CVDR237173_1Afstemmings- en fraudeverordening WWB en IOAWnlregelingAchtkarspelen2012-12-17AchtkarspelenOnbekendOnbekendOnbekendgemeenteraadmaatschappelijke zorg en welzijn2012-12-13De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2013-01-012015-01-01OnbekendOnbekendGeenAfstemmings- en fraudeverordening WWB en IOAW Gemeente AchtkarspelenAfstemmings- en fraudeverordening
WWBen IOAWDienst Werk en Inkomen “De Wâlden”Januari 2013 Gemeente Achtkarspelen de Raad van de gemeente Achtkarspelen;gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. @, met
overneming van de daarin vermelde motieven, gelet op het bepaalde in artikel 8, lid 1, sub b en h, artikel 9a, lid
12 en artikel 18, lid 1, 2 en 3 van de Wet Werk en Bijstand en de
artikelen 20 en 35 van de Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk
Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers en artikel 8a van de Wet Werk en
Bijstand en artikel 35, lid 1, sub c van de Inkomensvoorziening Oudere
en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers;besluitvast te stellen: de Afstemmings- en
fraudeverordening WWB en
IOAW1.Algemene bepalingen1Begrippen
Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die
niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekening als in
de Wet Werk en Bijstand (WWB) en de Wet Inkomensvoorziening
Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers,
de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Gemeentewet.
In deze verordening wordt verstaan onder:
het college: het
college van burgemeester en wethouders van de gemeente Achtkarspelen.
de raad: de gemeenteraad van de gemeente Achtkarspelen.
de uitkering: de algemene bijstand op grond van de WWB, alsmede
een uitkering op grond van de IOAW.
de bijstandsnorm: de toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in
artikel 5, sub c WWB of, voor zover sprake is van een IOAW-uitkering, de
grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 IOAW.
het benadelingsbedrag: de uitkering waarop eerder, langer of tot
een hoger bedrag een beroep wordt of is gedaan ten gevolge van
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan.
hoogwaardige handhaving: het totaal aan activiteiten dat is
gericht op een rechtmatige verstrekking van uitkeringen, een vergroting van de
spontane nalevingsbereid van cliënten, een vermindering van fraude en
onnodige strafzaken, een optimale handhaafbaarheid en het verder
uitbouwen van het maatschappelijk draagvlak door een vroegtijdige
informatievoorziening, een optimale dienstverlening, een effectieve controle en een
daadkrachtige sanctionering.
2Berekeningsgrondslag1.Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.2.In afwijking van het eerste lid kan een verlaging ook worden
toegepast op de bijzondere bijstand indien:
aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met
toepassing van artikel 12 WWB; of
de verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie met
zijn recht op bijzondere bijstand daartoe aanleiding geeft.
Bij toepassing van het tweede lid, sub a, moet in
de hoofdstukken 2 en 3 "bijstandsnorm" worden
gelezen als "bijstandsnorm plus de op grond van
artikel 12 WWB verleende bijzondere bijstand".
Bij toepassing van het tweede lid, sub b, wordt
verwezen naar artikel 5 van deze verordening.
2.Niet nakomen van de verplichtingen met betrekking tot de
arbeidsinschakeling3Gedragingen Gedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde
arbeid niet wordt behouden of één van de verplichtingen op grond van artikel 9 WWB,
artikel 9a WWB en artikel 55 WWB, respectievelijk artikel 37 IOAW en artikel 38
IOAW niet of onvoldoende worden nagekomen, worden onderscheiden in de volgende
categorieën:
Eerste categorie:
het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij UWV
Werkbedrijf of het niet tijdig laten verlengen van deze registratie.
het niet of onvoldoende verrichten van een door het college
opgedragen tegenprestatie naar vermogen zoals bedoeld in artikel 9, lid 1,
sub c WWB of artikel 37. lid 1, sub f IOAW.
Tweede categorie:
het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar
de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling.
het niet meewerken aan het opstellen, uitvoeren en evalueren van
een plan van aanpak zoals bedoeld in artikel 44a WWB, indien van
toepassing.
het onvoldoende nakomen van de verplichtingen zoals bedoeld in
artikel 9, lid 1 WWB of artikel 55 WWB, voorzover het gaat om een persoon
jonger dan 27 jaar, gedurende vier weken na de melding zoals bedoeld in
artikel 43, lid 4 en 5 WWB.
