CVDR22484_3Algemene plaatselijke verordening Vlissingen 2009nlregelingVlissingen2018-05-29VlissingenGemeenteblad, 2012, I.04Algemene plaatselijke verordening Vlissingen 2009Gemeentewet, art. 147gemeenteraadbestuur en recht2012-05-31De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2012-06-212012-06-012013-11-18Toevoeging hoofdstuk 2 afdeling 8, 2:25, derde lid, 2:27, vijfde lid. Wijziging: art 2:23, eerste en tweede lid, 2:24, eerste lid, 2:27, eerste en tweede lidGeen.Algemeen aanwijzingsbesluit 2005vierde wijzigingALGEMENE PLAATSELIJKE VERORDENING VLISSINGEN 2009 HoofdstukAfdelingAfdelingAfdeling1.Algemene bepalingen1:1Algemene begripsbepalingenIn deze verordening wordt verstaan onder:
a.openbare plaats:Een voor het publiek toegankelijke plaats, waaronder
begrepen de weg als bedoeld onder b;b.weg:weg, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b,
van de Wegenverkeerswet 1994;c.openbaar water:wateren die voor het publiek bevaarbaar of op andere
wijze toegankelijk zijn;d.bebouwde kom:de bebouwde kom of kommen waarvan gedeputeerde
staten de grenzen hebben vastgesteld overeenkomstig
artikel 27, tweede lid, van de Wegenwet, bij hun
besluit van 3 januari 1989 (sedert gewijzigd);e.rechthebbende:degene die over een zaak zeggenschap heeft krachtens
een zakelijk of persoonlijk recht;f.bouwwerk:bouwwerk als bedoeld in artikel 1 van de
Bouwverordening gemeente Vlissingen;g.gebouw:gebouw als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder
c, van de Woningwet;h.handelsreclame:iedere openbare aanprijzing van goederen of
diensten, waarmee kennelijk beoogd wordt een
commercieel belang te dienen;i.college:Het college van burgemeester en wethouders van
Vlissingen.
1:2Beslistermijn1.Het bevoegde bestuursorgaan beslist op een aanvraag voor een
vergunning of ontheffing binnen acht weken na de dag waarop de
aanvraag ontvangen is.2.Het bestuursorgaan kan de termijn voor ten hoogste acht weken
verlengen.3.Het bepaalde in het eerste en het tweede lid geldt niet voor de
beslissing op een aanvraag om vergunning als bedoeld in artikel 3:4,
eerste lid.1:3Indiening aanvraag1.Indien een aanvraag voor een vergunning of ontheffing wordt
ingediend minder dan drie weken vóór het tijdstip waarop de
aanvrager de vergunning of ontheffing nodig heeft, kan het
bestuursorgaan besluiten de aanvraag niet te behandelen.2.Voor bepaalde, door het bestuursorgaan aan te wijzen, vergunningen
of ontheffingen kan de in het eerste lid genoemde termijn worden
verlengd tot ten hoogste acht weken.1:4Voorschriften en beperkingen1.Aan een vergunning of ontheffing kunnen voorschriften en beperkingen
worden verbonden. Deze voorschriften en beperkingen strekken slechts
tot bescherming van het belang of de belangen in verband waarmee de
vergunning of ontheffing is vereist.2.Degene aan wie een vergunning of ontheffing is verleend, is
verplicht de daaraan verbonden voorschriften en beperkingen na te
komen.1:5Persoonlijk karakter van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing is persoonsgebonden, tenzij bij of krachtens
deze verordening anders is bepaald of de aard van de vergunning zich
daartegen verzet.1:6Intrekking of wijziging van vergunning of ontheffingDe vergunning of ontheffing kan worden ingetrokken of gewijzigd:
indien ter verkrijging daarvan onjuiste of onvolledige gegevens
zijn verstrekt;
indien op grond van een verandering van de omstandigheden of
inzichten opgetreden na het verlenen van de ontheffing of
vergunning, intrekking of wijziging noodzakelijk is vanwege het
belang of de belangen ter bescherming waarvan de vergunning of
ontheffing is vereist;
indien de aan de vergunning of ontheffing verbonden
voorschriften en beperkingen niet zijn of worden nagekomen;
indien van de vergunning of ontheffing geen gebruik wordt
gemaakt binnen een daarin gestelde termijn dan wel, bij het
ontbreken van een gestelde termijn, binnen een redelijke
termijn;
indien de houder dit verzoekt.
1:6aVervallen van vergunning of ontheffingEen vergunning of ontheffing vervalt wanneer:
sedert haar verlening onherroepelijk is geworden, zes maanden
zijn verlopen, zonder dat handelingen zijn verricht met
gebruikmaking van de vergunning of ontheffing;
gedurende een jaar anders dan wegens overmacht geen handelingen
zijn verricht met gebruikmaking van de vergunning of
ontheffing;
de verlening van een vergunning of ontheffing, strekkende tot
vervanging van eerstbedoelde vergunning of ontheffing, van
kracht is geworden.
1:7TermijnenDe vergunning of ontheffing geldt voor onbepaalde tijd, tenzij bij de
vergunning of ontheffing anders is bepaald of de aard van de vergunning
of ontheffing zich daartegen verzet.1:7aMeldingenIndien op grond van deze verordening een melding is vereist maakt het
bevoegde bestuursorgaan bekend op welk tijdstip en in welke vorm een
dergelijke melding moet plaatsvinden.1:8WeigeringsgrondenDe vergunning of ontheffing kan door het daartoe bevoegde gezag worden
geweigerd in het belang van:
de openbare orde;
de openbare veiligheid;
de volksgezondheid;
de bescherming van het milieu.
1:9Lex silencio positivo is van toepassingParagraaf 4.1.3.3. van de Algemene wet bestuursrecht (positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen) is van toepassing voor de
volgende artikelen in deze verordening:Artikel 2:4 Ontheffing van het verbod optreden als straatartiest e.d.
1:10Lex silencio positivo is niet van toepassingParagraaf 4.1.3.3. van de Algemene wet bestuursrecht (positieve fictieve
beschikking bij niet tijdig beslissen) is niet van toepassing op de
volgende artikelen in deze verordening:Artikel 2:16 Vergunning evenementen;Artikel 2:17 Evenementen in gebouwen;Artikel 2:22 Kermis Arsenaal;Artikel 2:24 Exploitatievergunning horeca;Artikel 2:33 Verlofbedrijf en afhaalrestaurant;Artikel 2:42 Exploitatievergunning speelgelegenheid;Artikel 2:63 Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk;Artikel 3:4 Vergunning seksinrichting;Artikel 4:20 Ontheffing van het verbod tot recreatief nachtverblijf
buiten kampeerterreinen;Artikel 5:17 Standplaatsvergunning.1:11Gecoördineerde behandeling van aanvragen1.Het bevoegde bestuursorgaan kan ambtshalve of op verzoek van de
aanvrager besluiten tot een gecoördineerde behandeling van aanvragen
van alle door hem of door een ander gemeentelijk bestuursorgaan te
nemen besluiten waarvan het bestuursorgaan redelijkerwijs kan
aannemen dat deze nodig zijn voor de door de aanvrager te verrichten
activiteit.2.Ambtshalve gecoördineerde behandeling blijft achterwege in het geval
dat de aanvrager zo’n behandeling niet wenst.1:12De aanvraag1.Bij een gecoördineerde behandeling van aanvragen worden de aanvragen
zoveel mogelijk gelijktijdig ingediend, met dien verstande dat de
laatste aanvraag niet later wordt ingediend dan vier weken na de
ontvangst van de eerste aanvraag.2.Bij gecoördineerde behandeling wordt gebruik gemaakt van het
aanvraagformulier geco-ordineerde behandeling.3.Indien de ontbrekende aanvraag niet binnen de in het eerste lid
genoemde termijn is ingediend, kan het bestuursorgaan de aanvrager
in de gelegenheid stellen de ontbrekende aanvraag alsnog binnen een
door hem et bepalen termijn in te dienen.4.De in deze afdeling geregelde procedure wordt buiten toepassing
gelaten, indien de ontbrekende aanvraag niet tijdig is gedaan. In
dat geval wordt voor de toepassing van krachtens wettelijk
voorschrift geregelde termijnen het tijdstip waarop tot het buiten
toepassing laten wordt beslist, gelijkgesteld met het tijdstip van
ontvangst van alle betrokken aanvragen.5.Onverminderd het eerste, tweede en derde lid, begint bij de
toepassing van deze afdeling de termijn voor het nemen van besluiten
met ingang van de dag waarop de laatste aanvraag is ontvangen.1:13Beslistermijn bij coördinatieBij de toepassing van deze afdeling geldt in afwijking van artikel 1:2
als termijn binnen welke de besluiten worden genomen, de termijn voor
het besluit met de langste beslistermijn.1:14Gelijktijdige verzending beslissing1.Bij gecoördineerde behandeling zendt het bevoegde bestuursorgaan de
beslissing op de aanvragen gelijktijdig aan de aanvrager.2.Indien sprake is van besluiten van zowel college als burgemeester,
draagt het laatst beslissende bestuursorgaan zorg voor de verzending
en bekendmaking.2.Openbare orde1.Bestrijding van ongeregeldheden2:1Samenscholing en ongeregeldheden1.Het is verboden op een openbare plaats deel te nemen aan een
samenscholing, onnodig op te dringen of door uitdagend gedrag
aanleiding te geven tot ongeregeldheden.2.Hij die op een openbare plaats aanwezig is bij een voorval
waardoor ongeregeldheden ontstaan of dreigen te ontstaan, of bij
een tot toeloop van publiek aanleiding gevende gebeurtenis
waardoor ongeregeldheden ontstaan of dreigen te ontstaan, dan
wel zich bevindt in of aanwezig is bij een samenscholing, is
verplicht op bevel van een ambtenaar van politie zijn weg te
vervolgen of zich in de door hem aangewezen richting te
verwijderen.3.Het is verboden zich te begeven of te bevinden op openbare
plaatsen:
die door of vanwege het bevoegd gezag in het belang van
de openbare veiligheid of ter voorkoming van
wanordelijkheden zijn afgezet;
indien redelijkerwijs kan worden aangenomen dat door het
gedrag bewust de orde wordt verstoord of de veiligheid
in gevaar wordt gebracht door anderen lastig te vallen,
te vechten of zich opruiend te gedragen.
4.De burgemeester kan ontheffing verlenen van het in het derde
lid, onder a, gestelde verbod.5.Het bepaalde in het eerste, tweede en derde lid onder a geldt
niet voor betogingen, vergaderingen en godsdienstige en
levensbeschouwelijke samenkomsten als bedoeld in de Wet openbare
manifestaties.6.Het verbod in het derde lid, onder b, geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de artikelen
141, 424 of 426bis Wetboek van Strafrecht.2:2Verzamelingsverbod en gebiedsontzeggingOnverminderd het bepaalde in artikel 2:1 kan de burgemeester wegen
aanwijzen waar het verboden is deel te nemen aan een verzameling van
drie of meer personen, waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen
dat die verzameling verband houdt met heling of het gebruik van of
handel in middelen als bedoeld in de artikelen 2 en 3 van de
Opiumwet, of daarop gelijkende waar.De aanwijzing van wegen wordt gegeven voor ten hoogste zes maanden,
welke termijn iedere keer kan worden verlengd voor een periode van
zes maanden.Degene die zich bevindt in een verzameling is verplicht op een
daartoe door of namens de burgemeester gegeven bevel direct zijn weg
te vervolgen of zich in de door of namens de burgemeester aangewezen
richting te verwijderen.Een ieder is verplicht op een daartoe door of namens de burgemeester
gegeven bevel in het belang van de openbare orde, zich te
verwijderen en zich verwijderd te houden uit een door hem aangewezen
gebied, gedurende de tijd in het bevel genoemd.2.Betoginghttp://modelverordeningen.sdu.nl/modelverordeningen/modelverordening/Model-Algemene_Plaatselijke_Verordening.jsp2:3Kennisgeving betogingen op openbare plaatsen1.Hij die het voornemen heeft op een openbare plaats een betoging
te houden, geeft daarvan voor de openbare aankondiging en ten
minste 48 uur voordat de betoging wordt gehouden, schriftelijk
kennis aan de burgemeester.2.De kennisgeving bevat:
naam en adres van degene die de betoging houdt;
het doel van de betoging;
de datum waarop de betoging wordt gehouden en het
tijdstip van aanvang en van beëindiging;
de plaats en, voor zover van toepassing, de route en de
plaats van beëindiging;
voor zover van toepassing, de wijze van
samenstelling;
maatregelen die degene die de betoging houdt zal treffen
om een regelmatig verloop te bevorderen.
3.Hij die de kennisgeving doet, ontvangt daarvan een bewijs waarin
het tijdstip van de kennisgeving is vermeld.4.Indien het tijdstip van de schriftelijke kennisgeving valt op
een vrijdag na 12.00 uur, een zaterdag, een zondag of een
algemeen erkende feestdag, wordt de kennisgeving gedaan
uiterlijk 12.00 uur op de aan de dag van dat tijdstip
voorafgaande werkdag.5.De burgemeester kan in bijzondere omstandigheden de in het
eerste lid genoemde termijn verkorten en een mondelinge
kennisgeving in behandeling nemen.3.Vertoning e.d. op de weg2:4Straatartiest e.d.1.Het is verboden ten behoeve van publiek als straatartiest,
straatfotograaf, tekenaar, filmoperateur of gids op te treden op
de volgende door de burgemeester in het belang van de openbare
orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu
aangewezen openbare plaatsen: Aagje Dekenstraat zuidzijde vanaf
de ingang van de parkeergarage (hoek Scheldestraat) tot het
Scheldeplein, Hellingbaan, Betje Wolfplein, Scheldeplein,
passage door het ABC-winkelcomplex, Coosje Buskenstraat
zuidzijde tussen Scheldeplein en Spuistraat, Spuistraat,
Walstraat, Scherminkelstraat, Bussestraat, Lange Zelke, Korte
Zelke, Schutterijstraat, Sint Jacobsstraat, Branderijstraat,
Lepelstraat, de Oude Markt, Kleine Markt, Vrouwestraat,
Groenewoud, Plein Vierwinden, Kerkstraat, Nieuwstraat,
Bellamypark, Nieuwendijk, Zeemanserve, Beursplein, Smallekade,
Beursstraat, Brugstraat, Sint Sebastiaanstraat, Nieuwendijk en
Zeilmarkt.2.De burgemeester kan nadere regels stellen inzake het in het
eerste lid gestelde verbod.3.De burgemeester kan ontheffing verlenen van het verbod.4.Bruikbaarheid en aanzien van de weg2:5Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg in strijd met de
publieke functie ervan1.Het is verboden de weg of een weggedeelte anders te gebruiken
dan overeenkomstig de publieke functie daarvan als:
het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg, gevaar
oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor het
doelmatig en veilig gebruik daarvan, dan wel een
belemmering kan vormen voor het doelmatig beheer en
onderhoud van de weg;
het beoogde gebruik hetzij op zichzelf, hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan redelijke eisen
van welstand.
2.Het bevoegd bestuursorgaan kan in het belang van de openbare
orde of de woon- en leefomgeving nadere regels stellen ten
aanzien van terrassen en uitstallingen.3.Het bevoegd bestuursorgaan kan ontheffing verlenen van het in
het eerste lid gestelde verbod.4.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor:
evenementen als bedoeld in artikel 2:16;
standplaatsen als bedoeld in artikel 5:16.
5.Het verbod in het eerste lid van dit artikel geldt niet voor
zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Wet beheer rijkswaterstaatswerken, artikel 5 van de
Wegenverkeerswet of de Wegenverordening Zeeland 1994.2:6Aanleggen, beschadigen en veranderen van een weg1.Het is verboden zonder vergunning van het college een weg aan te
leggen, de verharding daarvan op te breken, in een weg te graven
of te spitten, aard of breedte van de wegverharding te
veranderen of anderszins verandering te brengen in de wijze van
aanleg van een weg.2.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor overheden bij het
uitvoeren van hun publieke taak.3.Het verbod geldt voorts niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Wetboek van Strafrecht, de Wet
beheer rijkswaterstaatswerken, de Wegenverordening Zeeland 1994,
de Keur waterschap Zeeuwse Eilanden 2007, de Telecommunicatiewet
of de Telecommunicatieverordening gemeente Vlissingen 2008.2:7Maken en veranderen van een uitweg1.Het is verboden een uitweg te maken naar de weg of verandering
te brengen in een bestaande uitweg naar de weg:
indien degene die voornemens is een uitweg te maken naar
de weg of verandering te brengen in een bestaande uitweg
naar de weg daarvan niet van tevoren melding heeft
gedaan aan het college, onder indiening van een
situatieschets van de gewenste uitweg en een foto van de
bestaande situatie;
indien het college het maken of veranderen van de uitweg
heeft verboden.
2.Het college verbiedt het maken of veranderen van de uitweg:
indien daardoor het verkeer op de weg in gevaar wordt
gebracht;
indien dat zonder noodzaak ten koste gaat van een
openbare parkeerplaats;
indien het openbaar groen daardoor op onaanvaardbare
wijze wordt aangetast;
indien er sprake is van een uitweg van een perceel dat
al door een andere uitweg wordt ontsloten, en de aanleg
van deze tweede uitweg ten koste gaat van een openbare
parkeerplaats of het openbaar groen.
3.De uitweg kan worden aangelegd indien het college niet binnen
vier weken na ontvangst van de melding heeft beslist dat de
gewenste uitweg wordt verboden.4.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor zover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, de Keur waterschap Zeeuwse Eilanden 2007
of de Wegenverordening Zeeland 1994.5.Veiligheid op de weg2:8Voorwerpen die als wapen kunnen worden gebruikt1.Het is verboden op door het college aangewezen wegen en daaraan
gelegen voor het publiek toegankelijke gebouwen en terreinen
messen, knuppels, slagwapens of andere voorwerpen die als wapen
kunnen worden gebruikt, openlijk bij zich te dragen.2.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet voor wapens die
behorend tot categorie I, II, III en IV van de Wet wapens en
munitie en voor zover door het bij zich dragen van de
voorwerpen, bedoeld in het eerste lid, de openbare orde of
veiligheid niet in gevaar komt of kan komen.2:9Winkelwagentjes1.De rechthebbende op een bedrijf die winkelwagentjes ter
beschikking stelt, mede ten behoeve van het vervoer van
winkelwaren over de weg, is verplicht ze te voorzien van de naam
van het bedrijf of een ander herkenningsteken, en de in de
omgeving van dat bedrijf door het publiek op een openbare plaats
achtergelaten winkelwagentjes terstond te verwijderen of te doen
verwijderen.2.Het is verboden zich met een winkelwagentje op de weg te
bevinden buiten de onmiddellijke omgeving van het bedrijf als
bedoeld in het eerste lid of, indien het bedrijf gelegen is in
een winkelcentrum, buiten de onmiddellijke omgeving van dat
winkelcentrum. Als onmiddellijke omgeving van het bedrijf of
winkelcentrum wordt aangemerkt de weg of het weggedeelte,
grenzende aan dat bedrijf of dat winkelcomplex en tevens een aan
die weg of dat weggedeelte aansluitende parkeerplaats.3.Het is verboden een winkelwagentje dat is gebruikt op de weg,
onbeheerd daarop achter te laten anders dan op een daartoe
aangewezen plaats.4.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover in het
daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet
milieubeheer.2:10Verbod rijden met skateboards e.d.
Het is verboden te rijden met skateboards, skeelers,
rollerskates, in-lineskates en dergelijke:
in de volgende straten en de daarbij behorende
passages: Aagje Dekenstraat zuidzijde vanaf de
ingang van de parkeergarage (hoek Scheldestraat) tot
het Scheldeplein, Scheldeplein, passage door het
ABC-winkelcomplex, Coosje Buskenstraat zuidzijde
tussen Scheldeplein en Spuistraat, Walstraat, Lange
Zelke, Sint Jacobsstraat, Lepelstraat voor zover het
voetgangersgebied betreft, voetgangersgedeelten van
de Oude Markt, Kleine Markt en Sint
Sebastiaanstraat;
in de volgende straten voor zover het
voetgangersgedeelten betreft: Nieuwendijk, De
Ruijterplein, Beursplein, oostzijde Koopmanshaven,
oprit Boulevard de Ruijter, Keizersbolwerk,
middengedeelte Bellamypark gelegen zuidelijk van de
Brugstraat;
op de trottoirs aan de zeezijde van de Boulevard de
Ruijter, in de periode van 15 april tot en met 15
september;
op andere door het college aan te geven
plaatsen.
