CVDR254744_1Erfgoedverordening Schagen 2013nlregelingSchagen2013-01-31SchagenSchager Weekblad 30 januari 2013Erfgoedverordening gemeente Schagen 2013Art. 149 GemeentewetMonumentenwetWet algemene bepalingen omgevingsrechtgemeenteraadvolkshuisvesting en woningbouw2013-01-03De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-01-312024-05-31Nieuwe regeling2013-08MonumentenGeenErfgoedverordening Schagen 2013De raad van de gemeente Schagen;Gelet op gelet op artikel 149 van de Gemeentewet, de artikelen 12, 15 en 38
van de Monumentenwet 1988 en de artikelen 2.1 en 2.2 van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht;Besluit:vast te stellen de volgende verordening:Erfgoedverordening Schagen 20131.AlgemeenDeze verordening verstaat onder:
gemeentelijk monument: een
overeenkomstig deze verordening als beschermd gemeentelijk
monument aangewezen:
zaak, die van algemeen belang is wegens zijn schoonheid,
betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische
waarde;
terrein of water dat van algemeen belang is wegens een
daar aanwezige zaak als bedoeld onder 1;
gemeentelijke monumentenlijst: de
lijst waarop zijn geregistreerd de overeenkomstig deze
verordening als gemeentelijk monument aangewezen zaken,
terreinen of wateren als bedoeld in artikel 1 sub a;
beschermd monument: beschermd
monument als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht en/of beschermd monument als
bedoeld in artikel 1 van de Monumentenverordening Noord-Holland
2010;
Erfgoedcommissie: de op basis van
artikel 15 Monumentenwet 1988 ingestelde commissie met als taak
het college op verzoek of uit eigen beweging te adviseren over
de toepassing van de Monumentenwet 1988, de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht, de verordening, het monumenten- en
cultuurhistorisch beleid;
gemeentelijke archeologische
waardenkaart: topografische kaarten, zijnde
de kaartbijlage bij de gemeentelijke Beleidsnota Cultuurhistorie
of de gemeentelijke Beleidsnota Archeologie, waarop
archeologische monumenten en archeologisch waardevolle gebieden
zijn aangegeven, onder vermelding van het archeologieregime
en/of archeologiecriterium;
archeologieregime: niveau van
bescherming (rijks, provinciaal of gemeentelijk) van een bekend
archeologisch terrein of van een archeologisch waardevol gebied
van de eerste, tweede, derde, vierde of vijfde categorie of van
de Waarde Archeologie 1, 2, 3, 4 of 5, waar in een bepaalde mate
archeologische waarden worden verwacht (archeologisch waardevol
gebied), vastgelegd via het archeologiecriterium;
archeologisch waardevol gebied:
gebied, aangegeven op de gemeentelijke archeologische
waardenkaart, waarvan is aangegeven dat in bepaalde mate
archeologische vondsten of sporen te verwachten zijn;
archeologiecriterium: de omvang
(oppervlakte en diepte) van de grondroerende werkzaamheden in de
bodem, zijnde de ondergrens van werkzaamheden waarbij rekening
moet worden gehouden met de aanwezigheid van archeologische
waarden;
bouwhistorisch onderzoek: onderzoek
dat alle gegevens bestudeert over de bouwgeschiedenis en het
gebruik van een gebouw.
programma van eisen: programma dat
door het college wordt vastgesteld en waarmee kaders worden
gesteld voor het ontwerp en de uitvoering van archeologisch
onderzoek;
plan van aanpak: plan dat weergeeft
hoe een archeologische uitvoerder de vragen zoals omschreven in
het programma van eisen denkt te gaan beantwoorden;
bureauonderzoek: het verwerven van
informatie, aan de hand van bestaande bronnen, over bekende of
verwachte archeologische waarden binnen een onderzoeksgebied,
omvattende de aard en de omvang, de datering, gaafheid en
conservering en de relatieve kwaliteit daarvan;
inventariserend veld onderzoek:
door middel van waarnemingen in het veld verwerven van (extra)
informatie over bekende of verwachte archeologische waarden
binnen een onderzoeksgebied, als aanvulling op en toetsing van
de archeologische verwachting, geformuleerd in het
bureauonderzoek;
definitief opgravend onderzoek:
definitieve archeologische ontsluiting van een vindplaats met
als doel de informatie te verzamelen en vast te leggen die nodig
is voor het beantwoorden van de in het Programma van Eisen
verwoordde onderzoeksvragen en het behalen van de
onderzoeksdoelstelling;
bevoegd gezag: bestuursorgaan als
bedoeld in artikel 1.1 van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht;
het college: het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente Schagen;
vergunning: een omgevingsvergunning
als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, of 2.2 van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht;
Wabo: Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht.
2.Aanwijzing gemeentelijke monumentenBij de toepassing van deze verordening wordt rekening gehouden met het
gebruik van het monument.
Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende,
een monument aanwijzen als gemeentelijk monument.
Voordat het college over de aanwijzing een besluit neemt, vraagt
het college advies aan de Erfgoedcommissie.
Voordat het college een monument met een religieuze bestemming
dat uitsluitend of in overwegend deel wordt gebruikt voor de
uitoefening van de eredienst, als gemeentelijk monument
aanwijst, voert hij overleg met de eigenaar.
De aanwijzing kan geen monument betreffen dat is aangewezen op
grond van artikel 3 van de Monumentenwet 1988 of dat is
aangewezen op grond van de Monumentenverordening van de
provincie Noord-Holland.
Met ingang van de datum waarop de eigenaar van een monument de
kennisgeving van het voornemen tot aanwijzing als gemeentelijk monument
ontvangt tot het moment dat de aanwijzing en registratie als bedoeld in
artikel 7 plaatsvindt, dan wel vaststaat dat het monument niet wordt
geregistreerd, zijn de artikelen 10 tot en met 14 van overeenkomstige
toepassing.
De Erfgoedcommissie adviseert schriftelijk binnen acht weken na
ontvangst van het verzoek van het college.
Het college beslist binnen twaalf weken na ontvangst van het
advies van de Erfgoedcommissie, maar in ieder geval binnen 20
weken na de adviesaanvraag.
De aanwijzing als bedoeld in artikel 3, eerste lid, wordt medegedeeld
aan degenen die als zakelijk gerechtigden in de kadastrale legger bekend
staan.
Het college registreert het gemeentelijk monument op de
gemeentelijke monumentenlijst.
De gemeentelijke monumentenlijst bevat de plaatselijke
aanduiding, de datum van de aanwijzing, de kadastrale aanduiding
en een beschrijving van het gemeentelijke monument.
Het college kan, al dan niet op aanvraag van een belanghebbende,
de aanwijzing wijzigen.
Artikel 3, tweede en derde lid, alsmede artikel 4, 5 en 6 zijn
van overeenkomstige toepassing op het wijzigingsbesluit.
Indien de wijziging naar het oordeel van het college van
ondergeschikte betekenis is, blijft overeenkomstige toepassing,
als bedoeld in lid 2, achterwege.
De inhoud en de datum van de wijziging worden op de
gemeentelijke monumentenlijst aangetekend.
Indien het college de aanwijzing intrekt, zijn artikel 3, tweede
lid, en artikel 5 van overeenkomstige toepassing.
De aanwijzing wordt geacht ingetrokken te zijn, indien
toepassing wordt gegeven aan artikel 3 van de Monumentenwet 1988
of aan artikel 2 van de Monumentenverordening van de provincie
Noord-Holland.
De intrekking wordt op de gemeentelijke monumentenlijst
geregistreerd, onder vermelding van de datum van intrekking van
de aanwijzing.
3.Instandhouding van gemeentelijke monumentale zaken
Het is verboden een gemeentelijk monument, als bedoeld in
artikel 1, onder a, sub 1, te beschadigen of te vernielen.
Het is verboden zonder vergunning van het bevoegd gezag:
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, sub 1, af te breken, te verstoren, te
verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen;
een gemeentelijk monument, als bedoeld in artikel 1,
onder a, sub 1, te herstellen, te gebruiken of te laten
gebruiken op een dusdanige wijze, dat het wordt ontsierd
of in gevaar gebracht.