Derde categorie:
het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde arbeid te
verkrijgen.
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het college
aangeboden voorziening als bedoeld in artikel 9, lid 1, sub b WWB en
artikel 10, lid 1 WWB, respectievelijk artikel 36, lid 1 IOAW en artikel 37, lid 1,
sub e IOAW, voor zover dit niet heeft geleid tot het geen
doorgang vinden of tot voortijdige beëindiging van die voorziening.
het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken de
verplichtingen zoals bedoeld in artikel 9, lid 1, sub b WWB, respectievelijk artikel
37, lid 1, sub e IOAW niet te willen nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken
van de ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder
zoals bedoeld in artikel 9a, lid 1 WWB, respectievelijk artikel 38, lid 1
IOAW.
Vierde categorie:
het niet aanvaarden van algemeen
geaccepteerde arbeid.
het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde
arbeid.
het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het college
aangeboden voorziening als bedoeld in artikel 9, lid 1, sub b WWB en
artikel 10, lid 1 WWB, respectievelijk artikel 36, lid 1 IOAW en artikel 37, lid 1,
sub e IOAW, voor zover dit heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
voortijdige beëindiging van die voorziening.
4Hoogte en duur van een verlaging De verlaging bij gedragingen zoals genoemd in artikel 3, wordt
vastgesteld op:
tien procent van de bijstandsnorm gedurende één maand
bij gedragingen van de eerste categorie.
twintig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de tweede categorie.
vijftig procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de derde categorie.
honderd procent van de bijstandsnorm gedurende één maand bij
gedragingen van de vierde categorie.
3.Overige gedragingen die leiden tot een verlaging5Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid1.Een verlaging wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in het bestaan zoals bedoeld in artikel 18, lid 2 WWB,
anders dan het niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid als bedoeld in
artikel 3, lid 4, sub b van deze verordening, wordt vastgesteld op 20% van de
bijstandsnorm gedurende de periode dat de belanghebbende zonder algemene bijstand
had gekund, met een minimumduur van één maand, danwel op 100% van het theoretisch te verstrekken bedrag aan bijzondere bijstand. 2. Onder
tekortschietend besef van verantwoordelijkheid wordt in ieder geval gerekend:a.het verwijtbaar verlies van inkomen anders dan door beëindiging van
het dienstverband; b. het te snel interen, danwel buiten het zicht
overhevelen van vermogen;c.het geen gebruik maken, danwel het door eigen toedoen geen gebruik
kunnen maken van voorliggende voorzieningen, waaronder sociale zekerheidsuitkeringen; d.het niet indienen van een alimentatievordering, danwel het afzien
van reeds vastgestelde alimentatie.6Zeer ernstige misdragingen Indien een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover het
college of zijn ambtenaren, onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de WWB of IOAW, wordt een verlaging opgelegd van
minimaal vijftig procent van de bijstandsnorm gedurende een maand. 7Niet nakomen van overige verplichtingen Indien een belanghebbende één of meerdere door het college opgelegde verplichtingen als bedoeld in artikel 55 WWB niet of onvoldoende
nakomt, wordt, zolang dit aan de orde is, een verlaging toegepast. De verlaging wordt
vastgesteld op:
twintig procent van de bijstandsnorm bij het niet of onvoldoende
nakomen van verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling.
twintig procent van de bijstandsnorm bij het niet of onvoldoende
nakomen van verplichtingen die verband houden met de aard en doel van een
bepaalde vorm van bijstand.
vijftig procent van de bijstandsnorm bij het niet of onvoldoende
nakomen van verplichtingen die strekken tot verminderen van de
bijstand.
honderd procent van de bijstandsnorm bij het niet of onvoldoende
nakomen van de verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
4.Voorbereiding van het besluit8Nadere afstemming
Bij de vaststelling van de verlaging wordt een beoordeling
gemaakt van de ernst van de gedraging, de mate waarin de
belanghebbende de gedraging kan worden verweten en de
omstandigheden waarin belanghebbende verkeert.
Ten aanzien van de afstemming van de verlaging van de algemene
bijstand/inkomensvoorziening op de mate van verwijtbaarheid
geldt het volgende:
indien een gedraging als verwijtbaar wordt aangemerkt wordt de
periode van verlaging vastgesteld op een maand.
indien een gedraging als ernstig verwijtbaar wordt aangemerkt
wordt de periode van verlaging vastgesteld op twee maanden.
indien een gedraging als zeer ernstig verwijtbaar wordt
aangemerkt wordt de periode van verlaging vastgesteld op drie
maanden.
