CVDR283452_1Verordening Reglement van orde van de raad 2013nlregelingDronten2013-04-18DrontenGemeenteblad 2013, nr. 16Verordening Reglement van orde van de raad 2013Gemeentewet, art. 16gemeenteraadbestuur en recht2013-03-28De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-04-182019-05-29nieuwe regelingB13.000401inrichting en werkwijze van het gemeentebestuurGeen.Vervangt Reglement van orde voor de raad.Verordening Reglement van orde van de raad 2013Geconsolideerde tekst van de regelingDe raad van de gemeente Dronten,gelezen het voorstel van het presidium van 20 december 2012, nr.
B.13.000401gezien het advies van de raadscommissie vangelet op artikel 16 van de Gemeentewet;B E S L U I T:Vast te stellen het reglement van orde van de raad1.Algemene bepalingen1.BegripsomschrijvingenIn dit reglement wordt verstaan onder:
voorzitter: de voorzitter van de raad of diens vervanger;
amendement: voorstel tot wijziging van een ontwerpverordening of
ontwerpbeslissing, naar de vorm geschikt om daarin direct te
worden opgenomen;
subamendement: voorstel tot wijziging van een aanhangig
amendement, naar de vorm geschikt om direct te worden opgenomen
in het amendement waarop het betrekking heeft;
motie: korte en gemotiveerde verklaring over een onderwerp
waardoor een oordeel, wens of verzoek wordt uitgesproken;
voorstel van orde: voorstel betreffende de orde van de
vergadering;
initiatiefvoorstel: een voorstel voor een verordening of een
ander voorstel.
2.De voorzitterDe voorzitter is belast met:
het leiden van de vergadering;
het handhaven van de orde;
het doen naleven van dit reglement;
hetgeen de Gemeentewet of dit reglement hem verder
opdraagt.
3.De griffier1.De griffier is in elke vergadering van de raad aanwezig.2.Bij verhindering of afwezigheid wordt de griffier vervangen door een
door de raad daartoe aangewezen plaatsvervangend griffier.3.De griffier kan, indien daartoe door de voorzitter uitgenodigd, aan
de beraadslagingen als bedoeld in dit reglement deelnemen.4.De secretarisDe raad kan het college verzoeken de secretaris in de vergadering
aanwezig te laten zijn en deel te laten nemen aan de beraadslagingen als
bedoeld in dit reglement.5.Het presidium1.De raad heeft een presidium.2.Het presidium bestaat uit de plaatsvervangend voorzitter en de
voorzitters van de commissie.3.De plaatsvervangend voorzitter van de raad treedt op als voorzitter
van het presidium.4.De voorzitter van de raad en de griffier zijn in elke vergadering
van het presidium aanwezig.5.De voorzitter van het presidium kan de secretaris uitnodigen bij een
vergadering aanwezig te zijn.6.Taken en bevoegdheden van het presidium1.Het presidium heeft, naast de taken opgenomen in de artikelen 10,
11, 12, 16, 20, 39, 40, 42 en 43 van deze verordening, als taak
aanbevelingen te doen aan de raad betreffende de organisatie van de
werkzaamheden van de raad en van zijn commissies.2.Het presidium oefent met betrekking tot de griffier de bevoegdheden
uit die de wet en de gemeentelijke rechtspositieregelingen met
betrekking tot andere ambtenaren opdragen aan het college en de
secretaris.3.Het presidium heeft haar werkwijze vastgelegd in een eigen reglement
/ verordening2.Toelating van nieuwe leden; benoeming wethouders; fracties7.Onderzoek geloofsbrieven; beëdiging leden1.Bij elke benoeming van nieuwe leden van de raad stelt de raad een
commissie in bestaande uit drie leden van de raad. De commissie
onderzoekt de geloofsbrieven, de daarop betrekking hebbende stukken
van nieuw benoemde leden en het proces-verbaal van het
(centraal)stembureau.2.De commissie brengt na haar onderzoek van de geloofsbrieven verslag
uit aan de raad en doet daarbij een voorstel voor een besluit. In
het verslag wordt ook melding gemaakt van een
minderheidsstandpunt.3.Het onderzoek van het proces-verbaal van het centraal stembureau
gebeurt in de laatste samenkomst van de raad in oude samenstelling
na de verkiezingen.4.Na een raadsverkiezing roept de voorzitter de toegelaten leden van
de raad op om in de eerste vergadering van de raad in nieuwe
samenstelling, bedoeld in artikel 18 van de Gemeentewet, de
voorgeschreven eed of verklaring en belofte af te leggen.5.In geval van een tussentijdse vacaturevervulling roept de voorzitter
een nieuw benoemd lid van de raad op voor de vergadering van de raad
waarin over diens toelating wordt beslist om de voorgeschreven eed
of verklaring en belofte af te leggen.8.Onderzoek geloofsbrieven; benoeming wethouders1.Bij de benoeming van een wethouder wordt overeenkomstig artikel 7,
lid 1een commissie ingesteld die onderzoekt of de kandidaat voldoet
aan de eisen van de Gemeentewet. De werkwijze van deze commissie is
overeenkomstig artikel 7, lid 2. Ten behoeve van het onderzoek legt
de kandidaat de volgende stukken over:
een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie met
vermelding van de nationaliteit en een opmerking over
mogelijke uitsluiting van het kiesrecht;
een overzicht van zijn openbare functies en alle overige
nevenbetrekkingen;
een opgave van zijn financiële belangen in ondernemingen en
organisaties waarmee de gemeente zakelijke betrekkingen
onderhoudt, als bedoeld in de Gedragscode voor de
burgemeester en de wethouders;
een verklaring omtrent het gedrag.
9.Fractie1.De leden van de raad, die door het centraal stembureau op dezelfde
kandidatenlijst verkozen zijn verklaard, worden bij de aanvang van
de zitting als één fractie beschouwd. Is onder een lijstnummer
slechts één lid verkozen, dan wordt dit lid als een afzonderlijke
fractie beschouwd.2.Indien boven de kandidatenlijst een aanduiding was geplaatst, voert
de fractie in de raad deze aanduiding als naam. Indien geen
aanduiding boven de kandidatenlijst was geplaatst, deelt de fractie
in de eerste vergadering van de raad aan de voorzitter mee welke
naam deze fractie in de raad wil voeren.3.De namen van degenen die als voorzitter van de fractie en als diens
plaatsvervanger optreden worden zo spoedig mogelijk doorgegeven aan
de voorzitter.4.Indien één of meer leden van een of meer fracties als zelfstandige
fractie gaan optreden of indien één of meer leden van een fractie
zich aansluiten bij een andere fractie wordt hiervan zo spoedig
mogelijk schriftelijk mededeling gedaan aan de voorzitter. Voor het
splitsen dan wel het vormen van nieuwe fracties is geen toestemming
vereist van de raad.5.Met de onder 4 beschreven veranderde situatie wordt rekening
gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering van de raad na
de mededeling daarvan.3.Vergaderingen1Tijdstip van vergaderen; voorbereidingen10.Vergaderfrequentie1.De vergaderingen van de raad vinden in de regel plaats op de
laatste donderdag van de maand. Zij beginnen om 19.30 uur en
worden gehouden in het gemeentehuis.2.De voorzitter kan in bijzondere gevallen een andere dag en
aanvangsuur bepalen of een andere vergaderplaats aanwijzen. Hij
voert hierover, tenzij er sprake is van een spoedeisende
situatie, overleg in het presidium.11.Vaststelling agenda1.In spoedeisende gevallen kan de voorzitter na het verzenden van
de schriftelijke oproep tot uiterlijk 48 uur voor de aanvang van
een vergadering een aanvullende agenda opstellen. Deze wordt met
de daarbij behorende stukken aan de leden van de raad verzonden,
en openbaar gemaakt.2.Bij aanvang van de vergadering stelt de raad de agenda vast. Op
voorstel van een lid van de raad of de voorzitter kan de raad
bij de vaststelling van de agenda onderwerpen aan de agenda
toevoegen of van de agenda afvoeren.3.Wanneer de raad een onderwerp onvoldoende voor de openbare
beraadslaging voorbereid acht, kan hij het onderwerp verwijzen
naar een commissie of aan het college nadere inlichtingen of
advies vragen.4.Op voorstel van een lid van de raad of van de voorzitter kan de
raad de volgorde van behandeling van de agendapunten
wijzigen.12.Oproep1.De voorzitter zendt ten minste zeven dagen voor een vergadering
de leden van de raad een schriftelijke oproep onder vermelding
van dag, tijdstip en plaats van de vergadering.2.De voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken, met
uitzondering van de in artikel 25, eerste en tweede lid, van de
Gemeentewet bedoelde stukken, worden tegelijkertijd met de
schriftelijke oproep aan de leden van de raad verzonden.3.In spoedeisende gevallen kan de voorzitter tot 48 uur voor de
aanvang van de vergadering een aanvullende agenda met de daarbij
behorende stukken aan de leden verzenden4.Het presidium kan één of meer wethouders uitnodigen om in de
vergadering aanwezig te zijn en aan de beraadslagingen deel te
nemen.13.Ter inzage leggen van stukken1.Stukken die ter toelichting van de onderwerpen of voorstellen op
de agenda dienen, worden gelijktijdig met het verzenden van de
schriftelijke oproep voor een ieder op het gemeentehuis ter
inzage gelegd. Indien na het verzenden van de schriftelijke
oproep stukken ter inzage worden gelegd, wordt hiervan
mededeling gedaan aan de leden van de raad en zo mogelijk in een
openbare kennisgeving.2.Onverminderd het bepaalde in het eerste lid kunnen stukken ook
op elektronische wijze aan een ieder ter beschikking worden
gesteld.3.Indien omtrent stukken op grond van artikel 25, eerste of tweede
lid, van de Gemeentewet geheimhouding is opgelegd, blijven deze
stukken in afwijking van het eerste lid, onder berusting van de
griffier en verleent de griffier de leden van de raad
inzage.14.Openbare kennisgeving1.De vergadering wordt tegelijkertijd met de schriftelijke oproep
door aankondiging op de gemeentelijke informatiepagina in
huis-aan-huisbladen, op het publicatiebord en door plaatsing op
de gemeentelijke website openbaar gemaakt. Een aanvullende
agenda wordt zo spoedig mogelijk op geschikte wijze openbaar
gemaakt.2.De openbare kennisgeving vermeldt:
de datum, aanvangstijd en plaats, alsmede de voorlopige
agenda van de vergadering;
de wijze waarop en de plaats waar een ieder de bij de
vergadering behorende stukken kan inzien.
3.Daarnaast worden bij de agenda behorende stukken, indien
digitaal beschikbaar, op de website van de gemeente
geplaatst.2.Orde der vergadering15.PresentielijstBij binnenkomst in de vergaderzaal tekent ieder lid van de raad de
presentielijst. Aan het einde van elke vergadering wordt die lijst
door de voorzitter en de griffier door ondertekening
vastgesteld.16.Zitplaatsen1.De voorzitter, de leden van de raad en de griffier hebben een
vaste zitplaats, door de voorzitter na overleg in het presidium
bij aanvang van iedere nieuwe zittingsperiode van de raad
aangewezen.2.Indien daartoe aanleiding bestaat, kan de voorzitter de indeling
herzien na overleg in het presidium.3.De voorzitter draagt zorg voor een zitplaats voor de wethouders,
secretaris en overige personen, die voor de vergadering zijn
uitgenodigd.17.Opening vergadering; quorum1.De voorzitter opent de vergadering op het vastgestelde uur,
indien het daarvoor door de wet vereiste aantal leden van de
raad blijkens de presentielijst aanwezig is.2.Wanneer een kwartier na het vastgestelde tijdstip niet het
vereiste aantal leden aanwezig is, bepaalt de voorzitter, na
voorlezing van de namen der afwezige leden, dag en uur van de
volgende vergadering, met inachtneming van artikel 20 van de
Gemeentewet.18.Spreekrecht burgersEr is in de raad geen mogelijkheid meer tot inspreken behalve in die
gevallen waarin een voorstel rechtstreeks wordt geagendeerd voor de
raadsvergadering. Dan gelden daarvoor dezelfde voorwaarden als voor
het inspreken in de commissievergadering.
Nadat de voorzitter een agendapunt aan de orde heeft
gesteld, kunnen aanwezigen die geen lid zijn van de raad,
daarover het woord voeren.
Het woord kan niet gevoerd worden over:
een besluit van het gemeentebestuur waartegen bezwaar en
beroep openstaat of heeft opengestaan;
benoemingen, keuzen, voordrachten of aanbevelingen van
personen;
een gedraging waarover een klacht ex artikel 9:1 van de
Algemene wet bestuursrecht kan of kon worden ingediend.
Degene, die van het spreekrecht gebruik wil maken, meldt dit
ten minste 24 uur voor de aanvang van de vergadering aan de
griffier. Hij vermeldt daarbij zijn adresgegevens en het
onderwerp, waarover hij het woord wil voeren.
Een inspreker krijgt maximaal vijf minuten het woord.
De spreker voert het woord, nadat de voorzitter hem dit
heeft verleend. De voorzitter kan de deelnemers aan de
vergadering toestaan aan insprekers een korte, verhelderende
vraag te stellen. Er vindt geen discussie plaats tussen een
inspreker en deelnemers van de vergadering.
De voorzitter of een lid van de raaddoet een
ordevoorstel voor de behandeling van de inbreng van de
spreker.
19.Primus bij hoofdelijke stemmingAlvorens de aangekondigde onderwerpen aan de orde te stellen deelt
de voorzitter mede, bij welk lid van de raad, de hoofdelijke
stemming zal beginnen. Daartoe wordt bij loting een volgnummer van
de presentielijst aangewezen; bij het daar genoemde lid begint de
hoofdelijke stemming.20.Besluitenlijst1.De griffier draagt zorg voor het bijhouden van de presentielijst
en de besluitenlijst van de vergadering.2.De leden, de voorzitter, de wethouders, de griffier en de
secretaris hebben het recht, een voorstel tot verandering aan de
raad te doen, indien de concept besluitenlijst onjuistheden
bevat of niet duidelijk weergeeft hetgeen besloten is. Een
voorstel tot verandering dient voor de aanvang van de
vergadering bij de griffier te worden ingediend.3.De besluitenlijst bevat ten minste:
de namen van de voorzitter, de griffier, de secretaris,
de wethouders en de ter vergadering aanwezige leden,
alsmede van de leden die afwezig waren en overige
personen die het woord gevoerd hebben;
een vermelding van de zaken die aan de orde zijn
geweest;
een overzicht van het verloop van elke stemming, met
vermelding bij hoofdelijke stemming van de namen van de
leden die voor of tegen stemden, onder aantekening van
de namen van de leden die zich overeenkomstig de
Gemeentewet van stemming hebben onthouden of zich bij
het uitbrengen van hun stem hebben vergist;
de tekst van de ter vergadering ingediende
initiatiefvoorstellen, voorstellen van orde, moties,
amendementen en subamendementen;
bij het desbetreffende agendapunt de naam en de
hoedanigheid van die personen aan wie het op grond van
het bepaalde in artikel 26 door de raad is toegestaan
deel te nemen aan de beraadslagingen.