Het verbod en de vergunningplicht, als bedoeld in het tweede
lid, gelden niet indien wordt voldaan aan de door het college
gestelde nadere regels met betrekking tot de wijze waarop
werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd.
Het bevoegd gezag verleent, met betrekking tot een monument met
een religieuze bestemming, geen vergunning als bedoeld in het
tweede lid, dan in overeenstemming met de eigenaar indien en
voor zover het een vergunning betreft, waarbij wezenlijke
belangen van de godsdienstuitoefening in het monument in het
geding zijn.
Het college kan bepalen dat de aanvrager van een vergunning als
bedoeld in het tweede lid nader onderzoek moet verrichten, zoals
een bouwhistorisch of archeologisch onderzoek.
Een aanvraag als bedoeld in artikel 4.2. Besluit omgevingsrecht voor een
vergunning als bedoeld in artikel 10 en de daarbij te overleggen
gegevens en bescheiden worden in tweevoud ingediend.
Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een gemeentelijk
monument aan de Erfgoedcommissie voor advies.
Binnen vier weken na de datum van verzending van het afschrift
brengt de Erfgoedcommissie schriftelijk advies uit aan het
college.
Aan een krachtens deze verordening verleende vergunning kunnen
voorschriften worden verbonden. Deze voorschriften mogen slechts
strekken tot bescherming van het belang of de belangen in
verband waarmee de vergunning is vereist.
De vergunning kan slechts worden verleend indien het belang van de
monumentenzorg zich daartegen niet verzet. Bij de beslissing houdt het
bevoegd gezag rekening met het gebruik van het monument.14.Intrekken van de vergunningDe vergunning kan door het bevoegd gezag worden ingetrokken indien:
blijkt dat de vergunning ten gevolge van een onjuiste of
onvolledige opgave is verleend;
blijkt dat de vergunninghouder de voorschriften als bedoeld in
artikel 12, lid 3 niet naleeft;
de omstandigheden aan de kant van de vergunninghouder zich
zodanig hebben gewijzigd, dat het belang van het monument
zwaarder dient te wegen;
4.Beschermde monumenten
Het bevoegd gezag zendt onmiddellijk een afschrift van de
ontvankelijke aanvraag om vergunning voor een beschermd monument
aan de Erfgoedcommissie.
De Erfgoedcommissie adviseert schriftelijk over de aanvraag
binnen vier weken na de datum van verzending van het
afschrift.
Het college kan bepalen dat de aanvrager van een vergunning
nader onderzoek moet verrichten, zoals een bouwhistorisch
onderzoek.
5.Instandhouding van beschermde terreinen en/of wateren en
archeologische monumenten en gebieden
Het is verboden om:
in een beschermd monument, bedoeld in artikel 1, onder
a, sub 2 of in een archeologisch waardevol gebied,
bedoeld in artikel 1, onder g, de bodem te verstoren,
behoudens normale onderhoudswerkzaamheden en
archeologisch onderzoek door een daartoe gekwalificeerde
archeoloog;
aanwezige (delen van) fundamenten of andere, met de
archeologische structuren verband houdende zaken af te
breken, te verplaatsen of in enig opzicht te
wijzigen;
zich met een metaaldetector te bevinden op beschermde
monumenten en op de terreinen, die door de gemeenteraad
zijn aangegeven als terreinen met een
metaaldetectorverbod (via de APV):
Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing indien:
Het een verstoring betreft van een archeologisch
monument of een archeologisch waardevol gebied,
aangeduid op:
de beleidskaart “Archeologiegebieden 2011” van de
voormalige gemeente Zijpe, vastgesteld op 29 mei 2012,
en waarbij die verstoring plaatsvindt:
in een archeologisch waardevol gebied van de
categorie 1B, mits de verstoring een diepte
betreft van 35 cm of minder, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
tweede categorie, mits het te verstoren gebied 100
m2 of kleiner is en de verstoring een diepte van
35 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
derde categorie, waarbij het te verstoren gebied
500 m2 of kleiner is en de verstoring een diepte
van 50 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
vierde categorie, waarbij het te verstoren gebied
2.500 m2 of kleiner is en de verstoring een diepte
van 50 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
vijfde categorie, waarbij het te verstoren gebied
10.000 m2 of kleiner is en de verstoring een
diepte van 50 cm of minder betreft.
de beleidskaart “Cultuurhistorie Harenkarspel” van de
voormalige gemeente Harenkarspel, vastgesteld op 17 juli
2012, en waarbij die verstoring plaatsvindt:
in een archeologisch waardevol gebied WR A-2,
mits het te verstoren gebied kleiner is dan 100 m2
en de verstoring een diepte van 35 cm of minder
betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied WR A-3,
mits het te verstoren gebied kleiner is dan 500 m2
en de verstoring een diepte van 50 cm of minder
betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied WR A-4,
mits het te verstoren gebied kleiner is dan 2.500
m2 en de verstoring een diepte van 50 cm of minder
betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied WR A-5,
mits het te verstoren gebied kleiner is dan 10.000
m2 en de verstoring een diepte van 50 cm of minder
betreft.
de beleidskaart “Archeologische waardenkaart Schagen”
van de voormalige gemeente Schagen, vastgesteld op 15
december 2009, en waarbij die verstoring
plaatsvindt:
in een archeologisch waardevol gebied van de
eerste categorie, mits de verstoring een diepte
van 35 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
tweede categorie, mits het te verstoren gebied
50m2 of kleiner is en de verstoring een diepte van
35 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
derde categorie, mits het te verstoren gebied 500
m2 of kleiner is en de verstoring een diepte van
40 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
vierde categorie, mits het te verstoren gebied
2500m2 of kleiner is en de verstoring een diepte
van 40 cm of minder betreft, of;
in een archeologisch waardevol gebied van de
vijfde categorie, mits het te verstoren gebied
10.000m2 of kleiner is en de verstoring een diepte
van 40 cm of minder betreft.
in het geldende bestemmingsplan bepalingen zijn
opgenomen omtrent archeologische monumentenzorg.
sprake is van een activiteit als bedoeld in artikel
2.12, eerste en tweede lid, van de Wet algemene
bepalingen omgevingsrecht en in de vergunning
voorschriften zijn opgenomen omtrent archeologische
monumentenzorg.
het college nadere regels stelt met betrekking tot de
uitvoering van werkzaamheden die leiden tot een
verstoring van een archeologisch monument of van een
archeologisch waardevol gebied, als aangegeven op de
gemeentelijke archeologische waardenkaart;
een bureauonderzoek en aanvullend een archeologisch
onderzoeksrapport is overgelegd, waarin de
archeologische waarde van het terrein en/of de wateren
in voldoende mate is vastgesteld en waaruit blijkt
dat:
in het geheel geen archeologische waarden
aanwezig zijn;
de aanwezige archeologische waarden door de
verstoring niet onevenredig worden geschaad,
of:
het behoud van de archeologische waarden in
voldoende mate kan worden gewaarborgd.
Indien binnen het grondgebied van de gemeente Schagen onderzoek
wordt uitgevoerd, waaronder inventariserend veld onderzoek en/of
definitief opgravend onderzoek, in het kader van het doen van
opgravingen in de zin van artikel 1 sub h van de Monumentenwet
1988, dient, onverminderd de bepalingen van deze wet:
het college een programma van eisen vast te stellen, als
bedoeld in artikel 1, onder i van deze verordening,
waarbij nadere regels worden gesteld ten aanzien van het
onderzoek;
de verstoorder, voorafgaand aan het onderzoek, een plan
van aanpak als bedoeld in artikel 1, onder j van deze
verordening ter goedkeuring aan het bevoegd gezag te
overleggen.
In de nadere regels neemt het college bepalingen op met
betrekking tot het toezicht op de feitelijke uitvoering van het
plan van aanpak. Tijdens het onderzoek dienen aanwijzingen van
het college in acht te worden genomen.