Indien het feitelijk onmogelijk is om de verlaging over twee of
drie maanden, als bedoeld in voorgaand lid, toe te passen, wordt
ter vervanging daarvan de verlaging over één maand verdubbeld,
danwel verdrievoudigd.
Bij de toepassing van voorgaande leden dient artikel 12 van deze
verordening in beschouwing te worden genomen.
Ten aanzien van de afstemming van de verlaging van de bijzondere
bijstand als bedoeld in artikel 5, lid 1 van deze verordening op de mate van
verwijtbaarheid geldt het volgende:Indien er sprake is van omstandigheden waardoor er aanleiding is om toch
bijzondere bijstand te verlenen wordt op individuele gronden in meer of
mindere mate afgeweken van het percentage als genoemd in artikel 5, lid
1 van deze verordening. Uitdrukkelijk wordt hier gewezen op de
mogelijkheden van de verstrekking in de vorm van een geldlening, als
bedoeld in artikel 48, lid 2, sub b van de Wet Werk en Bijstand.
9Afzien van een verlaging1.Het college ziet af van het toepassen van een verlaging indien:a.elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; ofb.de gedraging meer dan een jaar voor constatering van die gedraging
door het college heeft plaatsgevonden.2.Het college kan afzien van een verlaging indien het daarvoor
dringende redenen aanwezig acht.3.Indien het college afziet van een verlaging op grond van dringende
redenen, wordt een belanghebbende hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.
10Horen van belanghebbende
Voordat een verlaging wordt opgelegd, wordt de belanghebbende in
de gelegenheid gesteld zijn zienswijze naar voren te
brengen.
Het horen van de belanghebbende kan achterwege worden gelaten
indien:
de vereiste spoed zich daartegen verzet;
de belanghebbende reeds eerder in de gelegenheid is gesteld zijn
zienswijze naar voren te brengen en zich sindsdien geen nieuwe feiten of
omstandigheden hebben voorgedaan;
de belanghebbende niet heeft voldaan aan een verzoek van het college
of van een derde aan wie het college met toepassing van artikel 7, lid 4
WWB werkzaamheden heeft uitbesteed, om binnen een gestelde termijn
inlichtingen te verstrekken als bedoeld in artikel 17 van de WWB;
het college het horen niet nodig acht voor het vaststellen van de
ernst van de gedraging of de mate van verwijtbaarheid.
5.Besluit11Besluit tot het opleggen van een verlaging In het besluit tot het opleggen van een verlaging worden in ieder geval
vermeld: de reden van de verlaging, de duur van de verlaging, het bedrag waarmee de
uitkering wordt verlaagd en, als dit van toepassing is, de reden om af te wijken
van de standaardverlaging. 12Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging1.Een verlaging wordt toegepast op de uitkering respectievelijk de
bijzondere bijstand die is verleend met toepassing van artikel 12 WWB over de kalendermaand volgend op de maand waarin het besluit tot het
toepassen van de verlaging aan een belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij wordt
uitgegaan van de op dat tijdstip voor die belanghebbende geldende
bijstandsnorm. 2.Als een verlaging overeenkomstig het eerste lid niet mogelijk is,
omdat de uitkering is beëindigd of ingetrokken, kan de verlaging met
toepassing van artikel 54 van de WWB met terugwerkende kracht worden
toegepast op de uitkering over de periode waarop de gedraging betrekking heeft gehad danwel
de uitkering over de periode waarin de gedraging heeft plaatsgevonden. 6.Samenloop en recidive13Samenloop van gedragingen1.Indien sprake is van een gedraging die schending oplevert van
meerdere in deze verordening genoemde verplichtingen, wordt één verlaging opgelegd.
Voor het bepalen van de hoogte en de duur van de verlaging wordt uitgegaan
van de gedraging waarop de hoogste verlaging is gesteld.2.Indien sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren
van één of meerdere in deze verordening genoemde verplichtingen, wordt voor
iedere gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd. Deze verlagingen
worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de belanghebbende niet
verantwoord is. 14Recidive Indien een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking
van een besluit waarmee een verlaging is toegepast vanwege een gedraging als
bedoeld in deze verordening, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging
als bedoeld in deze verordening, wordt de duur van de verlaging verdubbeld.