4.De besluitenlijst wordt in de eerstvolgende vergadering
vastgesteld, waarna dit door de voorzitter en de griffier wordt
ondertekend.5.Voor zover de aard en de inhoud van de besluitvorming zich
daartegen niet verzet, wordt de besluitenlijst zo spoedig
mogelijk na de vergadering openbaar gemaakt door plaatsing op de
gemeentelijke website.21.vragenuur1.In elke raadsvergadering is er een vragenuur, tenzij er bij de
voorzitter geen vragen zijn ingediend. In bijzondere gevallen
kan het presidium bepalen dat het vragenuur op een ander
tijdstip wordt gehouden.2.Het lid van de raad dat tijdens het vragenuur vragen wil
stellen, meldt dit onder aanduiding van het onderwerp ten minste
24 uur voor aanvang van het vragenuur bij de voorzitter. De
voorzitter kan na overleg met het presidium weigeren een
onderwerp tijdens het vragenuur aan de orde te stellen indien
hij het onderwerp niet voldoende nauwkeurig acht aangegeven of
indien het onderwerp in de raadsvergadering op diezelfde dag aan
de orde komt.3.De voorzitter bepaalt de volgorde, waarin aangemelde onderwerpen
tijdens het vragenuur aan de orde worden gesteld.4.De voorzitter bepaalt per onderwerp de spreektijd voor de
vragensteller, voor het college, voor de burgemeester en voor de
overige leden van de raad.5.Per onderwerp wordt aan de vragensteller het woord verleend om
één of meer vragen aan het college of de burgemeester te stellen
en een toelichting daarop te geven.6.Na de beantwoording door het college of de burgemeester krijgt
de vragensteller desgewenst het woord om aanvullende vragen te
stellen.7.Vervolgens kan de voorzitter aan de andere leden het woord
verlenen om hetzij aan de vragensteller, hetzij aan het college
of de burgemeester vragen te stellen over hetzelfde
onderwerp.8.Tijdens het vragenuur kunnen geen moties worden ingediend en
worden geen interrupties toegelaten.22.Ingekomen stukken1.De ingekomen stukken worden op een lijst geplaatst, die als
bijlage bij de agenda hoort. Schriftelijke mededelingen van het
college worden slechts op de lijst vermeld, wanneer zij niet bij
een ander agendapunt aan de orde komen.2.De raad stelt, op voorstel van het presidium, de wijze van
afdoening vast van ingekomen stukken waaromtrent het presidium
nog geen besluit heeft genomen.23.Aantal spreektermijnen1.De beraadslaging over een onderwerp of voorstel geschiedt in ten
hoogste twee termijnen, tenzij de raad anders beslist.2.Elke spreektermijn wordt door de voorzitter afgesloten.3.Een lid mag in een termijn niet meer dan één maal het woord
voeren over hetzelfde onderwerp of voorstel.4.Het derde lid is niet van toepassing op:
de rapporteur van een commissie;
het lid dat een (sub)amendement, een motie of een
initiatiefvoorstel heeft ingediend, voor wat betreft dat
amendement, die motie of dat voorstel.
5.Bij de bepaling hoeveel malen een lid over hetzelfde onderwerp
of voorstel het woord heeft gevoerd, wordt niet meegerekend het
spreken over een voorstel van orde.24.SpreektijdEen lid van de raad kan een voorstel doen over de spreektijd van de
leden en de overige aanwezigen.25.Handhaving orde; schorsing1.Een spreker mag in zijn betoog niet worden gestoord, tenzij
de voorzitter het nodig oordeelt hem aan het opvolgen
van dit reglement te herinneren;
een lid hem interrumpeert. De voorzitter kan bepalen dat
de spreker zonder verdere interrupties zijn betoog zal
afronden.
2.Indien een spreker, zich beledigende of onbetamelijke
uitdrukkingen veroorlooft, afwijkt van het in behandeling zijnde
onderwerp, een andere spreker herhaaldelijk interrumpeert, dan
wel anderszins de orde verstoort, wordt hij door de voorzitter
tot de orde geroepen. Indien de betreffende spreker, hieraan
geen gevolg geeft, kan de voorzitter hem gedurende de
vergadering, waarin zulks plaats heeft, over het aanhangige
onderwerp het woord ontzeggen.3.De voorzitter kan, ter handhaving van de orde, de vergadering
voor een door hem te bepalen tijd schorsen en - indien na de
heropening de orde opnieuw wordt verstoord - de vergadering
sluiten.26.Beraadslaging1.De raad kan op voorstel van de voorzitter of een lid van de raad
beslissen over één of meer onderdelen van een onderwerp of
voorstel afzonderlijk te beraadslagen.2.Op verzoek van een lid van de raad of op voorstel van de
voorzitter kan de raad besluiten de beraadslaging voor een door
hem te bepalen tijd te schorsen teneinde het college of de leden
de gelegenheid te geven tot onderling nader beraad. De
beraadslagingen worden hervat nadat de schorsingsperiode
verstreken is.27.Deelname aan de beraadslaging door anderen1.De raad kan bepalen dat anderen dan de in de vergadering
aanwezige leden van de raad, de wethouder, de secretaris, de
griffier en de voorzitter deelnemen aan de beraadslaging.2.Een beslissing daartoe wordt op voorstel van de voorzitter of
één der leden van de raad genomen alvorens met de beraadslaging
ten aanzien van het aan de orde zijnde agendapunt een aanvang
wordt genomen.28.StemverklaringNa het sluiten van de beraadslaging en voordat de raad tot stemming
overgaat, heeft ieder lid het recht zijn stemgedrag te
motiveren.29.Beslissing1.Wanneer de voorzitter vaststelt dat een onderwerp of voorstel
voldoende is toegelicht, sluit hij de beraadslaging, tenzij de
raad anders beslist.2.Nadat de beraadslaging is gesloten vindt, na een stemming over
eventuele amendementen, de stemming plaats over het voorstel,
zoals het dan luidt, in zijn geheel tenzij geen stemming wordt
gevraagd.3.Voordat de stemming over het voorstel in zijn geheel
plaatsvindt, formuleert de voorzitter het voorstel over de te
nemen eindbeslissing.3.Procedures bij stemmingen30.Algemene bepalingen over stemming1.De voorzitter vraagt, of stemming wordt verlangd. Indien geen
stemming wordt gevraagd en ook de voorzitter dit niet verlangt,
stelt de voorzitter vast dat het voorstel zonder hoofdelijke
stemming is aangenomen.2.In de vergadering aanwezige leden kunnen aantekening in het
verslag vragen, dat zij geacht willen worden te hebben
tegengestemd of zich op grond van artikel 28 Gemeentewet van
stemming te hebben onthouden.3.Indien door een of meer leden stemming wordt gevraagd, doet de
voorzitter daarvan mededeling.4.De voorzitter (of de griffier) roept de leden van de raad bij
naam op hun stem uit te brengen. De stemming begint bij het lid
dat daarvoor overeenkomstig artikel 18 is aangewezen. Vervolgens
geschiedt de oproeping naar de volgorde van de
presentielijst.5.Bij hoofdelijke stemming is ieder ter vergadering aanwezig lid
dat zich niet van deelneming aan de stemming op grond van
artikel 28 Gemeentewet moet onthouden verplicht zijn stem uit te
brengen.6.De leden brengen hun stem uit door het woord 'voor' of 'tegen'
uit te spreken, zonder enige toevoeging.7.Heeft een lid zich bij het uitbrengen van zijn stem vergist, dan
kan hij deze vergissing nog herstellen voordat het volgende lid
gestemd heeft. Bemerkt het lid zijn vergissing pas later, dan
kan hij nadat de voorzitter de uitslag van de stemming bekend
heeft gemaakt wel aantekening vragen dat hij zich heeft vergist;
in de uitslag van de stemming brengt dit echter geen
verandering.8.De voorzitter deelt de uitslag na afloop van de stemming mede,
met vermelding van het aantal voor en tegen uitgebrachte
stemmen. Hij doet daarbij tevens mededeling van het genomen
besluit.31.Stemming over amendementen en moties1.Indien een amendement op een aanhangig voorstel is ingediend,
wordt eerst over dat amendement gestemd.2.Indien op een amendement een subamendement is ingediend, wordt
eerst over het subamendement gestemd en vervolgens over het
amendement.3.Indien twee of meer amendementen of subamendementen op een
aanhangig voorstel zijn ingediend, bepaalt de voorzitter de
volgorde waarin hierover zal worden gestemd. Daarbij geldt de
regel, dat het meest verstrekkende amendement of subamendement
het eerst in stemming wordt gebracht.4.Bij het staken der stemmen over een amendement of subamendement
wordt dat amendement of subamendement geacht te zijn
verworpen.5.Indien aangaande een aanhangig voorstel een motie is ingediend,
wordt eerst over het voorstel gestemd en vervolgens over de
motie.32.Stemming over personen1.Wanneer een stemming over personen voor het doen van een
voordracht of het opstellen van een voordracht of aanbeveling
moet plaatshebben, benoemt de voorzitter 3 leden tot
stembureau.2.Ieder ter vergadering aanwezig lid dat zich niet op grond van de
Gemeentewet van stemming moet onthouden is verplicht een
stembriefje in te leveren. De stembriefjes dienen identiek te
zijn.3.Er hebben zoveel stemmingen plaats als er personen zijn te
benoemen, voor te dragen of aan te bevelen. De raad kan op
voorstel van de voorzitter beslissen dat bepaalde stemmingen
worden samengevat op één briefje.4.Het stembureau onderzoekt of het aantal ingeleverde stembriefjes
gelijk is aan het aantal leden dat ingevolge het tweede lid
verplicht is een stembriefje in te leveren. Wanneer de aantallen
niet gelijk zijn worden de stembriefjes vernietigd zonder deze
te openen en wordt een nieuwe stemming gehouden.5.Voor het bepalen van de volstrekte meerderheid als bedoeld in
artikel 30 van de Gemeentewet worden geacht geen stem te hebben
uitgebracht die leden die geen behoorlijk stembriefje hebben
ingeleverd.6.In geval van twijfel over de inhoud van een stembriefje beslist
de raad, op voorstel van de voorzitter.7.Onder de zorg van de griffier worden de stembriefjes
onmiddellijk na vaststelling van de uitslag vernietigd.33.Herstemming over personen1.Wanneer bij de eerste stemming niemand de volstrekte meerderheid
heeft verkregen, wordt tot een tweede stemming overgegaan.2.Wanneer ook bij deze tweede stemming door niemand de volstrekte
meerderheid is verkregen, heeft een derde stemming plaats tussen
twee personen, die bij de tweede stemming de meeste stemmen op
zich hebben verenigd. Zijn bij de tweede stemming de meeste
stemmen over meer dan twee personen verdeeld, dan wordt bij een
tussenstemming uitgemaakt tussen welke twee personen de derde
stemming zal plaatshebben.3.Indien bij tussenstemming of bij de derde stemming de stemmen
staken, beslist terstond het lot.34.Beslissing door het lot1.Wanneer het lot moet beslissen, worden de namen van hen tussen
wie de beslissing moet plaatshebben, door de voorzitter op
afzonderlijke, geheel gelijke, briefjes geschreven.2.Deze briefjes worden, nadat zij door het stembureau zijn
gecontroleerd, op gelijke wijze gevouwen, in een stembokaal
gedeponeerd en omgeschud.3.Vervolgens neemt de voorzitter een van de briefjes uit de
stembokaal. Degene wiens naam op dit briefje voorkomt, is
gekozen.4.Rechten van leden35.Amendementen1.Ieder lid van de raad kan tot het sluiten van de beraadslagingen
amendementen indienen. Een amendement kan het voorstel inhouden om
een geagendeerd voorstel in één of meer onderdelen te splitsen,
waarover afzonderlijke besluitvorming zal plaatsvinden. Alleen
beraadslaagd kan worden over amendementen die ingediend zijn door
leden van de raad, die de presentielijst getekend hebben en in de
vergadering aanwezig zijn.2.Ieder lid dat in de vergadering aanwezig is, is bevoegd op het
amendement dat door een lid is ingediend, een wijziging voor te
stellen (subamendement).3.Elk (sub)amendement en elk voorstel moet om in behandeling genomen
te kunnen worden schriftelijk bij de voorzitter worden ingediend,
tenzij de voorzitter - met het oog op het eenvoudige karakter van
het voorgestelde -oordeelt, dat met een mondelinge indiening kan
worden volstaan.4.Intrekking, door de indiener(s), van het (sub)amendement is
mogelijk, totdat de besluitvorming door de raad heeft
plaatsgevonden.36.Moties1.Ieder lid van de raad kan ter vergadering een motie indienen.2.Een motie moet om in behandeling genomen te kunnen worden
schriftelijk bij de voorzitter worden ingediend.3.De behandeling van een motie over een aanhangig onderwerp of
voorstel vindt tegelijk met de beraadslaging over dat onderwerp of
voorstel plaats.4.De behandeling van een motie over een niet op de agenda opgenomen
onderwerp vindt plaats nadat alle op de agenda voorkomende
onderwerpen zijn behandeld.5.Intrekking, door de indiener(s), van de motie is mogelijk totdat de
besluitvorming door de raad heeft plaatsgevonden.37.Voorstellen van orde1.De voorzitter en ieder lid van de raad kunnen tijdens de vergadering
mondeling een voorstel van orde doen, dat kort kan worden
toegelicht.2.Een voorstel van orde kan uitsluitend de orde van de vergadering
betreffen.3.Over een voorstel van orde beslist de raad terstond.38.Initiatiefvoorstel1.Een initiatiefvoorstel moet om in behandeling genomen te kunnen
worden schriftelijk bij de voorzitter worden ingediend.2.Op verzoek van het raadslid, dat het initiatiefvoorstel indient, kan
het voorstel voor advies naar het college verzonden worden.