Om te kunnen beoordelen of het plan van aanpak voldoet aan het
programma van eisen en eventuele nader gestelde regels, vraagt
het bevoegd gezag advies aan een deskundige, zoals omschreven in
de Wet op de Archeologische Monumentenzorg.
De bepalingen uit artikel 11, 12, 13 en 14 zijn van overeenkomstige
toepassing op de bepalingen uit artikel 16, tweede lid, onder e, en
artikel 17, eerste lid, onder b.6Overige bepalingenIndien en voor zover blijkt dat een belanghebbende schade lijdt of zal
lijden, die redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen laste behoort
te blijven, kent het bevoegd gezag hem op zijn aanvraag een naar
billijkheid te bepalen tegemoetkoming toe, indien de schade in relatie
staat tot:
de weigering van het bevoegd gezag een vergunning als bedoeld in
artikel 10 te verlenen;
de voorschriften door het bevoegd gezag verbonden aan een
vergunning als bedoeld in artikel 10;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 10, derde lid;
de door het college nader te stellen regels als bedoeld in
artikel 16, tweede lid, onder d;
een aanwijzing als bedoeld in artikel 17, tweede lid, tweede
volzin.
Degene, die handelt in strijd met het derde lid van artikel 10 en
artikel 16, met uitzondering van het bepaalde in het tweede lid, onder
e, van deze verordening, wordt gestraft met een geldboete van de tweede
categorie of een hechtenis van ten hoogste drie maanden.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze
verordening zijn belast de bij besluit van het college dan wel de
burgemeester aan te wijzen personen.7.SlotbepalingenDe Erfgoedverordening Harenkarspel 2010, de Erfgoedverordening gemeente
Schagen 2010 en de Erfgoedverordening gemeente Zijpe 2010 worden
ingetrokken.23.Overgangsrecht1.De op grond van de onder artikel 22 ingetrokken verordeningen
aangewezen en geregistreerde gemeentelijke monumenten worden geacht
aangewezen en geregistreerd te zijn overeenkomstig de bepalingen van
deze verordening.2.Aanvragen om vergunning die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding
van deze verordening, worden afgehandeld met inachtneming van de in
artikel 22 ingetrokken verordeningen.Deze verordening treedt in werking na de dag van bekendmaking.Deze verordening wordt aangehaald als “Erfgoedverordening Gemeente
Schagen 2013”.Schagen, 3 januari 2013,De raad , voorzitter. , griffier.1.Algemeen1.BegripsbepalingenSub aBij de omschrijving van het begrip 'gemeentelijk monument' is, met
uitzondering van de 50-jaar grens, aansluiting gezocht bij de omschrijving
van een monument in de Monumentenwet 1988. De cultuurhistorische waarde is
volgens de Memorie van Toelichting de aan een bouwwerk of gebied toegekende
waarde, gekenmerkt door het beeld dat is ontstaan en het gebruik dat de mens
in de loop van de geschiedenis van dat bouwwerk of dat gebied heeft gemaakt.
Dit is een zo ruime omschrijving dat het ook betrekking kan hebben op zaken
en gebieden met een geschiedkundige en of bouwhistorische waarde.Het begrip ‘terreinen’, als bedoeld in sub 2 van artikel 1, dient ruim te
worden uitgelegd. Hoofdzakelijk betreft het locaties waar archeologische
waarden in de bodem (kunnen) zitten, maar daarnaast kan het bijvoorbeeld ook
gaan om parken, tuinen en een perceel met een of meer bomen. Het is niet
vereist dat op het terrein ook een gebouwd monument voorkomt om over een
gemeentelijk monument te kunnen spreken. Een 'zaak' is immers een veel
ruimer begrip.Omdat de 50-jaargrens voor rijksmonumenten niet voor gemeentelijke
monumenten is overgenomen, biedt de verordening ook de mogelijkheid om
monumenten die (nog) niet op de rijksmonumentenlijst zijn geplaatst omdat ze
‘te jong zijn’, al op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.Uitgangspunt in deze verordening is dat onder het begrip ‘zaak’ alleen
onroerende zaken worden verstaan. Immers, het effectueren van de bescherming
vormt een probleem, aangezien roerende monumenten meestal eenvoudig kunnen
worden verplaatst en daardoor ongemerkt over de gemeentegrens en daarmee
buiten de werking van de verordening worden gebracht. Zaken die naar hun
aard roerend zijn, zoals een kerkorgel, kunnen wel de beschermde status
krijgen, op basis van de redengevende omschrijving. Met het voorgaande in
het achterhoofd is het echter aan gemeenten zelf om met de verordening ook
roerende monumenten aan te wijzen. Daarnaast is het ook mogelijk dat
gemeenten door middel van aanvullende regelgeving voorkomen dat
cultuurhistorische voorwerpen, die als gemeentelijk monument zijn
aangewezen, buiten de gemeentegrenzen verdwijnen. Controle en handhaving van
deze regelgeving zijn echter nauwelijks mogelijk.Sub bDit betreft de lijst waarop de gemeente de overeenkomstig de verordening
aangewezen monumenten registreert. Het plaatsen op de monumentenlijst heeft
geen rechtsgevolg. Het betreft slechts een administratieve handeling.
Voorafgaand aan de plaatsing op de lijst is het de aanwijzing tot
gemeentelijk monument die rechtsgevolg beoogt. Het is inzichtelijker om de
aanwijzing en de plaatsing op de lijst uit elkaar te trekken. Zie ook de
toelichting op artikel 3, lid 1, en artikel 7.Sub cVoor de begripsomschrijving van een 'beschermd monument' is aangesloten bij
de begripsomschrijving uit de Wabo De Wabo zelf verwijst weer naar de
Monumentenwet 1988. Deze wet omschrijft een beschermd monument als een
onroerend monument die is ingeschreven in een ingevolge de Monumentenwet
1988 vastgesteld register. Op de vergunningverlening voor rijksmonumenten
zijn de bepalingen uit de Wabo van toepassing. Onder
‘beschermd monument’ is ook inbegrepen het provinciaal monument. In de
model erfgoedverordening van de VNG is het provinciaal monument
abusievelijk niet opgenomen, de reden hiervoor is dat alleen de
provincies Drenthe en Noord-Holland provinciale monumenten hebben
aangewezen.Sub dSinds de komst vande Wet dualisering gemeentebestuur in 2002 kan
elk bevoegd orgaan in de gemeente (raad, college en burgemeester) zelf zijn
commissies instellen. De Erfgoedcommissie is een commissie die adviseert aan
het bevoegd gezag. In de Erfgoedverordening wordt door de raad bepaald dat
een Erfgoedcommissie advies moet uitbrengen aan het bevoegd gezag. Dit
vloeit voort uit de Monumentenwet 1988. In artikel 15 van deze wet is
bepaald dat de gemeente in een verordening de inschakeling van een commissie
moet regelen die adviseert aan het bevoegd gezag over aanvragen om een
omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste
lid, onder f van de Wabo. De wetgever geeft hier dus aan dat het college in
dit geval geen keuzevrijheid heeft ten aanzien van het instellen van een
commissie. Het instellen van de Erfgoedcommissie door het college moet door
middel van een apart collegebesluit. Er bestaat geen modelbesluit voor het
instellen van een (Erfgoed) commissie door het college. De taken van de
Erfgoedcommissie strekken zich uit over de Erfgoedverordening de
Monumentenwet 1988 en de Wabo. Door de Erfgoedcommissie in deze
begripsomschrijving bevoegd te verklaren over de toepassing van de Wabo te
adviseren aan het bevoegd gezag, is voldaan aan het vereiste, genoemd in
artikel 15 van de Monumentenwet 1988. Sub eDe gemeentelijke beleidsadvieskaart kan een praktische oplossing bieden in
het geval dat nog geen Malta-proof bestemmingsplan is vastgesteld. In dat
geval kunnen gebieden op een dergelijke beleidsadvieskaart worden opgenomen,
indien blijkt dat daar op grond van gemeentelijk historisch onderzoek
mogelijk archeologische sporen in de bodem kunnen worden aangetroffen.Sub nZoals ook in de algemene toelichting is aangegeven is de hoofdregel dat
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project zich in
hoofdzaak afspeelt het bevoegd gezag is.De overige begripsbepalingen zijn in hun definitie al ruim omschreven, zodat
deze geen nadere toelichting behoeven. Wat nog wel een nadere toelichting
behoeft is het bouwhistorisch onderzoek. Dit begrip was al bij
de vorige gedereguleerde verordening geschrapt:·het bouwhistorisch onderzoek; deze rapportage maakt formeel niet langer
deel uit van de verordening (het oude artikel 3, waarin was bepaald dat het
college ten behoeve van de aanwijzing tot monument een bouwhistorisch
onderzoek kon laten verrichten). Bij de aanwijzing tot monument kan de
eigenaar/gebruiker echter niet gedwongen worden een dergelijk onderzoek te
verrichten, voornamelijk vanwege de kosten. Daarnaast is dwang ook niet
mogelijk wegens het ontbreken van de mogelijkheid om binnen te kunnen treden
puur in het geval dat een dergelijk onderzoek gewenst is. Bij niet-woningen
is dat wel mogelijk, maar bij woningen is binnentreden gebonden aan het
Huisvrederecht. De strenge eisen die hieraan verbonden zijn, maken het niet
mogelijk dat voor slechts een bouwhistorisch onderzoek bij de aanwijzing tot
monument wordt binnengetreden. Dat is wezenlijk anders dan wanneer wordt
binnengetreden in het kader van toezicht op de naleving van de verordening.
