CVDR311838_1Klachtenregeling ongewenst gedrag Gemeente Almere 2013nlregelingAlmere2013-12-11AlmereGeenKlachtenregeling ongewenst gedrag Gemeente Almere 2013Arbowet, art. 1, derde lid, sub e, art. 3, eerste lid, art. 2 en 4college van burgemeester en wethoudersbestuur en recht2013-07-02De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-08-012020-01-01nieuwe regelingGeenGeenKlachtenregeling ongewenst gedrag Gemeente Almere 2013Burgemeester en wethouders van Almere,gelet op artikel 1, lid 3 sub e, artikel 3 lid 1,2 en 4 van de Arbowet;gelezen het voorstel van de afdeling HRM van de Stafdienst bedrijfsvoering
d.d. 7 mei 2013;gehoord de Ondernemingsraad d.d. 4 april 2013; B E S L U I T EN:
in te trekken de regeling klachtencommissie ongewenst gedrag voor de
gemeentelijke overheid, vastgesteld op 15 mei 2007;
vast te stellen de navolgende
KLACHTENREGELING ONGEWENST GEDRAG GEMEENTE
ALMERE20131.BegripsbepalingenIn deze regeling wordt verstaan onder:
bevoegd gezag: het orgaan dat in eerste instantie dan wel daartoe
gemandateerd bevoegd is tot afdoening van een klacht met betrekking
tot ongewenst gedrag;
commissie: de Landelijke Klachtencommissie Ongewenst Gedrag voor de
decentrale overheid;
de gemeente: gemeente Almere als zijnde werkgever;
ongewenst gedrag: gedrag dat valt binnen de begrippen discriminatie,
(seksuele) intimidatie zoals verwoord in artikel 1, 1 a en 2 van de
Algemene wet gelijke behandeling en agressie geweld en pesten zoals
bedoeld in de Arbowet artikel 3 lid 2 jo. artikel 1 lid 3 sub e en
f;
klacht: een door de klager ondertekend en van naam- en adresgegevens
voorzien geschrift waarin het jegens hem ongewenste gedrag waarop de
klacht betrekking heeft is omschreven, behoudens een klacht op grond
van artikel 13;
klager: een persoon, niet zijnde een politieke ambtsdrager van de
gemeente, die werkzaam is of werkzaam is geweest in de gemeente en een klacht
over ongewenst gedrag indient;
aangeklaagde: een persoon, niet zijnde een politieke ambtsdrager van
de gemeente, die werkzaam is of werkzaam is geweest in de
gemeente en over wiens gedrag geklaagd wordt;
informant: degene die namens het bevoegd gezag informatie verstrekt
aan de commissie;
getuigen: andere dan onder g genoemde personen die door de commissie
worden verzocht informatie te verstrekken;
college: het College voor Arbeidszaken van de Vereniging Nederlandse
Gemeenten dat deze klachtencommissie heeft ingesteld.
vertrouwenspersoon: de persoon als bedoeld in artikel 3 van deze
regeling.
2.Klachten over politiek ambtsdragersHet bevoegd gezag kan in afwijking van artikel 1 onder g. de commissie ad
hoc belasten met onderzoek naar en advies over een klacht, die betrekking
heeft op ongewenst gedrag van een politiek ambtsdrager van de gemeente
jegens klager.3.1VertrouwenspersoonHet college van burgemeester en wethouders wijst één of meerdere
vertrouwenspersonen aan. Deze vertrouwenspersonen zijn deskundig op het
gebied van ongewenste omgangsvormen.3.2Taken vertrouwenspersoon1.De vertrouwenspersoon heeft de volgende taken:
de eerste opvang van klager;
het bijstaan, begeleiden en adviseren van klager en zo nodig
verwijzen;
in overleg met klager trachten te komen tot oplossing van de
problemen;
het ondersteunen van klager bij het indienen van een klacht bij
de klachtencommissie of indien het een strafbaar feit betreft
(aanranding, verkrachting, mishandeling) bij het doen van
aangifte bij de politie.
2.De vertrouwenspersoon verricht geen handelingen ter uitvoering van zijn
taak dan met toestemming van klager.3.3Overige taken vertrouwenspersoon1.De vertrouwenspersoon houdt een registratie bij van alle bij hem
ingediende meldingen van ongewenste omgangsvormen en de afdoening ervan.
De vertrouwenspersoon verstrekt jaarlijks een geanonimiseerd overzicht
van het aantal klachten en de afdoening ervan aan het college van
burgemeester en wethouders. De stukken behorend bij een melding worden
drie jaar na afdoening vernietigd.2.De vertrouwenspersoon kan de dienstleiding gevraagd en ongevraagd
adviseren op het gebied van preventie en bestrijding van ongewenste
omgangsvormen.4.Taakstelling en samenstelling van de commissie1.De commissie heeft tot taak een klacht te onderzoeken en daarover advies
uit te brengen aan het bevoegd gezag.2.Uit de commissie worden door de voorzitter van de commissie drie leden
aangewezen om een klacht te onderzoeken, waaronder een
(plaatsvervangend) voorzitter.3.Deze leden beslissen bij gewone meerderheid van stemmen over het uit te
brengen advies.4.Een lid wordt vervangen als deze direct of indirect betrokken is geweest
bij enige vorm van ongewenst gedrag waarover de klacht is ingediend dan
wel een persoonlijk belang heeft bij de afhandeling van de klacht.5.Benoeming, schorsing en ontslag van de voorzitter, overige leden en hun
plaatsvervangers geschiedt door de voorzitter van het college.6.De voorzitter, overige leden en hun plaatsvervangers worden benoemd voor
een periode van zes jaar.7.De commissie kan een nadere werkwijze bepalen.5.Secretaris en administratie1.De voorzitter van het college wijst na overleg met de voorzitter van de
commissie een secretaris en een of meer plaatsvervangend secretarissen aan.2.De administratie ten behoeve van de commissie wordt gevoerd door het
secretariaat van het college.6.Indienen van de klacht1.De klager kan de klacht zowel rechtstreeks bij de commissie indienen als
bij het bevoegd gezag.2.De klager vermeldt in de klacht zo mogelijk de datum, tijd, plaats van
het ongewenst gedrag, de omstandigheden, de namen van aangeklaagde en
eventuele getuigen, alsmede de stappen die hij reeds heeft ondernomen.
