CVDR272970_2Beleidsregels KeurvergunningennlregelingWaterschap Amstel, Gooi en Vecht2018-05-18Waterschap Amstel, Gooi en VechtWeekmedia 25-07-2013Beleidsregels KeurvergunningenWaterschapswet, art. 78 dagelijks bestuurbestuur en recht2013-07-09De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-08-012017-11-01Hfdst. 1, Beleidsregels 1, 6, 7, 8, 9, 10, Hfdst. 2, Beleidsregels 1, 2, 3, 5, Hfdst. 3, Beleidsregels 1, 2, 3, 5, 6, Hfdst 4, Beleidsregels 1, 2, 5, Hfdst. 5, Inleiding, Hfdst. 6, Beleidsregel 1, Hfdst. 7, Beleidsregel 1, Hfdst. 8, Beleidsregels 2, 3, Hfdst. 9, Beleidsregels 1, 2, Hfdst. 10, Titel, Inleiding, Beleidsregels 1, 3, 4, 7, 8, Hfdst. 11, Titel, Inleiding, Beleidsregels 1, 2, 5, 6, 7, 8, Hfdst. 12, Beleidsregels 1, 3, 4, Hfdst. 13, Beleidsregels 1, 2, 3, 4, 5, Hfdst. 14, Inleiding, Beleidsregel 3, Hfdst. 17BBV 13.0379GeenDatum ondertekening besluit: 09-07-2013Bron bekendmaking besluit: weekmedia 25-07-2013exb-2017-40782Beleidsregels KeurvergunningenLeeswijzerDe ringband die voor u ligt bevat drie documenten. Dit zijn:1. Keur2. Keurbesluit Vrijstellingen3. Beleidsregels Keurvergunningen.Deze documenten zijn gescheiden door blauwe schutbladen. Op de volgende bladzijde staat een algemene inleiding die de
inhoudelijke verbanden tussen bovenstaande documenten aangeeft. Dit is de leeswijzer voor de verzameling van de beleidsregels voor
Keurvergunningen. De beleidsregels zijn elk apart genummerd
zodat bij toekomstige wijzigingen niet de hele verzameling opnieuw
afgedrukt hoeft te worden. Elke beleidsregel is een apart document met gelijke opbouw nl:1. Inleiding.2. Relevante regelgeving.3. Vergunningsvoorwaarden.4. Samenvattende tabel.Naast de verzameling van beleidsregels zijn er drie algemene documenten
over begripsbepalingen, kostenaspecten bij vergunningen en meldingen en
maatschappelijk belang als wegingsfactor. De regels van AGV voor een
veilig en gezondwatersysteem1. Keur2. Keurbesluit Vrijstellingen3. Beleidsregels KeurvergunningenInleidingDe taak van het waterschap is om te zorgen voor een veilig en gezond
watersysteem. Volgens de Waterwet gaat het daarbij om drie
hoofddoelstellingen:
Voorkomen van overstroming, wateroverlast en waterschaarste
Beschermen en verbeteren van de waterkwaliteit en ecologische
kwaliteit van watersystemen
Vervulling van maatschappelijke functies door
watersystemen.
Om deze doelen te kunnen realiseren beschikken de waterschappen over een
eigen verordening, die van oudsher de Keur heet. De Keur kent ‘verboden'
en ‘geboden' voor de manier van inrichten, gebruik en onderhoud van
waterkeringen, oevers en wateren. De Keur is een belangrijk instrument
voor het waterschap om activiteiten in en rond het watersysteem in goede
banen te leiden en te zorgen dat ze geen gevaar op kunnen leveren voor
het watersysteem. Dit maakt het mogelijk om het watersysteem en de
keringen voor méér te gebruiken dan alleen voor bescherming tegen
wateroverlast en het creëren van een ecologisch gezond
watersysteem.Activiteiten waarop de Keur van toepassing
isDe Keur is van toepassing op allerlei activiteiten in, op of nabij
waterkeringen of wateren, zoals:Specifiek voor waterkeringen:Uitvoeren van bodemonderzoek; plaatsen van drukvaten; graven; planten
van bomen of struiken; ophogen; aanbrengen van sluizen, gemalen,
inlaatwerken, damwanden, kademuren, beschoeiing e.d.; aanleggen van
wegen of verkeersvoorzieningen; aanleggen van gebouwen, windmolens,
afrasteringen, tuinen e.d.; opslaan of deponeren van voorwerpen,
materialen of (afval)stoffen; maken van open vuur; plaatsen van tenten,
caravans, woonwagens e.d.; organiseren van evenementen; winnen van
delfstoffen, specie e.d.; hebben van explosiegevaarlijk materiaal;
heien.Specifiek voor waterenWijzigen van bestaande wateren of het aanleggen van nieuwe wateren;
dempen; aanleggen van duikers, dammen, bruggen, stuwen, steigers,
beschoeiing, voorzieningen voor schaatsers of recreatievaart e.d. en
onderbemalingen.Zowel voor waterkeringen als voor wateren:Het aanleggen van kabels en leidingen.OverigGrondwater onttrekken en/of infiltreren; aanleggen van verhard
oppervlak.De Keur is niet van toepassing op lozingen en het gebruik van stoffen
die het water kunnen vervuilen. De Waterwet kent hiervoor aparte
regelgeving.In het Keurbesluit Vrijstellingen heeft
AGV beschreven onder welke voorwaarden bepaalde activiteiten zijn
toegestaan, zonder dat een Keurvergunning nodig is. Dit scheelt
administratief werk voor burgers en bedrijven. In veel gevallen geldt
wel een meldplicht. Daarmee kan AGV inzicht houden in het aantal en de
omvang van deze activiteiten.Voor activiteiten die volgens de Keur verboden zijn en die niet voldoen
aan de voorwaarden voor vrijstelling, kunnen initiatiefnemers een
vergunning aanvragen bij AGV. Met een vergunning kan AGV toestemming
verlenen om een activiteit uit te voeren ondanks een algemeen verbod
(of: na te laten, ondanks een algemeen gebod). AGV beoordeelt de vergunningaanvraag en bepaalt de vergunningvoorwaarden
met behulp van de Beleidsregels
Keurvergunningen. Bij de afweging is het
uitgangspunt dat het beschermingsniveau niet in gevaar mag komen door de
activiteit. Veiligheid gaat altijd voor. Soms zijn activiteiten niet
direct schadelijk voor het watersysteem, maar wel hinderlijk voor
bijvoorbeeld het onderhoud. In die gevallen wil AGV het maatschappelijk
belang van de activiteit meewegen bij de beslissing om al dan niet een
vergunning te verlenen. Een aantal beleidsregels bevat daarom de
voorwaarde dat ‘de aanvrager moet aantonen dat de activiteit een
maatschappelijk belang dient', vaak in combinatie met ‘dat er geen
acceptabele alternatieven zijn'. Bij een vergunning levert AGV
voorschriften over de manier waarop de aanvrager de
activiteit moet uitvoeren.In onderstaand overzicht is te zien hoe de Keur, het Keurbesluit
Vrijstellingen en de Beleidsregels zich onderling verhouden. De kleuren
in deze figuur komen terug in samenvattende tabellen per beleidsregel.
In deze tabellen is eenvoudig terug te vinden welke activiteiten
meldingsplichtig of vergunningplichtig zijn en welke voorwaarden
gelden.Zie bijlage Figuren.pdf voor overzichtA. Begripsbepalingen bij beleidsregelsBij de beleidsregels wordt verstaan onder:Keurprofiel: het gedefinieerde minimaal vereiste theoretische
profiel van een waterkering dat nodig is voor de noodzakelijke
bescherming tegen water van buiten (zie onderstaande figuur).Profiel van vrije ruimte: de (in de ondergrond) rond het
keurprofiel gereserveerde (naar verwachting benodigde) ruimte voor in de
toekomst benodigde versterking en ophoging (zie onderstaande
figuur).Als het Keurprofiel niet in de legger is weergegeven (dan leggerprofiel
genoemd) dan geldt onderstaande.Het keurprofiel en profiel van vrije ruimte hebben:
een kruinbreedte van 3 meter;
een hellinghoek van het talud van 1 : 3 in een ondergrond met
overwegend klei;
een hellinghoek van het talud van 1 : 4 in een ondergrond met
overwegend zand;
een hellinghoek van het talud van 1 : 6 in een ondergrond met
overwegend veen.
Zie Bijlage Figuren.pdf voor figuur Schematische weergave zones bij
een waterkerend dijklichaamB. Maatschappelijk belang als afwegingsfactor voor
KeurvergunningenInleiding De ruimte in Nederland is schaars. Mensen willen de beschikbare ruimte
zo optimaal mogelijk benutten, bijvoorbeeld door de ruimte voor meerdere
doelen tegelijk te gebruiken. Dat geldt ook voor het watersysteem en
voor waterkeringen. De druk is groot om het watersysteem en de keringen
voor méér te gebruiken dan alleen voor bescherming tegen wateroverlast
en het creëren van een ecologisch gezond watersysteem. Een veilig en
gezond watersysteem is van enorm belang voor Nederland, en het
waterschap heeft de hoofdtaak om hier voor te zorgen. AGV heeft de ge-
en verbodsartikelen in de Keur opgesteld om te zorgen dat de veiligheid
en gezondheid van het watersysteem niet in gevaar komen. De
beleidsregels zijn een hulpmiddel om te bepalen welke andere
activiteiten wél kunnen in en rond het watersysteem, en onder welke
voorwaarden. Een aantal beleidsregels bevat de voorwaarde dat ‘de
aanvrager moet aantonen dat de activiteit een maatschappelijk belang
dient', vaak in combinatie met ‘dat er geen acceptabele alternatieven
zijn'. Die combinatie van voorwaarden spreekt eigenlijk voor zich: als er
acceptabele alternatieven zijn, is het niet nodig om de gevraagde
activiteit per se op die manier en op die plek te laten plaatsvinden.
Maar ook als er geen alternatieven zijn moet er een belang zijn dat
opweegt tegen de hogere maatschappelijke kosten van onderhoud van de
waterkeringen die het gevolg zijn van de activiteit.De voorwaarde over het ontbreken van acceptabele alternatieven vloeit
voort uit het beleid van het waterschap om het maatschappelijke belang
van een activiteit, waar mogelijk, mee te wegen bij de beslissing om al
dan niet een vergunning te verlenen. Dit kan echter alleen als het
beschermingsniveau niet in het geding is: veiligheid gaat altijd voor. Wat is maatschappelijk belang?Maatschappelijk belang is geen objectief begrip. Het is lastig in harde
criteria te vangen. Toch zijn er wel algemene kenmerken die bruikbaar
zijn om te bepalen of er sprake is van maatschappelijk belang.Een activiteit heeft een maatschappelijk belang als het voldoet aan de
volgende kenmerken:
Het niet of elders uitvoeren van de activiteit leidt tot
aanzienlijk hogere maatschappelijke kosten; en
De activiteit vloeit voort uit een initiatief van de overheid,
of uit een particulier initiatief dat volledige steun van de
betrokken overheden heeft; en
De activiteit is voor meer dan 1 of enkele particulieren van
belang (bovenlokaal); en/of
De activiteit is onvermijdelijk (bijvoorbeeld als een
leidingbeheerder een leveringsplicht heeft voor een bepaald
voorzieningengebied).
Deze kenmerken sluiten aan bij richtlijn die het Dagelijks Bestuur van
AGV in januari 2010 had vastgesteld: Specificatie
afwegingskader voor nieuwe activiteiten in, op en rond waterkeringen
- richtlijn voor meewegen "zwaarwegend maatschappelijk
belang". Door het meewegen van maatschappelijk belang nu op te nemen in de
beleidsregels is het onderdeel van het beleid geworden, en niet langer
een afwijking van vastgesteld beleid.Hoe werkt de afweging?Afwegen is het gewicht bepalen van twee belangen ten opzichte van
elkaar: wat weegt het zwaarst? Aan de ene kant is dat het belang van het
watersysteem of de waterkering en aan de andere kant het maatschappelijk
belang van de activiteit.Het belang van het watersysteem of de waterkering bestaat uit twee
onderdelen, die een verschillend gewicht hebben:
Het functioneren van het systeem of de kering, gericht op een
veilig en gezond watersysteem;
De mogelijkheid het systeem of de kering te onderhouden.
Het goed blijven functioneren van het systeem of de kering is een harde
randvoorwaarde. Dit weegt altijd zwaarder dan maatschappelijk belang.
Een verslechtering van het functioneren van het watersysteem of van de
veiligheid is niet acceptabel. De ‘ruimte' zit in het tweede punt, de mogelijkheid om het systeem of de
kering te onderhouden. AGV heeft de verantwoordelijkheid om te zorgen
dat het watersysteem en de keringen ook in de toekomst voldoen aan de
eisen voor een veilig en gezond watersysteem en moet daarom beheer en
onderhoud kunnen plegen. Een activiteit kan een hinderlijk effect hebben
voor het uitvoeren van beheer en onderhoud. Dat kan betekenen dat het
onderhoud op een andere manier moet, die misschien duurder is of meer
tijd kost. AGV/Waternet en de initiatiefnemer kunnen dan afspraken maken
over financiële compensatie, en de activiteit kan eventueel toch een
vergunning krijgen.C. Kosten bij vergunningen en meldingenInleiding Vergunningen en meldingen kunnen op diverse manieren leiden tot kosten.
Dit hoofdstuk beschrijft welk type kosten er zijn en voor wiens rekening
ze komen.Leges Het beoordelen van vergunningaanvragen en meldingen kost tijd. AGV
rekent leges voor vergunningaanvragen om de kosten te dekken. Een
melding is gratis. De hoogte van de leges is te vinden in de
legesverordening AGV en op de website van AGV.OnderzoekskostenIn de beleidsregels staat regelmatig dat de aanvrager van een activiteit
moet aantonen dat de activiteit geen schade of gevaar oplevert voor het
watersysteem op basis van onderzoek. AGV stelt voorwaarden aan de
kwaliteit van het onderzoek en beoordeelt of het voldoende degelijk is
uitgevoerd om de aanvraag of melding te kunnen beoordelen. De kosten
voor het onderzoek komen voor rekening van de aanvrager zelf. OnderhoudskostenDegene die ‘gerechtigde' is van een werk dat wordt uitgevoerd met een
vergunning of een melding, is verantwoordelijk voor het onderhoud van
het werk - zowel tijdens de aanleg als daarna. Ook als op een gegeven
moment vervanging nodig is van het werk, moet de gerechtigde hiervoor
zorgen. De kosten voor onderhoud en vervanging van een vergund (of
gemeld) werk komen dus voor rekening van de gerechtigde. Wie de
gerechtigde is staat in hoofdstuk 2 van de Keur. Meestal is het de
eigenaar. In bepaalde situaties is het mogelijk dat het waterschap het onderhoud
(en vervanging) van hetgeen is vergund of gemeld overneemt. Dit gebeurt
door middel van een overdrachtsproces. Een voorbeeld is het graven van
een nieuw primair water bij de aanleg van een nieuwe wijk. AGV wil
primaire wateren zelf in onderhoud hebben om het functioneren van het
watersysteem als geheel goed te kunnen regelen. Bij een dergelijk
overdrachtsproces maken AGV en de aanvrager afspraken over de
onderhoudskosten. AGV neemt het water pas over wanneer het op orde is en
vanaf dat moment neemt AGV ook de onderhoudskosten op zich. Het kan voorkomen dat AGV een vergunning afgeeft voor een activiteit die
weliswaar niet leidt tot risico's voor het watersysteem, maar wel tot
extra onderhoudskosten voor het waterschap. Dit kan het geval zijn bij
activiteiten met een maatschappelijk belang (zie ook hoofdstuk
‘maatschappelijk belang'). De aanvrager zal deze extra onderhoudskosten
moeten vergoeden aan het waterschap. Hierover maken de aanvrager en AGV
afspraken. SchadeAls er schade ontstaat als gevolg van de uitvoering van de vergunde of
gemelde activiteit, dan draagt de vergunninghouder of melder de kosten
daarvoor.NadeelcompensatieAls het waterschap een vergunning afgeeft of een vergunning intrekt, kan
diegene die zich benadeeld voelt (op eigen initiatief) mogelijk gebruik
maken van de Regeling Nadeelcompensatie van het waterschap. Deze is te
vinden op de website van AGV.1. Beleidsregels Werken aanbrengen, hebben of verwijderen op of bij
waterkeringenDeze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van het aanbrengen, hebben of verwijderen van werken op of
bij waterkeringen.Onder de term ‘werken' vallen veel
verschillende zaken, zoals een pand, windmolen, schuur, afrastering,
straatverlichting, afvalbakken of een tuin. Er is onderscheid
gemaakt tussen grote werken en kleine werken, afhankelijk van het
effect van het werk op de waterkering. De kleine werken zijn weer
onderscheiden in verankerde en niet-verankerde werken.Bouwwerken zijn grote werken inclusief fundering en
eventuele ondergrondse delen, zoals woonhuizen, boerderijen,
bedrijfspanden en windmolens. Kleine verankerde werken zijn bijvoorbeeld afrasteringen en
schuurtjes. Kleine niet-verankerde werken zijn bijvoorbeeld direct verwijderbare
objecten zoals een duiventil op een betonnen plaat, maar het kunnen
ook grondgebonden werken zijn zoals tuinen.Andere beleidsregels die relevant kunnen zijn voor werken op
waterkeringen zijn:
De beleidsregels voor graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen;
De beleidsregels voor uitvoeren van ‘overige activiteiten'
in, op en nabij waterkeringen (met name heien);
De beleidsregels voor aanleggen van verhard oppervlak;
De beleidsregels voor hebben, aanplanten of rooien van
opgaande houtbeplantingen op en nabij waterstaatswerken;
De beleidsregels voor openbare wegen en
verkeersvoorzieningen op waterkeringen.
1.2 Relevante regelgeving 1.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies;Artikel 3.3: Verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden.1.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor het aanbrengen, hebben of verwijderen van werken op of
van waterkeringen: Artikel 7.3: Beschoeiing;Artikel 8.1: Palen; Artikel 8.2: Afrasteringen, schuttingen en hekwerken;Artikel 8.3: Overige werken;Artikel 8.4: Tuinen, straatmeubilair of straatwerk; Artikel 8.5: (Werken in) verholen waterkeringen. 1.3 Watervergunningsvoorwaarden 1.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningBeleidsregel 1: algemene voorwaarden voor het plaatsen van
(bouw)werken in en nabij waterkeringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van werken binnen de kernzone en beschermingszone
van waterkeringen en in beschermende gronden:- De werken inclusief de fundering worden buiten het keurprofiel en
indien aanwezig buiten het profiel van vrije ruimte geplaatst;
en- De werken mogen het beheer en onderhoud van de kering niet
belemmeren; en- Indien de werken in de kernzone of in beschermende gronden worden
geplaatst, dan gelden de volgende voorwaarden:
De aanvrager toont aan dat het noodzakelijk is de werken te
plaatsen binnen de kernzone of beschermende gronden;
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat er geen gevaar
bestaat voor omvallen of omwaaien van het werk; en
Het werk vormt geen aangrijppunt voor erosie door golfaanval
of overloop; en
Een strook van minimaal 3 meter breed vanaf de
buitenkruinlijn wordt vrijgehouden van objecten om de kruin
van de waterkering bereikbaar te houden voor
onderhoudsmaterieel;en
Bij een kruinbreedte van minder dan 3 meter wordt de gehele
kruinbreedte vrijgehouden van objecten; en
- Indien de werken binnen het keurprofiel of indien aanwezig binnen
het profiel van vrije ruimte komen te liggen gelden de volgende
aanvullende voorwaarden:
De aanvrager dient desgevraagd met berekeningen aan te tonen
dat de werken geen negatieve invloed hebben op de
stabiliteit van de waterkering en dat de werken stabiel
zijn; en
Er moet een beheer- en onderhoudsplan opgesteld zijn;
en
Er moet sprake zijn van maatschappelijk belang (zie
hoofdstuk maatschappelijk belang).
1.3.2 Beleidsregel 2: straatverlichting Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van straatverlichting in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en beschermende gronden:
Er is voldaan aan de voorwaarden uit beleidsregel 1;
en
De straatverlichting wordt aan de kant van de binnenkruin
geplaatst; en
De straatverlichting staat niet op het talud.
1.3.3 Beleidsregel 3: afvalbakkenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van afvalbakken in de kernzone en beschermingszone
van waterkeringen en in beschermende gronden:
Er is voldaan aan de voorwaarden uit beleidsregel 1;
en
De afvalbakken worden niet op de taluds geplaatst;
en
Indien de afvalbak op de kruin wordt verankerd met een
betonnen voet (‘poer‘) dan wordt deze poer maximaal 0,5
meter onder de kruin aangebracht; en
De afwatering van de waterkering wordt niet belemmerd;
en
De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.
1.3.4 Beleidsregel 4: borden op meer dan één paal en
ander straatmeubilairHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van borden op meer dan één paal en ander
straatmeubilair in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen
en in beschermende gronden:
Er is voldaan aan de voorwaarden uit beleidsregel 1;
en
Plaatsing in de kernzone en tot 5 meter uit de teen van de
kering is alleen toegestaan, indien het verkeersborden of
informatieborden van overheden, natuurbeheerders en
recreatieschappen voor algemeen gebruik of ander
straatmeubilair voor algemeen gebruik betreft;
en
De palen moeten zo mogelijk op de binnenkruin worden
geplaatst; en
De palen mogen alleen bij niet-zettingsgevoelige
overgedimensioneerde waterkeringen aan de kant van de
buitenkruin worden geplaatst. Voor verkeersborden geldt deze
beperking niet; en
De afwatering van de waterkering mag niet worden belemmerd;
en
De palen mogen de bereikbaarheid van de kruin niet
belemmeren.
1.3.5 Beleidsregel 5: taludtrappenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van taludtrappen:- Er is voldaan aan de voorwaarden uit beleidsregel 1;
en- Een taludtrap bestaat uit losse elementen; en- De aanvrager toont de noodzaak aan van de omvang van de taludtrap;
en- De constructie mag niet leiden tot het ontstaan van holle ruimten;
en- De constructie moet zo gemaakt worden dat de erosiebestendigheid
van de waterkering niet wordt aangetast, dat wil zeggen:
Horizontale en verticale elementen dienen aan de zijkanten
te worden begrensd door elementen parallel aan het talud van
de waterkering; en
Er moet een goede aansluiting zijn tussen de taludtrap en de
parallelle elementen en de dijkbekleding; en
Er mogen geen openingen in de constructie van de taludtrap,
in de aansluiting op de weg- of padverharding op de kruin en
naast de teen van de waterkering aanwezig zijn
.
1.3.6 Beleidsregel 6: tuinHet bestuur kan vergunning verlenen voor het aanleggen van een tuin
in de beschermingszone en kernzone van waterkerende dijklichamen
indien de tuin de bestaande erosiebestendigheid niet
vermindert.1.3.7 Beleidsregel 7: nieuwe bouwwerken (nieuwbouw) of de
uitbreiding of verbouwing van bestaande bouwHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het oprichten van nieuwe bouwwerken (nieuwbouw) of de
uitbreiding of verbouwing van bestaande bouw in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en in beschermende gronden:
Er is voldaan aan de voorwaarden uit beleidsregel 1;
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat stabiliteit van de
waterkering gewaarborgd blijft; en
Het bouwwerk staat niet op de kruin van de waterkering;
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het bouwwerk of de
uitbreiding daarvan stabiel en standzeker is. De benodigde
berekeningen worden uitgevoerd volgens de daarvoor geldende
NEN-normen en handreikingen, zoals het Voorschrift Toetsen
op Veiligheid Primaire Waterkeringen (V&W, 2007), de
Leidraad Toetsen op Veiligheid Regionale Waterkeringen
(STOWA, 2007), de Handreiking Ontwerpen en Verbeteren
Boezemkaden (STOWA, 2009); en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het bouwwerk of de
uitbreiding ervan bestand is tegen periodieke
dijkversterkingen.
1.3.8 Beleidsregel 8: oprichten windmolen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het oprichten van een windmolen in de beschermingszone van
waterkeringen:
De bouwlocatie bevindt zich tenminste 20 meter buiten de
teen; en
De windmolen (inclusief fundering) staat buiten de kernzone
en buiten het profiel van vrije ruimte, ook na zetting van
de ondergrond; en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat door de aanleg de
stabiliteit van de waterkering niet wordt aangetast. De
berekeningen dienen te worden uitgevoerd bij verschillende
windsnelheden/stormen;en
Bij de berekeningen wordt gebruik gemaakt van de daarvoor
geldende NEN-normen en handreikingen, zoals het Voorschrift
Toetsen op Veiligheid Primaire Waterkeringen (V&W,
2007), de Leidraad Toetsen op Veiligheid Regionale
Waterkeringen (STOWA, 2007), de Handreiking Ontwerpen en
Verbeteren Boezemkaden (STOWA, 2009). Opgenomen zijn
berekeningen van het effect van de trillingen;
en
De windmolen wordt zo geplaatst dat deze niet op de kering
kan vallen; en
Indien de bouwlocatie zich in de beschermingszone op een
afstand van minder dan 20 meter vanaf de teen bevindt, moet
de aanvrager de noodzaak van deze locatie aantonen en het
maatschappelijke belang ervan (zie hoofdstuk maatschappelijk
belang).
1.3.9 Beleidsregel 9: herbouwen windmolenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het herbouwen van een windmolen in de beschermingszone van
waterkeringen:
De vervangende windmolen wordt op de bestaande fundering
geplaatst, de fundering wordt niet uitgebreid;
De vervangende windmolen staat niet
De aanvrager toont desgevraagd aan dat de vervangende
windmolen geen toename van de belasting van de fundering of
de waterkering veroorzaakt;
De aanvrager toont aan dat de fundering stabiel is.
1.3.10 Beleidsregel 10: verwijderen van werken uit of nabij
waterkeringen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verwijderen van werken uit de kernzone en beschermingszones
van waterkeringen en beschermende gronden:
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering gewaarborgd blijft. De benodigde
(stabiliteits)berekeningen worden uitgevoerd volgens de
daarvoor geldende NEN-normen, veiligheidsnormen en
handreikingen; en
- De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.1.3.11 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor:
Ondergrondse afvalinzamelsystemen en -voorzieningen binnen
het keurprofiel en indien aanwezig binnen het profiel van
vrije ruimte van waterkeringen;
1.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
bouwwerken of andere werken in of nabij waterkeringen draagt AGV bij
aan de bescherming van het land tegen dijkdoorbraken.Werken (zowel groot als klein) kunnen het waterkerend vermogen van
een kering in gevaar brengen. Vanwege deze risico’s stelt AGV
voorwaarden aan de vergunningen voor werken. Beleidsregel 1: algemene voorwaarden voor het plaatsen van
werken in en nabij waterkeringen bevat algemene
voorwaarden voor het plaatsen van werken binnen de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en in beschermende gronden.‘Grote werken’ (bouwwerken zoals woonhuizen, boerderijen,
bedrijfspanden en windmolens) en ‘kleine werken’ (zoals
afrasteringen en schuurtjes) kunnen invloed hebben op de stabiliteit
van de waterkeringen. Hierbij spelen diverse mechanismen een
rol:
Het eigen gewicht van het werk kan extra zetting van de
ondergrond of verzakking tot gevolg hebben. Extra zetting
kan leiden tot instabiliteit van de kering. Bij verzakking
naast een dijk kan het dijklichaam gaan verschuiven in de
richting van het gezakte deel aan de voet, door de
zwaartekracht.
Als het werk op een fundering op palen staat kan erosie ook
gaan optreden wanneer er ruimte onder de fundering ontstaat,
waar water met zand in gaat stromen.
Funderingspalen kunnen ook waterafsluitende lagen doorboren,
met risico op piping. Onder een afsluitende, slecht
doorlatende laag kan een wateroverdruk aanwezig zijn. Na
perforatie van de afsluitende laag kan het water door de
perforatie heen gaan stromen. Als die grondwaterstroming
zodanig sterk is dat hij zand- en gronddeeltjes meevoert, is
er sprake van de vorming van zandmeevoerende wellen (ook wel
piping genoemd). Dit is een voor de waterkering gevaarlijk
fenomeen, omdat in de ondergrond holle ruimte ontstaat met
een terugschrijdend effect. Dit ondermijnt de waterkering
waardoor hij na verloop van tijd kan bezwijken.
Werken (met name kleine) kunnen omwaaien bij sterke wind,
als ze niet diep genoeg in de grond zijn aangebracht.
Hierdoor ontstaat bodemverstoring met kans op erosie.
Werken kunnen ook een aangrijpingspunt vormen voor erosie,
bij bijvoorbeeld golfslag van het water naast de dijk of bij
overloop van de dijk.
Verder kan de doorlatendheid van de waterkering toenemen
doordat water langs de bebouwing sijpelt; er kunnen
erosiegeulen ontstaan die de afdichtende bekleding van de
dijk aantasten.
Bebouwing dichtbij de waterkering kan de inspectie en het
onderhoud bemoeilijken.
De stabiliteit van de waterkering kan in gevaar komen
wanneer het nodig is de erosiebestendige grasmat te
verwijderen voor het aanbrengen van het werk.
Vanwege deze risico’s mogen werken alleen in de kernzone of
beschermingszones als er geen acceptabel alternatief is, en als de
aanvrager kan aantonen dat het werk niet kan omvallen of omwaaien,
en geen aangrijppunt voor erosie kan zijn door golfslag of overloop.
De kruin moet sowieso vrij blijven tot een breedte van 3 meter vanaf
de buitenkruinlijn om de kering bereikbaar te houden voor
onderhoudsmaterieel. Ook mogen werken inclusief de fundering in
principe niet komen te liggen in het profiel van vrije ruimte. Het
profiel van vrije ruimte is het deel van de waterkering dat minimaal
nodig is voor een veilige kering, rekening houdend met toekomstige
(klimatologische) ontwikkelingen. Het aanbrengen van werken binnen
het keurprofiel en/of het profiel van vrije ruimte mag alleen als er
een maatschappelijk belang is en geen acceptabel alternatief. De
aanvrager moet in dat geval aantonen dat de stabiliteit van de
kering, ook in de toekomst, niet in gevaar kan komen. Om te zorgen
dat het werk ook in de toekomst deugdelijk en stabiel blijft, moet
de aanvrager een beheer- en onderhoudsplan opstellen. Beleidsregel 2: straatverlichting bevat aanvullende
voorwaarden voor het plaatsen van straatverlichting in de kernzone
en beschermingszone van waterkeringen en beschermende gronden.Naast
de algemene voorwaarden geldt voor straatverlichting dat deze alleen
is toegestaan aan de kant van de binnenkruin. Lantaarnpalen aan de
kant van de buitenkruin (aan de kant van het water dus) kunnen bij
golfslag aangrijpingspunten worden voor erosie. Lantaarnpalen zijn
vaak onderling verbonden met electriciteitskabels die ingegraven
moeten worden, en waarlangs ondergronds water kan gaan stromen. Ook
hiervoor geldt dat de binnenkruin minder kwetsbaar is dan de
buitenkruin.Straatverlichting mag niet in het talud staan omdat regenwater dat
langs de paal afstroomt een erosiegeul kan vormen. Dit kan de dijk
beschadigen. Bovendien is het niet wenselijk om elektriciteitskabels
in het talud te leggen. Beleidsregel 3: afvalbakken bevat aanvullende voorwaarden
voor het plaatsen van afvalbakken in de kernzone en beschermingszone
van waterkeringen en in beschermende gronden.Naast de algemene voorwaarden geldt voor afvalcontainers dat ze niet
zijn toegestaan op de taluds van de kering. Dit omdat regenwater dat
langs de afvalbak afstroomt een erosiegeul kan vormen. Dit kan de
dijk beschadigen. De erosiebestendigheid van de kering mag ook bij
het plaatsen van de afvalbak niet in gevaar komen. Een afvalbak die
verankerd wordt met een betonnen voet mag maximaal 0.5 meter diep in
de kruin liggen omdat anders het dijklichaam te veel wordt
beschadigd. Aandachtspunt bij afvalbakken – zeker als ze
gedeeltelijk zijn ingegraven – is dat ze een obstakel kunnen vormen
voor de afwatering vanuit de waterkering. Dit is riskant, omdat er
natte plekken kunnen ontstaan in de kering, waar een soort
‘drijfzandeffect’ kan gaan optreden. Hierdoor kunnen afschuivingen
gaan optreden.Beleidsregel 4: borden op meer dan één paal en ander
straatmeubilairbevat aanvullende voorwaarden
voor het plaatsen van borden op meer dan één paal en ander
straatmeubilair in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen
en in beschermende gronden. Naast de algemene voorwaarden geldt voor ‘losse palen’ (die niet
onderling verbonden zijn met kabels of leidingen) dat ze bij
voorkeur op de binnenkruin moeten komen, om dezelfde redenen als
genoemd bij ‘straatverlichting’. De voorwaarden zijn iets minder
streng dan bij straatverlichting, omdat losse palen niet onderling
verbonden zijn met kabels waarlangs piping kan optreden. Als het
niet anders kan mogen ze daarom ook aan de kant van de buitenkruin,
als de kering niet zettingsgevoelig is en overgedimensioneerd. Voor
verkeersborden gelden de beperkingen niet, vanwege het grote belang
van verkeersveiligheid. Verkeersborden moeten op wettelijk
voorgeschreven plaatsen staan. Palen in de kernzone zijn risicovol.
Ze kunnen de afsluitende laag van de kering doorboren, waardoor
water het dijklichaam in kan sijpelen. Hierdoor kunnen natte plekken
ontstaan, hetgeen slecht kan zijn voor de stabiliteit van de kering.
Ook als een paal die in het keurprofiel staat omvalt, beschadigt dat
een essentieel deel van de kering. Het plaatsen van palen in de
kernzone en tot 5 meter uit de teen moet dan ook worden beperkt tot
informatieborden die een maatschappelijk belang kennen (borden van
overheden, natuurbeheerders en recreatieschappen, en verkeersborden)
en ander straatmeubilair voor algemeen belang (bijvoorbeeld
bankjes). Beleidsregel 5: taludtrappen bevat aanvullende
voorwaarden voor het plaatsen van taludtrappen.Taludtrappen zijn risicovolle elementen, omdat ze een
aangrijpingspunt kunnen vormen voor erosie zeker aan de buitendijkse
kant. De aanvrager moet dan ook aantonen dat de taludtrap nodig is.