Advisering door het college vindt zo spoedig mogelijk plaats, in
ieder geval binnen zes weken nadat het voorstel bij het college is
binnengekomen.3.Het preadvies van het college wordt op de lijst van ingekomen
stukken geplaatst en maakt onderdeel uit van de
beraadslagingen.4.De voorzitter plaatst het voorstel op de agenda van de eerstvolgende
vergadering, tenzij de schriftelijke oproep hiervoor reeds verzonden
is. In dit laatste geval wordt het voorstel op de agenda van de
daaropvolgende vergadering geplaatst. Bij vaststelling van de agenda
wordt het initiatiefvoorstel in stemming gebracht.5.De behandeling van het voorstel vindt plaats nadat alle op de agenda
voorkomende voorstellen en onderwerpen zijn behandeld, tenzij de
raad oordeelt dat:
het voorstel met het oog op de orde van de vergadering
tezamen met een ander geagendeerd voorstel of onderwerp
dient te worden behandeld;
het voorstel eerst dient te worden behandeld in een
raadscommissie;
het voorstel voor advies naar het college dient te worden
gezonden. In dit geval bepaalt de raad in welke vergadering
het voorstel opnieuw geagendeerd wordt.
6.De raad kan voorwaarden stellen aan de indiening en behandeling van
een voorstel, niet zijnde een voorstel voor een verordening.39.Intrekken voorstel1.Het college bereidt voorstellen voor ter bespreking en
besluitvorming door de gemeenteraad.2.Het presidium bereidt de agenda van de gemeenteraad voor.3.De raad stelt de agenda vast.4.Gehoord de beraadslagingen in de raadscommissie kan het college een
voorstel, bedoeld onder 1), wijzigingen of intrekken, tot uiterlijk
48 uur voor de behandeling door de raad.40.Interpellatie1.Het verzoek tot het houden van een interpellatie wordt, behoudens in
naar het oordeel van de voorzitter spoedeisende gevallen, ten minste
48 uur voor de aanvang van de vergadering schriftelijk bij de
voorzitter ingediend. Het verzoek bevat een duidelijke omschrijving
van het onderwerp waarover inlichtingen worden verlangd alsmede de
te stellen vragen.2.De voorzitter brengt de inhoud van het verzoek zo spoedig mogelijk
ter kennis van de overige leden van de raad en de wethouders. Bij de
vaststelling van de agenda van de eerstvolgende vergadering na
indiening van het verzoek wordt het verzoek in stemming gebracht. De
raad bepaalt op welk tijdstip tijdens de vergadering de
interpellatie zal worden gehouden.3.De interpellant voert niet meer dan tweemaal het woord, de overige
leden van de raad, de burgemeester en de wethouders niet meer dan
eenmaal, tenzij de raad hen hiertoe verlof geeft.41.Schriftelijke vragen1.Schriftelijke vragen aan het college worden kort en duidelijk
geformuleerd. De vragen kunnen van een toelichting worden voorzien.
Bij de vragen wordt aangegeven, of schriftelijke of mondelinge
beantwoording wordt verlangd. Vragen die niet voldoen aan het
hiervoor gestelde worden per omgaande aan de indiener
teruggestuurd.2.De vragen worden bij de griffier ingediend. Deze draagt er zorg voor
dat de vragen zo spoedig mogelijk ter kennis van de overige leden
van de raad en het college of de burgemeester worden gebracht.3.Schriftelijke beantwoording vindt zo spoedig mogelijk plaats, in
ieder geval binnen dertig dagen, nadat de vragen zijn binnengekomen.
Mondelinge beantwoording vindt plaats in de eerstvolgende
raadsvergadering. Indien beantwoording niet binnen deze termijnen
kan plaatsvinden, stelt het verantwoordelijk lid van het college of
de burgemeester de vragensteller hiervan gemotiveerd in kennis,
waarbij de termijn wordt aangegeven, waarbinnen beantwoording zal
plaatsvinden. Dit bericht wordt behandeld als een antwoord.4.De antwoorden van het college of de burgemeester worden door
tussenkomst van de griffier aan de leden van de raad
toegezonden.5.De vragensteller kan, bij schriftelijke beantwoording in de
eerstvolgende raadsvergadering en bij mondelinge beantwoording in
dezelfde raadsvergadering, na de behandeling van de op de agenda
voorkomende onderwerpen nadere inlichtingen vragen omtrent het door
de burgemeester of door het college gegeven antwoord, tenzij de raad
anders beslist.42.Inlichtingen1.Indien een lid van de raad over een onderwerp inlichtingen als
bedoeld in de artikelen 169, derde lid, en 180, derde lid, van de
Gemeentewet verlangt, wordt een verzoek daartoe, door tussenkomst
van de griffier schriftelijk ingediend bij het college of de
burgemeester.2.De griffier draagt er zorg voor dat de overige leden van de raad een
afschrift van dit verzoek krijgen.3.De verlangde inlichtingen worden mondeling of schriftelijk in de
eerstvolgende of in de daarop volgende vergadering gegeven.4.De gestelde vragen en het antwoord vormen een agendapunt voor de
vergadering, waarin de antwoorden zullen worden gegeven.5.Begroting en rekening43.Procedure begrotingOnverminderd het bepaalde in de Gemeentewet geschiedt de voorbereiding,
het onderzoek, de behandeling en de vaststelling van de begroting
volgens een procedure die de raad, op voorstel van het presidium,
vaststelt.44.Procedure jaarrekeningOnverminderd het bepaalde in de Gemeentewet geschiedt de voorbereiding
en het onderzoek van de jaarrekening en het jaarverslag, alsmede de
vaststelling van de jaarrekening en van een eventueel
indemniteitsbesluit volgens een procedure die de raad, op voorstel van
het presidium, vaststelt.6.Lidmaatschap van andere organisaties45.Verslag en verantwoording1.Een lid van de raad, een wethouder, de burgemeester of de
secretaris, die door de gemeenteraad is aangewezen tot lid van het
algemeen bestuur van een openbaar lichaam of van een ander
gemeenschappelijk orgaan, ingesteld op grond van de Wet
gemeenschappelijke regelingen, heeft het recht (om in aansluiting op
de behandeling van de lijst van ingekomen stukken òf voor het
sluiten van de vergadering) verslag te doen over zaken die in het
algemeen bestuur als bedoeld aan de orde zijn. Door de raad gewenste
bespreking van dit verslag kan de voorzitter verwijzen naar de
raadscommissie.2.Ieder lid van de raad kan aan een persoon als bedoeld in het eerste
lid, schriftelijke vragen stellen. De regels voor het stellen van
schriftelijke vragen, vastgesteld in artikel 39, zijn van
overeenkomstige toepassing.3.Wanneer een lid van de raad een persoon als bedoeld in het eerste
lid ter verantwoording wenst te roepen over zijn wijze van
functioneren als zodanig, besluit de raad over het toestaan daarvan.
De regels voor het vragen van inlichtingen, vastgesteld in artikel
40, zijn van overeenkomstige toepassing.7.Besloten vergadering46.AlgemeenOp een besloten vergadering zijn de bepalingen van dit reglement van
overeenkomstige toepassing voor zover deze bepalingen niet strijdig zijn
met het besloten karakter van de vergadering.47.De besluitenlijst1.De besluitenlijst van een besloten vergadering wordt niet
toegezonden, maar ligt uitsluitend voor de leden ter inzage.2.Deze besluitenlijst wordt zo spoedig mogelijk in een besloten
vergadering ter vaststelling aangeboden. Tijdens deze vergadering
neemt de raad een besluit over het al dan niet openbaar maken van
deze besluitenlijst. De vastgestelde besluitenlijst wordt door de
voorzitter en de griffier ondertekend.48.Geheimhouding1.Voor de afloop van een besloten vergadering beslist de raad
overeenkomstig artikel 25, eerste lid, van de Gemeentewet of omtrent
de inhoud van de stukken en het verhandelde geheimhouding zal
gelden.2.De geheimhouding dient in acht te worden genomen door een ieder die
bij de vergadering aanwezig is en door een ieder die op een andere
wijze kennis heeft van de stukken. 3.De raad kan besluiten de geheimhouding op te heffen.49.Opheffing geheimhoudingIndien de raad op grond van artikel 25, derde en vierde lid, artikel 55,
tweede en derde lid, of artikel 86, tweede en derde lid, van de
Gemeentewet voornemens is de geheimhouding op te heffen wordt, indien
daarom wordt verzocht door het orgaan dat geheimhouding heeft opgelegd,
in een besloten vergadering met het desbetreffende orgaan overleg
gevoerd.8.Toehoorders en pers50.Toehoorders en pers1.De toehoorders en vertegenwoordigers van de pers kunnen uitsluitend
op de voor hen bestemde plaatsen openbare vergaderingen
bijwonen.2.Het geven van tekenen van goed- of afkeuring of het op andere wijze
verstoren van de orde is verboden.51.Geluid- en beeldregistratiesDegenen die in de vergaderzaal tijdens een openbare raadsvergadering
geluid- dan wel beeldregistraties willen maken doen hiervan mededeling
aan de voorzitter en gedragen zich naar zijn aanwijzingen. Deze
aanwijzingen kunnen niet zover gaan dat zij de vrijheid van pers
aantasten.52.Gebruik mobiele telefoonsIn de vergaderzaal, met inbegrip van de publieke tribune, is tijdens de
vergadering het gebruik, alsmede het stand-by houden van mobiele
telefoons, smartphones, laptops, tablets e.d. of andere
communicatiemiddelen toegestaan, mits deze naar het oordeel van de
voorzitter geen inbreuk maken op de orde van de vergadering. 9.Slotbepalingen53.Uitleg reglementIn de gevallen waarin dit reglement niet voorziet of bij twijfel omtrent
de toepassing van het reglement, beslist de raad op voorstel van de
voorzitter.54.IntrekkingHet Reglement van orde voor de raad van 29 september 2011 wordt
ingetrokken.55.InwerkingtredingDit reglement treedt in werking op de dag na die van zijn
bekendmaking.56.CiteertitelDit reglement wordt aangehaald als ‘Verordening Reglement van orde van
de raad 2013’.Dronten, 28 maart 2013De raad van DrontenA.C. Visser-Teeuwen P.C.J. Bleekeradjunct-griffier plv.voorzitter Toelichting reglement van orde raadHoofdstuk 1. Algemene bepalingenArtikel 1. BegripsomschrijvingenOnder 'aanhangig' wordt verstaan aan de orde/in behandeling zijnd. De
omschrijving van de termen amendement en initiatiefvoorstel luiden hetzelfde als
in de artikelen 147a en 147b van de Gemeentewet.Artikel 2. De voorzitterDe burgemeester is voorzitter van de raad. Artikel 125, derde lid, van de
Grondwet en artikel 9 van de Gemeentewet schrijven dit dwingend voor. In het
gewijzigde artikel 77, eerste lid, is bepaald dat het oudste raadslid in
anciënniteit het raadsvoorzitterschap waarneemt bij verhindering of ontstentenis
van de burgemeester. Als twee raadsleden even lang zitting hebben, is de oudst
in jaren degene die het raadsvoorzitterschap waarneemt. Daarnaast heeft de raad
altijd de mogelijkheid zelf te kiezen voor een andere waarnemer. De burgemeester
heeft het recht op grond van artikel 21 van de Gemeentewet in de vergadering aan
de beraadslaging deel te nemen. Als voorzitter zorgt hij onder andere voor de
handhaving van de orde in de vergadering.Artikel 3. De griffierDe raad is verplicht een griffier te benoemen (artikel 100 Gemeentewet). De
griffier is in eerste instantie verantwoordelijk voor de bijstand aan de raad.
Hij is in principe in elke vergadering van de raad aanwezig. De Gemeentewet eist
dat de raad de vervanging van de griffier regelt (artikel 107d, eerste lid). In
het tweede lid is daarover een bepaling opgenomen. In verband met artikel 22
Gemeentewet (verschoningsrecht) is in het derde lid een bepaling opgenomen met
betrekking tot het deelnemen van de griffier aan de beraadslaging.Rechtspositionele bepalingen omtrent de beëdiging, woonplaats etcetera zijn niet
in dit reglement opgenomen, aangezien dat beter geregeld kan worden in de
ambtsinstructie voor de griffier, die de raad vaststelt.Artikel 4. De secretarisDe secretaris houdt zich voornamelijk bezig met de ondersteuning van het college
en het leiden van de ambtelijke organisatie. In het kader van die twee taken kan
het tevens wenselijk zijn dat de secretaris deelneemt aan de beraadslagingen van
de raad. De secretaris wordt echter benoemd en ontslagen door het college. Dit
houdt in dat de raad de secretaris niet kan dwingen om in de raad aanwezig te
zijn. De raad zal het college moeten verzoeken of het college de secretaris
opdraagt in de vergadering aanwezig te zijn om aan de beraadslagingen deel te
nemen. Op deze wijze kan de raad onder meer een beroep doen op kennis en
informatie, die de secretaris bezit of kan de secretaris bijvoorbeeld deelnemen
aan een discussie over het functioneren van de gemeentelijke organisatie.Artikel 5. PresidiumHet is van belang uit de raad een delegatie aanwezig te hebben, die onder meer
een aantal procedurele zaken behartigt, maar ook de griffier aanstuurt. Daartoe
is het presidium tot een bestuurscommissie gevormd. Bij de samenstelling is
weloverwogen gekeken naar de rollen van de verschillende voorzitters van de
verschillende vergaderingen van de commissie. Het is daarbij praktisch om de
plaatsvervangend voorzitter en de commissievoorzitters in het presidium zitting
te laten nemen. De aanwezigheid van de burgemeester en griffier als adviseur bij
de vergaderingen van het presidium ligt voor de hand. Uit praktische
overwegingen kan het van belang zijn ook de secretaris uit te nodigen aanwezig
te zijn.Artikel 6. Taak en bevoegdheden van het presidiumUit praktisch oogpunt zou men er voor kunnen kiezen de regie van enkele
intern/organisatorische kwesties bij het presidium neer te leggen. In artikel 6
is als aanvullende taak opgenomen dat het presidium aanbevelingen doet aan de
raad inzake de organisatie van de werkzaamheden van de raad en zijn commissies.