3.Indien de klager de klacht indient bij het bevoegd gezag, bevestigt het
bevoegd gezag de ontvangst van de klacht aan de klager en vermeldt
daarbij dat de klacht zal worden doorgezonden naar de commissie die het
bevoegd gezag over de afhandeling van de klacht zal adviseren. Het
bevoegd gezag zendt de klacht, nadat daarop de datum van ontvangst is
aangetekend, zo spoedig mogelijk door aan de commissie. 4.De commissie bevestigt de ontvangst van de klacht aan de klager en stelt
hem op de hoogte van de termijnen en de wijze van afdoening van de
klacht. Tevens informeert de commissie het bevoegd gezag binnen twee
weken, dat een klacht is ontvangen. Indien de klacht rechtstreeks bij de
commissie is ingediend bevat de melding aan het bevoegd gezag geen
persoonsgegevens van klager, beklaagde of getuigen.7.In behandeling nemen van de klacht
Het bevoegd gezag verstrekt op verzoek alle op de klacht betrekking
hebbende gegevens, waaronder de klachtenregeling van de gemeente, de
contact- en functiegegevens van klager en aangeklaagde en een
overzicht van de reeds geproduceerde stukken met betrekking tot de
klacht,
De commissie neemt een klacht niet in behandeling indien verplichte
stappen uit de klachtenprocedure van de betreffende aangesloten
organisatie niet zijn doorlopen.
De commissie verklaart de klacht niet ontvankelijk indien deze niet
valt binnen de begripsbepalingen van artikel 1 onder c, d, e, f en g
van deze regeling,
Ingeval lid 2 van toepassing is brengt de commissie klager- en in
geval lid 3 van toepassing is klager en het bevoegd gezag binnen
twee weken na ontvangst van de klacht schriftelijk op de hoogte van
het niet in behandeling nemen (lid 2) of de niet ontvankelijkheid
(lid 3) van de klacht.
De commissie kan de klacht voorts niet in behandeling nemen
indien:
A. de klacht niet binnen een redelijke termijn nadat het ongewenste
gedrag heeft plaatsgevonden aan de commissie is voorgelegd B. er sprake is van een uitzondering als bedoeld in artikel 9:8 lid
1 en 2 AwbC. wanneer niet in voldoende mate voldaan is aan het bepaalde in
artikel 6 lid 2.
8.Onderzoek naar de klacht1.Indien de commissie dit voor de uitoefening van haar taak noodzakelijk
acht stelt zij een onderzoek in.2.Ten behoeve van het onderzoek is de commissie bevoegd bij het bevoegd
gezag alle inlichtingen in te winnen die zij voor de vorming van haar
advies nodig acht. Het bevoegd gezag verschaft de commissie de gevraagde
inlichtingen en stelt de commissie desgevraagd in de gelegenheid de
werkomgeving te aanschouwen.3.Het bevoegd gezag stelt personen werkzaam binnen de gemeente in de
gelegenheid te worden gehoord.4.Personen als bedoeld in lid 3 die door de commissie worden opgeroepen,
zijn verplicht te verschijnen.5.De commissie kan het bevoegd gezag adviseren tussentijdse maatregelen te
nemen indien en voor zover dit in het belang is van het onderzoek of van
de positie van de in het onderzoek betrokken personen.6.De commissie kan op verzoek van klager en op door klager te motiveren
gronden de behandeling van de klacht voor een periode van ten hoogste
twee maanden opschorten.9.Horen
Alvorens een advies uit te brengen stelt de commissie de klager, de
aangeklaagde en zo nodig de informant en getuigen in de gelegenheid
om te worden gehoord. De commissie kan het horen opdragen aan de
voorzitter of een ander lid van de commissie of aan beiden.
Van het horen kan worden afgezien indien de klacht kennelijk
ongegrond is.
De zittingen van de commissie zijn niet openbaar.
Van het horen wordt een verslag gemaakt.
De zittingen vinden zoveel mogelijk plaats op een voor partijen goed
bereikbare locatie die voldoende rust en discretie biedt aan alle
betrokkenen.
De commissie zendt tijdig voorafgaand aan de hoorzitting aan de
aangeklaagde - en voor zover nodig aan klager en informant - een
afschrift van de klacht en van andere stukken die op de klacht
betrekking hebben.
De commissie hoort de klager, de aangeklaagde en de getuigen in
beginsel buiten elkaars aanwezigheid. De commissie stelt klager en
aangeklaagde in de gelegenheid van elkaars zienswijzen, alsmede van
de inhoud van de hoorgesprekken met de informant en/of de getuigen
kennis te nemen en daarop te reageren.
