CVDR277204_1Erfgoedverordening 2013 gemeente Hoorn en beleidskaart Archeologie 2012nlregelingHoorn2017-06-12HoornGemeenteblad 2013-14bErfgoedverordening 2013 gemeente Hoorn en beleidskaart Archeologie 2012Gemeentewet, art. 149Monumentenwet 1988, art. 12, 15 en 38Wabo, art. 2.1 en 2.2gemeenteraadbestuur en recht2013-03-12De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-04-042017-06-03nieuwe regeling2012 12.49690541 Oudheidskunde/museaDe beleidskaart Archeologie 2012 vindt u onderaan de verordening.exb-2017-21603
Erfgoedverordening 2013 gemeente Hoorn en beleidskaart Archeologie 2012
Corsaregistratienummer: 12.49690De Raad van de gemeente Hoorn;
gelezen het voorstel van het college van Burgemeester en Wethouders
d.d.
gelet op artikel 149 van de Gemeentewet en de artikelen 12, 15 en 38
van de Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht;
besluit vast te stellen de Erfgoedverordening 2013 gemeente Hoorn en Beleidskaart Archeologie
20121.Algemeen1.BegripsbepalingenDeze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een overeenkomstig deze verordening als
beschermd gemeentelijk monument aangewezen:
zaak, die van algemeen belang is wegens zijn schoonheid,
betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische
waarde;
terrein dat van algemeen belang is wegens een daar
aanwezige zaak bedoeld onder 1;
beeldbepalend pand: pand met een belangrijke cultuurhistorische
en/of architectonische waarde.
gemeentelijke monumentenlijst: de lijst waarop zijn
geregistreerd de overeenkomstig deze verordening als
gemeentelijk monument aangewezen zaken of terreinen bedoeld in
onderdeel a;
beschermd monument: beschermd monument als bedoeld in artikel
1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;
monumentencommissie: de op basis van art.15 van de Monumentenwet
1988 ingestelde commissie met als taak het college op verzoek of
uit eigen beweging te adviseren over de toepassing van de
Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,
deze verordening en het monumentenbeleid;
Beleidskaart Archeologie 2012: vastgesteld door de raad
gelijktijdig met de erfgoedverordening. Het betreft een kaart,
afgeleid van de monumentenkaart, waarden- en vindplaatsenkaart,
die de ruimtelijke grondslag geeft voor een Archeologische
monumentenzorgbeleid. De Beleidskaart Archeologie 2012 betreft
een revisie van de beleidskaart archeologie 2007 en geeft aan
welke gebieden in een bestemmingsplan de (dubbel)bestemming
archeologie (zouden) moeten krijgen. Deze gebieden zijn
onderscheiden in zones of terreinen, waar een op onderdelen
verschillend beleid kan worden gehanteerd.
archeologisch verwachtingsgebied: gebied, aangegeven op de
Beleidskaart Archeologie, waarvan is aangegeven dat in bepaalde
mate archeologische vondsten of sporen te verwachten zijn;
hoge verwachtingswaarde: grote kans op archeologische vondsten
of informatie (categorie 1, 2 en 3);
middelhoge verwachtingswaarde: gemiddelde kans op archeologische
vondsten of informatie (categorie 4);
lage verwachtingswaarde: kleine kans op archeologische vondsten
of informatie(categorie 5);
plan van aanpak: plan dat weergeeft hoe een archeologische
uitvoerder de vragen zoals omschreven in het programma van eisen
denkt te gaan beantwoorden;
programma van eisen: programma dat door het college wordt
vastgesteld en waarmee kaders worden gesteld voor het ontwerp en
de uitvoering van archeologisch onderzoek;
Het watergebied: het huidige buitendijkse gebied van de
voormalige Zuiderzee behorende tot de gemeente Hoorn;
bevoegd gezag: bestuursorgaan als bedoeld in artikel 1.1 van de
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht;
het college: het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente Hoorn;
vergunning: een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.1,
eerste lid, of 2.2 van de Wetalgemene bepalingen
omgevingsrecht;
Wabo: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.
2.Aanwijzing gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden2.Het gebruik van het monumentBij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met het
gebruik van het monument.3.De aanwijzing tot gemeentelijk monument1.Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende, een
monument aanwijzen als gemeentelijk monument.2.Voordat het college over de aanwijzing een besluit neemt, vraagt het
college advies aan de monumentencommissie. In spoedeisende gevallen
kan het vragen van dit advies achterwege blijven.3.Voordat het college een monument met een religieuze bestemming dat
uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de uitoefening
van de eredienst, als gemeentelijk monument aanwijst, voert hij
overleg met de eigenaar.4.De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op grond
van artikel 3 van de Monumentenwet 1988 of dat is aangewezen op
grond van de monumentenverordening van de provincie
Noord-Holland.4.VoorbeschermingMet ingang van de datum waarop de eigenaar van een monument de
kennisgeving van het voornemen tot aanwijzing als beschermd gemeentelijk
monument ontvangt tot het moment dat de aanwijzing en registratie als
bedoeld in artikel 7 plaatsvindt, dan wel vaststaat dat het monument
niet wordt geregistreerd, zijn de artikelen 12 tot en met 16 van
overeenkomstige toepassing.5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluit1.De monumentencommissie adviseert schriftelijk binnen 8 weken na
ontvangst van het verzoek van het college.2.Het college beslist binnen 12 weken na ontvangst van het advies van
de monumentencommissie, maar in ieder geval binnen 20 weken na de
adviesaanvraag.6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe aanwijzing als bedoeld in artikel 3, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijst1.Het college registreert het gemeentelijke monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.2.De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke aanduiding,
de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding en een
beschrijving van het gemeentelijke monument.8.Wijzigen van de aanwijzing1.Het college kan al dan niet op aanvraag van een belanghebbende de
aanwijzing wijzigen.2.Artikel 3, tweede en derde lid, alsmede artikel 4, 5 en 6 zijn van
overeenkomstige toepassing op het wijzigingsbesluit.3.Indien de wijziging naar het oordeel van het college van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing, als
bedoeld in lid 2, achterwege.4.De inhoud en de datum van de wijziging worden op de gemeentelijke
monumentenlijst aangetekend.9.Intrekken van de aanwijzing
Indien het college de aanwijzing intrekt, zijn artikel 3, tweede
lid, en artikel 5 van overeenkomstige toepassing.
De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien
toepassing wordt gegeven aan artikel 3 van de Monumentenwet 1988
of aan artikel 8 van de monumentenverordening van de provincie
Noord-Holland.
De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
geregistreerd.
10.Procedure voor beeldbepalende pandenDe procedure voor het aanwijzen van een pand als beeldbepalend pand
vindt overeenkomstig de bepalingen in de artikelen 3 en 5 t/m 9 van deze
verordening plaats.3.Instandhouding van gemeentelijke monumenten en beeldbepalende
panden11.Bescherming beeldbepalende pandenVoor wijzigingen aan beeldbepalende panden zijn nadere regels
gesteld.12.Instandhoudingbepaling
Het is verboden een gemeentelijk monument, als bedoeld in
artikel 1, onder a,, te beschadigen of te vernielen.
Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, af te breken, te verstoren, te verplaatsen of
in enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, te herstellen, te gebruiken of te laten
gebruiken op een dusdanige wijze, dat het wordt ontsierd
of in gevaar gebracht.
Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het eerste en
het tweede lid, gelden niet indien het college nadere regels
stelt met betrekking tot de wijze waarop werkzaamheden dienen te
worden uitgevoerd.
Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een monument met
een religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld in het
tweede lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en
voor zover het een vergunning betreft, waarbij wezenlijke
belangen van de godsdienstuitoefening in het monument in het
geding zijn.
Het college kan nadere regels stellen omtrent de advisering over
wijzigingsplannen voor gemeentelijke monumenten waarvan het
advies als bekend verondersteld mag worden.
