hoofdstuk 2. Openbare orde 8Afdeling 1. Bestrijding van ongeregeldheden 8Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldheden 8Afdeling 2. Betoging 8Artikel 2:2 Optochten 8Artikel 2:3 Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen 8Artikel 2:4 Afwijking termijn 9Artikel 2:5 Te verstrekken gegevens 9Afdeling 3. Verspreiden van gedrukte stukken 9Artikel 2:6 Beperking aanbieden e.d. van geschreven of gedrukte stukken
of afbeeldingen 9Afdeling 4. Vertoningen e.d. op de weg 9Artikel 2:7 Feest, muziek en wedstrijd e.d. 9Artikel 2:8 Dienstverlening 9Artikel 2:9 Straatartiest e.d. 9Afdeling 5. Bruikbaarheid en aanzien van de weg 9Artikel 2:10 Voorwerpen op of aan de weg 9Artikel 2:11 (Omgevings)vergunning voor het aanleggen, beschadigen en
veranderen van een weg 10Artikel 2:12 Maken, veranderen van een uitweg 10Afdeling 6. Veiligheid op de weg 10Artikel 2:13 Veroorzaken van gladheid 10Artikel 2:14 Winkelwagentjes 10Artikel 2:15 Hinderlijke beplanting of gevaarlijk voorwerp 10Artikel 2:16 Openen straatkolken e.d. 10Artikel 2:17 Kelderingangen e.d. 10Artikel 2:18 Rookverbod in bossen en natuurterreinen 10Artikel 2:19 Gevaarlijk of hinderlijk voorwerp 11Artikel 2:20 Vallende voorwerpen 11Artikel 2:21 Voorzieningen voor verkeer en verlichting 11Artikel 2:22 Objecten onder hoogspanningslijn 11Artikel 2:23 Veiligheid op het ijs 11Afdeling 7. Evenementen 11Artikel 2:24 Begripsbepaling 11Artikel 2:25 Evenement 11Artikel 2:26 Ordeverstoring 12Afdeling 8. Toezicht op openbare inrichtingen en alcoholverstrekking
12Artikel 2:27 Begripsbepalingen 12Artikel 2:28 Exploitatie openbare inrichting 13Artikel 2:29 Sluitingstijd 14Artikel 2:30 Afwijking sluitingstijd; tijdelijke sluiting 14Artikel 2:30a Gebruik duurzaam kunststof glas- en vaatwerk 15Artikel 2:31 Verboden gedragingen 15Artikel 2:32 Handel binnen openbare inrichtingen 15Artikel 2:33 Ordeverstoring 15Artikel 2:34 Het college als bevoegd bestuursorgaan 15Artikel 2:34a Verbod prijsacties 15Artikel 2:34b Schenktijden bij paracommerciële rechtspersonen 15Artikel 2:34c Beperkingen voor horecabedrijven en slijtersbedrijven
16Artikel 2:34d Verboden bijeenkomsten bij paracommerciële rechtspersonen
16Artikel 2:34e Toegestane bijeenkomsten bij paracommerciële
rechtspersonen 16Artikel 2:34f Ontheffing schenktijden en bijeenkomsten bij
paracommerciële rechtspersonen 16Artikel 2:34g Nadere regels tijdelijke ontheffingen voor schenktijden
bij paracommercie Boekel, artikel 4, lid 4 van de Drank- en Horecawet
17Artikel 2:34h Verbod verstrekken van sterke drank door paracommerciële
rechtspersonen 17Afdeling 9. Toezicht op inrichtingen tot het verschaffen van
nachtverblijf 17Artikel 2:35 Begripsbepaling 17Artikel 2:36 Kennisgeving exploitatie 17Artikel 2:37 Nachtregister 17Artikel 2:38 Verschaffing gegevens nachtregister 18Afdeling 10. Toezicht op speelgelegenheden 18Artikel 2:39 Speelgelegenheden 18Artikel 2:40 Kansspelautomaten 18Afdeling 11. Maatregelen tegen overlast en baldadigheid 19Artikel 2:41 Betreden gesloten woning of lokaal 19Artikel 2:42 Plakken en kladden 19Artikel 2:43 Vervoer plakgereedschap e.d. 19Artikel 2:44 Vervoer inbrekerswerktuigen 19Artikel 2:45 Betreden van plantsoenen e.d. 20Artikel 2:46 Rijden over bermen e.d. 20Artikel 2:47 Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen 20Artikel 2:48 Verboden drankgebruik 20Artikel 2:49 Verboden gedrag bij of in gebouwen 20Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke ruimten