De klager en aangeklaagde kunnen zich op eigen kosten ter zitting
laten bijstaan door een (raads)persoon.
De commissie is bevoegd om getuigen, andere betrokkenen en
deskundigen schriftelijk of mondeling te raadplegen.
10.Omgang met persoonsgegevens1.De commissie verzamelt en verwerkt uitsluitend
persoonsgegevens die noodzakelijk zijn voor het uitbrengen van een
advies. Bij de verwerking van persoonsgegevens zorgt de commissie voor
beveiliging van de gegevens tegen verlies en onrechtmatige
verwerking.2.Voor de commissie alsmede de secretaris geldt de plicht tot
geheimhouding van persoonsgegevens voor zover overdracht van informatie
niet noodzakelijk is voor de uitoefening van de taak van de commissie.
Wanneer de inhoud van bepaalde informatie uitsluitend ter kennisneming
door de commissie dient te blijven wordt dit aan de commissie
meegedeeld.3.De commissie wijst personen die worden gehoord of geraadpleegd op de
vertrouwelijkheid van hetgeen ter zitting aan de orde komt.11.Advies over de klacht
De commissie brengt binnen acht weken na ontvangst van de klacht
door de commissie advies uit aan het bevoegd gezag over de
gegrondheid van de klacht vergezeld van een rapport van bevindingen.
Het rapport bevat een verslag van het horen.Een
afschrift van het advies wordt aan klager en aangeklaagde
toegezonden.
De commissie kan het bevoegd gezag verzoeken de in eerste lid
genoemde termijn met 4 weken te verdagen.
Met schriftelijke instemming van de klager kan de commissie het
bevoegd gezag op basis van artikel 9:11 lid 3 Algemene wet
bestuursrecht verzoeken om verder uitstel.
In het advies kunnen aanbevelingen worden gedaan over door het
bevoegd gezag te nemen maatregelen.
12.Afdoening van de klacht1.Het bevoegd gezag handelt de klacht binnen tien weken na ontvangst van
het klaagschrift af.2.Het bevoegd gezag kan op verzoek van de commissie de afdoening voor ten
hoogste vier weken verdagen. Van de verdaging wordt schriftelijk
mededeling gedaan aan klager en aangeklaagde.3.Onverminderd het bepaalde in artikel 11 lid 2 en 3 , stelt het bevoegd
gezag binnen twee weken na ontvangst van het advies van de commissie
bedoeld in artikel 11 lid 1, klager en aangeklaagde schriftelijk en
gemotiveerd in kennis van zijn besluit alsmede de conclusies die het
daaraan verbindt.4.Het bevoegd gezag zendt een afschrift van het ter afdoening van de
klacht genomen besluit naar de commissie.13.Klachten betreffende het functioneren van de commissie1.Ingeval een klager of het bevoegd gezag een klacht heeft over enig
handelen of nalaten van de commissie betreffende de uitvoering van haar
taak, wordt deze klacht behandeld door tenminste twee leden uit de
commissie die niet aan het betreffende onderzoek hebben
deelgenomen.2.Voornoemde leden doen binnen vier weken na ontvangst van de klacht,
bedoeld in lid 1 uitspraak over de (on)gegrondheid daarvan. 14.Jaarverslag1.Jaarlijks wordt een verslag opgesteld door de commissie.2.In dat verslag worden in geanonimiseerde zin en met in achtneming van de
ter zake geldende wettelijke bepalingen vermeld:
het aantal klachten dat de commissie heeft ontvangen;
het aantal niet-ontvankelijk, (gedeeltelijk) gegrond en
ongegrond geachte klachten;
de aard van de klachten;
statistische gegevens over klagers en aangeklaagden;
de doorlooptijd van de adviezen;
aanbevelingen en tendensen.
3.Het verslag wordt gepubliceerd op de website van de VNG.15.OvergangsbepalingOp een klacht die is ingediend vóór de inwerkingtreding van deze regeling
blijft de Regeling klachtencommissie ongewenst gedrag voor de gemeentelijke
overheid van toepassing.16.InwerkingtredingDe regeling klachtencommissie ongewenst gedrag voor de gemeentelijke
overheid wordt ingetrokken op de dag dat de ‘Klachtenregeling ongewenst
gedrag gemeente Almere 2013’ in werking treedt.De ‘Klachtenregeling ongewenst gedrag gemeente Almere 2013’ treedt in
werking op de eerste dag van de maand volgend op haar vaststelling. Almere, 2 juli 2013Burgemeester en wethouders voornoemd,de secretaris, de burgemeester, A.J. Grootoonk A. Jorritsma – LebbinkToelichting ‘Klachtenregeling ongewenst gedrag voor de decentrale
overheid 2013’Deze regeling voorziet in de instelling en procedure van de Klachtencommissie
ongewenst gedrag voor de decentrale overheid. Deze landelijke commissie geeft
advies aan het bevoegd gezag van aangesloten gemeenten, provincies en
waterschappen met betrekking tot klachten op het gebied van ongewenst gedrag.