7.Blijvende of tijdelijke weigering IOAWArtikel 15 Samenloop bij
weigeren uitkering IOAW Indien het college de uitkering op grond van artikel 20, lid 1 IOAW
blijvend of tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze weigering heeft geleid
tevens op grond van deze verordening tot een verlaging zou kunnen leiden, blijft een
verlaging achterwege. 8.Bestrijding misbruik16Instrumenten ter voorkoming van fraude (preventie): Het college draagt zorg voor een vroegtijdige informatievoorziening aan belanghebbenden over rechten, plichten en handhaving. Het college
optimaliseert zoveel mogelijk de dienstverlening zonder belemmeringen, zodat de kans
op spontane naleving van de verplichtingen wordt vergroot. 17Instrumenten gericht op aanpak van fraude (repressie):Het college draagt zorg voor een vroegtijdige detectie en
afhandeling van fraudesignalen. Het college gaat bij constatering van fraude daadwerkelijk tot
sanctionering over. 18Rechtmatigheidscontrole en effectieve sanctioneringHet college hanteert ten aanzien van de rechtmatigheidscontrole een
samenhangend stelsel van controlemethodieken, gebaseerd op signaalsturing,
risicosturing en themacontroles, hetgeen is vervat in het Controleplan aanvragen,
heronderzoeken en beëindigingen WWB en IOAW. Ten behoeve van een effectieve
sanctionering legt het college de handelwijze omtrent de rechtmatigheidscontrole van
uitkeringen WWB en IOAW in beleidsregels vast en handelt het aangaande de afstemming
van uitkeringen conform deze verordening.19VerantwoordingHet college evalueert jaarlijks via de bestuursrapportages het
gevoerde handhavingsbeleid en verantwoording vindt via deze
bestuursrapportages plaats.9.Slotbepalingen20Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2013. De Verordeningen Afstemmingsbeleid WWB, Afstemmingsbeleid IOAW en Fraudebeleid WWB en IOAW, die van kracht waren vanaf 1 januari 2012
worden hierbij ingetrokken. 21Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: Afstemmings- en
fraudeverordening WWB en IOAW.Aldus besloten in de openbare vergadering van de Raad van de gemeente
Achtkarspelen op De Raad voornoemd, de Raadsgriffier, de Voorzitter,mr. R. van der Heide P. AdemaToelichting Afstemmingsverordening WWB en IOAW AlgemeenDe gemeenteraad heeft in de WWB een verantwoordelijkheid met betrekking tot de
invulling van de rechten en plichten van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de
rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde moet de gemeenteraad het eigen
gemeentelijk beleid vastleggen in een verordening. Rechten en plichten zijn twee kanten van één medaille. Het recht op algemene
bijstand is altijd verbonden aan de plicht zich in te zetten om weer
onafhankelijk te worden van de uitkering. Artikel 18 lid 1 WWB spreekt over het afstemmen van de bijstand en de daaraan
verbonden verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een
belanghebbende. In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van de
hoogte van de uitkering en de daaraan verbonden verplichtingen voor
bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet recht worden gedaan aan de
individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden van
bijstandsgerechtigden. Artikel 18 lid 2 WWB legt een directe koppeling tussen de rechten en
verplichtingen van uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is altijd
verbonden aan de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de
uitkering. Dit betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering niet
alleen afhangt van de toepasselijke uitkeringsnorm en de beschikbare middelen
van de belanghebbende, maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden
nagekomen. Wanneer het college tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn
verplichtingen niet of in onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er
is dus geen sprake van een bevoegdheid, maar van een verplichting. Alleen
wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college af van een
dergelijke verlaging. Het college moet niettemin bij de vaststelling van de
verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel
vastgestelde verplichtingen. Het college kan dan ook van een verlaging afzien
indien het college daartoe zeer dringende reden aanwezig acht. Is afgezien van een verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van
verwijtbaarheid, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten
aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is vanwege de afstemming op
grond van artikel 18 lid 1 WWB van een verlaging afgezien, dan is daarin geen
reden gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval
van recidive. Wordt een verlaging voor een langere duur dan drie maanden opgelegd, dan zal het
college de verlaging aan een herbeoordeling moeten onderwerpen. Dat volgt uit
artikel 18 lid 3 WWB. Bij een dergelijke herbeoordeling hoeft niet opnieuw een
besluit te worden genomen, waarbij alle feiten en omstandigheden opnieuw tegen