Voor de toepassing van het eerste lid wordt verstaan
onder:
skateboard: schaatsplank op twee paar achter elkaar staande
wieltjes. in-lineskate: rolschaats met vier wieltjes achter elkaar;skeeler: rolschaats met drie of vijf wieltjes achter elkaar;rollerskate: een rolschaats.2:11Openen straatkolken, rioolputten, brandkranen e.d.Het is aan degene die daartoe niet bevoegd is verboden een
straatkolk, rioolput, brandkraan of een andere afsluiting die
behoort tot een openbare nutsvoorziening, te openen, onzichtbaar te
maken of af te dekken.2:12Rookverbod in bossen en natuurterreinen1.Het is verboden te roken in bossen en duingebieden of binnen een
afstand van dertig meter daarvan gedurende een door het college
aangewezen periode.2.Het is verboden in bossen en in duingebieden of binnen een
afstand van honderd meter daarvan, voor zover het de open lucht
betreft, brandende of smeulende voorwerpen te laten vallen, weg
te werpen of te laten liggen.3.Het in het eerste en tweede lid gestelde verbod geldt niet voor
zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
artikel 429, aanhef en onder 3, van het Wetboek van Strafrecht
of de Tabakswet.4.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt voorts niet voor
zover het roken plaatsvindt in gebouwen en aangrenzende
erven.2:13Verontreiniging door trekdierenDe eigenaar of houder van een aangespannen trekdier is verplicht
ervoor te zorgen dat dit dier geen uitwerpselen achterlaat:op de weg binnen de bebouwde kom;buiten de bebouwde kom op een gedeelte van de weg dat is bestemd of
mede is bestemd voor het verkeer van voetgangers en/of
fietsers;op toegangswegen naar het strand en andere niet onder a en b
genoemde wegen of gedeelten daarvan.Ter voorkoming van vervuiling van de weg door uitwerpselen moeten
mestzakken worden bevestigd, op zodanige wijze dat geen uitwerpselen
op de weg vallen.2:14Verontreiniging door rijdierenDe eigenaar of houder van een rijdier is verplicht ervoor te zorgen
dat dit dier geen uitwerpselen achterlaat:op de weg binnen de bebouwde kom;buiten de bebouwde kom op een gedeelte van de weg dat is bestemd of
mede is bestemd voor het verkeer van voetgangers en/of
fietsers;op toegangswegen naar het strand en andere niet onder a en b
genoemde wegen of gedeelten daarvan;De strafbaarheid wegens overtreding van het in het eerste lid
gestelde gebod wordt opgeheven, indien de eigenaar of houder van het
rijdier er zorg voor draagt dat de uitwerpselen onmiddellijk worden
verwijderd.2:15Voorzieningen voor verkeer en verlichting1.De rechthebbende op een bouwwerk is verplicht toe te laten dat
op of aan dat bouwwerk voorwerpen, borden of voorzieningen ten
behoeve van het verkeer of de openbare verlichting worden
aangebracht, onderhouden, gewijzigd of verwijderd.2.Het bepaalde geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Waterstaatswet 1900, de
Onteigeningswet of de Belemmeringenwet Privaatrecht.2:15aOverhangend groenHet is verboden beplanting of een voorwerp aan te brengen of te
hebben op een zodanig wijze dat aan het wegverkeer het vrije
uitzicht wordt belemmerd of daarvoor op andere wijze hinder of
gevaar oplevert.6.Evenementen2:16EvenementenvergunningIn dit artikel wordt verstaan onder:Evenement: het geheel van activiteiten dat plaatsvindt bij een voor
het publiek toegankelijke gebeurtenis op of aan de weg of het
openbaar water, met uitzondering van:een manifestatie in de zin van de Wet openbare manifestaties;markten als bedoeld in artikel 160 van de Gemeentewet;betogingen, vergaderingen en samenkomsten als bedoeld in de Wet
openbare manifestaties enactiviteiten in gebouwen.Evenemententerrein: de ruimte die in de vergunning als bedoeld in
het tweede lid is aangegeven om de activiteiten te laten
plaatsvinden en het publiek in staat te stellen daar naar te kijken
of eraan deel te nemen.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een evenement
te houden of te doen houden. De burgemeester beoordeelt een aanvraag om vergunning op grond van
de openbare orde en veiligheid, voorkomen of beperken van overlast,
verkeersveiligheid van personen en zedelijkheid en gezondheid.De burgemeester kan bij de beoordeling van een aanvraag om
vergunning de volgende belangen in aanmerking nemen:de mate waarin door het evenement beslag wordt gelegd op de ruimte,
de tijd en de hulpdiensten;het aantal bezoekers dat wordt verwacht;het, in het Evenementenuitvoeringsbeleid, vastgestelde maximale
aantal evenementen per categorie en per locatie;of de aard van het evenement zich verdraagt met het karakter of de
bestemming van de gevraagde locatie;of gevaar bestaat voor de openbare orde, gezondheid of veiligheid,
waaronder de brandveiligheid en het belang van het voorkomen van
wanordelijkheden;of gevaar bestaat voor belemmeringen van het verkeer;of gevaar bestaat voor een onevenredige belasting van het woon- of
leefklimaat in de omgeving van het evenement;of gevaar bestaat voor verontreiniging, aantasting van het uiterlijk
aanzien van de stad, beschadiging van de openbare groenvoorzieningen
of van voorzieningen voor het openbaar nut;of de organisator voldoende waarborgen biedt of kan bieden voor een
goed en ordelijk verloop van het evenement, gelet op de eerder
vermelde belangen;of de organisator voldoende waarborgen biedt om de schade aan het
milieu te voorkomen dan wel zoveel mogelijk te beperken.of de organisator voldoende waarborgen biedt inzake de verzekering
van verkeersregelaars.De burgemeester kan aan de vergunning voorschriften en beperkingen
verbinden met het oog op de in het vierde lid bedoelde belangen en
hij kan ter verzekering van de nakoming van deze voorschriften in de
vergunning bepalen dat een borgsom moet worden verstrekt voordat het
evenement wordt gehouden.De burgemeester kan vrijstelling verlenen voor de door hem aan te
wijzen categorieën evenementen.Voor het op het evenemententerrein verrichten van activiteiten, die
op grond van deze of een andere gemeentelijke verordening
vergunningplichtig zijn, heeft de houder van de vergunning voor het
evenement geen afzonderlijke vergunning nodig, mits die activiteiten
zijn vermeld in de vergunning als bedoeld in het tweede lid.Het is aan anderen dan de vergunninghouder verboden op het
evenemententerrein activiteiten te verrichten, waarvoor bij of
krachtens enige gemeentelijke verordening vergunning is vereist en
welke activiteiten zijn vermeld in de vergunning als bedoeld in het
tweede lid, tenzij die anderen met de houder van de vergunning een
overeenkomst hebben gesloten en zij zich jegens de vergunninghouder
hebben verbonden de voorschriften en beperkingen, die aan de
vergunning zijn verbonden, in acht te nemen.Indien derden met de vergunninghouder een overeenkomst hebben
gesloten als bedoeld in het zesde lid, is het bepaalde in het vijfde
lid op hen van overeenkomstige toepassing.Het bepaalde in het zesde lid geldt niet voor activiteiten die reeds
krachtens een voor onbepaalde tijd dan wel voor een periode langer
dan drie maanden verleende vergunning voor aan een specifieke plaats
gebonden handelingen op het evenemententerrein plaatsvinden.a.Het bepaalde in dit artikel staat er niet aan in de weg dat, wat
het evenemententerrein betreft, voor het in gebruik nemen van
openbare gemeentegrond of openbaar gemeentewater met de gemeente
Vlissingen een overeenkomst kan worden gesloten die bedingen bevat
die mede de belangen betreffen als bedoeld in het derde lid.Voor de onder a bedoelde de privaatrechtelijke weg kan alleen worden
gekozen indien deze niet de publiekrechtelijke regeling op
onaanvaardbare wijze doorkruist.De vergunninghouder die een evenement organiseert of degene die er
de feitelijke leiding bij heeft is, indien de burgemeester een bevel
geeft met het oog op het waarborgen van de in het derde lid bedoelde
belangen, verplicht daaraan direct gevolg te geven en, indien nodig,
het evenement onmiddellijk te beëindigen, waarbij hij verplicht is
ervoor zorg te dragen dat geen publiek meer wordt toegelaten.De burgemeester kan categorieën van voor het publiek toegankelijke
gebeurtenissen aanwijzen, waarop het in het tweede lid bedoelde
verbod niet van toepassing is. De burgemeester kan bij deze
aanwijzing nadere eisen stellen.2:17Evenementen in gebouwenHet is verboden zonder vergunning van de burgemeester in of in een
gedeelte van een gebouw of van een vaartuig een voor het publiek
toegankelijke gebeurtenis te houden of te doen houden, of voor dat
doel een gebouw of vaartuig of gedeelte daarvan te gebruiken.Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing op: manifestaties in de zin van de Wet openbare manifestaties; markten als bedoeld in artikel 160 van de Gemeentewet;evenementen in gebouwen waarvoor een gebruiksvergunning als bedoeld
in de Bouwverordening van kracht is en sprake is van reguliere
activiteiten die volledig binnen de begrenzing van één inrichting in
de zin van de Wet milieubeheer vallen.De burgemeester kan categorieën van voor het publiek toegankelijke
gebeurtenissen aanwijzen, waarop het in het eerste lid bedoelde
verbod niet van toepassing is. De burgemeester kan bij deze
aanwijzing nadere eisen stellen.De burgemeester kan de in het eerste lid bedoeld vergunning weigeren
op grond van een belang als bedoeld in artikel 2:16, derde en vierde
lid.2:18Ordeverstoring bij evenementen1.Het is verboden bij evenementen onnodig op te dringen, door
uitdagend gedrag aanleiding te geven tot wanordelijkheden of
wanordelijkheden te veroorzaken.2.Het is verboden bij evenementen messen, knuppels, slagwapens of
andere voorwerpen die als wapen kunnen worden gebruikt, op een
zodanige wijze mee te voeren dat de openbare orde of veiligheid
in gevaar komt of kan komen.3.Het is verboden bij door de burgemeester aangewezen evenementen
blikjes, glaswerk, glazen flessen en hardplastic flessen
aanwezig te hebben, te verkopen, te verstrekken of te
vervoeren.4.Een ieder is verplicht, bij evenementen, alle aanwijzingen van
een toezichthouder in het belang van openbare orde of veiligheid
terstond en stipt op te volgen.7.Kermissen2:19Kermissen, aantal, locaties en periodesIn de gemeente Vlissingen bestaan drie kermissen:
De kermis die jaarlijks wordt gehouden in binnenstad van
Vlissingen, vanaf de vrijdag voorafgaande aan de derde
maandag in juli, tot en met de zondag daaraanvolgend.
De Pinksterkermis die jaarlijks wordt gehouden in
Oost-Souburg, vanaf de vrijdag voor Pinksteren tot en met
derde Pinksterdag, op een door het college te bepalen
plaats.
De overdekte kermis in het gebouw De Carrousel van het
vermaakscentrum Het Arsenaal.
De duur van deze kermis is het gehele jaar door.
2:20Kermis binnenstad Vlissingen1.De in artikel 2:19, eerste lid, genoemde kermis is een algemene
kermis.2.Het college stelt voorschriften vast omtrent de tijden dat de
kermis voor het publiek is geopend en ter voorkoming van
geluidsoverlast. Het college bepaalt het aantal, de locatie en
het soort attracties.3.Het openingstijdstip van deze kermis is op vrijdag om 18.00
uur.4.Deze kermis wordt geëxploiteerd door de gemeente.2:21Kermis Oost-Souburg1.De in artikel 2:19, tweede lid, genoemde kermis is een algemene
kermis.2.Het college stelt voorschriften vast omtrent de tijden dat de
kermis voor het publiek geopend is en ter voorkoming van
geluidsoverlast. Het college bepaalt het aantal en het soort van
de te plaatsen attracties.3.Het college is bevoegd de organisatie van deze kermis te
verpachten.2:22Kermis Arsenaal1.De in artikel 2:19, derde lid, bedoelde kermis betreft de
expositie van kermiscuriosa, automaten en andere voorwerpen,
uitsluitend ter bezichtiging en de exploitatie van
kermisautomaten die vallen onder de speelautomatenregeling. De
exploitatie van een horecabedrijf ter plaatse is, met
inachtneming van de desbetreffende voorschriften,
toegelaten.2.Deze kermis wordt geëxploiteerd door een particulier.3.De burgemeester is belast met het verlenen van een vergunning
aan de exploitant ingevolge deze verordening tot exploitatie van
deze kermis. In de vergunning worden nadere voorwaarden gesteld
omtrent de openingstijden van deze kermis, aantal van de op te
stellen automaten en voorschriften over de toelating van publiek
tot gebruik van deze automaten.8.Toezicht op horecabedrijven2:23BegripsomschrijvingenDe afdeling verstaat onder:
1.Openbare inrichting:de inrichting waarin bedrijfsmatig of in een
omvang alsof zij bedrijfsmatig was logies wordt
verstrekt of dranken worden geschonken of
rookwaren of spijzen voor directe consumptieve
worden bereid of verstrekt. Onder een openbare
inrichting worden in ieder geval verstaan: een
hotel, restaurant, kiosk, pension, café,
cafetaria, snackbar, discotheek, buurthuis of
clubhuis alsmede een bij deze inrichting behorend
terras en de andere aanhorigheden;2.Terras:een buiten de besloten ruimte van de openbare
inrichting liggend deel daarvan waar zit of sta-
gelegenheid kan worden geboden en waar tegen
vergoeding dranken kunnen worden geschonken of
spijzen voor directe consumptie kunnen worden
bereid of verstrekt, met daarin het onderscheid
tussen een:1. gevelterras: terrassen grenzend aan de gevel
van een openbare inrichting waarin een
horeca-bedrijf geëxploiteerd wordt. 2. overige terrassen: alle terrassen niet
grenzend aan de gevel van een openbare
inrichting.3.Personen die geen bezoeker zijn van een openbare
inrichting:a. de directe gezinsleden van de houder;b. de personen die voorkomen in het register als
bedoeld in artikel 438 van het Wetboek van
Strafrecht;c. de personen wier aanwezigheid in de
inrichting wegens dringende redenen noodzakelijk
is;4.Leidinggevende:a. de natuurlijke persoon of de bestuurders van
een rechtspersoon of hun gevolmachtigden, voor
wiens rekening en risico wordt uitgeoefend: - het horecabedrijf, met uitzondering van
bestuurders van een rechtspersoon als bedoeld in
artikel 4 van de Drank- en Horecawet ;- een openbare inrichting waarin geen
alcoholhoudende dranken worden verkocht;b. de natuurlijke persoon, die algemene leiding
geeft aan een openbare inrichting, waarin wordt
uitgeoefend het horecabedrijf of het bedrijf
waarin geen alcoholhoudende drank wordt verkocht
in een of meer openbare inrichtingen; c. de natuurlijke persoon, die onmiddellijke
leiding geeft aan de uitoefening van het
horecabedrijf of het bedrijf waarin geen
alcoholhoudende drank wordt verkocht in een
openbare inrichting; 5.Houder:degene die een openbare inrichting exploiteert
op grond van het bepaalde in artikel 2:24 of
artikel 2:26.
2:24Exploitatievergunning horecabedrijf1. Het is verboden een openbare inrichting te exploiteren zonder
vergunning van de burgemeester.2.De burgemeester weigert de vergunning indien:
De vestiging of de exploitatie van de openbare
inrichting in strijd is met een geldend
bestemmingsplan;
de aanvrager, voor zover het een natuurlijke persoon
betreft, of in het geval de aanvraag wordt gedaan door
een rechtspersoon de bestuurder dan wel zijn
gevolmachtigde daarvan, of de leidinggevende:
geen verklaring omtrent gedrag overlegt die ten
hoogste drie maanden voor de datum waarop de
vergunningaanvraag is ingediend, is
afgegeven;
onder curatele staat dan wel uit het ouderlijk
gezag of voogdij ontzet is;
in enig opzicht van slecht levensgedrag is;
de leeftijd van 21 jaren nog niet heeft bereikt
indien het een openbare inrichting betreft waarin
alcoholhoudende dranken worden verkocht;
de leeftijd van 18 jaren nog niet heeft bereikt
indien het een openbare inrichting betreft waarin
geen alcoholhoudende dranken worden verkocht;
redelijkerwijs moet worden aangenomen, dat de feitelijke
toestand niet met het in de aanvrage vermelde in
overeenstemming zal zijn.
3.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de burgemeester de
vergunning geheel of gedeeltelijk weigeren, indien naar zijn
oordeel moet worden aangenomen dat de woon- en leefsituatie in
de omgeving van de openbare inrichting op ontoelaatbare wijze
nadelig wordt beïnvloed. De burgemeester houdt daarbij rekening
met het karakter van de straat en de wijk, waarin de openbare
inrichting is of zal zijn gelegen, de aard van de openbare
inrichting en de spanning, waaraan het woonmilieu ter plaatse
reeds blootstaat of bloot zal komen te staan door de
exploitatie.4.De burgemeester weigert de vergunning als bedoeld in het eerste
lid of trekt deze geheel of gedeeltelijk in wanneer feiten en
omstandigheden erop wijzen of redelijkerwijs doen vermoeden dat
ter verkrijging van de vergunning een strafbaar feit is gepleegd
of wanneer sprake is van:
het benutten van voordelen uit strafbare feiten en
het plegen van strafbare feiten.
5.De burgemeester weigert een vergunning voor het exploiteren van
een openbare inrichting, waarin alcoholhoudende dranken worden
verkocht, indien de houder van de openbare inrichting niet in
het bezit is van een vergunning als bedoeld in artikel 3 van de
Drank- en Horecawet.6.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:6 wordt de vergunning
door het bevoegde bestuursorgaan ingetrokken op grond van de in
het tweede lid genoemde weigeringsgronden, met uitzondering van
het bepaalde in het tweede lid onder b1.7.In afwijking van het bepaalde in artikel 2:5 beslist de
burgemeester in geval van een vergunningenaanvraag die ook
betrekking heeft op een of meer bij de openbare inrichting
behorende terrassen voor zover deze zich op de weg bevinden over
de ingebruikneming van die weg voor het terras.8.Het bepaalde in het zevende lid geldt niet, voor zover in het
daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Woningwet, de
Wet beheer rijkswaterstaatswerken of de Wegenverordening Zeeland
1994.9.Het eerste lid geldt niet voor een openbare inrichting in een
winkel als bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet voor
zover de horeca een nevenactiviteit is van de winkelactiviteit
en waarbij de openbare inrichting maximaal twintig vierkante
meter mag bedragen en niet meer dan twintig procent van het
vloeroppervlak van het voor publiek toegankelijke
winkelgedeelte.10.Voor de openbare inrichting als bedoeld in het negende lid
gelden dezelfde sluitingstijden als voor een winkel.11.Voorts geldt het eerste lid niet voor een openbare inrichting in
een zorginstelling, museum, een bedrijfskantine of
bedrijfsrestaurant.2:25Terrassen1.Het is de exploitant van een openbare inrichting, waarvoor een
vergunning als bedoeld in artikel 2:24 juncto artikel 2:26 niet
is vereist, verboden zonder vergunning van de burgemeester een
terras in gebruik te nemen.2.De burgemeester weigert een vergunning voor de ingebruikneming
van een terras indien de exploitant van de openbare inrichting
niet in het bezit is van een vergunning als bedoeld in artikel
2:24, tenzij deze ingevolge artikel 2:26 niet is vereist. 3.Een vergunning voor een gevel terras geldt voor het hele jaar.
Een vergunning voor de overige terrassen geldt alleen voor de
periode 1 maart tot 31 oktober. Het is verboden de overige
terrassen (niet zijnde de gevelterrassen) tijdens de
sluitingsperiode (winterstop) voor bezoekers geopend te hebben
dan wel ter plaatse aanwezig te hebben. 4.Onverminderd het gestelde in het tweede lid, kan de burgemeester
de ingebruikneming van de weg ten behoeve van een of meer bij
een openbare inrichting horende terrassen weigeren indien:
het beoogde gebruik schade toebrengt aan de weg dan wel
gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van de weg of voor
het doelmatig en veilig gebruik daarvan;
dat gebruik een belemmering kan worden voor het
doelmatig beheer en onderhoud van de weg;
het beoogde gebruik hetzij op zichzelf, hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan redelijke eisen
van welstand;
deze liggen onder het beluifelde gedeelte van de
Walstraat, Kleine Markt of Oude Markt.
5.Dit artikel geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Woningwet, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of de Wegenverordening Zeeland 1994.2:26Vrijstelling vergunningsplicht1.De burgemeester kan besluiten onder door hem te stellen
voorschriften dat het gestelde in artikel 2:24 niet geldt voor
een of meer in dat besluit aangeduide soorten horecabedrijven in
de gehele gemeente dan wel in een of meer daarin aangewezen
gedeelten van de gemeente.2.De exploitatie van een openbare inrichting, en de exploitatie
van bij een openbare inrichting behorende terras(sen) waarop een
besluit als bedoeld in het eerste lid van toepassing is,
geschiedt zodanig dat daardoor de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid en het milieu niet op
ontoelaatbare wijze nadelig worden beïnvloed.2:27Sluitingsuur1.Openbare inrichtingen, inclusief daartoe behorende terrassen,
zijn gesloten tussen 02.00 en 06.00 uur (sluitingstijd).2. Het is verboden een openbare inrichting voor bezoekers geopend
te hebben of bezoekers in de inrichting of het bijbehorende
terras te laten verblijven tijdens sluitingstijd.3.De burgemeester kan ontheffing verlenen van de
sluitingstijd:
om tussen 02.00 uur en 03.00 uur bezoekers in de
openbare inrichting aanwezig te hebben, mits geen nieuwe
bezoekers worden toegelaten;
op grond van bijzondere omstandigheden, te zijner
beoordeling;
aan maximaal vier openbare inrichtingen waar
alcoholhoudende drank mag worden verstrekt om tot 05.00
uur bezoekers in de openbare inrichting aanwezig te
hebben, onder het voorbehoud dat deze openbare
inrichtingen in elk geval gesloten zijn tussen 05.00 uur
en 09.00 uur en tussen 04.00 uur en 05.00 uur geen
nieuwe bezoekers worden toegelaten;
aan maximaal vier openbare inrichtingen die zich in
hoofdzaak richten op het verstrekken van geringe
etenswaren om tot 04.00 uur bezoekers in de openbare
inrichting aanwezig te hebben.
4.Het eerste en het derde lid zijn niet van toepassing voor zover
in het daar geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet
milieubeheer. 5. Een uitzondering op het eerste lid van dit artikel wordt
gemaakt in de nacht van zaterdag op zondag in het laatste
weekend van maart waarin de klok een uur vooruit gezet wordt in
verband met de verschuiving van winter- naar zomertijd om het
normale aantal uren die nacht het bedrijf geopend te hebben (dus
tot 3.00 uur zomertijd).2:28Afwijking sluitingsuur; tijdelijke sluiting1.De burgemeester kan in het belang van de openbare orde,
veiligheid, zedelijkheid of gezondheid, of in geval van
bijzondere omstandigheden, te zijner beoordeling, voor één of
meer horecabedrijven tijdelijk andere dan de krachtens artikel
2:27 geldende sluitingsuren vaststellen of tijdelijke sluiting
bevelen.2.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover in het
daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door artikel 13b van
de Opiumwet.2:29Aanwezigheid in gesloten openbare inrichtingHet is bezoekers van een openbare inrichting verboden gedurende de
tijd dat dit bedrijf krachtens artikel 2:27 of ingevolge een op
grond van artikel 2:28 genomen besluit gesloten dient te zijn, zich
daarin of aldaar te bevinden.2:30OrdeverstoringHet is verboden in een openbare inrichting gedrag ten toon te
spreiden dat aanleiding is tot ordeverstoring dan wel in strijd is
met de goede zeden.2:31Het college als bevoegd bestuursorgaanIndien een openbare inrichting als bedoeld in artikel 2:23 geen
inrichting is in de zin van artikel 174 van de Gemeentewet treedt
niet de burgemeester maar het college op als bevoegd bestuursorgaan
voor de artikelen 2:24 tot en met 2:28.2:32Beslistermijn1.Het bevoegd bestuursorgaan neemt het besluit op de aanvraag om
vergunning als bedoeld in artikel 2:24, eerste lid, binnen
twaalf weken na de dag waarop de aanvraag ontvangen is.2.Het bevoegd bestuursorgaan neemt het besluit op de aanvraag om
vergunning als bedoeld in artikel 2:24, eerste lid, binnen
twaalf weken na de dag waarop de aanvraag ontvangen is.2:33Verbod verstrekken sterke drank in bepaalde1.In dit artikel wordt verstaan onder:
Inrichting: een inrichting als bedoeld in artikel 1,
eerste lid, van de Drank- en Horecawet;
Sterke drank: sterke drank als bedoeld in artikel 1,
eerste lid, van de Drank- en Horecawet.