Bij afzonderlijk besluit kunnen decentrale overheden zich op vrijwillige basis
aansluiten bij de commissie. Ook door deze overheden ingestelde instellingen
zoals gemeentelijke samenwerkingsverbanden kunnen zich aansluiten bij de
commissie.Arbeidsomstandighedenwet Uitgangspunt bij de regelgeving over ongewenst gedrag is de verantwoordelijkheid
van de werkgever voor een veilige werkomgeving en de plicht werknemers te
beschermen tegen discriminatie, seksuele intimidatie, agressie, geweld en
pesten. Dit is neergelegd in de Arbeidsomstandighedenwet . In artikel 3 van de Arbeidsomstandighedenwet is neergelegd dat de werkgever
zorgt voor de veiligheid en gezondheid van de werknemers en een beleid voert
gericht op het voorkomen, en indien dat niet mogelijk is, beperken van
psychosociale arbeidsbelasting. Ook bij het ontbreken van een (aanwijsbare)
veroorzaker van ongewenst gedrag blijft de werkgever verantwoordelijkheid dragen
voor het doen ophouden van ongewenst gedrag. De term ‘psychosociale
arbeidsbelasting’ is een nieuw begrip dat in de wet als volgt is gedefinieerd:
“de factoren direct of indirect onderscheid met inbegrip van seksuele
intimidatie, agressie en geweld, pesten en werkdruk in de arbeidssituatie die
stress teweeg brengen”. De begripsbepaling ongewenst gedrag in deze
klachtenregeling verwijst naar de omschrijving van deze begrippen in de
Arbeidsomstandighedenwetgeving. Gelijke behandelingswetgevingHet wettelijk kader met betrekking tot (seksuele) intimidatie wordt daarnaast
gevormd door de Algemene wet gelijke behandeling en de Wet gelijke behandeling
mannen en vrouwen. In het kader van de gelijke behandelingswetgeving wordt
(seksuele) intimidatie beschouwd als het maken van onderscheid, hetgeen verboden
is. In de Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen is opgenomen dat het verbod op
direct onderscheid tussen mannen en vrouwen ook het verbod op intimidatie en
seksuele intimidatie omvat. Dit leidt tot een versterking van de rechtspositie
van de werknemer tegen ongelijke behandeling op grond van geslacht, waaronder
(seksuele) intimidatie. Dit maakt het noodzakelijker voor werkgevers om
maatregelen ter voorkoming van (seksuele) intimidatie te nemen en adequaat te
reageren op signalen van (seksuele) intimidatie. Zulke maatregelen zijn onder
meer het instellen van een vertrouwenspersoon en een klachtenprocedure. Algemene wet bestuursrechtDe verantwoordelijkheid van de werkgever komt ook tot uitdrukking in de Algemene
wet bestuursrecht waarin bepaald is dat een gedraging van een persoon werkzaam
onder de verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan wordt aangemerkt als een
gedraging van dat bestuursorgaan (artikel 9:1, lid 2). De procedure van de Klachtencommissie ongewenst gedrag is deels gebaseerd op
hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) over klachtbehandeling door
een bestuursorgaan. Het gaat in de Awb in de eerste plaats om klachten van
burgers, maar het kan ook gaan om klachten van ambtenaren tegen het
bestuursorgaan als werkgever, zoals een klacht over ongewenst gedrag. De Awb
bevat minimumeisen voor behoorlijke klachtafhandeling. Op grond van de Awb is
het bevoegd gezag verantwoordelijk voor de afdoening van de klacht. Het kan
daarbij gebruikmaken van een klachtenadviesinstantie, zoals de landelijke
Klachtencommissie ongewenst gedrag. Deze commissie geeft een advies op basis
waarvan een bestuursorgaan de klacht afhandelt. Het advies van de commissie
maakt deel uit van de interne klachtenprocedure.De Awb regelt voorts het recht van een klager om zich na interne behandeling van
een klacht tot een externe adviesinstantie te wenden zoals de Ombudsman.Toelichting artikel 1 BegripsbepalingenArtikel 1 sub a: bevoegd gezagHet college, gedeputeerde staten of het dagelijks bestuur van het waterschap is
bevoegd om besluiten te nemen over de afdoening van klachten. Deze bevoegdheid
kan gemandateerd zijn aan een ambtenaar, bijvoorbeeld een diensthoofd.Artikel 1 sub b: commissieDe klachtencommissie ongewenst gedrag voor de gemeentelijke overheid heet nu
vanwege uitbreiding van het werkgebied klachtencommissie ongewenst gedrag voor
de decentrale overheid.Artikel 1 sub d: ongewenst gedrag Het begrip “ongewenst gedrag” dient ruim te worden geïnterpreteerd. Alle vormen
van verbale, fysieke en psychische agressie worden tot ongewenst gedrag
gerekend, waaronder ook sociale uitsluiting, negeren, pesten. Ter toelichting
dient de omschrijving van de begrippen discriminatie, seksuele intimidatie,
agressie, geweld en pesten uit de memorie van toelichting op de
Arbeidsomstandighedenwet zoals deze luidt per 1 januari 2009. De factoren “direct en indirect” onderscheid met inbegrip van seksuele
intimidatie en agressie en geweld, pesten en werkdruk vallen onder het begrip
psychosociale arbeidsbelasting. (…) Onder psychosociale arbeidsbelasting worden
factoren in de arbeidssituatie verstaan, die stress veroorzaken. Onder seksuele intimidatie wordt verstaan enige vorm van verbaal, non-verbaal of
fysiek gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de
waardigheid van een persoon wordt aangetast, in het bijzonder wanneer een
bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende situatie wordt
gecreëerd. (…) Seksuele intimidatie, kan zich voordoen in een aantal
verschijningsvormen. Het kan gaan om dubbelzinnige opmerkingen, onnodig
aanraken, gluren, pornografische afbeeldingen op het werk, maar ook om
aanranding en verkrachting. De definitie van seksuele intimidatie geeft tevens
aan dat hieronder moeten worden verstaan de gevallen waarin sprake kan zijn van
seksuele chantage, zodanig dat de kans op promotie en beslissingen over het werk
afhangt van verrichte seksuele diensten. Door dit gedrag kan een vijandige of
seksueel intimiderende en kwetsende omgeving ontstaan die een aanslag is op de
waardigheid van de betrokken werknemer. Onder pesten wordt verstaan alle vormen van intimiderend gedrag met een
structureel karakter, van een of meerdere werknemers (collega’s,
leidinggevenden) gericht tegen een werknemer of een groep van werknemers die
zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element
aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd. Het
gaat bij pesten dus niet om een eenmalige gedraging. Dit gedrag uit zich op
verschillende manieren maar in het bijzonder door:
Sociaal isoleren
Werken onaangenaam of onmogelijk maken
Bespotten
Roddelen/geruchten verspreiden
Dreigementen
Lichamelijk geweld
Seksuele intimidatie
Deze opsomming is niet limitatief. Veelal is het doel van de dader om
opzettelijk een andere persoon te kwetsen, te vernederen en de waardigheid van
die persoon aan te tasten.Onder agressie en geweld wordt verstaan voorvallen waarbij een werknemer
psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen onder
omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid.