het licht worden gehouden. Het heeft slechts als doel vast te stellen of
belanghebbende tussentijds (binnen de periode waarover de verlaging zich
uitstrekt) blijk heeft gegeven van een zodanige gedragsverandering of dat sprake
is van een zodanige wijziging van omstandigheden, dat aanleiding bestaat de
eerder opgelegde verlaging in zwaarte of duur bij te stellen (zie CRvB
19-04-2011, nr. 10/4882 WWB). Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening moet niet gezien worden als
een strafrechtelijke sanctie, doch slechts een afstemming van het recht op
bijstand. Afstemmen in de IOAW en de IOAZ Sinds 1 juli 2010 heeft het college de mogelijkheid een IOAW of IOAZ uitkering
te verlagen of te weigeren indien een belanghebbende de aan het recht op
uitkering verbonden verplichtingen niet of onvoldoende nakomt (artikel 20 IOAW
en artikel 20 IOAZ). De gemeente moet het gemeentelijk beleid vastleggen in een
verordening (artikel 35 lid 1 onderdeel b IOAW en artikel 35 lid 1 onderdeel b
IOAZ). Aangezien de uitvoering van de zelfstandigenregelingen, waaronder de
IOAZ, is ondergebracht bij Bureau Zelfstandigen Fryslân, en deze instantie een
eigen afstemmingsbeleid kent, voorziet deze verordening niet in de afstemming
van IOAZ-uitkeringen. De verlaging van de uitkering komt in de plaats van het boeten- en
maatregelenregime, waarbij zij opgemerkt dat de mogelijkheid om een boete op te
leggen al per 1 januari 2010 was vervallen. Toelichting per artikelArtikel 1. Begrippen Er is voor gekozen om begrippen die al zijn omschreven in de WWB, IOAW, Awb of
de Gemeentewet niet afzonderlijk te definiëren in deze verordening. Dit voorkomt
dat in geval van wijziging van betreffende definities in de betreffende wetten
ook de verordening moet worden gewijzigd. Een uitzondering vormen de bepalingen
omtrent de nadere afstemming als bedoeld in artikel 18, lid 1 van de WWB en de
mogelijkheden om als belanghebbende te worden gehoord als bedoeld in Afdeling
4.1.2. van de Awb (zie artikelen 8 en 10). De reden hiervan is het grote belang
dat wordt gehecht aan een zorgvuldige besluitvorming in het geval van het
opleggen van maatregelen, i.c. verlagingen. Opneming in de verordening dwingt de
consulent in alle gevallen hiermee terdege rekening te houden. Onder de
‘bijstandsnorm’ (lid 2 onderdeel d) wordt in deze verordening verstaan de in de
situatie van belanghebbende geldende bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke
norm, vermeerderd met toeslagen, en verminderd met verlagingen, alles inclusief
vakantietoeslag. Voor zover sprake is van een uitkering op grond van de IOAW
wordt onder bijstandsnorm verstaan de toepasselijke grondslag zoals bedoeld in
artikel 5 IOAW.Artikel 2. Berekeningsgrondslag In artikel 2, lid 1 van deze verordening is het uitgangspunt vastgelegd dat een
verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm. Onder de bijstandsnorm wordt
verstaan de wettelijke norm, inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en
inclusief vakantietoeslag. Bij een uitkering op grond van de IOAW wordt gekeken
naar de grondslag als bedoeld in artikel 5 IOAW. In artikel 2 lid 2 onderdeel a
van deze verordening is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast op de
bijzondere bijstand indien aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt
verleend met toepassing van artikel 12 WWB. Personen tussen de 18 en 21 jaar
ontvangen een lage jongerennorm, die indien noodzakelijk wordt aangevuld door
middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van levensonderhoud. Als
een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt opgelegd, zou dit leiden
tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen. Daarom is in het derde
lid geregeld dat de berekeningsgrondslag in dat geval bestaat uit de
bijstandsnorm, vermeerderd met de verleende bijzondere bijstand op grond van
artikel 12 WWB. Artikel 2 lid 2 onderdeel b van deze verordening maakt het mogelijk dat het
college in incidentele gevallen een verlaging oplegt over de bijzondere
bijstand. Er moet dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een
belanghebbende en zijn recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan
uitsluitend worden opgelegd indien daadwerkelijk bijzondere bijstand is
verstrekt. De verordening biedt overigens geen ruimte om een verlaging toe te
passen op een langdurigheidstoeslag. Artikel 3. Gedragingen De artikelen 3 en 4 van deze verordening moeten in onderlinge samenhang worden
gelezen. De verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in artikel 3, zijn
ondergebracht in categorieën. Aan die categoriën wordt in artikel 4 een gewicht
toegekend in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn
gerangschikt naar toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht
naarmate de gedraging meer concrete gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of