Het ontbreken van de mogelijkheid om een bouwhistorisch onderzoek bij de
aanwijzing af te dwingen kan worden ondervangen nadat een woning is
aangewezen tot monument. De voorwaarden die de gemeente betreffende de
afhandeling van aanvragen om een beschikking (in casu de
monumentenvergunning) op grond van artikel 4:5 Awb kan stellen, bieden
voldoende houvast. Argument hierbij is dat inzicht in de cultuurhistorische
waarde van een gebouw bij de beoordeling van de aanvraag tot wijziging van
een monument van belang is. De gemeente bepaalt dan dat (de uitkomst van)
een bouwhistorisch onderzoek tot de noodzakelijke gegevens behoort om tot
een beoordeling van de aanvraag te komen. Hierbij moet wel sprake zijn van
evenredigheid wat betreft de omvang van de wijziging van het monument in
relatie tot de omvang van het onderzoek en de daaraan verbonden kosten. Deze
bepaling uit de Awb maakt het daarmee niet noodzakelijk dat het laten
verrichten van een bouwhistorisch onderzoek in de verordening opgenomen
hoeft te worden.Ook de nieuwe systematiek van de modelverordening, voortvloeiend uit het
dereguleringstraject en gebaseerd op het stellen van nadere regels, maakt
het gebruik van het historisch bouwonderzoek een te zwaar instrument.
Immers, de nadere regels in het derde lid van artikel 10 vragen om een
vereenvoudigde aanpak bij lichte wijzigingen aan een monument (het draait
hier feitelijk om de gevolgen die de aanwijzing heeft op reguliere
onderhoudswerkzaamheden). Het zou noch proportioneel noch evenredig zijn om
bij een dergelijke vereenvoudigde aanpak een bouwhistorisch onderzoek
verplicht te stellen. Het niet langer verplicht stellen doet echter niets af
aan het intrinsieke belang van bouwhistorisch onderzoek.2.Aanwijzing gemeentelijke monumentenDe Wabo is niet van toepassing op dit hoofdstuk. De Wabo ziet alleen op
toestemmingstelsels (vergunningen en ontheffingen). Hierdoor blijft het
college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag betreffende de
aanwijzing van gemeentelijke monumenten.2.Het gebruik van een monumentHet betreft hier vooral de gebruiksmogelijkheden die de eigenaar/gebruiker
zelf aan het object toekent. Deze gebruiksmogelijkheden slaan op de
constructie en de ligging van het object, maar ook het feitelijke gebruik
van het object zelf. 3.De aanwijzing tot gemeentelijk monumentLid 1De aanwijzing tot gemeentelijk monument en het plaatsen op de
monumentenlijst zijn twee zaken met verschillend rechtsgevolg. De aanwijzing
heeft rechtsgevolg, het daarna registreren op de gemeentelijke
monumentenlijst is slechts een administratieve handeling.Het besluit tot aanwijzing is een discretionaire bevoegdheid van het
college. Na afweging van alle betrokken belangen kan tot aanwijzing worden
besloten. De afweging van de belangen van de rechthebbende ten opzichte van
de te beschermen monumentale waarden moet uitdrukkelijk gemotiveerd in het
besluit naar voren komen (de redengeving). De aanwijzing geeft geen recht op
schadevergoeding. De aanwijzing verandert immers over het algemeen niets aan
het bestaande gebruik van het monument.Een aanwijzing heeft echter wel gevolgen voor de mogelijkheden wat betreft
het toekomstige gebruik van een monumentaal object. Immers, de monumentaal
aangewezen onderdelen mogen slechts met een vergunning (zie art. 10, tweede
lid) of slechts op grond van de nadere regels (zie art. 10, derde lid)
worden gewijzigd. Om deze, weliswaar toekomstige, last voor de burger in te
perken, dient bij de aanwijzing in de redengevende omschrijving zorgvuldig
bekeken te worden wat wel en wat niet van het object tot monumentaal
beschermingswaardig onderdeel wordt aangewezen en voor welk deel een
vergunningplicht achterwege kan blijven. Mogelijke afweging kan zijn om
alleen de vanuit openbare ruimten zichtbare bijzondere onderdelen tot
monument aan te wijzen, zodat bijvoorbeeld voor wijzigingen aan de
achterkant en het interieur in dat geval geen omgevingsvergunning voor
monumenten is vereist maar bijvoorbeeld alleen een omgevingsvergunning voor
het bouwen.Lid 2Het college moet het advies inwinnen van de Erfgoedcommissie als bedoeld
onder artikel 1, sub d. De verordening bindt het advies niet aan bepaalde
voorschriften over vorm en inhoud. Een regeling die de taak en werkwijze van
de Erfgoedcommissie bepaalt, is daarvoor de aangewezen plaats.In de verordening is geen bepaling opgenomen dat voordat het college over
een aanwijzing een besluit neemt de aanvrager en andere belanghebbenden
worden gehoord. Dit is namelijk al geregeld in (de artikelen 4:8 en 4:9 van)
de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Lid 3Dit lid is nodig ondanks het bepaalde in artikel 4:8 Awb dat belanghebbenden
zienswijzen naar voren kunnen brengen. Overleg is immers meer dan het naar
voren kunnen brengen van zienswijzen.Lid 4Monumenten die op grond van een aanwijzing door het Rijk of provincie al op
een monumentenlijst zijn geplaatst, komen niet voor aanwijzing als
gemeentelijk monument in aanmerking.4.VoorbeschermingDit artikel regelt de voorbescherming voor toekomstige gemeentelijke
monumenten, zoals die ook voor rijksmonumenten geldt. Dat betekent dat in de
periode van kennisgeving van het voornemen van het college om een monument
op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen tot het daadwerkelijke
aanwijzingsbesluit (dit kan ook een afwijzing zijn), de artikelen 10 tot en
met 14 van deze verordening van toepassing zijn. Dat betekent onder andere
dat een monument tijdens de aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk monument
niet mag worden afgebroken, gewijzigd, verplaatst (etc.) zonder een
omgevingsvergunning voor monumenten of anders dan de bij nadere regels
opgestelde wijze. Het gebruik van de voorbeschermingsprocedure is gebonden
aan een motivatieplicht, aangezien hieraan voor de eigenaar/gebruiker
financiële consequenties zijn verbonden. Immers, gedurende de
voorbescherming dienen bouwactiviteiten te worden opgeschort.Het inroepen van de voorbescherming van een object is een publiekrechtelijke
beperking en een beperkingenbesluit in de zin de van artikel 1, onder a, sub
1 juncto artikel 1, onder b, sub 5 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee is ook onder andere artikel 13 van
deze wet van toepassing wat betreft de aansprakelijkheid van gemeenten voor
geleden schade. Daarom moet een gemeente gegronde redenen kunnen aanvoeren
voor het inroepen van de voorbescherming. Zie hiertoe ook de toelichting bij
artikel 6 van deze verordening.5.Termijnen advies en aanwijzingsbesluitIn dit artikel worden de termijnen genoemd waarbinnen de Erfgoedcommissie
moet adviseren (lid 1) en het college een beslissing moet nemen (lid 2).