Bij agressie en geweld gaat het om gedragingen van verbaal geweld (uitschelden,
beledigen) en fysiek geweld (schoppen, slaan, met een wapen dreigen en/of
overvallen worden). Het kan ook gaan om psychisch geweld: bedreigen,
intimideren, onder druk zetten, thuissituatie bedreigen en het beschadigen van
eigendommen.Naast seksuele intimidatie, pesten, agressie en geweld wordt uitdrukkelijk ook
discriminatie tot ongewenst gedrag in de zin van deze regeling gerekend. Voor
uitleg van het begrip discriminatie wordt verwezen naar de Algemene wet gelijke
behandeling. Wettelijk is het begrip discriminatie overigens niet gedefinieerd.
De Awgb noemt de gronden waarop het maken van onderscheid verboden is.Artikel 1 sub e: klachtEen klacht is schriftelijk en mag niet anoniem worden ingediend. Bij de
omschrijving van het begrip klacht is aangesloten op de ontvankelijkheideisen
die de Awb stelt. In artikel 6 van deze regeling is opgenomen dat de klacht
indien mogelijk nog nadere gegevens bevat. Artikel 1 sub f: klagerDe personen die een beroep kunnen doen op de klachtenregeling dienen werkzaam te
zijn in de organisatie van de aangesloten organisatie. Dit kan betreffen
ambtenaren, arbeidscontractanten, medewerkers van de griffie, stagiairs,
gedetacheerden, personeel werkzaam op basis van inhuur, uitzendkrachten,
vrijwilligers bij de brandweer en andere vrijwilligers. Ten behoeve van de toepassing op medewerkers van de griffie dient de raad c.q.
provinciale staten een klachtenregeling vast te stellen of de bevoegdheid tot
vaststelling en uitvoering hiervan gedelegeerd te hebben aan het bevoegd
gezag.Daarnaast is de regeling ook van toepassing op personen die in het verleden
werkzaam waren bij de aangesloten organisatie. De ervaring leert dat er vaak pas
na verloop van tijd een formele klacht over ongewenst gedrag wordt geuit, soms
pas na beëindiging van het dienstverband. Voor de aangesloten organisatie als
werkgever zijn dergelijke klachten ook dan nog relevant. Behandeling van de
klacht kan aanleiding zijn om de aangeklaagde alsnog met maatregelen te
confronteren of om de werking van het beleid tegen ongewenst gedrag te
evalueren. Niet binnen deze regeling vallen klachten van en over onderwijspersoneel (in de
zin van het rechtspositiebesluit onderwijspersoneel), politieke ambtsdragers van
de aangesloten organisatie en burgers. Artikel 1 sub g: aangeklaagde Net als de klager dient ook de aangeklaagde werkzaam te zijn of te zijn geweest
in de organisatie van de aangesloten organisatie. Voor de aangeklaagde geldt
dezelfde omschrijving als in het vorige lid. Ook een klacht over een
ex-medewerker kan relevant zijn voor de werkgever. Opgemerkt wordt dat de
behandeling van een klacht tegen een voormalig medewerker zijn beperkingen kent
omdat aan een voormalig medewerker niet dezelfde verplichtingen kunnen worden
opgelegd als een in dienst zijnde medewerker of omdat een ex-medewerker niet
meer te traceren is. Zie voor klachten over politieke ambtsdragers ook de toelichting bij artikel
2.Overige niet binnen de regeling vallende klachten Met betrekking tot klachten over ongewenst gedrag die niet binnen deze regeling
vallen, bijvoorbeeld een mondelinge klacht, een klacht van een derde of een
klacht tegen een burger, geldt dat los van deze klachtenregeling het bevoegd
gezag op grond van de Algemene wet bestuursrecht zorg dient te dragen voor een
behoorlijke behandeling van zowel mondelinge en schriftelijke klachten. Toelichting artikel 2 Klachten over politieke ambtsdragers De klachtenregeling is niet van toepassing op burgemeester,
wethouders,raadsleden, de commissaris van de koningin, gedeputeerden, leden van
provinciale staten, dijkgraven, leden van het algemeen en dagelijks bestuur van
waterschappen, noch als klager noch als aangeklaagde. De aangesloten organisatie
heeft met bestuurders juridisch een andere relatie dan met medewerkers.