Hieronder vallen taken als: het initiëren van een aanpassing van het reglement
van orde, het instrueren van de griffier en aanbevelingen doen aan de raad ter
bevordering van het dualiseringsproces.Het presidium is als bestuurscommissie belast met de uitoefening van de
bevoegdheden die de wet en de gemeentelijke rechtspositieregeling met betrekking
tot andere ambtenaren opdragen aan het college en de secretaris.HOOFDSTUK 2. TOELATING VAN NIEUWE LEDEN; FRACTIESArtikel 7. Onderzoek geloofsbrieven; beëdiging nieuwe ledenMet de geloofsbrief geeft de voorzitter van het centraal stembureau aan de
benoemde kennis van zijn benoeming (artikel V1 Kieswet). Voor dit
benoemingsbesluit is bij ministeriële regeling een model vastgesteld. De
benoemde geeft schriftelijk aan of hij de benoeming aanneemt (artikel V2
Kieswet). Tegelijk met de mededeling dat hij zijn benoeming aanneemt worden aan
de raad stukken overlegd waaruit blijkt dat de benoemde voldoet aan de eisen om
als lid van de raad toegelaten te worden. Dit omvat de volgende stukken: een
ondertekende verklaring met de openbare betrekkingen die hij bekleedt, een
uittreksel uit de GBA met zijn woonplaats, geboorteplaats en -datum, en (indien
niet-Nederlander) stukken waaruit blijkt dat hij voldoet aan de vereisten van
artikel 10, lid 2 Gemeentewet (artikel V3 Kieswet). Het onderzoek van de
geloofsbrieven moet in een openbare vergadering gebeuren. Bij het onderzoek zal
ook de gedragscode (artikel 15, derde lid Gemeentewet) betrokken worden. In deze
code zijn onder meer bepalingen opgenomen over al dan niet toegestane
nevenfuncties. De commissie welke de geloofsbrieven onderzoekt brengt verslag
uit. Dit kan zowel mondeling als schriftelijk.De formulering van het eerste lid benadrukt dat de raad en niet de voorzitter
een commissie instelt, die het zogenaamde geloofsbrievenonderzoek verricht nadat
de voorzitter van het centraal stembureau nieuwe leden heeft benoemd. Het
onderzoek van het proces verbaal (onderzoek naar het verloop van de verkiezing
of de vaststelling van de uitslag) gebeurt alleen in de laatste samenkomst van
de raad in oude samenstelling na de gemeenteraadsverkiezingen. Het onderzoek van
de geloofsbrief strekt zich niet uit tot de geldigheid van de kandidatenlijsten
en van de lijstverbindingen.Ingevolge artikel V4 van de Kieswet beslist de raad over de toelating van zijn
leden. Daarbij is er een verschil in de procedure bij de samenstelling van een
nieuwe raad of bij de vervulling van een tussentijdse vacature. Na een
raadsverkiezing kunnen de raadsleden op de eerste vergadering van de raad in
nieuwe samenstelling de eed of verklaring en belofte afleggen. De voorzitter zal
hen hiervoor oproepen. Bij tussentijdse vacaturevervulling kan de eed of
verklaring en belofte aansluitend aan de beslissing van de raad over de
toelating van het betrokken raadslid plaatsvinden. De tekst van de eed of
verklaring en belofte die een raadslid bij het aanvaarden van het
raadslidmaatschap moet afleggen, is in artikel 14 van de Gemeentewet
vastgelegd.Het eerste lid van dit artikel is verduidelijkt. Na de gemeenteraadsverkiezingen
heeft de commissie voor het geloofsbrievenonderzoek een extra taak, zij
adviseert de raad ook over het verloop van de verkiezingen (of dit op wettige
wijze is gebeurd) en het vaststellen van de uitslag (is deze juist vastgesteld).
Zij doet dit op basis van het proces-verbaal van het centraal stembureau. De
raad dient op basis van dit advies een besluit te nemen over het verloop van de
verkiezingen en de vaststelling van de uitslag.De raad heeft dus de bevoegdheid om te besluiten tot het hertellen van de
stemmen en zelfs de bevoegdheid om te besluiten tot een herstemming, beide
eventueel in een deel van de gemeente bij een aantal specifieke stembureaus. Het
proces-verbaal vormt de aanleiding tot een besluit tot hertelling of
herstemming. Dit dient concrete aanwijzingen te bevatten waarop de raad tot een
dergelijk besluit over gaat. Het feit dat een fractie een klein aantal (bijv. 3)
stemmen te weinig heeft om een extra zetel te behalen is geen valide motivering
om tot hertelling over te gaan. Een proces-verbaal waaruit blijkt dat kiezers
bezwaar hebben gemaakt over de onzorgvuldige wijze waarop het stembureau na
sluiting de stemmen heeft geteld, kan dit wel zijn.Artikel 8. Onderzoek geloofsbrieven; benoeming wethoudersArtikel 8 geeft invulling aan een leemte in de Gemeentewet. Uit de Kieswet
vloeit het geloofsbrievenonderzoek van raadsleden voort. Aangezien de wethouder
geen gekozen volksvertegenwoordiger is, is hierover niets in de Kieswet
geregeld. De Gemeentewet geeft wel aan welke formele eisen gesteld worden aan
een wethouder maar niet op welk moment deze getoetst worden. De formele eisen
voor het wethouderschap zijn grotendeels vergelijkbaar met de vereisten voor het
raadlidmaatschap (Gemeentewet artikel 36a, 36b, 41b en 41c). Het ligt voor de
hand om voor het benoemen van wethouders ook een commissie voor het onderzoek
naar de geloofsbrieven in te stellen. Dit artikel is ook van toepassing als er
geen wethouder van buiten maar uit de raad wordt benoemd, de incompatibiliteiten
en nevenfuncties dienen immers opnieuw beoordeeld te worden.Bij de benoeming van wethouders volgt de raad de procedure rond de benoeming van
nieuwe leden van de raad. Op aanbeveling van de minister volgen we in Dronten de
“Bossche procedure”. Deze procedure vraagt aan kandidaat wethouders een
uittreksel uit de GBA, een overzicht van zijn openbare functies en alle overige
nevenbetrekkingen ook een overzicht van financiële belangen in ondernemingen en
organisaties waarmee de gemeente zakelijke relaties onderhoudt te overleggen.
Verder zal de raad vragen om een Verklaring omtrent het gedrag.Een raadslid dat benoemd wordt tot wethouder mag raadslid blijven totdat de
geloofsbrieven van zijn opvolger zijn goedgekeurd (artikel 36b, lid 2
Gemeentewet). In het geval de coalitie in de raad een meerderheid heeft van één
stem kan het verstandig zijn eerst als raadslid ontslag te nemen en een nieuw
raadslid te benoemen. Het vooraf ontslag nemen als raadslid is een risico. Het
kan immers gebeuren dat deze persoon of niet tot wethouder wordt benoemd of dat
de geloofsbrieven niet worden goedgekeurd.Artikel 9. FractieIn een aantal gevallen blijkt behoefte te bestaan aan een regeling van wat onder
een fractie moet worden verstaan. De Kieswet en de Gemeentewet kennen een
dergelijk begrip niet. In de Gemeentewet in artikel 33, tweede lid, wordt wel
uitgegaan van het bestaan van in de raad vertegenwoordigde groeperingen (recht
op fractie-ondersteuning). In veel gemeenten bestaan regelingen ten aanzien van
vergoedingen aan fracties, faciliteiten voor fracties, fractie-assistentie, etc.
In deze nadere regelingen kan worden aangesloten bij het in dit reglement
opgenomen fractiebegrip.Bij de aanvang van de eerste zitting van de nieuwe raad na de verkiezingen,
worden de leden die op dezelfde lijst hebben gestaan, als één fractie beschouwd.
De fractie gebruikt in de vergadering van de raad de aanduiding die zij boven de
kandidatenlijst had staan. Op deze wijze is de relatie tussen de fractie in de
raad en de fractie op de kandidatenlijst voor de burger duidelijk. Het kan
echter voorkomen dat een fractie geen aanduiding boven de kandidatenlijst heeft
staan. In een dergelijk geval deelt de fractie in de eerste vergadering de
aanduiding mee.In de loop van een zittingsperiode kan het voorkomen dat leden de raad verlaten.
Het beëindigen van de zitting in de raad kan verschillende oorzaken hebben.
Raadsleden kunnen ongeneeslijk ziek zijn, een conflict met hun fractie hebben,
te weinig tijd hebben voor het raadswerk en zo zijn er nog vele redenen
denkbaar. In een dergelijk geval vindt er een verandering in de samenstelling
van de fractie plaats. Als dit het geval is, deelt de fractie dit aan de
voorzitter mede. Het is ook mogelijk dat een raadslid zijn lidmaatschap niet
opzegt maar uit een fractie stapt. Hij kan als zelfstandige fractie verdergaan
of zich aansluiten bij een bestaande fractie.Uitgangspunt van ons kiesstelsel is dat volksvertegenwoordigers op persoonlijke
titel worden verkozen en benoemd (dit laatste door de voorzitter van het
stembureau).. Dit uitgangspunt is gebaseerd op artikel 27 van de Gemeentewet,
waarin is bepaald dat elk bindend mandaat van een lid van de raad nietig is. De
volksvertegenwoordiger handelt naar eigen overtuiging en is bij stemmingen niet
gebonden aan een lastgeving. Geen andere persoon of instantie kan hem rechtens
bindende instructies opleggen met betrekking tot zijn stemgedrag. Het is de
individuele volksvertegenwoordiger die een mandaat van de kiezer heeft gekregen.
De volksvertegenwoordiger heeft daardoor ook de mogelijkheid om tussentijds van
fractie te veranderen of zelfstandig verder te gaan.Ook de Kieswet gaat niet uit van politieke partijen, een zetel 'hoort' dan ook
niet bij een partij maar is verbonden aan de volksvertegenwoordiger die daardoor
ook de mogelijkheid heeft om tussentijds van fractie te veranderen of
zelfstandig verder te gaan. Ook kan een fractie besluiten om haar naam te
veranderen. Dit staat de fractie vrij om te doen. Op grond van deze bepalingen
heeft de raad geen zeggenschap over wijzigingen in de samenstelling, fusies en
splitsingen van fracties en de naamvoering. De raad kan hier dus geen besluit
over nemen. Een mededeling aan de voorzitter van de raad is voldoende. De raad
is gehouden met ingang van de eerstvolgende vergadering nadat hiervan mededeling
is gedaan rekening te houden met de nieuwe situatie.Dit betekent ook dat:
kandidaten die van een kandidatenlijst deel uitmaken en binnen die
lijst/partij een onderlinge schriftelijke (en soms notariële) afspraak
maken, bijvoorbeeld dat men onder bepaalde voorwaarden zal afzien van
aanvaarding van het raadslidmaatschap, zich dienen te realiseren dat
dergelijke afspraken nietig zijn, vanwege strijd met de Gemeentewet en
de Kieswet;
personen die tussentijds van partij veranderen hun raadslidmaatschap
niet verliezen;
als men uit een partij stapt en als eigen partij verder gaat, de
verlatende partij geen middelen heeft om het raadslid uit de raad te
weren.
In de praktijk levert een nieuwe naamvoering van een fractie soms problemen op,
bijvoorbeeld doordat een naam wordt gekozen die sterk lijkt op de naam van een
al bestaande fractie. Bij de wijziging van het reglement in 2010 is daarom
bepaald dat de naam getoetst dient te worden aan de afwijzingsgronden uit
artikel G 3 van de Kieswet. Dit is een logische voorwaarde. Indien de nieuwe
fractie wil meedoen aan de eerstvolgende raadsverkiezingen zal dit ook gebeuren.
Bij registratie als politieke groepering wordt getoetst aan hoofdstuk G van de
Kieswet, waarin staat aangegeven in welke gevallen deze registratie geweigerd
wordt.Fractie afsplitsing en het ontstaan van een nieuwe fractie kan diverse
praktische gevolgen hebben, te denken valt aan: fractievergoedingen en
–faciliteiten, fractievoorzitterschap dan wel vertegenwoordiging in het
presidium, zo nodig andere zitplaatsen in de raadszaal, bezetting in
raadscommissies en eventueel de bezetting in raadscommissies door
burgerraadsleden.Als moet worden voorzien in de vacature van een raadslid dat zich heeft
afgesplitst, wordt teruggegrepen op de lijst waarop betrokkene oorspronkelijk
was gekozen (artikel P19 Kieswet).HOOFDSTUK 3. VERGADERINGENParagraaf 1. Tijd van vergaderen; voorbereidingenArtikel 10. Tijd en plaats van vergaderenIngevolge artikel 17 van de Gemeentewet vergadert de raad zo vaak hij daartoe
heeft besloten en voorts indien de burgemeester het nodig oordeelt of indien ten
minste een vijfde van het aantal leden van de raad schriftelijk met opgave van
redenen daarom vraagt. Het tweede lid brengt tot uitdrukking dat de voorzitter
in het bepalen van een andere dag en ander aanvangsuur zoveel mogelijk overleg
pleegt in het presidium. Op deze wijze houdt het presidium ook bij
vergaderingen, die niet op het gebruikelijke tijdstip plaatsvinden, invloed op
de datum, het tijdstip en de plaats van de vergadering. Het wijzigen van het
aanvangsuur is van gemeenschappelijk belang, omdat het merendeel van de
raadsleden het raadslidmaatschap combineert met een andere (on)betaalde
functie.Artikel 11. AgendaHet presidium bepaalt in zijn overleg hoe de agenda eruit komt te zien. Dit is
echter een voorlopige vaststelling van de agenda. In de dagelijkse praktijk van
de gemeente zal het niet altijd mogelijk zijn om twee weken voor de vergadering
een agenda op te stellen, die ook zicht heeft op de ‘waan’ van de dag. In een
dergelijke situatie kan de voorzitter na het verzenden van de schriftelijke
oproep zo nodig een aanvullende agenda vaststellen. Dit kan echter niet tot op
het laatste moment, maar tot uiterlijk twee dagen voor de aanvang van de
vergadering. Individuele raadsleden kunnen via het presidium onderwerpen voor de agenda
voordragen. Zij kunnen echter ook bij aanvang van de raadsvergadering een
voorstel doen om onderwerpen aan de agenda toe te voegen of van de agenda af te
voeren. Daarmee kan het individuele raadslid in ieder geval op twee momenten
invloed uitoefenen op de vaststelling van de agenda. Als de raad niet voldoende op de hoogte is van de inhoud en strekking van een
onderwerp dan is het niet verantwoord dat de raad zich op hoofdlijnen over dit
onderwerp uitspreekt. In een dergelijk geval heeft de raad de mogelijkheid, dat
de raad het onderwerp naar een commissie verwijst of aan het college nadere
inlichtingen of advies vraagt. Op verzoek van een lid of op voorstel van de voorzitter de raad kan de volgorde
van behandeling van de agendapunten wijzigen.Artikel 12. OproepIn artikel 19, eerste lid van de Gemeentewet is bepaald dat de burgemeester de
leden van de raad schriftelijk uitnodigt voor de vergadering.Het eerste lid bepaalt dat de voorzitter ten minste zeven dagen vóór een
vergadering de leden een brief (de schriftelijke oproep) stuurt, waarin de
vergadering wordt aangekondigd. Deze termijn is, bij de herziening van het
reglement in 2006, gewijzigd van veertien naar zeven dagen. In de praktijk
worden diverse termijnen gehanteerd, gekozen is om dezelfde termijn te hanteren
als in de verordening op de raadscommissies. De brief vermeldt de dag, tijdstip
en plaats van de vergadering. Het tweede lid stelt verplicht dat de voorlopige
agenda en de daarbij behorende stukken, met uitzondering van de in artikel 25,
eerste en tweede lid, van de Gemeentewet bedoelde stukken, tegelijkertijd met de
oproep aan de leden worden verzonden. De in artikel 25, eerste en tweede lid,
bedoelde stukken zijn stukken ten aanzien waarvan geheimhouding is opgelegd.