Door de besluitvorming aan een termijn te binden, weten alle belanghebbenden
waar ze aan toe zijn. In het kader van de vermindering van administratieve
lasten dient goed nagedacht te worden over de specifieke invulling met
betrekking tot de duur van de termijnen. Over het algemeen geldt hoe korter
de termijnen zijn, des te minder zijn de administratieve lasten voor de
burger.Het bepaalde in lid 2 heeft tot gevolg dat, wanneer de Erfgoedcommissie niet
tijdig adviseert, het college de volgende keuze kan maken: zonder advies een
beslissing nemen, of besluiten om een (te laat uitgebracht advies als
bedoeld in het eerste lid) toch in hun overwegingen te betrekken. Als het
college niet tijdig beslist, is op grond van de Awb sprake van een fictieve
weigering. Ingevolge artikel 6:2 staat voor de aanvrager dan de mogelijkheid
van bezwaar of beroep open die ook tegen een reëel besluit open zou
staan.Het artikel bevat geen bepalingen over bekendmaking van het besluit, omdat
de Awb dat afdoende regelt (afdeling 3.6).6.Mededeling aanwijzingsbesluitDe ontvangst van de (veelal aangetekende) mededeling (zijnde een afschrift
van de inschrijving) van het college is voor alle tot het monumentale object
gerechtigden van essentieel belang. De kenbaarheid van de aanwijzing tot
monumentaal object is ook te herleiden tot artikel 1, onder a, sub 1 juncto
artikel 1, onder b, sub 6 van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke
beperkingen onroerende zaken. Daarmee zijn de voorschriften uit deze wet ook
van toepassing op een aanwijzingsbesluit als bedoeld in artikel 6 van deze
verordening.Dit artikel regelt overigens niet specifiek dat de aanwijzing wordt
bekendgemaakt aan de eigenaar en de aanvrager, omdat de Awb dat al bepaalt
(afdeling 3.6). Indien artikel 4:8 Awb is toegepast (horen van geadresseerde
en derdebelanghebbenden) dan dienen de betrokkenen op grond van het bepaalde
in artikel 3:43 Awb eveneens een mededeling te ontvangen.7.Registratie op de gemeentelijke monumentenlijstDe registratie van de aanwijzing is een administratieve handeling (en geen
besluit). De bedoeling van de bij te houden monumentenlijst is om een ieder
snel inzicht te geven in welke zaken als gemeentelijk monument zijn
aangewezen en de redengeving daartoe. Wat betreft dit laatste aspect zij
tevens verwezen naar de toelichting bij artikel 3, eerste lid
(aanwijzing).8.Wijziging van de aanwijzingOp grond van dit artikel is het mogelijk om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten te wijzigen (lid 1). Hiervoor geldt dezelfde
voorbereidingsprocedure als voor de aanwijzing zelf (lid 2), tenzij de
wijziging van ondergeschikte betekenis is (lid 3). Wijzigingen van de
aanwijzing worden doorgevoerd op de gemeentelijke monumentenlijst (lid
4).9.Intrekken van de aanwijzingDit artikel geeft de mogelijkheid om de aanwijzing van gemeentelijke
monumenten in te trekken (lid 1). Voor intrekking van de aanwijzing is het
advies van de Erfgoedcommissie nodig. Monumenten op de gemeentelijke
monumentenlijst waarvan de aanwijzing is ingetrokken (omdat ze zijn gesloopt
of anderszins volledig teloor gegaan), worden door het college van de
monumentenlijst gehaald. Het kan zinvol zijn om voor een monument, waarvoor een aanvraag tot
intrekking van de aanwijzing loopt een (uitvoerige) documentatie te eisen.
Enerzijds kan deze voor een goede afweging van de aanvraag dienen,
anderzijds wordt het monument voorafgaand aan de sloop voor de lokale
geschiedenis gedocumenteerd.3.Instandhouding van gemeentelijke monumentale zaken10.InstandhoudingbepalingDe verbodsbepaling in het eerste lid van artikel 10 vertoont gelijkenis met
artikel 2.2, eerste lid, onder f van de Wabo waarbij het gaat om de
beschermde monumenten uit de Monumentenwet 1988. In dit artikel gaat het
alleen over gemeentelijke monumenten. Ten aanzien van de
omgevingsvergunningaanvraag voor gemeentelijke monumenten is van belang dat
het verkrijgen van gegevens en ontbrekende gegevens geregeld is in de Awb
(artikel 4:2 respectievelijk 4:5 en 4:15). In het kader van de Wabo dient de
gemeente een aanvraag langs elektronische weg mogelijk te maken. Een
schriftelijke aanvraag wordt ingediend met behulp van een door de Minister
van VROM vastgesteld formulier. De Mor voorziet in nadere regels met betrekking tot de indieningsvereisten
voor de aanvragen voor een omgevingsvergunning. In paragraaf 5.2 van de Mor
zijn specifieke indieningsvereisten opgenomen voor activiteiten met
betrekking tot monumenten. De aard, de omvang en de locatie van de
werkzaamheden bepalen welke indieningsvereisten gelden. Het bevoegd gezag
heeft niet de mogelijkheid van deze indieningsvereisten af te wijken. In het
kader van de vermindering van administratieve lasten voor burgers en
bedrijven dienen de indieningsvereisten bij de vergunningaanvraag zo beperkt
mogelijk gehouden te worden. Zo kan het overleggen van bouwtekeningen worden
beperkt tot 1 exemplaar.In lid 3 van artikel 10 wordt de mogelijkheid geschapen voor het college om
nadere regels te stellen die in de plaats kunnen worden gesteld van het
verbod uit het eerste lid en de vergunningplicht uit het tweede lid. De Wabo
ziet alleen op vergunningen en ontheffingen. Deze bepaling over het stellen
van nadere regels valt daarom buiten de Wabo. Het college blijft hiervoor
het bevoegde gezag. Het zal hierbij over het algemeen gaan om wijzigingen
aan gemeentelijke monumenten die niet van ingrijpende aard zijn.
Voornamelijk het reguliere onderhoud kan in vastomlijnde regels worden
opgenomen, zodat burgers niet voor relatief eenvoudige wijzigingen
(bijvoorbeeld met betrekking tot kleurstelling of het gebruik van identieke
materialen) worden geconfronteerd met een vergunningprocedure. In deze
nadere regels kunnen dan expliciet die situaties worden benoemd waarin de
burger geen vergunning hoeft aan te vragen. Indien echter duidelijk is wat
het toetsingskader is voor grote (niet-reguliere) wijzigingen aan een
monument, kan ook dit toetsingskader in algemene regels worden opgenomen,
zodat burgers nog minder met administratieve lasten worden
geconfronteerd.In de nadere regels (uitvoeringsrichtlijnen of programma´s van eisen) kunnen
de uitgangspunten, functionele toetsen en aanwijzingen in het kader van de
monumentenzorg worden opgenomen. Hierbij dient de bouwkundige en monumentale
kwaliteit (behoudtechnische optiek) voorop te staan. Voorts staat het voeren
van (voor)overleg centraal bij dit artikel, zodat maatwerk kan worden
geleverd. Praktisch gezien gaat een medewerker monumentenzorg van de
gemeente, op locatie en gezamenlijk met de initiatiefnemer, onderzoeken
welke aanpassingen mogelijk zijn aan de hand van de algemene regels, zodat
de monumentale waarde van het object niet of zo min mogelijk wordt
aangetast.In lid 4 is de bepaling betreffende de religieuze monumenten teruggeplaatst.