Anderzijds kan in de (hiërarchische) relatie tussen een medewerker en een
bestuurder sprake zijn van ongewenst gedrag waartegen de medewerker beschermd
dient te worden. Om deze reden is in de regeling de mogelijkheid opgenomen dat
het bevoegd gezag in voorkomende gevallen een beroep kan doen op de
klachtencommissie voor het behandelen van een klacht over ongewenst gedrag van
een bestuurder (of gekozen lid). Indien van deze mogelijkheid gebruik wordt
gemaakt geldt de procedure uit deze regeling in beginsel niet maar wordt de
werkwijze zoveel mogelijk analoog toegepast. Het bevoegd gezag en de
klachtencommissie dienen ad hoc een procedure af te spreken.Toelichting artikel 4 Taak- en samenstelling commissieDe commissie fungeert als adviesorgaan van het bevoegd gezag bij klachten over
ongewenst gedrag indien het bevoegd gezag zich heeft aangesloten bij de
commissie en de regeling klachtencommissie lokaal heeft vastgesteld. Voor de samenstelling van de commissie wordt gebruik gemaakt van een pool van
deskundigen met ervaring in het behandelen van klachten over ongewenst gedrag en
discriminatie en met kennis van de decentrale overheid. Afhankelijk van de aard
van de ontvangen klacht wordt bij het samenstellen van de commissie gekeken naar
specifieke deskundigheid en diversiteit (onder meer psychosociale, medische en
juridische deskundigheid, man-vrouw verhouding). Er wordt op toegezien dat de
betrokken commissieleden geen binding hebben met de organisatie waaruit de
klacht afkomstig is.Toelichting artikel 5 Secretaris en administratieDe klachtencommissie wordt bij de behandeling van een klacht inhoudelijk
ondersteund door een extern secretaris. Het algemeen secretariaat en de administratie rondom aansluitingen en declaratie
van de kosten van een klachtenprocedure wordt gevoerd door het secretariaat van
het College voor Arbeidszaken van de VNG. Aangesloten organisaties maar ook
individuele medewerkers die overwegen een klacht in te dienen, kunnen voor
nadere informatie rechtstreeks contact opnemen met het secretariaat van de
commissie.Landelijke Klachtencommissie Ongewenst GedragPostbus 304352500 GK Den Haag070 373 8530klachtencommissie.ongewenstgedrag@vng.nlwww.vng.nl/ongewenstgedrag Toelichting artikel 6 Het indienen van de klacht Het bevoegd gezag is verantwoordelijk voor de afhandeling van de klacht. Het is
in veel klachtenregelingen ongewenst gedrag echter gebruikelijk dat een klager
een klacht niet aan het bevoegd gezag adresseert maar rechtstreeks aan de
commissie. Ook in deze regeling is gekozen voor rechtstreekse toegang tot
commissie. Door middel van aansluiting bij de commissie kan het bevoegd gezag de
commissie machtigen klachten over ongewenst gedrag rechtstreeks te ontvangen.
Dit moet dan ook expliciet in de lokale regeling staan. Mocht een klager zich
met een klacht wenden tot het bevoegd gezag, dan zendt het bevoegd gezag de
klacht door naar de commissie. Voor het bepalen van de termijnen geldt de
ontvangstdatum van een rechtstreekse melding bij de commissie dan wel, indien de
klacht is ingediend bij het bevoegd gezag, de datum waarop het bevoegd gezag de
klacht heeft ontvangen.De adressering voor klachten is Landelijke Klachtencommissie Ongewenst GedragPostbus 304352500 GK Den Haag klachtencommissie.ongewenstgedrag@vng.nlNa ontvangst wordt aan de klager een ontvangstbevestiging gestuurd en aan het
bevoegd gezag wordt, zonder vermelding van betrokkenen, mededeling gedaan van de
ontvangst van een klacht. Bij doorzending van een klacht wordt een
overeenkomstige werkwijze gevolgd. Alle correspondentie geschiedt onder
aantekening van persoonlijk en vertrouwelijk.Toelichting artikel 7 In behandeling nemenHet is de taak van de commissie om het college te adviseren in de beoordeling en
afdoening van een klacht. Daartoe behoort ook de ontvankelijkheidtoetsing.
Hierbij zijn vier situaties te onderscheiden:
De klacht valt binnen de regeling en wordt in behandeling genomen. In
het kader van de behandeling stelt de commissie het bevoegd gezag op de
hoogte van het bestaan van de klacht, voor zover het hiervan nog niet op
de hoogte was gesteld in het kader van het onderzoek naar de
ontvankelijkheid (artikel 7, lid 1 en artikel 8, lid 2). De aangeklaagde
wordt ten behoeve van de behandeling tijdig op de hoogte gesteld
(artikel 9 lid 6).
De klacht valt niet binnen de regeling of wordt niet binnen redelijke
termijn voorgelegd of valt onder de uitzonderingen van artikel 9:8 Awb.
De commissie adviseert (dan wel: kan adviseren) het bevoegd gezag de
klacht niet-ontvankelijk te verklaren (artikel 7, leden 2 en 5 A en B).
De aangeklaagde wordt in beginsel niet op de hoogte gesteld.
De klacht valt binnen de regeling maar klager heeft (nog) niet de lokaal
verplichte stappen ondernomen. De commissie stelt klager hiervan op de
hoogte. Het bevoegd gezag wordt niet op de hoogte gesteld van de klacht,
de aangeklaagde ook niet. Aan klager is de keuze om de verplichte
stappen alsnog te doorlopen of af te zien van verdere actie (artikel 7,
lid 2).