Hier wordt melding van gemaakt op de stukken. Uiteraard is het mogelijk, indien
de raad dit wenst de stukken en oproep niet per post maar per e-mail te
versturen.Het vierde lid van deze bepaling is gewijzigd door een verandering en aanvulling
van artikel 21 Gemeentewet op 16 april 2009. In de oude situatie bestond voor de
raad de mogelijkheid om een wethouder uit te nodigen voor de raadsvergaderingen.
De raad had ook de mogelijkheid om de wethouder buiten de beraadslagingen te
houden, bijvoorbeeld indien hij van gedachten wilde wisselen over het eigen
functioneren of bij de voorbereiding van een besluit tot een onderzoek naar het
door het college gevoerde bestuur. Aanwezigheid geschiedde op uitnodiging,
niet-uitgenodigde wethouders konden slechts op de publieke tribune plaatsnemen
en hadden niet het recht aan de beraadslagingen deel te nemen. De bepaling in
het Reglement van orde regelde dat op verzoek van de wethouder of op wens van
het presidium een wethouder werd uitgenodigd om aan de beraadslagingen deel te
nemen.Door de wijziging en aanvulling van artikel 21 van de Gemeentewet heeft de
wethouder toegang tot de raadsvergadering en kan hij aan de beraadslaging
deelnemen. Bij de wijziging van de Gemeentewet is een derde lid aan artikel 21
toegevoegd: Een wethouder kan door de raad worden uitgenodigd om ter vergadering
aanwezig te zijn. De gewijzigde bepaling in het Reglement van orde geeft een
nadere uitwerking van deze bepaling. Het derde lid bij het artikel is toegevoegd
omdat het niet noodzakelijk is dat een wethouder elke raadsvergadering bijwoont.
Het gebruik van het werkwoord ‘uitnodigen’ geeft aan dat een wethouder kan
weigeren te verschijnen in de raad. In de praktijk zal dat echter niet
waarschijnlijk zijn, omdat een dergelijke weigering door de raad kan worden
uitgelegd als een weigering inlichtingen te verschaffen of verantwoording af te
leggen; met alle mogelijke onaangename politieke gevolgen van dien voor de
betrokken wethouder. De staatssecretaris van BZK vindt het echter onwenselijk
dat in een duaal bestel raad en college elkaar uitsluiten. De burgemeester
draagt als voorzitter van de raad èn van het college een bijzondere
verantwoordelijkheid hierop toe te zien.Het is overigens nog steeds de raad zelf die de eigen agenda vaststelt. Met
andere woorden: het recht van de wethouder om de raadsvergadering bij te wonen
en aan de beraadslagingen deel te nemen houdt uitdrukkelijk niet het recht in om
de agenda mede te bepalen. De wethouder kan wel inspelen op onderwerpen die
worden behandeld, maar hij speelt geen rol bij de onderwerpen die op de agenda
worden geplaatst. De aanpassing in de Gemeentewet heeft vooral betrekking op het
samenspel tussen raad en college; de geforceerde scheiding tussen raad en
college, die onder andere tot uitdrukking kwam in de spelregels omtrent de
aanwezigheid van de wethouder in de raadsvergadering vindt de staatssecretaris
ongewenst.Artikel 13. Ter inzage leggen van stukkenOnder de stukken ter inzage wordt verstaan; geheime stukken en de zogenaamde
‘achterliggende’ stukken waarvan in raadsvoorstellen melding wordt gemaakt.
(ambtelijke adviezen, toelichtende nota’s, etc.). Een agendapunt kan betrekking hebben op een grote hoeveelheid verschillende
stukken, die bijvoorbeeld betrekking hebben op een groot bouwproject. Omdat
raadsleden zich bezighouden met een groot aantal verschillende onderwerpen en
voorstellen, is het niet wenselijk dat raadsleden alle onderliggende stukken
krijgen toegezonden. Uiteraard dienen alle raadsleden en andere geïnteresseerden
wel de mogelijkheid te hebben om alle stukken desgewenst in te zien. Hiervoor
hebben ze voldoende tijd nodig. Daarom worden alle stukken gelijktijdig met het
verzenden van de schriftelijke oproep ter inzage aangeboden.Naast de fysieke terinzagelegging op het stadhuis, worden alle relevante stukken
behorende bij de agenda op het digitale Raadsinformatiesysteem geplaatst en
daarmee voor elk raadslid elektronisch ter inzage aangeboden. Ook kan worden
overwogen om stukken op een andere, elektronisch toegankelijke, wijze aan
raadsleden ter beschikking te stellen.Een stuk is een ‘document’ in de zin van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).
Een document houdt in: een bij een bestuursorgaan berustend schriftelijk stuk of
ander materiaal dat gegevens bevat. Onder documenten vallen niet alleen de door
de overheidsorganen gecreëerde stukken of ander materiaal. Ook alle van buiten
komende stukken en ander voor overheidsorganen bestemd materiaal zoals agenda’s,
verslag, (concept)adviezen en magneetbanden verkrijgen de status van document in
de zin van de Wob. Indien het gaat om geheime of vertrouwelijke stukken, waarop voorlopige
geheimhouding is opgelegd door het bestuursorgaan dat het document aanbiedt aan
de raad, dient dit duidelijk op het stuk te zijn aangegeven. Ook kan worden
overwogen hiervan geen kopieën te laten maken, omdat het gevaar bestaat dat vaak
gekopieerde stukken toch in de openbaarheid komen.De griffier vervult de secretariaatsfunctie ten dienste van de raad. Het ligt
dan ook in de rede dat stukken, die betrekking hebben op de agenda en de
voorstellen van de raadsvergadering en die geheim moeten blijven bij hem ter
inzage worden gelegd. Op verzoek van de leden van de raad kan de griffier inzage
aan hen verlenen.Artikel 14. Openbare kennisgevingMet dit artikel wordt invulling gegeven aan het voorschrift van artikel 19,
tweede lid, van de Gemeentewet. Voor wat betreft de wijze van publicatie is
aangesloten bij artikel 3:12 van de Algemene wet bestuursrecht. Bij de
herziening van het reglement is tevens de verplichting opgenomen de agenda en
stukken ook op het internet te plaatsen. Vanuit het oogpunt van service aan de
burger is dit gewenst. Elke gemeente beschikt over een website. Dit is echter
niet verplicht op grond van de Gemeentewet. Paragraaf 2. Orde der vergaderingArtikel 15. PresentielijstDe verplichting tot het hebben van een presentielijst vloeit voort uit artikel
20 Gemeentewet. In dit artikel wordt de procedure vastgelegd. De handtekeningen
op de presentielijst zijn bedoeld om formeel vast te stellen, dat het
vergaderquorum aanwezig is. De lijst kan niet dienen om het stemquorum vast te
stellen; daarvoor geldt artikel 29 van de Gemeentewet.De griffier geeft de ambtelijke ondersteuning die de raad nodig heeft. Daarom
stelt hij samen met de voorzitter de presentielijst vast en ondertekent deze.
Deze ondertekening dient te waarborgen dat de lijst volledig is en het quorum
aanwezig was.Artikel 16. ZitplaatsenDe griffier is overeenkomstig artikel 3a in elke vergadering aanwezig en heeft
daarom een eigen zitplaats. De voorzitter kan na overleg in het presidium de
indeling herzien, indien daartoe aanleiding bestaat. Op grond van artikel 12
kunnen wethouders worden uitgenodigd om in de vergadering aanwezig te zijn. Ook
andere personen kunnen uitgenodigd worden om ter vergadering aanwezig te zijn.
De voorzitter is de aangewezen persoon om voor een zitplaats voor hen te
zorgen.Artikel 17. Opening vergadering; quorumDe vergadering kan beginnen, indien meer dan de helft van het aantal zitting
hebbende raadsleden aanwezig is en de presentielijst heeft getekend. Artikel 20
van de Gemeentewet voorziet in een procedure voor een tweede vergadering indien
het vereiste aantal leden niet op komt dagen.Artikel 18. Spreekrecht burgers.Met dit artikel worden de uitzonderingen benoemd waaronder het burgers is
toegestaan spreekrecht aan te vragen in de raadsvergadering. Daarvoor gelden
dezelfde voorwaarden als voor het inspreken in de commissievergadering. Bij de wijziging van de verordening in 2006 is er voor gekozen om het
spreekrecht uit het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere
werkzaamheden van de raad te halen en dit recht te versterken in de verordening
op de raadscommissies. Uit de praktijk kwamen namelijk steeds meer signalen dat
het inspreekrecht tijdens de raadsvergaderingen niet de goede manier was om
burgers te betrekken bij de besluitvorming.Juist omdat de raadsvergadering het sluitstuk is van het besluitvormingsproces
dat lang daarvoor al is begonnen (ambtelijke organisatie, college, commissies)
is de kans klein dat de raad op dat moment - als reactie op het inspreken van
een burger - nog van richting verandert. De inspreekmogelijkheid van de burger
tijdens de raadsvergadering kan daarmee als "schijnspreekrecht" worden betiteld.
De mogelijkheid van burgers om tijdens de commissievergaderingen in te spreken
zou daarentegen beter benut kunnen worden. Deze vergaderingen zijn doorgaans
laagdrempeliger en hebben meer mogelijkheden om met de inspreker in overleg te
gaan in een informele setting. Het spreekrecht van burgers kan bijdragen aan het
vergroten van de betrokkenheid van de burgers bij het lokaal bestuur, één van de
doelstellingen van de vernieuwing van het lokaal bestuur.Bij de wijzigingen in 2008 is het spreekrecht verder gedereguleerd door de
maximale spreektijd per onderwerp en per spreker niet uitdrukkelijk aan
termijnen te binden. Gemeenten kunnen afhankelijk van de lokale situatie hieraan
zelf een formele of praktische invulling geven.In het eerste lid zijn drie onderwerpen opgenomen, waar het spreekrecht niet
voor geldt. Als een besluit van de raad of het college vatbaar is voor bezwaar
en de burger belanghebbende is, kan de burger een bezwaarschrift indienen. Ook
kan een burger beroep instellen bij de rechtbank. Dit zijn formele procedures
die zien op de rechtsbescherming van de burger. Verder zijn de benoemingen,
keuzen, voordrachten en aanbevelingen van personen uitgesloten van het
spreekrecht van burgers. Omdat inspraak over de benoemingen, keuzen,
voordrachten of aanbevelingen van personen - de belangen van - kandidaten al dan
niet in de uitoefening van hun ambt of functie kan schaden, kunnen burgers
hierover geen uitlatingen doen. Vervolgens kunnen burgers zich ook niet uitlaten
over onderwerpen, waar zij op grond van artikel 9:2 Algemene wet bestuursrecht
een klacht over kunnen indienen. Deze procedure gaat vóór het spreekrecht van
burgers.Het is mogelijk om het spreekrecht te beperken tot die onderwerpen die op de
agenda van de raadscommissie staan. In het eerste lid dient dan toegevoegd te
worden; d. niet-geagendeerde onderwerpen. Het is een keuze van de raad of en hoe
zij het spreekrecht wil vormgeven. In het geval de burgers de mogelijkheid
hebben om een burgerinitiatief in te dienen ligt het wellicht meer voor de hand
om alleen spreekrecht toe te staan over geagendeerde onderwerpen. Burgers hebben
immers het instrument van een initiatief om onderwerpen op de agenda te
plaatsen. Indien er geen mogelijkheid is tot burgerinitiatief kan het
spreekrecht het instrument van de burger zijn om aandacht te vragen voor een
onderwerp. In dit geval ligt het voor de hand om dit instrument niet teveel in
te perken.De burgers die wensen in te spreken moeten zich binnen een ‘redelijke termijn’
voor de vergadering melden bij de griffier. De griffier kan, indien nodig, de
persoon naar de juiste raadscommissie verwijzen. Uiteraard kan, afhankelijk van
de beschikbaarheid, ook gekozen worden voor aanmelding bij de commissiegriffier.
Procedureel is het handig om als ‘redelijke termijn’ circa 48 uur aan te houden.
Door niet uitdrukkelijk een termijn op te nemen, kan hiermee flexibel worden
omgegaan en de servicegerichtheid naar de burger worden vergroot.In het vierde lid is ervoor gekozen om een burger slechts één maal het woord te
geven en niet een discussie te laten plaatsvinden. De raad kan er ook voor
kiezen om burgers die inspreken een tweede termijn te geven. In dat geval zal
het vierde lid moeten worden aangepast. Afhankelijk van de lokale situatie kan
als richtlijn 5 minuten spreektijd per burger worden aangehouden. Op voorstel
van de voorzitter, die in eerste instantie voor een ordentelijk verloop van de
vergadering moet zorgen en dus moet kunnen aanvoelen of een verkorting of
verlenging van de spreektijd gewenst is, kan van deze richtlijn worden
afgeweken.Op basis van artikel 18, eerste lid, wordt het verslag toegezonden aan de
burgers die hebben ingesproken.Artikel 19. Primus bij hoofdelijke stemmingPraktisch gezien verdient het aanbeveling de volgorde van stemmen te bepalen aan
het begin van de vergadering; deze volgorde geldt dan voor de gehele
vergadering, ook na een eventuele schorsing. Uiteraard is ook hier afwijking
mogelijk, bij voorbeeld door te bepalen dat pas op het moment van stemming de
primus wordt bepaald. Zie ook artikel 28, vierde lid.Artikel 20. BesluitenlijstDit artikel regelt de verslagleggende taak van de griffier en de wijze waarop
het verslag wordt vastgesteld. Het maken van een verslag is niet verplicht. In
de Gemeentewet wordt alleen gesproken over de verplichting een besluitenlijst
openbaar te maken (artikel 23, vijfde lid Gemeentewet). Bij de herziening van
het reglement in 2006 is dit artikel gewijzigd. Dit betreft de bepaling over de
besluitenlijst en het gebruik van de term verslag. Wat dit laatste betreft,
voorheen werd gesproken over notulen. Gekozen is om aan te sluiten bij de
terminologie van de Gemeentewet (artikel 23, vijfde lid) en de bepalingen in het
modelreglement van orde voor het college.Het conceptverslag wordt tegelijkertijd met de schriftelijke oproep verstuurd
aan de leden en overige personen die het woord gevoerd hebben. Omdat wethouders
(artikel 12), de burgemeester, de griffier en de secretaris ook het woord kunnen
voeren in de vergadering, kunnen zij tevens een voorstel tot verandering van het
verslag aan de raad doen. Een voorstel tot verandering dient voorafgaand aan de
vergadering schriftelijk te worden ingediend. Het is ook mogelijk om te bepalen
dat dit kan plaatsvinden tot het moment dat het verslag wordt vastgesteld. Er is
hier gekozen om het voor de griffier zo praktisch mogelijk te regelen.De griffier verleent de ambtelijke ondersteuning van de raad. Daarom is de
griffier aangewezen om voorstellen tot wijzigingen van het verslag in ontvangst
te nemen, het verslag op te stellen en deze, tezamen met de voorzitter, te
ondertekenen. Het is aan de raad om te beslissen of een voorgestelde wijziging
of aanvulling geaccepteerd wordt. Een afwijzing van een dergelijk voorstel is
niet vatbaar voor beroep (aldus de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State).