Naast de algemene voorwaarden gelden voor taludtrappen specifieke
voorwaarden, die er vooral op gericht zijn om te voorkomen dat er
holle ruimtes ontstaan onder of naast de trap, waarin water kan gaan
stromen. De trap moet daarom uit kleine, losse elementen bestaan,
die goed aansluitend aan het talud van de kering zijn aan te
brengen, zonder dat er holtes of ruimtes ontstaan. Beleidsregel 6: tuin bevat één voorwaarde voor het
aanleggen van een tuin in de kernzone en beschermingszone (voor
zover de werkzaamheden niet onder een vrijstelling vallen) van
waterkerende dijklichamen. Deze voorwaarde is dat de aanvrager moet
kunnen aantonen dat bij de aanleg van de tuin, en later als de tuin
volgroeid is, er geen negatief effect is op de erosiebestendigheid
van de kering. Voor een tuin op het buitentalud komt dit neer op een
adequate bescherming tegen golfaanvallen, voorbeelden hiervan zijn
de plaatsing van werken zoals beschoeiing, schanskorven, stenen,
vooroevers enz. De tuin kan dan “achter” het werk aangelegd worden.
Voor de aanleg van deze werken gelden aanvullende regels, vooral
wanneer de tuin gedacht is in een groene oever. De vraag of het aanleggen van een tuin op de kruin of binnentalud
mogelijk is, hangt af van de dimensie van de kering en dus van de
gebiedspecifieke omstandigheden.Door het inrichten van een tuin ontstaan stukken onbegroeide grond.
Alleen een dichte, goed doorwortelde grasmat is erosiebestendig. Een
tuin op de kruin of binnentalud kan bijvoorbeeld veilig aangelegd
worden als de tuin een zeer flauwe helling heeft. Hierdoor kan water
dat over de kering heen stroomt niet meer eroderen. Een tuin op het binnentalud kan ook vergund worden wanneer er een
waterkerende voorziening op de kruin wordt gebracht. Deze
voorziening beschermt de tuin tegen afstromend water. De hoogte van
de voorziening wordt bepaald door het bestuur. Deze hoogte moet te
allen tijde in stand blijven, ook als de kering zakt. Bij de keuze van het werk en de tuin(inrichting) dient men er
rekening mee te worden dat bij dijkverbeteringsactiviteiten het
bestuur verwijdering van de tuin kan eisen. Verder dient de tuin
toegankelijk te blijven voor inspectie en onderhoudswerkzaamheden. Beleidsregel 7: nieuwe bouwwerken (nieuwbouw) of de uitbreiding
of verbouwing van bestaande bouw bevat aanvullende
voorwaarden voor het oprichten van nieuwe bouwwerken (nieuwbouw) of
de uitbreiding of verbouwing van bestaande bouw in de kernzone en
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en verholen
waterkeringen en in beschermende gronden.Naast de algemene voorwaarden gelden een aantal specifieke
voorwaarden voor nieuw- of verbouw. De aanvrager moet, als daarom
wordt gevraagd, aantonen dat de stabiliteit van de waterkering geen
gevaar loopt tijdens de werkzaamheden, maar ook in de toekomst als
het gebouw er staat. Het gebouw moet deugdelijk en stabiel zodanig
dat het ook bestand is tegen periodieke
dijkversterkingswerkzaamheden en de aanvrager moet dat aantonen met
berekeningen volgens de meest recente normen. Ook de locatie van het
gebouw is van belang: zo mag het niet op de kruin van de waterkering
staan omdat het anders niet mogelijk is de kering op te hogen als
dat nodig is. Ook mag het niet binnen het profiel van vrije ruimte
(ook de fundering niet) komen te staan, vanwege de risico’s die
genoemd zijn bij beleidsregel 1.Beleidsregel 8: oprichten windmolen bevat aanvullende
voorwaarden voor het oprichten van een windmolen in de
beschermingszone van waterkeringen. Naast de algemene voorwaarden gelden voor windmolens specifieke
voorwaarden, omdat er grote krachten in het spel zijn die invloed
hebben op de kering. Het gaat niet alleen om het gewicht van de
windmolen zelf, maar ook om krachten die op de molen, en via de
molen op de kering werken door het opvangen van de wind. De
windmolen moet zo geplaatst worden dat hij bij omvallen niet op de
kering kan vallen. Verder kunnen de trillingen tijdens storm en
blikseminslag, maar ook de trillingen als gevolg van de voortdurende
windbelasting leiden tot beschadiging van de dijkbekleding of tot
afschuiven van het talud van de kering. Dit kan ertoe leiden dat de
stabiliteit en daarmee de veiligheid van de waterkering afneemt.
Daarom is binnen 20 meter van de teen van de kering een windmolen
niet toegestaan, behalve als de aanvrager kan aantonen dat er geen
acceptabel alternatief is en er sprake is van een maatschappelijk
belang. Daarnaast moet de aanvrager desgevraagd aantonen dat de
stabiliteit van de dijk niet in gevaar komt, ook bij extreme wind,
en rekening houdend met trillingen. De windmolen moet buiten het
profiel van vrije ruimte blijven (inclusief de fundering). Beleidsregel 9: herbouwen windmolen bevat aanvullende
voorwaarden voor het herbouwen van een windmolen in de
beschermingszone van waterkeringen.De essentie van deze beleidsregel is dat de situatie niet
verslechtert ten opzichte van de situatie vóór de vervanging van de
windmolen. De verstoring moet zo beperkt mogelijk blijven door de
oude fundering te gebruiken, en de belasting op de dijk mag niet
toenemen door de nieuwe molen.1.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Werken aanbrengen,
hebben of verwijderen op waterkeringenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Werken aanbrengen, hebben of verwijderen op
waterkeringen2. Beleidsregels Aanleggen en aanpassen van waterkerende werken en
inlaten in waterkeringen2.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van aanleggen en aanpassen van waterkerende werken en inlaten
bij waterkeringen.Waterkerende werken en inlatenzijn
constructies die deel uitmaken van de waterkering en waarin al dan
niet beweegbare onderdelen (afsluitmiddelen) zijn opgenomen. Ze
bevinden zich bijvoorbeeld op de kruising van een waterkering met
een water-, verkeers- of spoorweg, tram- of metrolijn. Bij
waterkerende kunstwerken is er onderscheid in kunstwerken die:
Gewoonlijk gesloten zijn en uitsluitend open gaan als er
iemand of iets door moet. Voorbeelden: schutsluis,
uitwateringssluis, inlaatsluis, gemaal.
Gewoonlijk geopend zijn en alleen dicht gaan als dit voor
bescherming tegen overstroming bij hoge (buiten)waterstanden
noodzakelijk is. Voorbeelden: keersluis, afsluitbare duiker,
coupure, afsluitmiddelen in tunnels.
Bij een inlaatwerk gaat het om een
buisleiding door een waterkering voor het inlaten van
oppervlaktewater. Dit gebeurt voor het op peil houden van het
polderwaterniveau (en/of doorspoelen of verversen van polderwater),
en ook voor het op peil houden van de waterstand binnen
hoogwatervoorzieningen rondom bebouwing in polders. Daarnaast zijn er bijzondere waterkerende constructies
zonder beweegbare onderdelen. Dit zijn:
kistdammen, diepwanden en constructies om een niveauverschil in het
maaiveld op te vangen (keermuren en -wanden, kademuren, damwanden en
beschoeiing). Damwanden kunnen naast grondkering ook gebruikt worden
als kwelscherm (om ondergrondse kwelstromen tegen te houden),
stabiliteitscherm (als er geen ruimte is voor een stabiliteitberm),
erosiescherm (onder de kruin van de dijk in geval het buitentalud
door erosie kan bezwijken) of als vervangende waterkering.Andere beleidsregels die relevant zijn voor aanleggen en aanpassen
van waterkerende werken en inlaten bij waterkeringen zijn:
De beleidsregels voor Uitvoeren van ‘overige activiteiten'
in, op en nabij waterkeringen (met name in verband met heien
en andere activiteiten die trillingen veroorzaken, bij het
aanleggen van bijvoorbeeld damwanden).
De beleidsregels voor Graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
2.2 Relevante regelgeving2.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: verboden handelingen in en nabij oppervlaktewateren,
waterkerende dijklichamen en waterkerende constructies.Artikel 3.3: verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden.2.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn het Keurbesluit Vrijstellingen zijn geen vrijstellingen opgenomen
voor het aanleggen en aanpassen van waterkerende werken en inlaten
bij waterkeringen. 2.3 Watervergunningsvoorwaarden2.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor het aanleggen of aanpassen van
waterkerende werken en inlaten in de kernzone en beschermingszone
van waterkeringen en in beschermende gronden. 2.3.1 Beleidsregel 1: sluizen en gemalen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen of aanpassen van sluizen en gemalen in de
kernzone en beschermingszone van waterkeringen en in beschermende
gronden:
De aanvrager toont aan dat er sprake is van een
maatschappelijk belang voor de aanleg van het werk (zie
hoofdstuk maatschappelijk belang); en
Het ontwerp dient te voldoen aan de geldende
veiligheidsnormen voor de betreffende kering;
en
Het ontwerp dient te voldoen aan de daarvoor geldende
NEN-normen en handreikingen, zoals thans de Leidraad
Kunstwerken (TAW, 2003); en
De aanvrager toont desgevraagd met berekeningen en
grondonderzoek aan dat het kunstwerk voldoende sterk,
stabiel en duurzaam is; en
Het ontwerp moet gedimensioneerd worden op het profiel van
vrije ruimte; en
De aanvrager stelt een beheer en onderhoudsplan en een
objectbedieningsplan in geval van calamiteiten op.
2.3.3 Beleidsregel 2: bijzondere waterkerende constructies
zonder beweegbare onderdelenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen of aanpassen van bijzondere waterkerende
constructies zonder beweegbare onderdelen (kistdammen, diepwanden,
keermuren, keerwanden, kademuren, damwanden) in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en beschermende gronden:
De aanvrager toont de noodzaak aan van de aanleg of
aanpassing van een bijzondere waterkerende constructie in
plaats van een waterkerend dijklichaam; en
De aanvrager toont aan dat hiermee een maatschappelijk
belang (zie hoofdstuk maatschappelijk belang) is gemoeid;
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat de constructie
voldoet aan de geldende veiligheidsnormen voor de
betreffende kering; en
De aanvrager toont desgevraagd door middel van berekeningen
aan dat de stabiliteit van de waterkering niet in gevaar
wordt gebracht; en
Het ontwerp voldoet aan de daarvoor geldende NEN- normen en
handreikingen, zoals CUR-Handboeken, het Technisch Rapport
Waterkerende Grondconstructies (TAW, 2001) en Addendum
(TAW/ENW, 2007), het Technisch Rapport Kistdammen en
Diepwanden in Waterkeringen (TAW, 2004); en
De aanvrager maakt de gevolgen voor beheer en onderhoud
inzichtelijk.
2.3.4 Beleidsregel 3: kunstwerken met
afsluitmiddelenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen of aanpassen van kunstwerken met afsluitmiddelen
(afsluitbare duikers, coupures en afsluitmiddelen in tunnels) in de
kernzone en beschermingszone van waterkeringen en in beschermende
gronden:
De aanvrager toont de noodzaak aan van de aanleg of
aanpassing van een kunstwerk met afsluitmiddelen;
en
De aanvrager toont aan dat hiermee een maatschappelijk
belang (zie hoofdstuk maatschappelijk belang) is gemoeid;
en
De aanvrager toont aan dat de constructie voldoet aan de
geldende veiligheidsnormen voor de betreffende kering;
en
De aanvrager toont desgevraagd door middel van berekeningen
aan dat de stabiliteit van de waterkering niet in gevaar
wordt gebracht; en
De aanvrager stelt een beheer- en onderhoudplan op met een
onderhoudsschema en inspectieschema en stelt een
objectbedieningsplan in geval van calamiteiten op;
en
Het ontwerp voldoet aan de daarvoor geldende NEN-normen en
handreikingen zoals bedoeld in beleidsregel 2.
2.3.5 Beleidsregel 4: inlatenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanbrengen of aanpassen van inlaten in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en in beschermende gronden:
De aanvrager toont de noodzaak aan van het aanbrengen of
aanpassen van de inlaat; en
Inlaten (buisleidingen) voldoen aan geldende NEN-normen;
en
De aanvrager toont aan dat de inlaat bestaat uit duurzame
materialen; en
Aan de hoogwaterzijde is de inlaat voorzien van een duurzaam
en deugdelijk afsluitmiddel, dat altijd voor het waterschap
goed bereikbaar is en door 1 persoon te bedienen en af te
sluiten is; en
De inlaat moet zodanig geconstrueerd worden dat stroming van
water langs de inlaatleiding voorkomen wordt.
2.3.6 Beleidsregel 5: verwijderen van waterkerende werken en
inlatenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verwijderen van waterkerende werken en inlaten uit de
kernzone of beschermingszone van waterkeringen en beschermende
gronden:
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering gewaarborgd blijft. De benodigde
(stabiliteits)berekeningen worden uitgevoerd volgens de
daarvoor geldende NEN-normen, veiligheidsnormen en
handreikingen; en
De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.
2.7.1 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor het aanbrengen of
aanpassen van een inlaat in/door directe waterkeringen door middel
van boren of persen.2.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
waterkerende werken en inlaten in waterkeringendraagt AGV bij aan de
bescherming van het land tegen overstroming.Het risico van kunstwerken is dat ze relatief veel onderhoud nodig
hebben. Bovendien zijn kunstwerken met beweegbare delen meer
slijtagegevoelig dan waterkeringen zonder beweegbare delen. Daarmee
vormen kunstwerken een risicofactor voor de veiligheid van de
kering. Vanwege de risico's stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor aanleggen en aanpassen van waterkerende werken en
inlaten bij waterkeringen en beschermende gronden. Beleidsregel 1: sluizen en gemalen bevat voorwaarden voor
het aanleggen of aanpassen van sluizen en gemalen in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en in beschermende gronden.Sluizen en gemalen bevatten beweegbare delen, en zijn daarom meer
aan slijtage onderhevig dan waterkeringen zonder beweegbare delen.
Ze moeten periodiek worden geïnspecteerd, beproefd en onderhouden en
vragen veel aandacht en zorg. De ontwerplevensduur van de beweegbare
delen is meestal korter dan die van het waterkerende kunstwerk zelf.
Vanwege de beweegbare onderdelen heeft een waterkerend kunstwerk
vrijwel altijd een hogere faalkans dan een ‘normale' waterkering.
Ook wanneer sluiting van beweegbare delen afhankelijk is van
menselijk handelen vergroot dat de faalkans. Het aantal waterkerende
kunstwerken in een dijkring dient dan ook zoveel mogelijk beperkt te
blijven omdat ze vaak de zwakke schakel in een dijkring vormen.AGV verleent dan ook alleen een vergunning voor een sluis of gemaal
als er geen acceptabel alternatief is, en er sprake is van een
maatschappelijk belang. Uiteraard moet het ontwerp deugdelijk zijn
en voldoen aan de geldende normen en richtlijnen. Het ontwerp moet
ook voldoen aan de geldende veiligheidsnormen voor de betreffende
kering. De afmetingen van de sluis of het gemaal moeten zodanig zijn
dat het nu water kan keren, maar ook in de toekomst, als de
waterkering wellicht hoger of sterker moet worden vanwege
bijvoorbeeld zeespiegelstijging. De ontwerper moet hier rekening mee
houden door uit te gaan van het profiel van vrije ruimte van de
waterkering. De aanvrager moet ook, als daar om wordt gevraagd,
aantonen door middel van professionele berekeningen dat het
kunstwerk sterk, stabiel en duurzaam is. Bijzondere aandacht is nodig voor de ‘nazorg': de aanvrager moet een
beheer- en onderhoudsplan opstellen, om te borgen dat onderhoud en
periodieke inspectie kan en zal gebeuren. Verder is een
objectbedieningsplan in geval van calamiteiten nodig, zodat bij
falen van de constructie snel en adequaat handelen mogelijk is en de
schade zoveel mogelijk beperkt blijft. Beleidsregel 2: bijzondere waterkerende constructies zonder
beweegbare onderdelen bevat voorwaarden voor het aanleggen
of aanpassen van bijzondere waterkerende constructies zonder
beweegbare onderdelen (kistdammen, diepwanden, keermuren,
keerwanden, kademuren, damwanden en beschoeiingen) in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en de beschermende gronden.Hoewel deze constructies in principe bedoeld zijn om de waterkering
te versterken, kunnen ze het waterkerend vermogen van de waterkering
nadelig beïnvloeden als ze niet goed zijn ontworpen of uitgevoerd.
Door het gewicht kan zetting optreden waardoor de dijk onder de
minimaal benodigde hoogte kan zakken; er kan doorboring van
waterafsluitende lagen plaatsvinden waardoor water omhoog gaat
stromen, waardoor de kering instabiel wordt (piping); er kunnen
holtes of erosiegeulen ontstaan waar water door gaat stromen en
erosie op gaat treden. Bovendien zijn dergelijke constructies in het
algemeen ook duurder in het beheer en onderhoud dan een waterkering
die bestaat uit een grondlichaam.Dergelijke constructies mogen dan ook alleen als er geen acceptabel
alternatief is, en er sprake is van een maatschappelijk belang. De
aanvrager moet aantonen dat de stabiliteit van de kering tijdens en
na de aanleg van het werk niet in gevaar komt. Uiteraard moet het
ontwerp deugdelijk zijn en voldoen aan de geldende normen en
richtlijnen. Het ontwerp moet ook voldoen aan de geldende
veiligheidsnormen voor de betreffende kering. Het ontwerp van de
constructie moet zodanig zijn dat hij voldoet aan de normen die
gelden voor de betreffende dijk. De aanvrager moet ook grondig
onderzoek laten uitvoeren naar de faalkans van het kunstwerk, en de
invloed daarvan op het overstromingsrisico (risico= kans x schade)
voor het betreffende gebied. Beleidsregel 3: kunstwerken met afsluitmiddelen bevat
voorwaardenvoor het aanleggen of aanpassen van kunstwerken met
afsluitmiddelen (afsluitbare duikers, coupures en afsluitmiddelen in
tunnels) in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen en in
beschermende gronden.De voorwaarden voor kunstwerken met afsluitmiddelen zijn
vergelijkbaar met die voor bijzondere waterkerende constructies,
vanwege vergelijkbare redenen.Beleidsregel 4: inlaten bevat voorwaarden voor het
aanbrengen of aanpassen van inlaten in de kernzone en
beschermingszone van waterkeringen en in beschermende gronden.In principe brengt elke inlaat een negatief effect voor de
waterkering met zich mee doordat deze een bijdrage levert aan de
totale faalkans van de waterkering. Deze beleidsregel is er dan ook
op gericht om het aantal inlaten door waterkeringen zo beperkt
mogelijk te houden en de kans op falen per inlaat zo klein mogelijk
te maken. Inlaten kunnen alleen een vergunning krijgen als ze
noodzakelijk zijn voor de waterhuishouding. Daarnaast moet de inlaat
deugdelijk zijn, dat wil zeggen: voldoen aan de geldende NEN-normen,
en bestaan uit duurzame materialen. Aan de hoogwaterzijde moet de
inlaat goed en makkelijk afsluitbaar zijn: bij hoogwatersituaties of
calamiteiten moet het waterschap snel kunnen handelen. Het is
belangrijk om te voorkomen dat er vanaf de hoogwaterkant water langs
de inlaatleiding kan stromen. Gebruikelijk is hiervoor de
inlaatleiding aan de hoogwaterzijde te voorzien van een kwelscherm
of kleikist. 2.4.1 Geen vergunningDe reden om geen vergunning te geven voor het maken van een inlaat
door een directe kering via boren of persen is dat deze methode te
veel risico's met zich meebrengt voor de stabiliteit van de kering.
Bij het boren of persen door een dijk is de kans op holle ruimten
aanzienlijk wanneer er puin in de dijk aanwezig is. Holle ruimten
vergroten de kans op kwel en piping.2.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Aanleggen en aanpassen van
waterkerende werken en inlaten in waterkeringen Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Aanleggen en aanpassen van waterkerende werken en inlaten in
waterkeringen3. Beleidsregels Openbare wegen en verkeersvoorzieningen op
waterkeringen3.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van openbare wegen en verkeersvoorzieningen op of nabij
waterkeringen.Een openbare weg is een al dan niet door verharding voor
verkeer geschikt gemaakte strook grond, die plaatsen met elkaar
verbindt en voor iedereen toegankelijk is. Hieronder vallen ook
bruggen, tunnels en aquaducten. Verkeersvoorzieningenzijn bedoeld om
de verkeersafhandeling te faciliteren: het betreft
verkeersregulerende werken zoals verkeersdrempels, verkeersplateaus,
vernauwingen en obstakels.Deze regels gelden niet voor hectometerpalen, dijkpalen en
verkeersborden. Regels hiervoor staan in een andere beleidsregel,
namelijk:
De beleidsregel: Werken aanbrengen, hebben of verwijderen op
waterkeringen.
Andere beleidsregels die relevant zijn voor openbare wegen en
verkeersvoorzieningen zijn:
De beleidsregels voor Aanleggen en aanpassen van
waterkerende werken en inlaten in waterkeringen (met name
bij de aanleg van tunnels en aquaducten wanneer daarbij
gebruik gemaakt wordt van noodkeringen/afsluitmiddelen);
De beleidsregels voor Graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
3.2 Relevante regelgeving3.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij oppervlaktewateren,
waterkerende dijklichamen en waterkerende constructies enArtikel 3.3: Verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden.3.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor openbare wegen en verkeersvoorzieningen:Artikel 6.1: wegen en weginrichting.3.3 Watervergunningsvoorwaarden3.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor het aanleggen van wegen of
verkeersvoorzieningen op of nabij de waterkering. 3.3.2 Beleidsregel 1: wegen op waterkeringen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen, verzwaren of verbreden van wegen in de kernzone
en beschermingszone van waterkeringen en in beschermende
gronden:
De aanvrager toont bij de aanleg van een nieuwe weg, of het
wijzigen van het verkeerstype, aan dat de verwachte
verkeersbelasting de maximaal toegestane belasting van 13
kN/m2 over een breedte van 2,5 meter niet overschrijdt;
en
De aanvrager toont bij de aanleg van een nieuwe weg of
verbreding of verzwaring van een bestaande weg aan dat de
weg inclusief de verkeersvoorzieningen buiten het
keurprofiel van de waterkering komt te liggen;
en
De aanvrager toont desgevraagd bij de aanleg van een nieuwe
weg of verbreding van een bestaande weg aan dat de weg niet
binnen 20 jaar door verkeersbelasting en inklinking binnen
het keurprofiel komt te liggen; en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering niet in gevaar komen;
en
Bij toenemende verkeersbelasting en opwaardering naar een hogere
verkeersklasse dient aan de hand van de daarvoor geldende normen en
handreikingen, zoals thans de Handreiking Constructief Ontwerpen
(TAW, 1994), de Leidraad Toetsen op Veiligheid Regionale
Waterkeringen (STOWA, 2007), het Addendum op deze leidraad (STOWA,
2010) te worden aangetoond dat de stabiliteit niet in gevaar wordt
gebracht; en- De afwatering van de waterkering mag niet worden belemmerd;
en- Indien het niet mogelijk is om de openbare weg buiten het
keurprofiel aan te leggen, te verzwaren of te verbreden, kan
vergunning verleend worden onder de volgende aanvullende
voorwaarden:
De aanvrager toont aan dat er sprake is van maatschappelijk
belang (zie hoofdstuk maatschappelijk belang);
en
De aanvrager toont desgebraagd aan dat er geen erosiegevaar
ontstaat.
3.3.3 Beleidsregel 2: brug, tunnel of aquaductHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen van een brug, tunnel of een aquaduct en de
onderdoorgang eronder in de kernzone en beschermingszone van
waterkeringen en in beschermende gronden:- De aanvrager toont aan dat er sprake is van maatschappelijk belang
(zie hoofdstuk maatschappelijk belang); en- Het ontwerp dient te voldoen aan de geldende veiligheidsnormen
voor de betreffende kering; en- Het ontwerp dient te voldoen aan de daarvoor geldende NEN-normen
en handreikingen, zoals thans het Technisch Rapport Waterkerende
Grondconstructies (TAW, 2001) en Addendum (TAW/ENW, 2007);
en- De aanvrager moet desgevraagd de volgendegegevens laten
onderzoeken en leveren:
De afmetingen en constructie van waterkeringvreemde
elementen en van waterkerende kunstwerken en bijzondere
constructies;
de opbouw van het dijklichaam en de ondergrond (door middel
van sonderingen, boringen en dergelijke);
De grondwaterstand en waterspanningen in het dijklichaam en
de ondergrond;
Onderzoek en berekeningen (bijvoorbeeld sterkteberekeningen,
stabiliteits- en zettingsberekeningen);
Waar nodig aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld faalkans- en
betrouwbaarheidsanalyse); en
- In geval van een tunnel onder de kering of een onderdoorgang onder
een aquaduct moeten de in- en uitrit op kruinhoogte aangelegd
worden. Het ontwerp en de berekeningen dienen te worden uitgevoerd
volgens de daarvoor geldende NEN-normen en handreikingen, zoals
thans het Technisch Rapport Waterkerende Grondconstructies (TAW,
2001) en Addendum (TAW/ENW, 2007), het Technisch Rapport Kistdammen
en Diepwanden in Waterkeringen (TAW, 2004); en- In geval van een aquaduct blijven de waterhuishoudkundige functies
en de eventuele vaarwegfunctie van de watergang behouden;
en- Indien in- en uitrit van de tunnel onder de kering of een
onderdoorgang onder een aquaduct niet op kruinhoogte aangelegd
kunnen worden, kan vergunning verleend worden voor aanleg van een
tunnel of een onderdoorgang met noodkeringen onder de volgende
aanvullende voorwaarden:
De aanvrager toont aan dat het noodzakelijk is om de tunnel
of de onderdoorgang op deze wijze aan te leggen;
en
De aanvrager stelt een faalkansenanalyse op;
en
De aanvrager stelt een calamiteitenplan op;
en
De aanvrager stelt een beheer- en onderhoudplan op.
3.3.4 Beleidsregel 3: verkeersdrempels en
verkeersplateausHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanbrengen van verkeersdrempels en verkeersplateaus in de
kernzone en beschermingszone van waterkeringen en in beschermende
gronden:
De aanvrager toont desgevraagd aan door middel van
grondonderzoek en grondmechanische berekeningen dat de
stootbelastingen niet leiden tot onevenredig grote zettingen
en schade aan de waterkering; en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het gebruikte
materiaal de waterdichtheid van de waterkering niet aantast;
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat de klei-aanvullingen,
vooral aan de hoogwaterzijde van de verkeersdrempel,
voldoende dik en erosiebestendig zijn.
3.3.5 Beleidsregel 4: lokale obstakels of vernauwingen als
snelheidsremmende maatregelen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanbrengen van lokale obstakels of vernauwingen als
snelheidsremmende maatregelen in de kernzone en beschermingszone van
waterkeringen en in beschermende gronden:
De plaatsing van obstakels leidt niet tot beschadiging of
versnelde inklinking van de waterkering; en
De afwatering van de waterkering wordt niet belemmerd;
en
Dynamische snelheidsremmers in de beschermingszone blijven
buiten het profiel van vrije ruimte.
3.3.6 Beleidsregel 5: Verwijderen van wegen, verkeersdrempels
en -plateaus en lokale obstakels of vernauwingenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verwijderen van wegen, verkeersdrempels en –plateus en
lokale obstakels en vernauwingen uit de kernzone of beschermingszone
van waterkeringen en beschermende gronden:
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering gewaarborgd blijft. De benodigde
(stabiliteits)berekeningen worden uitgevoerd volgens de
daarvoor geldende NEN-normen, veiligheidsnormen en
handreikingen; en
De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.
3.3.7 Beleidsregel 6: verwijderen van brug, tunnel of aquaduct
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verwijderen van brug, tunnel of aquaduct uit de kernzone en
beschermingszones van waterkeringen en beschermende gronden:
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering gewaarborgd blijft aan de hand
van in ieder geval de volgende gegevens :
De opbouw van het dijklichaam en de ondergrond (door
middel van sonderingen, boringen en
dergelijke);
De grondwaterstand en waterspanningen in het
dijklichaam en de ondergrond;
Onderzoek en berekeningen (bijvoorbeeld
sterkteberekeningen, stabiliteits- en
zettingsberekeningen);
Waar nodig aanvullend onderzoek (bijvoorbeeld
faalkans- en betrouwbaarheidsanalyse);
De benodigde berekeningen worden uitgevoerd volgens
de daarvoor geldende NEN-normen, veiligheidsnormen
en handreikingen; en
De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.
3.3.8 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor dynamische
snelheidsremmers, waarbij een constructie uit het wegdek omhoog komt
in de kernzone van waterkerende dijklichamen en verholen keringen en
in beschermende gronden. 3.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
waterkerende werken en inlaten in waterkeringendraagt AGV bij aan de
bescherming van het land tegen dijkdoorbraken.Risico's van het aanleggen van een weg of verkeersvoorziening op een
kering is dat het de stabiliteit van de waterkering kan aantasten en
de gevoeligheid voor erosie kan vergroten. Vanwege deze risico's
stelt AGV voorwaarden aan de vergunningen voor wegen en
verkeersvoorzieningen op waterkeringen. Beleidsregel 1: wegen op waterkeringen bevat
voorwaarden voor het aanleggen, vervangen of verbreden van wegen op
waterkeringen in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen
en in beschermende gronden.Voor de bereikbaarheid van de waterkering en voor het ontsluiten van
bebouwde gebieden zijn wegen, bijbehorende op- en afritten en
verkeersvoorzieningen zoals drempels e.d. nodig. Deze kunnen een
negatief effect op de waterkering hebben. Hierbij spelen diverse
mechanismen een rol:
Door het gewicht van de weg, de verkeersvoorzieningen en het
verkeer dat over de weg rijdt kan zetting optreden in de
waterkering. Dit kan slecht zijn voor de stabiliteit van de
kering, en de kering kan zakken tot onder de minimaal
vereiste hoogte.
De afsluitende laag op het buitentalud van de waterkering
kan ‘lek raken' bij de aanleg van een weg. De meeste
waterkeringen zijn voorzien van een afsluitende laag op het
buitentalud, die er voor zorgt dat water uit de boezem niet
de dijk in kan stromen. Dit zorgt er voor dat de stand van
het grondwater in de waterkering laag blijft. Als de aanleg
van de weg leidt tot doorsnijding van deze ondoorlatende
laag dan zal de grondwaterstand in de waterkering hoger
worden. Er kunnen natte plekken ontstaan, die de kering
instabiel maken.
Het gebruik van wegen en paden kan leiden tot extra erosie
van de kruin en het binnentalud. Bijvoorbeeld door het
optreden van spoorvorming bij onverharde wegen,
verslechtering van de grasmat langs de weg door bijvoorbeeld
uitwijkend verkeer, parkeren en het strooien van zout. Dit
tast de dijk aan en ook kan de kruinhoogte hierdoor afnemen.
Een weg moet daarom buiten het keurprofiel blijven - dit is het deel
van de waterkering dat minimaal nodig is voor een veilige dijk. Ook
op langere termijn (20 jaar), rekening houdend met inklinking, moet
dat nog steeds het geval zijn. Aanleggen of verbreden van een weg
binnen het keurprofiel mag alleen als er geen acceptabel alternatief
is en een maatschappelijk belang en als de aanvrager, als daar om
wordt gevraagd, kan aantonen dat er geen risico's zijn voor de
hoogte, stabiliteit of erosiegevoeligheid van de waterkering.De belasting van een waterkering door verkeer dat over de weg rijdt
mag niet groter worden dan 13 kN/m2 over een breedte van 2,5 meter.
Anders komt de stabiliteit van de kering in gevaar. Deze waarden
zijn gebaseerd op de TAW-handreiking voor constructief ontwerpen van
rivierdijken. Ook bij stabiliteitsberekeningen moet de aanvrager
rekening houden met toekomstige ontwikkelingen, waarbij de
verkeersbelasting kan toenemen en de weg mogelijk opgewaardeerd zal
worden naar een hogere verkeersklasse. In dat geval moet de dijk nog
steeds stabiel blijven. Ook mag er geen belemmering ontstaan voor de afwatering vanuit de
dijk vanwege mogelijke vochtproblemen in het grondlichaam van de
waterkering. Beleidsregel 2: brug, tunnel of aquaduct bevat
voorwaarden voor het aanleggen van een brug, tunnel of aquaduct in
de kernzone en beschermingszone van waterkeringen en in beschermende
gronden.Bruggen en tunnels kruisen vaak niet alleen wateren, maar ook de
waterkeringen die langs het water liggen. In- en uitritten komen
vaak onder de dijk te liggen. Het komt dan ook regelmatig voor dat
bruggen, tunnels en aquaducten en hun fundering in de
beschermingszone van een waterkering moeten liggen. Dit kan
problemen opleveren voor de waterkering. Daarbij spelen diverse
mechanismen een rol:
De fundering van het kunstwerk kan een waterafsluitende laag
perforeren waardoor grondwater dat zich onder druk onder
deze laag bevindt door de perforatie omhoog gaat stromen.
Als deze stroming sterk genoeg is kan zand mee gaan stromen
(piping), hetgeen de stabiliteit van de kering ondermijnt.
Een brug op palen kan piping tot gevolg hebben doordat water
langs de palen gaat stromen, waardoor er holtes onder de
fundering ontstaan.
Een tunnel gaat onder dijken en het daartussenliggende water
door. Bij instorting of lekkage van de tunnel kan het water
de tunnelbak instromen. Als de in- en uitgang van de tunnel
te laag liggen, kan dit leiden tot overstromingen in het
gebied naast de dijken. Ook voor aquaducten bestaat een kans
op overstromingsgevaar indien de constructie bezwijkt.
Het kan ook voorkomen dat er geen kruising van de dijk zelf
plaatsvindt, maar dat de werken in de langsrichting van een
waterkering worden aangelegd.
De afgraving die nodig is om een tunnel of een onderdoorgang
onder een aquaduct aan te leggen kan stabiliteitverlies van
de dijk veroorzaken.
De fundering in de ondergrond kan een negatieve invloed
hebben op de stabiliteit, doordat water door de harde
constructie (bijvoorbeeld een damwand of een betonwand) niet
meer uit kan treden (badkuipeffect). Dit kan leiden tot
verweking en stabiliteitsverlies.