De commissie kan de klager de mogelijkheid geven om aan
niet-ontvankelijkheid op basis van artikel 7 lid 5 C te ontkomen door de
gegevens van de klacht aan te vullen. De termijn van behandeling begint
te lopen op het moment dat de gegevens van de klacht voldoende zijn
aangevuld (zie Art. 4: 15 Awb).
Verplichte stappen uit de klachtenprocedure (artikel 7, lid
2)Bij lokale stappen kan gedacht worden aan overleg met of bemiddeling door de
vertrouwenspersoon of de leidinggevende. De commissie zal alleen dan afzien van
behandeling als een actie in de regeling van de aangesloten organisatie
uitdrukkelijk verplicht is gesteld. In de meeste regelingen is dat overigens
niet het geval. Wel is het beleid er doorgaans op gericht dat de medewerkers
eerst contact zoeken met een vertrouwenspersoon om de zaak te overleggen en zo
mogelijk op te lossen. Indieningstermijn (artikel 7, lid 5, sub a)Een klacht is niet ontvankelijk indien deze niet is ingediend binnen een
redelijke termijn nadat het ongewenst gedrag heeft plaats gevonden. Als
richtlijn kan worden aangehouden een termijn van twee jaar (in afwijking van de
termijn van een jaar uit artikel 9:8 van de Awb).De ervaring leert dat klachten over ongewenst gedrag vaak pas na enige tijd
worden ingediend, nadat de klager op andere wijze naar oplossingen heeft
gezocht. De commissie kan een langere indieningtermijn dan twee jaar redelijk
achten, indien de aard van de klacht daartoe aanleiding geeft, bijvoorbeeld
indien er sprake is van ernstige feiten. Wel moet er rekening mee worden gehouden dat een onderzoek naar de feiten
moeilijker wordt naarmate het langer geleden is dat ongewenst gedrag heeft
plaats gevonden. Andere gronden voor niet-ontvankelijkheid (artikel 7, lid 5, sub b en
artikel 9:8 Awb)In de Algemene wet bestuursrecht worden uitzonderingen op de plicht tot
klachtbehandeling genoemd. Deze uitzonderingen zijn in deze regeling
overgenomen. Indien er reeds een klacht over het gedrag is behandeld is het
bevoegd gezag niet verplicht de klacht opnieuw in behandeling te nemen. Ook in
gevallen van voor beroep vatbare besluiten en van samenloop met een
opsporingsonderzoek is die plicht niet aanwezig. Beoordeeld zal moeten worden of
de samenloop met de strafrechtelijke procedure onwenselijk is. Bepaald is dat de
commissie kan adviseren om een dergelijke klacht
niet-ontvankelijk te verklaren. Het ligt voor de hand dat in dergelijke gevallen
overleg gepleegd wordt tussen de commissie en het bevoegd gezag. Voorts geldt
dat het een derde (in dit geval: de commissie) op grond van de Wet bescherming
persoonsgegevens in beginsel niet is toegestaan om strafrechtelijke gegevens te
verwerken.Een derde uitzonderingsgrond op de verplichte klachtbehandeling betreft de
situatie dat het belang van de klager dan wel het gewicht van het ongewenst
gedrag kennelijk onvoldoende is.Toelichting artikel 9 HorenInformant (artikel 1, sub h en artikel 9, lid 1)Het bevoegd gezag kan een informant aanwijzen om de commissie van informatie te
voorzien. Hierbij kan worden gedacht aan informatie over de organisatie, de
cultuur en de procedures bij ongewenst gedrag. Als informant kan bijvoorbeeld
fungeren een medewerker P&O, een manager of de vertrouwenspersoon.Hoor en wederhoorDe commissie past hoor en wederhoor toe. De commissie dient er met het oog
hierop voor te zorgen dat de aangeklaagde tijdig op de hoogte is van de klacht
en eventuele andere voor hem relevante stukken. Er zullen doorgaans één of meer zittingen gehouden worden waarop betrokkenen
gehoord worden. Omdat betrokkenen in beginsel buiten elkaars aanwezigheid worden
gehoord (artikel 9, lid 4) kan het nodig zijn dat men tweemaal tijdens de
zitting wordt gehoord om te reageren op nieuwe informatie en op de zienswijzen
van andere betrokkenen. Een andere mogelijkheid is dat men reageert op
gespreksverslagen. Aan de commissie wordt overgelaten op welke wijze het
wederhoor wordt gerealiseerd.Verplichting tot medewerkingTen behoeve van het onderzoek van de commissie stelt het bevoegd gezag van de
desbetreffende aangesloten organisatie zijn medewerkers in de gelegenheid te
worden gehoord (artikel 9, lid 3). Op grond van het goed ambtenaarschap zijn
medewerkers in beginsel verplicht om medewerking te verlenen aan een onderzoek
naar een klacht. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval kan het niet
verlenen van medewerking door een medewerker als plichtsverzuim beschouwd
worden. Voor de aangeklaagde geldt dat deze niet verplicht kan worden om informatie te
verstrekken die zijn positie kan schaden.Bijstand Indien een klager of een aangeklaagde zich laat bijstaan door een raadsman of
-vrouw (advocaat, rechtsbijstandjurist) zijn de kosten daarvan voor eigen
rekening. Betrokkenen kunnen ook kiezen voor een niet-professionele
raadspersoon. In sommige organisaties is het mogelijk dat de vertrouwenspersoon tevens als
raadspersoon van de klager fungeert bij een zitting. Of dit mogelijk en