13.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag als bedoeld in artikel 4.2 Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning bedoeld in artikel 12 en de daarbij te overleggen gegevens en
bescheiden worden in drievoud ingediend.14.Termijnen adviesHet bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de ontvankelijke
aanvraag om vergunning voor een gemeentelijk monument aan de
monumentencommissie voor advies. Binnen acht weken na de datum van
verzending van het afschrift brengt de monumentencommissie schriftelijk
advies uit aan het college. 15.WeigeringsgrondenDe vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument.16.Intrekken van de vergunningDe vergunning kan door het college worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van het monument
zwaarder dient te wegen.
4.Beschermde monumenten17.Vergunning voor een beschermd monument1.Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een beschermd monument aan
de monumentencommissie.2.De monumentencommissie adviseert schriftelijk over de aanvraag
binnen acht weken na de datum van verzending van het afschrift.5.Instandhouding van archeologische terreinen18.Instandhoudingbepaling1.Het is verboden om in een archeologisch monument, bedoeld in artikel
1, onder a, sub 2 of een archeologisch verwachtingsgebied met
categorie 1, bedoeld in artikel 1, onder g, de bodem te verstoren.
Categorie 1 betreft de binnenstad, de kerk- en kloosterterreinen en
de Westfriese Omringdijk.2.Het verbod in lid 1 is niet van toepassing indien:
het een verstoring betreft van een archeologisch monument of
archeologisch verwachtingsgebied als aangegeven op de
Beleidskaart Archeologie, en indien die verstoring
plaatsvindt:
in een gebied met categorie 2 en het te verstoren
gebied kleiner is dan 100 m2 en niet dieper dan 30
cm, of;
in een gebied met categorie 3 (watergebied) en het
te verstoren gebied kleiner is dan 500 m2, en niet
dieper dan 30 cm of;
in een gebied met categorie 4 en het te verstoren
gebied kleiner is dan 1000 m2 en niet dieper dan 40
cm of 80 cm of;
in een gebied met categorie 5 en het te verstoren
gebied kleiner is dan 10.000 m2 en niet dieper dan
40 cm.
in het geldende bestemmingsplan bepalingen zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
sprake is van een activiteit als bedoeld in artikel 2.12,
eerste en tweede lid, van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht en hierin voorschriften zijn opgenomen
omtrent archeologische monumentenzorg.
het college nadere regels stelt met betrekking tot de
uitvoering van werkzaamheden die leiden tot een verstoring
van een archeologisch monument of archeologisch
verwachtingsgebied als aangegeven op de gemeentelijke
Beleidskaart Archeologie 2012.
een rapport, danwel een Quickscan, door de archeologische
dienst is overlegd waarin de archeologische waarde van het
te verstoren terrein naar het oordeel van het bevoegd gezag
in voldoende mate is vastgesteld en waaruit blijkt dat:
het behoud van de archeologische waarden in
voldoende mate kan worden geborgd; of
de archeologische waarden door de verstoring niet
onevenredig worden geschaad; of
in het geheel geen archeologische waarden aanwezig
zijn.
19.Opgravingen en begeleiding
Indien binnen het grondgebied van de gemeente Hoorn, inclusief
het watergebied, onderzoek wordt uitgevoerd in het kader van het
doen van opgravingen in de zin van artikel 1 sub g Monumentenwet
1988, dient, onverminderd de overige bepalingen van deze
wet:
het college een programma van eisen vast te stellen als
bedoeld in artikel 1 onder l, waarbij nadere regels
worden gesteld ten aanzien van het onderzoek;
de verstoorder, voorafgaande aan het onderzoek, een plan
van aanpak als bedoeld in artikel 1 onder k van deze
verordening ter goedkeuring aan het bevoegd gezag te
overleggen.
In de nadere regels neemt het college bepalingen op met
betrekking tot het toezicht op de feitelijke uitvoering van het
plan van aanpak. Tijdens het onderzoek dienen aanwijzingen van
het college in acht te worden genomen.
Om te kunnen beoordelen of het plan van aanpak aan het programma
van eisen en eventuele nadere regels voldoet, vraagt het bevoegd
gezag advies aan een deskundige, zoals omschreven in de Wet op
de Archeologische monumentenzorg.
20.ProcedureDe bepalingen uit artikel 13, 14, 15 en 16 zijn van overeenkomstige
toepassing op de bepalingen uit artikel 18, tweede lid, onder e, en
artikel 19, eerste lid, onder b.6Overige bepalingen21.SchadevergoedingIndien en voor zover blijkt dat een belanghebbende schade lijdt of zal
lijden, die redelijkerwijze nietof niet geheel te zijnen laste behoort te blijven, kent het bevoegd
gezag hem op zijn aanvraag eennaar billijkheid te bepalen schadevergoeding toe, indien de schade in
relatie staat tot:
de weigering van het bevoegd gezag een vergunning als bedoeld in
artikel 12 te verlenen;
de voorschriften door het bevoegd gezag verbonden aan een
vergunning als bedoeld in artikel 12;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 12, derde lid;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 18, tweede lid, onder d;
een aanwijzing als bedoeld in artikel 19, tweede lid, tweede
volzin.
22.StrafbepalingDegene, die handelt in strijd met de in artikel 12 en 18 neergelegde
verbodsbepalingen wordt gestraft met een geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van ten hoogste drie maanden.23.ToezichthoudersMet het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze
verordening zijn belast debij besluit van het college dan wel de burgemeester aan te wijzen
personen.7.Slotbepalingen24.Intrekken oude regelingDe Erfgoedverordening Gemeente Hoorn 2010 en de Beleidskaart Archeologie
2007-2011 worden ingetrokken.25.Overgangsrecht1.De op grond van de onder artikel 24 ingetrokken Erfgoedverordening
Gemeente Hoorn 2010 aangewezen en geregistreerde gemeentelijke
monumenten, worden geacht aangewezen en geregistreerd te zijn
overeenkomstig de bepalingen van deze verordening.2.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding
van deze verordening worden afgehandeld met inachtneming van de in
artikel 24 ingetrokken verordening.26.InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking op de eerste dag na
bekendmaking.27.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als Erfgoedverordening Gemeente Hoorn
2013. De beleidskaart Archeologie 2012 ligt ter inzage bij de afdeling
Veiligheid, Vergunningen en Handhaving, bureau Erfgoed en is hieronder
digitaal beschikbaar.A. Algemene toelichtingGelet op het project Deregulering VNG-modelverordeningen en de verplichtingen
die voortvloeien uit de Wet op de archeologische monumentenzorg van september
2007, alsmede de feitelijke samenhang tussen monumenten en archeologie, is de
model Erfgoedverordening in 2008 aangevuld met een archeologisch deel en heeft
een vereenvoudiging van de model Erfgoedverordening in het kader van
deregulering plaatsgevonden. De huidige wijziging van de model
Erfgoedverordening houdt verband met de inwerkingtreding van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht (hierna te noemen: Wabo), de Invoeringswet algemene
bepalingen omgevingsrecht (hierna te noemen: Invoeringswet Wabo), het Besluit
omgevingsrecht (hierna te noemen: Bor) en de Regeling omgevingsrecht (hierna te
noemen: Mor).Wet algemene bepalingen omgevingsrechtDe Wabo regelt de omgevingsvergunning die in de plaats komt van een reeks
vergunningen, ontheffingen of toestemmingen voor het realiseren van een fysiek
project. De meest bekende daarvan zijn:
de bouwvergunning;
de aanlegvergunning;
de sloopvergunning;
de monumentenvergunning;
de milieuvergunning;
de kapvergunning.
De Wabo beoogt tegemoet te komen aan het belang van een snelle dienstverlening.
Het bevorderen van de tijdige besluitvorming vormt hiervan een onderdeel.Eén aanvraag; één bevoegd gezag; één loketDe centrale gedachte bij de ontwikkeling van de Wabo is de “één loket gedachte”.