Ook kan de fundering een afsluitende kleilaag perforeren,
waardoor piping kan optreden.
De aanleg van een brug, tunnel of aquaduct of een vergroting of
uitbreiding daarvan brengt dus vaak grote risico's voor de
waterkering met zich mee. Het mag dan ook alleen als er sprake is
van een maatschappelijk belang, en onder strikte voorwaarden. De
aanvrager moet met een uitgebreid onderzoek en een faalkansanalyse
aantonen dat er geen risico's voor het functioneren van de
waterkering zijn. Het ontwerp moet uiteraard deugdelijk zijn en
voldoen aan de meest recente NEN-normen. De in- en uitrit van een
tunnel onder een kering of een onderdoorgang onder een aquaduct door
moeten op kruinhoogte liggen om te voorkomen dat er overstromingen
plaatsvinden als de constructie bezwijkt. Alleen als het echt niet
anders kan mogen de in- en uitrit onder de kruinhoogte liggen, maar
ze moeten dan wel afsluitbaar zijn met een noodkering die voldoet
aan de geldende kadeklasse, voor het geval zich een calamiteit
voordoet. Ook moet de aanvrager een beheer- en onderhoudsplan
leveren om het risico van falen zo klein mogelijk te maken, en een
calamiteitenplan voor het geval het toch mis gaat. Ook voor
aquaducten bestaat er kans op overstromingsgevaar als de constructie
bezwijkt.Beleidsregel 3: verkeersdrempels en verkeersplateaus
bevat voorwaarden voor het aanbrengen van verkeersdrempels en
verkeersplateaus in de kernzone en beschermingszone van
waterkeringen en in beschermende gronden.Snelheidsremmende voorzieningen in de vorm van lokale
hoogteverschillen bestaan in het algemeen uit verkeersdrempels of
plateaus. Door het hoogteverschil kunnen stootbelastingen optreden,
zeker bij zwaar vrachtverkeer en bij hoge snelheden.
Stootbelastingen kunnen leiden tot lokale zettingsverschillen,
scheurvorming en andere deformaties in de waterkering, in het
bijzonder bij een slappe en samendrukbare ondergrond van klei- en
veenlagen. Ook kan het water in het dijklichaam en de ondergrond
onder druk komen te staan. Dit kan de stabiliteit van de waterkering
negatief beïnvloeden. Met name bij directe waterkeringen met een
beperkte breedte kan dit ernstige gevolgen hebben. Daarnaast is er een risico dat de aangebrachte voorzieningen niet
helemaal waterdicht zijn. Hierdoor kan water in de dijk sijpelen,
hetgeen slecht is voor de stabiliteit. Daarom moeten de
klei-aanvullingen voldoende dik en erosiebestendig zijn. Dit gelddt
vooral voor de hoogwaterzijde; dat is de kant vna het water met het
hoge peil, meestal het (tussen)boezemwater. Ook kan een
verkeersdrempel aangrijpingspunt zijn voor erosie. Dit kan de dijk
beschadigen en dat is - vooral aan de waterzijde - risicovol. Verkeersdrempels en -plateaus mogen dan ook alleen als de aanvrager
desgevraagd kan aantonen dat er geen onevenredig grote zetting zal
optreden in de kering door stootbelasting van het verkeer dat over
de drempels rijdt, en als voldoende waterdicht en erosiebestendig
materiaal wordt gebruikt.Beleidsregel 4: lokale obstakels of vernauwingen als
snelheidsremmende maatregelen bevat voorwaarden voor het
aanbrengen van lokale obstakels of vernauwingen als
snelheidsremmende maatregelen in de kernzone en beschermingszone van
waterkeringen en in beschermende gronden.Het gaat hier bijvoorbeeld om bloembakken, of trottoir- of
opsluitbanden. Ze mogen niet te zwaar zijn, om extra inklinking van
de kering te voorkomen. Ook mogen ze de afwatering van de kering
niet in de weg zitten, vanwege het gevaar van instabiliteit door
natte plekken. 3.4.1 Geen vergunningDe reden om geen vergunning te geven voor dynamische
snelheidsremmers, waarbij een constructie uit het wegdek omhoog
komt, is dat bij de aanleg hiervan een holle ruimte in de
waterkering ontstaat. Hierin kan water gaan stromen, met een
eroderende werking. Bij sommige dynamische verkeersdrempels ontstaan
bovendien stootbelastingen. Een ander nadeel is dat bij dergelijke
voorzieningen ook elektriciteitskabels in de waterkering nodig zijn,
hetgeen in de kruin van een waterkering ongewenst is.3.5 Samenvattende tabel Beleidsregel openbare wegen en
verkeersvoorzieningen op waterkeringen Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
openbare wegen en verkeersvoorzieningen op waterkeringen
4. Beleidsregels Uitvoeren van 'overige activiteiten' in, op en nabij
waterkeringen4.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van diverse (mogelijk risicovolle) activiteiten die niet
onder andere beleidsregels vallen. Onder ‘overige activiteiten' vallen activiteiten in, op en nabij
waterkeringen die de werking van de waterkering negatief kunnen
beïnvloeden én die niet in een andere beleidsregel zijn behandeld.
Het gaat onder andere over:
het opslaan of deponeren van voorwerpen, materialen of
(afval)stoffen;
het maken van open vuur;
het plaatsen van tenten, caravans, woonwagens en dergelijke;
het organiseren van evenementen;
het winnen van delfstoffen, specie en dergelijke;
het hebben van explosiegevaarlijk materiaal of
explosiegevaarlijke inrichtingen;
het verrichten van heiwerk en dergelijke;
het laten hangen van takken lager dan 4 meter boven het
dijklichaam.
gebruik te maken van kraanwagens of ander zwaar materieel.
Dit zijn beleidsregels voor een verzameling van activiteiten. Ook de
beleidsregel ‘Graven of grond verstoren in of nabij waterkeringen'
en andere beleidsregels kunnen relevant zijn voor deze activiteiten.
4.2 Relevante regelgeving4.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies;artikel 3.2: Verboden handelingen in en nabij waterkerende
dijklichamen.4.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor overige activiteiten.Artikel 9.1: Explosiegevaarlijk materiaal of een explosiegevaarlijke
inrichting in de buitenbeschermingszone van een waterkerend
dijklichaam.Artikel 9.4: Gebruik kraanwagens of ander zwaar materieelArtikel 9.5: HijswerkzaamhedenArtikel 9.6: Beweiding en bemesting4.3 Watervergunningsvoorwaarden4.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening4.3.2 Beleidsregel 1: voorwerpen, materialen, stoffen of afval
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het al dan niet tijdelijk opslaan of deponeren van voorwerpen,
materialen, stoffen of afval in de kernzone en beschermingszone van
waterkerende dijklichamen en waterkerende constructies:
de aanvrager toont de noodzaak aan van opslag of deponeren
in kernzone of beschermingszone; en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de activiteit niet
leidt tot zetting of instabiliteit van het waterkerend
dijklichaam; en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de activiteit niet
leidt tot blijvende aantasting van de grasmat of van de
erosiebestendigheid van de waterkering.
4.3.3 Beleidsregel 2: verrijdbare objectenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor plaatsing van verrijdbare/verplaatsbare objecten zoals tenten,
caravans en woonwagens binnen de kernzone en beschermingszone van
waterkerende dijklichamen:
de objecten worden op een afstand van meer dan 5 meter uit
de teen geplaatst; en
indien plaatsing op een afstand binnen 5 meter uit de teen
gewenst is, dan toont de aanvrager de noodzaak daarvan aan;
en
de afwatering van de waterkering wordt niet belemmerd;
en.
de aanvrager toontdesgevraagd aan dat de objecten niet
zullen leiden tot schade aan de waterkering.
4.3.4 Beleidsregel 3: evenementen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het houden van evenementen in de kernzone van waterkerende
dijklichamen:
de aanvrager toont aan dat het evenement niet zal leiden tot
schade aan de waterkering; en
in het kader van het evenement worden in de waterkering geen
objecten aangebracht, zoals palen, hekwerken en
dergelijke; en
de afwatering van de waterkering wordt niet
belemmerd.
4.3.5 Beleidsregel 4: explosiegevaarlijk(e) materiaal of
inrichtingHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het hebben van explosiegevaarlijk materiaal of een
explosiegevaarlijke inrichting in de buitenbeschermingszone maar
binnen een afstand van 100 meter van de grens van de kernzone van
een waterkerend dijklichaam en waterkerende constructies:
de aanvrager toont aan dat een explosie niet leidt tot
instabiliteit van het waterkerend dijklichaam en dat de
erosiekrater niet reikt tot in de beschermingszone.
4.3.6 Beleidsregel 5: heienHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het heien of uitvoeren van andere activiteiten die
vergelijkbare trillingen voortbrengen (zoals het slaan van een
damwand) binnen de kernzone, beschermingszone of
buitenbeschermingszone van een waterkerend dijklichaam en
waterkerende constructies:
de aanvrager toont de noodzaak aan van de werkzaamheden op
die plaats; en
het heien vindt plaats buiten de kruin; en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de stabiliteit van
het waterkerend dijklichaam gegarandeerd blijft tijdens en
na uitvoering van de werkzaamheden; en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de activiteit niet
zal leiden tot schade aan de waterkering; en
er wordt in het talud van de waterkeringen geen gebruik
gemaakt van houten palen met betonnen opzetters;
en
er wordt geen gebruik gemaakt van palen met vergrote
paalvoet; en
er worden alleen grondverdringende palen toegepast;
en
indien heien binnen de kruin noodzakelijk is, dan toont de
aanvrager het maatschappelijk belang daarvan aan (zie
hoofdstuk maatschappelijk belang).
4.3.7 Beleidsregel 6: het laten hangen van takkenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het laten hangen van takken op een hoogte lager dan 4 meter
boven de bovenzijde van het dijklichaam binnen een afstand van 5
meter uit de teen:- de aanvrager toont aan dat het laten hangen van takken een
maatschappelijk belang betreft (zie hoofdstuk maatschappelijk
belang).4.3.8 Beleidsregel 7: het gebruik van kraanwagens en ander
zwaar materieelHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het gebruik van kraanwagens of ander zwaar materieel in de
kernzone en de beschermingszone van waterkerende dijklichamen:
de belasting waarmee voor de berekening van de stabiliteit
van de kering rekening is gehouden, mag niet overschreden
worden en
indien er sprake is van hijswerkzaamheden, overlegt de
aanvrager een duidelijk werkplan en een situatieschets
waarop de stempeling is aangegeven en
de aanvrager toont aan dat de activiteit niet leidt tot
blijvende aantasting van de grasmat of van de
erosiebestendigheid van de waterkering.
4.3.9 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor:- het maken van open vuur in de kernzone en tot 10 meter uit de teen
van waterkerende dijklichamen. - het maken van open vuur in de kernzone én in de beschermingszones
van waterkerende dijklichamen op veengrond. - het winnen van delfstoffen, specie en dergelijke in de kernzone
van waterkerende dijklichamen.4.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
overige activiteiten in of nabij waterkeringen draagt AGV bij aan de
bescherming van het land tegen dijkdoorbraken.Het risico van deze activiteiten is vooral dat ze schade kunnen
toebrengen aan de grasmat en de oeververdediging. Dit kan de
erosiebestendigheid van de kering, en daarmee de veiligheid
aantasten. Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan de vergunningen voor
deze activiteiten. Beleidsregel 1: voorwerpen, materialen, stoffen of afval
bevat voorwaarden voor het al dan niet tijdelijk opslaan of
deponeren van voorwerpen, materialen, stoffen of afval in de
kernzone en beschermingszone van waterkerende dijklichamen en
waterkerende constructies. De essentie van deze beleidsregel is dat het niet mag, tenzij de
aanvrager kan aantonen dat het niet anders kan. Bovendien moet de
aanvrager kunnen aantonen dat er geen schade is voor de stabiliteit
of erosiebestendigheid van de kering. Beleidsregel 2: verrijdbare objecten bevat voorwaarden
voor plaatsing van verrijdbare/verplaatsbare objecten zoals tenten,
caravans en woonwagens binnen de kernzone en beschermingszone van
waterkerende dijklichamen.Verrijdbare objecten moeten niet te dicht bij de teen van de kering
staan, om het risico van beschadiging van de teen zo klein mogelijk
te maken. De teen van de kering is het meest belangrijke deel van de
kering voor de stabiliteit. Plaatsing binnen 5 meter van de teen mag
dan ook alleen als er geen acceptabel alternatief is. Daarnaast is
het belangrijk dat er geen belemmering ontstaat in de afwatering
vanuit de dijk. Als regenwater of grondwater niet meer weg kan
stromen vanaf de dijk kunnen natte plekken ontstaan, die de sterkte
van de dijk terplekke in gevaar brengen. Verder is een aandachtspunt
dat mensen die de tenten, caravans, woonwagens e.d. gebruiken geen
schade toe kunnen brengen aan de bekleding van de dijk. Hierdoor kan
de erosiebestendigheid in gevaar komen. Beleidsregel 3: evenementen bevat voorwaarden voor het
houden van evenementen in de kernzone van waterkerende dijklichamen. Ook hiervoor geldt dat het evenement niet mag leiden tot schade aan
de waterkering, dus geen vertrapping, palen, hekken e.d. en
bovendien niet tot belemmering van de afwatering, vanwege dezelfde
risico's als genoemd bij beleidsregel 2Beleidsregel 4: explosiegevaarlijk materiaal of
inrichting bevat voorwaarden voor het hebben van
explosiegevaarlijk materiaal of een explosiegevaarlijke inrichting
in de buitenbeschermingszone maar binnen een afstand van 100 meter
van de grens van de kernzone van een waterkerend dijklichaam en
waterkerende constructies. Uiteraard is explosiegevaarlijk materiaal in de buurt van een
waterkering zeer onwenselijk. Binnen 100 meter vanaf de grens van de
kernzone van de kering is dan ook een vergunning nodig. Een
aanvrager kan alleen een vergunning krijgen als de invloed van een
eventuele explosie niet reikt tot binnen de beschermingszone van de
dijk. De aanvrager moet dat aantonen met berekeningen.Beleidsregel 5: heien bevat voorwaarden voor het heien of
uitvoeren van andere activiteiten die vergelijkbare trillingen
voortbrengen (zoals het slaan van een damwand) binnen de kernzone,
beschermingszone of buitenbeschermingszone van een waterkerend
dijklichaam en waterkerende constructies. Heien veroorzaakt trillingen. Trillingen kunnen leiden tot beweging
in de ondergrond. Er kan zetting en verdichting van de grond
optreden, waardoor de kering lager wordt. Ook kan trilling tot
gevolg hebben dat de draagkracht van bepaalde bodemlagen vermindert,
met name vochtige, slappere lagen (‘drijfzandvorming'). Dit alles
kan de stabiliteit van de kering in gevaar brengen. Daarnaast is een
risico van heien dat doorboring van waterafsluitende lagen kan
plaatsvinden. Onder een afsluitende, slecht doorlatende laag kan een
wateroverdruk aanwezig zijn. Na perforatie van de afsluitende laag
kan het water door de perforatie gaan stromen. Als die
grondwaterstroming zodanig sterk is dat hij zand- en gronddeeltjes
meevoert, is er sprake van de vorming van zandmeevoerende wellen
(ook wel piping genoemd). Dit is een voor de waterkering gevaarlijk
fenomeen, omdat in de ondergrond een holle ruimte ontstaat met een
terugschrijdend effect. Dit ondermijnt de waterkering waardoor hij
na verloop van tijd kan bezwijken.Heien mag dan ook alleen binnen de kernzone, beschermingszone en
buitenbeschermingszone als de aanvrager kan aantonen dat het niet
anders kan, en dat de stabiliteit van de kering gegarandeerd is
tijdens en na de heiwerkzaamheden. In de kruin mag heien niet ,
tenzij er een maatschappelijk belang is. De reden dat heien in de
kruin niet wenselijk is, is dat heien gebeurt met als doel een
gebouw of constructie stevig te kunnen plaatsen. Dergelijke
constructies zijn moeilijk te verwijderen als dat nodig is voor
bijvoorbeeld ophogen van een waterkering. In het talud van de waterkering mogen houten palen met betonnen
opzetters niet (een betonnen stuk aan de bovenkant van de heipaal),
omdat deze de horizontale gronddruk die in een talud aanwezig is
niet aankunnen. De palen kunnen afbreken en het bouwwerk kan van de
palen af gaan schuiven. Ook palen met vergrote paalvoet mogen niet,
omdat er bij het heien dan een soort schacht ontstaat met ruimte
rondom de paal. Zeker als de paal waterdoorlatende lagen doorsnijdt,
kan hierin piping optreden. De reden om alleen grondverdringende
palen zonder verzwaarde voet toe te staan is ook dat deze als het
ware klem in de grond geslagen worden, waarbij geen holle ruimten
ontstaan. Grondverdringende palen zijn onder meer betonpalen, stalen
buispalen of schroefpalen.Beleidsregel 6: het laten hangen van takken bevat
voorwaarden voor het laten hangen van takken op een hoogte lager dan
4 meter boven de bovenzijde van het dijklichaam binnen een afstand
van 5 meter uit de teen. Dit mag alleen als er een maatschappelijk belang mee gediend is.
Takken die te laag boven de dijk of het talud hangen zitten het
onderhoud in de weg. Beleidsregel 7: gebruik van kraanwagens en ander zwaar
materieel bevat voorwaarden voor het gebruik van
kraanwagens of ander zwaar materieel in de kernzone en de
beschermingszones van waterkerende dijklichamen. De essentie van deze beleidsregel is dat de belasting van het
materieel de stabiliteit van de kering niet in gevaar brengt. De
belasting van het materieel mag de belasting waarmee bij de
berekening van de stabiliteit van de kering rekening is gehouden,
niet overschrijden. Met welke belasting bij het ontwerp van de
kering is gerekend, kan per type kering verschillen. In geval er
sprake is van hijswerkzaamheden, moet de aanvrager daarom een
duidelijk werkplan overleggen en de stempeling op een
situatietekening aangeven. Bovendien moet de aanvrager kunnen
aantonen dat de activiteit niet leidt tot blijvende aantasting van
de grasmat of van de erosiebestendigheid van de kering.4.4.1 Geen vergunningDe reden om geen vergunning te geven voor het maken van open vuur
binnen 10 meter van de teen van de dijk is dat dit zeer gevaarlijk
is voor de dijk. Door het maken van open vuur kan schade optreden
aan de grasmat en de oeververdediging, die beide van belang zijn
voor de erosiebestendigheid van de waterkering. Een goed ontwikkelde
(en soortenrijke) grasmat levert een hoge bijdrage aan de
erosiebestendigheid van de kruin, taluds en steunberm(en) van de
waterkering. Door open vuur kan een dergelijke grasmat voor lange
tijd verloren gaan. Dit is ook het geval bij een oeververdediging.
Open vuur kan niet alleen schade toebrengen aan (houten)
beschoeiingen, maar ook aan planten en begroeiing, die een
belangrijke functie (kunnen) vervullen als oeververdediging (b.v.
rietbegroeiing).Wellicht minder bekend, maar niet minder belangrijk, is dat veen
zeer brandbaar is, zeker in tijden van droogte. Nu is veen door zijn
geringe draagkracht, sterke samendrukbaarheid en sterke gevoeligheid
voor verwering en oxydatie, weliswaar geen geschikt materiaal voor
het bouwen of verbeteren/versterken van dijken en kaden, toch komt
veen als materiaal waaruit een dijk of kade is opgebouwd in het
AGV-gebied nog op veel plaatsen voor. Kenmerkend voor dit type
waterkeringen is, dat ze vaak niet als waterkering zijn opgeworpen,
maar dat ze als waterkering zijn ontstaan, omdat de naastgelegen
polder is uitgegraven ten behoeve van de turfwinning. Deze polders
zijn later op grote schaal drooggemalen (droogmakerijpolders) en
moesten tegen het water in de omringende (niet verveende) polders
(de tegenwoordige tussenboezems) worden beschermd. De
tussenboezemwaterkeringen zijn als gevolg hiervan opgebouwd uit het
materiaal, dat hier van nature in de bodem aanwezig was, namelijk
veen. Open vuren in de nabijheid van tussenboezemwaterkeringen
(veendijken) door veenbrand, kunnen met name in perioden van
droogte, grote schade en gevaar opleveren.4.5 Samenvattende tabel Beleidsregel overige activiteiten in, op
of nabij waterkeringen Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
overige activiteiten in, op of nabij waterkeringen5. Beleidsregels Uitvoeren van bodemonderzoek in en nabij
waterkeringen5.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van bodemonderzoek in en nabij waterkeringen.Bodemonderzoek kan gebeuren met behulp van onder andere
exploratieboringen, proefheiingen of seismisch onderzoek. Bij
exploratieboringen, ontstaan
één of meerdere gaten diep in de grond, bedoeld om grondmonsters te
nemen. Seismisch bodemonderzoek wordt
toegepast om de structuur van diepergelegen bodemlagen te
onderzoeken, bijvoorbeeld in verband met olie- of aardgaswinning.
Seismisch bodemonderzoek gebeurt meestal door een springlading op
tientallen meters diepte tot ontploffing te brengen of door
trillingen op te wekken met trillingsbronnen, zoals een "airgun" of
vibratoren.Andere beleidsregels die relevant zijn voor bodemonderzoek zijn:
De beleidsregels voor ‘overige activiteiten' in, op en nabij
waterkeringen;
De beleidsregels voor ‘graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
5.2 Relevante regelgeving5.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies.Artikel 3.2: Verboden handelingen in en nabij waterkerende
dijklichamen.5.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor bodemonderzoek in of nabij waterkeringen:Artikel 4.1: Boringen en sonderingen.5.3 Watervergunningsvoorwaarden5.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor exploratieboringen en seismisch
onderzoek binnen een afstand van 500meter vanuit de teen van direct
waterkerende dijklichamen en 300 meter vanuit de teen van indirect
waterkerende dijklichamen.5.3.2 Beleidsregel 1: exploratieboringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor exploratieboringen binnen een afstand van 500 m uit de teen van
direct waterkerende dijklichamen óf 300 meter uit de teen
van indirect waterkerende dijklichamen :
De aanvrager toont door middel van onderzoek aan dat de
exploratieboringen geen gevaar voor de waterkering opleveren
en
De aanvrager toont door middel van onderzoek aan dat er door
uitvoering van de exploratieboringen geen problemen worden
verwacht als gevolg van potentiaalverschillen (dat wil
zeggen: verschillen tussen grondwaterstijghoogten in de
onderscheiden relevante watervoerende pakketten).
5.3.3. Beleidsregel 2: seismisch onderzoekHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het gebruik van explosieven en andere trillingsbronnen ten
behoeve van seismisch onderzoek;
het onderzoek vindt plaats in de zone van 100 tot 500 meter
uit de teen van direct waterkerende dijklichamen en/of in de
zone van 50 tot 300 meter uit de teen van indirect
waterkerende dijklichamen en
de aanvrager toont door middel van onderzoek aan dat er door
gebruik van explosieven en andere trillingsbronnen geen
problemen worden verwacht als gevolg van
potentiaalverschillen (dat wil zeggen: verschillen tussen
grondwaterstijghoogten in de onderscheiden relevante
watervoerende pakketten) en overlegt een plan dat
inzichtelijk maakt wat te doen als er toch wellen ontstaan
en
indien het onderzoek wordt uitgevoerd met springstoffen
mogen deze een kracht hebben van maximaal 1 kg TNT
equivalent en
indien het onderzoek wordt uitgevoerd met een airgun geldt
een maximale totale inhoud van de cilinders van 15 liter en
een maximale druk van 150 bar en
indien het onderzoek wordt uitgevoerd met vibratoren geldt
een maximale 10 s "sweep" met een massa van 1000 kg
en
indien het onderzoek wordt uitgevoerd in een
zettingsvloeiingsgevoelig gebied (losgepakte zandlagen) of
in een gebied met zeer slappe lagen (veenlagen met een dikte
van meer dan 5 meter) toont de aanvrager aan door middel van
onderzoek dat de activiteiten de dijklichamen niet
beschadigen.
5.3.4. Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor
exploratieboringen in de kernzone van waterkerende
dijklichamen en waterkerende constructies;
het gebruik van explosieven en andere trillingsbronnen ten
behoeve van seismisch onderzoek in de kernzone en binnen een
afstand van 100 meter uit de teen van direct waterkerende
dijklichamen of binnen 50 meter uit de teen van
indirect waterkerende dijklichamen;
seismisch onderzoek, of gebruik van explosieven of andere
trillingsbronnen in de nabijheid van directe waterkeringen
in de periode van 1 oktober tot 1 april;
spuitboringen in de kernzone en in de beschermingszone van
waterkerende dijklichamen.
5.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op het
uitvoeren van bodemonderzoek in of nabij waterkeringen draagt AGV
bij aan de bescherming van het land tegen dijkdoorbraken.Het risico van bodemonderzoek is dat het de dijk beschadigt of de
stabiliteit aantast. Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan
de vergunningen voor bodemonderzoek in en nabij waterkeringen. Beleidsregel 1: exploratieboringen bevat voorwaarden voor
exploratieboringen binnen een afstand van 500 m uit de teen van
direct waterkerende dijklichamen óf 300 meter uit de teen van
indirect waterkerende dijklichamen.De aanvrager moet aantonen dat de boring geen gevaar voor de
waterkering oplevert. Er zijn verschillende risico's:
‘Blow-out': dit betekent dat vloeistof of gas vanuit een
diepere grondlaag met kracht via het boorgat omhoog komt.
Daardoor kunnen evenwichtsverstoringen in de grond ontstaan,
waardoor schade aan waterkeringen kan optreden en slecht
doorlatende grondlagen in de nabijheid van waterkeringen
kunnen worden verstoord of vernield.
Verontreiniging en daardoor aantasting van de grasmat op de
waterkering: hierdoor neemt de erosiebestendigheid van de
kering af.
Infiltratie van olie in de grond: dit kan een sterke afname
van de sterkte (schuifweerstand) van de grond veroorzaken
met als mogelijk gevolg instabiliteit van de waterkering.
Doorboring van slecht doorlatende lagen in de ondergrond,
met risico op piping: onder een afsluitende, slecht
doorlatende laag kan een wateroverdruk aanwezig zijn. Dit
kan permanent het geval zijn, bijvoorbeeld in
droogmakerijpolders met een laag maaiveldniveau, waarvan er
in het westen van het AGV gebied veel voorkomen. Dit kan ook
tijdelijk het geval zijn bij een hoge waterstand tegen de
dijk, die kortdurend is, zoals bijvoorbeeld bij de dijken
langs het IJmeer en Markermeer. Na perforatie van de
afsluitende laag kan het water door de perforatie gaan
stromen. Als die grondwaterstroming zodanig sterk is dat hij
zand- en gronddeeltjes meevoert, is er sprake van de vorming
van zandmeevoerende wellen (piping). Dit is een voor de
waterkering gevaarlijk fenomeen, omdat in de ondergrond
holle ruimte ontstaat met een terugschrijdend effect. Dit
ondermijnt de waterkering waardoor hij na verloop van tijd
kan bezwijken.
Beleidsregel 2: seismisch onderzoek bevat voorwaarden
voor het gebruik van explosieven en andere trillingsbronnen ten
behoeve van seismisch onderzoek.Risico's van seismisch bodemonderzoek zitten vooral in het boren van
gaten, het effect van trillingen, schokgolven en eventueel
kratervorming.
Bij het boren van gaten kunnen er waterstromen vanuit de
ondergrond op gang komen door het doorbreken van
waterafsluitende grondlagen (wellen).
Trillingen en schokgolven kunnen de draagkracht van de grond
verminderen. De sterkte (schuifweerstand) van de grond neemt
af, waardoor instabiliteit kan optreden. Bovendien kunnen
trillingen zettingen veroorzaken door verdichting van de
grond.
Kratervorming gaat gepaard met het ontstaan van een grote
zone waarin de grond een plastische vervorming ondergaat.
Een explosiekrater kan ook waterafsluitende grondlagen
verstoren of doorbreken, met als mogelijk gevolg
instabiliteit en het ontstaan van zandmeevoerende wellen.
Vanwege deze risico's mag seismisch onderzoek niet dicht bij de
waterkering plaatsvinden (100 meter vanaf de teen bij directe
keringen, 50 meter bij indirecte). In de zone daarbuiten (tot 500
meter vanaf de teen bij directe keringen, en tot 300 meter bij
indirecte) mag het wel als de aanvrager aantoont dat er geen
risico's zijn voor de stabiliteit van de kering, en een plan klaar
heeft liggen voor geval het onverhoopt misgaat. Met name het
doorbreken van waterafsluitende grondlagen moet daarbij specifieke
aandacht krijgen. In gebieden die gevoelig zijn voor zettingsvloeiing (losgepakte
zandlagen in de ondergrond) of in gebied met zeer slappe lagen
(veenlagen met een dikte van meer dan 5 meter), is het risico
relatief groot dat de ondergrond in beweging komt bij seismisch
onderzoek, en de stabiliteit van de waterkering in gevaar brengt.
Daarom moet de aanvrager in dit type gebieden aantonen dat er geen
gevaar voor de kering ontstaat. De breedte van de zones en de technische randvoorwaarden in de
beleidsregels voor springstoffen, airguns en vibratoren zijn
gebaseerd op de daarvoor geldende leidraden en handreikingen, zoals
thans Leidraad bij bodemonderzoek in en nabij waterkeringen (TAW,
1988). 5.4.1. Geen vergunningDe reden om geen vergunning te verlenen voor exploratieboringen,
spuitboringen en seismisch onderzoek in de kernzone van een kering
is dat de risico's hiervan veel te groot zijn. De reden om geen vergunning te geven voor seismisch onderzoek in de
buurt van direct kerende waterkeringen in de periode van 1 oktober
tot 1 april is vanwege de relatief grote kans op natte
weersomstandigheden. Bij direct kerende waterkeringen zijn de
risico's als er iets mis gaat het grootst en bestaat er direct
gevaar voor inundatie van polders. Bij indirecte waterkeringen, die
onder normale omstandigheden geen water keren, is die dreiging veel
minder. De periode van 1 oktober tot 1 april is de tijd, waarin de
kans op extreme belasting van de kering het grootst is. Extreme
belasting op de directe waterkeringen in het AGV-gebied zijn
neerslag- en windbepaald. De kans op veel neerslag (met als gevolg
een hoge belasting van de boezem en tussenboezem) en harde wind of
storm is in de periode van 1 oktober tot 1 april aanmerkelijk groter
dan in de zomerperiode.5.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Uitvoeren van bodemonderzoek
Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Uitvoeren van bodemonderzoek6. Beleidsregels Graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen6.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van graven of grond verstoren in of nabij waterkeringen.Gravenbetekent: het verwijderen van
grond . Bij een permanente ontgraving wordt de ontgraven grond niet
teruggebracht, bij tijdelijke ontgraving wel.Grond verstorenbetekent: bewerking van
de bovenlaag van de grond met een spade, ploeg of ander
(landbouw)werktuig zonder de grond te verwijderen of af te voeren
(maximaal 50 cm diep).Deze beleidsregels gelden voor alle activiteiten waarvoor moet
worden gegraven in of nabij een waterkering.6.2 Relevante regelgeving6.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies;Artikel 3.3: verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden.6.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor het graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen:Artikel 3.1 t/m 3.11: Kabels en leidingen Artikel 11.1: Ontgravingen6.3 Watervergunningsvoorwaarden6.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor:
het graven in de kernzone en beschermingszones van
waterkeringen en in beschermende gronden;
verstoren van grond in de kernzone van waterkerende
dijklichamen.
6.3.2 Beleidsregel 1: algemene voorwaarden graven in
waterkeringen (permanent en tijdelijk)Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor ontgravingen in de kernzone en beschermingszones van
waterkeringen en in beschermende gronden, en voor ontgravingen
dieper dan 2 meter in de buitenbeschermingszone van
waterkeringen:- De waterkerende functie van de waterkering is gegarandeerd en de
aanvrager toont dit desgevraagd aan door middel van:
grondonderzoek en
grondmechanische berekeningen, waaronder
stabiliteitsberekeningen en
berekeningen waaruit blijkt dat er voldoende weerstand
blijft bestaan ter voorkoming van zandmeevoerende wellen en
- bij een tijdelijke open ontgraving dient de aanvrager desgevraagd
een standzekerheidsberekening uit te voeren voor de bepaling van de
maximale lengte waarover de ontgraving open mag liggen
en- de afwatering van de waterkering mag niet worden belemmerd
en- de bereikbaarheid van de waterstaatswerken met materieel, ten
behoeve van onderhoud en calamiteiten, is gegarandeerd
en- de aanvrager toont aan dat alle ontgravingen tot het minimum
worden beperkt. Beleidsregel 2: ontgravingen met extra (tijdelijke) maatregelen
om de stabiliteit te verzekerenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een ontgraving in de kernzone en beschermingszones van
waterkeringen en in de beschermende gronden, waarbij extra
maatregelen nodig zijn om de minimaal benodigde stabiliteit te
garanderen: - er moet sprake zijn van een maatschappelijk belang (zie hoofdstuk
maatschappelijk belang) en- er wordt voldaan aan de voorwaarden van beleidsregel 1
en- de standzekerheid van waterkeringen of beschermende gronden is
gegarandeerd door (tijdelijke) maatregelen en- de hulpconstructies mogen de grondwaterstand in de waterkering
niet negatief beïnvloeden en- indien de ontgraving alleen plaats kan vinden met behulp van een
permanente steunconstructie, zoals een keer- of damwand die
constructief onderdeel wordt van de waterkering, gelden aanvullend
de volgende voorwaarden:
de steunconstructies moeten voldoen aan de geldende
(TAW-)eisen voor waterkerende constructies
en
de aanvrager toont door middel van onderzoek aan dat de
standzekerheid van de kering en van de steunconstructies is
gegarandeerd tijdens en na ontgraving en
de aanvrager stelt een beheer- en onderhoudplan op.
6.3.3 Beleidsregel 3: permanente open ontgravingenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het uitvoeren van een permanente ontgraving (zoals het graven
van een sloot) in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen
en in beschermende gronden:- er wordt voldaan aan de voorwaarden van beleidsregel 1
en- indien de ontgraving in de kernzone plaatsvindt en/of binnen het
profiel van vrije ruimte dan
moet er sprake zijn van een maatschappelijk belang (zie
hoofdstuk maatschappelijk belang) en
moet de waterkerende functie van de waterkering gegarandeerd
zijn door middel van waterkeringvervangende voorzieningen.