Als de secretaris aanwezig is, dient zijn naam, omdat het een belangrijke
functionaris betreft, vermeld te worden in het verslag. Hetzelfde geldt voor
wethouders.Verder dient het verslag niet alleen een zakelijke samenvatting van hetgeen de
leden hebben gezegd te bevatten. Ook hetgeen de overige aanwezigen zoals
bijvoorbeeld de aanwezige wethouders of de gemeentesecretaris of burgers zeggen
moet zakelijk samengevat worden.Dit betekent dat die sprekers ook in het verslag genoemd moeten worden. In het
kader van de betrokkenheid van burgers bij de lokale politiek kunnen gemeenten
het indienen van burgerinitiatiefvoorstellen mogelijk maken (zie de handreiking
Burgerinitiatief, beschikbaar op de website van het Actieprogramma Lokaal
Bestuur). Als een gemeente burgers die mogelijkheid geeft, moet het verslag ook
de tekst van die voorstellen inhouden.Met de inwerkingtreding van de Aanpassingswet dualisering gemeentebestuur is de
openbaarmaking van een besluitenlijst van de raadsvergadering verplicht gesteld
vanaf 19 februari 2003. Al eerder was in de Gemeentewet de verplichting voor het
college opgenomen (artikel 60), door middel van een amendement is dit nu ook
voor de raad geregeld in artikel 23, vijfde lid van de Gemeentewet. Tijdens de
behandeling van dit amendement in de Tweede Kamer is aangegeven dat de
besluitenlijst op zo kort mogelijke termijn moet worden gepubliceerd. Dit kan
voordat het verslag is vastgesteld aangezien de besluitenlijst 'slechts' een
overzicht geeft van (alle) door de raad genomen beslissingen (dus niet alleen
besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht maar ook bijvoorbeeld een
afspraak om een werkbezoek af te leggen).Andere vormen van verslaglegging zijn ook mogelijk. Bijvoorbeeld een
geluidsopname van de raadsvergadering op CD, met een overzicht van de sprekers,
de onderwerpen -voorzien van tijdscodes- en een besluitenlijst.Artikel 21. VragenuurDeze bepaling vormt een invulling op het voorgesteld artikel 155, eerste lid,
van de Gemeentewet met betrekking tot het vragenrecht. Het is een facultatieve
bepaling. Het is aan de raad om te bepalen of de instelling van een vragenuur en
daarmee het opnemen van een dergelijke bepaling in het reglement van orde
wenselijk is. Wel kan het vragenuur bijdragen aan een vergroting van de
betrokkenheid van burgers bij het bestuur: één van de doelstellingen van
dualisering.Bewust is er gekozen voor een algemene regeling van het vragenuur. Veelal
fungeert de rondvraag in de raadsvergadering als een mogelijkheid tot het
stellen van vragen. In een dualistisch stelsel is het echter niet meer
vanzelfsprekend dat de ter zake kundige wethouder aanwezig is. Om die reden en
omdat het de herkenbaarheid van de controlerende taak van de raad ten goede
komt, kan hiervoor een aparte gelegenheid gecreëerd worden. De drempel om vragen
te stellen wordt verlaagd en de media-aandacht voor de lokale politiek kan
worden vergroot. In het vragenuur krijgt de raad de mogelijkheid over vooraf
ingebrachte onderwerpen (leden van) het college aan de tand te voelen.Het karakter van het vragenuur verschilt dan ook van het recht van
interpellatie. Het recht van interpellatie heeft als instrument een zwaarder
politiek karakter. Leden van de raad kunnen aan het college inlichtingen vragen
over het door hem gevoerde bestuur, voor zover dat niet bij geagendeerde
onderwerpen aan de orde komt.Raadsleden vragen daarmee leden van het college zich te verantwoorden voor het
door hen gevoerde bestuur. Het vragenuur kan bijvoorbeeld voorafgaand aan de
raadsvergadering worden gehouden. Wel is het voor de herkenbaarheid voor de
burgers raadzaam om het vragenuur op een vast tijdstip te houden.In het tweede lid is een aanmeldingstermijn van 24 uur voor vragen opgenomen
vanwege het feit dat wethouders moeten worden uitgenodigd om antwoord te kunnen
geven op de vragen van raadsleden. Vanwege het minder zware karakter van het
vragenuur vergeleken met de interpellatie is gekozen voor een aanmeldingstermijn
van 24 uur (terwijl voor de interpellatie 48 uur geldt).Artikel 22. Ingekomen stukkenOmtrent de (aan de raad gerichte) ingekomen stukken worden alleen voorstellen
gedaan en besluiten genomen van procedurele aard, bijvoorbeeld ter kennisneming,
steunen, afwijzen, in behandeling nemen, doorsturen naar een raadscommissie,
doorsturen naar het college etc. Inhoudelijke discussie over de stukken kan de
voorzitter buiten de orde verklaren. Wanneer een ingekomen stuk leidt tot
inhoudelijke discussie en besluitvorming, dient dit op de gebruikelijke wijze te
worden voorbereid. De schriftelijke mededelingen van het college aan de raad komen in principe ook
bij de raad binnen. De mededelingen zijn dan ook een ingekomen stuk. Verder
bewaakt de voorzitter de orde van de vergadering. De raad stelt op voorstel van
het presidium de wijze van afdoening van de ingekomen stukken vast. In eerdere
versies van het reglement was deze taak bij de voorzitter gelegd. Het is
logischer, nu er een presidium is, deze taak hier neer te leggen.Artikel 23. Aantal spreektermijnenIndien de raad van mening is, dat na de tweede termijn verdere beraadslaging
nodig is, kan hij daartoe uitdrukkelijk besluiten. Het tweede lid benadrukt dat
de voorzitter elke spreektermijn afsluit. Dit behoeft overigens niets te
veranderen aan de praktijk dat een portefeuillehouder antwoordt na de inbreng
van de raadsleden in de eerste en tweede termijn.Het stellen van vragen dient ook als een spreektermijn beschouwd te worden. Een
verzoek van een raadslid na afloop van de tweede termijn om nog een korte
reactie te geven, dient de voorzitter niet te honoreren.De beraadslaging over een motie vindt niet plaats in afzonderlijke termijnen,
maar gelijktijdig met de beraadslaging over het betreffende, aan de orde zijnde
onderwerp.Artikel 24. SpreektijdHet artikel strekt ertoe te benadrukken dat de raad ook uit eigen initiatief
regels kan stellen over de spreektijd van de leden. De voorzitter hoeft dit niet
voor te stellen. De voorzitter kan in het kader van zijn taak tot het handhaven
van de orde tijdens de vergadering wel wijzigingen voorstellen in de omvang van
de spreektijd.Artikel 25. Handhaving orde; schorsingHet eerste lid verzekert dat raadsleden vrijelijk kunnen spreken. Wel zijn
interrupties toegestaan voor zover de voorzitter bij een overvloed aan
interrupties of in het belang van de voortgang van de beraadslagingen niet
bepaalt dat een spreker zijn betoog zonder verdere interrupties afrondt. Om te
bevorderen dat leden van de raad zich niet belemmerd voelen om hun mening te
uiten, is in artikel 22 Gemeentewet bepaald dat zij niet in rechte te vervolgd
kunnen worden, aan te spreken zijn of verplicht zijn getuigenis af te leggen
over hetgeen zij in de vergadering zeggen of schriftelijk overleggen. Het tweede
lid heeft naast de leden die het woord voeren, ook betrekking op de wethouders,
de secretaris, de griffier of andere personen, die het woord voeren. De
voorzitter kan hen tot de orde roepen. Indien zij hieraan geen gehoor geven, kan
hen het woord worden ontzegd.In dit kader kan worden verwezen naar de casus waarbij een raadslid in een
commissievergadering openlijk citeerde uit documenten, waarop geheimhouding
rustte. Het raadslid was zich bewust van de schending van de
geheimhoudingsplicht, maar constateerde dat hij vrijelijk kon citeren uit de
bewuste documenten omdat hij bescherming genoot conform het bepaalde in artikel
22 Gemeentewet.De VNG vindt dit een ongewenste situatie en heeft hierover vragen gesteld aan de
minister van BZK. De geheimhoudingsplicht is formeel-wettelijk vastgelegd en het
is daarom ongewenst dat commissieleden deze met een beroep op de
onschendbaarheid omzeilen. Op het moment van schrijven is het nog onduidelijk
welk standpunt de minister terzake inneemt; de tekst van artikel 23 is derhalve
ongewijzigd gebleven.De bevoegdheid die in het tweede lid aan de voorzitter wordt gegeven om een
spreker over een aanhangig onderwerp het woord te ontzeggen, gaat minder ver dan
de mogelijkheid die artikel 26, derde lid, van de Gemeentewet biedt om aan dat
lid, dat door zijn gedragingen de geregelde gang van zaken belemmert, de toegang
tot de vergadering te ontzeggen. De laatstgenoemde bevoegdheid van de voorzitter
blijft echter onverlet. Het artikel is slechts een aanvulling op de Gemeentewet.
Een besluit van de voorzitter om iemand het woord te ontnemen is een op
feitelijk handelen gerichte beslissing met een intern karakter. Dit is geen
besluit in de zin van artikel 1:3 Awb. (JB 9 (2002) 138).Onder interruptie is overigens niet te verstaan het geven van tekenen van goed-
of afkeuring; deze uitingen worden beschouwd als verstoringen van de orde. Voor
wat betreft de handhaving van de orde op de publieke tribune wordt verwezen naar
artikel 49 van dit reglement.Artikel 26. BeraadslagingTeneinde de vergaderduur niet te zeer te verlengen wordt over een voorstel dat
in onderdelen of artikelen is verdeeld, in principe in zijn geheel beraadslaagd.
In het eerste lid is een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen.Door de toevoeging 'of een lid van de raad' wordt ook raadsleden het recht
toegekend om voor te stellen een voorstel gesplitst te behandelen. Dit brengt
tot uitdrukking dat de raad zijn eigen werkwijze bepaalt. Het recht is aan ieder
individueel raadslid toegekend. Dit past in het streven naar dualisering,
aangezien dualisering versterking van de vertegenwoordigende en daarmee
agenderende rol van de raad veronderstelt. Hiervoor dienen ook individuele
raadsleden en kleine fracties over adequate instrumenten te beschikken.Indien de schorsing als bedoeld in het tweede lid aan het einde van de tweede
termijn plaatsvindt, zijn er vervolgens twee mogelijkheden: er wordt direct tot
stemming overgegaan of aan de beraadslagingen wordt een derde termijn toegevoegd
(zie artikel 21).In het tweede lid wordt onder meer gesproken over het college dat de
mogelijkheid krijgt tot nader beraad. Dit is uiteraard alleen het geval indien
het college bij de bespreking van het betreffende onderwerp vertegenwoordigd
is.Artikel 27. Deelname aan de beraadslaging door anderen Deze bepaling is noodzakelijk in verband met het in artikel 22 Gemeentewet
geregelde verschoningsrecht. Het is uiteraard ook mogelijk dat de raad bepaalt
dat een bepaalde functionaris in bepaalde gevallen altijd aan de beraadslaging
mag deelnemen (bijvoorbeeld de voorzitter van de deelgemeenteraad aan de
beraadslaging over deelgemeente-aangelegenheden).De raad kan op grond van artikel 3, 4 respectievelijk 12 bepalen dat de
griffier, de secretaris en de wethouder(s) deelnemen aan de beraadslagingen. De
burgemeester heeft het recht (het woord te voeren en) deel te nemen aan de
beraadslagingen op grond van artikel 21, eerste lid van de Gemeentewet. De
strekking van artikel 25 blijft alleen onveranderd wanneer aan het eerste lid de
griffier, de wethouder en de secretaris worden toegevoegd. Daarmee blijft het
artikel uitdrukken dat de raad kan beslissen dat anderen kunnen deelnemen aan de
beraadslagingen.In het tweede lid wordt het begrip 'beslissing' gebruikt. Het gaat hier namelijk
niet om het besluitbegrip in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.Artikel 28. StemverklaringStemverklaringen zullen kort moeten zijn en mogen niet het karakter krijgen van
een derde termijn, als laatste reactie op de vorige spreker. De stemverklaringen
worden gegeven vóór de hoofdelijke oproep van de leden dat de stemming
begint.Artikel 29. BeslissingDe voorzitter kan de beraadslaging sluiten, als hij vaststelt dat een onderwerp
voldoende is toegelicht, tenzij de raad anders beslist. De voorzitter formuleert
daarna de te nemen eindbeslissing. Indien geen stemming wordt gevraagd, is het
voorstel aangenomen op grond van artikel 32, derde lid, van de Gemeentewet.Paragraaf 3. Procedures bij stemmingenArtikel 30. Algemene bepalingen over stemmingIndien een lid te kennen geeft een hoofdelijke stemming te wensen, moet de
stemming plaatsvinden. De raad heeft niet de bevoegdheid om van deze bepaling
van artikel 32 van de Gemeentewet af te wijken. Vraagt niemand stemming, dan
wordt het voorstel geacht te zijn aangenomen. Wellicht ten overvloede wordt
hierbij nog verwezen naar artikel 209, tweede lid Gemeentewet, welke een
hoofdelijke stemming verplicht.De regeling in het eerste deel van het tweede lid kan toepassing krijgen, indien
de uitkomst van de stemming tevoren duidelijk is en slechts enkele leden zouden
tegenstemmen. Een raadslid kan zich alleen onthouden van stemming op grond van
artikel 28 Gemeentewet. In alle andere gevallen is een raadslid verplicht
stelling in te nemen en te stemmen. Stemmingen zijn in principe ook openbaar.