2.Het is verboden tegen vergoeding sterke drank voor gebruik ter
plaatse te verstrekken in een inrichting:
waarin of in een onderdeel waarvan uitsluitend of in
hoofdzaak geringe eetwaren, zoals belegde broodjes,
patates frites en kroketten worden verkocht;
die uitsluitend of in hoofdzaak in gebruik is voor het
geven van onderwijs;
die of waarvan een onderdeel uitsluitend of in hoofdzaak
in gebruik is bij jeugdorganisaties of
-instellingen;
die of waarvan een onderdeel uitsluitend of in hoofdzaak
in gebruik is bij sportorganisaties of
-instellingen;
die of waarvan een onderdeel in gebruik is als
wachtruimte voor passagiers van een openbaar
vervoerbedrijf;
die gelegen is op een kampeer- of caravanterrein;
3.De burgemeester kan ontheffing verlenen van het bepaalde in het
tweede lid.2:34Aanwezigheid van een leidinggevendeHet is verboden een openbare inrichting waarin geen alcoholhoudende
dranken worden verkocht voor het publiek geopend te houden, indien
in de inrichting geen leidinggevende aanwezig is die vermeld staat
op een vergunning als bedoeld in artikel 2:24 met betrekking tot die
inrichting.2:35Inrichtingseisen1.Een openbare inrichting, waarin geen alcoholhoudende drank wordt
verkocht, dient ten minste te voldoen aan de eisen zoals vermeld
in het Besluit eisen inrichtingen Drank- en Horecawet.2.Een openbare inrichting, waar tegen vergoeding voor gebruik
elders dan ter plaatse uitsluitend of in hoofdzaak geringe
etenswaren worden verstrekt die in dezelfde inrichting worden
bereid, dient te beschikken over een voor het publiek
toegankelijke ruimte met een nuttige vloeroppervlakte van ten
minste 15m².3.De burgemeester kan ontheffing verlenen van het bepaalde in het
eerste en tweede lid van dit artikel.9.Toezicht op inrichtingen tot het verschaffen van
nachtverblijf2:40BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder inrichting: elke al dan niet
besloten ruimte waarin, in de uitoefening van beroep of bedrijf, aan
personen de mogelijkheid van nachtverblijf of gelegenheid tot
kamperen wordt verschaft.2:41Kennisgeving exploitatieDegene die een inrichting opricht, overneemt, verplaatst of de
exploitatie of feitelijke leiding van een inrichting staakt, is
verplicht binnen drie dagen daarna daarvan schriftelijk kennis te
geven aan de burgemeester.10.Toezicht op speelgelegenheden2:42Speelgelegenheden1.Dit artikel verstaat onder speelgelegenheid: een voor het
publiek toegankelijke gelegenheid waar bedrijfsmatig of in een
omvang alsof deze bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt geboden
enig spel te beoefenen, waarbij geld of in geld inwisselbare
voorwerpen kunnen worden gewonnen of verloren.2.Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een
speelgelegenheid te exploiteren of te doen exploiteren. Het
verbod is niet van toepassing op:
speelautomatenhallen waarvoor op grond van artikel 30c,
eerste lid, onder c, van de Wet op de kansspelen
vergunning is verleend;
speelgelegenheden waarvoor de minister van Justitie of
de Kamer van Koophandel bevoegd is vergunning te
verlenen;
speelgelegenheden waar de mogelijkheid wordt geboden om
het kleine kansspel als bedoeld in artikel 7c van de Wet
op de kansspelen te beoefenen, of te spelen op
speelautomaten als bedoeld in artikel 30 van de Wet op
de kansspelen, of de handeling als bedoeld in artikel 1,
onder a, van de Wet op de kansspelen te verrichten.
3.De burgemeester weigert de vergunning:
indien naar zijn oordeel moet worden aangenomen dat de
woon- en leefsituatie in de omgeving van de
speelgelegenheid of de openbare orde op ontoelaatbare
wijze nadelig worden beïnvloed door de exploitatie van
de speelgelegenheid;
indien de exploitatie van de speelgelegenheid in strijd
is met een geldend bestemmingsplan.
2:43Speelautomaten1.In dit artikel wordt verstaan onder:
wet:de Wet op de kansspelen;speelautomaat:automaat als bedoeld in artikel 30, onder a, van
de wet;kansspelautomaat:automaat als bedoeld in artikel 30, onder c, van
de wet;hoogdrempelige inrichting:inrichting als bedoeld in artikel 30, onder d,
van de wet;laagdrempelige inrichting:inrichting als bedoeld in artikel 30, onder e,
van de wet.
In hoogdrempelige inrichtingen zijn drie speelautomaten
toegestaan, waarvan maximaal twee kansspelautomaten.
In laagdrempelige inrichtingen zijn drie speelautomaten
toegestaan, met dien verstande dat kansspelautomaten in het
geheel niet zijn toegestaan.
11.Maatregelen tegen overlast en baldadigheid2:44Betreden gesloten woning of lokaal1.Het is verboden een krachtens artikel 174a van de Gemeentewet
gesloten woning, een niet voor publiek toegankelijk lokaal of
een bij die woning of dat lokaal behorend erf te betreden.2.Het is verboden een krachtens artikel 13b van de Opiumwet
gesloten woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal,
een bij die woning of dat lokaal behorend erf, een voor het
publiek toegankelijk lokaal of bij dat lokaal behorend erf te
betreden.3.Deze verboden gelden niet voor personen wier aanwezigheid in de
woning of het lokaal wegens dringende reden noodzakelijk
is.2:45Plakken en kladden1.Het is verboden een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is te bekrassen
of te bekladden.2.Het is verboden zonder schriftelijke toestemming van de
rechthebbende op een openbare plaats of dat gedeelte van een
onroerende zaak dat vanaf die plaats zichtbaar is:
een aanplakbiljet of ander geschrift, afbeelding of
aanduiding aan te plakken, te doen aanplakken, op andere
wijze aan te brengen of te doen aanbrengen;
met kalk, krijt, teer, inkt of een kleur- of verfstof
een afbeelding, letter, cijfer of graffiti aan te
brengen of te doen aanbrengen.
3.Het in het tweede lid gestelde verbod is niet van toepassing
indien gehandeld wordt krachtens wettelijk voorschrift.4.Het college kan aanplakborden aanwijzen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen.5.Het is verboden de in het vierde lid bedoelde aanplakborden te
gebruiken voor het aanbrengen van handelsreclame.6.Het college kan nadere regels stellen voor het aanbrengen van
meningsuitingen en bekendmakingen, die geen betrekking mogen
hebben op de inhoud van de meningsuitingen en
bekendmakingen.7.De houder van de in het tweede lid bedoelde schriftelijke
toestemming is verplicht die aan een opsporingsambtenaar op
diens eerste vordering terstond ter inzage af te geven.2:46Vervoer plakgereedschap e.d.1.Het is verboden op een openbare plaats enig aanplakbiljet,
aanplakdoek, kalk, teer, inkt, kleur- of verfstof,
verfgereedschap, plaksel of lijm te vervoeren of bij zich te
hebben2.Dit verbod is niet van toepassing, indien de genoemde materialen
of gereedschappen niet zijn gebruikt of niet zijn bestemd voor
handelingen als verboden in artikel 2:45.2:47Vervoer inbrekerswerktuigen1.Het is verboden op een openbare plaats inbrekerswerktuigen te
vervoeren of bij zich te hebben.2.Het verbod is niet van toepassing indien de gereedschappen,
voorwerpen of middelen niet zijn gebruikt of niet zijn bestemd
om in te breken.2:48Varen in openbaar water1.In dit artikel wordt verstaan onder:
taluds: de hellende oppervlakten van de zijdelingse
begrenzingen van oppervlaktewater en waterlopen;
oppervlaktewater: het water met inbegrip van de
waterbodem en de taluds die een functie hebben voor de
af- en aanvoer en/of de berging van het op de bodem vrij
aanwezige water;
waterlopen: het water met inbegrip van de waterbodem en
de taluds die een functie hebben voor de af- en aanvoer
en/of de berging van het op de bodem vrij aanwezige
water, en die als zodanig in de legger zijn
aangegeven;
legger: de legger als bedoeld in artikel A1, vierde lid,
sub a, van de Verordening waterhuishouding Zeeland
2002.
2.Het is verboden te varen in openbaar oppervlaktewater en
openbare waterlopen.3.Het college kan ontheffing verlenen van het in het tweede lid
gestelde verbod.4.Het in het tweede lid gesteld verbod geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Verordening waterhuishouding Zeeland 2002 of de Keur waterbeheer
waterschap Zeeuwse Eilanden 2007.2:49Slapen op of aan openbare plaatsen1.Onverminderd het bepaalde in artikel 4:20 is het verboden tussen
zonsondergang en zonsopgang:
op of aan openbare plaatsen te liggen of te slapen, dan
wel daartoe gelegenheid te bieden;
op of aan openbare plaatsen te liggen of te slapen in
een voertuig, woonwagen, tent of een soortgelijk
onderkomen dan wel daartoe gelegenheid te bieden.
2.Het college kan van het in het eerste lid gestelde verbod
ontheffing verlenen.3.Het college kan plaatsen aanwijzen waar het in het eerste lid
gestelde verbod niet geldt.4.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Verordening kleinschalig kamperen Vlissingen.2:50Hinderlijk gedrag op openbare plaatsen1.Het is verboden :
op een openbare plaats te klimmen of zich te bevinden op
een beeld, monument, overkapping, constructie, openbare
toiletgelegenheid, voertuig, hekheining of andere
afsluiting, verkeersmeubilair en daarvoor niet bestemd
straatmeubilair;
zich op een openbare plaats zodanig op te houden dat aan
weggebruikers of bewoners van nabij de weg gelegen
woningen onnodig overlast of hinder wordt
veroorzaakt
2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door artikel 424, 426bis of 431 van het
Wetboek van Strafrecht of artikel 5 van de Wegenverkeerswet
1994.2:51Verboden drank- en softdrugsgebruik1.Het is verboden op een openbare plaats, die deel uitmaakt van
een door het college aangewezen gebied:
alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken
flessen, blikjes en dergelijke met alcoholhoudende drank
bij zich te hebben;
drank in glazen met zich te voeren of bij zich te
hebben;
anderszins dan verpakt, glazen bij zich te hebben,
tenzij met het kennelijk en uitsluitend oogmerk van
vervoer.
2.Het bepaalde in het eerste lid geldt niet voor:
een terras dat behoort bij een horecabedrijf als bedoeld
in artikel 2:23, eerste lid, onder c;
de plaats, niet zijnde een horecabedrijf als bedoeld
onder a, waarvoor een ontheffing geldt krachtens artikel
35, tweede lid, van de Drank- en Horecawet.
3.Het is verboden op de weg, die deel uitmaakt van een door het
college aangewezen gebied softdrugs te gebruiken of openlijk
voorhanden te hebben.4.Onder softdrugs worden verstaan: de middelen, genoemd in lijst
II, onderdeel b, behorende bij de Opiumwet.5.Het verbod in het derde lid geldt niet voor zover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Opiumwet.2:52Verboden gedrag bij of in gebouwen1.Het is verboden:
zich zonder redelijk doel in een portiek of poort op te
houden;
zonder redelijk doel in, op of tegen een raamkozijn of
een drempel van een gebouw te zitten of te liggen.
2.Het is aan anderen dan bewoners of gebruikers van flatgebouwen,
appartementsgebouwen en soortgelijke meergezinshuizen en van
gebouwen die voor publiek toegankelijk zijn, verboden zich
zonder redelijk doel te bevinden in een voor gemeenschappelijk
gebruik bestemde ruimte van zo'n gebouw.2:53Hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke
ruimtenHet is verboden zich zonder redelijk doel op een voor anderen
hinderlijke wijze op te houden in of op een voor het publiek
toegankelijk portaal, telefooncel, wachtlokaal voor een openbaar
vervoermiddel, parkeergarage, rijwielstalling of een andere
soortgelijke, voor het publiek toegankelijke ruimte dan wel deze te
verontreinigen of te bezigen voor een ander doel dan waarvoor de
desbetreffende ruimte is bestemd.2:54Neerzetten van fietsen e.d.Het is verboden op een openbare plaats een fiets of een bromfiets te
plaatsen of te laten staan tegen een raam, een raamkozijn, een deur,
de gevel van een gebouw dan wel in de ingang van een portiek
indien:
dit in strijd is met de uitdrukkelijk verklaarde wil van de
gebruiker van dat gebouw of dat portiek;
daardoor die ingang versperd wordt.
2:55Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein
e.d.Het is verboden op de door het college of de burgemeester aangewezen
uren en plaatsen zich met een fiets of bromfiets te bevinden op een
door het college of de burgemeester aangewezen terrein waar een
markt, kermis, uitvoering, bijeenkomst of plechtigheid gehouden
wordt die publiek trekt, mits dit verbod kenbaar is aan de bezoekers
van het terrein.2:56Loslopende honden1.Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te
laten verblijven:
van 15 april tot en met 15 september op de stranden,
gelegen voor de Boulevards Evertsen, Bankert en de
Ruijter, op het Nollestrand, op het strand Westduin of
in de daarbij behorende kleedruimtes;
op een voor publiek toegankelijke en kennelijk als
zodanig ingerichte kinderspeelplaats, zandbak of
speelweide;
op andere door het college aangewezen plaatsen;
onverminderd het bepaalde onder a tot en met c, anders
dan kort aangelijnd:
binnen de bebouwde kom op de weg;
op andere door het college aangewezen plaatsen;
buiten de bebouwde kom op de weg zonder voldoende
toezicht;
op de weg zonder dat die hond voorzien is van aan een
halsband, door middel van tatoeage of op andere wijze,
aangebrachte identificatiegegevens die de eigenaar of
houder duidelijk doen kennen.
2.Het college kan van de in het eerste lid genoemde verboden
ontheffing verlenen.3.De verboden genoemd in het eerste lid onder a en c gelden niet
voor zover de eigenaar of houder van een hond zich vanwege zijn
handicap door een geleide- of hulphond laat begeleiden.2:57Verontreiniging door honden1.De eigenaar of houder van een hond is verplicht ervoor te zorgen
dat die hond zich niet van uitwerpselen ontdoet:
binnen de bebouwde kom;
buiten de bebouwde kom: op een gedeelte van de weg dat
is bestemd of mede is bestemd voor het verkeer van
voetgangers.
2.De strafbaarheid wegens overtreding van het in het eerste lid
gestelde gebod wordt opgeheven, indien de eigenaar of houder van
de hond er zorg voor draagt, dat:
de uitwerpselen onmiddellijk worden verwijderd.
de hond gebruik maakt van door het college aangewezen
plaatsen.
3.Onverminderd het bepaalde in het eerste en tweede lid is een
ieder die een hond bij zich heeft binnen de bebouwde kom
verplicht een deugdelijk hulpmiddel ter onmiddellijke
verwijdering van hondenuitwerpselen op wegen en/of andere voor
publiek toegankelijke plaatsen bij zich te hebben en dit
hulpmiddel op eerste aanvraag van een daartoe bevoegde ambtenaar
te tonen.4.Het college kan van de in het eerste lid genoemde verboden
ontheffing verlenen.5.De verboden genoemd in het eerste lid, onder a en c gelden niet
voor zover de eigenaar of houder van een hond zich vanwege zijn
handicap door een geleide- of hulphond laat begeleiden. 2:58Gevaarlijke honden
In dit artikel wordt verstaan onder:
muilkorf: muilkorf ingericht naar een model dat
beantwoordt aan de volgende beschrijving: een
muilkorf vervaardigd van stevige kunststof, of
van
stevig leer of van beide stoffen, die door middel van een stevige
lerenriem rond de hals zodanig is aangebracht dat verwijdering
zondertoedoen van de mens niet mogelijk is en die zodanig is ingericht
datde drager geen mens of dier kan bijten, dat de afgesloten ruimte
binnende ruimte een geringe opening van de bek toelaat en dat geenscherpe delen binnen de korf aanwezig zijn;
kort aanlijnen: aanlijnen van een hond met een lijn met een
lengte, gemeten van hand tot halsband, die niet langer is
dan 1,50 meter.
Het is de eigenaar of houder van een hond verboden
die hond te laten verblijven of te laten lopen op
een openbare plaats of op het terrein van een
ander:
anders dan kort aangelijnd nadat het college aan de eigenaar
of de houder heeft bekendgemaakt dat het die hond gevaarlijk
of hinderlijk acht en een aanlijngebod in verband met het
gedrag van die hond noodzakelijk vindt;
anders dan kort aangelijnd en voorzien van een muilkorf
nadat het college aan de eigenaar of de houder heeft
bekendgemaakt dat het die hond gevaarlijk of hinderlijk acht
en een aanlijn en muilkorfgebod in verband met het gedrag
van die hond noodzakelijk vindt.
In afwijking van artikel 2:56, eerste lid onder f,
geldt voor het bepaalde in het eerste lid bovendien
dat de hond voorzien moet zijn van een optisch
leesbaar, niet- verwijderbaar identificatiekenmerk
in het oor of de buikwand.
2:59Houden van hinderlijke of schadelijke dieren1.Het college kan buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer plaatsen aanwijzen waar het ter voorkoming of
opheffing van overlast of schade aan de openbare gezondheid
verboden is daarbij aangeduide dieren:
aanwezig te hebben, of
aanwezig te hebben anders dan met inachtneming van de
door hen gestelde regels, of
aanwezig te hebben tot een groter aantal dan in die
aanwijzing is aangegeven.
2.Het is verboden op een krachtens het eerste lid aangewezen
plaats daarbij aangeduide dieren aanwezig te hebben, dan wel
aanwezig te hebben anders dan met inachtneming van de door het
college gestelde regels, dan wel aanwezig te hebben in een
groter aantal dan door het college is aangegeven.3.Het college kan de rechthebbende op een onroerende zaak gelegen
binnen een krachtens het eerste lid aangewezen gedeelte van de
gemeente ontheffing verlenen van het in het tweede lid gestelde
verbod.2:60Loslopend veeDe rechthebbende op vee dat zich bevindt in een aan een weg liggend
weiland of terrein dat niet van die weg is afgescheiden door een
deugdelijke veekering, is verplicht ervoor te zorgen dat zodanige
maatregelen getroffen worden dat dit vee die weg niet kan
bereiken.2:61Bedelarijhttp://modelverordeningen.sdu.nl/modelverordeningen/modelverordening/Model-Algemene_Plaatselijke_Verordening.jspHet
is verboden in door het college aangewezen gebieden op of aan de weg
of in een voor het publiek toegankelijk gebouw te bedelen om geld of
andere zaken.2:61aMosquito1.In dit artikel wordt onder een mosquito verstaan: een apparaat
dat een slechts voor jongeren hoorbare, hinderlijke hoge
pieptoon produceert, met als doel groepen jongeren weg te houden
van plaatsen waar zij overlast veroorzaken.2.In afwijking van het bepaalde in artikel 4:5 kan de burgemeester
in het belang van de openbare orde besluiten op een openbare
plaats een mosquito aan te brengen bij gebleken ernstige
overlast door jongeren op die plaats.3.De aanwezigheid van een mosquito wordt kenbaar gemaakt op de
plaats waar deze is aangebracht.4.Een mosquito is alleen in werking op die tijdstippen dat
overlast redelijkerwijs valt te verwachten.5.Een mosquito wordt aangebracht voor een periode van ten hoogste
zes maanden. De burgemeester kan die periode telkens met een
periode van ten hoogste zes maanden verlengen. 12.Vuurwerk2:62Begripsbepalingenhttp://modelverordeningen.sdu.nl/modelverordeningen/modelverordening/Model-Algemene_Plaatselijke_Verordening.jspIn
deze afdeling wordt verstaan onder consumentenvuurwerk:
Consumentenvuurwerk waarop het Besluit van 22 januari 2002, houdende
nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en professioneel
vuurwerk (Vuurwerkbesluit) van toepassing is.2:63Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk tijdens de
verkoopdagenHet is verboden in de uitoefening van een bedrijf of nevenbedrijf
consumentenvuurwerk ter beschikking te stellen dan wel voor het ter
beschikking stellen aanwezig te houden, zonder een vergunning van
het college van de gemeente waar het bedrijf is of zal worden
gevestigd.2:64Bezigen van consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisseling1.Het is verboden consumentenvuurwerk te bezigen op een door het
college in het belang van de voorkoming van gevaar, schade of
overlast aangewezen plaats.2.Het is verboden consumentenvuurwerk op een openbare plaats te
bezigen als dat gevaar, schade of overlast kan veroorzaken.3.De in het eerste en tweede lid gestelde verboden gelden niet
voor zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door
artikel 429, aanhef en onder 1, van het Wetboek van
Strafrecht.13.Drugsoverlast2:65Drugshandel op straatOnverminderd het bepaalde in de Opiumwet is het verboden op of aan
de weg post te vatten of zich daar heen en weer te bewegen en zich
op of aan wegen in of op een voertuig te bevinden of daarmee heen en
weer of rond te rijden, met het kennelijke doel om middelen als
bedoeld in artikel 2 en 3 van de Opiumwet, of daarop gelijkende
waar, al dan niet tegen betaling af te leveren, aan te bieden of te
verwerven, daarbij behulpzaam te zijn of daarin te bemiddelen.14.Bestuurlijke ophouding, veiligheidsrisicogebieden en
cameratoezicht op openbare plaatsen2:66Bestuurlijke ophoudingDe burgemeester kan overeenkomstig artikel 154a van de Gemeentewet
besluiten tot het tijdelijk doen ophouden van door hem aangewezen
groepen van personen op een door hem aangewezen plaats indien deze
personen het bepaalde in artikel 2:1, 2:2, 2:5, 2:6, 2:8, 2:11,
2:50, 2:51, 2:52 of 2:64 groepsgewijs niet naleven.2:67VeiligheidsrisicogebiedenDe burgemeester kan overeenkomstig artikel 151b van de Gemeentewet
bij verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van wapens,
dan wel bij ernstige vrees voor het ontstaan daarvan, een gebied,
met inbegrip van de daarin gelegen voor het publiek openstaande
gebouwen en daarbij behorende erven, aanwijzen als
veiligheidsrisicogebied.2:68Cameratoezicht op openbare plaatsen1.De burgemeester kan overeenkomstig artikel 151c van de
Gemeentewet besluiten tot plaatsing van vaste camera’s voor een
bepaalde duur ten behoeve van het toezicht op een openbare
plaats.2.De burgemeester heeft de bevoegdheid als bedoeld in het eerste
lid eveneens ten aanzien van andere openbare plaatsen te
weten:
parkeergarage Aagje Dekenstraat en
parkeergarage Spuistraat (De Fonteyne).