Is er sprake van een vergunning voor het monument dan is overeenstemming
tussen de eigenaar en de vergunningverlener nodig. Overleg en
overeenstemming betreffen de wezenlijke belangen van de
godsdienstuitoefening in het religieuze monument. Dat betekent dat voor
bijvoorbeeld een pastorie of catechisatieruimte deze bepaling dan ook niet
geldt. 11.De schriftelijke aanvraagEen aanvraag voor een omgevingsvergunning kan op grond van het Bor zowel
digitaal als op papier worden ingediend. Een burger heeft de keuze tussen
het digitaal dan we schriftelijk aanvragen van de omgevingsvergunning. Voor
ondernemingen en personen met een zelfstandig beroep geldt in beginsel geen
keuzevrijheid, zij kunnen uitsluitend een aanvraag langs digitale weg
indienen. aangezien een aantal, met name kleinere, bedrijven nog niet over
de benodigde voorzieningen beschikken om een aanvraag digitaal in te dienen
is in overleg met diverse brancheorganisaties besloten om de verplichting na
verloop van twee jaren in werking te laten treden. Het Bor bepaalt dat in het kader van de vermindering van de administratieve
lasten voor burgers en bedrijven het bevoegd gezag bij een schriftelijke
aanvraag maar maximaal 4 exemplaren van de aanvraag en de daarbij behorende
bescheiden mag opvragen. In bepaalde gevallen kan op grond van het derde lid
van artikel 4.2 Bor hiervan worden afgeweken. Er moet dan sprake zijn van
twee of meer adviezen of verklaringen van geen bedenkingen.12.Termijnen advies en vergunningverleningOp grond van artikel 3.7 Wabo is voor de voorbereiding van een
omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 10 de reguliere
voorbereidingsprocedure van toepassing. Het betreft hier een wijziging ten
opzichte van de oude model Erfgoedverordening. Op basis hiervan was op de
voorbereiding van deze vergunningaanvraag de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure uit de Awb van toepassing verklaard. Op grond van de
Wabo is deze procedure niet meer nodig geacht voor de vergunning betreffende
de gemeentelijke monumenten. Echter indien er meerdere activiteiten voor het
project moeten worden uitgevoerd en voor één van de andere activiteiten de
uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure op grond van de Wabo gevolg
moet worden dan wordt voor het hele project de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure gevolgd. Uitgangspunt van de Wabo is dat altijd maar
één procedure geldt. Indien er sprake is van een samenloop van procedure
geldt de zwaarste procedure (de uitgebreide openbare
voorbereidingsprocedure). Aangezien veelal de reguliere procedure gevolgd zal worden is ervoor gekozen
om deze hieronder nader toe te lichten. De reguliere voorbereidingsprocedure komt tegemoet aan één van de doelen van
de Wabo, namelijk het bevorderen van een snelle besluitvorming. De reguliere voorbereidingsprocedure sluit voor het overgrote deel aan bij
titel 4.1 van de Awb. De procedure vangt aan met een verplichte
ontvangstbevestiging van het indienen van een aanvraag. Het bevoegd gezag
zendt de aanvrager nadat het de aanvraag heeft ontvangen een bericht waarin
het vermeldt dat zij bevoegd gezag is, welke procedure zal worden doorlopen,
de beslistermijn en de beschikbare rechtsmiddelen en indien de reguliere
procedure wordt gevolgd vermeldt het bevoegd gezag tevens dat een beslissing
van rechtswege is gegeven, indien niet tijdig op de aanvraag is beslist.
Indien de verstrekte gegevens en bescheiden onvoldoende zijn voor de
beoordeling van de aanvraag, stelt het bevoegd gezag de aanvrager in de
gelegenheid de aanvraag binnen de door hem gestelde termijn aan te vullen.
Het bevoegd gezag geeft van de aanvraag met vermelding van de ontvangstdatum
kennis in een of meer dag, nieuws- of huis-aan-huisbladen of op een andere
geschikte wijze. Het bevoegd gezag moet op grond van artikel 3.9 Wabo binnen
8 weken een beslissing op de aanvraag nemen. In deze periode moet het
bevoegd orgaan eventuele belanghebbenden de mogelijkheid geven om
zienswijzen in te brengen (artikel 4:8 Awb). Het bestuursorgaan kan bij verordening op grond van artikel 2.26, derde lid,
Wabo ‘andere instanties’ aanwijzen die in de gelegenheid worden gesteld
advies uit te brengen. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan de
(gemeentelijke) Erfgoedcommissie.Voor het uitbrengen van advies is geen termijn opgenomen. Van belang is dat
de adviseur in de gelegenheid moet worden gesteld om advies uit te brengen.
Het is echter aan de adviseur om te bepalen of hij van deze gelegenheid
gebruik wil maken. Het uitbrengen van een advies staat het nemen van een
besluit niet in de weg. Wordt het advies niet binnen de gestelde termijn
gegeven dan kan het bevoegd gezag de procedure vervolgen. Het bevoegd gezag
dient altijd de termijn van 8 weken in acht te nemen. De termijn van 8 weken
kan met ten hoogste zes weken worden verlengd. Het bevoegde gezag dient
hiervan op dezelfde manier mededeling te doen als van de kennisgeving van de
aanvraag. Deze verlenging van 6 weken is voornamelijk bedoeld om de adviseur
meer tijd te geven voor het uitbrengen van een advies. Op grond van artikel 3.6 Awb dient het bestuursorgaan zelf een termijn te
stellen voor het uitbrengen van advies, indien dit niet reeds bij wettelijk
voorschrift is bepaald. Deze termijn mag niet zodanig kort zijn, dat de
adviseur zijn taak niet naar behoren kan vervullen. Gelet op de
beslistermijn dient het uitbrengen van het advies door de Erfgoedcommissie
parallel te lopen aan de beoordeling van de aanvraag door het bevoegde
gezag. Dit parallel lopen van het advies en de beoordeling gebeurt ook al in
het kader van de verlening van de evenementenvergunning waarbij een advies
van de brandweer is vereist.Het definitieve besluit wordt gepubliceerd en zes weken ter inzage gelegd
waarbij het wordt opengesteld voor het indienen van bezwaar. Het besluit
treedt in werking met ingang van de dag na haar bekendmaking en wordt
opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift is
verstreken.In lid 3 van artikel 3.9 van de Wabo is een positieve fatale beslistermijn
opgenomen. Deze positieve fatale beslistermijn houdt in dat de
overschrijding van de beslistermijn leidt tot een omgevingsvergunning van
rechtswege. De omgevingsvergunning wordt conform de aanvraag verleend. Men
spreekt ook wel van de fictieve vergunningverlening. De bepalingen uit
paragraaf 4.1.3.3 van de Awb zijn van toepassing verklaard, met uitzondering
van artikel 4:20b, derde lid en 4:20f. De van rechtswege verleende
vergunning treedt in werking met ingang van de dag na de bekendmaking en
wordt opgeschort totdat de termijn voor het indienen van een bezwaarschrift
is verstreken of indien bezwaar is gemaakt, op dit bezwaar is beslist. 13.WeigeringsgrondenDe omgevingsvergunning wordt geweigerd, indien er strijd is met één van de
toetsingscriteria uit het bestaande toetsingskader. De afzonderlijke
toetsingskaders zijn onder de Wabo namelijk blijven bestaan. In het kader
van dit artikel moet worden afgewogen in hoeverre het belang van monumenten
in het geding is. Inhoudelijk kan aangegeven worden dat het belang van de
monumentenzorg zwaarder weegt dan andere belangen (bijvoorbeeld het
economisch belang). De tekst van het artikel geeft namelijk aan dat het
belang van de monumentenzorg zich niet tegen de vergunningverlening mag
verzetten. Hierdoor wordt de monumentenzorg centraal gesteld. De vergunning
moet op grond van dit artikel worden verleend in de gevallen dat het niet
strijdig is met het belang van de monumentenzorg. 14.Intrekken van de vergunningDit artikellid bevat de mogelijke gronden om een vergunning in te trekken.
