CVDR23133_1Verordening op de raadscommissies 2010nlregelingDe Bilt2017-11-21De BiltBiltbuis10-03-2010Verordening op de raadscommissies 2010Artikel 82 van de Gemeentewetgemeenteraadbestuur en recht2010-02-18De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2010-04-012013-02-01nieuwe regelingrv26-01-20101.Geen.Met inwerkingtreding van deze regeling vervalt de Verordening op raadscommissies 2006 van de raad van de gemeente De Bilt.Verordening op de raadscommissies 2010De raad van de gemeente De Bilt;gelezen het voorstel van de voorzitter van de raad en de griffier van 26
januari 2010;gelezen het advies van de commissie Burger en Bestuur d.d. 11 februari
2010;gelet op artikel 82 van de Gemeentewet;besluit:vast te stellen de volgende verordening:1.Begripsbepalingen1.BegripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
lid: lid of buitengewoon lid van een raadscommissie;
voorzitter: voorzitter van een raadscommissie of diens
vervanger;
commissiegriffier: secretaris van een raadscommissie of diens
vervanger;
griffier: griffier van de raad of diens vervanger;
vergadering: vergadering van een raadscommissie.
2.Instelling, taken en samenstelling2.Instelling raadscommissies
De raad stelt de volgende raadscommissies in:
Commissie Burger en Bestuur;
Commissie Openbare Ruimte;
De raadscommissie Burger en Bestuur adviseert en overlegt over
de volgende beleidsterreinen:sociale zaken, sociale vernieuwing, gezondheidszorg, cultuur,
sport en recreatie, emancipatie, kinderopvang, vrijwilligers- en
jongerenwerk, maatschappelijke dienst- en hulpverlening,
bibliotheek en onderwijs, openbare orde en veiligheid, politie,
brandweer, burgerzaken, algemene zaken, communicatie en
bestuursinformatie, juridische zaken, financiën en personeel,
rekenkamer, organisatie en informatie, wijk- en dorpsgericht
werken, wijk- en integrale veiligheid, internationale
samenwerking, bestuurlijke vernieuwing, automatisering
De raadscommissie Openbare Ruimte adviseert en overlegt over de
volgende beleidsterreinen:ruimtelijke ordening, wonen, groen, water, agrarische zaken en
grondzaken, regiozaken.
Indien een onderwerp meerdere raadscommissies aangaat, wordt het
onderwerp in de afzonderlijke raadscommissies besproken, tenzij
de voorzitters van de betrokken raadscommissies in overleg
beslissen dat een gezamenlijke vergadering van de
raadscommissies wordt belegd of de raadscommissie die het
onderwerp het meest aangaat, het onderwerp behandelt.
Indien een gezamenlijke vergadering van raadscommissies wordt
belegd, vervult de voorzitter van de raadscommissie die het
onderwerp het meest aangaat, de taken van de voorzitter.
3.TakenEen raadscommissie heeft de volgende taken:
het uitbrengen van advies aan de raad over een voorstel of
onderwerp dat betrekking heeft op de in artikel 2, tweede, derde
of vierde lid, genoemde onderwerpen;
het uitbrengen van advies aan de raad uit eigener beweging;
het voeren van overleg met het college of de burgemeester over
in ieder geval door het college of de burgemeester verstrekte
inlichtingen en het gevoerde bestuur ten aanzien van de in
artikel 2, tweede, derde of vierde lid, genoemde
onderwerpen.
4.Samenstelling1.Een raadscommissie bestaat uit ten minste één en maximaal twee leden
per fractie naar evenredigheid van het aantal zetels in de raad,
waarvan per onderwerp slechts één fractielid het woord mag
voeren.2.De leden worden door de raad op voordracht van de fracties
benoemd.3.Een lid kan zowel raadslid als niet-raadslid zijn. De artikelen 10,
11, 12, 13 en 15 van de Gemeentewet zijn van overeenkomstige
toepassing op een lid van een raadscommissie. De leden dienen
daarnaast tijdens de laatste verkiezingen van de raad geplaatst te
zijn op de kandidatenlijst van de betreffende fractie.4.De raad benoemt op voordracht van een fractie voor iedere
raadscommissie ten minste één plaatsvervangend lid per fractie, die
zitting in een raadscommissie heeft bij verhindering of ontstentenis
van een lid. Het plaatsvervangend lid voldoet aan de in het derde
lid, genoemde vereisten.5.Voorzitter1.De voorzitter en zijn plaatsvervanger worden door de raad uit zijn
midden benoemd.2.De voorzitter is geen lid van de raadscommissie.3.De voorzitter is belast met:
het leiden van de vergadering;
het handhaven van de orde;
het doen naleven van deze verordening;
hetgeen deze verordening hem verder opdraagt.
6.Zittingsduur en vacatures1.De zittingsperiode van een lid, de voorzitter en hun
plaatsvervangers eindigt in ieder geval met het einde van de
zittingsperiode van de raad.2.Een lid en zijn plaatsvervanger houden op lid te zijn van een
raadscommissie indien zij niet meer voldoen aan de in artikel 4,
derde lid, gestelde eisen.3.De raad kan een lid ontslaan op voorstel van de fractie op wiens
voordracht het lid is benoemd.4.De raad kan de voorzitter ontslaan.5.Een lid en zijn plaatsvervanger en de voorzitter kunnen te allen
tijde ontslag nemen. Zij doen daarvan schriftelijk mededeling aan de
raad. Het ontslag gaat een maand na de schriftelijke mededeling in
of zoveel eerder als hun opvolger is benoemd.6.Indien door overlijden of ontslag een vacature ontstaat, beslist de
raad zo spoedig mogelijk over de vervulling daarvan met inachtneming
van artikel 4 en 5.7.Indien een fractie blijkens een schriftelijke verklaring aan de
voorzitter van de raad niet langer vertegenwoordigd is in de raad,
vervalt het lidmaatschap van het lid dat op voordracht van die
fractie is benoemd, van rechtswege.7.Griffier en commissiegriffier1.De raad benoemt ter ondersteuning van iedere raadscommissie een
medewerker van de griffie als commissiegriffier.2.De commissiegriffier is in iedere vergadering aanwezig.3.Bij zijn verhindering of afwezigheid wordt hij vervangen door een
daartoe door de raad aangewezen medewerker van de griffie.4.De griffier kan in iedere vergadering aanwezig zijn.3.Aanwezigheid college, burgemeester en secretaris8.Aanwezigheid college, burgemeester en secretarisDe voorzitter kan de burgemeester, één of meer wethouders en de
secretaris uitnodigen in de vergadering aanwezig te zijn en aan de
beraadslagingen deel te nemen.4.Vergaderingen1.Tijdstip van vergaderen en voorbereiding9.Vergaderfrequentie1.In de regel vinden de vergaderingen van de raadscommissie plaats
op de tweede donderdag van de maand.2.De vergaderingen van de raadscommissies vangen aan om 20:00 uur
en vinden plaats in het gemeentehuis.3.De vergaderingen van de raadscommissies worden voorafgegaan door
een informeel half uur waarin onderwerpen besproken kunnen
worden die niet op de agenda van de commissies staan.4.Een raadscommissie vergadert voorts indien de voorzitter het
nodig oordeelt of indien ten minste twee fracties schriftelijk
met opgaaf van redenen daarom verzoeken.5.De voorzitter kan in bijzondere gevallen een andere dag of
aanvangsuur bepalen of een andere vergaderplaats aanwijzen. Hij
voert hierover overleg met de griffier.10.Agendacommissie1.Er is een agendacommissie.2.De agendacommissie bestaat uit de voorzitters van de
raadscommissies en de voorzitter van de raad. De griffier of
zijn vervanger is in elke vergadering van de agendacommissie
aanwezig.3.De plaatsvervangend voorzitter van de raad en de
plaatsvervangend voorzitters van de commissies zijn tevens
plaatsvervangend lid van de agendacommissie.4.De agendacommissie heeft tot taak het voorlopig vaststellen van
de agenda van de raad en de agenda's van de
raadscommissies.5.De voorzitter van de agendacommissie kan voorstellen de
gemeentesecretaris uit te nodigen voor een vergadering van de
agendacommissie.6.De leden van de agendacommissie hebben elk één stem in de
agendacommissie.7.De voorzitter en zijn plaatsvervanger worden door de leden van
de agendacommissie uit hun midden benoemd.11.Oproep1.De voorzitter zendt zo mogelijk veertien dagen maar ten minste
zeven dagen voor een vergadering de leden een schriftelijke
oproep onder vermelding van de dag, het tijdstip en de plaats
van de vergadering.2.De voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken, met
uitzondering van de in artikel 86, eerste en tweede lid, van de
Gemeentewet bedoelde stukken, worden tegelijkertijd met de
schriftelijke oproep aan de leden verzonden.3.Indien een aanvullende agenda wordt vastgesteld als bedoeld in
artikel 12, tweede lid, worden deze agenda en de daarop vermelde
voorstellen of onderwerpen zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk
48 uur voor aanvang van de vergadering aan de leden
gezonden.12.De agenda1.In spoedeisende gevallen kan de voorzitter na het verzenden van
de schriftelijke oproep tot uiterlijk 48 uur voor de aanvang van
een vergadering een aanvullende agenda opstellen.2.Bij aanvang van de vergadering stelt de raadscommissie de agenda
vast. Op voorstel van een lid of de voorzitter kan de
raadscommissie bij de vaststelling van de agenda onderwerpen aan
de agenda toevoegen of van de agenda afvoeren.3.Wanneer de raadscommissie een onderwerp of voorstel onvoldoende
voor de beraadslaging voorbereid acht, kan hij aan het college
of de burgemeester nadere inlichtingen of advies vragen. De
raadscommissie bepaalt in welke vergadering het onderwerp of
voorstel opnieuw geagendeerd wordt.4.Op voorstel van een lid of de voorzitter kan de raadscommissie
de volgorde van behandeling van de agendapunten wijzigen.13.Ter inzage leggen van stukken1.Stukken die ter toelichting van de onderwerpen of voorstellen op
de agenda dienen, worden gelijktijdig met het verzenden van de
schriftelijke oproep voor een ieder op het gemeentehuis ter
inzage gelegd. Indien na het verzenden van de schriftelijke
oproep stukken ter inzage worden gelegd, wordt hiervan
mededeling gedaan aan de leden van de raad en zo mogelijk in een
openbare kennisgeving.2.Onverminderd het bepaalde in het eerste lid kunnen stukken ook
op elektronische wijze aan een ieder ter beschikking worden
gesteld.3.Indien voor stukken op grond van artikel 86, eerste en tweede
lid, van de Gemeentewet geheimhouding is opgelegd, blijven deze
stukken in afwijking van het eerste lid, onder berusting van de
griffier en verleent de griffier een lid inzage.14.Openbare kennisgeving1.De vergadering wordt tegelijkertijd met de schriftelijke oproep
door aankondiging in een in de gemeente verschijnend huis aan
huisblad, op de voor afkondigingen in de gemeente gebruikelijke
wijze en door plaatsing op de gemeentelijke website openbaar
gemaakt.2.De openbare kennisgeving vermeldt:
de datum, aanvangstijd en plaats, alsmede de voorlopige
agenda van de vergadering;
de wijze waarop en de plaats waar een ieder de agenda en
de daarbij behorende stukken kan inzien;
de mogelijkheid tot het uitoefenen van het spreekrecht
als bedoeld in artikel 17.