15.Internetcafés en belhuizen2:69BegripsomschrijvingenBelhuis: een ruimte waar uitsluitend of in hoofdzaak een aantal
telefoonlijnen tegen betaling beschikbaar is voor gebruik door het
publiek voor het voeren van telefoongesprekken en / of verzenden van
faxberichten.Internetcafé: een ruimte waar uitsluitend of in hoofdzaak een aantal
computers tegen betaling beschikbaar is voor gebruik door het
publiek en waarmee toegang kan worden verkregen tot het internet.
2:70Sluitingstijden internetcafé en belhuis1.Het is verboden een internetcafé of belhuis voor het publiek
geopend te hebben tussen 24.00 uur en 06.00 uur.2.De burgemeester kan van het in het eerste lid bedoeld verbod
ontheffing verlenen.3.Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover in het
daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Winkeltijdenwet.2:71Tijdelijk andere sluitingstijdenDe burgemeester kan in het belang van de openbare orde, veiligheid,
zedelijkheid of gezondheid of in het geval van bijzondere
omstandigheden, te zijner beoordeling, voor één of meer
internetcafés of belhuizen tijdelijk andere dan de krachtens artikel
2:70 geldende sluitingstijden vaststellen of tijdelijke sluiting
bevelen. 2:72Aanwezigheid in gesloten internetcafé en belhuisHet is bezoekers verboden, gedurende de tijd dat een internetcafé of
belhuis ingevolge het bepaalde in artikel 2:70 of een op grond van
artikel 2:71 genomen besluit is gesloten, zich in een internetcafé
of belhuis te bevinden.Het is de exploitant verboden gedurende de tijd dat een internetcafé
of belhuis ingevolge artikel 2:70 of een op grond van artikel 2:71
genomen besluit voor bezoekers gesloten dient te zijn, zijn
internetcafé of belhuis voor bezoekers geopend te hebben of daarin
één of meer bezoekers toe te laten of te laten verblijven.16Carbidschieten2:73Begripsomschrijvingen
a. bevoegd bestuursorgaan:het college of, voor zover het betreft openbare
samenkom-sten en vermakelijkheden als bedoeld in
artikel 174 van de Gemeentewet, de
burgemeester;b.bus:een al dan niet originele melkbus, of een andere
bus van staal of ijzer, een container, een
opslagvat, een buis of een ander daarmee gelijk te
stellen voorwerp;c.carbidschieten:het in een bus op explosieve wijze verbranden
van acety-leengas afkomstig van een reactie tussen
carbid (calci-umacetylide) en water of van een
gasmengsel met verge-lijkbare eigenschappen.
2:74Verbod carbidschietenCarbidschieten in de openlucht is verboden.2:75Vrijstelling verbod1. Het verbod gesteld in artikel 2:74 geldt niet indien
carbidschieten plaatsvindt op 31 de-cember tussen 10.00 en 24.00
uur en op 1 januari tussen 00.00 en 02.00 uur, mits:
daarbij gebruik wordt gemaakt van een bus met een
inhoud van ten hoogste één liter;
daarbij geen handelingen worden verricht of nagelaten
waarvan degene die het car-bidschieten verricht weet of
redelijkerwijs moet vermoeden dat daardoor gevaar,
schade of hinder kan optreden voor personen of voor de
omgeving.
2. Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, geldt het verbod
gesteld in artikel 2:74 eveneens niet indien carbidschieten
plaatsvindt op 31 december tussen 10.00 en 24.00 uur en op 1
januari tussen 00.00 en 02.00 uur buiten de bebouwde kom,
mits:
daarbij gebruik wordt gemaakt van een bus met een
inhoud van ten hoogste 50 liter;
daarbij geen handelingen worden verricht of nagelaten
waarvan degene die het car-bidschieten verricht weet of
redelijkerwijs moet vermoeden dat daardoor gevaar,
schade of hinder kan optreden voor personen of voor de
omgeving;
degene die het carbidschieten verricht, een
schriftelijke toestemming daartoe kan overleggen van de
eigenaar van het terrein van waaraf wordt
geschoten;
de plaats op het terrein van waaraf wordt geschoten is
gelegen:• op een afstand van ten minste 75 meter van
woonbebouwing;• op een afstand van ten minste 300 meter van
inrichtingen voor de intramurale zorg;• op een afstand van ten minste 300 meter van in gebruik
zijnde voorzieningen voor het houden van dieren;• op een afstand van ten minste 500 meter van een
vogelbeschermingsgebied.
wordt geschoten in een richting welke tegengesteld is
aan de richting waarin de dichtstbijzijnde woonbebouwing
is gelegen;
het vrije schootsveld ten minste 75 meter is en hierin
geen verharde openbare wegen of paden liggen;
er geen busdeksels of andere gevaarzettende voorwerpen
worden weggeschoten;
het gebruik van (voet)ballen of andere afsluitingen
zodanig is dat daardoor geen schade aan mens, dier of
goed kan worden veroorzaakt;
het terrein van waaraf wordt geschoten is afgezet met
linten of ander vergelijkbaar materiaal;
binnen een cirkel met een straal van 100 meter rond de
plaats waar het carbidschie-ten plaatsvindt, in totaal
niet meer dan tien bussen voor het carbidschieten worden
gebruikt dan wel gebruiksklaar voor carbidschieten
aanwezig worden gehouden;
de bussen zodanig stevig in de bodem, in een frame of op
andere wijze zijn veran-kerd, dat terugslag wordt
voorkomen;
het carbidschieten plaatsvindt door een persoon van ten
minste 18 jaar oud die niet verkeert onder invloed van
alcohol of andere psychotrope stoffen;
teneinde de veiligheid van het publiek en de eigen
veiligheid te waarborgen, toezicht op het carbidschieten
wordt gehouden door ten minste één persoon van ten
minste 18 jaar oud die niet verkeert onder invloed van
alcohol of andere psychotrope stoffen;
het terrein van waaraf wordt geschoten goed is verlicht
indien het carbidschieten plaatsvindt na
zonsondergang.
2:76Bij zich hebben van carbid1. Het is verboden op of aan de weg carbid bij zich te hebben op
andere dagen dan op 31 december tussen 10.00 en 24.00 uur en op
1 januari tussen 00.00 en 02.00 uur.2.Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing op degenen
aan wie carbid is afge-leverd, gedurende de tijd die nodig is om
thuis te komen, noch op degene die aanneme-lijk maakt dat hij
het carbid nodig heeft in de uitoefening van beroep of
bedrijf.3.3. Het bepaalde in het eerste lid is niet van toepassing op de
houder van een ontheffing als bedoeld in artikel 2:78.2:77Aanwijzing gebieden zonder vrijstellingHet bevoegd bestuursorgaan kan ter voorkoming van gevaar, schade of
overlast of in het belang van de natuurbescherming, een of meer
gedeelten van de gemeente of een of meer bepaalde plaatsen aanwijzen
waar het gestelde in artikel 2:75 niet van toepassing is.2:78OntheffingHet bevoegde bestuursorgaan kan ontheffing verlenen van het in het
artikel 2:74 gestelde verbod.2:79ToepasselijkheidDeze afdeling is niet van toepassing voor zover de Wet milieubeheer,
de Wet wapens en munitie, de Wet milieugevaarlijke stoffen, de Wet
vervoer gevaarlijke stoffen of het Wetboek van Strafrecht van
toepassing is.3.Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie e.d.1.Begripsbepalingen3:1BegripsbepalingenIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder:
prostitutie: het zich beschikbaar stellen tot het verrichten
van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
prostituee: degene die zich beschikbaar stelt tot het
verrichten van seksuele handelingen met een ander tegen
vergoeding;
seksinrichting: de voor het publiek toegankelijke, besloten
ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij
bedrijfsmatig was seksuele handelingen worden verricht, of
vertoningen van erotisch-pornografische aard plaatsvinden.
Onder een seksinrichting worden in elk geval verstaan: een
seksbioscoop, seksautomatenhal, sekstheater, een parenclub
of een prostitutiebedrijf waaronder tevens begrepen een
erotische-massagesalon, al dan niet in combinatie met
elkaar;
escortbedrijf: de natuurlijke persoon, groep van personen of
rechtspersoon die bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij
bedrijfsmatig was prostitutie aanbiedt die op een andere
plaats dan in de bedrijfsruimte wordt uitgeoefend;
sekswinkel: de voor het publiek toegankelijke, besloten
ruimte waarin hoofdzakelijk goederen van
erotisch-pornografische aard aan particulieren plegen te
worden verkocht of verhuurd;
exploitant: de natuurlijke persoon of personen of
rechtspersoon of rechtspersonen die een seksinrichting of
escortbedrijf exploiteert, dan wel exploiteren en de tot
vertegenwoordiging van die rechtspersoon of rechtspersonen
bevoegde natuurlijke persoon of personen;
beheerder: de natuurlijke persoon of personen die de
onmiddellijke feitelijke leiding uitoefent, dan wel
uitoefenen in een seksinrichting of escortbedrijf;
bezoeker: degene die aanwezig is in een seksinrichting, met
uitzondering van:
de exploitant;
de beheerder;
de prostituee;
het personeel dat in de seksinrichting werkzaam
is;
toezichthouders die zijn aangewezen op grond van
artikel 6.2 van deze verordening;
andere personen wier aanwezigheid in de
seksinrichting wegens dringende redenen noodzakelijk
is.
3:2Bevoegd bestuursorgaanIn dit hoofdstuk wordt verstaan onder bevoegd bestuursorgaan: het
college of, voor zover het betreft voor het publiek openstaande
gebouwen en daarbij behorende erven als bedoeld in artikel 174 van
de Gemeentewet, de burgemeester.3:3Nadere regelsMet het oog op de in artikel 3:13 genoemde belangen, kan het college
over de uitoefening van de bevoegdheden zoals genoemd in dit
hoofdstuk nadere regels vaststellen.2.Seksinrichtingen, straatprostitutie, sekswinkels en
dergelijke3:4Seksinrichtingen1.Het is verboden een seksinrichting of escortbedrijf te
exploiteren of te wijzigen zonder vergunning van het bevoegd
bestuursorgaan.2.In de aanvraag om vergunning en in de vergunning wordt in ieder
geval vermeld:
de persoonsgegevens van de exploitant;
de persoonsgegevens van de beheerder; en
de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf.
3:5Gedragseisen exploitant en beheerder
De exploitant en de beheerder:
staat niet onder curatele en is niet ontzet uit de
ouderlijke macht of de voogdij;
is niet in enig opzicht van slecht levensgedrag;
en
heeft de leeftijd van eenentwintig jaar
bereikt.
Naast de gestelde eisen in het eerste lid, is de exploitant
en de beheerder niet:
met toepassing van de artikel 37 van het Wetboek van
Strafrecht in een psychiatrisch ziekenhuis geplaatst
of met toepassing van artikel 37a van het Wetboek
van Strafrecht ter beschikking gesteld;
binnen de laatste vijf jaar onherroepelijk
veroordeeld tot een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf
van zes maanden of meer door de rechter in
Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba, dan wel
door een andere rechter wegens een misdrijf waarvoor
naar Nederlands recht een bevel tot voorlopige
hechtenis ingevolge artikel 67, eerste lid van het
Wetboek van Strafvordering is toegelaten;
binnen de laatste vijf jaar bij tenminste twee
rechterlijke uitspraken onherroepelijk veroordeeld
tot een onvoorwaardelijke geldboete van 500 euro of
meer of tot een andere hoofdstraf als bedoeld in
artikel 9, eerste lid, onder a van het Wetboek van
Strafrecht, wegens dan wel mede wegens overtreding
van:
? bepalingen gesteld bij of krachtens de Drank- en Horecawet, de
Opiumwet, de Vreemdelingenwet en de Wet arbeid vreemdelingen;? de artikelen 137c tot en met 137g, 140, 240b, 242 tot en met 249,
252, 250a (oud), 273a, 300 tot en met 303, 416, 417, 417bis, 426,
429quater en 453 van het Wetboek van Strafrecht;? de artikelen 8 en 162, derde lid, alsmede artikel 6 juncto artikel
8 of juncto artikel 163 van de Wegenverkeerswet 1994;? de artikelen 1, onder a, b en d, 13, 14, 27 en 30b van de Wet op
de kansspelen;? de artikelen 2 en 3 van de Wet op de weerkorpsen;? de artikelen 54 en 55 van de Wet wapens en munitie.
Met een veroordeling als bedoeld in het tweede lid wordt
gelijk gesteld:
vrijwillige betaling van een geldsom als bedoeld in
artikel 74, tweede lid onder a van het Wetboek van
Strafrecht of artikel 76, derde lid onder a van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen, tenzij de
geldsom minder dan 375 euro bedraagt;
een bevel tot tenuitvoerlegging van een
voorwaardelijke straf.
De periode van vijf jaar, genoemd in het tweede lid,
wordt:
bij de weigering van een vergunning teruggerekend
vanaf de datum van beslissing op de aanvraag van de
vergunning;
bij de intrekking van een vergunning teruggerekend
vanaf de datum van de intrekking van deze
vergunning.
De exploitant of de beheerder is binnen de laatste vijf jaar
geen exploitant of beheerder geweest van een seksinrichting
of escortbedrijf die voor ten minste een maand door het
bevoegde bestuursorgaan is gesloten, of waarvan de
vergunning bedoeld in artikel 3:4, eerste lid, is
ingetrokken, tenzij aannemelijk is dat hem terzake geen
verwijt treft.
3:6Sluitingstijden1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben en daarin bezoekers toe te laten of te laten verblijven
tussen 02.00 en 06.00 uur.2.Het bevoegd bestuursorgaan kan door middel van een voorschrift
als bedoeld in artikel 1:4 voor een afzonderlijke seksinrichting
andere sluitingstijden vaststellen.3.Het is bezoekers van een seksinrichting verboden zich daarin te
bevinden gedurende de tijd dat die seksinrichting krachtens het
eerste lid of tweede lid, dan wel krachtens artikel 3.7, eerste
lid, gesloten dient te zijn.4.Het in het eerste tot en met derde lid bepaalde geldt niet voor
zover in de daarin geregelde onderwerpen wordt voorzien door de
op de Wet milieubeheer gebaseerde voorschriften.3:7Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke)
sluiting1.Met het oog op de in artikel 3:13, tweede lid, genoemde belangen
of in geval van strijdigheid met de bepalingen in dit hoofdstuk
kan het bevoegd bestuursorgaan:
tijdelijk andere dan de krachtens artikel 3:6, eerste of
tweede lid, geldende sluitingsuren vaststellen;
van een afzonderlijke seksinrichting al dan niet
tijdelijk de gedeeltelijke of algehele sluiting
bevelen.
2.Onverminderd het bepaalde in artikel 3:41 van de Algemene wet
bestuursrecht, maakt het bevoegd bestuursorgaan het in het
eerste lid bedoelde besluit openbaar bekend overeenkomstig
artikel 3:42 Algemene wet bestuursrecht.3:8Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en
beheerder1.Het is verboden een seksinrichting voor bezoekers geopend te
hebben, zonder dat de ingevolge artikel 3:4 op de vergunning
vermelde exploitant of beheerder in de seksinrichting aanwezig
is.2.De exploitant en de beheerder zien er voortdurend op toe dat in
de seksinrichting:
geen strafbare feiten plaatsvinden, waaronder in ieder
geval de feiten genoemd in de titels XIV (misdrijven
tegen de zeden), XVIII (misdrijven tegen de persoonlijke
vrijheid), XX (mishandeling), XXII (diefstal) en XXX
(heling) van het Tweede Boek van het Wetboek van
Strafrecht, in de Opiumwet en in de Wet wapens en
munitie; en
geen prostitutie wordt uitgeoefend door personen in
strijd met het bij of krachtens de Wet arbeid
vreemdelingen of de Vreemdelingenwet bepaalde.
3:9Straatprostitutie1.Het is verboden, door handelingen, houding, woord, gebaar of op
andere wijze, passanten tot prostitutie te bewegen, uit te
nodigen dan wel aan te lokken:
op of aan andere dan door het college aangewezen wegen
of gebieden;
gedurende andere dan door het college vastgestelde
tijden.
2.Met het oog op de naleving van het in het eerste lid gestelde
verbod, kan door politieambtenaren het bevel worden gegeven zich
onmiddellijk in een bepaalde richting te verwijderen.3.Met het oog op de in artikel 3:13, tweede lid, genoemde belangen
kan door politieambtenaren aan personen die zich bevinden op de
wegen en gedurende de tijden bedoeld in het eerste lid, het
bevel worden gegeven zich onmiddellijk in een bepaalde richting
te verwijderen.4.De burgemeester kan met het oog op de in artikel 3:13, tweede
lid, genoemde belangen personen aan wie ten minste eenmaal een
bevel is gegeven als bedoeld in het derde lid bij besluit
verbieden zich gedurende bepaalde termijn, anders dan in een
openbaar middel van vervoer, te bevinden op of aan de wegen en
op de tijden bedoeld in het eerste lid.5.De burgemeester beperkt het in het vierde lid genoemde verbod
indien dat in verband met de persoonlijke omstandigheden van
betrokkene noodzakelijk is.6.Het is verboden zich te gedragen in strijd met een door de
burgemeester opgelegd verbod als bedoeld in het vierde lid.3:10SekswinkelsHet is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin een
sekswinkel te exploiteren in door het college in het belang van de
openbare orde of de woon- en leefomgeving aangewezen gebieden of
delen van de gemeente.3:11Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en
dergelijke1.Het is de rechthebbende op een onroerende zaak verboden daarin
of daarop goederen, opschriften, aankondigingen, gedrukte of
geschreven stukken dan wel afbeeldingen van
erotisch-pornografische aard openlijk ten toon te stellen, aan
te bieden of aan te brengen:
indien het bevoegd bestuursorgaan aan de rechthebbende
heeft bekendgemaakt dat de wijze van tentoonstellen,
aanbieden of aanbrengen daarvan, de openbare orde of de
woon- en leefomgeving in gevaar brengt;
anders dan overeenkomstig de door het bevoegd
bestuursorgaan in het belang van de openbare orde of de
woon- en leefomgeving gestelde regels.
2.Het in het eerste lid gestelde verbod is niet van toepassing op
het tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen van goederen,
opschriften, aankondigingen, gedrukte of geschreven stukken dan
wel afbeeldingen, die dienen tot het openbaren van gedachten en
gevoelens als bedoeld in artikel 7, eerste lid, van de
Grondwet.3.Beslissingstermijn en weigingsgronden3:12Beslissingstermijn1.Het bevoegd bestuursorgaan neemt het besluit op de aanvraag om
vergunning bedoeld in artikel 3.4, eerste lid, binnen twaalf
weken na de dag waarop de aanvraag ontvangen is.2.Het bevoegd bestuursorgaan kan zijn besluit voor ten hoogste
twaalf weken verdagen.3:13Weigeringsgronden1.De vergunning bedoeld in artikel 3:4, eerste lid, wordt
geweigerd indien:
de exploitant of de beheerder niet voldoet aan de in
artikel 3:5 gestelde eisen;
de vestiging of de exploitatie van de seksinrichting of
het escortbedrijf in strijd is met een geldend
bestemmingsplan, stadsvernieuwingsplan of
leefmilieuverordening;
er aanwijzingen zijn dat in de seksinrichting of het
escortbedrijf personen werkzaam zijn of zullen zijn in
strijd met artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht
of met het bij of krachtens de Wet arbeid vreemdelingen
of de Vreemdelingenwet bepaalde.
2.In afwijking van artikel 1:8 kan de vergunning bedoeld in
artikel 3:4, eerste lid, dan wel de aanwijzing of vaststelling
bedoeld in artikel 3:9, eerste lid, worden geweigerd in het
belang van:
de openbare orde;
het voorkomen of beperken van overlast;
het voorkomen of beperken van aantasting van het woon-
en leefklimaat;
de veiligheid van personen of goederen;
de verkeersvrijheid of – veiligheid;
de gezondheid of zedelijkheid;
de arbeidsomstandigheden van de prostituee.