Een volksvertegenwoordiger dient duidelijk te zijn in zijn of haar rol. Door de
openbaarheid is het voor de achterban (kiezers) duidelijk hoe ze
vertegenwoordigd worden. Bij wie de stemming begint, is geregeld in artikel
18.In de Winsumuitspraak (Raad van State, 7 augustus 2002) is het hoger beroep op
artikel 28 Gemeentewet afgewezen, maar heeft de Afdeling wel geconcludeerd dat
het genomen besluit in strijd is met artikel 2:4 van de Algemene wet
bestuursrecht omdat de schijn van belangenverstrengeling onvoldoende was
vermeden. Naar aanleiding van deze uitspraak zijn er vragen gerezen over de
mogelijke gevolgen voor stemprocedures en de verantwoordelijkheden in
gemeenteraden.In deze uitspraak geeft de Afdeling het rechtsbeginsel neergelegd in artikel 2:4
Awb voorrang boven hetgeen in artikel 28 Gemeentewet is bepaald. Over de
mogelijke gevolgen van de uitspraak adviseert Minister Remkes in zijn
beschouwing van 19 mei 2003:"de beslissing over stemonthouding dient voorbehouden te blijven aan het
individuele raadslid; bij stemming heeft de raad geen optie dan te waarschuwen
dat het te nemen besluit wel eens aanvechtbaar zou kunnen zijn in een
bezwaarschriftprocedure of bij de bestuursrechter of in het kader van een
spontane vernietiging door de Kroon (artikel 268 Gemeentewet); de raad kan in
dergelijke gevallen een belangrijke rol spelen door in algemene zin te
bespreken, individuele raadsleden door hun handelen de schijn van
belangenverstrengeling kunnen wekken en hoe dat voorkomen kan worden (en dit
bijv. opnemen in de gedragscode); uiteraard is de gedragscode in juridische zin
niet bindend, dit is tevens niet wenselijk."Bij staking van stemmen is het bepaalde in artikel 32 van de Gemeentewet van
toepassing. Indien de vergadering voltallig is, wordt het voorstel geacht te
zijn verworpen. Is de vergadering niet voltallig, dan wordt het nemen van het
besluit tot een volgende vergadering uitgesteld. Als ook dan de stemmen staken,
wordt het voorstel geacht niet te zijn aangenomen.In gemeenten kan een elektronisch stemsysteem gebruikt worden waarbij de
openbaarheid gewaarborgd wordt doordat de naam van het raadslid gekoppeld wordt
aan het voor of tegen. Dit is te lezen op een scherm, de afdruk ervan wordt
meegenomen in de verslaglegging. Deze manier van stemmen is mogelijk op grond
van de Gemeentewet. Een elektronisch stemsysteem kan wel problemen opleveren bij
de geheime stemming over personen (artikel 31 Gemeentewet). Indien het een vrije
ronde betreft waar elk lid eigen kandidaten kan voordragen is dit met de huidige
systemen vaak niet mogelijk. Elektronische stemsystemen hebben een aantal
beveiligingsmechanismen. Hierdoor zal doorgaans maar één persoon gemachtigd zijn
om gegevens in te voeren. Bij vrije stemrondes over personen dient ieder
raadslid de mogelijkheid te hebben kandidaten voor te dragen.Artikel 31. Stemming over amendementen en motiesVoor meer informatie over een amendement of een motie (betekenis, indiening
e.d.) wordt verwezen naar de artikelen 1, 33 en 34 van dit reglement. Voor alle
duidelijkheid wordt hier een verschil in procedure aangegeven tussen een motie
en een amendement. Een amendement komt in stemming voorafgaande aan de stemming
over het onderliggende voorstel. Een motie strekt niet tot wijziging van een
voorgesteld besluit; over een motie wordt een apart besluit genomen, nadat de
besluitvorming over het aanhangige voorstel is afgerond. Bij een motie over een
afzonderlijk onderwerp geldt dit uiteraard niet en is het vierde lid niet van
toepassing.Artikel 32. Stemming over personenEind 2005 is de Gemeentewet gewijzigd wat betreft het stemmen over personen.
Voorheen was in artikel 31, eerste lid bepaald dat, indien er wordt gestemd over
de benoeming, voordracht of aanbeveling van personen, dit schriftelijk dient te
geschieden door middel van gesloten en ongetekende stembriefjes. Op deze wijze
zou de geheimhouding zijn gewaarborgd. De verplichting om dit bij stembriefjes
te doen is nu vervallen. Gemeenten kunnen dus ook door middel van een
elektronisch systeem stemmen over personen, mits de geheimhouding gewaarborgd
is.Het reglement van orde gaat vooralsnog uit van een stemming door middel van
behoorlijk ingevulde stembriefjes. Een blanco stembriefje wordt niet aangemerkt
als een behoorlijk ingevuld stembriefje (MvT, 19 403, nr. 3 p. 86). In geval van
een schriftelijke stemming wordt dan ook geen rekening gehouden met blanco
stembriefjes. Een blanco of verkeerd ingevuld stembriefje telt wel mee bij de
bepaling van het quorum. De raad oordeelt of een stembriefje behoorlijk is
ingevuld. Wat onder een (niet) behoorlijk ingevuld stembriefje moet worden
verstaan, is in de wet niet geregeld.Bij de herziening van het reglement in 2006 is de bepaling wat wel en wat niet
onder een behoorlijk stembriefje valt geschrapt. De bepalingen zijn onnodig
gedetailleerd en zorgden in de praktijk regelmatig voor verwarring. Daarnaast
heeft de raad altijd het laatste woord in het geval van twijfel over een
behoorlijk stembriefje.Indien er wel behoefte bestaat aan een uitwerking van wat onder een behoorlijk
stembriefje wordt verstaan kan de volgende bepaling aan het vijfde lid worden
toegevoegd:Onder een niet behoorlijk ingevuld stembriefje wordt verstaan:
een blanco ingevuld stembriefje;
een ondertekend stembriefje;
een stembriefje waarop meer dan één naam is vermeld, tenzij de stemming
verschillende vacatures betreft;
een stembriefje waarbij, indien het een benoeming op voordracht betreft,
op een persoon wordt gestemd die niet is voorgedragen;
een stembriefje waarbij op een andere persoon wordt gestemd dan die
waartoe de stemming is beperkt.
Bij een benoeming stelt de raad een specifiek persoon aan in een bepaald ambt
(raadslid, wethouder). Op het stembiljet wordt de naam van de te benoemen
persoon (of personen in geval van meerdere vacatures) met daarachter de opties
'voor' en 'tegen' vermeld. Het gaat hier overigens niet over de benoeming tot
raadslid, dit is een heel ander soort benoeming dat in artikel 7 van dit
reglement wordt toegelicht. Onder voordracht wordt verstaan het als kandidaat
voorstellen van een persoon voor een bepaald ambt. Een voordracht is voor de
raad bindend, op de stembiljetten dienen de namen van de voorgedragen
perso(o)n(en) te worden vermeld met daarachter de opties 'voor' en 'tegen'. Bij
een aanbeveling wordt voorgesteld om bepaalde personen voor een bepaald ambt
voor te dragen, de raad mag van de aanbevelingen afwijken. Het betreft hier een
zogenaamde vrije stemming (zie ook toelichting bij artikel 28). Op de
stembiljetten kunnen de namen van de aanbevolen personen worden vermeld met
daarachter de opties 'voor' en 'tegen' én een vrije ruimte waar een kandidaat
van eigen keuze kan worden ingevuld.Af en toe blijkt er in gemeenten verwarring te bestaan over het meestemmen in de
raad van kandidaat-wethouders over hun eigen benoeming (artikel 28
Gemeentewet).In de eerste plaats is er, indien raadsleden genomineerd worden voor de functie
van wethouder, sprake van een vrije stemming. Er is geen sprake van een
voordracht. De beoogd wethouder mag dus meestemmen over zijn eigen benoeming.
Een voorstel tot benoeming gaat hem persoonlijk aan "wanneer hij behoort tot de
personen tot wie de keuze door een voordracht of bij een herstemming is beperkt"
(artikel 28, lid 1, onder a, lid 3, Gemeentewet). Dat is echter in casu niet aan
de orde, omdat er ook op een ander persoon kan worden gestemd. De aard van de
stemming is derhalve van belang. Dit heeft tot gevolg dat raadsleden de mogelijkheid hebben op het stembriefje de
naam van de kandidaat die hun voorkeur heeft in te vullen (die van de
voorgestelde perso(o)n(en), of die van een ander). Er is in dit geval geen
sprake van een voordracht of een anderszins beperkte keuze en aan de stemming
mag derhalve ook worden deelgenomen door raadsleden die ter benoeming zijn
voorgesteld: zij kunnen immers op het stembriefje een andere naam dan hun eigen
naam invullen.De stemming in de raad over een wethoudersbenoeming is dus een vrije stemming
waar de beoogde wethouder gewoon over zijn eigen benoeming kan meestemmen. De
wetgever heeft nooit de bedoeling gehad de politieke verhoudingen in de raad te
beïnvloeden door middel van een verbod op het meestemmen van de
kandidaat-wethouder. Los van de formeel-juridische context pleiten de volgende
argumenten nog voor bovenstaande zienswijze: een democratisch gekozen vertegenwoordiger mag niet te snel het recht op
stemming worden ontnomen. Stel: partij X beveelt meneer Janse en meneer Pieterse
aan als wethouders. Als deze personen in de raad zitting hebben en niet mee
mogen stemmen houdt dit in, dat de partij ineens twee stemmen in de raad minder
heeft. Dat is onaanvaardbaar in het licht van de politieke verhoudingen; een aanbeveling is geen voordracht. Het spraakgebruik heeft het vaak over
voordracht, maar een persoon nomineren als wethouder staat niet gelijk aan een
voordracht;Tenslotte is het denkbaar dat een kandidaat-wethouder die voor benoeming wordt
aanbevolen, uit moreel-politieke overwegingen en om iedere schijn van
belangenverstrengeling te vermijden op eigen initiatief afziet van het
meestemmen over de benoeming. Alhoewel het uitgangspunt is dat zeer terughoudend
moet worden omgegaan met het inperken van het stemrecht van gekozen
volksvertegenwoordigers, laat de wet de betrokkenen de ruimte daarin een eigen
afweging te maken. De verwarring komt mede door de veelheid aan opvattingen die
de afgelopen periode ten aanzien van de interpretatie van artikel 28 Gemeentewet
is verschenen.Artikel 33. Herstemming over personenDe wijziging van het tweede lid strekt ertoe verwarring over de term
'herstemming' in artikel 31, tweede lid, van de Gemeentewet te voorkomen.Artikel 34. Beslissing door het lotIn dit artikel wordt een nadere uitwerking gegeven van hetgeen in artikel 31,
derde lid van de Gemeentewet is voorgeschreven.HOOFDSTUK 4. RECHTEN VAN LEDENArtikel 35. AmendementenHet recht van amendement is neergelegd in artikel 147b van de Gemeentewet. Dit
artikel verplicht de raad nadere regels te stellen. Deze nadere regels staan in
het tweede tot en met het vierde lid. Op basis van artikel 147b van de
Gemeentewet is de raad verplicht een amendement te behandelen.Dualisering veronderstelt versterking van de vertegenwoordigende en
controlerende functie van de raadsleden. Hiervoor dienen ook individuele
raadsleden en kleine fracties te beschikken over adequate instrumenten. Voor een
effectief gebruik van deze instrumenten is het wenselijk dat ook het individuele
raadslid zonder belemmeringen toegang tot het gebruik daarvan heeft (geen
drempelsteun). Door het recht van amendement kan de regelgevende taak van de
raad reëel inhoud krijgen en mede ten dienste staan van de inkadering en de
controle door de raad. Ook kleine fracties en individuele raadsleden worden zo
in staat gesteld actief deel te nemen aan de effectuering van de controlerende,
vertegenwoordigende en budgettaire functie van de raad.Leden van de raad kunnen aan de raad wijzigingen op het voorstel van het college
of op initiatiefvoorstellen indienen, de zogenaamde amendementen. Wanneer een
amendement is ingediend, kan dit voor een ander raadslid aanleiding zijn, op dit
amendement nog weer een wijziging voor te stellen, het subamendement. Een
(sub)amendement kan ingediend worden op een voorgesteld besluit, dat aanhangig
is. De beraadslaging over het (sub)amendement vindt plaats in ten hoogste twee
termijnen. Indien (in uitzonderlijke situaties) een ingediend amendement verdere
beraadslaging noodzakelijk maakt, kan de raad besluiten tot een derde termijn
(artikel 21).Voor wat betreft de stemming over amendementen wordt verwezen naar artikel 29.
Voorstel tot splitsing van een voorgestelde beslissing kan, indien aangenomen,
meebrengen, dat één onderdeel van een besluit wel en een ander niet wordt
aanvaard.Artikel 36. MotiesIn het eerste artikel van dit reglement is de definitie van het begrip motie
gegeven. Een motie is een voorstel tot het doen van een uitspraak. Het kan gaan
om het uitspreken van een wens (van inhoudelijke, politieke, procedurele aard),
het uitspreken van instemming dan wel afkeuring over bepaalde ontwikkelingen of
om het doen van een verzoek. Een motie betreft dus niet een concreet besluit dat
op rechtsgevolg is gericht; een motie heeft geen juridische, maar een politieke
betekenis. Daarom zijn burgemeester en wethouders formeel niet aan een motie
gebonden of tot uitvoering ervan verplicht. Wel kan het naast zich neerleggen
van een motie door het college leiden tot een vertrouwensbreuk tussen raad en
college en hieruit kan het college dan zijn consequentie trekken. Voor wat
betreft de besluitvormingsprocedure omtrent een motie wordt opgemerkt, dat over
een motie een apart besluit wordt genomen. Voor de beraadslaging over een motie
over een aanhangig onderwerp geldt, dat deze niet plaatsvindt in afzonderlijke
termijnen, maar gelijktijdig met de beraadslaging over het onderwerp, waarop de
motie betrekking heeft. Een besluit over een motie over een niet op de agenda
opgenomen onderwerp vindt aan het einde van de vergadering plaats. Dergelijke
moties benaderen de in artikel 36 geregelde initiatiefvoorstellen. Dualisering
veronderstelt versterking van de vertegenwoordigende en controlerende functie
van de raadsleden. Hiervoor dienen ook individuele raadsleden en kleine fracties
te beschikken over adequate instrumenten. Dat wil zeggen dat het voor een
effectief gebruik van deze instrumenten wenselijk is dat ook het individuele
raadslid zonder belemmeringen toegang tot het gebruik daarvan heeft. De
mogelijkheid om zonder drempelsteun een motie in te dienen staat dan ook ten
dienste van een effectieve uitoefening van de inkadering en controle door de
raad.In de Gemeentewet wordt één specifieke motie uitgewerkt. Dit betreft de motie
van wantrouwen waarbij de raad aangeeft het vertrouwen in een wethouder te
hebben verloren. Bij de wijziging van de Gemeentewet van april 2009 is dit
artikel 49 gewijzigd. Voortaan is het een wethouder niet toegestaan om na een
aangenomen motie van wantrouwen aan te blijven. Indien hij dit zelf niet doet,
dient de raad actie te ondernemen.Artikel 37. Voorstellen van ordeDe voorzitter legt aan de raad ter beslissing voor of er inderdaad sprake is van
een voorstel van orde. Over een voorstel van orde wordt direct, zonder
beraadslaging, besloten door de raad. Bij staken van stemmen is het voorstel
niet aangenomen, (artikel 32, lid 4 Gemeentewet is hierop niet van toepassing).