3.Daarnaast worden de bij de voorlopige agenda behorende stukken,
indien digitaal beschikbaar, op de website van de gemeente
geplaatst.2.Orde der vergadering15.PresentielijstBij binnenkomst in de vergaderzaal tekent ieder lid onmiddellijk de
presentielijst. Aan het einde van elke vergadering wordt die lijst
door de voorzitter en de commissiegriffier door ondertekening
vastgesteld.16.Opening vergadering en quorum1.De voorzitter opent de vergadering op het vastgestelde uur,
indien meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden
aanwezig is.2.Wanneer een kwartier na het vastgestelde tijdstip niet het
vereiste aantal leden aanwezig is, bepaalt de voorzitter onder
verwijzing naar dit artikel, na voorlezing van de namen der
afwezige leden, dag en uur van de volgende vergadering, op een
tijdstip dat ten minste vierentwintig uur na het bezorgen van de
schriftelijke oproep is gelegen.3.Op de vergadering, bedoeld in het tweede lid, is het eerste lid
niet van toepassing. De raadscommissie kan echter over andere
aangelegenheden alleen beraadslagen of besluiten, indien
blijkens de presentielijst meer dan de helft van het aantal
zitting hebbende leden aanwezig is.17.Spreekrecht burgers1.Burgers hebben spreekrecht. Zij kunnen gezamenlijk gedurende
maximaal dertig minuten, tenzij de commissie daartoe anders
beslist, het woord voeren in de commissievergadering over
geagendeerde onderwerpen.2.Het woord kan niet gevoerd worden over:
een besluit van het gemeentebestuur waartegen bezwaar en
beroep openstaat of heeft opengestaan;
benoemingen, keuzen, voordrachten of aanbevelingen van
personen;
een gedraging waarover een klacht ex artikel 9:1 van de
Algemene wet bestuursrecht kan of kon worden
ingediend.
3.Degene die van het spreekrecht gebruik wil maken, meldt dit zo
spoedig mogelijk maar in ieder geval vijf minuten voor de
aanvang van de vergadering aan de (commissie)griffier. Hij
vermeldt daarbij zijn naam, adres en telefoonnummer en het
onderwerp, waarover hij het woord wil voeren.4.De voorzitter geeft het woord op volgorde van aanmelding. De
voorzitter kan van de volgorde afwijken, indien dit in het
belang is van de orde van de vergadering.5.De spreker voert het woord, nadat de voorzitter hem dit heeft
verleend. De voorzitter kan de deelnemers aan de
commissievergadering toestaan aan insprekers vragen te
stellen.6.De voorzitter of een lid doet een voorstel voor de behandeling
van de inbreng van de burger.18.Verslag1.Het conceptverslag van de voorgaande vergadering wordt, zo
mogelijk, aan de leden toegezonden gelijktijdig met de
schriftelijke oproep. Het conceptverslag wordt op hetzelfde
moment aan de overige personen die het woord gevoerd hebben,
toegezonden.2.Bij het begin van de vergadering wordt het verslag van de vorige
vergadering vastgesteld.3.De leden, de voorzitter, de burgemeester en de wethouders,
hebben het recht een voorstel tot wijziging van het verslag aan
de raadscommissie te doen, indien het verslag onjuistheden bevat
of niet duidelijk weergeeft hetgeen gezegd of besloten is. Een
voorstel tot wijziging dient voor de aanvang van de vergadering
schriftelijk bij de commissiegriffier te worden ingediend.4.Het verslag houdt in:
de namen van de voorzitter, de griffier, de
commissiegriffier, de burgemeester en de wethouders, de
secretaris en de ter vergadering aanwezige leden, allen
voorzover aanwezig, alsmede van de overige personen die
het woord gevoerd hebben;
welke leden afwezig waren;
een vermelding van de zaken die aan de orde zijn
geweest;
een zakelijke samenvatting van het gesprokene met
vermelding van de namen der aanwezigen die het woord
voerden;
een samenvatting van het advies aan de raad onder
vermelding van de namen van de leden die mededeling
hebben gedaan van hun goed- of afkeuring, en met
aantekening van de namen van de leden die zich niet
uitgelaten hebben;
bij het desbetreffende agendapunt de naam en de
hoedanigheid van die personen aan wie het op grond van
het bepaalde in artikel 24 door de raadscommissie is
toegestaan deel te nemen aan de beraadslagingen.
5.Het verslag wordt opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de
griffier.6.Het vastgestelde verslag wordt door de voorzitter en de
commissiegriffier ondertekend.19.Aantal spreektermijnen1.De beraadslaging over een onderwerp of voorstel geschiedt in ten
hoogste twee termijnen, tenzij de raadscommissie anders
beslist.2.Elke spreektermijn wordt door de voorzitter afgesloten.3.Een lid mag in een termijn niet meer dan één maal het woord
voeren over hetzelfde onderwerp of voorstel.4.Bij de bepaling hoeveel maal een lid over hetzelfde onderwerp of
voorstel het woord heeft gevoerd, wordt niet meegerekend het
spreken over een voorstel van orde.20.SpreektijdEen lid kan een voorstel doen over de spreektijd van de leden.21.Voorstellen van orde1.De voorzitter en ieder lid kunnen tijdens de vergadering
mondeling een voorstel van orde doen, dat kort kan worden
toegelicht.2.Een voorstel van orde kan uitsluitend de orde van de vergadering
betreffen.3.Over een voorstel van orde beslist de raadscommissie
terstond.22.Handhaving orde; schorsing1.Een spreker wordt in zijn betoog niet gestoord, tenzij:
de voorzitter het nodig oordeelt hem aan het opvolgen
van deze verordening te herinneren;
een lid hem interrumpeert. De voorzitter kan bepalen dat
de spreker zonder verdere interrupties zijn betoog zal
afronden.