wenselijk is hangt af van de rolopvatting/functiebeschrijving van
vertrouwenspersoon die de betreffende organisatie hanteert. Het fungeren van de
vertrouwenspersoon als raadspersoon ter zitting kan in conflict komen met andere
aspecten van de rol van de vertrouwenspersoon zoals geheimhouding en
onafhankelijkheid. Een raadsman of vrouw dan wel een vertrouwenspersoon kan
slechts één van de in de procedure betrokken personen bijstaan.Voor de bijstand van een raadsman of vrouw kan bij gemeenten een beroep gedaan
worden op de voor gemeenten verplichte rechtsbijstandsverzekering. Medewerkers
bij de waterschappen en de provincies kunnen hierover informatie inwinnen bij de
afdeling personeelszaken, de vertrouwenspersoon of de verzekeringsmaatschappij
bij wie wel door de waterschappen en provincies een rechtsbijstandsverzekering
voor werknemers is gesloten. Betrokkene doet de commissie tijdig opgave van de naam en de hoedanigheid van
degene(n), die hij meeneemt naar het hoorgesprek.Toelichting artikel 10 Omgang met persoonsgegevens De commissie werkt met (persoons)gegevens, waartoe ook bijzondere
persoonsgegevens in de zin van de Wet bescherming persoonsgegevens kunnen
behoren. Persoonsgegevens mogen door de commissie slechts verzameld en verwerkt
worden met het doel een advies uit te brengen over de klacht. Grondslag hiervoor
is de verplichting van het bevoegd gezag om klachten op zorgvuldige wijze te
behandelen. De commissie verwerkt de gegevens op een veilige wijze. In de praktijk betekent
dit dat de secretaris van de commissie de gegevens op zodanige wijze opslaat en
communiceert dat er geen risico is op onbevoegde kennisname. Toelichting artikel 11 Advies van de commissieHet bevoegd gezag dient de klacht binnen 10 weken af te doen. Daarbinnen geldt
de termijn van 8 weken voor het advies van de commissie aan het bevoegd gezag.
Dat is alleen anders als de commissie op grond van artikel 7, tweede of derde
lid, besluit een klacht niet in behandeling te nemen (lid 2) dan wel niet
ontvankelijk te verklaren (lid3). In dat geval meldt de commissie dat binnen
twee weken aan het bevoegd gezag (zie art 7, lid 4).Er zijn twee soorten advies mogelijk: het advies over de gegrondheid van de
klacht (artikel 11, lid 1) en het advies om de klacht niet ontvankelijk te
verklaren (artikel 7, lid 3). De commissie is niet verplicht het afschrift van een advies tot niet
ontvankelijkverklaring aan de aangeklaagde te zenden. Dit wordt niet nodig
geacht omdat het niet tot klachtbehandeling komt. Toelichting artikel 12 Afdoening van de klachtTermijnenDe wettelijke termijnen gelden, hetgeen wil zeggen dat de klacht binnen 10 weken
wordt afgedaan, met de mogelijkheid van verdaging voor ten hoogste 4 weken. Er
kan bijvoorbeeld verdaagd worden indien de klachtencommissie niet binnen 8 weken
advies uitbrengt. In uitzonderlijke gevallen kan de commissie klager verzoeken
schriftelijk in te stemmen met een verder uitstel van de termijn.Bezwaar en beroepDe conclusie van het bevoegd gezag in het kader van een klachtenprocedure, de
afdoeningsbrief, is niet vatbaar voor bezwaar en beroep. Als de conclusies van
de klachtenprocedure aanleiding geven tot het nemen van een ander besluit,
bijvoorbeeld een rechtspositionele maatregel, staat daar voor de belanghebbende
de normale rechtsgang tegen open.Een klager kan zich in tweede instantie wenden tot een externe klachtinstantie
met een klacht over het bestuursorgaan. Het bevoegd gezag dient klager in de
afdoeningsbrief op deze externe klachtenprocedure (zoals de (nationale
Ombudsman) te wijzen.Niet-ontvankelijkheidIndien het bevoegd gezag concludeert dat een klacht niet ontvankelijk is in de
zin van deze regeling dient de klacht op andere wijze te worden behandeld. Op
grond van de Awb is een bestuursorgaan verplicht om een klacht behoorlijk te
behandelen.OpenbaarheidInformatie van een bestuursorgaan is in beginsel openbaar. Verstrekking van
informatie blijft achterwege indien het persoonsgegevens betreft. Dit laatste
geldt bijvoorbeeld voor schriftelijke stukken omtrent een klacht, zoals een
verslag van het horen, het advies en de afdoeningsbrief. Verstrekking van deze
documenten is mogelijk indien deze geanonimiseerd zijn, dat wil zeggen geen
gegevens bevatten die tot personen herleidbaar zijn, of wanneer degenen op wie
de persoonsgegevens betrekking hebben daarvoor toestemming geven. Toelichting artikel 13 Klacht over het functioneren van de
commissieDe commissie voorziet door dit artikel in een klachtregeling betreffende haar
eigen functioneren. Deze beoordeling geschiedt door leden van de commissie die
niet deelgenomen hebben aan de werkzaamheden van de commissie waartegen de
klacht zich richt. In deze fase vindt geen nieuwe inhoudelijke beoordeling van
de primaire melding plaats. Afhankelijk van de conclusies over de klacht met
betrekking tot de procedure kan in tweede instantie wel een nieuwe inhoudelijke
beoordeling van de oorspronkelijke klacht plaatsvinden. _____________________________________