Dit houdt in dat de aanvrager vanaf een nader te bepalen moment in 2010 één
omgevingsvergunning hoeft aan te vragen voor zijn project. De aanvrager geeft
aan op welke activiteiten (bouw, aanleg, sloop enz.) zijn aanvraag betrekking
heeft. Voor de erfgoedverordening betekent dit dat bijvoorbeeld de
omgevingsvergunning voor het bouwen en de omgevingsvergunning voor monumenten in
één verzoek worden aangevraagd. De omgevingsvergunning wordt vervolgens door één bevoegd gezag beoordeeld en
doorloopt één procedure. De beslissing op de aanvraag kent ook één procedure van
rechtsbescherming. Bevoegd gezagHet bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente waar het project in hoofdzaak zal worden verricht.
Het bevoegd gezag is integraal verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is
tevens belast met de bestuursrechtelijke handhaving. In het Bor worden een aantal uitzonderingen op deze hoofdregel gemaakt. Een
minister dan wel het college van gedeputeerde staten wordt in deze gevallen als
het bevoegde gezag aangewezen. Deze gevallen zijn aangewezen in artikel 3.3 van
de Wabo. Gedeputeerde staten van de provincie is bevoegd gezag indien het gaat
om de meer complexere categorieën inrichtingen. Deze zijn specifiek in bijlage I
van het Bor omschreven. Toestemmingsstelsels Er bestaan verschillende methoden om de toestemmingstelsels (=vergunning en
ontheffing) te integreren in de omgevingsvergunning. De toestemmingstelsels die
altijd zien op plaatsgebonden activiteiten zijn volledig in de Wabo
geïntegreerd; de bestaande toestemmingstelsels in de betreffende wetten of
verordeningen vervallen. Het gaat om een procedurele integratie van de
verschillende toestemmingstelsels. De inhoudelijke beoordeling vindt
gecoördineerd plaats. Dit betekent dat de verschillende toetsingskaders niet
zijn geïntegreerd. Het toetsingskader van de Wabo bestaat derhalve uit een
optelling van de afzonderlijke toetsingskaders. Deze verschillende
toetsingskaders wegen allen even zwaar. De procedureIn de Wabo is onderscheid gemaakt tussen de reguliere voorbereidingsprocedure en
de uitgebreide voorbereidingsprocedure. Slechts op een enkel punt is voor deze
beide procedures afgeweken van de reguliere- en de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure van de Awb. Wanneer voor een project meerdere toestemmingen uit de Wabo nodig zijn wordt
door de aanvrager één aanvraag voor een omgevingsvergunning ingediend. De
aanvrager kan er echter ook voor kiezen zijn project op te delen in
deelprojecten en voor elk van die deelprojecten een afzonderlijke
omgevingsvergunning aan te vragen. Het moet gaan om een onderdeel van het
project dat fysiek te scheiden is van de andere onderdelen van het totale
project. Ook wel de zogenaamde “onlosmakelijke verbondenheid”. Het criterium van
de onlosmakelijkheid is neergelegd in artikel 2.7 Wabo. Van
onlosmakelijke samenhang is sprake als de activiteiten zien op dezelfde
handeling. Het gaat dan om een activiteit die tegelijkertijd ook aangemerkt moet
worden als een andere activiteit als omschreven in de artikelen 2.1 en 2.2. van
de Wabo. Deze activiteiten overlappen elkaar en zijn niet te scheiden. Zij
vormen een en dezelfde handeling die binnen twee of meer
activiteitenomschrijvingen vallen. Vanwege de overlap in de
activiteitenomschrijvingen is het in deze gevallen niet mogelijk om de handeling
op te knippen in deelvergunningen.Een omgevingsvergunning voor een deelproject geeft de bevoegdheid het
deelproject ook daadwerkelijk al uit te voeren. Hieraan bestaat bijvoorbeeld
behoefte bij een project waarbij voor de nieuwbouw van woningen grond bouwrijp
gemaakt moet worden en/of enkele oude opstallen gesloopt moeten worden wat door
verschillende partijen wordt uitgevoerd. De omgevingsvergunning voor het
bouwrijp maken en/of het slopen van opstallen kan aangevraagd worden en de
werkzaamheden kunnen na het verlenen van dit gedeelte van de omgevingsvergunning
ook starten. Vervolgens kan een omgevingsvergunning voor de bouw van de woningen
worden aangevraagd. Het gaat om verschillende besluiten waartegen een
afzonderlijke rechtsbeschermingsprocedure open staat. Daarnaast heeft de aanvrager de mogelijkheid om een gefaseerde
omgevingsbeschikking aan te vragen. Hij bepaalt zelf welke activiteit wordt
gefaseerd. De beoordeling in de eerste fase is erop gericht te onderzoeken of
één van de door de aanvrager voorgenomen activiteiten, bijvoorbeeld het
oprichten en inwerking hebben van een inrichting, kan worden verricht en dus een
gerede kans heeft om een omgevingsvergunning te krijgen. Het betreft een
volledige toetsing. Tenuitvoerlegging van een omgevingsvergunning is pas
mogelijk nadat ook een omgevingsbeschikking tweede fase is verleend en een
volledige vergunning is verkregen. De tweede fase omgevingsbeschikking bevat de
noodzakelijke toestemmingen die niet in een eerste fase zijn vergund. Door
aanvraag van een omgevingsbeschikking eerste fase kan een financieel risico voor
de aanvrager worden beperkt. Hij hoeft in dit geval nog niet aan alle
indieningsvereisten te voldoen. Het rechtsgevolg van een eerste fase-beschikking
is dat bij de beoordeling van de gedetailleerde aanvraag voor de overige
activiteiten (de tweede fase-aanvraag) niet meer getoetst wordt aan de criteria
van de eerste fase. De eerste fase-beschikking kan door het bevoegd gezag worden
ingetrokken, indien niet binnen twee jaar nadat deze beschikking is genomen een
aanvraag voor een tweede fase-beschikking is ingediend. Beide beschikkingen
treden tezamen in werking. Tegen beide beschikkingen staat rechtsbescherming op
grond van de Awb open. Informatie over de omgevingsvergunningEr is een kennisplein omgevingsvergunning: http://omgevingsvergunning.vrom.nl.
hierop vindt u tal van brochures over de omgevingsvergunning. Als u nog geen
beeld hebt van wat er allemaal verandert, geven wij u in overweging de volgende
informatie te lezen:
Infoblad De omgevingsvergunning (september 2008);
Handreiking Afstemming omgevingsvergunning: -afstemmen op; afstemmen met
– (augustus 2008; een online product).
De Wabo en de ErfgoedverordeningDe monumentenvergunning uit de model-erfgoedverordening integreert volledig in
de omgevingsvergunning, omdat het om plaatsgebonden activiteiten gaat. Daarom is
in artikel 2.2 van de Wabo bepaald dat het verboden is zonder een
omgevingsvergunning een krachtens een verordening aangewezen monument te slopen,
te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen of te herstellen, te
gebruiken of te laten gebruiken op een wijze waarop het wordt ontsierd of in
gevaar wordt gebracht. Een extra overweging voor het volledig integreren van de
monumentenvergunning in de omgevingsvergunning is dat de verlening van de
monumentenvergunning in de praktijk vaak samenliep met de verlening van de
bouwvergunning of de aanlegvergunning. Er is voor gekozen om de
instandhoudingsvergunning van archeologische terreinen op grond van artikel 2.2,
tweede lid, Wabo aan te haken bij de omgevingsvergunning (facultatieve
integratie). Zolang gemeentelijke bestemmingsplannen nog niet ‘Malta-proof’
zijn, kan op deze wijze in de omgevingsvergunning bescherming aan archeologische
waarden in de bodem worden geboden bij de realisatie van een fysiek project. De model-erfgoedverordening bevat de mogelijkheid om nadere regels te stellen.