2.Indien een spreker zich in beledigende of onbetamelijke
uitdrukkingen uitlaat, afwijkt van het in behandeling zijnde
onderwerp, een andere spreker herhaaldelijk interrumpeert, dan
wel anderszins de orde verstoort, wordt hij door de voorzitter
tot de orde geroepen. Indien de betreffende spreker, hieraan
geen gevolg geeft, kan de voorzitter hem gedurende de
vergadering waarin zulks plaats heeft over het aanhangige
onderwerp het woord ontzeggen.3.De voorzitter kan ter handhaving van de orde de vergadering voor
een door hem te bepalen tijd schorsen en - indien na de
heropening de orde opnieuw wordt verstoord - de vergadering
sluiten.4.De voorzitter kan een raadscommissie voorstellen aan een lid dat
door zijn gedragingen de geregelde gang van zaken belemmert, het
verdere verblijf in de vergadering te ontzeggen.5.Over het voorstel wordt niet beraadslaagd. Na aanneming daarvan
verlaat het lid de vergadering onmiddellijk. Zo nodig doet de
voorzitter hem verwijderen. Bij herhaling van zijn gedrag kan
het lid bovendien voor ten hoogste drie maanden de toegang tot
de vergadering worden ontzegd.23.Beraadslaging1.De raadscommissie kan op voorstel van de voorzitter of een lid
beslissen over één of meer onderdelen van een onderwerp of
voorstel afzonderlijk te beraadslagen.2.Op voorstel van een lid of de voorzitter kan de raadscommissie
beslissen de beraadslaging voor een door hem te bepalen tijd te
schorsen teneinde het college of de leden de gelegenheid te
geven tot onderling nader beraad. De beraadslagingen worden
hervat nadat de schorsingsperiode verstreken is.24.Deelname aan de beraadslaging door anderen1.De raadscommissie kan bepalen dat anderen mogen deelnemen aan de
beraadslaging.2.Een beslissing daartoe wordt op voorstel van de voorzitter of
een lid genomen alvorens met de beraadslaging ten aanzien van
het aan de orde zijnde agendapunt een aanvang wordt
genomen.25.Advies1.Wanneer de voorzitter vaststelt, dat een onderwerp of voorstel
voldoende is toegelicht, sluit hij de beraadslaging, tenzij de
raadscommissie anders beslist.2.Nadat de beraadslaging is gesloten, beslist de raadscommissie of
er een advies aan de raad wordt uitgebracht.3.Indien de raadscommissie een advies aan de raad uitbrengt
beslissen de leden op voorstel van de voorzitter over de inhoud
van het advies.4.In het advies worden de standpunten van alle fracties en
buitengewone leden opgenomen.Hoofdstuk 5. Besloten vergadering26.AlgemeenOp een besloten vergadering zijn de bepalingen van deze verordening
van overeenkomstige toepassing voor zover deze bepalingen niet
strijdig zijn met het besloten karakter van de vergadering.27.Verslag1.Het verslag van een besloten vergadering wordt niet rondgedeeld,
maar ligt uitsluitend voor de leden ter inzage bij de
griffier.2.Dit verslag wordt zo spoedig mogelijk in een besloten
vergadering ter vaststelling aangeboden. Tijdens deze
vergadering neemt de raadscommissie een beslissing over het al
dan niet openbaar maken van dit verslag. Het vastgestelde
verslag wordt door de voorzitter en de commissiegriffier
ondertekend.28.GeheimhoudingVoor de afloop van de besloten vergadering beslist de raadscommissie
overeenkomstig artikel 86, eerste lid, van de Gemeentewet of omtrent
de inhoud van de stukken en het verhandelde geheimhouding zal
gelden. De raadscommissie kan besluiten de geheimhouding op te
heffen. Artikel 22 van deze verordening is van overeenkomstige
toepassing.29.Opheffing geheimhoudingIndien de raad op grond van artikel 25, derde en vierde lid, van de
Gemeentewet voornemens is de geheimhouding op te heffen wordt
daarover, indien de raadscommissie die geheimhouding heeft opgelegd
daarom verzoekt, in een besloten vergadering met de raadscommissie
overleg gevoerd.6.Toehoorders en pers30.Toehoorders en pers1.De toehoorders en vertegenwoordigers van de pers kunnen uitsluitend
op de voor hen bestemde plaatsen openbare vergaderingen
bijwonen.2.Het geven van tekenen van goed- of afkeuring of het op andere wijze
verstoren van de orde is verboden.3.De voorzitter is bevoegd toehoorders die op enigerlei wijze de orde
van de vergadering verstoren, te doen vertrekken. Toehoorders die
bij herhaling de orde in de vergadering verstoren kan hij voor ten
hoogste drie maanden de toegang tot de vergadering ontzeggen.31.Geluid- en beeldregistratiesDegenen die in de vergaderzaal tijdens de vergadering geluid- dan wel
beeldregistraties willen maken doen hiervan mededeling aan de voorzitter
en gedragen zich naar zijn aanwijzingen. Deze aanwijzingen kunnen niet
zover gaan dat zij de vrijheid van pers aantasten.32.Verbod gebruik mobiele telefoonsIn de vergaderzaal, met inbegrip van de publieke tribune, is tijdens de
vergadering het gebruik, van mobiele telefoons, andere
communicatiemiddelen of andere technische middelen, zonder toestemming
van de voorzitter, verboden voor zover dat gebruik inbreuk kan maken op
de orde van de vergadering.7.Slotbepalingen33.Uitleg verordeningIn de gevallen waarin deze verordening niet voorziet of bij twijfel over
de toepassing van de verordening, beslist de raadscommissie op voorstel
van de voorzitter.34.Inwerkingtreding
Deze Verordening treedt in werking op 1 april 2010
Op dat tijdstip vervalt de Verordening op raadscommissies 2006
van de raad van de gemeente De Bilt vastgesteld bij raadsbesluit
van 19 oktober 2006.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van De Bilt d.d. 18
februari 2010de griffier, de voorzitter,Mr.drs. J.L. van Berkel A.J. GerritsenToelichtingIn de Gemeentewet wordt onderscheid gemaakt tussen raadscommissies,
bestuurscommissies en andere commissies (resp. artikel 82, 83 en 84
Gemeentewet). Raadscommissies bereiden de besluitvorming in de raad voor en
voeren overleg met het college en de burgemeester. Bestuurscommissies zijn
commissies waaraan bevoegdheden van de raad, het college of de burgemeester
worden overgedragen. Andere commissies kunnen alle mogelijke denkbare taken
hebben. Er kan gedacht worden aan adviescommissies, ad hoc commissies en
wijkraden.Deze modelverordening heeft betrekking op de raadscommissies. In veel gemeenten
is de afgelopen jaren stil gestaan bij het bestaande vergaderstelsel. De
praktijk laat zien dat het commissiestelsel niet alleen op verschillende
manieren wordt heringericht, maar dat er ook gemeenten zijn die de keuze hebben
gemaakt om zonder raadscommissies te werken. De 'Handreiking vernieuwend
vergaderen: voorbeelden uit de praktijk' [Uitgave van de Vernieuwingsimpuls
Dualisme en lokale democratie, 2005.] gaat uitgebreid in op de nieuwe
overlegvormen. In 2009 is er een geactualiseerde versie van deze handreiking
verschenen met als titel ‘Op het tweede gezicht; gemeentelijke
vergaderpraktijken nader beschouwd’. Deze handreiking is te downloaden via de
website van het Actieprogramma Lokaal Bestuur via onderstaande link:http://www.actieprogrammalokaalbestuur.nl/files/file/ALB-PUBLICATIES/ALB_PUB_TweedeGezicht_Vergaderpraktijken2009.pdf Op grond van artikel 82, eerste lid, kan de raad zoveel raadscommissies
instellen als hij wenselijk acht. De raad regelt de taken, bevoegdheden,
samenstelling en werkwijze van de raadscommissies en de wijze waarop de leden
van een raadscommissie inzage hebben in stukken ten aanzien waarvan
geheimhouding geldt. De Gemeentewet verplicht overigens niet tot het instellen
van raadscommissies. Om te bevorderen dat de discussie in de raad plaatsvindt,
zijn er gemeenten die ervoor kiezen om geen raadscommissie(s) in te stellen. De
vaststelling van een verordening op de raadscommissies is uiteraard overbodig
als er geen raadscommissie wordt ingesteld. De instelling van raadscommissies
geschiedt veelal bij verordening, waarin de taken bevoegdheden, samenstelling en
werkwijze van de raadscommissies worden vastgelegd. Deze modelverordening
voorziet hierin.Uiteraard is deze verordening slechts een model. Gezien de brede discussie over
de vergadervormen van de raad kan deze verordening dienen als basis voor wat
geregeld kan worden. In de artikelgewijze toelichting worden nog enkele
alternatieve bepalingen gegeven. Een verordening zal in ieder geval aan het
voorschrift moeten voldoen dat collegeleden geen lid mogen zijn van
raadscommissies. Bovendien moet de voorzitter van een raadscommissie een
raadslid zijn en zal er sprake moeten zijn van een evenwichtige
vertegenwoordiging van de fracties in de raadscommissies.Over het voorzitterschap van een raadscommissie kan het volgende worden
opgemerkt:De vraag of een raadscommissie een externe voorzitter mag hebben heeft de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontkennend beantwoord. De
VNG heeft in eerste instantie geadviseerd dergelijke commissies te baseren op
artikel 84 Gemeentewet, omdat de raad op basis van dit artikel wel een commissie
met een externe voorzitter kan instellen. Dit bleek in de praktijk echter lastig
te realiseren, omdat leden van commissies die functioneren op basis van artikel
84 geen onschendbaarheid krachtens artikel 22 Gemeentewet genieten. Omdat de VNG
hecht aan het principe dat raadsleden gedurende het politieke proces vrijuit
moeten kunnen spreken is dat een ongewenste situatie.Strikt juridisch gezien kunnen wij de minister volgen in haar zienswijze. Wij
vinden echter ook dat de raad krachtens artikel 16 Gemeentewet een zeer ruime en
zelfstandige bevoegdheid heeft om de eigen werkzaamheden te regelen. Gelet op de