20Artikel 2:51 Neerzetten van fietsen e.d. 21Artikel 2:52 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein
e.d. 21Artikel 2:53 Bespieden van personen 21Artikel 2:54 Bewakingsapparatuur 21Artikel 2:55 Nodeloos alarmeren 21Artikel 2:56 Alarminstallaties 21Artikel 2:57 Loslopende honden 21Artikel 2:58 Verontreiniging door honden 22Artikel 2:59 Gevaarlijke honden 22Artikel 2:60 Houden of voeren van hinderlijke of schadelijke dieren
22Artikel 2:61 Wilde dieren 23Artikel 2:62 Loslopend vee 23Artikel 2:63 Duiven 23Artikel 2:64 Bijen 23Artikel 2:65 Bedelarij 23Afdeling 12. Bepalingen ter bestrijding van heling van goederen 23Artikel 2:66 Begripsbepaling 23Artikel 2:67 Verplichtingen met betrekking tot het verkoopregister
23Artikel 2:68 Voorschriften als bedoeld in artikel 437 van het Wetboek
van Strafrecht 24Artikel 2:69 Vervreemding van door opkoop verkregen goederen 24Artikel 2:70 Handel binnen openbare inrichtingen 24Afdeling 13. Vuurwerk 24Artikel 2:71 Begripsbepaling 24Artikel 2:72 Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk tijdens de
verkoopdagen. 24Artikel 2:73 Gebruik van consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling
24Artikel 2:73a Bezigen van carbid tijdens de jaarwisseling. 25Afdeling 14. Drugsoverlast 25Artikel 2:74 Drugshandel op straat 25Afdeling 15 Bestuurlijke ophouding, veiligheidsrisicogebieden en
cameratoezicht op openbare plaatsen 25Artikel 2:75 Bestuurlijke ophouding 25Artikel 2:76 Veiligheidsrisicogebieden 25Artikel 2:77 Cameratoezicht op openbare plaatsen 25Hoofdstuk 3. Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie e.d.
26Afdeling 1. Begripsbepalingen 26Artikel 3:1 Begripsbepalingen 26Artikel 3:2 Bevoegd bestuursorgaan 26Artikel 3:3 Nadere regels 27Afdeling 2. Seksinrichtingen, straatprostitutie, sekswinkels en
dergelijke 27Artikel 3:4 Seksinrichtingen 27Artikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerder 27Artikel 3:6 Sluitingstijden 28Artikel 3:7 Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke) sluiting
28Artikel 3:8 Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en beheerder
28Artikel 3:9 Straatprostitutie 29Artikel 3:10 Sekswinkels 29Artikel 3:11 Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en dergelijke 29Afdeling 3. Beslistermijn: weigeringsgronden 30Artikel 3:12 Beslistermijn 30Artikel 3:13 Weigeringsgronden 30Afdeling 4. Beëindiging exploitatie; wijziging beheer 30Artikel 3:14 Beëindiging exploitatie 30Artikel 3:15 Wijziging beheer 30Afdeling 5. Overgangsbepaling 31Artikel 3:16 Overgangsbepaling 31Hoofdstuk 4. Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg voor
het uiterlijk aanzien van de gemeente 31Afdeling 1. Geluidhinder en verlichting 31Artikel 4:1 Begripsbepalingen 31Artikel 4:2 Aanwijzing collectieve festiviteiten 31Artikel 4:3 Kennisgeving incidentele festiviteiten 32Artikel 4:4 Verboden incidentele festiviteiten 32Artikel 4:5 Onversterkte muziek 32Artikel 4:6 Overige geluidhinder 32Artikel 4:6A Mosquito 32Afdeling 2. Bodem-, weg- en milieuverontreiniging 33Artikel 4:7 Straatvegen 33Artikel 4:8 Natuurlijke behoefte doen 33Artikel 4:9 Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare
riolen en putten buiten gebouwen 33Afdeling 3. Het bewaren van houtopstanden 33Artikel 4:10 Begripsbepalingen 33Artikel 4:11 Omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden
33Artikel 4:12 Vergunning van rechtswege 33Afdeling 4. Maatregelen tegen ontsiering en stankoverlast 34Artikel 4:13 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen enz.