behouden van betaalde arbeid. Artikel 4. Hoogte en duur van de verlaging Zie de toelichting bij artikel 3. Artikel 5. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid Aan de WWB ligt het beginsel ten grondslag dat eenieder in eerste instantie in
zijn eigen bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet mogelijk is,
kan men een beroep doen op bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen alles zal
moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te voorkomen. Leidt een
gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is
aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder
geval sprake bij de volgende gedragingen (als die er toe leiden dat
belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op
bijstand): het te snel interen van vermogen; het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering; het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende voorziening. Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid is een
gedraging die ook zou kunnen worden gekwalificeerd als een tekortschietend besef
van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Vanwege de
samenhang met de arbeidsverplichtingen is er echter voor gekozen deze gedraging
onder te brengen in artikel 3 van deze verordening (zie artikel 3 lid 4
onderdeel b). Op grond van artikel 5 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd
wegens het betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. De ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de
hoogte van het benadelingsbedrag. Dat vertaalt zich in de duur van de op te
leggen verlaging. Er wordt namelijk een verlaging van 20% per maand opgelegd
gedurende de periode waarover de belanghebbende zonder bijstand zou hebben
gekund, uiteraard met een minimum van één maand. Ten aanzien van bijzondere
bijstand geldt in principe dat bij tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid geen bijzondere bijstand wordt verstrekt. Artikel 6. Zeer ernstige misdragingen Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie
worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van
gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel
wordt beschouwd. Het college kan alleen een verlaging opleggen indien er een
verband bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij
het vaststellen van het recht op een uitkering. De WWB, maar ook de IOAW
bevatten immers geen afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer ernstige
misdragingen. Het recht op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens
het zich zeer ernstig misdragen als dit heeft plaatsgevonden bij het (niet)
nakomen van een (andere) aan de uitkering verbonden verplichting (zie
bijvoorbeeld CRvB 06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, LJN BN0660). Vandaar dat in
artikel 6 van deze verordening wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen
moeten hebben plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband
houden met de uitvoering van WWB of IOAW. Indien een belanghebbende zich zeer
ernstig misdraagt, geheel los van een (andere) aan de uitkering verbonden
verplichting - hij komt bijvoorbeeld uit eigen beweging stennis maken - dan is
binnen de WWB of de IOAW tegen deze gedraging geen sanctie mogelijk. Het zich zeer ernstig misdragen jegens het college in de zin van artikel 18 lid
2 WWB omvat tevens het zich misdragen jegens een medewerker van het
re-integratiebureau, omdat deze personen werken in opdracht van het college en
de misdraging van negatieve invloed is op de op belanghebbende uit hoofde van de
WWB rustende verplichting tot arbeidsinschakeling (zie Rechtbank Rotterdam
26-03-2008, nr. 07/1478, LJN BC9884).Artikel 7. Niet nakomen van overige verplichtingen De WWB geeft het college de bevoegdheid om belanghebbenden verplichtingen op te
leggen die volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55 WWB biedt daartoe de
mogelijkheid en beperkt deze tot een drietal categorieën, te weten:
verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een
bepaalde vorm van bijstand; of
verplichtingen die strekken tot vermindering van de bijstand; en
verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
De hoogte van de verlaging is in deze verordening per categorie verschillend
vastgesteld. Omdat de verplichtingen die het college op grond van artikel 55 WWB
kan opleggen een zeer individueel karakter hebben, kan het voorkomen dat de in
de verordening vastgestelde verlaging niet is afgestemd op de individuele
omstandigheden van een belanghebbende. Het is dan ook van belang dat het college
altijd rekening houdt met de individualiseringsbepaling van artikel 18 lid 1
WWB. Deze bepaling verplicht het college de bijstand af te stemmen op de
omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In individuele
gevallen kan dus worden afgeweken van de in dit artikel vastgestelde verlaging. Artikel 8. Nadere afstemming Dit artikel is een nadere uitwerking van het individualiseringsbeginsel, dat ook