strikte interpretatie van de wet hebben wij in deze modelverordening echter
gekozen voor het handhaven van de bestaande situatie. Wel kent een aantal
gemeenten inmiddels de constructie dat het technisch voorzitterschap van een
raadscommissie in handen is van een raadslid, maar dat de inhoudelijke leiding
van de vergadering berust bij een extern persoon. Deze externe fungeert de facto
als moderator van de commissievergadering en het raadslid als technisch
voorzitter, waarmee op juridisch correcte wijze invulling wordt gegeven aan
artikel 82 Gemeentewet. Of deze constructie genade vindt in de visie van de
minister valt te bezien.Artikelsgewijze toelichtingHoofdstuk 1. BegripsbepalingenArtikel 1. BegripsbepalingenOm te voorkomen dat de omschrijving van terugkerende begrippen in de verordening
moeten worden herhaald, is in deze bepaling een aantal begrippen eenmalig
gedefinieerd.Hoofdstuk 2. Instelling, taken en samenstellingArtikel 2. Instelling raadscommissiesIn deze modelverordening is gekozen voor een stelsel van meerdere
raadscommissies. Uiteraard zijn allerlei andere modellen denkbaar. Zo zullen
sommige gemeenten ervoor kiezen één raadscommissie in te stellen om te
bevorderen dat de discussie zich van de raadscommissies naar de raad verplaatst
en gelet op de attributie van de bestuursbevoegdheden in de Gemeentewet aan het
college. In dat geval kan worden volstaan met een artikel 2 dat luidt: De raad
stelt een raadscommissie in. De leden 2 tot en met 6 zijn in dat geval
overbodig. Zoals gezegd kan de raad er zelfs voor kiezen om geen raadscommissies
in te stellen. Naarmate er meer taken aan het college zijn gedelegeerd, is
wellicht het verminderen of afschaffen van raadscommissies een meer voor de hand
liggende keuze. De raad zal deze keuze moeten maken.Het vijfde en zesde lid zijn coördinatiebepalingen. Als een onderwerp meerdere
commissies aangaat, zal moeten worden vastgesteld in welke raadscommissie(s) het
onderwerp besproken zal worden. In dit model is ervoor gekozen om de voorzitters
van de betrokken raadscommissies hierover zeggenschap te geven. Indien er een
agendacommissie is ingesteld bestaande uit de (plaatsvervangende) voorzitters
van de raadscommissies en de (plaatsvervangend) voorzitter van de raad, ligt het
voor de hand dat de agendacommissie hierover beslist. Het is ook denkbaar dat
het presidium hierin een rol vervult. Hierop zal de verordening dan moeten
worden aangepast. Zie ook artikel 10 van deze verordening. In geval van een
gezamenlijke vergadering vervult de voorzitter van de commissie die het
onderwerp het meest aangaat, de rol van voorzitter. Het spreekt voor zich dat
dan ook de commissiegriffier van die commissie de functie van commissiegriffier
vervult.Desgewenst kunnen het vijfde en zesde lid echter ook achterwege gelaten worden,
aangezien in artikel 33 van deze verordening is bepaald dat de raadscommissie op
voorstel van de voorzitter beslist in de gevallen waarin de verordening niet
voorziet. Aldus kan ad hoc afstemming tussen raadscommissies plaatsvinden en
praktische werkafspraken gemaakt worden.Artikel 3. TakenDe taken van de raadscommissies zijn vastgelegd in artikel 82, eerste lid, van
de Gemeentewet. De raadscommissies bereiden de besluitvorming van de raad voor
en overleggen met het college of de burgemeester. Voor wat betreft de invulling
van de taken van de raadscommissies zijn ruwweg twee modellen te onderscheiden.
In het eerste model is een raadscommissie vooral gericht op voorbereiding en
informatievoorziening en vindt het politieke debat plaats in de raad, in het
tweede vindt het politieke debat plaats in een raadscommissie en geschiedt de
besluitvorming door de raad.De taak om de besluitvorming van de raad voor te bereiden komt tot uitdrukking
in de taak advies uit te brengen over een voorstel of onderwerp. De
raadscommissie kan ook uit eigener beweging advies aan de raad uitbrengen, ook
dit advies kan aanleiding zijn voor besluitvorming in de raad. De taken van de
raadscommissie zijn in essentie dezelfde als die van de raad, die van
kaderstellend, controlerend en volksvertegenwoordigend orgaan.De raadscommissie bepaalt evenals de raad zijn eigen agenda. Dit betekent dat
niet het college maar (de voorzitter van) de raadscommissie bepaalt of een
voorstel aan de raadscommissie wordt voorgelegd alvorens het in de raad wordt
besproken. Hierover kan uiteraard ook overleg plaatsvinden in het presidium
(bestaande uit de fractievoorzitters en de voorzitter van de raad) of de
agendacommissie (bestaande uit de voorzitters van de raadscommissies die een
voorzitter uit hun midden aanwijzen). Veelal zal het echter wel zo blijven dat
een onderwerp eerst in een raadscommissie wordt besproken.Artikel 4. SamenstellingDe raad bepaalt de samenstelling van de raadscommissies. Wel schrijft artikel
82, derde lid, van de Gemeentewet voor dat de raad moet zorgen voor een
evenwichtige vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde politieke
groeperingen. Om dit te bereiken schrijft het eerste lid van artikel 4 voor dat
een raadscommissie bestaat uit tenminste een en maximaal 3 leden per fractie
naar evenredigheid van het aantal zetels in de raad. De verhoudingen in de
raadscommissies hoeven overigens blijkens jurisprudentie niet exact overeen te
komen met de verhoudingen in de raad. Om tot een evenwichtige verdeling te komen
is gekozen voor een minimum en een maximum aantal leden. Sommige gemeenten
kiezen voor een maximum van twee leden per fractie.De leden worden door de raad benoemd, op voordracht van de fractie. Dit houdt in
dat het aan de fracties zelf is om te bepalen welke leden de betreffende fractie
vertegenwoordigen in de verschillende commissies. Het is mogelijk dat de raad
(moet) besluiten een voorgedragen lid niet te benoemen tot lid van een
commissie. Dit kan het geval zijn wanneer een “burgerlid” niet voldoet aan de
vereisten van de Gemeentewet (zie de toelichting op het vierde lid). Andere
redenen om een dergelijke benoeming achterwege te laten zijn niet aan de
orde.Zoals uit het vierde lid blijkt, hoeven de leden van een raadscommissie geen
raadslid te zijn. Wel is er in deze modelbepaling vanuit gegaan dat de politieke
groeperingen (fracties) de in het eerste lid bedoelde leden voordragen.
Daarnaast moeten de in het eerste lid bedoelde leden op grond van deze bepaling
op de kandidatenlijst van de betreffende fractie hebben gestaan. Dit in verband
met de ‘kenbaarheid’ (kiezerslegitimiteit) van de kandidaten bij de burgers.
Deze laatste eis hoeft niet te worden gesteld, de beslissing hierover is aan de
raad.Deze bepaling opent ook de mogelijkheid om buitengewone leden te noemen. Dit
kunnen burgers zijn die niet op de kandidatenlijst van een fractie hebben
gestaan, maar bijvoorbeeld op basis van hun deskundigheid tot lid van een
raadscommissie worden benoemd. Er wordt vanuit gegaan dat dit niet-raadsleden
zijn.Het aantal buitengewone leden dat de raad wil benoemen is opengelaten. Indien de
raad het niet wenselijk acht om andere burgers te benoemen in de raadscommissies
kan het derde lid worden geschrapt.Op grond van het vierde lid moeten leden en buitengewone leden, evenals
raadsleden, voldoen aan hetgeen is bepaald in de artikelen 10, 11, 12, 13 en 15
van de Gemeentewet. Dit betekent onder andere dat zij achttien jaar moeten zijn,
over een geldige verblijfstitel moeten beschikken, hun nevenfuncties openbaar
moeten maken, geen functie als bedoeld in artikel 13 mogen vervullen en niet in
strijd mogen handelen met artikel 15. Om te beoordelen of de buitengewone (niet)
raadsleden voldoen aan de eisen van de Gemeentewet, ligt het voor de hand om
gebruik te maken van een geloofsbrievenonderzoek. Het verdient aanbeveling dit
onderzoek uit te laten voeren door de commissie die voor raadsleden en
wethouders het op basis van artikel V4 van de Kieswet verplichte
geloofsbrievenonderzoek uitvoert. De vereisten die onderzocht moeten worden zijn
immers gelijk. Dit onderzoek (alleen naar de niet-raadsleden) gaat vooraf aan
het raadsbesluit waarmee de leden benoemd worden.Om er voor te zorgen dat iedere fractie en met name ook de kleine fracties in
staat zijn om deel te nemen aan de vergaderingen van de raadscommissie bepaalt
het vijfde lid dat iedere fractie een plaatsvervangend lid kan voordragen. Voor
de plaatsvervangende leden gelden dezelfde eisen als voor het lid van een
raadscommissie. De vervangingsregeling geldt uitsluitend voor de op basis van
het eerste lid benoemde leden.Artikel 5. VoorzitterArtikel 82, vierde lid, van de Gemeentewet schrijft voor dat de voorzitter van
een raadscommissie raadslid moet zijn. Om die reden bepaalt artikel 5, eerste
lid, dat de raad de voorzitters en hun plaatsvervangers "uit zijn midden"
benoemt. In deze bepaling is er voor gekozen om de voorzitters van de
raadscommissies door de raad te laten benoemen.Het staat de raad echter vrij om te bepalen dat een raadscommissie de
(plaatsvervangende) voorzitter benoemt. Gelet op de belangrijke functie die de
raadscommissies ten opzichte van de raad vervullen, ligt het wel in de rede dat
de raad de (plaatsvervangende) voorzitters benoemt. Ook kan er voor gekozen
worden de voorzitters te laten benoemen door de raad en de plaatsvervangend
voorzitters door de raadscommissies.Op basis van het tweede lid, is de voorzitter (en de plaatsvervangend voorzitter
op grond van artikel 1 van de modelverordening) geen lid van de raadscommissie.