4.Beëindiging exploitatie en wijziging beheer3:14Beëindiging exploitatie1.De vergunning vervalt zodra de ingevolge artikel 3:4 op de
vergunning vermelde exploitant, de exploitatie van de
seksinrichting of het escortbedrijf feitelijk heeft
beëindigd.2.Binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie,
geeft de exploitant daarvan schriftelijk kennis aan het bevoegd
bestuursorgaan.3:15Wijziging beheer1.Indien een beheerder als bedoeld in artikel 3:1, onder g, het
beheer in de seksinrichting of het escortbedrijf feitelijk heeft
beëindigd, geeft de exploitant daarvan binnen een week na de
feitelijke beëindiging van het beheer schriftelijk kennis aan
het bevoegd bestuursorgaan.2.Het beheer kan worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder,
indien het bevoegd bestuursorgaan op aanvraag van de exploitant
heeft besloten de verleende vergunning overeenkomstig de
wijziging in het beheer te wijzigen. Het bepaalde in artikel
3:13, eerste lid, aanhef en onder a, is van overeenkomstige
toepassing.3.In afwachting van het besluit bedoeld in het tweede lid, kan het
beheer worden uitgeoefend door een nieuwe beheerder zodra de
exploitant een aanvraag als bedoeld in het tweede lid heeft
ingediend, totdat over de aanvraag is besloten.4.Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente1.Geluid- en lichthinder4:1Begripsomschrijvingen
a.besluit:het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer;b.inrichting:een inrichting type A of B als bedoeld in het
besluit;c.houder van een inrichting:degene die als eigenaar, leidinggevende of
anderszins een in-richting drijft;d.openbare inrichting:een openbare inrichting als bedoeld in artikel
2:23;e.sportinrichting:inrichting waarbij uitsluitend of in hoofdzaak
sprake is van een of meer voorzieningen of
installaties voor het in de open lucht of in een
besloten ruimte beoefenen van sport in
wedstrijdverband, ter voorbereiding van
wedstrijden of voor recreatieve doelein-den;f.recreatie-inrichting:inrichting waarbij uitsluitend of in hoofdzaak
sprake is van:• een gelegenheid tot zwemmen of baden, • een of meer voorzieningen voor het in een
besloten ruimte dansen of geven van
dansonderricht,• het in een besloten ruimte onderrichten van
muziek of toneel, het oefenen of houden van
muziek-, toneel- of daarmee ver-wante
uitvoeringen,• het in een besloten ruimte vertonen van films,
houden van presentaties, vergaderingen of
congressen,• het tentoonstellen van gebruiksvoorwerpen of
voortbrengsels van kunst, cultuur of
wetenschap,• het in de open lucht vertonen van films,
houden van muziek-, toneel of daarmee verwante
uitvoeringen,• het bieden van gelegenheid tot het deelnemen
aan kansspe-len of om mee te dingen naar prijzen
of premies door enige kansbepaling;• het gebruiken van speelautomaten;• het bieden van recreatief dagverblijf of• het aanwezig zijn van een of meer
voorzieningen voor re-creatieve doeleinden, het
bieden van recreatief nachtverblijf in
vakantiewoningen, trekkershutten of op
kampeerterreinen.g.collectieve festiviteit:festiviteit die niet specifiek aan één of een
klein aantal inrichtin-gen is verbonden;h.incidentele festiviteit:festiviteit of activiteit die gebonden is aan
één of een klein aantal inrichtingen,
4:2Aanwijzing collectieve festiviteiten1. De geluidsnormen als bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20
van het Besluit en artikel 4:6 van deze verordening gelden niet
voor door het college per kalenderjaar aan te wij-zen
collectieve festiviteiten gedurende de daarbij aan te wijzen
dagen of dagdelen ten aanzien van inrichtingen waarop het oude
Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer
van toepassing was.2.De voorwaarden met betrekking tot de verlichting ten behoeve van
sportbeoefening in de buitenlucht als bedoeld in artikel 4.113,
eerste lid, van het Besluit gelden niet voor door het college
per kalenderjaar aan te wijzen collectieve festiviteiten
gedurende de daarbij aan te wijzen dagen of dagdelen.3.In een aanwijzing als bedoeld in het eerste en tweede lid, kan
het college bepalen dat de aanwijzing slechts geldt in een of
meer delen van de gemeente.4.Het college maakt de aanwijzing ten minste vier weken voor het
begin van een nieuw kalenderjaar bekend.5.Het college kan, wanneer een collectieve festiviteit
redelijkerwijs niet te voorzien was, een festiviteit terstond
als collectieve festiviteit als bedoeld in het eerste lid
aanwijzen. In dit geval is het bepaalde in het vierde lid niet
van toepassing.4:3Kennisgeving incidentele festiviteiten1.Het is een inrichting waarop het oude Besluit horeca-, sport- en
recreatie-inrichtingen milieubeheer van toepassing was,
toegestaan maximaal acht incidentele festiviteiten per
kalenderjaar te houden waarbij de geluidsnormen als bedoeld in
de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20 van het Besluit en artikel 4:6
van deze verordening niet van toepassing zijn, mits de houder
van de inrichting ten minste twee weken voor de aanvang van de
festiviteit het college daarvan in kennis heeft gesteld.2.Het is een inrichting die niet valt onder een inrichting als
bedoeld in het eerste lid toegestaan gedurende één dag per
kalenderjaar incidentele festiviteiten te houden waarbij de
geluidsnormen als bedoeld in de artikelen 2.17, 2.19 en 2.20 van
het Besluit en artikel 4:6 van deze verordening niet van
toepassing zijn, mits de houder van de inrichting ten minste
twee weken voor de aanvang van de festiviteit het college
daarvan in kennis heeft gesteld.3. Het is een inrichting als bedoeld in het eerste lid toegestaan
om tijdens maximaal acht incidentele festiviteiten per
kalenderjaar de verlichting langer aan te houden ten behoeve van
sportactiviteiten waarbij artikel 4.113 , eerste lid, van het
Besluit niet van toepassing is, mits de houder van de inrichting
dit ten minste twee weken voor de aanvang van de festiviteit
schriftelijk bij het college heeft gemeld.4.Het college stelt een formulier vast voor het doen van een
kennisgeving.5.De kennisgeving wordt geacht te zijn gedaan wanneer het
formulier, volledig en naar waarheid ingevuld, tijdig is
ingeleverd op de plaats op dat formulier vermeld.6.De kennisgeving wordt tevens geacht te zijn gedaan wanneer het
college op verzoek van de houder van een inrichting een
incidentele festiviteit, die redelijkerwijs niet te voorzien
was, terstond toestaat.4:4Verboden incidentele festiviteitenHet is verboden een incidentele festiviteit te organiseren, toe te
laten, feitelijk te leiden of daaraan deel te nemen indien:
de melding daarvan niet overeenkomstig het bepaalde in
artikel 4:3 is gedaan;
gehandeld wordt in afwijking van de gegevens die bij de
melding als bedoeld in artikel 4:3 zijn verstrekt;
de houder van de inrichting verzuimt te doen of na te laten
hetgeen redelijkerwijs gevergd kan worden om overmatige
hinder te voorkomen;
de burgemeester het organiseren van een incidentele
festiviteit verboden heeft wanneer naar zijn oordeel de
woon- en leefsituatie in de omgeving van de inrichting en/of
de openbare orde op ontoelaatbare wijze worden
beïnvloed.
4:5GeluidsplafondHet college kan nadere regels stellen ter voorkoming of beperking
van geluidhinder bij collectieve of incidentele festiviteiten.4:6Aanwijzingen horecaconcentratiegebiedHet college kan een gebied aanwijzen als horecaconcentratiegebied
als bedoeld in artikel 6.16 van het Besluit.4:7Geluid- en trillingshinder door bouw-, sloop- en
onderhoudswerkzaamheden1.Het is verboden toestellen, installaties of apparaten voor
bouw-, sloop- en onderhoudswerkzaamheden in werking te hebben of
handelingen te verrichten op een zodanige wijze dat voor een
omwonende of voor de omgeving ernstige hinder door geluid of
trillingen wordt veroorzaakt.2.Het college kan van het verbod bedoeld in het eerste lid
ontheffing verlenen. Het college kan in dat geval degene die de
activiteiten verricht de verplichting opleggen tot storting van
een financiële bijdrage in een fonds waarvan de middelen worden
aangewend indien nadeelcompensatie vanwege bouwhinder aan de
orde is.3.
Het eerste lid is niet van toepassing op door het
college aan te wijzen activiteiten. Het college stelt
beleidsregels met algemene voorschriften op waaraan bij
die activiteiten wordt voldaan.
Het eerste lid is evenmin van toepassing op door het
college aan te wijzen activiteiten die tussen 19.00 en
07.00 uur of op zaterdagen, zondagen en algemeen erkende
feestdagen plaatsvinden. Het college stelt beleidsregels
op met algemene voorschriften waaraan bij die
activiteiten wordt voldaan. Een tijdige melding van deze
activiteiten bij het college is vereist.
De onder a en b bedoelde voorschriften kunnen onder meer
betreffen:- het maximale geluid- en trillingsniveau;- de situering van geluid- en trillingsbronnen;- de frequentie en tijden van gebruik;- communicatie.
4.Het in het eerste lid bedoelde verbod geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet
milieubeheer, de Wet geluidhinder, de Zondagswet, de Wet
openbare manifestaties, het Vuurwerkbesluit, het Wetboek van
Strafrecht, de Luchtvaartwet, het Reglement Verkeersregels en
Verkeerstekens 1990, de Wegenverkeerswet 1994 of de Provinciale
milieuverordening Zeeland.4:7aOverige geluidhinder1.Het is verboden toestellen of geluidsapparaten in werking te
hebben of handelingen te verrichten op een zodanig wijze dat
voor een omwonende of voor de omgeving geluidhinder
optreedt.2.Het college kan van het verbod bedoeld in het eerste lid
ontheffing verlenen.3.Het college kan activiteiten aanwijzen waarop het in het eerste
lid bedoeld verbod niet van toepassing is wanneer wordt voldaan
aan de door het college vast te stellen voorschriften, waaronder
het bepaalde in artikel 2:75.4.De in het derde lid bedoeld voorschriften kunnen onder meer
betreffen:- het maximale geluidsniveau;- de situering van geluidsbronnen;- de frequentie en tijden van gebruik;- communicatie5.Het in het eerste lid bedoelde verbod geldt niet voor zover
artikel 4:7 van toepassing is.6.Het in het eerste lid bedoelde verbod geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet
milieubeheer, de Wet geluidhinder, de Zondagswet, de Wet
openbare manifestaties, het Vuurwerkbesluit, het Wetboek van
Strafrecht, de Luchtvaartwet, het Reglement Verkeersregels en
Verkeerstekens 1990, de Wegenverkeerswet 1994 of de Provinciale
milieuverordening Zeeland. 4:7bIndienen ontheffing of melding1.Het college besluit binnen zes maanden op een aanvraag om
ontheffing van het verbod bedoeld in artikel 4:7, tweede lid.
Het college kan dit besluit met twee maanden verdagen.2.Een melding als bedoeld in artikel 4:7, derde lid, onder b wordt
ingediend bij het college uiterlijk vier weken voor de datum van
het begin van de bouw-, sloop of onderhoudsactiviteiten.3.Het college besluit binnen drie maanden op een aanvraag om een
ontheffing als bedoeld in artikel 4:7a, tweede lid. Het college
kan dit besluit met een maand verdagen.2.Bodem-, weg- en milieuverontreiniging4:8StraatvegenHet is verboden op een door het college ten behoeve van de
werkzaamheden van de gemeentelijke reinigingsdienst aangewezen
weggedeelte, een voertuig te parkeren of enig ander voorwerp te
laten staan gedurende een daarbij aangeduide tijdsperiode.4:9Natuurlijke behoefte doenHet is verboden binnen de bebouwde kom op een openbare plaats zijn
natuurlijke behoefte te doen buiten daarvoor bestemde plaatsen.4:10Toestand van sloten en andere wateren en niet openbare riolen
en putten buiten gebouwenSloten en andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten
gebouwen mogen zich niet bevinden in een toestand die gevaar
oplevert voor de veiligheid, nadeel voor de gezondheid of hinder
voor de gebruikers van de gebouwen of voor anderen.3.Het bewaren van houtopstanden4:11Begripsbepalingen1.In deze afdeling wordt verstaan onder:
Houtopstand: hakhout, een houtwal of één of meer
bomen;
Hakhout: één of meer bomen die na te zijn geveld,
opnieuw op de stronk uitlopen;
Bomenlijst: de lijst met waardevolle bomen die een voor
ieder goed herkenbare omschrijving van de standplaats
omvat alsmede het kadastrale perceelsnummer, de eigenaar
of zakelijk gerechtigde en de reden van registratie van
iedere houtopstand.
Groene kaart: de overzichtskaart waarop de openbare
ruimte is aangegeven waar het verbod als bedoeld in
artikel 4:12, eerste lid, van kracht is.
2.In deze afdeling wordt onder vellen mede verstaan: rooien, met
inbegrip van verplanten, alsmede het verrichten van handelingen
die de dood of ernstige beschadiging of ontsiering van
houtopstand ten gevolge kunnen hebben.4:12Omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstanden1.Het is verboden zonder vergunning van het college een
houtopstand te vellen of te laten vellen:
in het gebied dat is aangegeven op de groene kaart
(bijlage 1).
die is opgenomen in de door het college vastgestelde
bomenlijst (bijlage 2);
2.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet voor:
wegbeplantingen en eenrijige beplantingen op of langs
landbouwgronden, beide voor zover bestaande uit
populieren of wilgen, tenzij deze zijn geknot;
vruchtbomen en windschermen om boomgaarden;
fijnsparren, niet ouder dan twaalf jaar, bestemd om te
dienen als kerstbomen en geteeld op daarvoor in het
bijzonder bestemde terreinen;
kweekgoed;
houtopstand die bij wijze van dunning moet worden
geveld;
houtopstand die deel uitmaakt van als zodanig bij het
Bosschap geregistreerde bosbouwondernemingen en gelegen
buiten een bebouwde kom, tenzij de houtopstand een
zelfstandige eenheid vormt die:- ofwel geen grotere oppervlakte beslaat dan tien
are,- ofwel bestaat uit rijbeplanting van niet meer dan
twintig bomen, gerekend over het totale aantal
rijen;
houtopstand die moet worden geveld krachtens de
Plantenziektewet of krachtens een aanschrijving of last
van het college, zulks onverminderd het bepaalde in
artikel 4:16a.
houtopstand, waarvan de gemeente de eigenaresse of de
rechthebbende is, wanneer het vellen tot doel heeft een
houtopstand te vervangen door nieuwe aanplant;
4:13Weigering en herplantplicht1.De vergunning kan worden geweigerd op grond van:
de natuurwaarde van de houtopstand;
de landschappelijke waarde van de houtopstand;
de waarde van de houtopstand voor stads- en
dorpsschoon;
de beeldbepalende waarde van de houtopstand;
de cultuurhistorische waarde van de houtopstand;
de waarde voor de leefbaarheid van de houtopstand;
de dendrologische waarde van de houtopstand.
2.Het college kan de vergunninghouder een herplantplicht opleggen
onder nader te stellen voorschriften.3.Indien niet ter plaatse of elders kan worden voldaan aan de in
het tweede lid bedoelde herplantplicht dient de vergunninghouder
een door het college vast te stellen financiële bijdrage te
storten in het gemeentelijke herplantfonds.4:14Vergunning van rechtswegeDe vergunning als bedoeld in artikel 4:12, eerste lid, wordt geacht
te zijn verleend, wanneer niet binnen de in artikel 1:2 genoemde
termijn een beslissing is genomen na ontvangst van de melding.4:15Waardevolle bomenlijst1.Het college beheert en actualiseert de bomenlijst.2.De eigenaar of zakelijk gerechtigde van een houtopstand die op
de bomenlijst staat is verplicht schriftelijk aan het college
mededeling te doen van:
het geheel of gedeeltelijk teniet gaan van de
houtopstand anders dan door velling op grond van een
kapvergunning. De mededeling dient te geschieden binnen
vier weken na het geheel of gedeeltelijk teniet
gaan.
de dreiging dat de houtopstand geheel of gedeeltelijk
teniet kan gaan als gevolg van voorgenomen werkzaamheden
van welke aard dan ook. De mededeling dient te
geschieden onmiddellijk indien sprake is van dreiging
dat de houtopstand geheel of gedeeltelijk teniet kan
gaan.
3.Indien werkzaamheden gepland staan binnen de kroonprojectie van
een houtopstand die op de bomenlijst voorkomt dient ten minste
acht weken voor het begin van de beoogde werkzaamheden een
aanvraag om een kapvergunning te worden ingediend overeenkomstig
het bepaalde in artikel 4:12, eerste lid.4:16Bestrijding iepziekte1.Indien zich op een terrein een of meer iepen bevinden die naar
het oordeel van het college gevaar opleveren voor verspreiding
van de iepziekte of voor vermeerdering van iepenspintkevers, is
de rechthebbende, indien hij daartoe door het college is
aangeschreven, verplicht binnen de bij de aanschrijving vast te
stellen termijn:
indien de iepen in de grond staan, deze te vellen, bij
voorkeur door een erkend boomverzorgingsbedrijf;
de iepen te ontschorsen en de schors te vernietigen, bij
voorkeur door een erkend boomverzorgingsbedrijf;
de niet-ontschorste iepen of delen daarvan te
vernietigen door een erkend gecertificeerd
recyclingbedrijf of zodanig te laten behandelen door een
erkend gecertificeerd recyclingbedrijf dat verspreiding
van de iepziekte wordt voorkomen.
2.Het is verboden gevelde iepen of delen daarvan, met uitzondering
van geheel ontschorst iepenhout en iepenhout met een doorsnede
kleiner dan vier centimeter voorhanden of in voorraad te hebben,
te houden of te vervoeren.3.Het college kan ontheffing verlenen van het in het tweede lid
bedoeld verbod.4:16aVerbod bevestigen voorwerpen in of aan bomen1.Het is verboden om voorwerpen aan te brengen of te houden in of
aan een houtopstand, die staat in een openbare plaats.2.Het college kan ontheffing verlenen van het bepaalde in het
eerste lid.3.Het college stelt een formulier vast voor het aanvragen van de
in het tweede lid bedoelde ontheffing4.Maatregelen tegen ontsiering en stankoverlast4:17Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen
enz.1.Het is verboden op een door het college aangewezen plaats buiten
een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer, in de
openlucht en buiten de weg gelegen in het belang van het
uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming of opheffing
van overlast dan wel voorkoming van schade aan de openbare
gezondheid, de volgende voorwerpen of stoffen op te slaan, te
plaatsen of aanwezig te hebben:
onbruikbare of aan hun oorspronkelijke bestemming
onttrokken voer- of vaartuigen of onderdelen
daarvan;
bromfietsen en motorvoertuigen of onderdelen
daarvan;
kampeermiddelen als bedoeld in artikel 4:19 of
onderdelen daarvan, indien het plaatsen of aanwezig
hebben daarvan geschiedt voor verkoop of verhuur of
anderszins voor een commercieel doel;
mestopslag, gierkelder of andere verzamelplaatsen van
vuil, een verzameling ingekuild gras, loof of pulp of
ingekuilde landbouwproducten, afbraakmaterialen en oude
metalen.
2.Het is verboden op een door het college aangewezen plaats een
bepaald voorwerp of bepaalde stof op te slaan, te plaatsen of
aanwezig te hebben.3.Het college kan bij de aanwijzing als bedoeld in het eerste en
tweede lid nadere regels stellen.4.Het in dit artikel bepaalde geldt niet voor zover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet ruimtelijke
ordening of de Landschapsverordening Zeeland 2001.4:18Verbod hinderlijke of gevaarlijke reclameHet is verboden op of aan een onroerende zaak handelsreclame te
maken of te voeren door middel van een opschrift, aankondiging of
afbeelding waardoor het verkeer in gevaar wordt gebracht of ernstige
hinder ontstaat voor de omgeving.4:18aVergunningsplicht handelsreclame1.Het is verboden zonder vergunning van het college op of aan een
onroerende zaak handelsreclame te maken of te voeren met behulp
van een opschrift, aankondiging of afbeelding in welke vorm dan
ook, die vanaf de weg zichtbaar is.2.Het verbod geldt niet voor onverlichte:
opschriften, aankondigingen en afbeeldingen in het
inwendig gedeelte van een onroerende zaak, die niet
kennelijk gericht zijn op zichtbaarheid vanaf de
weg;
opschriften of aankondigingen op of aan onroerende
zaken, daartoe aangewezen door de overheid;
opschriften of aankondigingen kleiner dan 0,50 m² en de
langste zijde korter dan één meter die betrekking hebben
op:- een openbare verkoping of een aanbieding ter verkoop,
verhuur of verpachting van een onroerende zaak, zulks
voor zolang zij feitelijke betekenis hebben;- het beroep, de dienst of het bedrijf dat in of op de
onroerende zaak wordt uitgeoefend of waarvoor die zaak
is bestemd;
opschriften die betrekking hebben op de naam of aard van
in uitvoering zijnde bouwwerken of op de namen van
degenen die bij het ontwerp of de uitvoering van het
bouwwerk betrokken zijn, mits deze opschriften zijn
aangebracht op borden bij of op de in uitvoering zijnde
bouwwerken zelf, zulks voor zolang zij feitelijke
betekenis hebben;
opschriften of aankondigingen op of aan onroerende
zaken dienstbaar aan het openbaar vervoer, indien deze
zijn aangebracht ten dienste van dat vervoer.
3.Het verbod geldt niet voor opschriften of aankondigingen van
kennelijk tijdelijke aard, voor zolang zij feitelijke betekenis
hebben, mits:
van het aanbrengen ervan tevoren schriftelijk
kennisgeving is gedaan aan het college;
het college niet binnen twee weken na ontvangst van die
kennisgeving van enig bezwaar heeft doen blijken;
deze opschriften of aankondigingen niet langer dan negen
weken op de onroerende zaak aanwezig zijn.
4.Het verbod als bedoeld in het eerste lid geldt niet voor
bouwwerken en niet op of aan wegen voor zover de
Landschapsverordening Zeeland 2001 van toepassing is.5.Een vergunning als bedoeld in het eerste lid kan worden
geweigerd:
indien de handelsreclame, hetzij op zichzelf, hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan redelijke eisen
van welstand;
in het belang van de verkeersveiligheid;
in het belang van de voorkoming of beperking van
overlast voor gebruikers van een in de nabijheid gelegen
onroerende zaak.
5.Kamperen buiten kampeerterreinen4:19BegripsbepalingIn deze afdeling wordt onder kampeermiddel verstaan: Een onderkomen
of voertuig waarvoor geen bouwvergunning in de zin van artikel 40
van de Woningwet is vereist, dat bestemd of opgericht is dan wel
gebruikt wordt of kan worden gebruikt voor recreatief
nachtverblijf.4:20Recreatief nachtverblijf buiten kampeerterreinen1.Het is verboden ten behoeve van recreatief nachtverblijf
kampeermiddelen te plaatsen of geplaatst te houden buiten een
kampeerterrein dat als zodanig in het bestemmingsplan is bestemd
of mede bestemd.2.Het verbod geldt niet voor het plaatsen van kampeermiddelen voor
eigen gebruik door de rechthebbende op een terrein.3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het eerste lid.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de ontheffing
worden geweigerd in het belang van:
de bescherming van natuur en landschap;
de bescherming van een stadsgezicht.
4:21Aanwijzing kampeerplaatsen1.Het college kan plaatsen aanwijzen waarop het verbod van artikel
4:20, eerste lid niet geldt.2.Het college kan daarbij nadere regels stellen in het belang van
de gronden, genoemd in artikel 4:20, vierde lid.5.Andere onderwerpen betreffende de huishouding der gemeente1.Parkeerexcessen5:1BegripsbepalingenIn deze afdeling wordt verstaan onder:
a.voertuigen:voertuigen als bedoeld in artikel 1, onder al,
van het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens, met uitzondering van kleine wagens
zoals: kruiwagens, kinderwagens en
rolstoelen;b.parkeren:parkeren als bedoeld in artikel 1, onder ac, van
het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens.