34Artikel 4:14 Stankoverlast door gebruik van meststoffen 34Artikel 4:15 Verbod hinderlijke of gevaarlijke reclame 34Artikel 4:16 Vergunningplicht lichtreclame 34Afdeling 5. Kamperen buiten kampeerterreinen 34Artikel 4:17 Begripsbepaling 34Artikel 4:18 Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen 34Artikel 4:19 Aanwijzing kampeerplaatsen 35Hoofdstuk 5. Andere onderwerpen betreffende de huishouding der gemeente
35Afdeling 1. Parkeerexcessen 35Artikel 5:1 Begripsbepalingen 35Artikel 5:2 Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d. 35Artikel 5:3 Te koop aanbieden van voertuigen 36Artikel 5:4 Defecte voertuigen 36Artikel 5:5 Voertuigwrakken 36Artikel 5:6 Kampeermiddelen e.a. 36Artikel 5:7 Parkeren van reclamevoertuigen 36Artikel 5:8 Parkeren van grote voertuigen 36Artikel 5:9 Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen 37Artikel 5:10 Parkeren van voertuigen met stankverspreidende stoffen
37Artikel 5:11 Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen 37Artikel 5:12 Overlast van fiets of bromfiets 37Afdeling 2. Collecteren 37Afdeling 3. Venten 37Afdeling 4. Standplaatsen 37Artikel 5:17 Begripsbepaling 37Artikel 5:18 Standplaatsvergunning en weigeringsgronden 38Artikel 5:19 Toestemming rechthebbende 38Artikel 5:20 Afbakeningsbepalingen 38Artikel 5:21 Aanhoudingsplicht 38Afdeling 5. Snuffelmarkten 38Artikel 5:22 Begripsbepaling 38Artikel 5:23 Organiseren van een snuffelmarkt 38Afdeling 6. Openbaar water 38Artikel 5:24 Voorwerpen op, in of boven openbaar water 38Artikel 5:25 Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen 39Artikel 5:26 Aanwijzingen ligplaats 39Artikel 5:27 Verbod innemen ligplaats 39Artikel 5:28 Beschadigen van waterstaatswerken 39Artikel 5:29 Reddingsmiddelen 39Artikel 5:30 Veiligheid op het water 39Artikel 5:31 Overlast aan vaartuigen 39Afdeling 7. Crossterreinen en gemotoriseerd en ruiterverkeer in
natuurgebieden 39Artikel 5:31A Begripsbepalingen 39Artikel 5:32 Crossterreinen 40Artikel 5:33 Beperking verkeer in natuurgebieden 40Afdeling 8. Verbod vuur te stoken 40Artikel 5:34 Verbod afvalstoffen te verbranden buiten inrichtingen of
anderszins vuur te stoken 40Afdeling 9. Verstrooiing van as 40Artikel 5:35 Begripsbepaling 40Artikel 5:36 Verboden plaatsen 40Artikel 5:37 Hinder of overlast 40Hoofdstuk 6. Straf-, overgangs- en slotbepalingen 41Artikel 6:1 Strafbepaling 41Artikel 6:2 Toezichthouders 41Artikel 6:3 Binnentreden woningen 41Artikel 6:4 Intrekking oude verordening 41Artikel 6:5 Overgangsbepaling 41Artikel 6.6 Inwerkingtreding 41Artikel 6:7 Citeertitel 41