Dit is een bewuste keuze, op deze wijze kan de voorzitter zich concentreren op
zijn taak als (technisch) voorzitter en zijn tijd en energie aanwenden voor het
bewaken van de positie van de raadscommissie. Hij hoeft zich niet te bekommeren
om de inbreng van zijn fractie in de raadscommissie. Een andere keuze is echter
ook denkbaar, de Gemeentewet verzet zich er niet tegen dat de (plaatsvervangend)
voorzitter tevens lid van een raadscommissie is. Indien de raad er voor kiest om
de voorzitters tevens lid van de raadscommissies te laten zijn dan zullen de
artikelen 4 en 5 hierop aangepast moeten worden.Het ligt voor de hand dat de (plaatsvervangend) voorzitters, evenals de leden,
van de raadscommissies in de eerste vergadering van de raad in nieuwe
samenstelling worden benoemd, aangezien de zittingsperiode van de voorzitters en
de leden aan het einde van de zittingsperiode van de raad eindigt (artikel 6,
eerste lid). Aangezien het echter niet altijd mogelijk zal zijn om de
voorzitters direct na de verkiezingen te benoemen, is er voor gekozen om geen
termijn in artikel 5, eerste lid, op te nemen. Hetzelfde geldt overigens voor
artikel 4, tweede lid.Overigens zij in dit kader verwezen naar de passage over de positie van de
voorzitter in de algemene toelichting van deze modelverordening.Artikel 6. Zittingsduur en vacaturesDe zittingsperiode van de leden, de eventuele buitengewone leden, de voorzitters
en hun plaatsvervangers is even lang als de zittingsperiode van de raadsleden,
in principe dus vier jaar. De benoeming eindigt derhalve van rechtswege, de raad
hoeft hen niet te ontslaan.Op grond van het tweede lid eindigt het (buitengewoon) lidmaatschap van een
raadscommissie eveneens van rechtswege indien een lid niet meer voldoet aan de
in artikel 4, vierde lid, gestelde eisen en indien een lid is benoemd op
voordracht van een fractie die blijkens een schriftelijke verklaring aan de
voorzitter van de raad niet meer vertegenwoordigd is in de raad (zevende
lid).De raad kan een lid van een raadscommissie op voorstel van de fractie die het
lid heeft voorgedragen, ontslaan. Deze situatie kan zich voordoen in geval van
een splitsing van een fractie. De ontstane nieuwe fractie heeft dan overigens op
grond van artikel 4, eerste lid, recht op een eigen lid. Er is in deze bepaling
niet voorzien in een ontslagregeling voor buitengewone leden, deze hebben in
principe 4 jaar zitting, tenzij zij niet meer voldoen aan de in artikel 4,
vierde lid, gestelde eisen, ontslag nemen of overlijden. Desgewenst kan de raad
er voor kiezen om hiervoor een vergelijkbare ontslagregeling als voor de
voorzitter op te nemen door aanvulling van het vierde lid. De raad kan ook
zonder voorstel van een fractie de (plaatsvervangend) voorzitter van een
raadscommissie ontslaan, bijvoorbeeld indien deze (plaatsvervangend) voorzitter
niet meer het vertrouwen van de meerderheid van de raad bezit. Het vijfde en
zesde lid voorzien in de situatie van een tussentijdse vacature, hetzij door
ontslag hetzij door overlijden.Artikel 7. Griffier en commissiegriffierIedere raadscommissie wordt ondersteund door een commissiegriffier. Afhankelijk
van de omvang van de griffie is dit een medewerker van de griffie of een
ambtenaar uit de reguliere ambtelijke organisatie. In dit geval kunnen de
volgende bepalingen gebruikt worden:Alternatief eerste lid:Ter ondersteuning van iedere raadscommissie fungeert een ambtenaar als
commissiegriffier. De raad en het college beslissen in overleg welke ambtenaar
deze functie vervult.Alternatief derde lid:Bij zijn verhindering of afwezigheid wordt hij vervangen door een daartoe door
de raad en het college aangewezen ambtenaar.De medewerker van de griffie kan ook parttime door de raad als commissiegriffier
worden benoemd. Het verschil tussen deze beide opties komt tot uitdrukking in de
alternatieven voor het eerste en derde lid.Indien de commissiegriffier een medewerker van de griffie is, is de raad de
werkgever en benoemt deze de commissiegriffier en regelt zijn vervanging. De
vervanging van de commissiegriffiers kan ook worden overgelaten aan de griffier,
in dat geval zal het derde lid moeten worden gewijzigd. Als de commissiegriffier
een ambtenaar uit de reguliere ambtelijke organisatie is, is het college de
werkgever en zal de raad in overleg met het college moeten beslissen welke
ambtenaar deze functie vervult en wie hem bij zijn afwezigheid of verhindering
vervangt. De facto zal de secretaris bij deze beslissing vaak een rol
vervullen.De commissiegriffier is altijd bij de vergaderingen van de raadscommissie
aanwezig. In principe neemt hij geen deel aan de beraadslagingen, zij het dat de
raadscommissie op grond van artikel 24 van deze modelverordening altijd de
mogelijkheid heeft om anderen aan de beraadslagingen deel te laten nemen. Of de
griffier aanwezig is in de vergaderingen van de raadscommissies zal afhangen van
de omvang van de griffie en het daarmee samenhangende profiel van de
commissiegriffier. Als de commissiegriffier een ambtenaar uit de reguliere
organisatie is en voornamelijk administratieve taken vervult, ligt het meer voor
de hand dat de griffier ook in de vergaderingen van de raadscommissies aanwezig
is.Het kan ook zijn dat de griffier de taken van de commissiegriffier vervult, maar
gelet op de overige taken die de griffier moet vervullen wordt dit minder
wenselijk geacht.Hoofdstuk 3. Aanwezigheid college, burgemeester en secretarisArtikel 8. Aanwezigheid college, burgemeester en secretarisHet kan gewenst zijn dat een lid van het college, de burgemeester of de
secretaris deelneemt aan de vergadering van de raadscommissie. De commissie kan
per vergadering beslissen of de aanwezigheid al dan niet gewenst is en of de
genodigde aan de beraadslagingen mag deelnemen. Artikel 82, vijfde lid, dat
artikel 21, tweede lid, van overeenkomstige toepassing verklaart, is hiervoor de
grondslag. Dit geldt zowel voor besloten als voor niet besloten vergaderingen.