Beleidsregel 4: verstoren van grond op onverharde delen in de
kernzone van waterkerende dijklichamenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor grondverstoring op onverharde delen in de kernzone van
waterkerende dijklichamen:
de grondverstoring vindt plaats buiten het keurprofiel
en
de grondverstoring gaat niet dieper dan 50 cm onder maaiveld
en
de erosiebestendigheid van het waterkerend dijklichaam mag
niet blijvend worden aangetast.
6.3.4 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor:
het grond verstoren in de kernzone van een waterkerend
dijklichaam binnen het keurprofiel.
6.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op het
graven of grond verstoren in of nabij waterkeringen draagt AGV bij
aan de bescherming van het land tegen dijkdoorbraken. Risico's van graven of grond verstoren zijn dat ze een negatief
effect op de stabiliteit van de waterkering kunnen hebben. Vanwege
de risico's stelt AGV voorwaarden aan de vergunningen voor graven of
grond verstoren in of nabij waterkeringen. Beleidsregel 1: algemene voorwaarden graven in waterkeringen
(permanent en tijdelijk) bevat algemene voorwaarden voor
ontgravingen in de kernzone en beschermingszones van waterkeringen
en in beschermende gronden, en voor ontgravingen dieper dan 2 meter
in de buitenbeschermingszone van waterkeringen. Het risico van een ontgraving is dat het de erosiebestendigheid van
het maaiveld en de toplagen aantast. Bij een regenbui kan water van
de kering af gaan stromen via de losse grond die is ontstaan door de
ontgraving en bodemmateriaal met zich meenemen. Dit tast uiteraard
de kering aan. Bovendien zorgt ontgraving voor negatieve
beïnvloeding van de waterafsluitende laag van de kering (vooral op
het buitentalud en de kruin). Ontgraving kan ook de stabiliteit van
een waterkering negatief beïnvloeden, doordat het dijklichaam kan
gaan afschuiven door de zwaartekracht, in de richting van de
afgraving. Zelfs op relatief grote afstand van de kering kan een
ontgraving risicovol zijn, vooral in gebieden met een slappe
ondergrond (veenlagen) of in gebieden die gevoelig zijn voor
zettingsvloeiing. Dit is het geval als zich in de ondergrond
losgepakte zandlagen bevinden, die onder invloed van een ontgraving
over een relatief groot gebied in beweging kunnen komen. Dit kan
leiden tot instabiliteit van de waterkering. Vanwege deze risico's moet een vergunningaanvrager aantonen dat de
ontgravingen tot een minimum beperkt worden en dat de waterkerende
functie en stabiliteit van de kering niet in gevaar komen door de
ontgraving.Bij een tijdelijke open ontgraving, bijvoorbeeld voor het leggen van
een leiding, moet de aanvrager berekenen over welke lengte de grond
open mag liggen, zonder dat het de stabiliteit en/of het waterkerend
vermogen van de kering beïnvloedt. Ook mag de afwatering van de waterkering niet in gevaar komen. Als
de afwatering vanuit de kering stagneert ontstaan natte plekken,
waar de bodem minder stabiel is en grond kan gaan afschuiven. Dit
risico is relatief groot bij het graven van een sleuf (om een kabel
of leiding in te leggen) aan de voet van de dijk. Na het dichtgooien
van de sleuf met losse grond kan zich gemakkelijk regenwater vanaf
de kruin van de dijk in de sleuf verzamelen. Als de sleuf met water
verzadigd raakt, kan de grondwaterstand ter plekke stijgen, waardoor
de teen van de kering onstabiel kan worden. Uiteraard mag een ontgraving de bereikbaarheid van de kering niet
belemmeren, voor het geval er onderhoud nodig is of calamiteiten aan
de orde zijn.Beleidsregel 2: ontgravingen met extra (tijdelijke) maatregelen
om de stabiliteit te verzekeren bevat aanvullende
voorwaarden voor een ontgraving in de kernzone en beschermingszones
van waterkeringen en in de beschermende gronden, waarbij extra
maatregelen nodig zijn om de minimaal benodigde stabiliteit te
garanderen.Soms zijn graafwerkzaamheden nodig die wel degelijk invloed hebben
op de waterkerende functie en stabiliteit van de kering. Dit mag
alleen als er een maatschappelijk belang is, en in combinatie met
compenserende maatregelen, zoals het plaatsen van tijdelijke of
permanente damwanden. Deze steunconstructies mogen de
grondwaterstand in de waterkering niet negatief beïnvloeden. Het kan
bijvoorbeeld zo zijn dat een stalen damwand een deel van een dijk
isoleert; in dit deel kan het water niet goed weg, en stijgt de
grondwaterstand. Daarmee kan de ondergrond onstabiel worden
(‘drijfzandeffect'). Sommige steunconstructies zijn permanent en
gaan constructief onderdeel uitmaken van de kering. Hiervoor geldt
uiteraard dat ze deugdelijk moeten zijn, dat wil zeggen: voldoen aan
geldende eisen (TAW-richtlijnen). Ook is het noodzakelijk dat een
aanvrager een beheer- en onderhoudplan opstelt. Steunconstructies
zijn relatief kwetsbare onderdelen van een kering en goed onderhoud
is van groot belang. Beleidsregel 3: permanente open ontgravingen bevat
aanvullende voorwaarden voor het uitvoeren van een permanente
ontgraving in de kernzone en beschermingszone van waterkeringen en
in beschermende gronden, zoals het graven van een sloot, het maken
van een coupure of het aanleggen van tunnels en aquaducten. Het is onwenselijk om een permanente ontgraving aan te brengen in de
kernzone van een kering of in het profiel van vrije ruimte, vanwege
risico's voor de stabiliteit en het waterkerend vermogen van de
kering. Als bijvoorbeeld het talud van een nieuw gegraven watergang
niet stabiel is, kan er grondverplaatsing gaan plaatsvinden: de
grond schuift de watergang in, en kan ook grond vanaf de waterkering
meenemen. Permanente ontgraving in de kernzone van een kering of in
het profiel van vrije ruimte mag dan ook alleen als er een
maatschappelijk belang is. Beleidsregel 4: verstoren van grond op onverharde delen in de
kernzone van waterkerende dijklichamen bevat aanvullende
voorwaarden voor grondverstoring (bijvoorbeeld frezen, ploegen of
spitten) op onverharde delen in de kernzone van waterkerende
dijklichamen.Een gefreesde of geroerde toplaag is erg gevoelig voor erosie. Als
gevolg van golfwerking van het naastgelegen water of extreme
neerslag kan het talud, met name het buitentalud, snel eroderen.
Vooral bij groene waterkeringen kan dit veel gevaar opleveren. In de
kernzone van de waterkering mag grondverstoren dan ook alleen als
het de erosiebestendigheid van de kering niet blijvend aantast. Na
uitvoering moet de grasmat worden hersteld. Daarnaast mag de
grondverstoring niet dieper zijn dan 50 cm (dit is in de regel
voldoende diepte voor ploegen en spitten), en de grondverstoring mag
het keurprofiel niet raken. Het keurprofiel is het deel van de
waterkering dat minimaal vereist is voor een veilige dijk.
Grondverstoren in de kernzone mag dus alleen als de dijk voldoende
overgedimensioneerd is.6.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Graven of grond verstoren in
of nabij waterkeringen Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel
Beleidsregel Graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen7. Beleidsregels ophogen van waterkeringen7.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van het ophogen van waterkeringen. Ophogen van waterkeringen betekent het
tijdelijk of permanent aanbrengen van grond of ander ophoogmateriaal
op een waterkerend dijklichaam. Redenen hiervoor zijn bijvoorbeeld
de aanleg van een weg of pad, af- en toeritten en dergelijke. Deze beleidsregels gelden wanneer ophogingen plaatsvinden voor
bijvoorbeeld paden, af- en toeritten, gronddepots e.d. Andere beleidsregels die relevant zijn voor ophogen van
waterkeringen zijn:
De beleidsregels voor Openbare wegen en
verkeersvoorzieningen op waterkeringen.
De beleidsregels voor Graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
7.2 Relevante regelgeving7.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:artikel 3.2: Verboden handelingen in en nabij waterkerende
dijklichamen.7.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor ophogen van waterkeringen.artikel 14.1: Ophogen van waterkerende dijklichamen.7.3 Watervergunningsvoorwaarden7.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor het ophogen van de bodem in de
kernzone en beschermingszone van waterkerende dijklichamen met meer
dan 0,2 meter met grond, en voor het ophogen van de bodem in de
kernzone en beschermingszone van waterkerende dijklichamen met ander
materiaal dan grond. 7.3.2 Beleidsregel 1: ophogenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het meer dan 0,2 meter ophogen met grond en/of voor het met
ander materiaal ophogen van de bodem binnen de kernzone en de
beschermingzone van waterkerende dijklichamen:
de aanvrager toont desgevraagd door middel van fysische en
chemische gegevens van het op te hogen materiaal aan dat de
ophoging voldoende stabiel, duurzaam en erosiebestendig is
en
de aanvrager toont desgevraagd bij ophogingen op een slappe
ondergrond (veengronden) aan dat de stabiliteit van het
waterkerend dijklichaam niet wordt aangetast. De aanvrager
toont dit aan door middel van stabiliteitsberekeningen
en
De ophoging mag niet leiden tot een toename van kwel door de
waterkering.
7.3.3 Geen vergunningNiet van toepassing7.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
ophogen van waterkeringendraagt AGV bij aan de bescherming van het
land tegen dijkdoorbraken.Ophoging bij de teen van de dijk heeft een positieve invloed doordat
het de stabiliteit van de dijk vergroot. Maar er zijn ook risico's.
Het risico van het ophogen van een waterkering op de kruin is dat de
kering instabiel wordt. Vanwege dit risico stelt AGV voorwaarden aan
de vergunningen voor het ophogen van waterkeringen. Beleidsregel 1: ophogen bevat voorwaarden voor het
ophogen van de bodem binnen de kernzone en de beschermingzone van
waterkerende dijklichamen, met meer dan 0,2 meter grond en/of voor
het ophogen met ander materiaal.Ophogen kan de stabiliteit van de kering in gevaar brengen. Daarbij
spelen verschillende mechanismen een rol:
Het gewicht van het opgebrachte materiaal kan leiden tot
zetting van de waterkering. De kering zakt als het ware in,
en kan daardoor onder de minimaal vereiste hoogte komen.
Op een slappe en weinig draagkrachtige ondergrond kan het
extra gewicht er ook toe leiden dat water dat zich in het
dijklichaam bevindt onder druk komt te staan
(wateroverspanning). Dergelijke wateroverspanningen zorgen
tijdelijk voor een verminderde stabiliteit. Na verloop van
tijd verdwijnt de wateroverspanning geleidelijk. De
wateroverspanning is het grootst direct na ophoging.
Het nieuw opgebrachte materiaal kan erosiegevoelig zijn,
waardoor het bij golfslag snel wegspoelt of afkalft. Dit is
bijvoorbeeld het geval als zich veel holtes in of tussen het
materiaal bevinden waar water doorheen kan gaan stromen, met
een eroderende werking, of als het materiaal snel slijt.
Ook de aansluiting tussen de oude en de nieuw opgebrachte
toplaag vormt een risico voor erosie: een grasmat tussen het
oude en nieuwe dijkmateriaal vormt bijvoorbeeld een
potentieel glijvlak, waarover de nieuw aangebrachte laag kan
afglijden. Zelfs als de grasmat is gefreesd is er nog een
risico, met name bij waterkeringen die zijn gezakt (en om
die reden zijn opgehoogd). De gefreesde toplaag levert in
combinatie met hoog water veiligheidsrisico's op. Bij een
hoge waterstand kan water door de gefreesde toplaag gaan
stromen, waardoor als gevolg van erosie (meevoeren van
gronddeeltjes) gaten kunnen ontstaan, die tot doorbraak
kunnen leiden.
Vanwege deze risico's moet de aanvrager kunnen aantonen dat het
gebruikte materiaal geschikt is, (dat wil zeggen voldoende duurzaam
en erosiebestendig) en dat het gewicht van het ophogingsmateriaal
niet leidt tot instabiliteit van de waterkering en toename van kwel.
7.5 Samenvattende tabel Beleidsregel ophogen van
waterkeringenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
ophogen van waterkeringen8. Beleidsregels plaatsen, hebben of vervangen van drukvaten en
vergelijkbare werken in, op of nabij waterkeringen8.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van drukvaten en vergelijkbare werken in, op of nabij
waterkeringen.Drukvatenen vergelijkbare werken (zoals gastanks en
olievaten) zijn vaten die een vloeistof of gas al dan niet onder
druk bevatten. Ten behoeve van de leesbaarheid gebruiken we hierna
alleen het woord "drukvaten". De regels gelden ook voor de
vergelijkbare werken. Andere beleidsregels die relevant zijn voor het hebben, plaatsen of
vervangen van drukvaten kunnen zijn:
De beleidsregels voor Graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen,
De beleidsregels voor Leggen van kabels en leidingen in of
nabij waterstaatswerken en
De beleidsregels voor Werken aanbrengen, hebben of
verwijderen op/van waterkeringen.
8.2 Relevante regelgeving8.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies.8.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor het hebben, plaatsen of vervangen van drukvaten in, op
of nabij waterkeringen en wateren:Artikel 15.1: Drukvaten en vergelijkbare werken in kernzone en
beschermingszone dijklichamen;Artikel 15.2: Drukvaten en vergelijkbare werken in
buitenbeschermingszone waterkeringen.Artikel 15.3: Drukvaten en vergelijkbare werken in wateren en
beschermingszones daarvan.8.3 Watervergunningsvoorwaarden8.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening8.3.2Beleidsregel 1: ondergronds drukvat in
beschermingszones en buitenbeschermingszones van waterkeringen
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van een ondergronds drukvat in de beschermingszone
of buitenbeschermingszone van waterkerende dijklichamen en
waterkerende constructies:
De aanvrager moet de noodzaak aantonen van ondergrondse
aanleg en
Het drukvat voldoet aan de geldende (veiligheids)normen. Dit
moet worden aangetoond met relevante certificaten
en
Er moet een veiligheidszoneberekening volgens geldende
NEN-normen (thans NEN 3651) door een deskundige worden
gemaakt; daarmee moet aangetoond worden dat de
verstoringszone niet reikt tot binnen de stabiliteitszone
en
Aangetoond moet worden dat de stabiliteit van de waterkering
niet wordt aangetast.
Beleidsregel 2: bovengronds drukvat in kern- of
beschermingszones van waterkeringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen van een bovengronds drukvat in de kern- of
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructie: - Ter bescherming van het waterkerende dijklichaam en constructie
zijn de volgende voorzieningen nodig onder het drukvat:
Een betonplaat met een dikte van minimaal 5 centimeter
en
Een brandwerende lekbak (die voldoet aan de geldende
milieunormen)
Bovenstaande voorzieningen mogen gecombineerd worden.
- Het drukvat plus toebehoren mag niet (deels) ingegraven worden in
de kernzone en- Desgevraagd moet worden aangetoond dat de stabiliteit van de
waterkering niet wordt aangetast door het gewicht van de totale
constructie en- Het drukvat dient te voldoen aan de geldende (milieu) normen. Dit
moet worden aangetoond met relevante certificaten en- De bereikbaarheid van de waterstaatswerken met materieel, ten
behoeve van onderhoud en calamiteiten, is gegarandeerd. 8.3.3 Beleidsregel 3: verwijderen van een drukvatHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verwijderen van een drukvat uit de beschermingszone of
buitenbeschermingszone van waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies:
De aanvrager toont desgevraagd aan dat het waterkerend
vermogen van de waterkering gewaarborgd blijft. De benodigde
(stabiliteits)berekeningen worden uitgevoerd volgens de
daarvoor geldende NEN-normen, veiligheidsnormen en
handreikingen; en
De erosiebestendigheid van de waterkering wordt niet
aangetast.
8.3.4 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor
Het plaatsen of vervangen van een ondergronds drukvat in de
kernzone.
8.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
drukvaten in, op of nabij waterkeringen draagt AGV bij aan de
bescherming tegen dijkdoorbraken en aan een goed functionerend
watersysteem met goede waterkwaliteit. Risico’s van drukvaten zijn dat ze kunnen gaan lekken en dat ze
kunnen exploderen. Vanwege deze risico’s stelt AGV voorwaarden aan
de vergunningen voor het plaatsen, hebben of vervangen van drukvaten
en vergelijkbare werken in of nabij waterkeringen. Beleidsregel 1: ondergronds drukvat in beschermingszones en
buitenbeschermingszones waterkeringen bevat voorwaarden
voor het plaatsen van een ondergronds drukvat in de beschermingszone
of buitenbeschermingszone van waterkerende dijklichamen en
waterkerende constructies. Ondergrondse opslag van drukvaten is niet wenselijk. Als een
ondergronds drukvat explodeert in het grondlichaam van de
waterkering kan dit leiden tot instabiliteit van de waterkering. Ook
een lekkage van een drukvat kan leiden tot instabiliteit: de bodem
rond het drukvat wordt nat, waardoor een soort ‘drijfzandeffect’ kan
ontstaan, met afschuivingen tot gevolg. Een ander nadeel van ondergronds opslaan van drukvaten is dat er
graafwerk voor nodig is (zie beleidsregels voor graven en grond
verstoren) en dat er onvoldoende mogelijkheden zijn voor inspectie.
Ondergronds opslaan van drukvaten mag dan ook alleen als de
aanvrager kan aantonen dat er geen acceptabel alternatief is. Bij
ondergrondse opslag moet het drukvat uiteraard bewezen deugdelijk
zijn, dat wil zeggen: voldoen aan de veiligheidsnormen, om de
risico’s zo klein mogelijk te maken. Verder vraagt de locatie
speciale aandacht. Niet alleen de ligging van het drukvat zelf is
van belang maar ook de verstoringszone. Dit is de
zone waarbinnen de invloed van een lekkend of exploderend drukvat
merkbaar is. De stabiliteit van de kering mag niet in gevaar komen.
De invloed mag daarom niet reiken tot binnen de stabiliteitszone van
de kering. De breedte van de stabiliteitszone is 4 keer de hoogte
van de kering (gemeten vanuit de teen van de kering). Beleidsregel 2: bovengronds drukvat in kern- of
beschermingszones van waterkeringen bevat voorwaarden voor
het plaatsen van een bovengronds drukvat in de kern- of
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies.Een bovengronds drukvat mag in combinatie met beschermende
voorzieningen: zo moet het drukvat staan op een betonplaat met een
dikte van minimaal 5 cm. Een stevige betonplaat onder het
bovengrondse drukvat kan de schade aan de waterkering door een
explosie sterk verminderen, doordat de explosie alleen ‘naar boven’
kan. Een betonplaat heeft nog een ander voordeel: als regenwater
langs een drukvat omlaag stroomt kan geulvorming optreden in de
bodem waar het vat op staat, met mogelijk erosie als gevolg. Een
betonplaat onder het vat voorkomt dit. Het drukvat moet ook in een
brandwerende lekbak staan (eventueel gecombineerd met de betonplaat)
om een eventuele lekkage op te vangen. Aandachtspunt is dat de
totale constructie niet zo zwaar mag zijn dat het de stabiliteit van
de kering aantast. De aanvrager moet dit aantonen. Uiteraard moet het drukvat deugdelijk zijn, dat wil zeggen: voldoen
aan de veiligheidsnormen, om de risico’s zo klein mogelijk te maken.
Verder mag de ligging van een bovendgronds drukvat de bereikbaarheid
van de kering niet belemmeren, voor het geval er onderhoud nodig is
of calamiteiten aan de orde zijn.8.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Plaatsen, houden en
vervangen van drukvaten in of nabij waterkeringen of waterenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Plaatsen, houden en vervangen van drukvaten in of nabij
waterkeringen of wateren9 Beleidsregels Hebben, aanplanten of rooien van opgaande
houtbeplantingen op en nabij waterkeringen9.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van houtbeplantingen bij waterstaatswerken.Opgaande houtbeplantingenzijn in de
ondergrond wortelende bomen en struiken. Andere beleidsregels die relevant zijn voor houtbeplantingen
zijn:
De beleidsregels voor graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
9.2 Relevante regelgeving9.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende ge- en verboden in de Keur van
AGV:Geboden: Artikel 2.3: Onderhoudsplichtigen en onderhoudsverplichtingen
waterkerende dijklichamen enbeschermende grondenArtikel 2.4: Ondersteunende kunstwerken, andere werken en
beplantingArtikel 2.5: Onderhoudsplichtigen en onderhoudsverplichtingen
oppervlaktewaterlichamenArtikel 2.6: Onderhoudsverplichtingen oppervlaktewaterlichamen Verboden: Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructiesArtikel 3.3: Verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende grondenArtikel 3.5: Verboden handelingen in en nabij kunstwerken9.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor opgaande houtbeplantingen op of nabij
waterstaatswerken.Artikel 10.1: Opgaande houtbeplanting;Artikel 10.2: Rooien bomen bij waterkeringen;Artikel 10.3: Rooien opgaande houtbeplanting in groene oevers en bij
primaire wateren;Artikel 10.4: Vervangen opgaande houtbeplanting. 9.3 Watervergunningsvoorwaarden9.3.1 Beleidsregel 1: het aanplanten van nieuwe bomen en
struiken in de kernzone en beschermingszone van
waterkeringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanplanten van nieuwe bomen en struiken in de kernzone en
binnen een afstand van 5 meter vanaf de teen van waterkerende
dijklichamen en waterkerende constructies en in de kernzone van
verholen keringen:
de beplanting wordt meer dan 1 meter buiten het profiel van
vrije ruimte geplaatst en
indien de beplanting in de kernzone van waterkeringen wordt
aangebracht moet de aanvrager het maatschappelijk belang
ervan aantonen (zie hoofdstuk maatschappelijk belang).
Daarbij is het eerste kenmerk van maatschappelijk belang,
inzake de hogere maatschappelijke kosten van elders
uitvoeren, niet van toepassing.
9.3.2 Beleidsregel 2: het aanplanten van bomen en struiken in
de beschermingszone van wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden een vergunning
verlenen voor het aanplanten van bomen en struiken in de
beschermingszone van wateren:
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de wijze van
onderhoud aan de wateren niet gewijzigd hoeft te worden door
de aanplant van bomen en struiken en
de vaarfunctiemag niet worden gehinderd
en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de stabiliteit van
oever en waterbodem in stand blijft en
indien de aanplant van bomen en struiken plaats vindt bij
een groene oever dan toont de aanvrager desgevraagd aan dat
deze aanplant een neutraal of gunstig effect heeft op de
ecologische toestand van de groene oever.
9.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op het
houtbeplantingen in of nabij waterstaatswerken draagt AGV bij aan de
bescherming van het land tegen dijkdoorbraken, aan het voorkomen van
wateroverlast, aantasting van de ecologische waarde van water en
oever en voorkomt onderhoudsproblemen van wateren.Risico's van bomen en struiken op waterkeringen zijn dat ze een
nadelige invloed kunnen hebben op het waterkerende vermogen van de
waterkering en de stabiliteit van de waterkering. Bij wateren kan
opgaande beplanting een risico vormen voor de ecologische toestand
en de vaarfunctie en bomen of struiken kunnen een belemmering vormen
voor het onderhoud. Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan
de vergunningen voor opgaande houtbeplantingen op of nabij
waterstaatswerken. Beleidsregel 1: het aanplanten van nieuwe bomen en struiken in
de kernzone en beschermingszone van waterkeringen bevat
voorwaarden voor het aanplanten van nieuwe bomen en struiken in de
kernzone en beschermingszone van waterkerende dijklichamen en
waterkerende constructies en in de kernzone van verholen
keringen.Bomen en struiken kunnen een risico vormen voor dijken vanwege:
Het ontstaan van gaten in het dijklichaam door het omwaaien
van bomen;
Het ontstaan van holle ruimtes door het afsterven van
wortels;
Het onstabiel worden van de bodem (‘drijfzandeffect’) door
trilling van de bewegende stam (door wind);
Het slecht groeien van de grasmat onder de schaduw van een
boom;
Aantasting van de grasmat doordat dieren onder de bomen en
struiken beschutting zoeken;
Beperkingen voor het onderhoud aan de dijken.
Een beplanting in de kernzone van een waterkering mag dan ook alleen
als er een maatschappelijk belang is, en als de kering voldoende
overgedimensioneerd is: minstens 1 meter grond boven op het profiel
van vrije ruimte. Het profiel van vrije ruimte is de (in de
ondergrond) rond het keurprofiel gereserveerde (naar verwachting
benodigde) ruimte voor in de toekomst benodigde versterking en
ophoging. Een van de kenmerken van maatschappelijk belang, inhoudend dat het
niet of elders uitvoeren van de activiteit tot aanzienlijk hogere
maatschappelijke kosten leidt, is niet van toepassing op het
aanplanten van bomen en struiken. De maatschappelijke kosten worden
niet onaanvaardbaar hoger als er geen bomen en/of struiken worden
aangeplant op de kering. Wanneer het gaat over bomen kan
maatschappelijk belang aanwezig worden geacht op basis van de andere
criteria uit het hoofdstuk maatschappelijk belang. Beleidsregel 2: het aanplanten van bomen en struiken in de
beschermingszone van wateren bevat voorwaarden voor het
aanplanten van bomen en struiken in de beschermingszone van
wateren.Een van de nadelen van opgaande houtbeplanting bij wateren is dat
onder andere de schaduwwerking van de beplanting een negatief effect
kan hebben op de ecologische toestand. Bijvoorbeeld: het water in
het ondiepe deel warmt door beschaduwing minder snel op, waardoor
broed van vis en amfibieën minder goed tot ontwikkeling komt. Ook
bepaalde planten die belangrijk zijn voor de ecologische waarde van
het water en de oever kunnen gevoelig zijn voor schaduw. Opgaande
houtbeplanting kan ook de vaarfunctie hinderen bijvoorbeeld als de
beplanting in een bochtig traject het zicht belemmert voor het
vaarverkeer. Bomen kunnen het reguliere onderhoud aan de wateren
bemoeilijken, vooral wanneer dit onderhoud wordt uitgevoerd vanaf de
aangrenzende percelen met een kraan en maaikorf. 9.5 Samenvattende tabel Beleidsregel hebben, aanplanten of rooien
van opgaande houtbeplantingen op en nabij waterstaatswerken Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
hebben, aanplanten of rooien van opgaande houtbeplantingen op en
nabij waterstaatswerken 10 Beleidsregels leggen van kabels en leidingen in of nabij
waterstaats-werken10.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van leggen van kabels en leidingen in of nabij waterkeringen
en wateren.Kabelszijn geïsoleerde
geleidingsdraden voor het transport van elektriciteit of
datacommunicatie. Leidingen zijn buizen waardoor
transport van gassen of vloeistoffen plaatsvindt, zoals aardgas,
olie, drinkwater en afvalwater. Leidingen kunnen ook mantelbuizen
zijn waar kabels doorheen lopen. Bij kabels en leidingen is er een onderscheid tussen
huisaansluitingen en doorgaande kabels en leidingen. Een
huisaansluiting is een kabel of leiding die een verbinding vormt
tussen een pand en een doorgaande leiding. Deze beleidsregels gelden voor het leggen van kabels en leidingen
door of langs waterkeringen en wateren.Ze gelden niet voor het aanleggen van drukvaten; regels hiervoor
staan in andere beleidsregels, namelijk:
De beleidsregels voor plaatsen, hebben of vervangen van
drukvaten in of nabij waterkeringen en wateren.
Andere beleidsregels die relevant zijn voor leggen van kabels en
leidingen:
De beleidsregels voor graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
10.2 Relevante regelgeving10.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen, waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies;Artikel 3.3: Verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden.10.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor leggen van kabels en leidingen:Artikel 3.1: Het leggen van leidingen met een druk kleiner kleiner
dan of gelijk aan 500 kPa en een diameter kleiner dan 250 mm of 110
mm in geval van respectievelijk gasleidingen of vloeistofleidingen
in de buitenbeschermingszone van waterkeringen.Artikel 3.2: Het leggen van leidingen met een druk groter dan 500
kPa en/of een diameter groter dan 250 mm in geval van gasleidingen
of of 110 mm in geval van vloeistofleidingen binnen de
buitenbeschermingszone van waterkeringen.Artikel 3.3: Het leggen van kabels en leidingen onder watergangen
door (kruisend) door middel van een gestuurde boring. Artikel 3.4: Het leggen van kabels en leidingen onder watergangen
door (kruisend) door middel van een andere methode dan gestuurde
boring. Artikel 3.5 en 3.5a: Het leggen van kabels en leidingen in
beschermingszones van wateren.Artikel 3.6: Het leggen van kabels en leidingen evenwijdig aan het
waterkerend dijklichaam.Artikel 3.7: Het leggen van kabels en leidingen in de
beschermingszone van verholen keringen. Artikel 3.8: HuisaansluitingArtikel 3.9: Spoedeisende reparaties Artikel 3.10: Verwijderen van kabels en leidingen uit watergangen en
beschermingszones daarvanArtikel 3.11: Verwijderen van kabels en leidingen uit
beschermingszones van waterkerende dijklichamen en verholen keringen
10.3 Watervergunningsvoorwaarden10.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningEen Watervergunning is nodig voor het aanleggen, hebben, vernieuwen
of verwijderen van kabels en leidingen, voor zover hiervoor geen
artikelen zijn opgesteld in het Keurbesluit Vrijstellingen. De eerste beleidsregel geeft algemene voorwaarden. Deze wordt altijd
toegepast in combinatie met één van de beleidsregels 2 t/m 5.Beleidsregel 1: algemene voorwaarden voor het leggen van kabels
en leidingen Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het leggen van kabels en leidingen in de kernzone en
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en verholen keringen
en in beschermende gronden:
leidingen dienen te voldoen aan de geldende NEN-normen
en
kabels en leidingen in de kernzone en beschermingszone van
waterkerende dijklichamen mogen met de onderkant niet dieper
liggen dan voor de kabel of leiding strikt noodzakelijk is
en
de aanvrager toont desgevraagd door middel van berekeningen
aan dat de stabiliteit van de kering tijdens en na
uitvoering van de werkzaamheden en bij falen van de kabel of
leiding gegarandeerd is. De stabiliteitsberekeningen moeten
worden uitgevoerd conform de daarvoor geldende leidraden en
handreikingen (zoals thans het TAW-Rapport Waterkerende
Grondconstructies (2001) en het Addendum bij het technisch
rapport waterkerende grondconstructies (ENW, 2007)).
10.3.2 Beleidsregel 2: huisaansluitingenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het leggen van huisaansluitingen in de kernzone of
beschermingszone van een waterkering of in beschermende
gronden:
er wordt voldaan aan de algemene voorwaarden van
beleidsregel 1 en
de aftakking van de hoofdleiding dient loodrecht op de
waterkering te worden aangebracht.
10.3.3 Beleidsregel 3: kabels en leidingen in de lengterichting
in een verholen keringHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het leggen van doorgaande kabels en leidingen in de
lengterichting in de kernzone van een verholen kering:
er wordt voldaan aan de algemene voorwaarden van
beleidsregel 1 en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de ophoogbaarheid van
de kernzone niet in gevaar wordt gebracht.
Beleidsregel 4: kabels en leidingen in de lengterichting in een
waterkerend dijklichaam en in beschermende gronden Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor aanleg van een kabel of leiding in de kernzone,
beschermingszone of buitenbeschermingszone van een waterkerend
dijklichaam en in beschermende gronden:
en wordt voldaan aan de algemene voorwaarden van
beleidsregel 1 en
de aanvrager toont desgevraagd met een faalkansanalyse aan
dat het keurprofiel in stand blijft en
kabels en leidingen worden door een open ontgraving
aangebracht en
bij aanleg van een drukleiding moet er voldaan worden aan de
geldende NEN veiligheidseisen, eventueel door middel van
extra maatregelen en
indien het gaat om aanleg van een kabel of leiding in de
kernzone van een waterkerend dijklichaam of in beschermende
gronden dan wel indien het gaat om aanleg van een kabel of
leiding in de beschermingszone en buitenbeschermingszone van
een waterkerend dijklichaam waarbij de NEN-verstoringszone
van de leiding reikt tot binnen de stabiliteitszone van de
kering of waarbij de kabel ligt op een afstand minder dan 4x
het hoogteverschil tussen de kruin waterkering en maaiveld
polder, gemeten vanuit de teen van het waterkerend
dijklichaam, dient de aanvrager aan te tonen dat de aanleg
van de kabel of leiding een maatschappelijk belang dient
zoals beschreven in het hoofdstuk "Maatschappelijk belang"
en dat er geen redelijk alternatief tracé voorhanden is.
10.3.4 Beleidsregel 5: kabels of leidingen die de waterkering
kruisenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het leggen van kabels of leidingen die de waterkering
kruisen:
er wordt voldaan aan de algemene voorwaarden uit
beleidsregel 1 en
kruisingen van leidingen met waterkerende dijklichamen
moeten zoveel mogelijk worden geconcentreerd met
inachtneming van de veiligheidsafstanden onderling. Dit
houdt in dat voor nutsvoorzieningen voor buitendijkse
terreinen zo mogelijk één plaats wordt gekozen waar deze de
waterkering kruisen en
indien de aanvrager de leiding niet haaks laat kruisen met
de kernzone, dan toont de aanvrager de noodzaak daarvan aan
en
aan de hoogwaterzijde moet een kwelscherm met kleikist
worden aangebracht.
10.3.5 Beleidsregel 6: leiding of mantelbuis onder een
waterkering door middel van een gestuurde boring
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanbrengen van een leiding of mantelbuis onder een
waterkering door middel van een gestuurde boring:
leidingen dienen te voldoen aan de geldende NEN-normen
en
de aanvrager toont desgevraagd door kwelwegberekeningen aan
dat de kans op piping verwaarloosbaar klein is
en
de aanvrager toont desgevraagd door berekeningen aan dat de
stabiliteit van de kering tijdens en na uitvoering van de
werkzaamheden gegarandeerd blijft en
de boring wordt uitgevoerd volgens de "horizontal
directional drilling" (HDD) techniek of volgens de "gesloten
front techniek" (GFT) en
de leiding of mantelbuis dient ter plaatse van de kernzone
tenminste 10 meter onder de kruin te liggen
en
de bovenkant van de leiding of mantelbuis dient ter plaatse
van de kernzone tenminste 2 meter beneden de bovenkant van
het vaste (pleistocene) zand te liggen en
binnen de kernzone van de waterkering moet de leiding of
mantelbuis horizontaal liggen en
het in- en uittredepunt van de boring moet tenminste buiten
de NEN veiligheidszone van de waterkering liggen
en
indien de aanvrager de leiding niet haaks laat kruisen met
de kernzone, dan toont de aanvrager de noodzaak daarvan aan
en
kruisingen van leidingen met waterkerende dijklichamen
moeten zoveel mogelijk worden geconcentreerd met
inachtneming van de veiligheidsafstanden onderling
en.