voor het toepassen van verlagingen geldt. In lid 2 is ten aanzien van de
beoordeling van de mate van verwijtbaarheid een nadere aanwijzing gegeven. Het
derde lid is een ontsnappingsclausule wanneer er sprake is van ontoereikend
aantal maanden waarop een verlaging kan worden toegepast. In die situatie kan er
voor worden gekozen de verlaging over de "beschikbare" maand te verdubbelen of
te verdrievoudigen. Ook wordt in dit artikel uitdrukkelijk verwezen naar artikel
12 van deze verordening omdat voorkomen moet worden dat er verlagingen worden
toegepast op maanden waarin geen sprake is geweest van verwijtbare gedragingen. Artikel 9. Afzien van verlaging Het afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van
verwijtbaarheid” ontbreekt, is overgenomen uit artikel 18 lid 2 WWB
(respectievelijk artikel 20 lid 3 IOAW). Aangenomen moet worden dat hiervan
uitsluitend sprake is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid (zie CRvB
24-07-2001, nr. 99/1857 NABW, LJN AD4887). Het is aan het college te beoordelen
of elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt aan het betreffende gedrag. Is
vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van een
verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze
gedraging mee te tellen (zie artikel 14 van deze verordening). Is vanwege de
afstemming op grond van artikel 18 lid 1 WWB van een verlaging afgezien dan is
daarin geen reden gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te
laten in geval van recidive. Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de
gedraging te lang geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de
effectiviteit (“lik op stuk”) is het nodig dat een verlaging spoedig nadat de
gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd. Om deze reden regelt artikel 9 lid
1 onderdeel b van deze verordening dat het college geen verlagingen oplegt voor
gedragingen die langer dan één jaar geleden hebben plaatsgevonden. Dit heeft
tevens als voordeel dat een uitkeringsgerechtigde niet te lang in onzekerheid
wordt gehouden over de vraag of de gemeente overgaat tot het opleggen van een
verlaging. In artikel 9 lid 2 van deze verordening is geregeld dat kan worden afzien van
het opleggen van een verlaging indien daarvoor dringende redenen aanwezig zijn.
De verordening stelt een algemene verplichting tot het opleggen van een
verlaging voorop. Uitzonderingen moeten echter mogelijk zijn indien voor de
belanghebbende onaanvaardbare consequenties zouden optreden. Uit het woord
"dringend" blijkt dat er wel iets heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand
moet zijn, wil een afwijking van het algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat
dringende redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet
op voorhand worden vastgelegd. Er kan worden gedacht aan enerzijds een mindere
mate van verwijtbaarheid ten aanzien van de gedraging en anderzijds aan de
financiële of sociale gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij
moet worden opgemerkt dat ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden
zijn om van een verlaging af te zien, aangezien dit inherent is aan het verlagen
van een uitkering. Het doen van een schriftelijke mededeling dat het college afziet van het
opleggen van een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband met
eventuele recidive (artikel 9 lid 3 van deze verordening). Het opleggen van een
verlaging bij recidive is geregeld in artikel 14 van deze verordening. Artikel 10. Horen van belanghebbende Vanuit een oogpunt van zorgvuldige besluitvoorbereiding is het goed om, alvorens
de negatieve beschikking te versturen, belanghebbende in de gelegenheid te
stellen om zijn zienswijze naar voren te brengen. Tevens worden in dit artikel
de gronden genoemd, op basis waarvan van het horen van belanghebbende kan worden
afgezien. Artikel 11. Het besluit tot opleggen van een verlaging Het verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door
middel van een besluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en
beroep indienen. In artikel 2 van deze verordening is aangegeven wat in het
besluit in ieder geval moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks
voort uit de Awb en dan met name uit het motiveringsvereiste. Het
motiveringsvereiste houdt onder andere in dat een besluit kenbaar is en van een
deugdelijke motivering is voorzien. Artikel 12. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging Het opleggen van een verlaging vindt plaats door het verlagen van de uitkering.
Verlaging van de uitkering kan in beginsel op twee manieren:
door middel van verlaging van het uitkeringsbedrag in de eerstvolgende
maand(en); of
met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de
uitkering.
Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de
gemakkelijkste methode. Dan hoeft namelijk niet te worden overgegaan tot
herziening van de uitkering en terugvordering van het te veel betaalde bedrag.