In openbare vergaderingen kunnen collegeleden, de burgemeester en de secretaris
uiteraard altijd aanwezig zijn. Deelnemen aan de beraadslagingen kunnen zij
echter alleen als de raadscommissie hiermee instemt. In de regel zal de
portefeuillehouder veelal wel aanwezig zijn ten behoeve van het voeren van
overleg en het uitoefenen van controle door de raadscommissie.De bepaling is met de herziening in 2006 gewijzigd. Er is gekozen voor een wat
minder strenge duale redactie. Zo is het artikel over de secretaris geïntegreerd
in dit artikel 8 en is weggelaten dat aan het college toestemming moet worden
gevraagd voor de aanwezigheid van de secretaris (aangezien het college werkgever
is van de secretaris). Het oude artikel 9 over de secretaris is hierdoor
vervallen. Daarnaast is in dit artikel de bepaling geschrapt dat de
raadscommissie bij aanvang van de vergadering kan beslissen dat de burgemeester
en één of meer wethouders niet in de vergadering aanwezig mogen zijn of aan de
beraadslagingen mogen deelnemen. Gezien de eerste bepaling van het artikel is
dit feitelijk overbodig.De stuurgroep Leemhuis heeft in haar rapport aandacht besteed aan de
aanwezigheid van de burgemeester en leden van het college in de
commissievergaderingen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties staat een minder 'stramme' ontvlechting voor ogen. Deze
minder stramme ontvlechting komt terug in een voorstel tot wijziging van artikel
21 (aanwezigheid wethouder in de raadsvergadering). In een aanhangig
wetsvoorstel (30 902) bij de Tweede Kamer wordt voorgesteld de aanwezigheid van
de wethouder in raadsvergaderingen te reguleren. Dit geldt niet alleen voor
plenaire raadsvergaderingen, maar ook voor commissievergaderingen.Met de wijziging van artikel 21 van de Gemeentewet moet tot uitdrukking komen
dat de wethouder als vanzelfsprekende partner van de raad wordt betrokken bij de
beraadslagingen van de raad. Hoewel in de Memorie van Toelichting van de Wet
dualisering gemeentebestuur gemotiveerd is afgeweken van de regeling, zoals deze
geldt voor ministers en staatssecretarissen (artikel 69 Grondwet), is in de
praktijk gebleken dat de huidige bepaling in de Wet dualisering gemeentebestuur
toch problemen veroorzaakt. De kern van de dualisering is weliswaar de
ontvlechting van de raad en het college van burgemeester en wethouders, maar het
is niet de bedoeling geweest de raad en het college in posities te brengen,
waarmee ze elkaar kunnen uitsluiten. De raad en het college zijn immers samen
verantwoordelijk voor een beter bestuur in de gemeente. Synergie tussen raad en
college is daarbij van wezenlijk belang.Daarom wordt gekozen voor een redactie van artikel 21 naar analogie van artikel
69 Grondwet, waarin nog voldoende ruimte is voor nadere afspraken die passen bij
de lokale verhoudingen. Hoewel de VNG onderkent dat het al dan niet aanwezig
zijn van wethouders in de raadsvergadering in de praktijk een probleem kan zijn,
acht de VNG een aanpassing van artikel 21 niet nodig en geeft er voorkeur aan om
het aan de gemeenten over te laten hoe met dit artikel om te gaan. Daarbij geeft
de VNG aan dat slechts bij wijze van uitzondering de wethouder niet in de
raadsvergadering aanwezig zou moeten zijn. Hierbij aansluitend wordt in het
huidige voorstel gekozen voor een formulering waarin de wederkerigheid in de
posities van de raad en het college van burgemeester en wethouders is
uitgewerkt. Enerzijds kan de wethouder zelf bepalen of hij al dan niet aanwezig
is en deelneemt aan de beraadslagingen. Anderzijds kan de raad de wethouder
uitnodigen indien hij het van belang acht dat de wethouder aanwezig is en aan de
beraadslagingen deelneemt. Deze constructie laat voldoende ruimte voor
individuele gemeenten om op hun eigen manier met dit vraagstuk om te gaan.In de Memorie van Toelichting op de Wet dualisering gemeentebestuur wordt
verwezen naar de vanzelfsprekendheid dat ministers zich niet mengen in
beraadslagingen over aangelegenheden die in het bijzonder de Kamers aangaan en
die de Kamers zonder inmenging van anderen willen behandelen.Volgens de minister is er geen reden om te veronderstellen dat wethouders niet
ditzelfde inzicht zullen hebben en is een terughoudende formulering dus niet
langer noodzakelijk. Dit hangt sterk samen met de positie van de raad ten
opzichte van het college. In de praktijk is gebleken dat er geen aanleiding is
om aan de sterke positie van de raad te twijfelen: de raad heeft volgens de
minister juist aan zelfbewustzijn gewonnen.Om te komen tot een praktische regeling is er in deze bepaling voor gekozen om
de voorzitter van de raadscommissie een voorlopige beslissing omtrent de
aanwezigheid van de burgemeester of een wethouder en de deelname aan de
beraadslagingen te laten nemen. Als de raadscommissie het niet met deze
voorlopige beslissing van de voorzitter eens is, kan zij bij aanvang van de
vergadering anders beslissen. Een expliciete beslissing bij iedere vergadering
is niet nodig. Als de raadscommissie niet aangeeft dat de aanwezigheid van het
college niet gewenst is, volstaat de beslissing van de commissievoorzitter.Hoofdstuk 4. VergaderingenParagraaf 1. Tijdstip van vergaderen en voorbereidingArtikel 9. VergaderfrequentieVeelal zullen de vergaderingen van de raadscommissies plaatsvinden op een vaste
dag en plaats voorafgaand aan de vergaderingen van de raad. Een raadscommissie
vergadert vaker als de voorzitter het nodig oordeelt of indien ten minste twee
fracties hierom vragen. In plaats van twee fracties kan gekozen worden voor een
bepaald deel van de raadscommissie. Ook zou de agendacommissie of het presidium
hierin een rol kunnen vervullen. Deze keuzes zijn aan de raad voorbehouden.
Indien een raadscommissie een hoorzitting wil houden, kan de voorzitter gebruik
maken van het derde lid en een andere dag, aanvangsuur of plaats bepalen.
Bepaald is dat de voorzitter hierover overleg voert met de griffier. Indien de
commissiegriffier echter meer inhoudelijke taken vervult, is het ook denkbaar
dat hierover overleg wordt gevoerd met de commissiegriffier.Over de openbaarheid van de vergaderingen bevat deze modelverordening geen
bepaling, aangezien artikel 82, vijfde lid van de Gemeentewet, hierin voorziet.
In deze bepaling wordt artikel 23 van overeenkomstige toepassing verklaard op
raadscommissies. Dit betekent dat de vergaderingen van de raadscommissies in de
regel in het openbaar plaatsvinden. Op verzoek van een vijfde van het aantal
leden van een raadscommissie of de voorzitter kan de raadscommissie beslissen om
achter gesloten deuren te vergaderen. Van een besloten vergadering wordt een
afzonderlijk verslag opgemaakt, dat niet openbaar is tenzij de raadscommissie
anders beslist.Artikel 10. AgendacommissieDit artikel is aan de verordening toegevoegd omdat is gebleken dat binnen
gemeenten waar raadscommissies zijn ingesteld veelal behoefte bestaat aan een
agendacommissie. De agendacommissie vervult een coördinerende rol bij de
agendering van zaken in commissies. De agendacommissie stelt de agenda's van de
raadscommissies voorlopig vast. De definitieve vaststelling van de agenda van
een raadscommissie geschiedt door de betreffende commissie bij de aanvang van de
vergadering. De voorzitter van de agendacommissie voert overleg met het
presidium over de voorlopige agenda van de raad. Dit is bepaald in het reglement
van orde voor de raad.Artikel 11. OproepDe leden van een raadscommissie ontvangen een oproep inclusief de agenda voor
een vergadering en de stukken tenminste een week voor de vergadering. Indien in
spoedeisende gevallen een aanvullende agenda wordt vastgesteld bedraagt deze
termijn minimaal 48 uur voor een vergadering. Uiteraard kan ook voor andere
termijnen worden gekozen. Wel zal de termijn uiteraard zodanig moeten zijn dat
de leden van een raadscommissie in staat zijn om de stukken te lezen. De stukken
ten aanzien waarvan geheimhouding is opgelegd worden niet toegezonden, maar
kunnen bij de griffier worden ingezien (artikel 13, derde lid).Artikel 12. De agendaVoor het verzenden van de oproep, stelt de agendacommissie de agenda voorlopig
vast (artikel 10). Het versturen van de agenda is geregeld in artikel 11.In dit artikel is allereerst een procedure voor spoedeisende zaken geregeld.
Uiteindelijk bepaalt een raadscommissie zijn eigen agenda. De agenderende rol
van een raadscommissie komt tot uitdrukking in het tweede, derde en vierde lid.
Dit betekent onder andere dat een raadscommissie kan bepalen dat een onderwerp
of voorstel onvoldoende voorbereid is en voor inlichtingen of advies aan het
college wordt gezonden. Een raadscommissie, niet het college, bepaalt vervolgens
in welke vergadering het onderwerp of voorstel opnieuw geagendeerd wordt.
Uiteraard zal hierover wel overleg gevoerd moeten worden met het college of de
secretaris.Artikel 13. Ter inzage leggen van stukkenNaast de voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken, worden stukken die
ter toelichting van de onderwerpen of voorstellen op de agenda dienen op een
vaste plaats voor een ieder ter inzage gelegd. Veelal zal dit in het
gemeentehuis zijn, maar uiteraard kan in een gemeente met meerdere dorpskernen
ook gekozen worden voor terinzagelegging op meerdere plaatsen zoals een
bibliotheek. In de openbare kennisgeving wordt vermeld waar de stukken liggen.
Originele stukken moeten uiteraard bij de gemeente blijven berusten. Stukken ten
aanzien waarvan geheimhouding wordt opgelegd kunnen leden van raadscommissies
ook bij de commissiegriffier in plaats van bij de griffier inzien. Deze keuze is
aan de gemeente.Artikel 14. Openbare kennisgevingOp grond van artikel 82, vijfde lid, van de Gemeentewet moet de voorzitter van
een raadscommissie tegelijkertijd met de schriftelijke oproep de dag, het
tijdstip en de plaats van de vergadering ter openbare kennis brengen. De
voorlopige agenda en de daarbij behorende stukken worden tegelijkertijd met de
schriftelijke oproep en op een bij openbare kennisgeving aan te geven plaats ter
inzage gelegd. Deze bepaling geeft hier een regeling voor. Bij de herziening van
deze verordening en van het reglement van orde voor de raad is tevens de
verplichting opgenomen de agenda en stukken ook op internet te plaatsen. Vanuit
het oogpunt van service aan de burger is dit een voor de hand liggende regeling
die, doordat alle gemeenten beschikking hebben over een website, ook praktisch
uitvoerbaar is. Dit is echter niet verplicht op grond van de Gemeentewet;
gemeenten kunnen ervoor kiezen het derde lid niet over te nemen.Paragraaf 2. Orde der vergaderingArtikel 15. PresentielijstDe presentielijst en de ondertekening door de voorzitter en de commissiegriffier
zijn bedoeld om formeel vast te stellen dat het vergaderquorum aanwezig is.
Indien de griffier tevens de functie van commissiegriffier op zich neemt,
ondertekent hij de presentielijst. Daarnaast is de presentielijst van belang om
de vergoedingen voor de leden van een raadscommissie te kunnen vaststellen.Artikel 16. Opening der vergadering en quorumArtikel 20 van de Gemeentewet regelt het vergaderquorum van de raad. Voor de
raadscommissies ontbreekt een dergelijke bepaling in de Gemeentewet. Artikel 16
voorziet hierin. Indien meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden
aanwezig is en de presentielijst heeft getekend, kan worden vergaderd.Het derde lid voorziet in een regeling voor een nieuwe vergadering indien het
quorum niet aanwezig is, anders zou de afwezigheid van leden van een
raadscommissie de voortgang van werkzaamheden kunnen belemmeren. Uiteraard staat
op het moment dat de voorzitter bepaalt op welke datum en tijdstip, nog niet
vast op welk moment de schriftelijke oproep uitgaat. Indien er enkele dagen
tussen de twee vergaderingen zitten, mag er vanuit worden gegaan dat het
mogelijk is om 24 uur van tevoren een schriftelijke oproep te versturen.