Dit houdt in dat voor nutsvoorzieningen voor buitendijkse
terreinen zo mogelijk één plaats wordt gekozen waar deze de
waterkering kruisen.
10.3.6 Beleidsregel 7: kabels en leidingen onder de waterbodem
door middel van open ontgraving Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het leggen van kabels en leidingen voor nutsvoorzieningen door
middel van open ontgraving (gebaggerde sleuf) onder de watergang:
leidingen dienen te voldoen aan de geldende NEN-normen
en
de aanvrager toont desgevraagd aan bij primaire wateren, dat
na aanleg van de leiding of kabel het leggerprofiel in stand
blijft en
de aanvrager toont desgevraagd aan, bij secundaire wateren,
dat na aanleg van de leiding of kabel de minimale
waterdiepte (zoals omschreven in keurartikel 2.6) in stand
blijft en
de bovenkant van de leiding of kabel heeft een gronddekking
van tenminste 1,00 meter plus ruimte voor baggeraanwas
en
indien een kleinere gronddekking is gewenst toont de
aanvrager aan dat de kabel of leiding afdoende wordt
beschermd tegen mogelijke aantasting van buitenaf
en
indien voor het betreffende water een toekomstige aanpassing
mogelijk moet blijven en/of het een vaarwegklasse CEMT-III
of hoger betreft kan AGV een grotere diepte eisen voor de
bovenkant van de leiding of kabel en
de vaarfunctie mag niet worden gehinderd en
de aanvrager toont aan dat de kabel of leiding over een zo
kort mogelijke afstand wordt aangelegd en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat geen verlies optreedt
aan de ecologische kwaliteit van de oever en water.
10.3.7 Beleidsregel 8: verwijderen van kabels en leidingen uit
en bij keringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarde vergunning verlenen
voor het verwijderen van kabels en leidingen in de kernzone en
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en verholen keringen
en in beschermende gronden:
de aanvrager toont desgevraagd door middel van berekeningen
aan dat het waterkerend vermogen van de kering tijdens en na
uitvoering van de werkzaamheden gegarandeerd is. De
stabiliteitsberekeningen moeten worden uitgevoerd conform de
daarvoor geldende leidraden en handreikingen (zoals thans
het TAW-Rapport Waterkerende Grondconstructies (2001) en het
Addendum bij het technisch rapport waterkerende
grondconstructies (ENW, 2007)).
10.3.8 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor het aanbrengen van
doorgaande kabels en leidingen in de lengterichting in taluds van
waterkerende dijklichamen.10.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op het
leggen van kabels en leidingen draagt AGV bij aan de bescherming van
het land tegen dijkdoorbraken. Risico's van kabels en leidingen zijn dat ze een negatief effect op
de stabiliteit van de waterkering kunnen hebben, zowel tijdens als
na het aanleggen. Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor het leggen van kabels en leidingen in of nabij
waterstaatswerken.Beleidsregel 1: het leggen van kabels en leidingen bevat
algemene voorwaarden voor het leggen van kabels en leidingen in de
kernzone en beschermingszone van waterkerende dijklichamen en
verholen keringen en in beschermende gronden langs waterlopen. Leidingen moeten deugdelijk zijn, dat wil zeggen: voldoen aan de
eisen voor buisleidingsystemen, zoals in de NEN-normen aangegeven.
Dit om het risico op een breuk in de leiding zo klein mogelijk te
maken. Een kleine breuk in een vloeistofleiding leidt tot een
vochtige zone rondom de breuk. Hier verandert de structuur van de
bodem (verweking): er kan een soort ‘drijfzandeffect' ontstaan,
waardoor de kering instabiel wordt. Bij een grote breuk spoelt een
deel van de dijk weg. Bij explosie van een gasleiding ontstaat een
gat waar grondmateriaal in kan stromen (een zogenoemde
erosiekrater). Ook dit is slecht voor de stabiliteit van de
dijk.Kabels en leidingen in de kernzone en beschermingszone van
waterkerende dijklichamen mogen met de onderkant niet dieper liggen
dan strikt noodzakelijk. Het kan gebeuren dat water uit de
ondergrond omhoog komt via deze doorsnijding en langs de kabels of
leidingen gaat stromen, waarbij ook zand kan worden meegevoerd. Ook
de sleuven die nodig zijn voor de aanleg van kabels en leidingen
kunnen de stabiliteit van de waterkering negatief beïnvloeden. De
aanvrager moet desgevraagd aantonen dat de kans op piping en
instabiliteit van de kering verwaarloosbaar klein is.Beleidsregel 2: huisaansluitingen bevat een aanvullende
voorwaarde voor het leggen van huisaansluitingen in de kernzone of
beschermingszone van een waterkering of in beschermende gronden. Een
huisaansluiting is een aftakking van een hoofdleiding. Deze
aftakking moet loodrecht op de lengterichting van de kering liggen.
Hierdoor is het stuk waarbij de leiding door de kering loopt zo
klein mogelijk. Beleidsregel 3: kabels en leidingen in de
lengterichting in een verholen kering bevat een
aanvullende voorwaarde voor het leggen van doorgaande kabels en
leidingen in de lengterichting in de kernzone van een verholen
kering.Naast de algemene voorwaarden geldt hier alleen dat de
ophoogbaarheid van de kernzone en beschermingszone niet in gevaar
mogen komen. Bij verholen keringen is ‘voldoende waterkerende
hoogte' het belangrijkste aspect. Stabiliteit is veel minder een
issue, omdat verholen keringen onderdeel uitmaken van een veel
groter, aaneengesloten grondlichaam. Beleidsregel 4: kabels en leidingen in de
lengterichting in een waterkerend dijklichaam en in beschermende
gronden bevat aanvullende voorwaarden voor aanleg van een
kabel of leiding parallel aan de kering in de kernzone,
beschermingszone of buitenbeschermingszone van een waterkerend
dijklichaam en in beschermende gronden. Binnen een zone langs de dijk is het aanleggen van leidingen of
kabels ongewenst. Voor leidingen heet dit de veiligheidszone, die is
vastgelegd in de NEN-normen voor leidingen (thans NEN 3650 en 3651).
De breedte van de veiligheidszone bedraagt 4 keer de hoogte van de
kering (stabiliteitszone) én een stuk extra. Het stuk extra heet de
verstoringszone. De breedte van de verstoringszone hangt af van de
diameter van de leiding, het materiaal van de leiding, het medium
dat door de leiding stroomt en de druk in de leiding. Hoe groter de
verstoringszone, hoe verder van een leiding het effect nog merkbaar
is bij een breuk. Ofwel: hoe groter het verwachte effect bij een
leidingbreuk, des te verder moet de leiding van de dijk liggen, maar
in ieder geval op een afstand van minstens 4 keer de hoogte van de
kering. Een kabel veroorzaakt bij breuk geen krater, en dus is er
geen verstoringszone, en houdt AGV 4x de hoogte van de dijk aan als
zone. Binnen deze zones, relatief dicht langs de teen van de dijk, is het
aanleggen van kabels en leidingen niet gewenst. De teen is het
belangrijkste deel van de dijk als het gaat om stabiliteit en de
risico's zijn groot als er iets mis gaat. Een vergunning is dan ook
alleen mogelijk als er een maatschappelijk belang is en geen
alternatief tracé. Naast de algemene voorwaarden geldt ook dat
drukleidingen moeten voldoen aan de NEN-veiligheidseisen, om het
risico van een leidingbreuk zo klein mogelijk te maken. De aanvrager
moet ook aantonen dat de invloed van een eventuele leidingbreuk niet
tot in het keurprofiel reikt. Het aanleggen van kabels en leidingen in deze zones mag alleen door
middel van een open ontgraving, dat wil zeggen: niet met
ondergrondse boringen of persingen. De reden hiervoor is dat veel
waterkeringen in het AGV-gebied liggen op een slappe en
samendrukbare ondergrond en periodiek opgehoogd moeten worden. In
het verleden werden hiervoor allerlei materialen gebruikt, veelal
afkomstig van sloopwerken. Er zit dan ook veel puin in de
waterkeringen. Bij uitvoering van een boring of persing in de dijk
is de kans op mislukken daardoor groot. Als er meerdere pogingen
nodig zijn, ontstaan gaten en holle ruimte in de ondergrond. Dit kan
verzakkingen veroorzaken. Bij aanwezigheid van puin kan bij een
boring of persing ook schade aan de leiding ontstaan, hetgeen met
name bij vloeistofleidingen later problemen kan opleveren. Een open ontgraving geeft de mogelijkheid het aanwezige puin en
andere obstakels te verwijderen en het is zichtbaar wat er tijdens
de ontgraving en aanleg gebeurt. Aanvulling van het gat kan
gecontroleerd plaatsvinden, zodat de kans op holle ruimtes nihil
is.Beleidsregel 5: kabels of leidingen die de waterkering
kruisen bevat aanvullende voorwaarden. De essentie van deze beleidsregel is de kering zo min mogelijk te
verstoren, door verschillende kabels en leidingen zoveel mogelijk op
één plaats de dijk te laten kruisen, en bij voorkeur haaks op de
richting van de dijk, zodat de kruislengte zo kort mogelijk is. Een
aandachtpunt hierbij is dat bundels van meer dan twee kabels of
leidingen niet wenselijk zijn, omdat tussen de kabels en leidingen
holle ruimtes kunnen ontstaan. Hierin kan water gaan stromen dat
grondmateriaal met zich meeneemt, hetgeen de stabiliteit van de dijk
kan ondermijnen. Beleidsregel 6: leiding of mantelbuis onder een waterkering
door middel van een gestuurde boring bevat aanvullende
voorwaarden. Het gaat hier om het aanleggen van leidingen of buizen die diep
onder de grond de waterkering kruisen. Uiteraard moeten de leidingen
voldoen aan de NEN-normen, om het risico op een leidingbreuk zo
klein mogelijk te maken. De aanvrager moet ook met berekeningen
aantonen dat de stabiliteit van de kering tijdens en na de boring
gelijk blijft. De leiding of buis moet minstens 10 meter onder de
kruin liggen. Dit is om te voorkomen dat de buis beschadigd raakt bij
werkzaamheden, zoals het plaatsen van damwanden of beschoeiingen.
Die gaan in de meeste gevallen niet dieper dan 10 meter de grond in,
en de buis ligt op 10 meter onder de kruin diep genoeg. Daarnaast
moet de buis in de stevige pleistocene zandlaag liggen, die meestal
ook rond een meter of 10 diep in de ondergrond ligt. Deze laag zakt
niet, in tegenstelling tot lagen die daarboven liggen. Als de
leiding of buis zich in een zakkende laag zou bevinden zou hij
beschadigd kunnen raken. De leiding of buis moet binnen de kernzone
van de waterkering horizontaal liggen om te voorkomen dat de leiding
of buis het keurprofiel doorsnijdt en om zo het risico op schade aan
de waterkering zoveel mogelijk te beperken.Het in- en uittredepunt van de boring moet tenminste buiten de
NEN-veiligheidszone van de waterkering liggen (zie ook beleidsregel
4), omdat de boorwerkzaamheden anders te dicht bij de teen van de
dijk plaatsvinden, hetgeen de stabiliteit van de dijk in gevaar kan
brengen en de kans op piping toe neemt. Als een lekkage optreedt
wordt de grond nat en kan er een soort ‘drijfzandeffect' optreden.
Als dit gebeurt binnen de veiligheidszone van de dijk kan dit de
stabiliteit van de dijk ondermijnen. Uiteraard moet ook een diep onder de grond kruisende leiding of buis
bij voorkeur haaks op de richting van de dijk liggen, zodat de
kruislengte zo kort mogelijk is.10.4.1 Geen vergunningDe reden om geen vergunning te geven voor het aanbrengen van
doorgaande kabels en leidingen in de lengterichting in taluds van
waterkerende dijklichamen heeft te maken met de risico's voor de
stabiliteit van de dijk. Het risico van beschadiging van de dijk bij
de aanleg en van lekkages en piping langs de leidingen is te groot.
10.5 Samenvattende tabel Beleidsregel leggen van kabels en
leidingen Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
leggen van kabels en leidingen11 Beleidsregels voor Werken in en nabij wateren en vervangen
(woon)schepen in hoogwaterbemalingsgebied11.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van werken in en nabij wateren. Een specifieke beleidsregel
vormt het afwegingskader voor watervergunningen voor het vervangen
van (woon)schepen in hoogwaterbemalingsgebied. Werken in en nabij wateren zijn bijvoorbeeld:
Duikers;
Dammen;
Bruggen;
Steigers;
Beschoeiing;
Voorzieningen voor schaatsers of recreatievaart e.d.
Deze beleidsregels gelden niet voor stuwen, inlaten en kleine
bemalingsinstallaties. De voorwaarden daarvoor staan in de
beleidsregels voor peilafwijkingen.Andere beleidsregels die relevant zijn voor werken in en nabij
wateren zijn:
De beleidsregels voor dempen van wateren;
De beleidsregels voor peilafwijkingen;
De beleidsregels voor aanleg, wijzigen of verwijderen van
werken op waterkeringen;
De beleidsregels voor graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen;
De beleidsregels voor aanleggen en aanpassen van
waterkerende werken en inlaten in waterkeringen.
11.2 Relevante regelgeving 11.2.1 Verboden in de Keur van AGV Deze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1 lid 2: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen.11.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor werken in en nabij wateren:Artikel 5.1: Steigers en afmeerpalen.Artikel 5.2: Ligplaats nemen.Artikel 5.3: Uitzondering voor hoogwaterbemalingsgebied.Artikel 5.4: Vervangen (woon)schepen in
hoogwaterbemalingsgebied.Artikel 5.5: vervangen steigers en afmeerpalen in
hoogwaterbemalingsgebied.Artikel 7.1: Nieuwe oeverbeschoeiing;Artikel 7.2: Vervangen oeverbeschoeiing;Artikel 7.3: Nieuwe of te vervangen oeverbeschoeiing.Artikel 8.6: Dammen en duikers in secundaire wateren;Artikel 8.7: Bruggen over secundaire wateren;Artikel 8.8: Verwijderen van dammen met duikers en bruggen bij
secundaire wateren;11.3 Watervergunningsvoorwaarden11.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningBeleidsregels voor vergunningverlening 11.3.2. Beleidsregel 1: algemene voorwaarden voor werken in of
nabij wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van werken in of nabij wateren:
de vaarfunctie mag niet worden gehinderd en
de werken mogen geen belemmering zijn voor de doorstroming
en dus mag het verval (hoogteverschil tussen het
bovenstroomse en benedenstroomse peil) niet groter zijn dan
0,5 cm in secundaire wateren en
voor werken in primaire wateren (in polder en boezem) gelden
de voorwaarden voor het verhang en verval zoals genoemd bij
de beleidsregels dempingen van wateren en
indien de wateren door AGV worden onderhouden gelden
minimale afmetingen voor de werken en de ruimte tussen twee
werken. Deze afmetingen worden door AGV verstrekt en
indien aantoonbaar niet kan worden voldaan aan de minimale
afmetingen en de wateren door AGV worden onderhouden dan:
geldt een minimale bevaarbare lengte van tenminste
250 meter en
kan een extra laad- en losplaats voor de maaiboot en
het maaisel nodig zijn en
voor een aan oppervlaktewater grenzend kadastraal perceel
met een oeverlengte kleiner dan 25 meter geldt dat er per
kadastraal perceel maximaal 1 dam met duiker of brug mag
worden aangelegd en
de aanvrager toont bij werken in de beschermingszone
desgevraagd aan dat de wijze van onderhoud aan de wateren
niet gewijzigd hoeft te worden door het werk
en
indien de wijze van het onderhoud wel gewijzigd dient te
worden dan overlegt de aanvrager een plan waarin alle
gevolgen voor het onderhoud aan de wateren zijn
gecompenseerd en bij aanleg van werken in een
groene oeverzone geeft de aanvrager een overzicht van de
huidige begroeiing en
de schade aan de ecologische waarde door de aanleg van
werken in een groene oeverzone wordt volledig gecompenseerd
waarbij;
de verminderde oeverlengte wordt hersteld tot de
oorspronkelijke oeverlengte en
de vorm van de nieuw aan te leggen oever
gelijkwaardig is aan de oorspronkelijke oever
en
de compensatie vindt plaats in hetzelfde
oppervlaktewaterlichaam en
de aanvrager toont aan dat de stabiliteit van oever en bodem
in stand blijft en
indien het werk geplaatst wordt in of binnen een afstand van
75 meter van een bocht van wateren dan toont de aanvrager
aan dat het werk buiten de bochtverbreding geplaatst wordt.
De aanvrager berekent de bochtverbreding zoals gedefinieerd
in Richtlijnen Vaarwegen (RVW,2005) en
indien het geplande werk binnen de kernzone of
beschermingszone van waterkerende dijklichamen, verholen
waterkeringen en beschermende gronden ligt dan gelden ook de
voorwaarden uit de beleidsregel ”werken in en nabij
waterkeringen”.
11.3.3 Beleidsregel 2: (bouw)werken onder waterHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van (bouw)werken onder wateren:
de aanvrager toont aan bij primaire wateren, dat na aanleg
van het (bouw)werk het leggerprofiel in stand blijft en
de aanvrager toont aan bij secundaire wateren, dat na aanleg
van het (bouw)werk de minimale waterdiepte (zoals omschreven
in keurartikel 2.6) in stand blijft en
de bovenkant van het (bouw)werk heeft een gronddekking van
tenminste 1,00 meter waarboven nog voldoende ruimte voor
bagger aanwas overblijft en indien een kleinere
gronddekking is gewenst toont de aanvrager aan dat het
(bouw)werk afdoende wordt beschermd tegen mogelijke
aantasting van buitenaf en
indien voor het betreffende water een toekomstige aanpassing
van het doorstroomprofiel mogelijk moet blijven en/of het
een vaarwegklasse CEMT-III of hoger betreft kan het bestuur
een grotere diepte eisen voor de bovenkant van het
(bouw)werk en
de vaarfunctie mag niet worden gehinderd en
de toegang tot het ondergrondse bouwwerk ligt buiten de
beschermingszone van wateren en
indien de toegang tot het (bouw)werk binnen de
beschermingszone ligt dan gelden onderstaande aanvullende
voorwaarden:
de aanvrager toont het maatschappelijk belang aan
en
de aanvrager overlegt een plan waarin alle negatieve
gevolgen voor het onderhoud aan de wateren zijn
gecompenseerd.
11.3.4 Beleidsregel 3: duikers in primaire wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van duikers in primaire wateren:
de voorwaarden van beleidsregel 1gelden en
duikers hebben een vrije ruimte van minimaal 20 cm boven het
hoogst vastgestelde waterpeil en
duikers zijn niet langer dan 30 meter, tenzij de duiker
breder is dan 3 m en er meer dan 1,5 m ruimte vrij blijft
boven het hoogst vastgestelde waterpeil en
duikers worden zonder bochten aangelegd en
indien een ronde duiker wordt aangelegd dan is de diameter
minimaal 80 cm en maximaal 1 m (binnenmaat)
11.3.5 Beleidsregel 4: bruggen over en werken boven primaire
wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van bruggen en werken boven over primaire
wateren:
de voorwaarden van beleidsregel 1 gelden en
de onderkant van de brug of het werk is hoger dan het
maximale waterpeil en
bruggen worden alleen toegestaan wanneer er een duidelijke
verkeersfunctie is.
11.3.6 Beleidsregel 5: steigers Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg of het wijzigen van steigers waarvoor geen
vrijstelling geldt volgens het Keurbesluit:
de aanvrager toont aan dat er sprake is van een
uitzonderlijke situatie of een maatschappelijk belang
waarvoor een steiger met afwijkende maten noodzakelijk is
en
de voorwaarden van beleidsregel 1 gelden en
de aanvrager overlegt een onderhoudsplan waarmee aangetoond
wordt dat het onderhoud aan het onderwaterprofiel onder de
steiger door de steigereigenaar op afdoende wijze wordt
uitgevoerd en
de steiger ligt niet geheel of gedeeltelijk in de rode
oeverzone of vaarstrook;
de steiger ligt niet geheel of gedeeltelijk in de
middenstrook van primaire wateren;
de aanvrager toont aan dat de afstand tussen de steiger en
(bemalings)objecten minimaal 25 meter is. Voor wateren met
CEMTII-klasse geldt een minimale afstand van 50 meter
en
de aanvrager toont aan dat de opstuwing door plaatsing van
de steiger binnen de voorwaarden blijft zoals genoemd bij de
beleidsregels dempen en
de breedte van de steiger is minder dan 3 meter
en
de steiger ligt, voor zover buiten stedelijk gebied en
indien sprake is van een uitzonderlijke situatie, aan een
bebouwd oeverperceel.
11.3.6 Beleidsregel 6: vervangen (woon)schip en bijbehorende
steigers en afmeerpalen in hoogwaterbemalingsgebied te
AmsterdamHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het vervangen van een (woon)schip en bijbehorende steiger en
afmeerpalen in het hoogwaterbemalingsgebied te Amsterdam:
de vaarfunctie mag niet worden gehinderd en
het nieuwe (woon)schip ligt niet geheel of gedeeltelijk in
de middenstrook en
er is minimaal 0,3 meter afstand tussen de onderkant van het
nieuwe (woon)schip en de waterbodem en
de steigers en/of afmeerpalen (indien aanwezig) mogen
gewijzigd worden indien dit een gelijke of verminderde
stromingsweerstand tot gevolg heeft en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de stromingsweerstand
van het nieuwe (woon)schip gelijk of minder is dan het
bestaande (woon)schip en
de positie van het te vervangen (woon)schip ten opzichte van
de naastgelegen woonschepen is medebepalend voor de
beoordeling of de stromingsweerstand gelijk of minder is bij
het vervangende woonschip
11.3.8 Beleidsregel 7: plaatsen/afmeren en verwijderen van
tijdelijke werken, drijvende inrichtingen en voorwerpen in het
wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het plaatsen en verwijderen van tijdelijke werken en het
tijdelijk afmeren van drijvende inrichtingen en drijvende voorwerpen
in de wateren:
de aanvrager toont desgevraagd aan dat er geen aanvaardbare
alternatieven mogelijk zijn en
het tijdelijke werk wordt niet langer geplaatst dan nodig
met een maximum van 1 jaar en
indien het tijdelijke werk in het hoogwaterbemalingsgebied
wordt geplaatst geldt een maximum van 3 maanden
en
de afmetingen van het tijdelijk werk, de drijvende
inrichting en/of het voorwerp zijn niet groter dan strikt
noodzakelijk.
11.3.9 Beleidsregel 8: Verwijderen van werken uit of nabij
wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarde vergunning verlenen
voor het verwijderen van werken uit of nabij wateren:
de aanvrager toont aan dat de stabiliteit van oever en bodem
in stand blijft.
11.3.10 Geen vergunning Het bestuur verleent buiten beleidsregel 7 van dit hoofdstuk geen
vergunning voor het aanleggen of uitbreiden van werken in het water
in het hoogwaterbemalingsgebied van Amsterdam.11.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
werken in of nabij wateren draagt AGV bij aan:
bescherming van het land tegen wateroverlast;
een goede ecologische kwaliteit en een goede waterkwaliteit
van het watersysteem;
een goede doorvaart van vaarwateren.
Risico’s van (kunst- of bouw)werken in wateren zijn dat ze een
belemmering vormen voor het vaarverkeer en voor het onderhoud en dat
ze schade kunnen veroorzaken aan de ecologische kwaliteit van het
watersysteem. Vanwege deze risico’s stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor het aanleggen, wijzigen of verwijderen van werken
in en nabij wateren. Beleidsregel 1: bevat algemene voorwaarden voor werken in of
nabij wateren. Nabij wateren omvat het gebied onder de
waterbodem, boven het water, en de beschermingszone van
wateren.Werken (waaronder kunst- of bouwwerken) mogen de afvoer van water
niet belemmeren. Dat wil zeggen dat ze het water niet te veel
‘tegenhouden’, waardoor stuwing optreedt. Het peilverschil tussen
het water bovenstrooms en benedenstrooms van het werk mag nauwelijks
verschillen (niet meer dan een halve centimeter). In primaire
wateren geldt een andere voorwaarde: het verhang mag niet groter
worden dan 1 cm/km. Het verhang geeft aan hoeveel centimeter
peilverschil er is per kilometer watergang. Via primaire wateren
stroomt het water van en naar de polder- en boezemgemalen. Door
gemalen in werking te zetten daalt de waterspiegel bij het gemaal en
stroomt het water richting het gemaal. Door peilverschil (het
verhang) gaat water stromen. Als er ergens onderweg een werk staat,
kan dat het effect hebben van een vernauwing of flessenhals. Het
water stijgt bovenstrooms van de vernauwing, tot het er door kan
stromen. Het verhang neemt toe en er ontstaat een hogere waterstand
in het achterliggende gebied, waardoor daar wateroverlast kan
ontstaan. De mate waarin het verhang toeneemt is een maat om te
bepalen of de peilstijging door het werk acceptabel is. De grens van
1 cm/km is gebaseerd op uitgangspunten die AGV hanteert voor het
ontwerp van de primaire wateren. AGV voert het onderhoud aan wateren vaak uit vanaf een boot. Als dat
het geval is stelt dat eisen aan werken. Zo moet het water goed
bevaarbaar blijven, dus voldoende breed en diep zijn. Ook is het
belangrijk het water niet te veel ‘op te knippen’ in kleine stukken
waar een boot niet langs kan, omdat dit betekent dat de boot vaker
uit het water moet worden getild. Een minimale lengte van 250 meter
vindt AGV nog acceptabel. Als een werk leidt tot ‘opknippen’
betekent dat ook dat de aanvrager er voor moet zorgen dat de
onderhoudsboot in het ‘losgeknipte’ deel te water kan, via een laad-
en losplaats.Maar ook als het onderhoud vanaf de kant wordt uitgevoerd moet dat
mogelijk blijven. Daarom kan het bij het aanleggen van werken in de
beschermingszone ook nodig zijn een plan te overleggen voor de wijze
van uitvoering van het onderhoud.Een werk mag de ecologische kwaliteit niet te veel beïnvloeden: het
mag bijvoorbeeld geen obstakel vormen voor vissen of andere dieren.
In groene oeverzones is compensatie verplicht. Daarbij is het vooral
belangrijk dat de totale oeverlengte in het betreffende water niet
kleiner wordt, omdat juist in de oever - op de grens van land en
water - de ecologische waarde van het watersysteem het hoogst is.
Ook de vorm van de oever is bepalend voor de ecologische waarde en
deze moet dus vergelijkbaar zijn met de oorspronkelijke vorm. De
ecologische kwaliteit van het water en de oever kan bijvoorbeeld ook
verminderen door een teveel aan schaduw door werken die boven het
water worden aangelegd. Bij werken in de beschermingszone (groene
oevers) kan daarnaast de ecologische waarde van de landstrook
meegenomen worden bij de compensatie.AGV bepaalt de voorschriften bij de vergunning op basis van de
aanwezige ecologische waarde, en vraagt daarom aan de aanvrager om
de oorspronkelijke begroeiing in beeld te brengen.In wateren met een vaarwegfunctie gelden specifieke eisen voor
werken, die er op gericht zijn dat boten geen hinder ondervinden van
het werk. Zo moet rekening worden gehouden met de geldende
doorvaarthoogten en de vastgestelde vaarwegdiepten. Ook gelden er
specifieke eisen voor de plaatsing ten opzichte van een bocht in het
vaarwater. Boten hebben relatief veel ruimte nodig om een bocht te kunnen
nemen. Deze benodigde ruimte heet de ‘bochtverbreding’. De
bochtverbreding is te berekenen op basis van de kromming van de
bocht (Richtlijnen Vaarwegen, 2005). Een werk moet in ieder geval
buiten de bochtverbreding blijven om het vaarverkeer niet te
hinderen. Beleidsregel 2: bouwwerken onder water bevat voorwaarden
voor de aanleg van (bouw)werken onder water, zoals bijvoorbeeld
parkeergarages. Dergelijke bouwwerken moeten in ieder geval
ondergronds op voldoende afstand blijven van de waterbodem en de
zijwanden van de watergang. Het bestuur houdt hiervoor een
gronddekking aan van 1 meter aan. Andere randvoorwaarden zijn dat
het bouwwerk niet in de weg ligt voor het vaarverkeer of het
onderhoud. Hinder zou bijvoorbeeld kunnen optreden doordat het ter
plekke van het ondergrondse bouwwerk niet meer mogelijk is om af te
meren met spudpalen (lange palen die in de waterbodem worden
gedreven). Als er sprake is van maatschappelijk belang is enige
hinder wel acceptabel, als de aanvrager zorgt voor compenserende
maatregelen of financiële compensatie. Beleidsregel 3: duikers in primaire wateren bevat
aanvullende voorwaarden voor de aanleg van duikers in primaire
wateren. Een duiker is een ronde of vierkante buis waar water
doorheen kan stromen, bijvoorbeeld onder een weg door. Deze buizen
mogen niet helemaal onder de waterspiegel liggen, maar moeten
minstens 20 cm boven het hoogste waterpeil uitsteken. Daardoor kan
er licht doordringen in de buis, hetgeen belangrijk is voor de
ecologische kwaliteit van de watergang. Bovendien kan er dan
drijvend materiaal door de buis heen, waardoor er minder snel
verstopping optreedt, en is inspectie van de buis makkelijker omdat
de buis beter zichtbaar is. Om dezelfde redenen mag een buis ook
niet te lang zijn (30 meter maximaal, niet te smal (minstens 80 cm
diameter) en geen bochten bevatten. Ronde buizen zijn toegestaan tot
1 meter diameter. Is een grotere doorgang nodig dan moet de buis een
rechthoekige doorsnede hebben. Er kan relatief meer water door een
rechthoekige buis dan door een ronde ten opzichte van de ruimte die
de buis inneemt. Beleidsregel 4: bruggen over en werken bovenprimaire wateren bevat aanvullende voorwaarden voor de
aanleg van bruggen en werken over primaire wateren. Bruggen moeten
zodanig hoog liggen dat het water de onderkant niet raakt, ook niet
bij hoge waterstanden. Anders zou opstuwing van het water kunnen
optreden. Beleidsregel 5: steigers bevat voorwaarden voor de aanleg
of het wijzigen van steigers. Een steiger is een horizontaal vlak
dat middels palen boven het water staat of drijft. Het gebruik van
de steiger kan verschillen: om te vissen, aan te meren, als terras
enz. Voor ‘normale’ toepassingen hebben steigers meestal geen vergunning
nodig als ze voldoen aan de voorwaarden voor vrijstelling
(Keurbesluit). Soms voldoen ze niet aan die voorwaarden,
bijvoorbeeld als een aanvrager een grotere steiger wil aanleggen bij
een appartementencomplex of vanwege toegankelijkheid voor
rolstoelen. Dit zijn voorbeelden van uitzonderlijke situaties.Een steiger mag uiteraard geen belemmering vormen voor de
doorstroming. De aanvrager moet dan ook onderhoud uitvoeren onder de
steiger om te zorgen dat de bodem daar niet dichtgroeit of slibt. Steigers zijn niet overal toegestaan. In de zogenaamde ‘rode
oeverzones’ op de kaart behorende bij het Vaarbesluit en in de
middenstrook of vaarstrook mogen steigers niet worden geplaatst,
omdat ze daar hinder opleveren voor het vaarverkeer. Datzelfde geldt
ook voor steigers in groene oeverzones. Dit zijn oevers met een
natuurfunctie (vanuit Natura 2000 of Europese Kaderrichtlijn Water).
Een steiger is hier niet wenselijk, maar soms mogelijk met afdoende
compenserende maatregelen, zoals beschreven bij beleidsregel 1. Steigers moeten bovendien 25 meter afstand houden van
bemalingsobjecten (en bij bepaalde typen wateren zelfs 50 meter).
Dit is nodig omdat schepen die afmeren bij de steiger hinder kunnen
veroorzaken voor de bemaling als ze er te dicht bij liggen. Ook moeten steigers minstens 3 meter uit elkaar liggen, omdat het
onderhoud van de watergang anders lastig wordt.Een steiger buiten stedelijk gebied kan alleen vergund worden als
deze gelegen is aan een bebouwd oeverperceel. Percelen die van het
water gescheiden worden door een openbare weg zijn geen
oeverpercelen. Her vereiste van een bebouwd oeverperceel geldt niet
wanneer sprake is van maatschappelijk belang, omdat anders sprake
zou zijn van tegenstrijdige vereisten.Beleidsregel 6: (woon)schepen in
hoogwaterbemalingsgebiedDe wateren in het hoogwaterbemalingsgebied te Amsterdam hebben een
zeer belangrijke afvoerfunctie in tijden van veel waterbezwaar
(hevige en/of langdurige neerslag). Op dat moment moet AGV zoveel
mogelijk water in zo kort mogelijke tijd kunnen wegmalen richting
het IJmeer, via Amsterdam en gemaal Zeeburg, uit de achterliggende
Amstelland-boezem. Het hoogwaterbemalingsgebied omvat de Nieuwe Vaart (met uitzondering
van het deel tussen de Kattenburgerbrug en de Pelikaanbrug), het
Lozingskanaal, de Onbekende Gracht, de Nieuwe Keizers-, Prinsen-
Heren- en Achtergracht, het Entrepotdok, de Plantage Muidergracht,
de doorgang tussen Entrepotdok en Nieuwe Vaart, en de Singelgracht
voor zover gelegen tussen Amstel en Lozingskanaal.De afgemeerde (woon)schepen hebben een negatief effect op de
afvoerfunctie. Daarom is het vervangen van deze (woon)schepen met
grotere afmetingen vergunningsplichtig. Bij het vervangen van (woon)schepen kunnen er mogelijkheden zijn om
de afmetingen van het (woon)schip te vergroten zonder dat dit de
waterweerstand vergroot. Onderhouds en beheersmaatregelen (bijv.
frequenter verwijderen van aangroei) gelden niet als criterium om te
beoordelen of de stromingsweerstand niet wordt vergroot ten opzichte
van de oude situatie. De stromingsweerstand van een (woon)schip is anders als het
(woon)schip in een”rijtje” ligt, dan wanneer het aan de kop of
staart van een rijtje ligt. Daarom wordt de positie van het schip
ten opzichte van naastliggende schepen ook betrokken in de
beoordeling.11.4.1 Beleidsregel 7: tijdelijke werken, drijvende
inrichtingen en voorwerpen in het waterenWerken hebben een negatief effect op de afvoerfunctie. Soms is
echter een tijdelijk werk in het water nodig voor werkzaamheden,
zoals bijvoorbeeld herstel van kademuren, waarvoor geen aanvaardbare
alternatieven voor handen zijn. Onder voorwaarden kan het bestuur
deze werken toestaan. Om de negatieve effecten beperkt te houden
zijn er beperkingen gesteld aan de duur en de omvang van het werk. Bij werken die langer duren dan de maximumtermijn dient een
verlenging te worden aangevraagd, deze wordt dan opnieuw beoordeeld. Geen vergunning verleent AGV voor werken in het water in
het hoogwaterbemalingsgebied van Amsterdam. De reden is dat AGV dit
deel van het watersysteem bij veel neerslag snel moet kunnen
leegpompen via gemaal Zeeburg, om te voorkomen dat Amsterdam onder
water loopt. Het aanleggen van werken in dit deel van het
watersysteem levert weerstand op, en vertraagt het tempo van
leegpompen. Deze beleidsregel geldt dus niet voor werken onder de
waterbodem.11.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Aanleg, wijzigen of
verwijderen van werken in en nabij waterenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Aanleg, wijzigen of verwijderen van werken in en nabij wateren
12 Beleidsregels Dempen van wateren12.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van dempen van wateren.Dempen betekent afsluiten, opheffen of isoleren van wateren.