De bepaling onder c heeft de volgende achtergrond: als de omstandigheden bij
de vergunninghouder ten aanzien van het monument wijzigen, dan zou het zo
kunnen zijn dat als er een nieuwe belangenafweging zou kunnen plaatsvinden,
de belangen van het monument behoren voor te gaan. In dat geval moet het
bevoegd gezag mogelijkheden hebben om de vergunning in te trekken.4.Beschermde monumenten15.Vergunning voor beschermd monumentLid 1De procedure voor de afgifte door het bevoegd gezag van de vergunning voor
beschermde monumenten staat in paragraaf 3.3 van de Wabo en afdeling 3.4 van
de Awb. De uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure is van toepassing.
Hierin verschilt de omgevingsvergunning voor beschermde monumenten van de
omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten. Voor een vergunning als
bedoeld in artikel 10 dient namelijk de reguliere procedure gevolgd te
worden. Door de inwerkingtreding van de Wabo vindt er geen wijziging in de
voorbereidingsprocedure voor de omgevingsvergunning voor beschermde
monumenten plaats. Door dit onderscheid in procedures is de beslistermijn
voor beide omgevingsvergunningen niet gelijk. Dit heeft tot gevolg dat de
adviestermijn voor beschermde monumenten ook langer zal zijn. Door de komst
van de Wabo wordt de kring van belanghebbenden vergroot. Gedurende de
termijn van terinzagelegging kan een ieder een zienswijze indienen. Voorheen
konden alleen belanghebbenden zienswijzen indienen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en buiten de bebouwde kom ook
Gedeputeerde Staten (hierna: GS), moet binnen 8 weken (art. 6.4 Bor) na
verzending van de adviesaanvraag adviseren. Het definitieve besluit moet
binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag worden genomen. Op het
definitieve besluit kan nog slechts door belanghebbenden beroep worden
ingesteld.Overigens blijken provincies in de praktijk hieraan op
verschillende wijzen invulling te geven. De voorgenomen beperking
adviesplicht van de rijksdienst vanaf 2009 zal op bovenstaande van
invloed zijn. Daarom wordt de verplichte advisering in het wetsvoorstel
‘Wijziging van de Monumentenwet 1988
in verband met onder meer beperking van de
ministeriële adviesplicht bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor
monumenten’ los gelaten. Alleen wanneer er sprake is van reconstructie,
sloop en herbestemming van een beschermd monument zal de adviesplicht
van toepassing blijven. Ter compensatie van het wegvallen van het advies
van de rijksdienst zullen alle gemeenten vanaf 2009 een Erfgoedcommissie
moeten hebben aangesteld, die onafhankelijk en deskundig is. Het
overgangsartikel 64 in de
Monumentenwet 1988, waarin de rijksdienst bij afwezigheid van een
Erfgoedcommissie in diens advisering trad, is ingetrokkenheeft. Het is
gewenst dat GS al op voorhand kenbaar maken in welke gevallen zij niet
adviseren, zodat de beoogde tijdswinst ook daadwerkelijk kan worden
gehaald.Lid 2De Monumentenwet 1988 schrijft voor dat de Erfgoedcommissie bij de aanvragen
om een omgevingsvergunning voor beschermde monumenten wordt
ingeschakeld.5.Instandhouding van beschermde terreinen en/of wateren en
archeologische monumenten en gebieden16.InstandhoudingbepalingDe Wet op de archeologische monumentenzorg van 21 december 2006 verplicht de
raad om, bij de vaststelling van een bestemmingsplan als bedoeld in artikel
3.1 van de Wet ruimtelijke ordening, rekening te houden met de in de grond
aanwezige dan wel te verwachten monumenten. Het uitgangspunt van deze wet
(voortvloeiend uit het Verdrag van Malta) en daarmee ook van deze
verordening, is daarom primair dat in het bestemmingsplan, door middel van
een gemeentelijke archeologische waardenkaart, wordt vastgelegd waar zich
archeologische waarden in de bodem kunnen bevinden. Dit artikel voorziet in
de behoefte aan een overgangsperiode tot het moment dat een bestemmingplan
´Malta-proof´ is.Lid 1Tot het moment dat een ´Malta-proof´-bestemmingsplan kan worden vastgesteld,
biedt deze verordening bij wijze van artikel 16 de nodige bescherming aan
archeologische waarden in de bodem. Het eerste lid van artikel 16 biedt
bescherming door het opgenomen verbod om de bodem te verstoren.Lid 2In het tweede lid van artikel 16 worden een vijftal
uitzonderingsmogelijkheden gegeven op het eerste lid.Onderdeel b ziet op de situatie dat het bestemmingsplan wel up-to-date is
als bedoeld in de inleidende toelichting bij dit artikel. In dat geval biedt
het bestemmingplan, aan de hand van een bijbehorende arc heologische
waardenkaart, voldoende bescherming aan de in de bodem aanwezige of te
verwachten archeologische waarden.In onderdeel c worden een aantal mogelijkheden genoemd die voorheen in de
Wet ruimtelijke ordening waren opgenomen en nu in artikel 2.12 Wabo. Het
gaat hier om het oude projectbesluit, de oude binnenplanse ontheffing, de
oude tijdelijke ontheffing en de oude buitenplanse ontheffing (voorheen de
artikelen 3.10, 3.22 en 3.23 Wro) Deze bepalingen zijn met de Invoeringswet
Wabo komen te vervallen. Wel geldt nog steeds dat dergelijke besluiten tot stand kunnen komen doordat
bij de aanvraag voorschriften kunnen worden opgenomen met betrekking tot
archeologische waarden in het gebied waarvoor de aanvraag geldt. Aan de
aanvraag kan dan de voorwaarde worden verbonden dat een rapportage wordt
overlegd waarin de archeologische waarden van het te verstoren terrein in
voldoende mate is vastgesteld. Onderdeel e ziet op situaties buiten de aanvraag als bedoeld in onderdeel c.
Het gaat hier in de eerste plaats om een verkapt vergunningstelsel ten
behoeve van het realiseren van een fysiek project. Er is voor gekozen om
deze bepaling dan ook onder de Wabo te laten vallen. Op grond van artikel 18
zijn de bepalingen uit hoofdstuk 3 van overeenkomstige toepassing verklaard
op de beoordeling van het rapport door het bevoegd gezag.Dit rapport kan ook in de nadere regels onder d worden gevraagd en komt
overeen met de mogelijkheid in artikel 39, lid 2, van de Monumentenwet 1988
in geval van een bestemmingsplan in de geest van het Verdrag van Malta.Als laatste wordt in het rijtje het onderdeel d toegelicht. Op grond van dit
artikel kan het college nadere regels stellen wat betreft de eisen aan de
uitvoering van de bodemverstorende werkzaamheden in een archeologisch
monument of verwachtingsgebied. Vooruitlopend op een ´Malta-proof’
bestemmingsplan´ kunnen deze nadere regels inhoudelijk aansluiten op de
situatie dat (in een bestemmingsplan waarin een archeologische paragraaf is
opgenomen) de verstorende werkzaamheden worden uitgevoerd aan de hand van
een aanlegvergunning, waarin vereisten betreffende de bescherming van
archeologische waarden zijn opgenomen, een en ander conform de handreiking
van de VNG ‘Verder met Valletta’.17.Opgravingen en begeleidingDe verplichtingen die in deze bepaling zijn opgenomen kunnen alleen goed
functioneren, indien een gemeente hierover actief de archeologische
onderzoekers informeert. Immers, indien een gemeente deze bepaling in haar
verordening opneemt, wordt gekozen voor een uitgebreide regiefunctie bij
archeologische opgravingen binnen het gemeentelijk grondgebied.Om de bedoelde regierol goed te kunnen uitoefenen dient het college een
programma van eisen op te stellen waarmee de kaders worden gesteld voor het
ontwerp en de uitvoering van archeologisch onderzoek (lid 1, onder a).