Overigens ligt het in de rede dat de voorzitter overlegt met de raadscommissie
over de datum van een nieuwe vergadering.Artikel 17. Spreekrecht burgersDeze bepaling heeft een facultatief karakter.Bij de wijziging van de verordening in 2006 is er voor gekozen om het
spreekrecht uit het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere
werkzaamheden van de raad te halen en dit recht te versterken in de verordening
op de raadscommissies. Uit de praktijk kwamen namelijk steeds meer signalen dat
het inspreekrecht tijdens de raadsvergaderingen niet de goede manier was om
burgers te betrekken bij de besluitvorming.Juist omdat de raadsvergadering het sluitstuk is van het besluitvormingsproces
dat lang daarvoor al is begonnen (ambtelijke organisatie, college, commissies)
is de kans klein dat de raad op dat moment - als reactie op het inspreken van
een burger - nog van richting verandert. De inspreekmogelijkheid van de burger
tijdens de raadsvergadering kan daarmee als "schijnspreekrecht" worden betiteld.
De mogelijkheid van burgers om tijdens de commissievergaderingen in te spreken
zou daarentegen beter benut kunnen worden. Deze vergaderingen zijn doorgaans
laagdrempeliger en hebben meer mogelijkheden om met de inspreker in overleg te
gaan in een informele setting. Het spreekrecht van burgers kan bijdragen aan het
vergroten van de betrokkenheid van de burgers bij het lokaal bestuur, één van de
doelstellingen van de vernieuwing van het lokaal bestuur.Bij de wijzigingen in 2008 is het spreekrecht (artikel 17) verder gedereguleerd
door de maximale spreektijd per onderwerp en per spreker niet uitdrukkelijk aan
termijnen te binden. Gemeenten kunnen afhankelijk van de lokale situatie hieraan
zelf een formele of praktische invulling geven.In het eerste lid zijn drie onderwerpen opgenomen, waar het spreekrecht niet
voor geldt. Als een besluit van de raad of het college vatbaar is voor bezwaar
en de burger belanghebbende is, kan de burger een bezwaarschrift indienen. Ook
kan een burger beroep instellen bij de rechtbank. Dit zijn formele procedures
die zien op de rechtsbescherming van de burger. Verder zijn de benoemingen,
keuzen, voordrachten en aanbevelingen van personen uitgesloten van het
spreekrecht van burgers. Omdat inspraak over de benoemingen, keuzen,
voordrachten of aanbevelingen van personen - de belangen van - kandidaten al dan
niet in de uitoefening van hun ambt of functie kan schaden, kunnen burgers
hierover geen uitlatingen doen. Vervolgens kunnen burgers zich ook niet uitlaten
over onderwerpen, waar zij op grond van artikel 9:1 Algemene wet bestuursrecht
een klacht over kunnen indienen. Deze procedure gaat vóór het spreekrecht van
burgers.Het is mogelijk om het spreekrecht te beperken tot die onderwerpen die op de
agenda van de raadscommissie staan. In het eerste lid dient dan toegevoegd te
worden; d. niet-geagendeerde onderwerpen. Het is een keuze van de raad of en hoe
zij het spreekrecht wil vormgeven. In het geval de burgers de mogelijkheid
hebben om een burgerinitiatief in te dienen ligt het wellicht meer voor de hand
om alleen spreekrecht toe te staan over geagendeerde onderwerpen. Burgers hebben
immers het instrument van een initiatief om onderwerpen op de agenda te
plaatsen. Indien er geen mogelijkheid is tot burgerinitiatief kan het
spreekrecht het instrument van de burger zijn om aandacht te vragen voor een
onderwerp. In dit geval ligt het voor de hand om dit instrument niet teveel in
te perken.De burgers die wensen in te spreken moeten zich binnen een ‘redelijke termijn’
voor de vergadering melden bij de griffier. De griffier kan, indien nodig, de
persoon naar de juiste raadscommissie verwijzen. Uiteraard kan, afhankelijk van
de beschikbaarheid, ook gekozen worden voor aanmelding bij de commissiegriffier.
Procedureel is het handig om als ‘redelijke termijn’ circa 48 uur aan te houden.
Door niet uitdrukkelijk een termijn op te nemen, kan hiermee flexibel worden
omgegaan en de servicegerichtheid naar de burger worden vergroot.In het vierde lid is ervoor gekozen om een burger slechts één maal het woord te
geven en niet een discussie te laten plaatsvinden. De raad kan er ook voor
kiezen om burgers die inspreken een tweede termijn te geven. In dat geval zal
het vierde lid moeten worden aangepast. Afhankelijk van de lokale situatie kan
als richtlijn 5 minuten spreektijd per burger worden aangehouden. Op voorstel
van de voorzitter, die in eerste instantie voor een ordentelijk verloop van de
vergadering moet zorgen en dus moet kunnen aanvoelen of een verkorting of
verlenging van de spreektijd gewenst is, kan van deze richtlijn worden
afgeweken.Op basis van artikel 18, eerste lid, wordt het verslag toegezonden aan de
burgers die hebben ingesproken.Artikel 18. VerslagHet conceptverslag wordt tegelijkertijd met de schriftelijke oproep verstuurd
aan de leden en aan de overige personen die het woord gevoerd hebben. De
voorzitter, de leden en de collegeleden hebben het recht een voorstel tot
wijziging te doen. Een voorstel tot wijziging wordt voorafgaand aan de
vergadering schriftelijk bij de commissiegriffier ingediend. Het recht om
aanpassing voor te stellen (derde lid) komt ook toe aan de voorzitter, een lid
en een collegelid, dat bij de desbetreffende vergadering niet aanwezig was. Het
is aan de raadscommissie om te beslissen of een voorgestelde wijziging of
aanvulling geaccepteerd wordt, aangezien de raadscommissie het verslag
vaststelt. Een afwijzing van een dergelijk voorstel is niet vatbaar voor beroep
(aldus de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State). Het is aan te bevelen
uitsluitend een zakelijke samenvatting van hetgeen besproken is, te geven. De
commissiegriffier stelt het verslag vast, maar de uiteindelijke
verantwoordelijkheid ligt hiervoor bij de griffier op grond van het vijfde lid.
Er kan ook voor worden gekozen om deze verantwoordelijkheid bij de
commissiegriffier te leggen. Na vaststelling ondertekenen de voorzitter en de
commissiegriffier het verslag.Als een gemeente de mogelijkheid aan burgers biedt om
burgerinitiatiefvoorstellen in te dienen, moet het verslag ook hiervan melding
maken. Dit betekent dat het vierde lid aangevuld moet worden.Artikel 19. Aantal spreektermijnenHet stellen van vragen dient ook als een spreektermijn beschouwd te worden. Een
spreektermijn wordt door de voorzitter afgesloten. Dit hoeft overigens niets te
veranderen aan de praktijk dat een portefeuillehouder antwoordt na de inbreng
van de raadsleden in de eerste en tweede termijn. Een verzoek van een raadslid
na afloop van de tweede termijn om nog een korte reactie te geven, dient de
voorzitter niet te honoreren. Indien de raad van mening is, dat na de tweede
termijn verdere beraadslaging nodig is, kan hij daartoe uitdrukkelijk
besluiten.Artikel 20. SpreektijdDit artikel strekt ertoe te benadrukken dat een raadscommissie op eigen
initiatief regels kan stellen over de spreektijd van de leden. Hetzelfde geldt
voor de spreektijd van overige sprekers. De voorzitter hoeft dit niet voor te
stellen. De voorzitter kan in het kader van zijn taak om de orde tijdens de
vergadering te handhaven wel voorstellen de spreektijd te beperken.Artikel 21. Voorstellen van ordeIeder lid heeft te allen tijde het recht een voorstel van orde te doen. De
beslissing of er inderdaad sprake is van een voorstel van orde is aan de
betreffende raadscommissie. Over een voorstel van orde wordt direct, zonder
beraadslaging, besloten door de raadscommissie. Bij het staken van stemmen is
het voorstel niet aangenomen (artikel 32, vierde lid Gemeentewet is hierop niet
van toepassing). Een voorstel van orde betreft bijvoorbeeld het schorsen van de
vergadering voor een (overleg) pauze.Artikel 22. Handhaving orde; schorsingHet eerste lid verzekert dat leden van een raadscommissie vrijelijk kunnen
spreken. Wel zijn interrupties uiteraard toegestaan voor zover de voorzitter bij
een overvloed aan interrupties of in het belang van de voortgang van de
beraadslagingen niet bepaalt dat een spreker zijn betoog zonder verdere
interrupties afrondt. Om te bevorderen dat leden van raadscommissies zich niet
belemmerd voelen om hun mening te uiten bepaalt artikel 82, vijfde lid, van de
Gemeentewet bovendien dat artikel 22 van overeenkomstige toepassing is op leden
van raadscommissies. Hierdoor zijn leden van raadscommissies niet in rechte te
vervolgen, aan te spreken of verplicht getuigenis af te leggen over hetgeen zij
in de vergadering zeggen of schriftelijk overleggen. Dit geldt voor zowel
raadsleden als niet-raadsleden.In dit kader kan worden verwezen naar de casus waarbij een raadslid in een
commissievergadering openlijk citeerde uit documenten, waarop geheimhouding
rustte. Het raadslid was zich bewust van de schending van de
geheimhoudingsplicht, maar constateerde dat hij vrijelijk kon citeren uit de
bewuste documenten omdat hij bescherming genoot conform het bepaalde in artikel
22 Gemeentewet.De VNG vindt dit een ongewenste situatie en heeft hierover vragen gesteld aan de
minister van BZK. De geheimhoudingsplicht is formeel-wettelijk vastgelegd en het
is daarom ongewenst dat commissieleden deze met een beroep op de
onschendbaarheid omzeilen. Op het moment van schrijven is het nog onduidelijk
welk standpunt de minister terzake inneemt; de tekst van artikel 23 is derhalve
ongewijzigd gebleven.Op basis van het tweede lid kunnen alle sprekers in bepaalde gevallen door de
voorzitter tot de orde worden geroepen en kan hen zo nodig over het aanhangige
onderwerp het woord ontzegd worden. Ook kan de voorzitter de vergadering
schorsen en bij herhaling van de verstoring van de orde, de vergadering sluiten.