Voorbeelden zijn:- het volledig dichten van oppervlaktewater door het op te vullen
met materialen zoals aarde of zand; - het verkleinen van water door:
het plaatsen van een beschoeiing vóór een bestaande
beschoeiing of
de nieuwe beschoeiing niet strak tegen de oever te plaatsen
of
het plaatsen van bouwwerken in het oppervlaktewater of
het veranderen van regenwaterbergingen zodat de bergende
functie wordt aangetast of
het ophogen of omkaden van overstroombaar boezemland of
het isoleren van wateren door middel van schotten.
Deze beleidsregels gelden voor alle activiteiten die leiden tot
vermindering van het bergend vermogen van wateren of boezemland
en/of tot verkleining van het doorstroomprofiel van wateren, én voor
demping van wateren in, op en nabij waterkeringen met een mogelijk
negatief effect op de werking van de waterkering. Andere beleidsregels die relevant zijn voor het dempen van
oppervlaktewater zijn:
de beleidsregels voor aanleg van wateren (namelijk bij
compensatie van demping);
de beleidsregels voor aanleg van verhard oppervlak (namelijk
bij bebouwen van overstroombaar boezemland).
12.2 Relevante regelgeving 12.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.4: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen.12.2.2 Keurbesluit VrijstellingenEr staan geen vrijstellingen voor het dempen van oppervlaktewateren
in het Keurbesluit Vrijstellingen.12.3 Watervergunningsvoorwaarden 12.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening12.3.2 Beleidsregel 1: algemene voorwaarden demping van
oppervlaktewaterHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor demping van wateren:
het verlies aan open-waterberging door de demping wordt
volledig gecompenseerd, waarbij de omvang van de compensatie
ten minste gelijk is aan het verlies aan berging door de
demping en
de compensatie aantoonbaar voorafgaand aan de demping
plaatsvindt, en
de compensatie overeenkomstig artikel 2.1 van het
Keurbesluit Vrijstellingen of, ingeval van primair water, de
beleidsregels van hoofdstuk 13 plaatsvindt
en
de demping leidt niet tot geïsoleerde wateren of doodlopende
wateren en
de schade aan de ecologische waarde door de demping in een
groene oeverzone wordt volledig gecompenseerd waarbij;
de verminderde oeverlengte wordt hersteld tot de
oorspronkelijke oeverlengte en
de vorm van de nieuw aan te leggen oever is minimaal
gelijk aan de oorspronkelijke oever
en
de compensatie vindt plaats in hetzelfde
oppervlaktewaterlichaam en
bij demping in een groene oeverzone geeft de aanvrager een
overzicht van de huidige begroeiing en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de demping en de
compensatie geen negatief effect hebben op de doelstellingen
van het vastgestelde watergebiedsplan en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de demping geen
grondwater- en oppervlaktewateroverlast veroorzaakt bij
nabijgelegen percelen en
de afwatering en watertoevoer van in de nabijheid gelegen
percelen wordt gewaarborgd en
de demping leidt niet tot verkleining van het
doorvaartprofiel of als er geen doorvaartprofiel is
vastgesteld, tot belemmeringen voor de doorvaart in de
middenstrook (2,5 m aan weerszijden van de as van de
watergang).
12.3.3 Beleidsregel 2: gedeeltelijke demping van primaire
wateren in polders Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor gedeeltelijke demping van primaire wateren in polders:
de voorwaarden van beleidsregel 1 gelden en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat door de demping de
doorstroming niet wordt belemmerd, waarbij in ieder geval
het verhang niet groter wordt dan 1 cm/km en
doorstroming van het stelsel van secundaire wateren wordt
niet negatief beïnvloed.
12.3.4 Beleidsregel 3: gedeeltelijke demping van primaire
wateren in boezemsysteem Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor gedeeltelijke demping van een primair water, dat onderdeel
uitmaakt van het boezemsysteem:
de voorwaarden van beleidsregel 1 gelden en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de
waterstandsverhoging (veroorzaakt door de demping) het
maatgevende boezempeil niet overschrijdt en
het toelaatbare verval over een traject mag niet worden
overschreden. Het toelaatbare verval over een traject is het
maximale verschil in waterpeil benedenstrooms en
bovenstrooms (tussen het uitstroompunt en het uiterste punt
bovenstrooms) van het boezemsysteem.
Voor het Amstelboezemsysteem mag het verval niet groter
worden dan 35 cm, gemeten vanaf gemaal Zeeburg richting het
zuidelijkste deel van de Amstelboezem;
Voor het Vechtboezemsysteem mag het verval niet groter
worden dan 30 cm, gemeten vanaf de zeesluis bij Muiden
richting het zuidelijkste deel van de Vechtboezem;
Voor de ’s-Gravelandse vaart boezem mag het verval niet
groter worden dan 7 cm, gemeten vanaf Stenen Beer en Naarden
Vesting (of Sluis Uitermeer en Naarden Vesting)
indien de compensatie plaatsvindt door het verlagen van het
maaiveld van boezemland moet de bergingscapaciteit en de
doorstroming (bij hoge waterstanden) in stand blijven
en
indien het waterschapvan mening is dat de
situatie elders in hetzelfde boezemstelsel knellender is dan
ter plaatse van de demping, dan kan in overleg tussen
waterschap en aanvrager (in dergelijke gevallen meestal een
gemeente) worden besloten om daar de compensatie uit te
voeren. Bij deze werkwijze dient nog steeds voldaan te
worden aan bovenstaande voorwaarden over het verval van de
boezem.
12.3.5 Beleidsregel 4: dempen of verondiepen binnen
beschermingszones van waterkeringen Het bestuur kan onder de volgende aanvullende voorwaarden vergunning
verlenen voor het dempen of verondiepen van wateren binnen
beschermingszones van waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies:
de voorwaarden van beleidsregels 1, 2 en 3 gelden
en
de afwatering van de waterkering mag niet worden belemmerd
en
de aanvrager moet de gevolgen van de demping voor het
zettingsproces van de waterkering door een deskundige laten
berekenen en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat er geen negatieve
gevolgen zijn voor de stabiliteit van de waterkering
en
de werking van de waterkerende constructie wordt niet
belemmerd.
12.3.5 Beleidsregel 5: ophogen/bebouwen van boezemland
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarde vergunning verlenen
voor het ophogen van boezemland:het verlies aan berging op het boezemland, bij hoge
boezemwaterstanden, door het ophogen van boezemland wordt volledig
gecompenseerd, waarbij de omvang van de compensatie tenminste gelijk
is aan het verlies aan berging door de ophoging/bebouwing.12.4 MotiveringMet de Keurartikelen en beleidsregels voor het dempen van wateren
draagt AGV bij aan:
bescherming van het land tegen wateroverlast;
een goede ecologische- en waterkwaliteit van het
watersysteem;
een goede doorvaart van vaarwateren;
voorkomen van dijkdoorbraken;
Risico’s van demping van oppervlaktewater zijn wateroverlast,
verslechtering van ecologische- en waterkwaliteit van het
watersysteem, belemmering van de doorvaart en instabiel worden van
waterkeringen. Vanwege deze risico’s stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor het dempen van wateren. Beleidsregel 1: algemene voorwaarden demping van
oppervlaktewater bevat algemene voorwaarden om
wateroverlast door demping te voorkomen en een goede doorvaart te
waarborgen. AGV toetst vergunningaanvragen onder andere aan het
watergebiedsplan, dat AGV vaststelt per deelgebied. Hierin staat hoe
het watersysteem moet functioneren in het betreffende gebied. Wateroverlast kan ontstaan als een gebied onvoldoende water kan
bergen. Berging van water vindt onder andere plaats in het
oppervlaktewatersysteem. Het dempen van water verkleint de
bergingscapaciteit van het systeem. Dempen mag dan ook alleen als de
aanvrager een compenserende maatregel treft waarmee de
bergingscapaciteit van het systeem tenminste gelijk blijft.
Wateroverlast kan ook ontstaan als het watersysteem het water
onvoldoende snel kan afvoeren. Stagnatie in de afvoer ontstaat als
water geïsoleerd ligt. Dit kan leiden tot overstroming van
nabijgelegen percelen. Ook kan in geïsoleerde wateren de waterkwaliteit verslechteren door
minder waterbeweging en ‘verversing’, waardoor zuurstofgebrek in het
water kan optreden. Demping mag dan ook niet leiden tot isolatie van
water. Ook mag demping niet leiden tot verlies aan ecologische kwaliteit
van het watersysteem. Daarbij is het vooral belangrijk dat de totale
oeverlengte in het betreffende water niet kleiner wordt, omdat juist
in de oever - op de grens van land en water - de ecologische waarde
van het watersysteem het hoogst is. Ook de vorm van de oever is
bepalend voor de ecologische waarde en deze moet dus vergelijkbaar
zijn met de oorspronkelijke vorm. Demping van een deel van het watersysteem kan ook leiden tot
verminderde afvoer van grond- en oppervlaktewater uit nabijgelegen
percelen: water kan minder snel wegstromen waardoor de peilen in de
sloten en de grondwaterstand stijgen. Hierdoor kan wateroverlast in
de percelen optreden. Dit is niet acceptabel.In de watergebiedsplannen staat welke concrete gebiedsgerichte
doelstellingen het waterschap nastreeft. Dit is doorgaans maatwerk
per gebied. Dempingen en de compensatie hiervan kunnen deze
doelstellingen doorkruisen en zelfs in strijd zijn met het beoogde
effect van de maatregelen uit een watergebiedsplan.Demping mag niet leiden tot belemmeringen voor het vaarwegverkeer of
het recreatief medegebruik van water. Het onderhoud van (brede)
wateren gebeurt meestal met varend materieel. Ook kan het waterschap
op brede wateren het toezicht uitvoeren vanaf een boot. Beleidsregel 2: gedeeltelijke demping van primaire wateren in
polders bevat aanvullende voorwaarden die vooral relevant
zijn bij herinrichting van primaire wateren en hun oevers. De voorwaarden uit beleidsregel 1 zijn van toepassing. Bijvoorbeeld:
het plaatsen van een beschoeiing in het water en het opvullen van de
ruimte tussen de beschoeiing en het oorspronkelijke talud, verkleint
de bergingscapaciteit van het watersysteem. Dit kan dus alleen in
combinatie met compenserende maatregelen.Aanvullende voorwaarde is dat het verhang van primaire wateren niet
groter mag worden dan 1 cm/km. Via primaire wateren stroomt het
water van en naar de polder- en boezemgemalen. Door gemalen in
werking te zetten daalt de waterspiegel bij het gemaal en stroomt
het water richting het gemaal. Het verhang geeft aan hoeveel
centimeter peilverschil er is per kilometer watergang. Door
peilverschil gaat water stromen. Als er ergens onderweg een demping
plaatsvindt, fungeert dat als een vernauwing/ flessenhals. Het water
stijgt bovenstrooms van de vernauwing, tot het er door kan stromen.
Er ontstaat dus een hogere waterstand in het bovenstroomse gebied,
waardoor daar wateroverlast kan ontstaan. Resultaat is ook dat het
peilverschil tussen boven- en benedenstrooms van de vernauwing
toeneemt: het verhang neemt toe. De mate waarin het verhang toeneemt
is een maat om te bepalen of de peilstijging door de demping
acceptabel is. De grens van 1 cm/km is gebaseerd op uitgangspunten
die AGV hanteert voor het ontwerp van de primaire wateren. In
sommige gebieden is een verhang van 1 cm/km te groot en daarom kan
het bestuur in die gevallen strengere eisen stellen.Een verminderde doorstroming in primaire wateren kan ook tot gevolg
hebben dat de secundaire wateren die ermee in verbinding staan, hun
water minder goed kwijt kunnen. Ook dat levert wateroverlast op en
is niet toegestaan.Beleidsregel 3: gedeeltelijke demping van primair water,
dat onderdeel uitmaakt van het boezemsysteem bevat aanvullende
voorwaarden voor demping in het boezemsysteem van AGV.De algemene voorwaarden uit beleidsregel 1 en 2 zijn van toepassing.
Daarnaast mag een demping niet leiden tot een waterstandsverhoging
boven het maatgevend boezempeil. Het maatgevend boezempeil is een
bepaalde waterstand in de boezem waarop de hoogte van de
waterkeringen is afgestemd. Als de waterstand hier bovenuit komt levert dat het risico op dat de
dijken niet meer voldoen aan de veiligheidsnormen. Voor de
Amstelboezem en de ’s Gravelandse Vaartboezem geldt bijvoorbeeld dat
er zo weinig speelruimte is dat gedeeltelijke dempingen alleen
kunnen met compenserende maatregelen voor doorstroming. Net als bij primaire wateren in polders mag het verhang in
boezemwateren niet te groot worden, omdat dit wateroverlastproblemen
kan veroorzaken. Wat ‘te groot’ is verschilt per boezemsysteem. Het
maximale verval (het peilverschil tussen boven- en benedenstrooms)
is berekend op basis van studies over het functioneren van de
boezemsystemen in het beheergebied van AGV. Een compenserende maatregel voor het dempen in de boezem kan zijn:
het verlagen van het maaiveld van boezemland, ter plekke van de
demping of elders in het systeem. Boezemland mag in principe onder
water lopen bij hoogwater. Het fungeert als ‘reserve-opvangbak’.
Door de verlaging van het maaiveld kan het boezemland meer water
bergen, waardoor de totale bergingscapaciteit van het systeem gelijk
blijft. Belangrijk aandachtspunt hierbij is dat ook de doorstroming
in tijden van hoog water voldoende moet blijven, omdat anders alsnog
het peil in de boezem te veel kan stijgen. Beleidsregel 4: dempen of verondiepen van wateren binnen
beschermingszones van waterkeringen bevat aanvullende
voorwaarden – naast de voorwaarden uit beleidsregels 1, 2 en 3 – die
bedoeld zijn om negatieve effecten van demping op waterkerende
dijklichamen en waterkerende constructies te voorkomen. Als een demping tot gevolg heeft dat de afwatering vanuit een kering
verslechtert, betekent dit dat de kering ‘te nat’ wordt. Het risico
daarvan is dat de dijk onstabiel wordt. Er kan een soort
‘drijfzandeffect’ optreden in het dijklichaam. Dit is uiteraard niet
acceptabel. Beleidsregel 5: ophogen/bebouwen van
boezemlandBoezemland ligt langs boezemwateren en tussen boezemwaterkeringen.
Boezemland dat lager ligt dan het zogenaamde maatgevend boezempeil
kan bij hoge waterstanden in de boezem onder water lopen. Het is
‘reserveruimte’ om water te kunnen opvangen bij veel neerslag.
Boezemland vormt dus een onderdeel van de bergingscapaciteit van het
watersysteem. Om die reden is ophoging of bebouwing van boezemland
niet gewenst. AGV verleent alleen een vergunning als de aanvrager de
bergingscapaciteit die verloren gaat compenseert. Dat kan door
boezemland elders in hetzelfde watersysteem te verlagen (afgraven),
zodat de totale bergingscapaciteit gelijk blijft.12.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Dempen van wateren Zie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Dempen van wateren 13 Beleidsregels Wijzigen en aanleg van wateren13.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor het wijzigen en aanleggen van
wateren.Bij het wijzigen van bestaande wateren kan het gaan om:
verdiepen;
verondiepen;
het talud flauwer maken (bijvoorbeeld bij de aanleg van een
natuurvriendelijke oever);
het talud steiler maken (bijvoorbeeld bij de aanleg van een
ligplaats).
De aanleg van nieuwe wateren speelt
bijvoorbeeld bij de inrichting van nieuwe woonwijken. Ook kan de
aanleg van nieuw water een compenserende maatregel zijn voor de
aanleg van verhard oppervlak (zie beleidsregel ‘aanleg verhard
oppervlak'). Deze beleidsregels gelden voor primaire en secundaire wateren .Andere beleidsregels die relevant zijn voor wijzigen en aanleg van
wateren zijn:
de beleidsregels voor dempen van wateren;
de beleidsregels voor graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
13.2 Relevante regelgeving 13.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.4: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen.Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij waterkerende
dijklichamen en oppervlaktewaterlichamen en Artikel 3.3: Verboden handelingen in en nabij verholen waterkeringen
en beschermende gronden13.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor het wijzigen en aanleggen van water.Artikel 2.1: Verbreden secundaire wateren;Artikel 2.2: Verdiepen van wateren;Artikel 2.3: Veranderen talud van secundaire wateren.13.3 Watervergunningsvoorwaarden 13.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening13.3.2. Beleidsregel 1: Verondiepen van waterenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verondiepen van wateren:
de aanvrager toont aan dat de vaarfunctie niet gehinderd
wordt en
de aanvrager toont aan, bij verondieping van primaire
wateren, dat na de verondieping minimaal het leggerprofiel
in stand blijft en
de aanvrager toont aan, bij verondieping van secundaire
wateren, dat na de verondieping de minimale waterdiepte
(zoals omschreven in artikel 2.6 van de Keur) in stand
blijft en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de verondieping geen
negatieve invloed heeft op het behalen van de doelstellingen
van het vastgestelde watergebiedsplan en
de aanvrager toont aan dat de verondieping geen negatief
effect heeft op de ecologische waarde en de chemische
waterkwaliteit.
13.3.3 Beleidsregel 2: verdiepen van wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verdiepen van wateren:
de aanvrager toont aan dat de vaarfunctie niet gehinderd
wordt en
de aanvrager toont aan dat de verdieping geen negatief
effect heeft op de ecologische waarde en de chemische
waterkwaliteit en
de aanvrager toont aan dat er in het te verdiepen deel van
het water geen loopzand en/of veenprut aanwezig is en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de verdieping geen
negatieve invloed heeft op het behalen van de doelstellingen
van het vastgestelde watergebiedsplan en
de aanvrager toont aan dat oever en onderwaterprofiel na de
verdieping voldoende stabiel zijn.
13.3.4 Beleidsregel 3: verbreden van wateren Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verbreden van wateren, veranderen van het onderwatertalud
en/of de oever:
de aanvrager toont aan dat de vaarfunctie niet gehinderd
wordt en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de
verbreding/verandering geen negatieve invloed heeft op het
behalen van de doelstellingen van het vastgestelde
watergebiedsplan en
de aanvrager toont aan dat in het te verbreden/veranderen
deel van het water geen loopzand en/of veenprut aanwezig is;
en
de aanvrager toont aan dat het nieuwe onderwaterprofiel en
de oevers voldoende stabiel zijn en
de aanvrager toont aan dat het nieuwe onderwaterprofiel en
de oevers op reguliere wijze onderhouden kunnen worden om te
voldoen aan de onderhoudsartikelen in de Keur en
de schade aan de ecologische waarde door de
verbreding/verandering van wateren in een groene oeverzone
wordt volledig gecompenseerd waarbij:
de verminderde oeverlengte wordt hersteld tot de
oorspronkelijke oeverlengte en
de vorm van de nieuw aan te leggen oever minimaal
gelijk is aan de oorspronkelijke oever
en
de compensatie plaatsvindt in hetzelfde
oppervlaktewaterlichaam en
bij de verbreding/verandering van wateren in een groene
oeverzone geeft de aanvrager een overzicht van de huidige
begroeiing.
13.3.5 Beleidsregel 4: aanleg van waterenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van wateren:
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de aanleg van wateren
geen negatieve invloed heeft op het behalen van de
doelstellingen van het vastgestelde watergebiedsplan
en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat er na aanleg geen
loopzand en/of veenprut te verwachten is binnen of nabij het
onderwaterprofiel van het nieuwe water en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat er geen zandbanen
worden doorsneden en
de aanvrager toont aan dat het onderwaterprofiel en de
oevers voldoende stabiel zijn en
de aanvrager toont aan dat het onderwaterprofiel en de
oevers op reguliere wijze onderhouden kunnen worden om te
voldoen aan de onderhoudsartikelen in de Keur en
de aanvrager toont aan dat de beschermingszone van de
wateren vrij is van niet-vergunbare obstakels en
indien de wateren na aanleg zullen worden aangemerkt als
primaire wateren dan kan vergunning verleend worden indien
de wateren voldoen aan de door het waterschap vastgestelde
minimale eisen ten aanzien van afmetingen van wateren en
oever en voorzieningen voor het onderhoud aan de wateren
en
indien de wateren na aanleg secundaire wateren zijn, dan
dienen de afmetingen minimaal te voldoen aan Keurartikel
2.6.
13.3.6 Beleidsregel 5: herstel van de oorspronkelijke oeverlijn
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het herstel van de oorspronkelijke oeverlijn:
de aanvrager toont desgevraagd aan dat eigenaren van de
percelen die aan het water grenzen en/of van de grond onder
het water instemmen met het herstel van de oorspronkelijke
oeverlijn en
de aanvrager toont desgevraagd aan dat de ligging van de
gewenste oeverlijn tot maximaal 15 jaar geleden als
oorspronkelijke oeverlijn kan worden gekwalificeerd en
de aanvrager toont desgevraagd bij primaire wateren aan dat
het herstel de doorstroming niet negatief beïnvloedt,
waarbij het verhang in ieder geval niet groter wordt dan 1
cm/km en
indien het herstel van de oeverlijn plaatsvindt bij primaire
wateren in de polders dan toont de aanvrager desgevraagd aan
dat de oorspronkelijke oeverlijn niet in het huidige
leggerprofiel van het water ligt en
de aanvrager toont bij secundaire wateren aan dat de
minimale afmetingen volgens Keurartikel 2.6 in stand blijven
en
de oeverlijn was niet verplaatst als compensatie voor een
demping elders en/of als onderdeel van een watergebiedsplan
en
de oorspronkelijke oeverlijn is tenminste even lang als de
huidige oeverlijn.
13.4 MotiveringMet de Keurartikelen en beleidsregels voor wijzigen en aanleggen van
wateren draagt AGV bij aan:
bescherming van het land tegen wateroverlast;
een goede ecologische- en waterkwaliteit van het
watersysteem;
een goede doorvaart van vaarwateren.
Risico’s van het wijzigen van bestaande wateren zijn dat de aan- en
afvoerfunctie van het watersysteem minder goed gaat functioneren,
dat het vaarverkeer hinder ondervindt en dat er aantasting
plaatsvindt van ecologische waarden in het watersysteem. Risico’s
van aanleggen van nieuw water zijn dat de bodem en oevers onstabiel
zijn, hetgeen problemen op kan leveren voor het onderhoud en de
waterkwalteit. Vanwege deze risico’s stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor het wijzigen en aanleggen van wateren. Beleidsregel 1: verondiepen van wateren bevat voorwaarden
voor het verondiepen van wateren, die gericht zijn op het in stand
houden van een goed functionerend watersysteem.Wat AGV verstaat onder een ‘goed functionerend watersysteem’ staat
in het watergebiedsplan, dat AGV vaststelt per deelgebied. Dit
watergebiedsplan is het uitgangspunt bij het beoordelen van
vergunningaanvragen. De aan- en afvoer van water door het systeem
mag niet verslechteren door een verondieping en het vaarverkeer mag
er geen hinder van ondervinden. Voor primaire wateren – die het
belangrijkst zijn voor de aan- en afvoer – betekent het dat de
breedte en diepte van de watergang (het profiel) niet kleiner mag
worden dan minimaal noodzakelijk is voor een goede aan- en afvoer.
Dit mimimaal benodigde profiel staat in de legger van het
waterschap. Secundaire wateren zijn minder belangrijk voor de aan-
en afvoer. Hiervoor gelden nog geen leggerprofielen, maar wel een
minimale waterdiepte. Bij de verondieping dient men rekening te
houden met de aanwas van bagger op de verondiepte waterbodem.
Hierdoor is het niet wenselijk om het water te verondiepen tot aan
de minimale waterdiepte. Een verondieping mag ook geen negatief effect hebben op de
ecologische waarden in het water of de waterkwaliteit. Bij verondiepen van wateren zijn de beleidsregels voor ‘dempen van
wateren’ van toepassing wanneer door de verondieping wateroppervlak
verdwijnt en verandert in grondoppervlak.Beleidsregel 2: verdiepen van wateren bevat voorwaarden
voor het verdiepen van wateren, eveneens gericht op het goed blijven
functioneren volgens de doelstellingen van het watergebiedsplan en
het ecologisch gezond blijven van het watersysteem. Een verdieping
betekent een verstoring van de waterbodem. Bij het weggraven van de
waterbodem is het mogelijk dat een andere bodemlaag bloot komt te
liggen, die minder stabiel is dan de oorspronkelijke waterbodem. Als
het grondwater in de ondergrond onder druk staat (wat veel voorkomt
in diepe polders), kan het grondwater omhoog komen ter plekke van de
verstoorde en instabiele bodem, en er kan op die manier brak (zout)
grondwater in het water stromen. Bij aansnijding van een bodemlaag
met loopzand of veenprut kan het gebeuren dat bodemmateriaal het
water in gaat stromen – de watergang loopt als het ware dicht met
zand of veenmateriaal. Dit mechanisme versnelt dus de ophoping van
bagger in het water. Het vaarverkeer kan hier last van hebben en er
is vaker baggeronderhoud nodig. Ook de ecologische waarde kan
achteruitgaan bij een verdieping: direct, door het weggraven van
planten, of indirect door een verslechtering van de waterkwaliteit
als gevolg van zout grondwater dat vanuit de bodem het water
instroomt, of door de extra toevoer van bagger. De aanvrager moet
dan ook aantonen dat deze effecten niet zullen optreden. Beleidsregel 3: verbreden van wateren bevat voorwaarden
voor het verbreden van wateren, het veranderen van het
onderwatertalud en/of van de oever. Wat geldt voor verdieping van
water (beleidsregel 2) geldt ook voor verbreding. Hier spelen
dezelfde mechanismen een rol, en de beleidsregels zijn er ook hier
op gericht de aan- en afvoer en de ecologische waarde van het
watersysteem in orde te houden. De grootste risico’s zitten in het
onstabiel worden van de waterbodem en de oevers, waardoor het water
snel ondieper wordt, en in de aantasting van ecologische waarden.
Vandaar dat verbreding niet mag in een natuurvriendelijk oever of
binnen de Ecologische hoofdstructuur, tenzij het niet anders kan en
er compensatie plaatsvindt van negatieve effecten. Daarbij is het
vooral belangrijk dat de totale oeverlengte in het betreffende water
niet kleiner wordt, omdat juist in de oever - op de grens van land
en water - de ecologische waarde van het watersysteem het hoogst is.
Ook de vorm van de oever is bepalend voor de ecologische waarde en
deze moet dus vergelijkbaar zijn met de oorspronkelijke vorm. AGV
bepaalt de voorschriften bij de vergunning op basis van de aanwezige
ecologische waarde, en vraagt daarom aan de aanvrager om de
oorspronkelijke begroeiing in beeld te brengen. Beleidsregel 4: aanleg van wateren bevat voorwaarden voor
de aanleg van wateren. De voorwaarden zijn gericht op het tot stand
brengen van wateren die goed te onderhouden zijn en gaan
functioneren zoals ze bedoeld zijn, volgens het watergebiedsplan.
Net als bij de vorige beleidsregels geldt dat het nieuw aan te
leggen water een stabiele bodem en oevers moet hebben. Het moet
breed genoeg zijn om eenvoudig te kunnen onderhouden (bijvoorbeeld
met een maaikorf). Ook moet het water diep genoeg zijn. De minimale afmetingen van het water moeten zodanig zijn dat het kan
gaan functioneren voor de aan- en afvoer van water zoals het bedoeld
is. Het waterschap bepaalt wat de minimale afmetingen zijn, dat
hangt af van de functie die het water krijgt (onderdeel van het
primaire of het secundaire watersysteem). Het is verstandig om een
water 10 à 20 cm dieper aan te leggen dan de minimaal vereiste
afmetingen, zodat het minder snel nodig is om te baggeren.
Aandachtspunt is verder dat wateren niet zomaar met elkaar verbonden
mogen worden, zeker niet als er peilverschillen zijn of
waterkwaliteitsverschillen. De aanvrager moet aantonen dat de beschermingszone van de wateren
vrij is van obstakels. Het waterschap gebruikt de beschermingszone
bij het uitvoeren van onderhoud (primaire wateren) en bij
inspecties, en moet er dus ongehinderd met materieel langs kunnen. Beleidsregel 5: herstel van de oorspronkelijke oeverlijn
bevat voorwaarden voor het herstel van de oorspronkelijke
oeverlijn, als deze in de loop van de jaren is verschoven.
Verschuiven van de oeverlijn gebeurt bijvoorbeeld bij afkalving van
oevers door golfslag. Oeverherstel is alleen mogelijk als
betreffende grondeigenaren er mee instemmen. De aanvrager moet ook
kunnen aantonen dat de gewenste ligging van de oeverlijn in de
afgelopen 15 jaar daadwerkelijk is voorgekomen, en niet is
verplaatst als compenserende maatregel voor demping elders.
Uiteraard mag de aanpassing van de oeverlijn niet leiden tot
problemen in de aan- en afvoer van het watersysteem. De oeverlengte
mag niet kleiner worden dan in de huidige situatie. Dit is
belangrijk vanwege de ecologische waarde van de oever. 13.5 Samenvattende tabel Beleidsregel Wijzingen en aanleg van
waterenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Wijzingen en aanleg van wateren 14 Beleidsregels Aanleggen van verhard oppervlak14.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van aanleggen van verhard oppervlak. Aanleggen van verhard oppervlak is het
aanbrengen van verharding, bijvoorbeeld in de vorm van bestrating of
dakoppervlak, waardoor hemelwater niet in de bodem kan
infiltreren.Deze beleidsregels gelden voor situaties met aanleg van verhard
oppervlak van meer dan 1000 vierkante meter in stedelijk gebied of
glastuinbouwgebied of meer dan 5000 vierkante meter in overig
gebied. Ze gelden niet voor de aanleg van sportvelden en kunstgrasvelden,
omdat die niet worden beschouwd als verharding. Ook gelden ze niet
voor aanleggen van verhard oppervlak met een doorlatendheid van meer
dan 90 l/s/ha.Ook voor terreinen die braak liggen, maar bebouwd waren en waarvan
de bebouwing is verwijderd gelden deze regels niet. Die terreinen
worden, voor zover ze verhard waren en voor zover de bestemming
tijdens een periode van braak liggen niet is gewijzigd, beschouwd
als reeds verhard. Het verschil tussen het gesloopte verharde
oppervlak en het nieuw aangebrachte verharde oppervlak mag ook in
deze gevallen niet groter worden dan zoals is aangegeven in art 3.13
van de Keur AGV 2011. Andere beleidsregels die relevant zijn voor aanleg van verhard
oppervlak zijn:
De beleidsregels voor graven en grond verstoren in of nabij
waterkeringen.
14.2 Relevante regelgeving14.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.4: Verhard oppervlak;Artikel 3.13: Verboden handelingen.14.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor het aanleggen van verhard oppervlak:Artikel 9.2: Aanbrengen verhard oppervlak.Artikel 9.3: Aanbrengen verharding in beschermingszone wateren.14.3 Watervergunningsvoorwaarden14.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningDe voorwaarden in de beleidsregels gelden voor de aanleg van verhard
oppervlak van meer dan 1000 vierkante meter in stedelijk gebied of
glastuinbouwgebied of meer dan 5000 vierkante meter in overig
gebied. Ze gelden voor de verharding zelf, maar ook voor de keuze
van compenserende maatregelen.14.3.2 Beleidsregel 1: algemene voorwaarden aanleggen van
verhard oppervlak Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het aanleggen van verhard oppervlak met een doorlatendheid van
minder dan 90 l/s/ha:
de verharding moet op zodanige wijze worden aangelegd dat
hemelwater gecontroleerd kan afstromen naar het open water
of de bergingsvoorzieningen en
het verlies aan berging als gevolg van de aanleg van het
verharde oppervlak moet overeenkomstig de hieronder
opgesomde regels worden gecompenseerd:
de compensatie moet in beginsel worden gerealiseerd
vóórdat de verharding plaatsvindt en
de compensatie moet plaatsvinden in hetzelfde
peilgebied als de verharding.
14.3.3 Beleidsregel 2: compensatie door aanleg van water
Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van verharding waarbij gecompenseerd wordt door de
aanleg van water:
er wordt voldaan aan de voorwaarden in beleidsregel 1
en
het oppervlak van het aangelegde water heeft een omvang van
tussen de 10-20% van het te verharden oppervlak. AGV bepaalt
het benodigde oppervlak.