De Wabo ziet op vergunningen en ontheffingen en niet op nadere regels. Het
college blijft hiervoor het bevoegd gezag. Het inhoudelijke toetsingskader van de omgevingsvergunning inzake de
gemeentelijke monumenten is in de verordening bepaald. Voor het overige is bij het opstellen van deze modelverordening rekening
gehouden met de 'Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving'. Ook in dit nieuwe
model zijn de bepalingen van de Monumentenwet 1988 en de daarin gekozen
systematiek als uitgangspunt genomen. In de verordening zijn geen bepalingen
opgenomen met betrekking tot de gemeentelijke beschermde stads- en
dorpsgezichten, ondanks dat hiervan in de gemeentelijke praktijk wel gebruik
wordt gemaakt. In een voorgaand dereguleringstraject zijn deze artikelen
gesneuveld, aangezien het instrument hoge administratieve lasten bij burgers
genereert. In het verlengde van het dereguleringsproject in 2007 is er thans
voor gekozen om deze bepalingen daarom niet opnieuw in de modelverordening op te
nemen. Het staat gemeenten uiteraard vrij om het VNG-model op dit en op andere
onderdelen zelf aan te vullen.1.Algemeen1.BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met
uitzondering van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de omschrijving
van een monument in de Monumentenwet 1988. De cultuurhistorische waarde is
volgens de Memorie van Toelichting de aan een bouwwerk of gebied toegekende
waarde, gekenmerkt door het beeld dat is ontstaan en het gebruik dat de mens
in de loop van de geschiedenis van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt.
Dit is een zo ruime omschrijving dat het ook betrekking kan hebben op zaken
en gebieden met een geschiedkundige en of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim te
worden uitgelegd. Hoofdzakelijk betreft het locaties waar archeologische
waarden in de bodem (kunnen) zitten, maar daarnaast kan het bijvoorbeeld ook
gaan om parken, tuinen en een perceel met een of meer bomen. Het is niet
vereist dat op het terrein ook een bouwkundig monument voorkomt om over een
gemeentelijk monument te kunnen spreken. Een 'zaak' is immers een veel
ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke
monumenten is overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om
monumenten die (nog) niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst omdat ze
‘te jong zijn’, al op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de bescherming
vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal eenvoudig kunnen
worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de gemeentegrens en daarmee
buiten de werking van de verordening worden gebracht. Zaken die naar hun
aard roerend zijn, zoals een kerkorgel, kunnen wel de beschermde status
krijgen, op basis van de redengevende omschrijving. Met het voorgaande in
het achterhoofd is het echter aan gemeenten zelf om met de verordening ook
roerende monumenten aan te wijzen. Daarnaast is het ook mogelijk dat
gemeenten door middel van aanvullende regelgeving voorkomen dat
cultuurhistorische voorwerpen, die als gemeentelijk monument zijn
aangewezen, buiten de gemeentegrenzen verdwijnen. Controle en handhaving van
deze regelgeving zijn echter nauwelijks mogelijk.Sub bNaast de vele rijks- en gemeentelijke monumenten kent Hoorn momenteel ook
ca. 1100 zogenaamde beeldbepalende panden. Ook voor deze panden geldt dat ze
een belangrijke bouw-, cultuur-, of architectuurhistorische kwaliteit
bezitten (of, zoals vaak, een combinatie van deze kwaliteiten). Het kan gaan
om een individueel pand, maar ook over een ensemble. De uiterlijke
verschijningsvorm van een beeldbepalend pand is belangrijk voor het
straatbeeld.Ze nemen in kwalitatieve zin een mindere positie in dan de rijks- en
gemeentelijke monumenten. De kwalificatie” Beeldbepalend pand” vormt dan ook
een lichtere mate van bescherming.Alle rijks- en gemeentelijke monumenten voorzover gelegen in de binnenstad
alsmede alle beeldbepalende panden zijn vastgelegd op de Historische
kwaliteitkaart, welke deel uitmaakt van het nieuwe Bestemmingsplan
Binnenstad.Sub cDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst heeft
geen rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve handeling.
Voorafgaand aan de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing tot
gemeentelijk monument die rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker om de
aanwijzing en de plaatsing op de lijst uit elkaar te trekken. Zie ook de
toelichting op artikel 3, lid 1, en artikel 7.Sub dVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten bij
de begripsomschrijving uit de Wabo De Wabo zelf verwijst weer naar de
Monumentenwet 1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als een
onroerend monument die is ingeschreven in een ingevolge de Monumentenwet
1988 vastgesteld register. Op de vergunningverlening voor rijksmonumenten
zijn de bepalingen uit de Wabo van toepassing. Sub eSinds de komst vande Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 kan
elk bevoegd orgaan in de gemeente (raad, college en burgemeester) zelf zijn
commissies instellen. De monumentencommissie is een commissie die adviseert
aan het bevoegd gezag. In de Erfgoedverordening wordt door de raad bepaald
dat een monumentencommissie advies moet uitbrengen aan het bevoegd gezag.
Dit vloeit voort uit de Monumentenwet 1988. In artikel 15 van deze wet is
bepaald dat de gemeente in een verordening de inschakeling van een commissie
moet regelen die adviseert aan het bevoegd gezag over aanvragen om een
omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste
lid, onder f van de Wabo. De wetgever geeft hier dus aan dat het college in
dit geval geen keuzevrijheid heeft ten aanzien van het instellen van een
commissie. Het instellen van de monumentencommissie door het college moet
door middel van een apart collegebesluit. Er bestaat geen modelbesluit voor
het instellen van een (monumenten) commissie door het college. Wij adviseren
het college bij het besluit tot instellen van een monumentencommissie
gebruik te maken van de VNG-modelverordening op de raadscommissie. Deze
verordening is te downloaden via de databank van de Sdu Uitgevers,
www.modelverordeningen.nl .De taken van de monumentencommissie strekken zich uit over de
Erfgoedverordening de Monumentenwet 1988 en de Wabo. Door de
monumentencommissie in deze begripsomschrijving bevoegd te verklaren over de
toepassing van de Wabo te adviseren aan het bevoegd gezag, is voldaan aan
het vereiste, genoemd in artikel 15 van de Monumentenwet 1988. Mocht een
gemeente niet over een monumentenbeleid beschikken, dan moet dit niet in de
bepaling opgenomen worden. Overigens kan de monumentencommissie worden
gecombineerd met een welstandscommissie.Sub fDe gemeentelijke beleidskaart Archeologie kan een praktische oplossing
bieden in het geval dat nog geen Malta-proof bestemmingsplan is vastgesteld.
In dat geval kunnen gebieden op een dergelijke beleidskaart worden
opgenomen, indien blijkt dat daar op grond van gemeentelijk historisch
onderzoek mogelijk archeologische sporen in de bodem kunnen worden
aangetroffen.Sub nZoals ook in de algemene toelichting is aangegeven is de hoofdregel dat
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project zich in
hoofdzaak afspeelt het bevoegd gezag is. Voor een verdere toelichting wordt
verwezen naar de algemene toelichting behorend bij deze verordening. De overige begripsbepalingen zijn in hun definitie al ruim omschreven, zodat
deze geen nadere toelichting behoeven. Wat nog wel een nadere toelichting
behoeft is het bouwhistorisch onderzoek. Dit begrip was al bij de vorige
gedereguleerde verordening geschrapt:·het bouwhistorisch onderzoek; deze rapportage maakt formeel niet langer
deel uit van de verordening (het oude artikel 3, waarin was bepaald dat het
college ten behoeve van de aanwijzing tot monument een bouwhistorisch
onderzoek kon laten verrichten). Bij de aanwijzing tot monument kan de
eigenaar/gebruiker echter niet gedwongen worden een dergelijk onderzoek te
verrichten, voornamelijk vanwege de kosten. Daarnaast is dwang ook niet
mogelijk wegens het ontbreken van de mogelijkheid om binnen te kunnen treden
puur in het geval dat een dergelijk onderzoek gewenst is. Bij niet-woningen
is dat wel mogelijk, maar bij woningen is binnentreden gebonden aan het
Huisvrederecht. De strenge eisen die hieraan verbonden zijn, maken het niet
mogelijk dat voor slechts een bouwhistorisch onderzoek bij de aanwijzing tot
monument wordt binnengetreden. Dat is wezenlijk anders dan wanneer wordt
binnengetreden in het kader van toezicht op de naleving van de verordening.