5:2Parkeren van voertuigen van autobedrijf e.d.1.Onder verhuren als bedoeld in dit artikel wordt mede
verstaan:
het gebruiken van een voertuig voor het geven van
lessen;
het gebruiken van een voertuig voor het vervoeren van
personen tegen betaling.
2.Tot de voertuigen als bedoeld in dit artikel worden niet
gerekend:
voertuigen waaraan herstel- of onderhoudswerkzaamheden
worden verricht die in totaal niet meer dan een uur
vergen, en dit gedurende de tijd die nodig is en
gebruikt wordt voor deze werkzaamheden;
voertuigen voor persoonlijk gebruik van de in het derde
lid bedoelde persoon.
3.Het is degene die er zijn bedrijf, nevenbedrijf dan wel een
gewoonte van maakt voertuigen te stallen, te herstellen, te
slopen, te verhuren of te verhandelen, verboden:
drie of meer voertuigen die hem toebehoren of zijn
toevertrouwd, op de weg te parkeren binnen een cirkel
met een straal van 25 meter met als middelpunt een van
deze voertuigen;
de weg als werkplaats voor voertuigen te gebruiken.
4.Het college kan ontheffing van het verbod verlenen.5:3Te koop aanbieden van voertuigen1.Het is verboden op een door het college aangewezen weg een
voertuig te parkeren met het kennelijke doel het te koop aan te
bieden of te verhandelen.2.Het college kan ontheffing van het verbod verlenen.5:4Defecte voertuigenHet is verboden een voertuig waarmee als gevolg van andere dan
eenvoudig te verhelpen gebreken niet kan of mag worden gereden,
langer dan op drie achtereenvolgende dagen op de weg te
parkeren.5:5Voertuigwrakken1.Het is verboden een voertuig dat rijtechnisch in onvoldoende
staat van onderhoud en tevens in een kennelijk verwaarloosde
toestand verkeert op de weg te parkeren.2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door de Wet milieubeheer.5:6Kampeermiddelen e.a.1.Het is verboden een voertuig dat voor recreatie of anderszins
voor andere dan verkeersdoeleinden wordt gebruikt:
langer dan gedurende drie achtereenvolgende dagen binnen
de bebouwde kom op de weg te plaatsen of te hebben;
op een door het college aangewezen plaats te parkeren,
waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het
uiterlijk aanzien van de gemeente.
2.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid,
aanhef en onder a, gestelde verbod.3.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de
Landschapsverordening Zeeland 2001.5:7Parkeren van reclamevoertuigen1.Het is verboden een voertuig dat is voorzien van een aanduiding
van handelsreclame, op de weg te parkeren met het kennelijk doel
om daarmee handelsreclame te maken.2.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.5:8Parkeren van grote voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan
2,4 meter te parkeren op een door het college aangewezen plaats,
waar dit naar zijn oordeel schadelijk is voor het uiterlijk
aanzien van de gemeente.2.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van de lading,
een lengte heeft van meer dan 6 meter te parkeren op een door
het college aangewezen weg, waar dit parkeren naar zijn oordeel
buitensporig is met het oog op de verdeling van beschikbare
parkeerruimte.3.Het in het tweede lid gestelde verbod geldt niet op werkdagen
van maandag tot en met vrijdag, dagelijks van 08.00 tot 18.00
uur.4.Het college kan van de in het eerste en tweede lid gestelde
verboden ontheffing verlenen.5:9Parkeren van uitzichtbelemmerende voertuigen1.Het is verboden een voertuig dat, met inbegrip van lading, een
lengte heeft van meer dan 6 meter of een hoogte van meer dan 2,4
meter, op de weg te parkeren bij een voor bewoning of ander
dagelijks gebruik bestemd gebouw op zodanige wijze dat daardoor
het uitzicht van bewoners of gebruikers vanuit dat gebouw op
hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun anderszins hinder of
overlast wordt aangedaan.2.Het verbod geldt niet gedurende de tijd die nodig is voor en
gebruikt wordt voor het uitvoeren van werkzaamheden waarvoor de
aanwezigheid van het voertuig ter plaatse noodzakelijk is.5:10Aantasting groenvoorzieningen door voertuigen1.Het is verboden met een voertuig te rijden door of deze te doen
of te laten staan in een park of plantsoen of een van
gemeentewege aangelegde beplanting of groenstrook.2.Dit verbod is niet van toepassing:
op de weg;
op voertuigen die worden gebruikt voor werkzaamheden
door of vanwege de overheid;
op voertuigen, waarmee standplaats wordt of is ingenomen
op terreinen die voor dit doel zijn bestemd.
3.Het college kan van het verbod ontheffing verlenen.5:11Overlast van fiets of bromfietsHet college kan op de weg gelegen plaatsen aanwijzen waar het in het
belang van het uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming of
opheffing van overlast, of ter voorkoming van schade aan de openbare
gezondheid, verboden is fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de
daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan.2.Collecteren5:12Inzameling van geld of goederen1.Het is verboden zonder vergunning van het college een openbare
inzameling van geld of goederen te houden of daartoe een
intekenlijst aan te bieden.2.Onder een inzameling van geld of goederen wordt mede verstaan:
het bij het aanbieden van goederen, waartoe ook worden gerekend
geschreven of gedrukte stukken, dan wel bij het aanbieden van
diensten aanvaarden van geld of goederen, indien daarbij te
kennen wordt gegeven of de indruk wordt gewekt dat de opbrengst
geheel of ten dele voor een liefdadig of ideëel doel is
bestemd.3.Het verbod geldt niet voor een inzameling die in besloten kring
gehouden wordt.4.Het college kan onder door hem te stellen voorschriften
vrijstelling verlenen van het verbod voor inzamelingen die
gehouden worden door daarbij aangewezen instellingen.5.Het verbod als bedoeld in het eerste lid geldt niet voor
instellingen die zijn ingeroosterd op het landelijke
collecterooster van het Centraal Bureau Fondsenverwerving.6.Het college kan inzake het in het eerste lid gestelde verbod
nadere regels stellen.3.Venten5:13Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt onder venten verstaan: het in de
uitoefening van de ambulante handel te koop aanbieden, verkopen
of afleveren van goederen dan wel diensten aan te bieden op een
openbare en in de open lucht gelegen plaats of aan huis;2.Onder venten wordt niet verstaan:
het aan huis afleveren van goederen door of vanwege
degene die dit doet ter exploitatie van zijn winkel als
bedoeld in artikel 1 van de Winkeltijdenwet;
het te koop aanbieden, verkopen of afleveren van
goederen dan wel het aanbieden van diensten op
jaarmarkten en markten als bedoeld in artikel 160,
eerste lid, onder h, van de Gemeentewet;
het te koop aanbieden, verkopen of afleveren van
goederen dan wel het aanbieden van diensten op een
standplaats als bedoeld in artikel 5:16.
5:14Ventverbod1.Het is verboden te venten indien daardoor de openbare orde, de
openbare veiligheid,de volksgezondheid of het milieu in gevaar
komt.2.Het is verboden te venten op zondagen en maandag t/m zaterdag
tussen 18.00 en 08.00 uur.3.Het verbod als bedoeld in het eerste lid geldt niet voor zover
in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door artikel 5
van de Wegenverkeerswet.5:15Vrijheid van meningsuiting1.Het verbod als bedoeld in artikel 5:14, eerste lid geldt niet
voor venten met gedrukte of geschreven stukken waarin gedachten
en gevoelens worden geopenbaard als bedoeld in artikel 7, eerste
lid, van de Grondwet.2.Het college kan de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in het
eerste lid beperken door een verbod in te stellen:
op door het college aangewezen openbare plaatsen,
of
voor bepaalde dagen en uren.
3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het tweede lid.4.Standplaatsen5:16Begripsbepaling1.In deze afdeling wordt verstaan onder standplaats: het vanaf een
vaste plaats op een openbare en in de openlucht gelegen plaats
te koop aanbieden, verkopen of afleveren van goederen dan wel
diensten aan te bieden,, gebruikmakend van fysieke middelen,
zoals een kraam, een wagen of een tafel.2.Onder standplaats wordt niet verstaan:
een vaste plaats op een jaarmarkt of markt als bedoeld
in artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de
Gemeentewet;
een vaste plaats op een evenement als bedoeld in artikel
2:16.
5:17Standplaatsvergunning en weigeringsgronden1.Het is verboden zonder vergunning van het college een
standplaats in te nemen of te hebben.2.Het college weigert de vergunning wegens strijd met een geldend
bestemmingsplan.3.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de vergunning
worden geweigerd:
indien de standplaats hetzij op zichzelf hetzij in
verband met de omgeving niet voldoet aan eisen van
redelijke welstand;
indien als gevolg van bijzondere omstandigheden in de
gemeente of in een deel van de gemeente redelijkerwijs
te verwachten is dat door het verlenen van de vergunning
voor een standplaats voor het verkopen van goederen een
redelijk verzorgingsniveau voor de consument ter plaatse
in gevaar komt.
5:18Toestemming rechthebbendeHet is de rechthebbende op een perceel verboden toe te staan dat
daarop zonder vergunning van het college standplaats wordt of is
ingenomen.5:19Afbakeningsbepalingen1.Het verbod van artikel 5:18, eerste lid geldt niet voor zover in
het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of de Wegenverordening Zeeland 1994.2.De weigeringsgrond van artikel 5:17, derde lid, onder a, geldt
niet voor bouwwerken.5.Openbaar water5:20Voorwerpen op, in of boven openbaar water1.Het is in verband met de veiligheid op het openbaar water
verboden een voorwerp, niet zijnde een vaartuig, op, in of boven
openbaar water te plaatsen, aan te brengen of te hebben, indien
dit door zijn omvang of vormgeving, constructie of plaats van
bevestiging gevaar oplevert voor de bruikbaarheid van het
openbaar water of voor het doelmatig en veilig gebruik daarvan,
dan wel een belemmering vormt voor het doelmatig beheer en
onderhoud van het openbaar water.2.Degene die voornemens is een steiger, een meerpaal of een ander
voorwerp met een permanent karakter op, in of boven openbaar
water te plaatsen, doet daarvan uiterlijk twee weken tevoren een
aan het college.3.De melding bevat in ieder geval naam, adres en contactgegevens
van de melder, en een beschrijving van de aard en omvang van het
voorwerp.4.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor zover in de daarin
geregelde onderwerpen wordt voorzien door het Wetboek van
Strafrecht, de Scheepvaartverkeerswet, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, het Scheepvaartreglement Westerschelde,
de Telecommunicatiewet of de Telecommunicatieverordening
gemeente Vlissingen 2008.5:21Ligplaats woonschepen en overige vaartuigen1.Het is verboden met een vaartuig een ligplaats in te nemen of te
hebben dan wel een ligplaats voor een vaartuig beschikbaar te
stellen op door het college aangewezen gedeelten van openbaar
water.2.Het college kan aan het innemen, hebben of beschikbaar stellen
van een ligplaats met dan wel voor een vaartuig op niet
krachtens het eerste lid aangewezen gedeelten van openbaar
water:
nadere regels stellen in het belang van de openbare
orde, volksgezondheid, veiligheid, milieuhygiëne en het
aanzien van de gemeente;
beperkingen stellen naar soort en aantal
vaartuigen.
3.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor zover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet milieubeheer, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, de Vaarwegenverordening Kanaal door
Walcheren of de Landschapsverordening Zeeland 2001.5:22Aanwijzingen ligplaats1.Onverminderd het krachtens het tweede lid van artikel 5:21
bepaalde kan het college aan de rechthebbende op een vaartuig
aanwijzingen geven met betrekking tot het innemen, veranderen of
gebruik van een ligplaats in het belang van de openbare orde,
volksgezondheid, veiligheid, de milieuhygiëne en het aanzien van
de gemeente.2.De rechthebbende op een vaartuig is verplicht alle door of
vanwege het college gegeven aanwijzingen met betrekking tot het
innemen, veranderen of gebruik van een ligplaats op te
volgen.3.Het in het eerste en tweede lid bepaalde geldt niet voor zover
in de daarin geregelde onderwerpen wordt voorzien door het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken, de Vaarwegenverordening Kanaal door
Walcheren of de Landschapsverordening Zeeland 2001.5:23Verbod innemen ligplaatsHet is verboden een ligplaats in te nemen, te hebben of beschikbaar
te stellen in strijd met het krachtens artikel 5:22, tweede lid
bepaalde.5:24Beschadigen van waterstaatswerken1.Het is verboden schade toe te brengen aan of veranderingen aan
te brengen in de toestand van bij de gemeente in beheer zijnde
openbare wateren, havens, dijken, wallen, kaden, trekpaden,
beschoeiingen, oeverbegroeiing, bruggen, zetten, duikers,
pompen, waterleidingen, gordingen, aanlegpalen, stootpalen,
bakens of sluizen.2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Wetboek van Strafrecht, het
Binnenvaartpolitiereglement, de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken of de Vaarwegenverordening Kanaal door
Walcheren.5:25ReddingsmiddelenHet is verboden een voor het redden van drenkelingen bestemd en
daartoe bij het water aangebracht voorwerp te gebruiken voor een
ander doel dan wel voor dadelijk gebruik ongeschikt te maken.5:26Veiligheid op het water1.Het is aan een ieder die zich als bader of zwemmer in het
openbaar water ophoudt, verboden zich zodanig te gedragen dat
het scheepvaartverkeer daarvan hinder of gevaar kan
ondervinden.2.Het verbod geldt niet voor zover in het daarin geregelde
onderwerp wordt voorzien door het Binnenvaartpolitiereglement,
de Wet beheer rijkswaterstaatswerken of de Vaarwegenverordening
Kanaal door Walcheren.5:27Overlast aan vaartuigen1.Het is verboden zonder redelijk doel zich vast te houden aan een
vaartuig in openbaar water, daarop te klimmen of zich daarop of
daarin te begeven of te bevinden.2.Het is aan degene die daartoe niet bevoegd is verboden een
vaartuig, liggend in of aan een openbaar water, los te
maken.5:28Op afstand bestuurbare voorwerpen in openbare wateren1.Het is verboden in openbare wateren een radiografisch of
anderszins op afstand bestuurbaar voorwerp van welke aard ook
aanwezig te hebben.2.Het college kan openbare wateren aanwijzen waar het in het
eerste lid gestelde verbod niet geldt.3.Het college kan van het in het eerste lid gestelde verbod
ontheffing verlenen.5:29Verbod op strand bevinden met voertuig enz.1.Het is verboden zich op het strand te begeven of te bevinden met
een voertuig.2.Het is verboden zich op het strand te begeven of te bevinden met
een rij- of trekdier van 15 april tot en met 15 september.3.Het college kan van het in het eerste en tweede lid omschreven
verbod ontheffing verlenen.5:30Op stand bestuurbare voorwerpen op of boven het
strandHet is verboden op of boven het strand een radiografisch of
anderszins op afstand bestuurbaar voorwerp van welke aard ook
aanwezig te hebben.Het college kan van het in het eerste lid gestelde verbod ontheffing
verlenen.5:31Verbod luchtbedden enz.Het is verboden bij aflandige wind zich met een luchtbed, een
zwemband of dergelijke tot drijven geschikte voorwerpen in zee te
begeven of te bevinden.5:32Verbod surfen, kite-surfen en kiten1.Het is verboden zich op de door het college ter voorkoming van
gevaar voor baders of zwemmers aangewezen gedeelten van de zee
te bevinden met een voor de plankzeilsport bestemd
vaartuig.2.Het is het gehele jaar verboden te kite-surfen en te kiten bij
of op de stranden behorende tot het grondgebied van de gemeente
Vlissingen.3.Het college kan ontheffing verlenen van het verbod als bedoeld
in het tweede lid.4.Het in het eerste en tweede lid bepaalde geldt niet voor zover
in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door het
Binnenvaartpolitiereglement.5:33Verbod gevaarlijk varen langs het strand enz.1.Het is verboden in het onmiddellijk langs het strand gelegen
gedeelte van de zee op zodanige wijze te varen of zich door een
vaartuig te laten voorttrekken dat hierdoor gevaar of hinder
voor baders of zwemmers kan ontstaan.2.Het is verboden te varen of zich door een vaartuig te laten
voorttrekken in door het college aangewezen gebieden.3.Het in het tweede lid gestelde verbod geldt niet voor
hulpdiensten tijdens de voorbereiding op en uitoefening van hun
taken.5:34Verbod gevaarlijk vliegeren op / aan het strand1.Het is verboden op of aan het strand in de periode van 15 april
tot en met 15 september van 09.00 uur tot 19.00 uur een vlieger
zodanig te bezigen dat hierdoor gevaar voor zich op of aan het
strand bevindende personen kan ontstaan.2.Voor de toepassing van het eerste lid wordt onder vlieger
verstaan een als speelgoed of als sportartikel gebruikt
voorwerp, bestaande uit een houten, kunststof- of andere
constructie, bespannen met papier, kunststof of doek, welke aan
één of meerdere touwen of draden in de lucht opgelaten kan
worden.5:35Duikverbod1.Het college kan strandvakken aanwijzen waarvan en zeevakken
waarin het verboden is te duiken.2.Onder duiken, als bedoeld in het eerste lid, wordt verstaan het
onder water blijven met gebruikmaking van hulpmiddelen, zoals
een persluchtfles, trimvest en loodgordel.3.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor hulpdiensten en de
Koninklijke marine tijdens de voorbereiding op en uitoefening
van hun taken.4.Het college kan van het in het eerste lid gesteld verbod
ontheffing verlenen.6.Crossterreinen, gemotoriseerd verkeer, ruiterverkeer in
natuurgebieden5:36Crossterreinen1.Het is verboden op enig terrein, geen weg zijnde, met een
motorvoertuig als bedoeld in artikel 1, onderdeel z, en een
bromfiets als bedoeld in artikel 1, onderdeel i van het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 een wedstrijd
dan wel, ter voorbereiding van een wedstrijd, een trainings- of
proefrit te houden of te doen houden dan wel daaraan deel te
nemen, dan wel een motorvoertuig of een bromfiets met het
kennelijke doel daartoe aanwezig te hebben.2.Het college kan terreinen aanwijzen waarvoor het verbod niet van
toepassing is. Het kan daarbij regels stellen voor het gebruik
van deze terreinen:
in het belang van het voorkomen of beperken van
overlast;
in het belang van de bescherming van het uiterlijk
aanzien van de omgeving en ter bescherming van andere
milieuwaarden;
in het belang van de veiligheid van de deelnemers van de
in het eerste lid bedoelde wedstrijden en ritten of van
het publiek.
3.Voor de toepassing van het eerste lid wordt dat onder weg
verstaan wat artikel 1 van de Wegenverkeerswet 1994 daaronder
verstaat.4.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor zover in het daarin
geregelde onderwerp wordt voorzien door de Wet milieubeheer of
het Besluit geluidproductie sportmotoren.5:37Beperking verkeer in natuurgebieden1.Het is verboden binnen voor publiek toegankelijke
natuurgebieden, parken, plantsoenen of voor recreatief gebruik
beschikbare terreinen te rijden of zich te bevinden met een
motorvoertuig als bedoeld in artikel 1, onder z, Reglement
verkeersregels en verkeerstekens 1990, een bromfiets als bedoeld
in artikel 1, onder i, Reglement verkeersregels en
verkeerstekens 1990 of met een fiets of een paard.2.Het college kan terreinen aanwijzen waarvoor het in het eerste
lid gestelde verbod niet van toepassing is. Het kan daarbij
regels stellen ten aanzien van het gebruik van deze
terreinen:
in het belang van het voorkomen van overlast;
in het belang van de bescherming van natuur- of
milieuwaarden;
in het belang van de veiligheid van het publiek.
3.Het verbod in het eerste lid geldt niet voor bestuurders van
motorvoertuigen en bromfietsen en voor fietsers of berijders van
paarden:
ten dienste van politie, brandweer en geneeskundige
hulpverlening en van andere krachtens artikel 29, eerste
lid, Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990
door de minister van Verkeer en Waterstaat aangewezen
hulpverleningsdiensten;
die worden gebruikt in verband met beheer, onderhoud of
exploitatie van de terreinen als in het eerste lid
bedoeld;
die worden gebruikt in verband met werken die krachtens
wettelijk voorschrift moeten worden uitgevoerd;
van de zakelijk gerechtigden, huurders en pachters van
percelen die gelegen zijn binnen de terreinen als in het
eerste lid bedoeld;
voor het verkeer ten behoeve van bezoek en van de
verzorging van de onder d bedoelde personen.
4.Het in het eerste lid gestelde verbod geldt voorts niet:
op wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b,
van de Wegenverkeerswet 1994;
binnen de bij of krachtens de provinciale verordening
'Stiltegebieden' aangewezen stiltegebieden, ten aanzien
van motorrijtuigen die bij of krachtens die verordening
zijn aangewezen als 'toestel'.
5.Het college kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid
gestelde verbod.7.Verbod vuur te stoken5:38Verbod afvalstoffen te verbranden buiten inrichtingen of
anderszins vuur te stoken1.Het is verboden in de openlucht afvalstoffen te verbranden
buiten inrichtingen in de zin van de Wet milieubeheer of
anderszins vuur aan te leggen, te stoken of te hebben.2.Het verbod geldt niet voor zover het betreft:
verlichting door middel van kaarsen, fakkels en
dergelijke;
sfeervuren zoals terrashaarden en vuurkorven, indien
geen afvalstoffen worden verbrand;
vuur voor koken, bakken en braden, voor zover dat geen
gevaar, overlast of hinder voor de omgeving
oplevert.
3.Het college kan van dit verbod ontheffing verlenen.4.Onverminderd het bepaalde in artikel 1:8 kan de ontheffing
worden geweigerd ter bescherming van de flora en fauna.5.Het verbod geldt niet voor zover in het geregelde onderwerp
wordt voorzien door artikel 429, aanhef en onder 1 of 3, van het
Wetboek van Strafrecht of de Provinciale milieuverordening
Zeeland.8.Verstrooiing van as5:39BegripsbepalingIn deze afdeling wordt verstaan onder incidentele asverstrooiing:
het verstrooien van as als bedoeld in de Wet op de lijkbezorging op
een door de overledene of nabestaande(n) gewenste plek buiten een
permanent daartoe bestemd terrein.5:40Verboden plaatsen1.Incidentele asverstrooiing is verboden op:
verharde delen van de weg;
gemeentelijke begraafplaatsen en
boven de hoogwaterlijn op het strand.