14.3.4 Beleidsregel 3: compensatie door alternatieve
regenwaterbergingsvoorzieningen zoals vegetatiedaken of
opvangconstructies Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van verharding waarbij gecompenseerd wordt door
alternatieve regenwaterbergingsvoorzieningen zoals vegetatiedaken of
opvangconstructies:
er wordt voldaan aan de voorwaarden in beleidsregel 1
en
de bergingscapaciteit dient minimaal 70 m3 te
bedragen en
de aanvrager toont desgevraagd met een onderzoeksrapport aan
dat de voorziening effectief en duurzaam is
en
de aanvrager toont met een beheer- en onderhoudsplan aan dat
de werking van de voorziening in de toekomst gegarandeerd is
en
de aanvrager toont aan dat bij toepassing van de
alternatieve regenwaterbergingsvoorzieningen het effect op
het watersysteem gelijkwaardig is aan het effect van
compensatie door aanleg van water.
14.3.5 Beleidsregel 4: compensatie door alternatieve
regenwaterberging met behulp van laaggelegen land Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aanleg van verharding waarbij gecompenseerd wordt door
alternatieve regenwaterberging, met behulp van laaggelegen
land:
er wordt voldaan aan de voorwaarden in beleidsregel 1
en
de waterbergende functie van het laaggelegen land dient in
het bestemmingsplan te worden vastgelegd en
het voor waterberging bestemde laaggelegen land dient voor
deze gebruiksfunctie te worden ingericht en
de aanvrager dient een voorziening te treffen waarmee het
opgevangen hemelwater gecontroleerd kan worden afgevoerd
naar het oppervlaktewater en
de aanvrager toont aan dat bij toepassing van de
alternatieve regenwaterberging het effect op het
watersysteem gelijkwaardig is aan het effect van compensatie
door aanleg van water.
14.4 MotiveringMet de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op het
aanleggen van verhard oppervlak draagt AGV bij aan het voorkomen van
wateroverlast. Risico’s van het aanleggen van verhard oppervlak zijn dat water op
die plek niet meer in de bodem kan wegzakken en daardoor
wateroverlast veroorzaakt (water op straat) of (door versnelde
afstroming) overbelasting van het oppervlaktewater- en/of
rioleringssysteem. Vanwege deze risico’s stelt AGV voorwaarden aan de vergunningen voor
het aanleggen van verhard oppervlak. De belangrijkste voorwaarde is
dat de aanvrager het verlies aan infiltratie-/bergingscapaciteit
moet compenseren. Compensatie kan plaatsvinden op verschillende
manieren:
door het graven van open water (‘traditionele’ berging)
door ‘alternatieve’ waterberging (of
‘bergingsvoorzieningen’):
het bestemmen van laaggelegen land, overstroombaar
land;
het aanleggen van vegetatiedaken;
het aanleggen van constructies die bestemd zijn voor de
opvang van regenwater.
Het is belangrijk dat de vormen van compensatie voldoende effect
hebben, ook op de langere termijn.Bij toepassing van alternatieve waterberging(en) is meestal nog een
traditionele berging van beperktere afmetingen nodig om de aanleg
van verhard oppervlak te compenseren. Beleidsregel 1: algemene voorwaarden aanleggen verhard
oppervlak bevat voorwaarden voor het aanleggen van verhard
oppervlak met een doorlatendheid van minder dan 90 l/s/ha.Als grondoppervlak een doorlatendheid heeft van minder dan 90 l/s/ha
(wat het geval is bij de meeste soorten asfalt en bestrating) kan
hierin nauwelijks of geen infiltratie van regenwater in de bodem
plaatsvinden. Bij de nieuwbouw van stedelijk gebied, de verdichting
van bestaand gebied, de aanleg van kassen of de aanleg van wegen is
sprake van het verharden van gebieden waar voordien water in de
bodem kon infiltreren. Als water niet meer kan infiltreren stroomt
het direct af naar het oppervlaktewatersysteem en/of naar het
rioolstelsel. Dat betekent bij een flinke regenbui dat het
oppervlaktewatersysteem en de riolering een grote afvoerpiek moeten
opvangen. Als de systemen daar niet op berekend zijn ontstaat
wateroverlast. De toename van verhard gebied betekent dus een toename van de
belasting van het watersysteem en een geringere berging van water in
de bodem. Het aanleggen van meer dan 1000 m2 verhard oppervlak in
stedelijk gebied of voor glastuinbouw of meer dan 5000 m2 in overig
gebied, mag dan ook alleen als de aanvrager voorzieningen treft om
het hemelwater gecontroleerd af te laten stromen naar het open water
of naar de bergingsvoorzieningen. Dit om wateroverlast te voorkomen.
Daarnaast moet de aanvrager vooraf het verlies
aan berging compenseren, en wel in hetzelfde peilgebied als waar de
verharding plaatsvindt. Na realisering van de verharding mag de
belasting van het watersysteem in ieder geval niet zwaarder zijn dan
voordien. Met andere woorden: de maximaal toegestane peilstijging in
het systeem blijft gelijk, ook na de realisering van de verharding. Beleidsregel 2: compensatie door aanleg van water bevat
voorwaarden voor de aanleg van verharding waarbij de compensatie
plaatsvindt door aanleg van open water.Naast de algemene voorwaarden geldt dat het aan te leggen open water
een oppervlakte moet hebben van tussen de 10-20% van het te
verharden oppervlak. Dat wil zeggen dat de aanvrager voor iedere
tien vierkante meter verharding van voorheen onverhard gebied,
elders in hetzelfde peilgebied 1 à 2 vierkante meter open water moet
creëren. AGV bepaalt het benodigde oppervlak. In de meeste gevallen
is een percentage van 10% voldoende. In stedelijke gebieden met een
uitzondelijk hoog percentage bebouwing kan het benodigde percentage
open water oplopen tot 20% . Beleidsregel 3: compensatie door alternatieve
regenwaterbergingsvoorzieningen zoals vegetatiedaken of
opvangconstructies bevat voorwaarden voor de aanleg van
verharding waarbij de compensatie plaatsvindt door middel van
alternatieve regenwaterbergingsvoorzieningen zoals vegetatiedaken of
speciale constructies om regenwater in op te vangen.Naast de algemene voorwaarden geldt een aantal specifieke
voorwaarden voor alternatieve constructies voor het bergen van
regenwater. De essentie is dat ze voldoende regenwater moeten kunnen
opvangen, en dat ze ook op langere termijn effectief blijven. De
minimale omvang is 70 m3. Dit is de benodigde
waterberging bij de aanleg van 1000 m² verharding (dit is de
minimale oppervlakte waarvoor een keurvergunning nodig is). De
berekening van de benodigde capaciteit van de waterberging bij 1000
m² verharding is gebaseerd op een ontwerpbui van 70 mm/dag en
verwaarlozing van de gemaalcapaciteit (eindrapport SpongeJob
Zuidas). Bovendien moet de berging zodanig groot zijn dat het effect op het
watersysteem gelijkwaardig is aan het effect van compensatie door
aanleg van open water. Daarnaast moet de aanvrager aantonen dat de
voorziening ook op langere termijn effectief en duurzaam is, en de
aanvrager moet met een beheer- en onderhoudsplan borgen dat de
voorziening ook in de toekomst blijft werken. Dit om te voorkomen
dat de bergingscapaciteit na verloop van tijd minder wordt, en er
alsnog wateroverlastproblemen ontstaan.Beleidsregel 4: compensatie door alternatieve regenwaterberging
met behulp van laaggelegen land bevat voorwaarden voor de
aanleg van verharding waarbij de compensatie plaatsvindt door middel
van alternatieve regenwaterberging, met behulp van laaggelegen
land. Laaggelegen gronden nabij het oppervlaktewatersysteem kunnen
bijdragen aan de bergingscapaciteit, als ze mogen en kunnen
overstromen na een flinke regenbui. Ze vangen dan als het ware de
afvoerpiek op, en voorkomen daarmee wateroverlast in andere gebieden
waar dat minder wenselijk is. Geschikte gebieden zijn bijvoorbeeld
speelveldjes of groenstroken, waarvoor periodieke overstroming niet
bezwaarlijk is. Naast de algemene voorwaarden geldt voor het gebruiken van
laaggelegen land als waterberging een aantal specifieke voorwaarden.
Een laaggelegen gebied mag alleen overstromen als
de waterbergende functie in het bestemmingsplan staat. Het
kan alleen overstromen als het gebied er voor
is ingericht, en overtollig regenwater daadwerkelijk het gebied
instroomt. Het water moet er ook weer weg kunnen, en de aanvrager
moet zorgen dat dit op een gecontroleerde manier kan plaatsvinden.
Uiteraard moet berging ook voldoende groot zijn. De aanvrager moet
daarom aantonen dat het effect op het watersysteem gelijkwaardig is
aan het effect van compensatie door aanleg van open water.14.5 Samenvattende tabel Beleidsregel aanleggen verhard
oppervlakZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
aanleggen verhard oppervlak15 Beleidsregels Grondwateronttrekkingen en verlagen
grondwaterstand15.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van grondwateronttrekkingen en het verlagen van de
grondwaterstand. Het waterschap is niet de vergunningverlenende
instantie voor alle grondwateronttrekkingen: de provincie verleent
de vergunningen voor onttrekkingen voor drinkwatervoorziening,
industriële onttrekkingen groter dan 150.000 m per jaar en
onttrekkingen voor bodemenergiesystemen. Het waterschap verleent vergunningen voor de volgende
grondwateronttrekkingen:
bronbemalingen
grondwateronttrekkingen ten behoeve van bodemsanering
onttrekkingen ten behoeve van beregening en bevloeiing
permanente onttrekkingen voor bouwwerken en infrastructuur
proefbemalingen
overige onttrekkingen
verlagen van de grondwaterstand in of bij keringen, anders
dan door middel van een grondwateronttrekking
Bronbemalingenzijn tijdelijke
verlagingen van het grondwaterpeil om bouwwerkzaamheden (bouwwerken
en infrastructuur) beneden het normale grondwaterpeil uit te kunnen
voeren. Voorbeelden zijn: de aanleg van funderingen,
(parkeer)kelders, riolering, andere leidingen en kabels of het
drooghouden van ontgravingsputten voor bodemsaneringen. Bij bodemsaneringen, waarmee zowel
grond- als
grondwatersaneringen worden bedoeld, zijn er
tijdelijke en (semi-)permanente onttrekkingen nodig voor het saneren
van verontreinigingen in de ondergrond. Bij onttrekkingen ten behoeve van beregening en bevloeiing gaat het
om tijdelijke onttrekkingen voor:
het voorkomen van droogteschade (met name in de
zomerperiode);
het voorkomen van vorstschade;
beregening van kunstgrasvelden (om ze beter bespeelbaar te
maken).
Het voorkomen van droogteschade komt het meest voor. Permanente onttrekkingen voor bouwwerken en
infrastructuurzijn onttrekkingen door middel
van bouwkundige of civieltechnische constructies die het
grondwaterpeil permanent kunstmatig laag houden (constructie volgens
polderprincipe). Het doel hiervan is bouwkosten te besparen. Ze
komen vooral voor in stedelijk gebied bij (half)verdiepte
parkeerkelders of tunnels. Proefbemalingenzijn inrichtingen die
bij wijze van proef grondwater onttrekken. In het algemeen worden
deze bemalingen toegepast om tot een goede inrichting te komen voor
een bronbemaling of grondwatersanering. Overige onttrekkingen zijn bijvoorbeeld:
noodvoorzieningen (bijvoorbeeld bluswater, water voor
noodstroomvoorzieningen, onttrekkingen bij reparaties of
calamiteiten);
industriële onttrekkingen kleiner dan 150.000 m3 per jaar;
bedrijfsmatige onttrekkingen van water dat niet bedoeld is
voor consumptie (bijvoorbeeld: veedrenking, schoonspoelen
van stallen en machines, stofbestrijding bij
sloopwerkzaamheden, het tegengaan van broeien bij opslag van
houtsnippers).
bedrijfsmatige onttrekkingen die bedoeld zijn voor
consumptie (bijvoorbeeld water voor bierbrouwerijen - geen
kleine drinkwateronttrekkingen, want daarvoor is de
provincie bevoegd gezag);
bevloeiing / beregening voor de glastuinbouw (permanente
watervraag);
IBC-maatregelen voor grondwaterverontreinigingen
((semi-)permanente onttrekkingen, bedoeld als
beheersmaatregel om verdere verspreiding van mobiele
verontreinigingen te voorkomen);
doorstroming van drukriolen;
onttrekkingen om de ontwateringsdiepte te vergroten, waarbij
de grondwaterstand verder verlaagd wordt dan het peil van
het oppervlaktewater in het betreffende gebied.In het algemeen hebben deze bemalingen een permanent
karakter, en vinden ze plaats door middel van een
drainagesysteem dat bemalen wordt;
onttrekkingen in het kader van grondwateroverlast.
Kleine onttrekkingen in de agrarische sector komen het meest voor.
Alle onttrekkingen zijn meldplichtig.Het beleid van AGV is gebiedsgericht. Dit komt onder meer tot uiting
door rekening te houden met de zettingsgevoeligheid van het gebied,
en daarnaast met kwelafhankelijke natuurgebieden. Op de
niet-zettingsgevoelige, hogere gronden (dat zijn de zandgronden in
het Gooi en bij Muiderberg) geldt een ruimere grens voor
vrijstelling van de vergunningplicht. Hier geldt dat een afname van
kwel kan leiden tot negatieve effecten op de kwelafhankelijke
natuur. Daarom moet in principe het onttrokken grondwater weer
teruggebracht worden in het grondwatersysteem.Deze beleidsregels gelden voor onttrekkingen waarbij mechanisch (met
een pomp) grondwater wordt onttrokken en waarvoor een vergunning van
het waterschap nodig is volgens de Keur. Deze beleidsregels gelden niet voor grondwateronttrekkingen zonder
toepassing van een pomp en bemaling. Dit speelt bijvoorbeeld bij het
aanbrengen van een laag zand met daarin drainage; door de druk van
het opgebrachte zand zal het grondwater in beweging komen naar boven
en naar opzij. Hiervoor is geen melding of vergunning nodig. Andere beleidsregels die relevant zijn voor grondwateronttrekkingen
zijn:
de beleidsregels voor graven of grond verstoren in of nabij
waterkeringen;
de beleidsregels voor kabels en leidingen in of nabij
waterstaatswerken;
de beleidsregels voor onderbemalingen.
15.2 Relevante regelgeving15.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.1: Verboden handelingen in en nabij waterkerende
dijklichamen Artikel 3.8: Grondwater: verboden handelingen Artikel 3.9: Grondwater: calamiteitenArtikel 3.11: Grondwater: zorgplicht en maatwerkvoorschriften15.2.2 Keurbesluit VrijstellingenIn bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer dat het geval is voor
grondwateronttrekkingen. Artikel 11.2: Grondwaterstand verlagen Artikel 13.1: GrondwateronttrekkingenArtikel 13.2: Proefonttrekking en noodvoorzieningArtikel 13.3: Bronbemalingen en bodemsaneringArtikel 13.4: Langdurige grondwatersaneringenArtikel 13.5: Beregening en bevloeiingArtikel 13.6: InfiltratiesArtikel 13.8: Grondwateronttrekkingen bij waterkeringen (dit artikel
is een beperking van de vrijstellingen in Artikelen 13.1 t/m 13.6
)Artikel 13.9: Meldplicht, meetplicht en opgaveplicht
meetgegevens15.3 Watervergunningsvoorwaarden15.3.1 Beleidsregels voor vergunningverleningBeleidsregel 1: algemene voorwaarden voor
grondwateronttrekkingen (en eventuele infiltraties)Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een grondwateronttrekking (en eventuele infiltratie) - rekening
houdend met eventuele cumulatieve effecten:- de onttrekking leidt niet tot uitputting van de beschikbare
grondwatervoorraad; - de andere bij het grondwater betrokken belangen worden niet
onevenredig geschaad; - de onttrekking en of infiltratie leidt niet tot langdurige en/of
significante invloed op het GGOR; - de onttrekking en of infiltratie leidt niet tot negatieve effecten
op de kwaliteit van het grondwater. Dit betekent dat de onttrekking
onder meer niet leidt tot:
het aantrekken van zout of brak grondwater;
verplaatsing van grondwaterverontreinigingen, noch tot het
belemmeren van mogelijkheden tot sanering van
grondwaterverontreinigingen;
het verplaatsen van koude-/warmte bel, behorend bij
koude-warmte winning;
- indien grondwater van goede kwaliteit gebruikt wordt voor laag- of
middelwaardige toepassingen, wordt dit zoveel mogelijk teruggebracht
in de bodem. Daarbij geldt dat de retourbemaling doelmatig moet zijn
(doelmatig wil zeggen dat de retourbemaling de negatieve effecten
van de onttrekking tegen gaat en daarnaast geen andere negatieve
effecten veroorzaakt); - de onttrekking voor laagwaardige toepassingen wordt zoveel
mogelijk beperkt; - waar mogelijk worden waterbesparende maatregelen genomen; - waar doelmatig en duurzaam wordt infiltratie (retourbemaling)
toegepast. 15.3.2 Beleidsregel 2: grondwateronttrekkingen (en
eventuele infiltraties) met negatieve effecten op andere
belangenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een grondwateronttrekking (en eventuele infiltratie) waarbij
een negatief effect optreedt op andere bij het grondwater betrokken
belangen:
er worden maatregelen getroffen om de negatieve effecten
voldoende ongedaan te maken;
er zijn geen negatieve effecten op doelen van
grondwaterafhankelijke natuurgebieden in Natura
2000-gebieden. En indien er wel negatieve effecten zijn op
doelen van grondwaterafhankelijke natuurgebieden in Natura
2000-gebieden, moeten deze door maatregelen volledig
ongedaan worden gemaakt;
er zijn geen negatieve effecten op archeologische waarden.
En indien er wel negatieve effecten zijn op archeologische
waarden, moeten deze door maatregelen volledig ongedaan
worden gemaakt.
15.3.3 Beleidsregel 3: bronbemalingHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een bronbemaling:
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
de bemaling en, indien aanwezig, de retourbemaling worden zo
doelmatig en efficiënt mogelijk ingericht en gebruikt;
er worden compenserende maatregelen genomen als er nadelige
effecten zijn te verwachten. Daarbij heeft retourbemaling,
mits doelmatig en duurzaam, de voorkeur.
15.3.4 Beleidsregel 4: bodemsaneringHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een onttrekking ten behoeve van een bodemsanering:
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
de bemaling wordt zoveel mogelijk beperkt door efficiënt
ontwerp en/of toepassing van alternatieve technieken.
15.3.5 Beleidsregel 5: beregening of bevloeiingHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor onttrekking ten behoeve van beregening of bevloeiing:
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
er wordt naar beperking van de hoeveelheid te onttrekken
grondwater gestreefd op basis van een voorkeursvolgorde. Dit
betekent dat er zoveel mogelijk alternatieven voor
grondwater worden ingezet als deze beschikbaar zijn. Voor
beregening of bevloeiing geldt de voorkeursvolgorde:
oppervlaktewater, eerste watervoerende pakket, en (alleen in
uiterste gevallen) tweede watervoerende pakket. Bij
glastuinbouw heeft - naast gebruik van oppervlaktewater -
gebruik van opgeslagen hemelwater de voorkeur boven
grondwater;
het infiltreren van hemelwater mag de grondwaterkwaliteit
niet negatief beïnvloeden.
15.3.6 Beleidsregel 6: permanente onttrekking voor bouwwerk of
infrastructuurHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een permanente onttrekking voor een bouwwerk of infrastructuur
(constructie volgens polderprincipe):
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
er zijn geen aanvaardbare alternatieven voorhanden;
de aanvrager toont aan dat hiermee een maatschappelijk
belang gemoeid is;
de debieten en grondwaterstandsverlagingen zijn minimaal;
er zijn geen negatieve effecten te verwachten;
het onderzoek voldoet aan de voorgeschreven richtlijnen.
15.3.7 Beleidsregel 7: onttrekking ter vergroting van
ontwateringsdiepteHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een onttrekking ter vergroting van de ontwateringsdiepte,
waarbij de grondwaterstand wordt verlaagd tot beneden het
oppervlaktewaterpeil:- beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing; - de onttrekking heeft tot doel:
bescherming van bestaand onroerend goed, of:
vergroting van de drooglegging voor agrarisch grondgebruik
in gebieden met de functie landbouw of agrarisch grasland
met natuurwaarden, voor zover het niet gaat om begrensd
reservaat- of natuurontwikkelingsgebied;
- voor voorwaarden aan de peilafwijking (de grootte van de
peilafwijking, het totale oppervlak waarvoor de peilafwijking geldt,
en een absoluut verbod voor toepassing voor maisteelt op
veengronden): zie beleidsregels voor onderbemalingen met open water. 15.3.8 Beleidsregel 8: onttrekken van grondwater in of nabij
waterkeringenHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het onttrekken van grondwater in de kernzone en
beschermingszone van waterkerende dijklichamen en waterkerende
constructies:
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
afhankelijk van het doel van de onttrekking, zijn
beleidsregels 3 t/m 7 van toepassing;
de aanvrager toont aan dat de effecten van de
grondwaterstandsverlaging geen negatieve invloed hebben op
de hoogte en stabiliteit van de waterkering.
15.3.9 Beleidsregel 9: het verlagen van de
grondwaterstandHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verlagen van de grondwaterstand, anders dan door middel van
een grondwateronttrekking, binnen de kernzone, beschermingszone of
buitenbeschermingszone van een waterkerend dijklichaam en
waterkerende constructies:
beleidsregels 1 en 2 zijn van toepassing;
De aanvrager toont aan dat de effecten van de
grondwaterstandsverlaging geen negatieve invloed hebben op
de hoogte en stabiliteit van de waterkering.
15.3.10 Geen vergunningAGV verleent geen vergunning voor grondwateronttrekkingen als er
sprake is van één of meer van de volgende omstandigheden:
indien er aanvaardbare alternatieven voor de
grondwaterwinning zijn;
er wordt grondwater van goede kwaliteit onttrokken en
verbruikt voor een laagwaardige toepassing.
15.4 Motivering De Keurartikelen en beleidsregels voor grondwateronttrekkingen
dragen bij aan een duurzaam beheer van de grondwatervoorraad.
Wetgeving en beleid op het gebied van grondwater staan in de
Waterwet, de Grondwaterrichtlijn van de Europese Kaderrichtlijn
Water, provinciale waterplannen en grondwaterplannen, de
Waterverordening van AGV en in het Waterbeheerplan van AGV. De
doelstelling op hoofdlijnen is dat de hoeveelheid en kwaliteit van
het grondwater geschikt moet zijn en blijven voor duurzaam gebruik
door mens en natuur. Risico's van een grondwateronttrekking zijn met name dat de
grondwaterstand daalt, waterstromen veranderen en de kwaliteit van
het grondwater verslechtert. Ook infiltratie van water in de
ondergrond heeft risico's voor grondwaterstanden en -kwaliteit.
Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan de vergunningen voor
grondwateronttrekkingen en infiltraties. Genoemde effecten kunnen nadelig of schadelijk zijn voor andere
belangen, zoals: natuur, landbouw, bebouwing, civieltechnische
werken zoals kunstwerken, waterkeringen en wegen (kwetsbare
objecten), drinkwatervoorziening, groenvoorziening, archeologische,
aardkundige en cultuurhistorische waarden, de werking van een
kwo-systeem, de werking van een grondwatersanering enz.Beleidsregel 1: algemene voorwaarden voor
grondwateronttrekkingen bevat voorwaarden om negatieve
effecten van een grondwateronttrekking of infiltratie van water in
de grond te voorkomen. Negatieve effecten van een onttrekking kunnen zijn:
Afname zoetwatervoorraad:De totale hoeveelheid beschikbaar zoet grondwater kan
afnemen als gevolg van onttrekkingen.
Verlaging van de grondwaterstand:Dit kan andere belangen schaden, bijvoorbeeld: verdroging
van grondwaterafhankelijke natuur en groenvoorzieningen,
droogteschade in de landbouw, schade aan bebouwing door
ongelijkmatige zettingen of het droogvallen van houten
paalkoppen, schade aan keringen door verminderde
stabiliteit, droogvallen van vijvers.
Verlaging van kweldruk:Bij kwel komt grondwater vanuit de ondergrond omhoog.
Bepaalde - vaak zeldzame en waardevolle - natuurtypen zijn
afhankelijk van kwelwater. Door een grondwateronttrekking
kan een kwelstroom verdwijnen, hetgeen schadelijk is voor de
natuur die er van afhankelijk is.
Doorboren van slecht doorlatende lagen:De ondergrond bestaat uit verscheidene watervoerende lagen,
met elk een eigen specifieke waterkwaliteit. Deze zijn
onderling gescheiden door slecht doorlatende lagen. Bij
doorboring van zo'n slecht doorlatende laag kan water uit de
ene in de andere watervoerende laag stromen en de specifieke
grondwaterkwaliteit beïnvloeden.
Verandering van grondwaterstroming:Als door een grondwateronttrekking de grondwaterstroming
verandert, kan dit bijvoorbeeld leiden tot ongewenste
verspreiding van een vervuiling in de ondergrond, of tot
ongewenste verplaatsing van een koude-/warmtebel.
Verandering van grondwaterkwaliteit:Een veranderde stroming door een onttrekking kan ook tot
gevolg hebben dat er water van mindere kwaliteit vanuit de
ondergrond naar de oppervlakte komt, bijvoorbeeld
verontreinigd of brak/zout water.
Negatieve effecten van infiltratie kunnen zijn:
Verhoging van de grondwaterstand:Dit kan leiden tot wateroverlast en daarmee tot schade aan
bijvoorbeeld bebouwing, landbouw of natuur (onder andere
monumentale bomen).
Verhoging van de kweldruk:Ook dit kan leiden tot wateroverlast op plaatsen waar dat
niet gewenst is.
Verandering van grondwaterstroming.
Verandering van grondwaterkwaliteit: door menging kan de temperatuur verhogen of de kwaliteit
achteruitgaan.
Opbarsting (het ‘openbarsten' van de deklaag door toegenomen
waterdruk van onderaf).
Overigens kan ook een beëindiging of vermindering van een
grondwateronttrekking negatieve effecten hebben doordat verhoging
van de grondwaterstand kan optreden, met alle gevolgen van dien. Bij de vergunningverlening voor grote grondwateronttrekkingen die
bij beëindiging of vermindering aanleiding kunnen zijn tot
grondwateroverlast is het daarom belangrijk om hier aandacht aan te
besteden, in overeenstemming met het advies van de Commissie
Integraal Waterbeheer ‘Samen leven met grondwater' (2004).Bij een vergunningaanvraag voor een onttrekking (en eventueel
infiltratie) moet de waterbeheerder de effecten afwegen. De
voorwaarden voor vergunningverlening in deze beleidsregel zijn
gebaseerd op een aantal algemene uitgangspunten. Belangrijk bij de
toepassing van de uitgangspunten is om steeds rekening te houden met
cumulatieve effectenvan alle
bestaande onttrekkingen. Daar waar de effecten van onttrekkingen de
grens van het eigen beheergebied overschrijden, is het van belang om
ook de naburige grondwaterbeheerders (provincie, waterschappen) bij
de belangenafweging te betrekken. Toelichting op de algemene uitgangspunten:Geen uitputting van beschikbare
grondwatervoorraadDe gemiddelde jaarlijkse onttrekking mag op lange termijn
de beschikbare grondwatervoorraad niet uitputten. Vooralsnog (tot
2015) is er geen risico van uitputting. Geen onevenredige schade aan andere bij het grondwater betrokken
belangenOf de effecten op andere belangen aanvaardbaar zijn, hangt af
van:
De status van het andere belang:Indien de status van het andere belang vastgelegd is in
andere plannen, weegt dit zwaar. Dit geldt bijvoorbeeld voor
gebieden met een Natura 2000-status (beschermd natuurgebied)
en voor archeologische waarden en aardkundige monumenten.
Omkeerbaarheid van effecten (op korte termijn).
Beschikbaarheid van aanvaardbare alternatieven.
Geen significante beïnvloeding van het GGOR (Gewenst
Grond- en Oppervlaktewater regime)Het gewenste grondwaterregime is de optimale grondwatersituatie voor
zowel landbouw, natuur als andere belangen in het betreffende
gebied. Het gewenste grondwaterregime komt tot stand op basis van
een afweging en maakt onderdeel uit van een vastgesteld peilbesluit.
Het bestaat uit drie grondwaterstanden: een gemiddeld hoogste
grondwaterstand (GHG), een gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG)
en een gemiddelde voorjaarsgrondwaterstand (GVG). Eind 2009 was voor
nagenoeg het gehele AGV beheergebied (met uitzondering van het
bebouwde gebied) een GGOR beschikbaar. Bij de beoordeling van
effecten van onttrekkingen is het belangrijk rekening te houden met
de invloed van de onttrekking op het GGOR. Een beïnvloeding hiervan
gedurende langere tijd kan een indicatie zijn van negatieve effecten
op de belangen in het gebied.Geen negatieve effecten op de kwaliteit van het
grondwaterDe onttrekking mag de kwaliteit van het grondwater niet negatief
beïnvloeden. Dat kan het geval zijn als de onttrekking leidt tot:
het aantrekken van zout of brak grondwater;
verplaatsing van grondwaterverontreinigingen. Daarnaast mag
de onttrekking ook de mogelijkheden om
grondwaterverontreinigingen te saneren niet belemmeren;
het verplaatsen van koude-/warmtebel, behorend bij
koude-warmtewinning.
Ook bij infiltratie mag de kwaliteit van het grondwater niet worden
beïnvloed. Dat betekent dat in beginsel en zo nodig na zuivering
infiltratie plaats moet vinden in dezelfde watervoerende laag als
waaruit de onttrekking plaatsvindt.Terughoudendheid ten aanzien van verbruik en gebruik
van grondwater van goede kwaliteitGrondwater is vaak van goede kwaliteit. Dit mag alleen
verbruikt worden voor hoog- of middelwaardige
doeleinden, en dan ook nog alleen als er geen aanvaardbare
alternatieven beschikbaar zijn. Voor de indeling in hoogwaardig, middelwaardig en laagwaardig
gebruik: zie bijlage 1. Vaak zijn meer aanvaardbare alternatieven
beschikbaar, zoals uitwijken naar watervoerende pakketten met
mindere kwaliteit water of andere technieken zonder onttrekken. Bij
gebruik van grondwater van goede kwaliteit is
het uitgangspunt dit zoveel mogelijk terug te brengen in de bodem,
mits retourbemaling doelmatig is. Toepassing van retourbemaling indien doelmatig en
duurzaam Retourbemaling betekent dat er compensatie plaatsvindt van de
grondwateronttrekking door water terug te brengen in de bodem. Een
retourbemaling moet doelmatig zijn. Dat betekent dat het de
negatieve effecten van de onttrekking tegen gaat en geen andere
negatieve effecten veroorzaakt, zoals wateroverlast of
verslechtering van de grondwaterkwaliteit. Het opgepompte grondwater
moet zoveel mogelijk geïnfiltreerd worden in hetzelfde watervoerende
pakket als waaruit de onttrekking plaatsvindt. Bij retourbemaling
mogen geen chemische middelen worden gebruikt (bijvoorbeeld om
putverstoppingen te voorkomen of op te heffen) die de
grondwaterkwaliteit verslechteren. Onttrekkingen voor laagwaardig gebruik zoveel mogelijk
beperkenLaagwaardig gebruik stelt lage eisen aan de waterkwaliteit. Het is
onwenselijk om hiervoor het kwalitatief goede grondwater te
gebruiken. Als het niet anders kan zal in ieder geval de bemaling
en/of de retourbemaling zo doelmatig en efficiënt mogelijk moeten
worden ingericht en gebruikt. Bijlage 1 bevat een overzicht van
laag-, middel- en hoogwaardig gebruik.Toepassing van waterbesparende
maatregelenVoorbeelden van waterbesparende maatregelen zijn de
toepassing van damwanden en onderwaterbeton bij een bronbemaling en
het hergebruik van proceswater bij industriële onttrekkingen.
Waterbesparende maatregelen uitvoeren betekent dat er een minder
grote onttrekking nodig is. Beleidsregel 2: grondwateronttrekkingen met negatieve effecten
op andere belangen bevat aanvullende voorwaarden voor
onttrekkingen die leiden tot ongewenste effecten op andere belangen.
Andere belangen zijn bijvoorbeeld natuur, landbouw, bebouwing,
civieltechnische werken (zoals kunstwerken, waterkeringen en wegen),
drinkwatervoorziening, groenvoorziening, archeologische, aardkundige
en cultuurhistorische waarden, de werking van een
koude-warmteopslagsysteem, de werking van een grondwatersanering en
dergelijke. De essentie van deze beleidsregel is dat de aanvrager
maatregelen moet treffen om de ongewenste effecten voldoende
ongedaan te maken en in bepaalde gevallen geheel ongedaan te maken.
Dat laatste geldt voor grondwaterafhankelijke natuur in Natura
2000-gebieden (beschermde natuurgebieden) en voor archeologische
waarden. Voor Natura 2000-gebieden geldt dat er een wettelijke
verplichting is om bepaalde natuurdoelen te realiseren. Voor
archeologische waarden geldt een bijzonder beschermde positie op
grond van de Monumentenwet.Beleidsregel 3: bronbemaling bevat aanvullende
voorwaarden voor het voorkomen of compenseren van negatieve effecten
van bronbemalingen. Bronbemalingen vallen onder laagwaardig gebruik van grondwater.
Algemeen uitgangspunt is onttrekkingen voor laagwaardig gebruik
zoveel mogelijk te beperken. Dit betekent dat de bemaling en/of een
retourbemaling zo doelmatig en efficiënt mogelijk moet worden
ingericht en gebruikt. Vaak is het mogelijk de onttrekking te
beperken door het toepassen van een alternatieve bouwmethode. Bij
alternatieve bouwmethoden gaat het bij kans op schade aan gebouwen
regelmatig om toepassing van damwanden. Bij kans op schade aan
belangrijke maar kwetsbare objecten kan het ook gaan om toepassing
van onderwaterbeton. Als er nadelige effecten zijn te verwachten, zijn compenserende
maatregelen nodig. Retourbemaling heeft daarbij de voorkeur, mits
doelmatig en duurzaam. Compenserende maatregelen voor droogteverschijnselen als gevolg van
een bronbemaling zijn bijvoorbeeld bewateren of vernatten via
peilbeheer.Als een bronbemaling leidt tot beïnvloeding of verplaatsing van een
grondwaterverontreiniging moet de aanvrager maatregelen treffen om
dat tegen te gaan. Dat kan door bijvoorbeeld een tijdelijke
interceptieput te plaatsen waar het grondwater met de
verontreiniging in stroomt, om verspreiding van de verontreiniging
tegen te gaan.Beleidsregel 4: bodemsanering bevat een aanvullende
voorwaarde voor het voorkomen van negatieve effecten van
onttrekkingen ten behoeve van bodemsanering. De essentie is de
onttrekking zo veel mogelijk te beperken door een efficiënt ontwerp
of door alternatieve technieken toe te passen.Onttrekkingen voor bodemsanering kunnen tijdelijk zijn of
(semi-)permanent:
Tijdelijke onttrekking voor het ontgraven van verontreinigde
grond in droge omstandigheden. Deze ontgravingsputten
vertonen in aanpak, duur, omvang en effecten grote
overeenkomsten met bouwputten. Daarom zijn hiervoor de
keurartikelen en beleidsregels van toepassing die gelden
voor bronbemalingen.