Het ontbreken van de mogelijkheid om een bouwhistorisch onderzoek bij de
aanwijzing af te dwingen kan worden ondervangen nadat een woning is
aangewezen tot monument. De voorwaarden die de gemeente betreffende de
afhandeling van aanvragen om een beschikking (in casu de
monumentenvergunning) op grond van artikel 4:5 Awb kan stellen, bieden
voldoende houvast. Argument hierbij is dat inzicht in de cultuurhistorische
waarde van een gebouw bij de beoordeling van de aanvraag tot wijziging van
een monument van belang is. De gemeente bepaalt dan dat (de uitkomst van)
een bouwhistorisch onderzoek tot de noodzakelijke gegevens behoort om tot
een beoordeling van de aanvraag te komen. Hierbij moet wel sprake zijn van
evenredigheid wat betreft de omvang van de wijziging van het monument in
relatie tot de omvang van het onderzoek en de daaraan verbonden kosten. Deze
bepaling uit de Awb maakt het daarmee niet noodzakelijk dat het laten
verrichten van een bouwhistorisch onderzoek in de verordening opgenomen
hoeft te worden.Ook de nieuwe systematiek van de modelverordening, voortvloeiend uit het
dereguleringstraject en gebaseerd op het stellen van nadere regels, maakt
het gebruik van het bouwhistorisch onderzoek een te zwaar instrument.
Immers, de nadere regels in het derde lid van artikel 12 vragen om een
vereenvoudigde aanpak bij lichte wijzigingen aan een monument (het draait
hier feitelijk om de gevolgen die de aanwijzing heeft op reguliere
onderhoudswerkzaamheden). Het zou noch proportioneel noch evenredig zijn om
bij een dergelijke vereenvoudigde aanpak een bouwhistorisch onderzoek
verplicht te stellen. Het niet langer verplicht stellen doet echter niets af
aan het intrinsieke belang van bouwhistorisch onderzoek.2.Aanwijzing gemeentelijke monumentende Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen op
toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft het
college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag betreffende de
aanwijzing van gemeentelijke monumenten.3.Instandhouding van gemeentelijke monumenten en beeldbepalende
pandenBeschermingVoor beeldbepalende panden geldt dat het vanaf de openbare weg zichtbare
gedeelte van het pand instandgehouden moet worden. In de praktijk betreft
dit in de meeste gevallen de voorgevel en de eerste 5 meter van de kap. Het
behoud van de architectuur en de verschijningsvorm is daarbij belangrijker
dan het behoud van de oorspronkelijke materialen.Dit geldt niet voor materialen die mede bepalend zijn voor de beeldbepalende
status. Deze materialen moeten behouden blijven. Voorbeelden van bijzondere
materiaaltoepassingen zijn geglazuurde bakstenen, tegeltableaus, originele
onderdelen van winkelpuien of historische bouwdelen.Eventuele wijzigingen in materiaalgebruik en kleur moeten voldoen aan
welstandscriteria voor monumenten en beeldbepalende panden.Uitgangspunten bij planbeoordeling.
het behoud of het herstel van de (voor)gevel en de eerste 5 meter
van de kap is het primaire doel van de bescherming.
Bij gevelwijzigingen worden hoge eisen gesteld aan het ontwerp en
aan de detaillering (zie de welstandscriteria voor monumenten en
beeldbepalende panden zoals vastgelegd in de Welstandsnota
2010).
Authenticiteit van de vorm is belangrijker dan van het
materiaal.
Bijzondere materiaaltoepassingen dienen behouden te blijven.
Als een gevel wegens bouwkundige of constructieve redenen niet meer
te handhaven is kan deze worden vervangen door een replica of een
nieuw ontworpen gevel (is in uitzonderingsgevallen mogelijk). In dat
geval gelden de eisen als genoemd onder 2.
De verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 12 vertoont gelijkenis met
artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de
beschermde monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het
alleen over gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de
omgevingsvergunningaanvraag voor gemeentelijke monumenten is van belang dat
het verkrijgen van gegevens en ontbrekende gegevens geregeld is in de Awb
(artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en 4:15). In het kader van de Wabo dient de
gemeente een aanvraag langs elektronische weg mogelijk te maken. Een
schriftelijke aanvraag wordt ingediend met behulp van een door de Minister
van VROM vastgesteld formulier. De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de indieningsvereisten
voor de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In paragraaf 5.2 van de Mor
zijn specifieke indieningsvereisten opgenomen voor activiteiten met
betrekking tot monumenten. De aard, de omvang en de locatie van de
werkzaamheden bepalen welke indieningsvereisten gelden. Het bevoegd gezag
heeft niet de mogelijkheid van deze indieningsvereisten af te wijken. In het
kader van de vermindering van administratieve lasten voor burgers en
bedrijven dienen de indieningsvereisten bij de vergunningaanvraag zo beperkt
mogelijk gehouden te worden. Zo kan het overleggen van bouwtekeningen worden
beperkt tot 1 exemplaar.In lid 3 van artikel 12 wordt de mogelijkheid geschapen voor het college om
nadere regels te stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van het
verbod uit het eerste lid en de vergunningplicht uit het tweede lid. De Wabo
ziet alleen op vergunningen en ontheffingen. Deze bepaling over het stellen
van nadere regels valt daarom buiten de Wabo. Het college blijft hiervoor
het bevoegde gezag. Het zal hierbij over het algemeen gaan om wijzigingen
aan gemeentelijke monumenten die niet van ingrijpende aard zijn.
Voornamelijk het reguliere onderhoud kan in vastomlijnde regels worden
opgenomen, zodat burgers niet voor relatief eenvoudige wijzigingen
(bijvoorbeeld met betrekking tot kleurstelling of het gebruik van identieke materialen) worden geconfronteerd met een vergunningprocedure. In deze nadere regels kunnen dan expliciet die
situaties worden benoemd waarin de burger geen vergunning hoeft aan te
vragen. Indien echter duidelijk is wat het toetsingskader is voor grote
(niet-reguliere) wijzigingen aan een monument, kan ook dit toetsingskader in
algemene regels worden opgenomen, zodat burgers nog minder met
administratieve lasten worden geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen) kunnen
de uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het kader van de
monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de bouwkundige en monumentale
kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te staan. Voorts staat het voeren
van (voor)overleg centraal bij dit artikel, zodat maatwerk kan worden
geleverd. Praktisch gezien gaat een medewerker monumentenzorg van de
gemeente, op locatie en gezamenlijk met de initiatiefnemer, onderzoeken
welke aanpassingen mogelijk zijn aan de hand van de algemene regels, zodat
de monumentale waarde van het object niet of zo min mogelijk wordt
aangetast.In lid 4 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten teruggeplaatst.