2.Het college kan een besluit nemen waarin voor een bepaalde
termijn wordt verboden dat op andere plaatsen dan genoemd in het
eerste lid asverstrooiing plaatsvindt.3.Het college kan op verzoek van de nabestaande die zorgdraagt
voor de asbus op grond van bijzondere omstandigheden ontheffing
verlenen van het verbod uit het eerste lid, behoudens de
gemeentelijke begraafplaatsen en crematoriumterreinen.5:41Hinder of overlastIncidentele asverstrooiing is verboden indien daardoor hinder of
overlast wordt veroorzaakt voor derden.6.Straf-, overgangs- en slotbepalingen6:1Strafbepaling
Overtreding van het bij of krachtens de volgende artikelen
bepaalde en de op grond van artikel 1:4 daarbij gegeven
voorschriften en beperkingen wordt gestraft met hechtenis van
ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie:
2:1; 2:2; 2:5; 2:8; 2:11; 2:12; 2:16; 2:17; 2:18; 2:24; 2:25;
2:27; 2:29; 2:30; 2:33; 2:34; 2:42; 2:44; 2:63; 2:64; 2:65;
2:70; 2:74; 2:76; 3.4; 3:6; 3:8; 3:9; 3:10; 3:11; 4:4; 4:7;
4:7a; 5:2; 5:3; 5:12; 5:14; 5:17, 5:18 en 5:35.
Overtreding van het bij of krachtens de volgende artikelen
bepaalde en de op grond van artikel 1:4 daarbij gegeven
voorschriften en beperkingen wordt gestraft met een geldboete
van de eerste categorie: 2:4; 2:7; 2:9; 2:10; 2:13; 2:14; 2:15a;
2:45; 2:46; 2:47; 2:48; 2:49; 2:50; 2:51; 2:52; 2:53; 2:54;
2:55; 2:56; 2:57; 2:58; 2:59; 2:60; 2:61; 2:72; 4:8; 4:9; 4:12;
4:16; 4:16a; 4:17; 4:18; 4:18a; 4:20; 5:4; 5:5; 5:6; 5:7; 5:8;
5:9; 5:10; 5:20; 5.21; 5:23; 5:24; 5:25; 5:26; 5:27; 5:28; 5:29;
5:30; 5:31; 5:32; 5:33; 5:34; 5:36; 5:37; 5:38; 5:40 en 5:41.
6:2Toezichthouders1.Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens
deze verordening zijn belast:
de ambtenaren bouw- en woningtoezicht;
de inspecteurs handhaving milieu;
de toezichthouder gebruik openbare ruimte en
sportaccommodaties;
de evenementencoördinator;
de technisch beleidsmedewerker milieu;
de coördinator beheer badstrand;
de havenmeester;
de buitengewoon opsporingsambtenaren van het
handhavingsteam;
artsen en SOA-verpleegkundigen voor zover het toezicht
betreft op (volks)gezondheid en hygiëne als bedoeld in
hoofdstuk 3.
2.Voorts zijn met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens deze verordening belast de bij besluit van het college dan
wel de burgemeester aan te wijzen personen.6:3Binnentreden woningenZij die belast zijn met het toezicht op de naleving of de opsporing van
een overtreding van de bij of krachtens deze verordening gegeven
voorschriften welke strekken tot handhaving van de openbare orde of
veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen,
zijn bevoegd tot het binnentreden in een woning zonder toestemming van
de bewoner.6:4Inwerkingtreding verordeningDeze verordening treedt in werking op 1 juni 2012.6:5Overgangsbepaling1.Besluiten, genomen krachtens hoofdstuk 2, afdeling 8 van de Algemene
plaatselijke verordening Vlissingen 2009, 2e herziening
(Gemeenteblad I.03) die onherroepelijk golden op 1 oktober 2011 en
waarvoor het thans vastgestelde hoofdstuk 2, afdeling 8
overeenkomstige besluiten kent, gelden als besluiten krachtens deze
verordening.2.Artikel 4:7, derde lid, en artikel 4:7a, derde lid, zijn niet van
toepassing op bouw-, sloop- en onderhoudswerkzaamheden, waarvoor op
het moment van inwerkingtreden van deze beleidsregels reeds een
volledige (omgevings)vergunning of ontheffing is aangevraagd.3.Verlofvergunningen als bedoeld in artikel 2:33 van de Algemene
plaatselijke verordening Vlissingen 2009, 2e herziening
(Gemeenteblad I.03) blijven van kracht tot 1 januari 2013. 6:6CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Algemene plaatselijke verordening
Vlissingen 2009Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 31 mei 2012. de griffier, de voorzitter, mr. F. Vermeulen drs. R.H. RoepTOELICHTINGLijst van gebruikte afkortingen in de APVAA = Ars AequiAB = Administratiefrechtelijke BeslissingenAdr = Aanwijzingen voor de decentrale regelgevingABRS = Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van StateARRS = Afdeling rechtspraak van de Raad van StateAfd.= AfdelingAwb = Algemene wet bestuursrechtAwbi = Algemene wet op het binnentredenBABW = Besluit algemene bepalingen inzake het wegverkeerBR = BouwrechtBW = Burgerlijk WetboekCBB = College van Beroep voor het bedrijfslevenCRvB = Centrale Raad van BeroepDHW = Drank- en HorecawetGst.= GemeentestemHR = Hoge RaadIvb = Inrichtingen- en vergunningenbesluit WmJB = Jurisprudentie bestuursrechtJG = Jurisprudentie voor GemeentenKB = Koninklijk BesluitKG = Kort Geding
= Ledenbrief van de VNG
= nummer Landelijk jurisprudentie netwerk, www.rechtspraak.nl
= met noot
MenR = Tijdschrift voor Milieu en RechtModel-APV = Model Algemene plaatselijke verordening van de VNGNJ = Nederlandse JurisprudentieOB = Openbaar BestuurPG = Parlementaire Geschiedenis
= President
= Rechtbank (sector bestuursrecht)
= Raadsbesluit
RVV 1990 = Reglement verkeersregels en verkeerstekensStb.= StaatsbladTrw = Tijdelijke referendumwetVNG = Vereniging van Nederlandse GemeentenVR = Verkeersrecht
= Voorzitter
= Weekblad voor het recht
Wm = Wet milieubeheerwnd.= Waarnemend (voorzitter)Wok = Wet op de kansspelenWOM = Wet openbare manifestatiesWvSr = Wetboek van StrafrechtWvSv = Wetboek van StrafvorderingWVW 1994 = Wegenverkeerswet 1994TOELICHTING OP DE ALGEMENE PLAATSELIJKE VERORDENING VOOR VLISSINGEN
2009Lijst van gebruikte afkortingen in de APVAA = Ars AequiAB = Administratiefrechtelijke BeslissingenAdr = Aanwijzingen voor de decentrale regelgevingABRS = Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van StateARRS = Afdeling rechtspraak van de Raad van StateAfd. = AfdelingAwb = Algemene wet bestuursrechtAwbi = Algemene wet op het binnentredenBABW = Besluit algemene bepalingen inzake het wegverkeerBR = BouwrechtBW = Burgerlijk WetboekCBB = College van Beroep voor het bedrijfslevenCRvB = Centrale Raad van BeroepDHW = Drank- en HorecawetGst. = GemeentestemHR = Hoge RaadIvb = Inrichtingen- en vergunningenbesluit WmJB = Jurisprudentie bestuursrechtJG = Jurisprudentie voor GemeentenKB = Koninklijk BesluitKG = Kort GedingLbr. = Ledenbrief van de VNGLJN-nr. = nummer Landelijk jurisprudentie netwerk, www.rechtspraak.nlm.nt. = met nootMenR = Tijdschrift voor Milieu en RechtModel-APV = Model Algemene plaatselijke verordening van de VNGNJ = Nederlandse JurisprudentieOB = Openbaar BestuurPG = Parlementaire GeschiedenisPres. = PresidentRb. = Rechtbank (sector bestuursrecht)Rdbs. = RaadsbesluitRVV 1990 = Reglement verkeersregels en verkeerstekensStb. = StaatsbladVNG = Vereniging van Nederlandse GemeentenVR = VerkeersrechtVz. = VoorzitterW. = Weekblad voor het rechtWm = Wet milieubeheerwnd. = Waarnemend (voorzitter)Wok = Wet op de kansspelenWOM = Wet openbare manifestatiesWvSr = Wetboek van StrafrechtWvSv = Wetboek van StrafvorderingWVW 1994 = Wegenverkeerswet 1994Hoofdstuk 1. Algemene bepalingenAlgemene toelichting Hoofdstuk 1.Hoofdstuk 1 van de APV bevat een aantal procedurevoorschriften en een aantal
algemenebepalingen. Het aantal procedurevoorschriften is beperkt. De reden hiervoor is
dat de Algemene wet bestuursrecht algemene regels geeft betreffende de aanvraag,
de behandeling en de verlening van een vergunning of ontheffing. In deze
toelichting wordt summier ingegaan op de regeling in de Algemene wet
bestuursrecht en op de mogelijkheden voor aanvulling of afwijking in de APV.
Daarnaast worden de algemene bepalingen van hoofdstuk 1 toegelicht.Algemene wet bestuursrechtDe Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat onder meer bepalingen, waarin algemene
regels zijn geformuleerd omtrent de totstandkoming, vorm en inhoud van
bestuurlijke beslissingen. De Awb regelt bijvoorbeeld hoe het bevoegde
bestuursorgaan besluiten omtrent vergunningen of ontheffingen (beschikkingen)
moet nemen en welke eisen aan deze beschikkingen moeten worden gesteld. De
bepalingen in de Awb hebben deels een dwingend karakter, zodat een regeling in
de APV in dat geval niet meer nodig is. Soms geeft de Awb de mogelijkheid om af
te wijken van de Awbregels of om deze regels nader aan te vullen. In de
toelichting bij deze APV wordt telkens vermeld, wanneer en waarom van deze
mogelijkheid gebruik is gemaakt.Artikel 1:1 BegripsomschrijvingenIn dit artikel wordt een aantal begrippen dat in de verordening wordt
gehanteerd, gedefinieerd. Van een aantal specifieke begrippen, dat wil zeggen
begrippen die op een bepaald onderdeel van deze verordening betrekking hebben,
zijn in de desbetreffende afdeling definities opgenomen. Over de in artikel 1:1
opgenomen definities kan het volgende worden opgemerkt.
a.een openbare plaats:De definitie van weg is in de APV aanzienlijk beperkt. Dat
brengt met zich mee dat de werking van artikelen in de APV
waar sprake is van de weg een (veel) beperktere werking
hebben dan voor 2009. De bevoegdheid van de gemeente gaat
verder dan dat. In artikelen waar het de bedoeling is om
zaken te regelen op plaatsen die niet tot de weg kunnen
worden gerekend, is gekozen voor de term “een openbare
plaats”. Daarmee is beoogd om die plaatsen aan te duiden die
voor deze wijziging onder het al te brede begrip weg
vielen:1. al dan niet met enige beperking - voor het publiek
toegankelijke pleinen en open plaatsen, parken, plantsoenen,
speelweiden, bossen en andere natuurterreinen, ijsvlakten en
aanlegplaatsen voor vaartuigen;2. de voor het publiek toegankelijke stoepen, trappen,
portieken, gangen, passages en galerijen, die uitsluitend
tot voor bewoning in gebruik zijnde ruimte toegang geven en
niet afsluitbaar zijn;3. andere voor het publiek toegankelijke, al dan niet
afsluitbare stoepen, trappen, portieken, gangen, passages en
galerijen; de afsluitbare alleen gedurende de tijd dat zij
niet door of vanwege degene die daartoe naar burgerlijk
recht bevoegd is, zijn afgesloten.Voor het begrip openbare plaats in de zin van de Wet
openbare manifestaties (WOM) zie de toelichting bij artikel
2:3 Betogingen.b.weg:Een aantal van de in deze verordening opgenomen bepalingen
hebben betrekking op (verboden) gedragingen “op of aan de
weg”. In artikel 1:1 is de “weg” omschreven als weg in de
zin van de Wegenverkeerswet 1994 . Dat verschilt aanzienlijk
van de oude omschrijving, waar praktisch iedere publiek
toegankelijke ruimte onder het begrip “weg” viel. Daarop is
kritiek gekomen, met name omdat het begrip “weg” op die
manier wel erg ver af kwam te staan van wat het normale
spraakgebruik daaronder verstaat. In de aanwijzingen voor de
decentrale regelgeving is juist aangegeven dat het normale
spraakgebruik zoveel mogelijk moet worden gevolgd
(aanwijzing 66).Bij die artikelen waarvan het duidelijk de bedoeling is dat
er zaken worden geregeld die zich niet alleen op of aan de
weg afspelen, is gekozen voor de omschrijving “openbare
plaats”.In de wetgeving bestaan verschillende definities van het
begrip “weg”:a. de “(Openbare) weg” in de zin van de Wegenwet: een begrip
dat de wetgever heeft gecreëerd in verband met de
verkeersbehoefte. Een van de grondbeginselen van de Wegenwet
is dat het verkeer op wegen die openbaar zijn in de zin van
deze wet, het onbetwistbaar recht van vrij gebruik heeft
(behoudens bepaalde beperkingen; zie hierna);b. de “weg” in de zin van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW
1994), te weten de voor het openbaar verkeer openstaande
weg: een begrip ontstaan als gevolg van de noodzaak om met
betrekking tot de verkeersveiligheid en het in stand houden
van de weg in te grijpen.op of aan de weg:Verschillende bepalingen in deze verordening hebben
betrekking op (verboden) gedragingen “op of aan de weg”. De
term “aan de weg” duidt begripsmatig op een zekere nabijheid
ten opzichte van de weg. Daaronder vallen bijvoorbeeld
voortuinen van huizen en andere open ruimtes die aan de weg
zijn gelegen. Daaronder valt echter niet wat zich
binnenshuis bevindt of afspeelt. Ook treinstations vallen
buiten het bereik van de APV. Artikel 27 van de Spoorwegwet
en de daarop gebaseerde Algemeen Reglement Vervoer regelen
het bevoegd gezag inzake veiligheid, orde en rust op en om
stations.c.openbaar water:Een “openbaar water” in de zin van Boek 5 van het Burgerlijk
Wetboek is ieder water, dat open staat voor het publiek.
“Openbaar” is hier dus synoniem aan “feitelijk voor het
publiek toegankelijk”. d.bebouwde kom:De reikwijdte van een aantal artikelen in deze verordening
is (of kan) beperkt (zijn) tot de bebouwde kom. Voor het
begrip “bebouwde kom” kan aangesloten worden bij de
aanwijzing van gedeputeerde staten van Zeeland van de
bebouwde kom krachtens artikel 27, tweede lid, van de
Wegenwet. e.rechthebbende:Hieronder wordt verstaan de rechthebbende naar burgerlijk
recht.f.bouwwerk:Deze omschrijving verwijst naar artikel 1 van de
Bouwverordening gemeente Vlissingen: “elke constructie van
enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die
op de plaats van bestemming hetzij direct hetzij indirect
met de grond verbonden is, hetzij direct of indirect steun
vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te
functioneren”.g.gebouw:Deze omschrijving verwijst naar artikel 1, onder c, van de
Woningwet: “elk bouwwerk, dat een voor mensen toegankelijke
overdekte geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte
vormt”.h.handelsreclame:In het vierde lid van artikel 7 van de Grondwet, betreffende
de vrijheid van meningsuiting, wordt handelsreclame
(commerciële reclame) met zoveel woorden buiten de werking
van dit artikel geplaatst. Dit is vooral van belang in
verband met het bepaalde in het eerste lid van artikel 7,
dat zich volgens vaste jurisprudentie verzet tegen een
vergunningsstelsel voor de verspreiding van gedrukte stukken
e.d.Aan een vergunningsstelsel voor handelsreclame staat het
grondwetsartikel niet in de weg. Onder het begrip “reclame”
dient te worden verstaan: iedere vorm van openbare
aanprijzing van goederen en diensten. Door dit te beperken
tot “handelsreclame” heeft de in het vierde lid
geformuleerde uitzondering slechts betrekking op reclame
voor commerciële doeleinden in de ruime zin des woords en
omvat zij elk aanbod van goederen en diensten, maar is zij
niet van toepassing op reclame voor ideële doeleinden. Dit
betekent niet dat handelsreclame helemaal niet beschermd
wordt. Voorschriften voor handelsreclame zullen de toets aan
artikel 10 EVRM en artikel 19 IV moeten kunnen doorstaan.
Deze verdragsbepalingen verzetten zich echter niet tegen een
vergunningsstelsel.j.bevoegd gezagIn dit artikel is met de term “bevoegd gezag” aangehaakt bij
de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Die is van
toepassing op de vergunning voor aanleg, beschadigen en
veranderen van een weg (artikel 2:6) en het vellen van
houtopstanden (artikel 4:11). De vergunning voor het
aanleggen of veranderen van een weg is aangewezen in artikel
2.2, eerste lid onder d. van de Wabo, en de vergunning voor
het vellen van houtopstanden in artikel 2.2, eerste lid
onder g. De Wabo kan ook van toepassing zijn op het gebruik
van de weg anders dan overeenkomstig de publieke functie
daarvan, namelijk als het gaat om het opslaan van roerende
zaken (artikel 2:5). De ontheffing voor het opslaan van
roerende zaken is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid,
onder j en k van de Wabo. De omgevingsvergunning wordt door één bevoegd gezag
beoordeeld en doorloopt één procedure. De beslissing op de
aanvraag kent ook één procedure van rechtsbescherming. Het
bevoegd gezag is in de meeste gevallen het college van
burgemeester en wethouders van de gemeente waar het project
in hoofdzaak zal worden verricht. In een beperkt aantal
gevallen berust de bevoegdheid tot toestemmingsverlening
niet bij het College van burgemeester en wethouders, maar
bij het College van gedeputeerde staten en in enkele
gevallen bij een Minister. Het bevoegd gezag is integraal
verantwoordelijk voor het te nemen besluit en is tevens
belast met de bestuursrechtelijke handhaving. Daarnaast komt in de APV op verschillende plaatsen de term
“bevoegd bestuursorgaan” voor. Daarmee wordt dan gedoeld op
ofwel het college van burgemeester en wethouders, ofwel de
burgemeester. De Wabo brengt hierin geen verandering.
Jurisprudentie
Weg: Strandovergang is openbare weg in de zin van artikel 4, eerste lid,
onder II, Wegenwet. ABRS 16-03-1999, Gst. 1999, 7100, 3 m.nt. HH. Nu in
dit geval onvoldoende vaststaat dat de strook grond een weg in de zin
van artikel 1 APV was, staat evenmin vast dat het verbod van artikel 9.1
APV is overtreden. ABRS 29-08-2001, LJN-nr. AD3795.
Weg: Door particulier niet overeenkomstig publieke functie en zonder
vergunning gebruikt deel van gemeentegrond (groenstrook) is aan te
merken als weg in de zin van artikel 1.1, aanhef en sub a de APV
(Alkmaar), nu gemeente publieke toegankelijkheid van groenstrook heeft
beoogd en deze ook feitelijk heeft gerealiseerd. Niet is gebleken van
concreet zicht op legalisatie. Beroep op gelijkheidsbeginsel verworpen.
ABRS 30-07-2008, LJN-nr. BD8901.
Weg: betekenis van het begrip ‘weg’ in de zin van de Wegenwet. Het doel
van de Wegenwet is het treffen van een regeling ten behoeve van het
openbaar verkeer. Blijkens de geschiedenis van de totstandkoming van de
Wegenwet (Kamerstukken II 1929/30, nr. 99a, p. 1) werd een afzonderlijke
bepaling, waarbij tot uitdrukking komt wat tot de wegen geacht wordt te
behoren, niet nodig en niet gewenst geacht omdat voornamelijk door de
praktijk zelf wordt aangegeven wat tot de weg gerekend moet worden te
behoren. De Wegenwet heeft naar het oordeel van de Afdeling betrekking
op verkeersbanen die een functie vervullen ten behoeve van het
afwikkelen van het openbar verkeer en die derhalve maar hun aard of
functie een grote, onbepaalde publieksgroep dienen. ABRS 05-03-2008, AB
2009, 250, LJN-nr. BC6035
Handelsreclame: Onder een “commercieel belang te dienen” moet mede
worden begrepen: dienstig te zijn tot koop en verkoop. HR 11-05-1982, NJ
1983, 68.
Openbaar water: De jachthaven is openbaar water, ook al is voor het
innemen van een ligplaats een vergunning van de eigenaar nodig. De boot
is een woonboot, ook al heeft die de uiterlijke kenmerken van een
pleziervaartuig (ABRS 17 december 2009 LJN BK7441, JG10.0014). De
uitspraak maakt duidelijk hoe het begrip ‘openbaar water’ moet worden
uitgelegd: het water moet voor het publiek toegankelijk zijn. Het is
hierbij niet relevant of de gemeente eigenaar is van het water of een
andere partij of dat er een bordje met de tekst ‘verboden toegang voor
onbevoegden’’ is geplaatst. Slechts wanneer de toegankelijkheid
feitelijk wordt beperkt, bijv. door een balk of een ketting die vlak
boven het water is aangebracht, is er geen sprake van openbaar water.
Bebouwde kom: Vaststelling grens bebouwde kom is een besluit inhoudende
een beleidsregel. Een besluit gericht op rechtsgevolg, maar niet vatbaar
voor bezwaar en beroep. Dit geldt ook voor de weigering op de
vaststelling terug te komen. (Rb Groningen; zaaknummer: AWB 09/716;
datum uitspraak: 15-02-2010 LJN: BL4224).
Artikel 1:2 BeslistermijnHet uitgangspunt van artikel 4:13 van de Awb is dat in het wettelijk voorschrift
de termijn aangegeven wordt waarbinnen de beschikking gegeven dient te worden.