In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een verlaging wordt opgelegd met
ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op de kalendermaand
waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de hoogte van de
verlaging moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende bijstandsnorm. Het is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die
gevallen dient de verlaging met terugwerkende kracht te worden toegepast (zie
lid 2). Het afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is een bijzondere
vorm van herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot teveel
verstrekte uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit
teveel is verstrekt kan met toepassing van artikel 58 lid 1 onderdeel a WWB,
respectievelijk artikel 25 lid 1 IOAW worden teruggevorderd. Hierbij moet wel
worden bedacht dat afstemming met terugwerkende kracht niet altijd mogelijk is.
Als alle uitkering over de betreffende periode is ingetrokken en teruggevorderd,
resteert er niets meer om af te stemmen. Artikel 13. Samenloop van gedragingen De regeling voor samenloop ziet op twee mogelijke situaties. Enerzijds de
situatie dat sprake is van één gedraging die schending van meerdere
verplichtingen oplevert; in dat geval dient uit te worden gegaan van de
verplichting waarop de hoogste verlaging van toepassing is (lid 1). Anderzijds
is de situatie geregeld waarin sprake is van verschillende gedragingen
(meerdaadse samenloop, lid 2). In het laatste geval moet voor iedere
afzonderlijke gedraging een verlaging worden opgelegd, tenzij dit niet
verantwoord is. Daarvoor moet altijd gekeken worden naar de individuele
omstandigheden. De verlaging wordt dan over meerdere maanden uitgesmeerd. Artikel 14. Recidive Indien binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake
is van een verwijtbare gedraging, wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot
uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de duur van de verlaging. Met de
eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging bedoeld die aanleiding is
geweest tot een verlaging, ook indien wegens dringende redenen is afgezien van
het opleggen van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van
verwijtbaarheid afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij
toepassing van recidive deze gedraging mee te tellen. Voor het bepalen van de
aanvang van de termijn van twaalf maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit
waarmee de verlaging is opgelegd is verzonden. Op basis van artikel 13 van deze verordening kan een recidiveverlaging slechts
één keer worden toegepast. Indien een belanghebbende na een tweede verwijtbare
gedraging wederom verwijtbaar gedrag vertoont, zal de hoogte en de duur van de
verlaging individueel moeten worden vastgesteld, waarbij gekeken zal moeten
worden naar de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de
omstandigheden. Artikel 15. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZ Het college is op grond van artikel 20 IOAW bevoegd de uitkering blijvend of
tijdelijk te weigeren als een belanghebbende, kort gezegd, inkomen uit arbeid
had kunnen verwerven, maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van
het college. De vraag of een verlaging moet worden toegepast, zal pas aan de
orde komen als het college zich een oordeel heeft gevormd over de eventuele
weigering van de uitkering. Deze beoordeling gaat in beginsel voor. Pas als het
college concludeert dat van een weigering geen sprake is, kan op grond van deze
verordening een verlaging worden toegepast. Artikel 15 van deze verordening is
derhalve bedoeld om samenloop te voorkomen. Artikel 16. Instrumenten ter voorkoming van fraude
(preventie)Dit artikel behandelt de eerste twee visie-elementen van Hoogwaardige
Handhaving, te weten Informatie op maat en dienstverlening op maat. Artikel 17. Instrumenten gericht op aanpak van fraude
(repressie)Dit artikel behandelt de laatste twee visie-elementen van Hoogwaardige
Handhaving, te weten Controle op maat en Sanctionering op maat.Artikel 18. Rechtmatigheidscontrole en effectieve
sanctioneringIn dit artikel wordt verwezen naar het Controleplan en wordt vastgesteld
dat de controle geschiedt conform de uitgangspunten van Hoogwaardige Handhaving.
Tevens krijgt het college hierbij de opdracht nadere beleidsregels op te stellen
ten behoeve van een effectieve sanctionering en wordt uitdrukkelijk verwezen
naar de Verordening Afstemmingsbeleid WWB en de Verordening Afstemmingsbeleid
IOAW. Hiermee is dit artikel een nadere uitwerking van de twee voorgaande
artikelen. Artikel 19. VerantwoordingDit artikel geeft het college de opdracht om het handhavingsbeleid via de
bestuursrapportages te evalueren en de resultaten hiervan aan de raad te
presenteren. Artikel 20. Inwerkingtreding Dit artikel behoeft geen toelichting.Artikel 21. Citeertitel Dit artikel behoeft geen toelichting.