Is er sprake van een vergunning voor het monument dan is overeenstemming
tussen de eigenaar en de vergunningverlener nodig. Overleg en
overeenstemming betreffen de wezenlijke belangen van de
godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat betekent dat voor
bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling dan ook niet
geldt. In lid 5 wordt de mogelijkheid vastgelegd om in het kader van de
deregulering sneltoetscriteria vast te stellen. Het gaat daarbij om ingrepen
aan gemeentelijke monumenten waarvan de mening van de monumentencommissie
als bekend mag worden verondersteld. Aan de hand van deze criteria is het
mogelijk de plannen ambtelijk te toetsen. Daarmee wordt belangrijke winst
geboekt op de adviestermijnen.Een aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend. Een burger heeft de keuze tussen
het digitaal dan we schriftelijk aanvragen van de omgevingsvergunning. Voor
ondernemingen en personen met een zelfstandig beroep geldt in beginsel geen
keuzevrijheid, zij kunnen uitsluitend een aanvraag langs digitale weg
indienen. aangezien een aantal, met name kleinere, bedrijven nog niet over
de benodigde voorzieningen beschikken om een aanvraag digitaal in te dienen
is in overleg met diverse brancheorganisaties besloten om de verplichting na
verloop van twee jaren in werking te laten treden. Het Bor bepaalt dat in het kader van de vermindering van de administratieve
lasten voor burgers en bedrijven het bevoegd gezag bij een schriftelijke
aanvraag maar maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en de daarbij behorende
bescheiden mag opvragen. In bepaalde gevallen kan op grond van het derde lid
van artikel 4.2 Bor hiervan worden afgeweken. Er moet dan sprake zijn van
twee of meer adviezen of verklaringen van geen bedenkingenOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 12 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Het betreft hier een wijziging ten
opzichte van de oude model Erfgoedverordening. Op basis hiervan was op de
voorbereiding van deze vergunningaanvraag de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure uit de Awb van toepassing verklaard. Op grond van de
Wabo is deze procedure niet meer nodig geacht voor de vergunning betreffende
de gemeentelijke monumenten. Echter indien er meerdere activiteiten voor het
project moeten worden uitgevoerd en voor één van de andere activiteiten de
uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure op grond van de Wabo gevolg
moet worden dan wordt voor het hele project de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt van de Wabo is dat altijd maar
één procedure geldt. Indien er sprake is van een samenloop van procedure
geldt de zwaarste procedure (de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure). Aangezien veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor gekozen
om deze hieronder nader toe te lichten. De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen van
de Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming. De reguliere voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan bij
titel 4.1 van de Awb. De procedure vangt aan met een verplichte
ontvangstbevestiging van het indienen van een aanvraag. Het bevoegd gezag
zendt de aanvrager nadat het de aanvraag heeft ontvangen een bericht waarin
het vermeldt dat zij bevoegd gezag is, welke procedure zal worden doorlopen,
de beslistermijn en de beschikbare rechtsmiddelen en indien de reguliere
procedure wordt gevolgd vermeldt het bevoegd gezag tevens dat een beslissing
van rechtswege is gegeven, indien niet tijdig op de aanvraag is
beslist. Indien de verstrekte gegevens en bescheiden onvoldoende zijn voor de
beoordeling van de aanvraag, stelt het bevoegd gezag de aanvrager in de
gelegenheid de aanvraag binnen de door hem gestelde termijn aan te vullen.
Het bevoegd gezag geeft van de aanvraag met vermelding van de ontvangstdatum
kennis in een of meer dag, nieuws- of huis-aan-huisbladen of op een andere
geschikte wijze. Het bevoegd gezag moet op grond van artikel 3.9 Wabo binnen
8 weken een beslissing op de aanvraag nemen. In deze periode moet het
bevoegd orgaan eventuele belanghebbenden de mogelijkheid geven om
zienswijzen in te brengen (artikel 4:8 Awb). Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde lid,
Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de gelegenheid worden gesteld
advies uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan de
(gemeentelijke) monumentencommissie.Voor het uitbrengen van advies is geen termijn opgenomen. Van belang is dat
de adviseur in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te brengen.
Het is echter aan de adviseur om te bepalen of hij van deze gelegenheid
gebruik wil maken. Het uitbrengen van een advies staat het nemen van een
besluit niet in de weg. Wordt het advies niet binnen de gestelde termijn
gegeven dan kan het bevoegd gezag de procedure vervolgen. Het bevoegd gezag
dient altijd de termijn van 8 weken in acht te nemen. De termijn van 8 weken
kan met ten hoogste zes weken worden verlengd. Het bevoegde gezag dient
hiervan op dezelfde manier mededeling te doen als van de kennisgeving van de
aanvraag. Deze verlenging van 6 weken is voornamelijk bedoeld om de adviseur
meer tijd te geven voor het uitbrengen van een advies. Op grond van artikel 3.6 Awb dient het bestuursorgaan zelf een termijn te
stellen voor het uitbrengen van advies, indien dit niet reeds bij wettelijk
voorschrift is bepaald. Deze termijn mag niet zodanig kort zijn, dat de
adviseur zijn taak niet naar behoren kan vervullen. Gelet op de
beslistermijn dient het uitbrengen van het advies door de
monumentencommissie parallel te lopen aan de beoordeling van de aanvraag
door het bevoegde gezag. Dit parallel lopen van het advies en de beoordeling
gebeurt ook al in het kader van de verlening van de evenementenvergunning
waarbij een advies van de brandweer is vereist. Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en zes weken ter inzage gelegd
waarbij het wordt opengesteld voor het indienen van bezwaar. Het besluit
treedt in werking met ingang van de dag na haar bekendmaking en wordt
opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is
verstreken.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale beslistermijn
opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in dat de
overschrijding van de beslistermijn leidt tot een omgevingsvergunning van
rechtswege. De omgevingsvergunning wordt conform de aanvraag verleend. Men
spreekt ook wel van de fictieve vergunningverlening. De bepalingen uit
paragraaf 4.1.3.3 van de Awb zijn van toepassing verklaard, met uitzondering
van artikel 4:20b, derde lid en 4:20f. De van rechtswege verleende
vergunning treedt in werking met ingang van de dag na de bekendmaking en
wordt opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift
is verstreken of indien bezwaar is gemaakt, op dit bezwaar is beslist. De omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van de
toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het kader
van dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van monumenten
in het geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het belang van de
monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen (bijvoorbeeld het
economisch belang). De tekst van het artikel geeft namelijk aan dat het
belang van de monumentenzorg zich niet tegen de vergunningverlening mag
verzetten. Hierdoor wordt de monumentenzorg centraal gesteld. De vergunning
moet op grond van dit artikel worden verleend in de gevallen dat het niet
strijdig is met het belang van de monumentenzorg. Dit artikellid bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te trekken.
De bepaling onder b heeft de volgende achtergrond: als de omstandigheden bij
de vergunninghouder ten aanzien van het monument wijzigen, dan zou het zo
kunnen zijn dat als er een nieuwe belangenafweging zou kunnen plaatsvinden,
de belangen van het monument behoren voor te gaan. In dat geval moet het
bevoegd gezag mogelijkheden hebben om de vergunning in te trekken.4.Beschermde monumenten17.Vergunning voor beschermd monumentLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning voor
beschermde monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en afdeling 3.4 van
de Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure is van toepassing.