In het uiterste geval kan hij een lid het verdere verblijf ontzeggen en hem uit
de vergadering doen verwijderen. Indien een lid blijft volharden in zijn gedrag
kan hem de toegang tot de vergadering voor ten hoogste drie maanden worden
ontzegd. Het vierde lid sluit aan bij artikel 26, derde lid, van de Gemeentewet,
die een dergelijke regeling geeft ten aanzien van raadsleden.Onder interruptie is overigens niet te verstaan het geven van tekenen van goed-
of afkeuring; deze uitingen worden beschouwd als verstoringen van de orde. Voor
wat betreft de handhaving van de orde op de publieke tribune wordt verwezen naar
artikel 30 van deze verordening.Artikel 23. BeraadslagingOm de duur van vergaderingen niet onnodig te verlengen wordt over een voorstel
dat in onderdelen of artikelen is verdeeld, in principe in zijn geheel
beraadslaagd. In het eerste lid is een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen.
Zowel de voorzitter als de leden hebben het recht om voor te stellen een
voorstel gesplitst te behandelen. Het eerste lid brengt daarmee tot uitdrukking
dat een raadscommissie zijn eigen werkwijze bepaalt. Het recht wordt aan ieder
individueel raadslid toegekend. Dit past in het streven naar dualisering,
aangezien dualisering versterking van de vertegenwoordigende en daarmee
agenderende rol van een raadscommissie veronderstelt. Hiertoe dienen ook
individuele raadsleden en kleine fracties over adequate instrumenten te
beschikken.Indien de schorsing als bedoeld in het tweede lid aan het einde van de tweede
termijn plaatsvindt, zijn er vervolgens twee mogelijkheden: er wordt direct tot
stemming overgegaan of aan de beraadslagingen wordt een derde termijn toegevoegd
(zie artikel 19).Artikel 24. Deelname aan beraadslaging door anderenDeze bepaling is noodzakelijk in verband met het in artikel 22 Gemeentewet
geregelde verschoningsrecht, dat in artikel 82, vijfde lid, van de Gemeentewet
van overeenkomstige toepassing wordt verklaard op leden van raadscommissies en
andere personen die aan de beraadslagingen deelnemen. Het is uiteraard ook
mogelijk dat een raadscommissie bepaalt dat een bepaalde functionaris in
bepaalde gevallen altijd aan de beraadslaging mag deelnemen (bijvoorbeeld de
voorzitter van een deelraad aan de beraadslaging over
deelgemeente-aangelegenheden). Het gaat in deze bepaling om anderen dan de
leden, de voorzitter, de burgemeester, de wethouders en de secretaris. Deze
hebben op grond van artikel 8 van deze modelverordening reeds het recht om aan
de beraadslagingen deel te nemen. Uiteraard hebben deze andere sprekers niet
dezelfde rechten als de leden. Een andere spreker heeft onder meer geen recht om
een voorstel te doen tot wijziging van het verslag, een voorstel over de
spreektijd of over de orde van de vergadering.Artikel 25. AdviesDe voorzitter kan de beraadslaging sluiten, als hij vaststelt dat een onderwerp
voldoende is toegelicht, tenzij een raadscommissie anders beslist. Een
raadscommissie neemt geen beslissingen, maar bereidt de besluitvorming in de
raad voor en overlegt met het college en de burgemeester. Wel kan een
raadscommissie gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan de raad. De leden
beslissen over het advies. Ten behoeve van het debat in de raad en om recht te
doen aan de mening van alle fracties, inclusief minderheidsstandpunten, worden
de standpunten van alle fracties opgenomen. Het ligt voor de hand dat indien een
lid het niet eens is met het fractiestandpunt, hier afzonderlijk melding van
wordt gemaakt in het advies aan de raad.Hoofdstuk 5. Besloten vergaderingArtikel 26. AlgemeenBij bepalingen die van overeenkomstige toepassing zijn kan onder meer gedacht
worden aan de bepalingen omtrent het tijdig verzenden van stukken, het
vergaderquorum en voorstellen van orde. De bepalingen van deze verordening zijn
echter niet van toepassing, voor zover de toepassing van die bepalingen strijdig
is met het besloten karakter van de vergadering. Zo zullen er bijvoorbeeld geen
beeld- en geluidsregistraties voor openbaar gebruik gemaakt kunnen worden. Ten
aanzien van de stukken die betrekking hebben op een besloten vergadering en het
behandelde zal een raadscommissie moeten besluiten of geheimhouding als bedoeld
in artikel 86 van de Gemeentewet wordt opgelegd dan wel opgeheven.Artikel 27. VerslagOp grond van artikel 82, vijfde lid, van de Gemeentewet is artikel 23 van
overeenkomstige toepassing. Het vierde lid van artikel 23 van de Gemeentewet
schrijft voor dat van een besloten vergadering een afzonderlijk verslag wordt
opgemaakt, dat niet openbaar wordt gemaakt tenzij de raad en in casu dus een
raadscommissie anders beslist. In aanvulling hierop bepaalt het eerste lid van
deze modelbepaling dat het verslag van een besloten vergadering ter inzage ligt
bij de griffier. Uiteraard kan ook voor inzage bij de commissiegriffier worden
gekozen, indien deze (vrijwel) voortdurend aanwezig is. De raadscommissie
beslist over het openbaar maken van dit verslag.Artikel 28. GeheimhoudingHetgeen besproken wordt in een besloten vergadering, valt niet van rechtswege
onder de geheimhoudingsplicht. Daarvoor is toepassing van de procedure volgens
artikel 86 van de Gemeentewet nodig. Niet alleen een raadscommissie kan
geheimhouding opleggen, ook de voorzitter van een raadscommissie, het college en
de burgemeester kunnen geheimhouding aan een raadscommissie opleggen. Overigens
kan een raadscommissie ook geheimhouding opleggen aan de raad of het college ten
aanzien van stukken die zij aan de raad of het college overlegt (artikel 25,
tweede lid, en artikel 55, tweede lid, van de Gemeentewet). De geheimhouding
geldt ten aanzien van een ieder die aanwezig is bij een besloten vergadering of
die kennis draagt van stukken ten aanzien waarvan geheimhouding geldt. De
geheimhouding geldt totdat het orgaan dat de geheimhouding heeft opgelegd of de
raad, haar opheft.Artikel 29. Opheffing geheimhoudingZoals uit de toelichting op artikel 28 blijkt kan de raad de geheimhouding die
een raadscommissie aan de raad oplegt, opheffen. In deze modelbepaling is een
overlegverplichting opgenomen waardoor recht wordt gedaan aan het principe van
hoor en wederhoor.Hoofdstuk 6. Toehoorders en persArtikel 30. Toehoorders en persArtikel 26, eerste en tweede lid, van de Gemeentewet regelen dat de voorzitter
van de raad toehoorders die de orde verstoren, kan doen vertrekken en bij
volharding in hun gedrag de toezegging kan ontzeggen. Voor raadscommissies
ontbreekt een dergelijke bepaling in de Gemeentewet, het derde lid voorziet hierin.Artikel 31. Geluid- en beeldregistratiesAangezien de vergaderingen van een raadscommissie in principe openbaar zijn,
kunnen radio- en tv-stations geluid- en beeldregistraties maken. Dit is
uiteraard niet het geval als het een besloten vergadering betreft.Artikel 32. Verbod gebruik mobiele telefoonsDit artikel heeft betrekking op het mobiele telefoonverkeer. Het afgaan van
mobiele telefoons werkt verstorend tijdens de vergadering. Dit laat echter
onverlet, dat indien zwaarwegende redenen dit noodzakelijk maken, de voorzitter
aanwezigen toestemming kan geven hun mobiele telefoon wel stand-by te laten
staan.Hoofdstuk 7. SlotbepalingenArtikel 33. Uitleg verordening en artikel 34 InwerkingtredingDeze artikelen behoeven geen toelichting.