Tijdelijke onttrekking voor de sanering van verontreinigd
grondwater. Grondwatersaneringen zijn net als bronbemalingen
meestal tijdelijk, maar duren doorgaans langer, terwijl de
hoeveelheid onttrokken water en de daarmee gepaard gaande
effecten meestal kleiner zijn.
(Semi-)permanente onttrekkingen zijn bedoeld als
beheersmaatregel om verdere verspreiding van mobiele
verontreinigingen te voorkomen (de zogenaamde
IBC-saneringen). Deze vallen onder de onttrekkingen voor overige doeleinden.
Tegenwoordig zijn er meer saneringstechnieken mogelijk (met name
in-situ saneringen) zonder of met minimale onttrekkingen. Als het
niet anders kan dan moet het onttrokken grondwater zoveel mogelijk
weer worden geïnfiltreerd in hetzelfde watervoerende pakket, mits
doelmatig en duurzaam (zie algemene uitgangspunten). Daarbij mag
geen verslechtering van de waterkwaliteit optreden.Beleidsregel 5: beregening of bevloeiing bevat
aanvullende voorwaarden voor het voorkomen van negatieve effecten
van onttrekkingen ten behoeve van beregening of bevloeiing. Beregening en bevloeiing vallen onder laagwaardig gebruik van
grondwater. Algemeen uitgangspunt is onttrekkingen voor laagwaardig
gebruik zoveel mogelijk te beperken. Het is daarom wenselijk om
alternatieven voor grondwater te gebruiken voor beregening of
bevloeiing, in de volgorde van wenselijkheid: oppervlaktewater, 1e
watervoerend pakket, (alleen in uiterste gevallen) 2e watervoerend
pakket. En bij glastuinbouw: bij voorkeur gebruik van opgeslagen
regenwater. Bij beregening of bevloeiing infiltreert water in de grond. Dit mag
uiteraard de grondwaterkwaliteit niet negatief beïnvloeden. Bij
gebruik van opgevangen hemelwater, dat is afgestroomd langs mogelijk
vervuilde oppervlakken, kan dat betekenen dat de "first flush"
(eerste 4 mm van een bui) niet geschikt is voor infiltratie, of dat
eerst een behandeling (zandfilter of bodempassage) nodig is. Beleidsregel 6: permanente onttrekking voor bouwwerk of
infrastructuur bevat aanvullende voorwaarden om negatieve
effecten te voorkomen van permanente onttrekkingen voor bouwwerken
of infrastructuur. Dit zogenoemde ‘bouwen volgens polderprincipe' is ongewenst en niet
duurzaam. Het wordt beschouwd als laagwaardig gebruik. Algemeen
uitgangspunt is onttrekkingen voor laagwaardig gebruik zoveel
mogelijk te beperken. Bovendien kan deze permanente onttrekking en
bijbehorende continue lozing negatieve effecten hebben: bij lozing
van het opgepompte water op het riool beïnvloedt het de waterketen
(riolering en zuivering) en bij lozing op oppervlaktewater of
infiltratie in de bodem is er invloed op het watersysteem. Permanente grondwaterstandsverlaging vergroot de kans op schade aan
bouwwerken en andere belangen in de omgeving. Om deze redenen is een
permanente onttrekking voor een bouwwerk of infrastructuur alleen
toegestaan als de aanvrager kan aantonen dat het om een zwaar
maatschappelijk belang gaat.Als er geen alternatieven zijn is een belangrijke voorwaarde voor de
vergunning dat de aanvrager aantoont dat de opgepompte hoeveelheid
water (debiet) minimaal is, dat de grondwaterstandsverlagingen
minimaal zijn en dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten.
Bij de vergunningverlening gaat AGV vooralsnog uit van maximaal
toelaatbare debieten en grondwaterstandsverlagingen, zoals deze in
2005 zijn uitgewerkt in samenwerking tussen AGV, Dienst Milieu en
Bouwtoezicht (DMB) en de provincie Noord-Holland ("Bouwen volgens
polderprincipe in Amsterdam" uit 2005). Het onderzoek door de aanvrager moet deugdelijk zijn. Dit is vooral
belangrijk omdat er een reëel risico bestaat dat de werkelijke
opgepompte en geloosde hoeveelheid water (aanzienlijk) groter is dan
de berekende hoeveelheid. Dit heeft te maken met het feit dat de
ondergrond niet overal hetzelfde is, en dat de doorlaatbaarheid van
de bodem van plek tot plek erg kan verschillen. Dit betekent dat met
name de gegevens van de ondergrond waarop het ontwerp is gebaseerd
van groot belang zijn. Ook moeten de grondwaterstanden en onttrokken
hoeveelheden water gemonitord worden (artikel 6.1 van het
Waterbesluit). Om te toetsen of het onderzoek en de monitoring
voldoen aan de eisen gaat AGV ook uit van de rapportage "Bouwen
volgens polderprincipe in Amsterdam" uit 2005.Beleidsregel 7: onttrekking ter vergroting van
ontwateringsdiepte bevat aanvullende voorwaarden om
negatieve effecten te voorkomen van onttrekkingen die dienen om de
ontwateringsdiepte te vergroten, waarbij de grondwaterstand lager
komt te staan dan het oppervlaktewaterpeil.Behalve bij noodvoorzieningen gaat het hier om een laagwaardige
toepassing van grondwater. Algemeen uitgangspunt is onttrekkingen
voor laagwaardig gebruik zoveel mogelijk te beperken.Het effect van dergelijke onttrekkingen is dat ze kunnen leiden tot
versnelde inklinking van de bodem (hetgeen leidt tot maaivelddaling
en met name maaiveldverschillen), versnippering van het beheer van
het watersysteem, nadelige effecten op de ecologie en andere
belangen in het gebied. Dit effect is vergelijkbaar met het effect
van onderbemalingen. Voor deze onttrekkingen gelden daarom,
aanvullend op de algemene beleidsregels voor
grondwateronttrekkingen, dezelfde beleidsregels als voor
onderbemalingen.Beleidsregel 8: onttrekken van grondwater in of nabij
waterkeringen bevat voorwaarden voor het onttrekken van
grondwater in de kernzone en beschermingszone van waterkerende
dijklichamen en waterkerende constructies - aanvullend op de
algemene vergunningvoorwaarden voor grondwateronttrekkingen en
specifieke vergunningvoorwaarden afhankelijk van het doel van de
onttrekking. Door het onttrekken van grondwater wordt de grondwaterstand lager.
Daardoor kan de dijk ‘uitdrogen' en als het ware inzakken. Daardoor
kan zetting van de dijk optreden. Het risico bestaat dat de dijk
daardoor niet meer voldoende hoogte houdt. Bij veendijken leidt
uitdroging tot lichtere dijken; daardoor wordt de kans op afschuiven
groter.Beleidsregel 9: verlagen van de grondwaterstand bevat
voorwaarden voor het verlagen van de grondwaterstand anders dan door
middel van een grondwateronttrekking binnen de kernzone en
beschermingszone of buitenbeschermingszone van een waterkerend
dijklichaam en waterkerende constructies - aanvullend op de algemene
vergunningvoorwaarden voor grondwateronttrekkingen. Verlaging van de grondwaterstand kan behalve via
grondwateronttrekkingen (door bemaling) ook plaatsvinden via
horizontale drainage of verticale drainage. Horizontale drainage gebeurt meestal ondiep, tot een diepte van
circa 1 à 2 meter, door een drain in de ontgravingsput te leggen.
Verticale drainage gebeurt door meerdere diepe buizen met filters in
de grond te plaatsen. Beide vormen van onttrekking kunnen schadelijk
zijn voor een waterkering. Door een lagere grondwaterstand kan de
dijk ‘uitdrogen' en als het ware inzakken. Het risico bestaat dat de
dijk daardoor niet meer voldoende hoogte houdt. 15.5 Samenvattende tabel Beleidsregel
GrondwateronttrekkingenZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
Grondwateronttrekkingen15.6 Bijlagen 15.6.1Grondwaterwinningen ingedeeld naar
hoogwaardig, middelwaardig en laagwaardig gebruikDe indeling in hoogwaardig, middelwaardig en laagwaardig gebruik is
gebaseerd op twee criteria:
de vereiste kwaliteit van het te onttrekken grondwater;
of het wel of niet om een openbaar belang gaat.
Zie Bijlage figuren.pdf voor tabel Grondwaterwinningen
ingedeeld naar hoogwaardig, middelwaardig en laagwaardig
gebruik15.6.2 Eisen aan de vergunningaanvraagIn de Waterregeling zijn zowel de algemene indieningsvereisten voor
de watervergunning als de specifieke indieningsvereisten voor
grondwateronttrekkingen en infiltraties opgenomen. Die
indieningsvereisten zijn hieronder opgenomen en waar nodig
geconcretiseerd.15.6.3 Beschrijving effectenIn artikel 6.19 van de Waterregeling is onder andere bepaald dat de
aanvrager van een vergunning moet beschrijven wat de aard en de
omvang van de gevolgen van de handeling (hier: grondwateronttrekking
en/of infiltratie) zijn, voor zover die gevolgen relevant zijn voor
de beoordeling van de aanvraag.De aard en het detailniveau van de gevolgen die in beeld moeten
worden gebracht, zullen verschillen per onttrekking. De volgende
aspecten kunnen bijvoorbeeld een rol spelen:
verlaging/verhoging grondwaterstanden en/of stijghoogten in
het watervoerend pakket;
invloed op GGOR;
invloedsfeer van de onttrekking waarbij de verlaging op de
kaart in de regel door middel van contouren per 5 cm
verlaging wordt aangegeven;
verlaging van grondwaterstanden bij gevoelige objecten
(bebouwing, waterkeringen, infrastructuur en kunstwerken,
bomen, natuur, landbouw, zettinggevoelige gronden). Waar
relevant en mogelijk ook de verlaging ten opzichte van
historische fluctuaties in beeld brengen;
berekening van zetting, klink of negatieve kleef alsmede,
indien relevant, gevolgen voor fundering;
gevolgen van zetting en grondwaterstandsverandering voor
landbouw, natuur, bebouwing, waterkeringen, infrastructuur,
kunstwerken en eventuele archeologische of aardkundige
waarden;
de invloed van de onttrekking/infiltratie op aanwezige
bodemverontreinigingen;
de gevolgen van een onttrekking op de diepteligging van het
zoet-zoutgrensvlak (modelberekening);
bij retourbemaling of bij infiltratie van hemelwater: de
gevolgen voor de (grond)waterkwaliteit in het
(grond)waterlichaam.
Bij de berekeningen moet worden aangegeven van welke
geohydrologische bodemopbouw is uitgegaan, en - indien met een model
is gewerkt - moet aangegeven worden welke geohydrologische
bodemschematisatie en uitgangspunten (zoals kD- en c-waarden)zijn
toegepast.Verder moet inzicht worden gegeven in de samenstelling van het te
onttrekken respectievelijk te infiltreren grondwater. Daarbij kan
het onder meer gaan om het gehalte aan chloride, sulfaat, ijzer,
zwevende stof, CZV, BZV. Voor het te onttrekken grondwater is het
van belang in verband met lozing op oppervlaktewater of riolering;
voor het te infiltreren grondwater omdat dit de kwaliteit van het
grondwater niet mag verslechteren.15.6.4 Beschrijving maatregelen en/of voorzieningen In artikel 6.27 en 6.28 van de Waterregeling is, als
indieningsvereiste voor vergunningsaanvragen voor
grondwateronttrekkingen respectievelijk infiltraties, onder meer
bepaald dat een beschrijving moet worden gegeven van de maatregelen
of voorzieningen die worden getroffen om de negatieve gevolgen van
de onttrekking of infiltratie te voorkomen of te beperken.Bij die maatregelen kan worden gedacht aan:
beperken onttrekking door civieltechnische of
geohydrologische maatregelen (werken binnen damwand, werken
in den natte, onderwaterbeton, bodem injecteren, etc.);
infiltratiemiddelen om (gevolgen van)
grondwaterpeilverlaging te beperken;
geoptimaliseerd onttrekkingsregime om effecten te
minimaliseren (bijvoorbeeld laten opkomen grondwaterpeil
tijdens onderbrekingen in het werk);
funderingsvervangende of ondersteunende constructies;
overige maatregelen zoals beregening natuur, isolatie
bodemverontreiniging door schermen, etc.;
schaderegeling: dit kan in een zeldzaam geval een
mogelijkheid zijn; in principe is het voorkomen van schade
echter het uitgangspunt;
infiltratie van hemelwater met het doel dit water vervolgens
weer te onttrekken.
15.6.5 Meetplan met actiewaarden Zeker indien sprake is van kwetsbare objecten (civieltechnische
werken zoals bebouwing, kunstwerken, waterkeringen en wegen) kan een
meetplan met actiewaarden worden vereist. Dit plan kan onderdelen
omvatten als:
nulmeting (grondwaterstanden, opname maaiveld en bebouwing
(door middel van fotografische vooropnamen), inmeten van
hoogtebouten);
meetplan grondwaterstanden (met actiewaarden);
meetplan zakbakens (om maaiveldhoogten en -zakkingen te
meten) en/of hoogtebouten (voor bebouwing);
meetplan bodemvocht (met name voor monumentale natuur
(meestal bomen) om te bepalen wanneer watergiften nodig zijn
(watergiftenplan);
meetplan waterkwaliteit.
16 Beleidsregels Wijzigen van het waterpeil16.1 Inleiding Deze beleidsregels vormen het afwegingskader voor
vergunningverlening: in dit geval voor Watervergunningen op het
gebied van wijzigen van het waterpeil. Wijzigen van het waterpeilbetekent het
waterpeil plaatselijk verhogen of verlagen ten opzichte van het peil
in de rest van het peilgebied. AGV stelt een zo optimaal mogelijk
peil voor een heel peilgebied vast in een peilbesluit. Dit gebeurt
ongeveer 1 keer in de 10 jaar. Het waterpeil in een peilbesluit is
een maatschappelijk acceptabel (gewenst) waterpeil, dat voorvloeit
uit een gedetailleerde studie en weging van belangen. Het kan
voorkomen dat dit peil niet optimaal is voor een bepaalde gebruiker
door lokale verschillen in maaiveldhoogte of grondgebruik. In dat
geval zijn er diverse mogelijkheden om het peil lokaal te verhogen
of te verlagen:
Hoogwatervoorziening:Het gaat hier om een klein gebied (kleiner dan 25 ha)
waar het peil hoger is dan het peilvak waarop het afwatert.
Het hogere peil wordt in stand gehouden met een inlaat, pomp
of stuw. Redenen om een hoogwatervoorziening aan te leggen
kunnen zijn: bescherming van een waterkering, bescherming
van fundering, bescherming van natuur, bescherming van
archeologische of cultuurhistorische waarden. Een zone van
meerdere hoogwatervoorzieningen (met meer dan 1
belanghebbende en meestal verschillende peilen) heet een
hoogwaterzone.
Onderbemaling:Het gaat hier om een klein gebied (minimaal 8 ha en kleiner
dan 25 ha) waar het peil lager is dan volgens het
peilbesluit voor het betreffende peilvak, door gebruik te
maken van een pomp of stuw. De reden voor een onderbemaling
is meestal land in diepere gedeelten van polders begaanbaar
te houden.
Bemalen drainage:Bemalen drainage is een vorm van onderbemaling. Drains
voeren water uit een perceel af naar een put. Een pomp maalt
het water uit de put weg. De waterstand in de put wordt
gezien als het waterpeil voor het perceel
Deze beleidsregels gelden voor situaties waarin het oppervlaktewater
in een deel van een peilgebied verandert door verlaging of verhoging
van het peil (al dan niet met behulp van kunstwerken), en waarvan
die verandering afwijkt van het vastgestelde peilbesluit in het
betreffende peilvak. De vergunning is geldig tot aan de vaststelling
van het eerstvolgende peilbesluit.Andere beleidsregels die relevant zijn voor wijzigen van het
waterpeil zijn:
De beleidsregels voor aanleg, wijzigen of verwijderen van
werken in en nabij wateren;
De beleidsregels voor werken aanbrengen, hebben of
verwijderen op of bij waterkeringen.
16.2 Relevante regelgeving16.2.1 Verboden in de Keur van AGVDeze beleidsregels zijn van toepassing op vergunningsaanvragen die
betrekking hebben op de volgende verboden in de Keur van AGV:Artikel 3.4: Verboden handelingen in en nabij
oppervlaktewaterlichamen. 16.3 Watervergunningsvoorwaarden16.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening16.3.2 Beleidsregel 1: Algemene voorwaarden voor wijzigen van
het waterpeilHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het wijzigen van het waterpeil:- De wijziging van het waterpeil heeft tot doel:
bescherming van bestaand onroerend goed of
optimalisatie van de drooglegging voor agrarisch
grondgebruik in gebieden met de Waterbeheerplan (WBP)functie
landbouw of WBP functie agrarisch grasland met
natuurwaarden, waarbij het betrokken (aaneengesloten) gebied
minstens 8 ha groot is, maar niet groter dan 25 ha (voor
kleine beschermde natuurgebieden met de status ‘begrensd
reservaats- of natuurontwikkelingsgebied', is een
gebiedsgrootte van minder dan 8 ha mogelijk);
of
optimalisatie van de drooglegging voor natuur(ontwikkeling)
in reservaats- of natuurontwikkelingsgebied, waarbij de
grootte van het gebied niet groter mag zijn dan 25
haen
de aanvrager motiveert dat er redelijkerwijs geen andere16
oplossingen zijn dan een peilafwijking om aan zijn belangen
tegemoet te komen en
De peilafwijking mag geen negatieve gevolgen hebben voor het
waterbeheer en of instellingen van de kunstwerken van het
waterschap en
De verandering van het peil mag geen negatieve invloed
hebben op bebouwing, wegen (bestrating) en andere
civieltechnische werken in de omgeving en
De verandering van het peil mag geen verslechtering
veroorzaken van de stabiliteit van waterkeringen
en
het gemiddelde maaiveld van de percelen waar de
peilwijziging plaatsvindt verschilt meer dan 10 cm ten
opzichte van het gemiddelde maaiveld in het peilvak van het
peilbesluit of
het grondgebruik van de percelen waar de peilwijziging
plaatsvindt, wijkt af van het grondgebruik in de rest van
het peilgebied en dit specifieke grondgebruik vereist een
andere grondwaterstand/drooglegging.
16.3.3 Beleidsregel 2: OnderbemalingHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het instellen of wijzigen van een onderbemaling:
De voorwaarden uit beleidsregel 1 zijn van toepassing
De drooglegging in de onderbemaling mag niet groter zijn dan
de gemiddelde drooglegging in het peilvak waarvan de beoogde
onderbemaling deel van uitmaakt
Het verschil tussen maaiveld en waterpeil in een
onderbemaling in veengebied
De totale oppervlakte aan onderbemalingen mag niet groter
zijn dan 10% van een peilvak
De onderbemaling moet minstens 400 m verwijderd zijn van de
grens van een natuurgebied
Het debiet (l/s/ha of mm/d) van de bemalingsinstallatie voor
de onderbemaling mag niet groter zijn dan de
bemalingsinstallatie van het waterschap
Het onderbemalingsgebied moet naar evenredigheid met het
omliggende gebied bijdragen aan de waterberging binnen het
peilgebied.
16.3.4 Beleidsregel 3: Peilverhoging (inlaat, opmaling of
stuw)Het bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor een peilverhoging door middel van een inlaat, opmaling of
stuw:
De voorwaarden uit beleidsregel 1 zijn van toepassing
De waterkwaliteit mag als gevolg van de inlaat of opmaling
niet verslechteren
De peilverhoging vindt plaats in aaneengesloten delen van
een peilvak (in agrarisch gebied)
Een bemalingsinstallatie mag geen groter specifiek debiet
hebben dan de inlaatinstallatie van het waterschap (circa 4
mm/d)
Bij gebruik van een stuw moet de vorm van de stuw zodanig
zijn dat de peilvariatie bovenstrooms overeenkomt met de
doelstellingen volgens het peilbesluit.
16.3.5 Beleidsregel 4: Bemalen drainageHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor het verlagen van het grondwaterpeil door middel van een bemalen
drainage:- Het grondwaterpeil wordt niet lager bemalen dan het waterpeil
(volgens het vigerende peilbesluit) van het aangrenzende
oppervlaktewater. 16.3.6 Geen vergunningHet bestuur verleent geen vergunning voor:
Een onderbemaling in nog niet aangekochte reservaats- en
natuurontwikkelingsgebieden op veengrond, wanneer door de
optredende bodemdaling de uitgangspositie voor het beoogde
natuurdoeltype sterk verslechtert;
Een onderbemaling ten behoeve van maïsteelt in
veenweidegebied;
Een peilverlaging in de teensloot van een waterkering.
16.4 Motivering Met de keurartikelen en beleidsregels die betrekking hebben op
wijzigen van het waterpeil draagt AGV bij aan een ecologisch gezond
en goed functionerend watersysteem en een optimaal peil voor de
verschillende functies van het gebied. Risico's van het wijzigen van het peil zijn dat het gebied lokaal te
nat of te droog wordt, hetgeen schadelijk kan zijn voor de functie
van het gebied. Ook is het mogelijk dat de waterkwaliteit
verslechtert. Vanwege deze risico's stelt AGV voorwaarden aan de
vergunningen voor het wijzigen van het waterpeil. Beleidsregel 1 bevat algemene voorwaarden voor wijzigen van het
waterpeil.Algemeen uitgangspunt is om het aantal peilafwijkingen zoveel
mogelijk te beperken. Door lokale peilafwijkingen raakt het
watersysteem versnipperd en kan AGV het lastiger ‘besturen'. Ook
voor bijvoorbeeld vissen en andere dieren is het lastiger om zich te
verplaatsen van het ene naar het andere gebied als er
peilverschillen zijn. Hierdoor wordt de leefomgeving van de
populaties (groepen dieren) steeds kleiner en kan er geen
uitwisseling meer plaats vinden tussen de populaties. Er moet dus
een goede reden zijn voor een peilafwijking, dat wil zeggen: een
aanmerkelijk verschil in maaiveldhoogte ten opzichte van de rest van
het peilgebied, of een afwijkend grondgebruik met specifieke eisen.
Het gebied waar de peilafwijking plaatsvindt moet aaneengesloten
zijn, en niet te klein (voor de beheersbaarheid). Het is belangrijk dat de peilafwijking geen negatieve gevolgen heeft
voor het functioneren van het watersysteem als geheel. AGV zal in
beginsel geen gemalen of andere kunstwerken aanpassen om de
peilafwijking mogelijk te maken. De peilafwijking mag geen negatieve invloed hebben op de omgeving.
Een peilverandering kan bijvoorbeeld leiden tot ongelijkmatige
zetting, grondmechanische instabiliteit e.d. van de bodem, waardoor
bebouwing, wegen en andere civieltechnische werken, maar ook
waterkeringen, kunnen verzakken. Ook schade aan archeologische of
cultuurhistorische waarden is mogelijk. Wanneer het grondwater
teveel daalt worden bodemschatten blootgesteld aan oxidatie en
zullen daardoor beschadigen of zelfs in de loop van de tijd geheel
verdwijnen. Beleidsregel 2: Onderbemaling bevat aanvullende
voorwaarden voor het instellen of wijzigen van een onderbemaling. Met name in veengebieden mag de grondwaterstand niet te laag worden.
Veengebieden zijn gevoeliger voor maaivelddaling bij grotere
droogleggingen, daarom wordt deze grondsoort met name genoemd. Voor
de overige grondsoorten wordt verwezen naar Beleidsregel 10 uit de
Nota Peilbeheer. Verlaging van het waterpeil kan in veengebieden
leiden tot een versnelde afbraak van veen en daarmee een versnelde
maaivelddaling initiëren. Hierdoor wordt het maaiveldverloop
grilliger, waardoor een efficiënt waterbeheer moeilijker wordt. Een onderbemaling moet ver genoeg uit de buurt blijven van
natuurgebieden. De aanleg van een lokale peilverlaging kan het
grondwaterpeil in de omliggende gebieden negatief beïnvloeden.
Peilverlagingen in de nabijheid van natuurgebieden hebben doorgaans
een ongewenst effect (verdroging). Verdroging kan zich uiten in
ongewenst lagere grondwaterstanden waardoor het soms nodig is meer
water met een ongewenste kwaliteit in te laten in het gebied. AGV
hanteert een minimale afstand van 400 meter vanaf de grens van een
natuurgebied. Dit is de breedte waarbinnen nog invloed op de
hydrologie van een natuurgebied is te verwachten (Nota
Verdrogingsbestrijding). Een onderbemaling kan een negatieve invloed hebben op de
bergingscapaciteit in het gebied, omdat de acceptabele peilvariatie
in een onderbemalingsgebied meestal kleiner is dan normaal. Bij
grote piekafvoeren kan een onderbemalingsgebied daarom minder water
bergen. Ook is het mogelijk dat een onderbemaling kwelwater vanuit
de ondergrond aantrekt (omdat de waterstand daar lokaal lager is).
Een onderbemaling die veel kwel aantrekt zal de waterberging van de
rest van het peilvak en de polder verminderen. Beleidsregel 3: Peilverhoging (inlaat, opmaling of stuw)
bevat aanvullende voorwaarden voor een peilverhoging door
middel van een inlaat, opmaling of stuw. Bij het inlaten van water is het belangrijk dat de waterkwaliteit
niet verslechtert. Dat betekent dat in een aantal gevallen inlaten
van boezemwater niet wenselijk is, omdat dit van slechtere kwaliteit
is dan het polderwater. In die gevallen is een opmaling alleen
toegestaan met gebiedseigen water. Een peilverhoging mag niet leiden tot ongewenste vernattingseffecten
in de omgeving. Ook mag het de waterbalans (de balans tussen
wateraanvoer en waterafvoer) van de polder niet verstoren: Een
hoogwatervoorziening met permanente inlaat vanuit andere wateren dan
de polder vergroot de wateraanvoer naar de polder als geheel, en zal
daarmee de balans tussen wateraanvoer en waterafvoer verstoren,
hetgeen ongewenst is.Bij gebruik van een stuw is het belangrijk dat de vorm van de stuw
zodanig is, dat de peilvariatie bovenstrooms overeenkomt met de
doelstellingen volgens het peilbesluit. Dat wil zeggen dat de stuw
bijvoorbeeld niet te smal is als er geen grote peilvariatie
wenselijk is bovenstrooms. Als een stuw te smal is zou hij kunnen
fungeren als ‘flessenhals' en zou het waterpeil bovenstrooms te veel
kunnen stijgen bij veel neerslag. Beleidsregel 4: Bemalen drainage bevat een aanvullende
voorwaarde voor het verlagen van het grondwaterpeil door middel van
een bemalen drainage. Bij deze voorwaarde gaat het er om dat het grondwaterpeil niet te
veel zakt als gevolg van de bemalen drainage, in ieder geval niet
lager dan het peil in de put waarop een of meerdere drains op
uitkomen.Geen vergunning verleent AGV voor onderbemalingen in
‘toekomstige' natuurgebieden, wanneer hierdoor de bodem onomkeerbaar
zou dalen. De reden is dat dit de ecologische potenties van het
gebied onomkeerbaar vermindert. Toekomstige natuurgebieden zijn
aangewezen in de regionale waterplannen of structuurplannen van de
provincies, of in bestemmingsplannen van gemeenten. Ook voor
maïsteelt in veenweidegebied verleent AGV geen vergunning, omdat
veenweidegebieden niet geschikt zijn voor maïsteelt zonder deze
sterk te ‘verdrogen'. Dit levert onomkeerbare bodemdaling op,
hetgeen ongewenst is.Voor een peilverlaging in de teensloot van een waterkering geeft AGV
geen vergunning omdat de risico's voor de stabiliteit van de kering
te groot zijn.16.5 Samenvattende tabel Beleidsregel wijzigen van het
waterpeilZie bijlage Figuren.pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
wijzigen van het waterpeil16.6 Bijlage bestaande hoogwatervoorzieningen Bestaande hoogwatervoorzieningen en onderbemalingen zullen bij een
actualisering van peilbesluiten worden bezien. Op grond van het overgangsrecht in de Keur zijn kunstwerken die
aantoonbaar vóór 2002 zijn aangelegd, in beginsel gelegaliseerd voor
zover daarvoor geen vergunning voor afgegeven was en voor zover de
belangen die AGV dient te behartigen daardoor niet op onacceptabele
wijze worden geschaad.Bij de actualisering van peilbesluiten beoordeelt AGV in hoeverre
continuering toelaatbaar is. AGV neemt dan de kunstwerken op in de legger (voor zover dat al niet
was gebeurd).Voor nieuwe hoogwatervoorzieningen/zones en onderbemalingen en de
daartoe benodigde kunstwerken gelden de beleidsregels. Deze beleidsregel vormt het afwegingskader voor vergunningverlening:
in dit geval voor watervergunningen voor het aan- en afvoeren en
lozen en onttrekken van oppervlaktewater uit wateren gelegen in
polders.Er is geen garantie op de aanvoer van de hoeveelheid water en de
kwaliteit ervan door het waterschap.17.2.1 Verboden in de Keur van AGV Artikel 3.7: Het is verboden zonder vergunning van het bestuur water
aan te voeren naar, te lozen op, af te voeren uit en te onttrekken
aan oppervlaktewaterlichamen.17.2.2 Keurbesluit Vrijstellingen In bepaalde gevallen is er geen vergunning nodig. In het Keurbesluit
Vrijstellingen staat wanneer en onder welke voorwaarden dat het
geval is voor aan- en afvoeren en lozen en onttrekken van water. Artikel 12.1: Aan- en afvoeren en lozen en onttrekken van waterArtikel 12.2: Meld- en registratieplicht17.3.1 Beleidsregels voor vergunningverlening17.3.2 Beleidsregel: algemene voorwaarden voor aan- en afvoeren
en lozen en onttrekken van oppervlaktewaterHet bestuur kan onder de volgende voorwaarden vergunning verlenen
voor de aan- en afvoer en lozen en onttrekken van oppervlaktewater
uit wateren gelegen in polders:
De vaarfunctie mag niet worden gehinderd en
De aanvrager toont desgevraagd een calamiteitenplan waarin
het risico en de oplossingen voor stopzetting van de
installatie gedurende een bepaalde tijd (bij wateroverlast
of watertekort) zijn aangegeven en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat belangen van derden
niet worden geschaad en
Indien de activiteit gepland is in of nabij teensloten van
waterkeringen toont de aanvrager desgevraagd aan dat de
stabiliteit van de waterkering niet vermindert
en
De aanvrager toont desgevraagd aan dat de waterpeilen
blijven voldoen aan het vastgestelde peilbesluit
en
De stroomsnelheid mag niet groter worden dan 0,2 m/s
en
Het verhang in het water in polders wordt niet hoger dan 1
cm/km en
Indien een gelijktijdige lozing en onttrekking van water
gewenst is, vindt dit bij voorkeur plaats in hetzelfde
peilgebied en
De aanvrager toont aan dat de gewenste activiteit geen
negatief effect heeft op de ecologische toestand
en
De onttrekking of afvoer van water vindt tenminste 400 m
vanaf de grens van een natuurgebied plaats.
Beleidsregel algemene voorwaarden voor aan- en afvoeren en
lozen en onttrekken van waterAd 1: Dwarsstroming kan risico’s opleveren voor schepen. Voor
aanvoeren en lozingen zijn de negatieve effecten groter dan voor
afvoeren en onttrekkingen. Zie Richtlijnen Vaarwegen 2011 van
Rijkswaterstaat paragrafen 3.3.4 en verder. Ad 2: Het waterschap heeft met omringende waterbeheerders afspraken
over de uit te wisselen hoeveelheden water in normale maar ook in
uitzonderlijke situaties. Deze afspraken zijn vastgelegd in
waterakkoorden en verdringingsreeksen. Het bestuur kan de wateraan
en –afvoer en lozing en onttrekking gedurende een onbepaalde tijd
verbieden (art. 3.9 van de Keur AGV). De kans op een verbod en de
duur daarvan is mede afhankelijk van de omvang en het doel van de
handeling en de mogelijke alternatieven. Ad 4, 5, 6 en 7Het is zonder vergunning verboden om af te wijken van het door het
waterschap gehanteerde streefpeil. Op dergelijke afwijkingen zijn de
regels uit hoofdstuk 16 “wijzigen van het waterpeil” van toepassing. Peilveranderingen, vooral verlagingen, in de teensloot van een
waterkering kunnen de stabiliteit negatief beïnvloeden. Wanneer het
verhang te groot wordt dan zal het waterpeil ook te veel gaan
afwijken. Bij de te hoge of te lage waterpeilen kunnen andere
belangen die afhankelijk zijn van het waterpeil hinder of schade
ondervinden. Bij hogere stroomsnelheden is er een grote kans op beschadiging van
de oevers. Oeverbeschoeiing kan deze beschadigingen beperken, maar
aan de plaatsing daarvan kleven ook nadelen. Ad 8: Voor energiesystemen zijn vaak grote debieten nodig om de
warmte (en soms koude) uit het oppervlaktewater te winnen. Hierbij
is geen sprake van een berging omdat er gelijktijdig onttrokken en
geloosd wordt. De effecten op het watersysteem en de beheersbaarheid
ervan zijn het kleinst wanneer dit plaats vindt binnen hetzelfde
peilgebied.Ad 9: Een onttrekking en/of lozing kan direct en indirect (bijv door
extra inlaat van gebiedsvreemd water) leiden tot een verslechtering
van de waterkwaliteit. Zie bijlage Figuren. pdf voor Samenvattende tabel Beleidsregel
voor het aan- en afvoeren, lozen en onttrekken van water
figuren.pdf (107 Kb)