Hierin verschilt de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten van de
omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten. Voor een vergunning als
bedoeld in artikel 12 dient namelijk de reguliere procedure gevolgd te
worden. Door de inwerkingtreding van de Wabo vindt er geen wijziging in de
voorbereidingsprocedure voor de omgevingsvergunning voor beschermde
monumenten plaats. Door dit onderscheid in procedures is de beslistermijn
voor beide omgevingsvergunningen niet gelijk. Dit heeft tot gevolg dat de
adviestermijn voor beschermde monumenten ook langer zal zijn. Door de komst
van de Wabo wordt de kring van belanghebbenden vergroot. Gedurende de
termijn van terinzagelegging kan een ieder een zienswijze indienen. Voorheen
konden alleen belanghebbenden zienswijzen indienen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Het definitieve besluit moet
binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Op het
definitieve besluit kan nog slechts door belanghebbenden beroep worden
ingesteld.Overigens blijken provincies in de praktijk hieraan op verschillende wijzen
invulling te geven. De voorgenomen beperking adviesplicht van de rijksdienst
vanaf 2009 zal op bovenstaande van invloed zijn. Daarom wordt de verplichte
advisering in het wetsvoorstel ‘Wijziging van de Monumentenwet 1988 in
verband met onder meer beperking van de ministeriële adviesplicht bij
aanvragen om een omgevingsvergunning voor monumenten’ los gelaten. Alleen
wanneer er sprake is van reconstructie, sloop en herbestemming van een
beschermd monument zal de adviesplicht van toepassing blijven. Ter
compensatie van het wegvallen van het advies van de rijksdienst zullen alle
gemeenten vanaf 2009 een monumentencommissie moeten hebben aangesteld, die
onafhankelijk en deskundig is. Het overgangsartikel 64 in de Monumentenwet
1988, waarin de rijksdienst bij afwezigheid van een monumentencommissie in
diens advisering trad, is ingetrokken. Indien het beschermd monument buiten
de bebouwde kom ligt, is het college van B&W verplicht om een afschrift
van de aanvraag aan GS te zenden. GS kunnen de adviesbevoegdheid vervolgens
naar eigen inzicht invullen en al dan niet tot advisering overgaan, waarvoor
men twee maanden de tijd heeft. Het is gewenst dat GS al op voorhand kenbaar
maken in welke gevallen zij niet adviseren, zodat de beoogde tijdswinst ook
daadwerkelijk kan worden gehaald.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de monumentencommissie bij de
aanvragen om een omgevingsvergunning voor beschermde monumenten wordt
ingeschakeld.5.Instandhouding van archeologische terreinen18.InstandhoudingbepalingDe Wet op de archeologische monumentenzorg van 21 december 2006 verplicht de
raad om, bij de vaststelling van een bestemmingsplan als bedoeld in artikel
3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, rekening te houden met de in de grond
aanwezige dan wel te verwachten monumenten. Het uitgangspunt van deze wet
(voortvloeiend uit het Verdrag van Malta) en daarmee ook van deze
verordening, is daarom primair dat in het bestemmingsplan, door middel van
een gemeentelijke archeologische waardenkaart, wordt vastgelegd waar zich
archeologische waarden in de bodem kunnen bevinden. Dit artikel voorziet in
de behoefte aan een overgangsperiode tot het moment dat een bestemmingplan
´Malta-proof´ is.Lid 1Tot het moment dat een ´Malta-proof´-bestemmingsplan kan worden vastgesteld,
biedt deze verordening bij wijze van artikel 18 de nodige bescherming aan
archeologische waarden in de bodem. Het eerste lid van artikel 18 biedt
bescherming door het opgenomen verbod om de bodem te verstoren. In de
bepaling is nadrukkelijk geen standaard diepte opgenomen, aangezien de
lokale situatie zeer uiteen kan lopen. In het buitengebied kan mogelijk
volstaan met een diepte van 30 cm, waarbij nog steeds voldoende bescherming
kan worden geboden, terwijl een dichtbevolkt stedelijk gebied of een
middeleeuwse stadskern mogelijk al bij 10 cm problemen kan hebben om
archeologische waarden voldoende te beschermen. Gemeenten moeten hier dus
zelf een invulling aan geven.Lid 2In het tweede lid van artikel 18 worden een viertal
uitzonderingsmogelijkheden gegeven op het eerste lid. Onderdeel a is niet
van toepassing, indien de verstoring plaats vindt in een archeologisch
monument of verwachtingsgebied als aangegeven op de landelijk of een
provinciale archeologische waardenkaart. Een gemeente kan van deze kaarten
gebruik maken, indien het zelf nog niet beschikt over een gemeentelijke
archeologische waardenkaart. Deze waardenkaarten hanteren over het algemeen
een driedeling wat betreft de mate waarin archeologische waarden in de bodem
kunnen worden aangetroffen. Deze archeologische verwachtingswaarden zijn
vervolgens gekoppeld aan een aantal m2 te verstoren verwachtingsgebied. Hoe
lager de verwachte archeologische waarden, hoe groter het aantal m2 kan zijn
waarbinnen een verstoring mag plaatsvinden. Bij een hoge verwachtingswaarde
zal het aantal m2 waarbinnen een verstoring mag plaatsvinden echter
aanzienlijk kleiner zijn. Bij de bepaling van deze grenzen dient voldoende
rekening gehouden te worden met de vraag wat er binnen het
verwachtingsgebied aan archeologische sporen kan worden aangetroffen. In
ieder geval moet binnen de gehanteerde oppervlakte dusdanig zijn dat
voldoende informatie verkregen kan worden over de aard, het karakter en de
datering van de (mogelijk) in de bodem aan te treffen archeologische sporen.
Om dezelfde reden als in het eerste lid zijn ook in dit onderdeel geen
standaardwaarden opgenomen, zodat de lokale situatie hieraan een invulling
moet geven.Onderdeel b ziet op de situatie dat het bestemmingsplan wel up-to-date is
als bedoeld in de inleidende toelichting bij dit artikel. In dat geval biedt
het bestemmingplan, aan de hand van een bijbehorende archeologische
waardenkaart, voldoende bescherming aan de in de bodem aanwezige of te
verwachten archeologische waarden.In onderdeel c worden een aantal mogelijkheden genoemd die voorheen in de
Wet ruimtelijke ordening waren opgenomen en nu in artikel 2.12 Wabo. Het gaat hier om het oude projectbesluit, de oude binnenplanse ontheffing,
de oude tijdelijke ontheffing en de oude buitenplanse ontheffing (voorheen
de artikelen 3.10, 3.22 en 3.23 Wro) Deze bepalingen zijn met de
Invoeringswet Wabo komen te vervallen. Wel geldt nog steeds dat dergelijke besluiten tot stand kunnen komen doordat
bij de aanvraag voorschriften kunnen worden opgenomen met betrekking tot
archeologische waarden in het gebied waarvoor de aanvraag geldt. Aan de
aanvraag kan dan de voorwaarde worden verbonden dat een rapportage wordt
overlegd waarin de archeologische waarden van het te verstoren terrein in
voldoende mate is vastgesteld. Onderdeel e ziet op situaties buiten de aanvraag als bedoeld in onderdeel c.
Het gaat hier in de eerste plaats om een verkapt vergunningstelsel ten
behoeve van het realiseren van een fysiek project. Er is voor gekozen om
deze bepaling dan ook onder de Wabo te laten vallen. Op grond van artikel 20
zijn de bepalingen uit hoofdstuk 3 van overeenkomstige toepassing verklaard
op de beoordeling van het rapport door het bevoegd gezag.Dit rapport kan ook in de nadere regels onder d worden gevraagd en komt
overeen met de mogelijkheid in artikel 39, lid 2, van de Monumentenwet 1988
in geval van een bestemmingsplan in de geest van het Verdrag van Malta.Als laatste wordt in het rijtje het onderdeel d toegelicht. Op grond van dit
artikel kan het college nadere regels stellen wat betreft de eisen aan de
uitvoering van de bodemverstorende werkzaamheden in een archeologisch
monument of verwachtingsgebied. Vooruitlopend op een ´Malta-proof’
bestemmingsplan´ kunnen deze nadere regels inhoudelijk aansluiten op de
situatie dat (in een bestemmingsplan waarin een archeologische paragraaf is
opgenomen) de verstorende werkzaamheden worden uitgevoerd aan de hand van
een aanlegvergunning, waarin vereisten betreffende de bescherming van
archeologische waarden zijn opgenomen, een en ander conform de handreiking
van de VNG ‘Verder met Valletta’.19.Opgravingen en begeleidingDe verplichtingen die in deze bepaling zijn opgenomen kunnen alleen goed
functioneren, indien een gemeente hierover actief de archeologische
onderzoekers informeert. Immers, indien een gemeente deze bepaling in haar
verordening opneemt, wordt gekozen voor een uitgebreide regiefunctie bij
archeologische opgravingen binnen het gemeentelijk grondgebied. Indien een
dergelijk regierol niet uitdrukkelijk gewenst, dient deze bepaling niet
overgenomen te worden. In dat geval bestaat nog steeds voldoende bescherming
bij opgravingen, aangezien al in de Monumentenwet 1988 een aantal zaken
uitputtend is geregeld. Zo bestaat een vergunningvereiste voor het doen van
opgravingen; dient een rechthebbende van een terrein te dulden dat de
opgravingbevoegde zijn terrein betreedt en eventueel opgravingen verricht;
en is ook de eigendomskwestie van de archeologische vondsten uitputtend
geregeld.Om de bedoelde regierol goed te kunnen uitoefenen dient het college een
programma van eisen op te stellen waarmee de kaders worden gesteld voor het
ontwerp en de uitvoering van archeologisch onderzoek (lid 1, onder a).