Vervolgens wordt van de opgraver verwacht dat hij in een plan van aanpak
weergeeft hoe hij specifiek de gestelde kaders, zoals omschreven in het
programma van eisen, denkt te gaan invullen (lid 1, onder b). Ook hier is
sprake van een verkapt vergunningstelsel ten behoeve van de realisering van
een fysiek project. Net als bij onderdeel e, van het tweede lid van artikel
16 is ervoor gekozen om deze bepaling onder de werking van de Wabo te laten
vallen. Op grond van de leden 2 en 3 kunnen vervolgens nadere regels worden
gesteld met betrekking tot de feitelijke uitvoering (en het toezicht daarop)
en de beoordeling van het plan van aanpak.18.ProcedureZoals hierboven al is aangegeven is er bij artikel 16, tweede lid, onder e
en artikel 17, eerste lid, onder b sprake van een verkapt vergunningstelsel
en de uitvoering van een fysiek project. Om deze reden is de Wabo van
toepassing verklaard. De bepalingen uit de artikelen 11, 12, 13 en 14, welke
zien op de verlening van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke
monumenten, kunnen derhalve van overeenkomstige toepassing worden verklaard.
Voor de toelichting wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij
deze artikelen. 6.Overige bepalingen19.Tegemoetkoming in schadeDe Afdeling rechtspraak van de Raad van State heeft uitgemaakt dat de
Erfgoedverordening zonder een schadevergoedingsregeling rechtsgeldig is (BR
86,604). Voor het archeologische deel van de verordening dient echter, op
grond van de Wet op de Archeologische monumentenzorg, wel een
schadevergoedingsregeling in de verordening opgenomen te worden. De
rijksregeling voor excessieve opgravingkosten is ingaande 2009 niet meer van
toepassing. Het veroorzaker-betaalt- principe, zoals dat in de memorie van
toelichting van de Wet op de Archeologische monumentenzorg is verwoord,
staat bij de afweging tot toekenning van schadevergoeding voorop en geldt
voor alle genoemde onderdelen (a t/m e). De gemeente zal zelf per geval
moeten afwegen wat ‘redelijk’ of ‘buitenproportioneel’ is. In de verordening
is gekozen voor een schadevergoedingsbepaling, waarin de specifieke gevallen
zijn opgenomen op grond waarvan het bevoegd gezag mogelijk een
schadevergoeding aan een belanghebbende dient toe te kennen.Lid 2 van deze bepaling is ten opzichte van de vorige
model-erfgoedverordening geschrapt. Er is geen procedure voorgeschreven voor
het bepalen van de tegemoetkoming. De procedure op grond van afdeling 6.1
Wro jo. afdeling 6.1 Bro kan worden toegepast, echter alvorens daartoe te
besluiten is het zinvol een inschatting te maken van de schade ten opzichte
van de kosten en omvang van deze procedure. 20.StrafbepalingDeze strafbepaling is met de komst van de Wabo alleen nog van toepassing op
de nadere voorschriften die het college kan stellen op grond van artikel 10,
derde lid en artikel 16, met uitzondering van het tweede lid, onder e. De
strafbaarstelling van de omgevingsvergunning voor gemeentelijke monumenten
is geregeld in de Wet economische delicten (Wed). Het handelen zonder
vereiste omgevingsvergunning of in strijd met de voorschriften daarvan wordt
aangemerkt als economisch delict.Voor de strafbaarstelling van de nadere regels geldt dat artikel 154, lid 1,
van de Gemeentewet aan de raad een keuzemogelijkheid laat om op overtreding
van verordeningen straf te stellen, maar geen andere of zwaardere dan
hechtenis van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie,
al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23
van het Wetboek van Strafrecht zijn de geldboetecategorieën opgenomen. Het
is de gemeente niet toegestaan om een hogere geldboete op te nemen dan in
genoemde categorieën. Op gemeentelijk niveau is, gelet op de ernst van dit vergrijpen de wens om
enige preventieve werking te bereiken, de keuze voor de geldboete van de
tweede categorie of een hechtenis van drie maanden voor het overtreden van
de nadere regels voor de hand liggend.21.ToezichthoudersIn dit artikel worden toezichthouders aangewezen overeenkomstig
modelbepaling 90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving. Het
is de bedoeling dat bij het eerste lid, onder a en b, functies van de
ambtenaren die belast zijn met de opsporing worden ingevuld. Het aanwijzen
van toezichthouders ingevolge het tweede lid kan door het college
geschieden. Deze aanwijzingsbevoegdheid staat los van de vergunningverlening
en valt derhalve buiten het bereik van de Wabo. De basis voor deze aanwijzingsbevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van
de Awb, waarin algemene regels worden gegeven voor de bestuursrechtelijke
handhaving van algemeen geldende rechtsregels en individueel geldende
voorschriften. Toezichthouders worden in artikel 5:11 Awb omschreven als
zijnde personen, die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met
het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
enig wettelijk voorschrift, zodat de aanwijzing van toezichthouders derhalve
in de Erfgoedverordening kan plaatsvinden.In artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd, wat inhoudt
dat een toezichthouder zijn bevoegdheid slechts mag uitoefenen voor zover
dit redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een
toezichthouder kan daarom niet te allen tijde gebruik maken van alle
bevoegdheden die in de Awb standaard aan toezichthouders worden toegekend.
Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden of het voor de vervulling van
zijn taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend hiervoor is de aard van
het voorschrift op de naleving waarvan een toezichthouder moet toezien.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
'Plaatsen' is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). Nadrukkelijk zij hier vermeld
dat het college op grond van dit artikel niet zelf opsporingsambtenaren
aanwijst als bedoeld in artikel 141 Strafvordering. Dat kan en hoeft het
college ook niet te doen aangezien artikel 142 lid 1 sub c Wetboek van
Strafvordering regelt dat bij verordening aangewezen toezichthouders ook
opsporingsbevoegdheid toekomt. Deze buitengewone opsporingsambtenaren hebben
in de regel een opsporingsbevoegdheid voor een beperkt aantal strafbare
feiten.7.Slotbepalingen22.Intrekken oude regelingDit artikel regelt de intrekking van de oude Erfgoedverordeningen, zodat
niet meerdere verordeningen van kracht zijn die hetzelfde onderwerp regelen.
Het uitdrukkelijk intrekken van de oude regelingen mag niet achterwege
worden gelaten met een beroep op het beginsel dat een vroegere regeling ter
zijde wordt gesteld door een latere regeling.23.OvergangsrechtIn de praktijk blijkt het overgangsrecht vaak problemen te geven. Indien
bijvoorbeeld een regeling wordt ingetrokken, is het niet altijd duidelijk
welke gevolgen de intrekking moet hebben voor op die regeling gebaseerde
beschikkingen. Vanwege de rechtszekerheid en de eerbiediging van bestaande
rechten is daarom in deze verordening een overgangsbepaling opgenomen. De
bestaande rechten betreffen in dit geval de aanwijzing tot monument (artikel
3) en de vergunning verlening (artikel 10).In het eerste lid worden de op grond van de oude verordening op de
gemeentelijke monumentenlijst voorkomende monumenten geacht te zijn
aangewezen en geregistreerd overeenkomstig deze nieuwe verordening. In het
tweede lid is geregeld dat aanvragen om een omgevingsvergunning voor
gemeentelijke monumenten, die zijn ingediend vóór het van kracht worden van
deze verordening, worden afgehandeld op grond van de oude verordening. Voor
een bepaalde overgangsperiode zullen er dus twee procedures gelden. Indien
de verordening niet tijdig aan de Wabo is aangepast, terwijl deze wet al wel
in werking is getreden zet de Wabo de bepalingen uit de verordening aan de
kant. De Wabo gaat namelijk voor op lagere regelgeving. De bepalingen uit de
verordening zijn van rechtswege onverbindend. Bij een nieuwe aanvraag voor
een vergunning gelden dan de bepalingen uit de Wabo.24.InwerkingtredingDe inwerkingtreding van deze verordening en het vervallen van de oude
verordeningen is gekoppeld aan de datum van publicatie. Bekendmaking van
deze verordening moet op grond van artikel 142 van de Gemeentewet
plaatsvinden tenminste acht dagen voor inwerkingtreding.25.CiteertitelDit artikel noemt de naam van de verordening.