Een voorstel van orde betreft bijvoorbeeld het schorsen van de vergadering voor
een pauze. Indien het gaat om een niet geagendeerd voorstel, dient de procedure
van een initiatiefvoorstel gevolgd te worden (artikel 36).Artikel 38. InitiatiefvoorstellenHet is de taak van het college aan de raad de nodige voorstellen te doen. Maar
raadsleden kunnen ook zelf een voorstel voor een ontwerpverordening of
ontwerpbeslissing ter behandeling bij de raad indienen. Hiervoor is het recht
van initiatief toegekend.In artikel 147a, eerste lid, van de Gemeentewet is dit uitgewerkt. Het tweede
lid van dit artikel bepaalt dat de raad regelt op welke wijze een
initiatiefvoorstel voor een verordening wordt ingediend en behandeld. Het eerste
tot en met het derde lid van artikel 36 voorzien hierin. Artikel 147a, derde
lid, bepaalt in tegenstelling tot artikel 147a, tweede lid, dat voor andere
initiatiefvoorstellen geen verplichte behandeling voorgeschreven is. Dit
betekent dat de raad (aanvullende) voorwaarden kan stellen aan het in
behandeling nemen van een ander initiatiefvoorstel. Het vierde lid geeft
hiervoor - in aanvulling op de eerste drie leden voorschriften.Algemeen uitgangspunt is dat dualisering de versterking van de
vertegenwoordigende en controlerende functie van de raadsleden inhoudt. Hiervoor
dienen ook individuele raadsleden en kleine fracties te beschikken over adequate
instrumenten. Voor een effectief gebruik van deze instrumenten is het wenselijk
dat ook het individuele raadslid zonder belemmeringen toegang tot het gebruik
daarvan heeft. Het ontbreken van drempelsteun bij het recht van initiatief staat
ten dienste van een effectieve uitoefening van de inkadering en controle door de
raad. Ook kleine fracties en individuele raadsleden worden zo in staat gesteld
actief deel te nemen aan de controlerende, vertegenwoordigende en budgettaire
functie.Het tweede lid houdt in dat de voorzitter het initiatiefvoorstel zo spoedig
mogelijk op de agenda plaatst, maar de voorzitter plaatst het voorstel echter
niet meer op de agenda, nadat de oproep verzonden is. Dit laat de mogelijkheid
onverlet voor het individuele raadslid om op grond van artikel 11, tweede lid,
het initiatiefvoorstel toch aan de agenda toe te voegen. Aangezien het voor de
hand ligt om de raad tevens de mogelijkheid te geven om een initiatiefvoorstel
tezamen met een ander geagendeerd voorstel of onderwerp te behandelen, is dit in
het derde lid opgenomen. Een initiatiefvoorstel hoeft formeel niet langs het
college, maar in geval het voorstel personele (en financiële) consequenties
heeft kan het raadzaam zijn het initiatiefvoorstel ook aan het college voor te
leggen voor advies. De stuurgroep Leemhuis heeft in het evaluatierapport
dualisering de aanbeveling gedaan om het college de beleidsvoorbereiding te
laten doen en om de rol van het college bij initiatiefvoorstellen te versterken.
De VNG vindt het niet nodig om op dit punt de Gemeentewet te wijzigen en het
college bij initiatiefvoorstellen een rol te geven. De positie van de raad, in
haar kaderstellende rol is het uitgangspunt. De tendens, dat het college meer
betrokken moet worden bij de beleidsvoorbereiding is evident. Toch dienen
gemeenten ervoor te waken dat het college de kaderstellende rol van de raad niet
gaat overnemen. De VNG heeft duidelijk aangegeven dat samenspel tussen beide
organen een oplossing is voor eventuele fricties.Als de raad andere voorwaarden voor het indienen van een initiatiefvoorstel,
niet zijnde een verordening, wenselijk acht, kunnen deze op basis van het vierde
lid worden vastgesteld. Hierbij kan gedacht worden aan strijd met het algemeen
belang, het belang van de gemeente of het gemeentelijk beleid. De raad bepaalt
of een voorstel in strijd is met de wet (bijvoorbeeld de Wet op de ruimtelijke
ordening), het algemeen belang (bijvoorbeeld de volksgezondheid), het belang van
de gemeente (bijvoorbeeld het terugtrekken uit een publiek-private samenwerking
die gericht is op het renoveren van achtergestelde woonwijken) of het
gemeentelijk beleid (het bouwen van een parkeergarage in het centrum als enkele
maanden geleden de binnenstad autoluw is gemaakt).Het kamerlid Kalsbeek heeft de minister van BZK vragen gesteld over het
initiatiefrecht. De minister heeft aangegeven: "Het recht op initiatief houdt
niet in dat individuele raadsleden en raadsminderheden het recht moeten hebben
om onderwerpen op de agenda van de raad te plaatsen maar het houdt in dat zij in
beginsel invloed moeten kunnen hebben op de agenda. Het is immers aan de raad
om, aan het begin van de raadsvergadering, met meerderheid van stemmen, de
agenda vast te stellen. Het is dan ook de raad die beslist welke onderwerpen
worden behandeld. Zou elk individueel raadslid het recht toekomen om
agendapunten voor de vergadering aan te dragen dan zou het effectief
functioneren van de raad in gevaar kunnen komen. Een raadsminderheid die bij
herhaling onderwerpen op de agenda plaatst, waarover de raadsmeerderheid niet
wenst te beraadslagen, kan de besluitvorming van de raad ernstig
belemmeren".Bij de wijziging van het model reglement in 2010 is het vijfde lid geschrapt.
Het vijfde lid gaf de mogelijkheid een wethouder na een motie van wantrouwen
direct te ontslaan (artikel 49 Gemeentewet). Zonder de bepaling in het vijfde
lid was deze ontslagmogelijkheid niet mogelijk door de procedureregels van het
reglement van orde. Bij de wijziging van de Gemeentewet van april 2009 is
artikel 49 gewijzigd, hierdoor is deze bepaling overbodig geworden en
geschrapt.Artikel 39. Intrekken voorstelArtikel 37 is tot stand gekomen na advies van prof. mr. D.J.Elzinga; het college
kan gemotiveerd 48 uur voor aanvang van de raadsvergadering een verzoek indienen
een voorstel in te trekken. Artikel 40. InterpellatieDit artikel stelt nadere regels aan artikel 155 van de Gemeentewet. Het
interpellatierecht ligt in het verlengde van het mondelinge vragenrecht. Het
gaat om een recht van een volksvertegenwoordiger om tijdens een vergadering over
een niet geagendeerd onderwerp inlichtingen aan het college of de burgemeester
te vragen. Daarvoor is verlof van de raad nodig.Dualisering veronderstelt versterking van de vertegenwoordigende en
controlerende functie van de raadsleden. Hiervoor dienen ook individuele
raadsleden en kleine fracties te beschikken over adequate instrumenten. Voor een
effectief gebruik van deze instrumenten is het wenselijk dat ook het individuele
raadslid zonder belemmeringen toegang tot het gebruik daarvan heeft. Wel is hier
gekozen voor een ondersteuning door de raad bij gewone meerderheid. Minister
Pechtold heeft in een brief van 16 december 2005 aan de Groen-Links fractie in
Schoonhoven aangegeven dat de raad de ruimte heeft eigen beleid te ontwikkelen,
waardoor de raad dus de vrijheid heeft om te bepalen dat een raadsmeerderheid
nodig is om een interpellatiedebat te houden. De minister juicht dit echter niet
toe. Voor de democratie lijkt het hem goed om de regels van de Tweede Kamer te
volgen. Dit houdt in dat de toestemming van een betekenende minderheid
(ondersteuning door 30 van de 150 leden) volstaat. In een gedualiseerd systeem
zijn wethouders geen lid meer van de raad. Toch is het van belang dat zij bij
een instrument als de interpellatie ook op de hoogte worden gesteld van de
inhoud van het verzoek. Door de toevoeging in het tweede lid wordt hiervoor
gezorgd. De toelichting bij artikel 36 over de stuurgroep Leemhuis en de
(verplichte) aanwezigheid van collegeleden is ook op dit artikel van
toepassing.Artikel 41. Schriftelijke vragenHet vragenrecht geeft aan de leden van de raad het recht informatie te vragen
over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester
behoren. Het karakter van deze vragen is primair van informatieve strekking. Op
grond van deze bepaling kan een raadslid schriftelijke vragen stellen aan het
college of de burgemeester, al naar gelang wie verantwoordelijk is. De
verantwoordelijke portefeuillehouder dient de vragensteller gemotiveerd in
kennis te stellen, indien de beantwoording niet binnen de gestelde termijnen kan
plaatsvinden. Niet de voorzitter, maar het verantwoordelijk collegelid of de
burgemeester geeft daarom het antwoord. De raad kan oordelen dat het
bijvoorbeeld wenselijk is dat een collegelid of de burgemeester direct kan
antwoorden op een vraag. Om die reden is in het zesde lid ingevoegd dat de raad
anders kan beslissen.In de hier aangegeven procedure wordt de vragensteller in de gelegenheid gesteld
nadere inlichtingen over het antwoord te vragen aan degene die het antwoord
heeft gegeven. Indien de vragensteller van mening is, dat de beantwoording van
de vragen tot een besluit van de raad moet leiden, kan hij het recht van
initiatief of het interpellatierecht benutten om het onderwerp of het voorstel
op de agenda van de raad te krijgen.Artikel 42. InlichtingenIn dit artikel wordt een procedurele uitwerking gegeven van de
inlichtingenplicht die het college en de burgemeester hebben ten opzichte van de
raad.Hoofdstuk 5. begroting en rekeningHOOFDSTUK 6. LIDMAATSCHAP VAN ANDERE ORGANISATIESArtikel 45. Verslag en verantwoordingLeden van de raad (of in voorkomende gevallen de burgemeester, een wethouder of
de gemeentesecretaris), die lid zijn van een algemeen bestuur van een
gemeenschappelijke regeling, verrichten aldaar hun taak zowel als leden van dat
bestuur en als vertegenwoordiger van en in naam van de gemeente. Voor de wijze,
waarop zij in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling functioneren, zijn
zij verantwoording verschuldigd aan de raad, die hen heeft aangewezen. Ook de
gemeenschappelijke regeling dient over deze verantwoordingsplicht en over de
informatieverstrekking aan de raad bepalingen te bevatten. In het eerste lid van
dit artikel is een regeling getroffen voor mondelinge verslaglegging (uiteraard
kan ook een ander moment worden gekozen). In het tweede lid wordt de
mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke vragen aangegeven, overeenkomstig
de regels, daarvoor gesteld in artikel 40. Het derde lid bevat de procedure voor
de ter verantwoording roeping, die aansluit bij de regels voor inlichtingen. Het
is zinvol de bepalingen van dit artikel ook van toepassing te verklaren op
andere organisaties, waarin de raad een of meer van zijn leden heeft benoemd.
Hierbij valt te denken aan privaatrechtelijke rechtspersonen en vennootschappen,
zoals een (raad van commissarissen van) een NV. Hierin voorziet het vierde
lid.HOOFDSTUK 7. BESLOTEN VERGADERINGArtikel 46. AlgemeenDit artikel bepaalt dat de bepalingen van dit reglement van overeenkomstige
toepassing zijn op een raadsvergadering achter gesloten deuren. Hierbij kan
onder meer gedacht worden aan de bepalingen omtrent het tijdig verzenden van
stukken, het recht van amendement, het recht van motie, het maken van het
verslag.De bepalingen van het reglement zijn echter niet van toepassing, voorzover het
toepassen van die bepalingen strijdig is met het besloten karakter van de
vergadering. Zo zullen er bijvoorbeeld geen beeld- en geluidsregistraties voor
openbaar gebruik gemaakt kunnen worden. Ten aanzien van de stukken die
betrekking hebben op een besloten vergadering en het behandelde zal de raad
moeten besluiten of geheimhouding als bedoeld in de artikelen 25, 55 en 86 van
de Gemeentewet wordt opgelegd dan wel opgeheven.In artikel 23 van de Gemeentewet zijn procedurevoorschriften opgenomen voor 'het
sluiten van de deuren', de wijze waarop een vergadering een besloten vergadering
wordt.Artikel 47. BesluitenlijstIn dit artikel wordt uitwerking gegeven aan artikel 23, derde lid, van de
Gemeentewet. In overeenstemming met artikel 19 is de griffier verantwoordelijk
voor het verslag van de raadsvergadering. Dit geldt ook voor het verslag van een
besloten vergadering. Dit verslag ligt ter inzage bij de griffier.Artikel 48. GeheimhoudingHetgeen besproken wordt in een besloten vergadering, valt niet van rechtswege
onder de geheimhoudingsplicht. Daarvoor is toepassing van de procedure volgens
artikel 25 jo artikel 55 van de Gemeentewet noodzakelijk.Artikel 49. Opheffing geheimhoudingHOOFDSTUK 8. TOEHOORDERS EN PERSArtikel 50. Toehoorders en persDe hier aangegeven procedurebepalingen zijn gebaseerd op de in artikel 26,
eerste en tweede lid, van de Gemeentewet gegeven bevoegdheid aan de voorzitter
van de raad om toehoorders die de orde verstoren, te doen vertrekken en bij
volharding in hun gedrag de toegang te ontzeggen.Artikel 51. Geluid- en beeldregistratiesAangezien de vergaderingen van een de raad in principe openbaar zijn, kunnen
radio- en tv-stations geluid- en beeldregistraties maken. Dit is uiteraard niet
het geval als het een besloten vergadering betreft.Artikel 52. Gebruik mobiele telefoonsDit artikel heeft betrekking op het internetgebruik. Een mobiele telefoon die
belt werkt verstorend tijdens de vergadering. Dit laat echter onverlet, dat met
de huidige digitalisering het gebruik van elektronische middelen als smartphone,
laptop en tablet min of meer noodzakelijk is geworden. Het is aan de voorzitter
te oordelen of deze communicatiemiddelen geen inbreuk maken op de orde van de
vergadering. HOOFDSTUK 9. SLOTBEPALINGENArtikel 53. Uitleg reglementDit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 54. IntrekkingDit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 55. InwerkingtredingDit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 56. CiteertitelDit artikel behoeft geen toelichting.