Vervolgens wordt van de opgraver verwacht dat hij in een plan van aanpak
weergeeft hoe hij specifiek de gestelde kaders, zoals omschreven in het
programma van eisen, denkt te gaan invullen (lid 1, onder b). Ook hier is
sprake van een verkapt vergunningstelsel ten behoeve van de realisering van
een fysiek project. Net als bij onderdeel e, van het tweede lid van artikel
18 is ervoor gekozen om deze bepaling onder de werking van de Wabo te laten
vallen. Op grond van de leden 2 en 3 kunnen vervolgens nadere regels worden
gesteld met betrekking tot de feitelijke uitvoering (en het toezicht daarop)
en de beoordeling van het plan van aanpak.20.ProcedureZoals hierboven al is aangegeven is er bij artikel 18, tweede lid, onder e
en artikel 19, eerste lid, onder b sprake van een verkapt vergunningstelsel
en de uitvoering van een fysiek project. Om deze reden is de Wabo van
toepassing verklaard. De bepalingen uit de artikelen 13, 14, 15 en 16, welke
zien op de verlening van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke
monumenten, kunnen derhalve van overeenkomstige toepassing worden verklaard.
Voor de toelichting wordt verwezen naar de artikelgewijze toelichting bij
deze artikelen.6.Overige bepalingen21.SchadevergoedingDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State heeft uitgemaakt dat de
Erfgoedverordening zonder een schadevergoedingsregeling rechtsgeldig is (BR
86,604). Voor het archeologische deel van de verordening dient echter, op
grond van de Wet op de Archeologische monumentenzorg, wel een
schadevergoedingsregeling in de verordening opgenomen te worden. De
rijksregeling voor excessieve opgravingkosten is ingaande 2009 niet meer van
toepassing. Het veroorzaker-betaalt- principe, zoals dat in de memorie van
toelichting van de Wet op de Archeologische monumentenzorg is verwoord,
staat bij de afweging tot toekenning van schadevergoeding voorop en geldt
voor alle genoemde onderdelen (a t/m e). De gemeente zal zelf per geval
moeten afwegen wat ‘redelijk’ of ‘buitenproportioneel’ is. In deze
modelverordening is gekozen voor een schadevergoedingsbepaling, waarin de
specifieke gevallen zijn opgenomen op grond waarvan het bevoegd gezag
mogelijk een schadevergoeding aan een belanghebbende dient toe te
kennen.Lid 2 van deze bepaling is ten opzichte van de vorige
model-erfgoedverordening geschrapt. Er is geen procedure voorgeschreven voor
het bepalen van de tegemoetkoming. De procedure op grond van afdeling 6.1
Wro jo. afdeling 6.1 Bro kan worden toegepast, echter alvorens daartoe te
besluiten is het zinvol een inschatting te maken van de schade ten opzichte
van de kosten en omvang van deze procedure. 22.StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing op
de nadere voorschriften die het college kan stellen op grond van artikel 12
en artikel 18. De strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten is geregeld in de Wet economische delicten (Wed).
Het handelen zonder vereiste omgevingsvergunning of in strijd met de
voorschriften daarvan wordt aangemerkt als economisch delict.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154, lid 1,
van de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op overtreding
van verordeningen straf te stellen, maar geen andere of zwaardere dan
hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie,
al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23
van het Wetboek van Strafrecht zijn de geldboetecategorieën opgenomen. De op
te leggen boete voor strafbare feiten in de eerste categorie is maximaal €
370,- (januari 2008); in de tweede categorie maximaal € 3700,- (januari
2008). Het is de gemeente niet toegestaan om een hogere geldboete op te
nemen dan in genoemde categorieën. Op gemeentelijk niveau is, gelet op de ernst van dit vergrijp, de wens om
enige preventieve werking te bereiken, de keuze voor de geldboete van de
tweede categorie of een hechtenis van drie maanden voor het overtreden van
de nadere regels voor de hand liggend.23.ToezichthoudersIn dit artikel worden toezichthouders aangewezen overeenkomstig
modelbepaling 90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving. Het
aanwijzen van toezichthouders kan door het college geschieden. Deze
aanwijzingsbevoegdheid staat los van de vergunningverlening en valt derhalve
buiten het bereik van de Wabo. De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van
de Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de bestuursrechtelijke
handhaving van algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende
voorschriften. Toezichthouders worden in artikel 5:11 Awb omschreven als
zijnde personen, die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met
het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
enig wettelijk voorschrift, zodat de aanwijzing van toezichthouders derhalve
in de Erfgoedverordening kan plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat inhoudt
dat een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen voor zover
dit redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een
toezichthouder kan daarom niet te allen tijde gebruik maken van alle
bevoegdheden die in de Awb standaard aan toezichthouders worden toegekend.
Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden of het voor de vervulling van
zijn taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van
het voorschrift op de naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). Nadrukkelijk zij hier vermeld
dat het college op grond van dit artikel niet zelf opsporingsambtenaren
aanwijst als bedoeld in artikel 141 Strafvordering. Dat kan en hoeft het
college ook niet te doen aangezien artikel 142 lid 1 sub c Wetboek van
Strafvordering regelt dat bij verordening aangewezen toezichthouders ook
opsporingsbevoegdheid toekomt. Deze buitengewone opsporingsambtenaren hebben
in de regel een opsporingsbevoegdheid voor een beperkt aantal strafbare
feiten.7.Slotbepalingen24.Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de oude Erfgoedverordening, zodat niet
twee verordeningen van kracht zijn die hetzelfde onderwerp regelen. Het
uitdrukkelijk intrekken van een oude regeling mag niet achterwege worden
gelaten met een beroep op het beginsel dat een vroegere regeling ter zijde
wordt gesteld door een latere regeling.25.OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd duidelijk
welke gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling gebaseerde
beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging van bestaande
rechten is daarom in deze verordening een overgangsbepaling opgenomen. De
bestaande rechten betreffen in dit geval de aanwijzing tot monument (artikel
3) en de vergunning verlening (artikel 12).In het eerste lid worden de op grond van de oude verordening op de
gemeentelijke monumentenlijst voorkomende monumenten geacht te zijn
aangewezen en geregistreerd overeenkomstig deze nieuwe verordening. In het
tweede lid is geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten, die zijn ingediend vóór het van kracht worden van
deze verordening, worden afgehandeld op grond van de oude verordening. Voor
een bepaalde overgangsperiode zullen er dus twee procedures gelden. Indien
de verordening niet tijdig aan de Wabo is aangepast, terwijl deze wet al wel
in werking is getreden zet de Wabo de bepalingen uit de verordening aan de
kant. De Wabo gaat namelijk voor op lagere regelgeving. De bepalingen uit de
verordening zijn van rechtswege onverbindend. Bij een nieuwe aanvraag voor
een vergunning gelden dan de bepalingen uit de Wabo. 26.InwerkingtredingDe datum van inwerkingtreding is geregeld in artikel 23. Het artikel is
gebaseerd op artikel 139 van de Gemeentewet. Hierin wordt de bekendmaking
van verordeningen geregeld.27.CiteertitelDit artikel noemt de naam van de verordening. Hoorn, 12 maart 2013de griffier, de voorzitter,Beleidskaart Archeologie