Zo kan worden nagegaan wat voor iedere situatie een goede beslistermijn is. In
de APV is de beslistermijn vastgesteld op acht weken (eerste lid). Dit is gelijk
aan de maximumtermijn die in artikel 4:13, tweede lid, van de Awb, wordt
gesteld. Tijdig beslissen is een rechtsplicht voor elk bestuursorgaan. Het
merendeel van de aanvragen zal binnen acht weken kunnen worden afgehandeld. Meer
ingewikkelde aanvragen, zeker die waarvoor meerdere adviezen moeten worden
ingewonnen, vergen soms meer tijd. De verlenging van de beslistermijn biedt dan
uitkomst. Ook deze termijn is op acht weken gesteld (tweede lid). Uitgangspunt
blijft altijd dat die termijn redelijk moet zijn. Artikel 4:14 Awb verplicht tot
kennisgeving aan de aanvrager van dit verlengingsbesluit. Indien de aanvrager
meent dat de verlenging niet redelijk is, kan hij daartegen in bezwaar en beroep
gaan.DienstenrichtlijnOp vergunningprocedures voor wat betreft diensten is artikel 13 van de
Dienstenrichtlijn van toepassing. Het derde lid bepaalt dat de aanvraag binnen
een redelijke, vooraf vastgestelde termijn wordt behandeld. De achtweken-termijn
van artikel 1:2 voldoet daaraan. Artikel 13, derde lid, van de Dienstenrichtlijn
bepaalt voorts dat de beslistermijn eenmaal door de bevoegde instantie mag
worden verlengd, indien dit gerechtvaardigd wordt door de complexiteit van het
onderwerp. Dit houdt in dat voor verlenging een stevige motivering is vereist
met gebruikmaking van dit criterium. De verlenging en duur ervan worden met
redenen omkleed vóór het verstrijken van de oorspronkelijke termijn ter kennis
van de aanvrager gebracht worden. Het derde lid is een implementatie van deze
verplichting.OntvangstbevestigingIndien de Dienstenrichtlijn van toepassing is, wordt op grond van artikel 13,
vijfde lid de ontvangst van elke vergunningaanvraag zo snel mogelijk bevestigd.
De ontvangstbevestiging moet de volgende informatie bevatten: de beslistermijn,
de beschikbare rechtsmiddelen en indien van toepassing de vermelding dat bij het
uitblijven van een antwoord binnen de gespecificeerde termijn de vergunning
geacht wordt te zijn verleend. Het gaat hier om toepassing van de lex silencio.
Een bevoegde instantie bevestigt eveneens de ontvangst van een melding die een
dienstverrichter krachtens wettelijk voorschrift bij een bevoegde instantie
dient te verrichten, indien door het doen van die melding en een bij wettelijk
voorschrift bepaald tijdsverloop een voorwaarde wordt vervuld voor toegang tot
of de uitoefening van een dienst.Opschorting van de termijnOp grond van de Dienstenrichtlijn gaat de termijn pas in op het tijdstip waarop
alle documenten zijn ingediend. Artikel 13, zesde lid bepaalt dat wanneer een
aanvraag onvolledig is, de aanvrager zo snel mogelijk wordt meegedeeld dat hij
aanvullende documenten moet verstrekken, en, in voorkomend geval, welke gevolgen
dit heeft voor de in artikel 13, derde lid, bedoelde termijn. Hiermee wordt
bedoeld dat moet worden meegedeeld dat de termijn pas aanvangt als de gevraagde
documenten zijn ontvangen.Deze regeling wijkt af van die van artikel 4:15 Awb: de termijn voor het geven
van een beschikking wordt opgeschort met ingang van de dag waarop het
bestuursorgaan krachtens artikel 4:5 de aanvrager uitnodigt de aanvraag aan te
vullen, tot de dag waarop de aanvraag is aangevuld of de daarvoor gestelde
termijn ongebruikt is verstreken.Als de aanvraag is aangevuld, loopt de termijn weer verder door.WaboDe tekst van het eerste lid is in overeenstemming gebracht met die van artikel
3.9, eerste lid van de Wabo. Inhoudelijk is er niets veranderd.Het derde lid is toegevoegd omdat artikel 3.9, tweede lid van de Wabo bepaalt
dat de beslistermijn niet met acht, maar slechts met zes weken kan worden
verlengd. De wegaanlegvergunning (art 2:6) en de kapvergunning (art 4:11) vallen
onder de Wabo. De vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg is
aangewezen in artikel 2.2, eerste lid onder d. van de Wabo, en de vergunning
voor het vellen van houtopstanden in artikel 2.2, eerste lid onder g. De Wabo
kan ook van toepassing zijn op het gebruik van de weg anders dan overeenkomstig
de publieke functie daarvan, namelijk als het gaat om het opslaan van roerende
zaken (artikel 2:5). De ontheffing voor het opslaan van roerende zaken is
aangewezen in artikel 2.2, eerste lid, onder j en k van de Wabo. De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning of ontheffing die
onder de Wabo valt, staan in de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor,
Staatscourant 2010-5162). De algemene indieningsvereisten staan in artikel 1.3
Mor, dat luidt als volgt:Artikel 1.3 Indieningsvereisten bij iedere aanvraag
In de aanvraag vermeldt de aanvrager:
de naam, het adres en de woonplaats van de aanvrager, alsmede
het elektronisch adres van de aanvrager, indien de aanvraag met
een elektronisch formulier wordt ingediend;
het adres, de kadastrale aanduiding dan wel de ligging van het
project;
een omschrijving van de aard en omvang van het project;
indien de aanvraag wordt ingediend door een gemachtigde: zijn
naam, adres en woonplaats, alsmede het elektronisch adres van de
gemachtigde, indien de aanvraag met een elektronisch formulier
wordt ingediend;
indien het project wordt uitgevoerd door een ander dan de
aanvrager: zijn naam, adres en woonplaats.
De aanvrager voorziet de aanvraag van een aanduiding van de locatie van
de aangevraagde activiteit of activiteiten. Deze aanduiding geschiedt
met behulp van een situatietekening, kaart, foto’s of andere geschikte
middelen.
De aanvrager doet bij de aanvraag een opgave van de kosten van de te
verrichten werkzaamheden.
In Hoofdstuk 7 van de Mor staan nog bijzondere indieningsvereisten. Daarvan zijn
in het kader van de APV alleen die voor het vellen van houtopstanden van belang.
Zie daarvoor de toelichting bij artikel 4:11. Artikel 1:3 Indiening aanvraagIn de praktijk gebeurt het nog wel eens dat burgers met de aanvraag om een
vergunning tot het laatste moment wachten. Als algemene richtlijn wordt daarom
een termijn van drie weken aangehouden. De bewoordingen van het onderhavige
artikel (“kan”) laten uitkomen, dat niet elke te laat ingediende aanvraag buiten
behandeling hoeft te worden gelaten. Voor vergunningen die niet binnen drie
weken kunnen worden behandeld, is in het tweede lid de mogelijkheid geschapen om
de termijn van drie weken te verlengen tot maximaal acht weken.Vanzelfsprekend kan ook een langere of kortere termijn worden vastgelegd. Als
wordt overwogen voor verschillende APV-vergunningen of -ontheffingen
verschillende termijnen vast te leggen, dan dient iedere afwijking van de
algemene regel in het betreffende onderdeel van de APV te worden vastgelegd.
Gemeenten die met een systematiek werken die inhoudt dat een vergunning voor een
bepaald jaar vóór 1 december van het daaraan voorafgaande jaar moet worden
aangevraagd, kunnen dit expliciet bepalen en bekendmaken. Als een aanvraag echt
veel te vroeg wordt gedaan en dan nog niet kan worden beoordeeld, volstaat een
gemotiveerde mededeling daarvan aan de aanvrager.Herhaalde aanvraag (artikel 4:6
Awb)Als er lange tijd is verstreken tussen beide aanvragen kan het praktischer zijn
om de aanvraag opnieuw inhoudelijk te behandelen in plaats van een discussie te
voeren over de vraag of het wel of niet om een herhaalde aanvraag gaat. Jurisprudentie
Zie ABRvS 3 mei 2006, JB 2006/186. Daar was meer dan tien jaar verlopen
tussen beide aanvragen, en de Afdeling oordeelde dat er geen sprake was
van een herhaalde aanvraag, omdat één aanvraag was gebaseerd op de Wet
openbaarheid van bestuur en de andere op de Archiefwet.
Artikel 1:4 Voorschriften en beperkingenIn literatuur en jurisprudentie is men het erover eens dat de bevoegdheid tot
het verbinden van voorschriften in beginsel aanwezig is in die gevallen waarin
het al dan niet verlenen van die vergunning of ontheffing ter vrije beslissing
staat van het beschikkende orgaan. Toch verdient het uit een oogpunt van
duidelijkheid aanbeveling deze bevoegdheid uitdrukkelijk vast te leggen. Daarbij
moet ook - ten overvloede - worden aangegeven dat die voorschriften uitsluitend
mogen strekken ter bescherming van de belangen in verband waarmee het vereiste
van vergunning of ontheffing is gesteld. Niet-nakoming van voorschriften die aan
een vergunning of ontheffing verbonden zijn, kan grond opleveren voor intrekking
van de vergunning of ontheffing dan wel voor toepassing van andere
administratieve sancties. In artikel 1:6 is deze intrekkingsbevoegdheid
vastgelegd.De vraag of bij niet-nakoming van vergunningsvoorschriften bestuursdwang kan
worden toegepast, wordt in het algemeen bevestigend beantwoord. Doordat in het
tweede lid van artikel 1:4 naleving van deze voorschriften wordt omschreven als
verplichting, wordt hierover alle onzekerheid weggenomen. Uiteraard is
bestuursdwang niet mogelijk, wanneer alleen voorschriften zijn overtreden, die
slechts beogen het toezicht op de naleving van de vergunning of ontheffing te
vergemakkelijken, maar geen verband houden met de bescherming van het belang of
de belangen met het oog waarop de vergunning of ontheffing is vereist.DienstenrichtlijnArtikel 10 van de Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd
moeten zijn op criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Ook de voorschriften en beperkingen die aan de vergunning worden
verbonden, dienen hieraan te voldoen. Zie voor wat onder dwingende reden van
algemeen belang en evenredigheid wordt verstaan: de algemene toelichting en het
commentaar onder artikel 1:8. Op grond van het vijfde lid van artikel 10 wordt
de vergunning pas verleend nadat na een passend onderzoek is vastgesteld dat aan
de vergunningvoorwaarden is voldaan.Het derde lid zegt, dat de vergunningvoorwaarden voor een nieuwe vestiging
gelijkwaardige, of gezien hun doel in wezen vergelijkbare, eisen en controles
waaraan de dienstverrichter al in een andere of dezelfde lidstaat onderworpen
is, niet mogen overlappen.In de algemene strafbepaling (artikel 6:1) wordt overtreding van het bij of
krachtens deze verordening bepaalde met straf bedreigd. Daardoor staat ook straf
op het overtreden van aan een vergunning of ontheffing verbonden
voorschriften.Artikel 1:5 Persoonlijk karakter van vergunning of
ontheffingEen vergunning wordt persoonlijk genoemd, als die alleen of vooral is verleend
vanwege de persoon van de vergunningaanvrager (diens persoonlijke kwaliteiten,
zoals het bezit van een diploma of een bewijs van onbesproken levensgedrag). De
persoonlijke vergunning is in beginsel niet overdraagbaar, tenzij de regeling
dat uitdrukkelijk bepaalt of dit uit de aard van de vergunning voortvloeit. Een
voorbeeld van een persoonsgebonden vergunning is de vergunning als bedoeld in
artikel 3 van de Drank- en Horecawet. Deze wet bepaalt dat voor het verkrijgen
van een vergunning de nodige diploma’s moeten zijn gehaald. Een persoonlijke
vergunning is ook de standplaatsvergunning. Dit vanwege het persoonlijke
karakter van de ambulante handel en omdat het aantal aanvragen om vergunning het
aantal te verlenen vergunningen meestal verre overtreft. Het zou onredelijk zijn
als een standplaatsvergunning zonder meer kan worden overgedragen aan een andere
terwijl een groot aantal aanvragers op de wachtlijst staat.Als een vergunning of ontheffing zowel voor de aanvrager als voor zijn
rechtsopvolger geldt, is het verstandig een voorschrift op te nemen dat de
houder van de vergunning of ontheffing verplicht binnen twee weken schriftelijk
te melden dat hij zijn vergunning heeft overgedragen, met vermelding van de naam
en het adres van de nieuwe houder van de vergunning of ontheffing.LiteratuurVoor de overdraagbaarheid van APV-vergunningen, zie: C.L. Knijff,
Rechtsopvolging bij vergunningen in de gemeentepraktijk, GS 2004, 7205, onder
3.4 Overgang uitgesloten: APV-vergunningen.Jurisprudentie
Volgens art. 1:10 APV is de vergunning of ontheffing persoonsgebonden
tenzij bij of krachtens deze verordening anders is bepaald. Ingevolge
art. 1:11, aanhef en onder e APV kan de vergunning of ontheffing worden
gewijzigd indien de houder of zijn rechtverkrijgende dit verzoekt. De
Afdeling is van oordeel dat art. 1:11 aanhef en onder e APV niet afdoet
aan het persoonsgebonden karakter van de vergunning. Van een
zelfstandige bepaling die het persoonsgebonden karakter van de
exploitatievergunning voor een coffeeshop kan opheffen is geen sprake,
gelet op de aard van de vergunning en op de strekking van het in de APV
neergelegde vergunningstelsel. De burgemeester was daarom niet zonder
meer gehouden zijn medewerking te verlenen aan een verzoek tot
overdracht van een vergunning aan een derde. ABRS 23-11-1999, LJN-nr.
AA5058, GS 2000, 7112, 6.
Artikel 1:6 Intrekking of wijziging van vergunning of
ontheffingDe in het eerste lid genoemde intrekkings- en wijzigingsgronden hebben een
facultatief karakter (“kan”). Het hangt van de omstandigheden af of tot
intrekking of wijziging wordt overgegaan. Zo zal niet iedere niet-nakoming van
vergunningsvoorschriften leiden tot intrekking van de vergunning. Vooral het
rechtzekerheids- en het vertrouwensbeginsel beperken nogal eens de bevoegdheid
tot wijziging en intrekking.Als het bestuursorgaan overweegt om de vergunning of ontheffing in te trekken of
te wijzigen, dient het de belanghebbenden in de gelegenheid te stellen hun
bedenkingen in te dienen (artikel 4:8 Awb).Jurisprudentie
Gelet op art. 1:6 van de APV in samenhang gelezen met art. 2.1.4.1,
tweede lid (oud), APV was de burgemeester in het onderhavige geval
bevoegd de vergunning in te trekken. Intrekking van een vergunning
vereist een zorgvuldige voorbereiding. Als specifieke kennis bij het
bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden ingewonnen. Zes werkdagen
zijn daarvoor voldoende. ABRS 11-06-2003, 200205273/1, JG 03.0125, met
noot M. Geertsema.
Artikel 1:6a Vervallen van vergunning of
ontheffingDit artikel voorziet in het van rechtswege vervallen van vergunningen of
ontheffingen. Het rechtsgevolg van het vervallen van een vergunning of
ontheffing treedt in als gevolg van twee typen situaties. De eerste is, dat
binnen de gestelde termijn of bij gebreke daarvan binnen zes maanden na het
onherroepelijk worden van de vergunning of ontheffing daarvan geen gebruik is
gemaakt. De tweede is, dat gedurende één jaar na het onherroepelijk worden geen
gebruik is gemaakt van de vergunning of ontheffing. Voor het van rechtswege vervallen van vergunningen en ontheffingen in genoemde
situaties is gekozen om APV-vergunningen en ontheffingen actueel te houden. De
vorige APV trof – met uitzondering van enkele vergunningen - geen regeling voor
het geval, dat houders niet tijdig of in het geheel geen gebruik maken van hun
vergunningen of ontheffingen of jarenlang daar geen gebruik van maakten. Een
voorbeeld van het van rechtswege vervallen van een vergunning uit de vorige APV
is de kapvergunning, die automatisch verviel als houders daar niet op tijd - de
bekende termijn van één jaar - gebruik van maakten. De oude regeling liet in het
overgrote deel van de gevallen het opnieuw gebruiken van vergunningen, die
jarenlang niet meer gebruikt zijn, toe terwijl de gemeente in een aantal
gevallen die vergunningen onder de latere omstandigheden niet meer verleende.
Het vergunningbestand verloor daardoor actualiteit. Artikel 1:7 TermijnenHet streven naar lastenvermindering voor burger en overheid en toetsing aan de
Europese Dienstenrichtlijn hebben ertoe geleid in artikel 1:7 te bepalen dat de
vergunning of ontheffing in beginsel voor onbepaalde tijd geldt. Artikel 11 van
de Dienstenrichtlijn stelt dat vergunningen geen beperkte geldingsduur mogen
hebben, tenzij:
de vergunning automatisch wordt verlengd of alleen afhankelijk is van de
voortdurende vervulling van de voorwaarden;
het aantal beschikbare vergunningen beperkt is door een dwingende reden
van algemeen belang;
een beperkte duur gerechtvaardigd is om een dwingende reden van algemeen
belang.
Over punt b. dat onder meer op wachtlijsten ziet, schrijft de Dienstenrichtlijn:
“Wanneer het aantal beschikbare vergunningen voor een activiteit beperkt is
wegens een schaarste aan natuurlijke hulpbronnen of technische mogelijkheden,
moet een selectieprocedure worden vastgesteld om uit verscheidene gegadigden te
kiezen, teneinde via de werking van de vrije markt de kwaliteit en voorwaarden
van het dienstenaanbod voor de gebruikers te verbeteren. Deze procedure moet
transparant en onpartijdig zijn en de verleende vergunning mag niet buitensporig
lang geldig zijn, automatisch worden verlengd of enig voordeel toekennen aan de
dienstverrichter wiens vergunning net is komen te vervallen. In het bijzonder
moet de geldigheidsduur zodanig worden vastgesteld dat de vrije mededinging niet
in grote mate wordt belemmerd of beperkt dan nodig is met het oog op de
afschrijvingen van de investeringen en een billijke vergoeding van het
geïnvesteerde kapitaal.” (PB L 376/36, nr. 62) Als gemeenten een vergunning voor
bepaalde tijd verlenen, moeten zij beargumenteren waarom deze beperking nodig is
en de evenredigheidstoets kan doorstaan.Sommige vergunningen lenen zich uit de aard alleen voor verlening voor bepaalde
tijd. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een evenementenvergunning of een
standplaatsvergunning voor een oliebollenkraam rond de jaarwisseling. Zie voor
de betekenis van “een dwingende reden van algemeen belang” bij de toelichting
onder artikel 1:8.Artikel 1:6 bepaalt dat bij gewijzigde omstandigheden de vergunning kan worden
gewijzigd of ingetrokken. Het ligt ook daarom in de rede dat een vergunning voor
onbepaalde duur blijft gelden indien de omstandigheden niet wijzigen. Pas bij
gewijzigde omstandigheden dient de vergunning opnieuw te worden bezien. Ook
daarbij wordt rekening gehouden met de noodzaak- en proportionaliteitseis. Bij
geringe wijziging van omstandigheden die geen gevolgen hebben voor het algemeen
belang, kan de vergunning niet worden gewijzigd of ingetrokken. De noodzaak
daarvoor ontbreekt.Artikel 1:7a MeldingenHet begrip vergunningstelsel in de zin van de Dienstenrichtlijn is breder dan
wij dit kennen.Daaronder vallen ook meldingsplichten. Onder vergunning verstaat de
Dienstenrichtlijn immers: elke procedure die voor een dienstverrichter of
afnemer de verplichting inhoudt bij een bevoegde instantie stappen te ondernemen
ter verkrijging van een formele of stilzwijgende beslissing over de toegang tot
of de uitoefening van een dienstenactiviteit (artikel 4, zesde lid). Hieruit
volgt dat een melding wordt aangemerkt als een vergunning. Andere voorbeelden
van een ‘vergunning’ zijn: verklaringen van geen bezwaar; verplichting zich in
te schrijven in een register etc. Een voorbeeld van een meldingsplicht binnen
deze verordening is een eendaags klein evenement. De algemene bij het college en de raad levende wens om te streven naar
vermindering van administratieve lasten is aangegrepen om in het bijzonder de
uitvoering van de Algemene plaatselijke verordening Vlissingen 2009 te
vereenvoudigen door de vergunningplicht op veel plaatsen te vervangen door een
meldingsplicht, bijv. bij het aanleggen van een uitweg, geluid- en
trillinghinder bouwwerkzaamheden, vellen van houtopstanden en voorwerpen in, op
of boven openbaar water. Daarbij moet de vraag worden gesteld met welke
juridische eisen rekening moet worden gehouden bij het invoeren van een
meldingsplicht zowel op het wetstechnische vlak als in de uitvoeringspraktijk:
een meldingsplicht als onderdeel van een voorwaardelijk verbod,
een meldingsgebod en
een meldingsverplichting als uitzondering op een voorwaardelijk verbod,
waarin een vergunningenstelsel is opgenomen.
Zie verder ook de nota Handleiding meldingsplicht 2011.Artikel 1:8 WeigeringsgrondenVergunningstelsels zijn in de APV als volgt geformuleerd: een verbodsbepaling om
een bepaalde activiteit te verrichten behoudens vergunning. Vergunningstelsels
kenden vervolgens een artikellid of –leden met weigeringsgronden. Deze werden op
verschillende manier omschreven wat suggereerde dat in verschillende bepalingen
materieel andere weigeringsgronden golden. Dit was meestal niet het geval. In
het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is
kritisch naar de weigeringsgronden gekeken. We hebben ter bevordering van de
systematiek en duidelijkheid binnen de APV ervoor gekozen om in Hoofdstuk I
algemene weigeringsgronden te benoemen. In de afzonderlijke vergunningstelsels
zijn de betreffende artikel(led)en vervallen. Alleen als er voor een vergunning
andere weigeringsgronden gelden dan de in artikel 1:8 genoemde, worden die in
het betreffende artikel genoemd. In een enkel geval
(horecaexploitatievergunningstelsel en vergunning voor seksinrichting) is van
artikel 1:8 afgeweken. Europese Dienstenrichtlijn VergunningenTegelijkertijd met de deregulering van de vergunningstelsels van de APV zijn
deze gescreend aan de Europese Dienstenrichtlijn. Het gaat daarbij om de
volgende stelsels: gebiedsaanwijzing in geval van straatartiesten, de
evenementenvergunning, horecaexploitatievergunning, vergunning voor een
seksinrichting, standplaatsvergunning en de vergunning voor een snuffelmarkt.
Gokactiviteiten zijn van de werking van de Europese Richtlijn uitgezonderd,
zodat de speelautomatenvergunning niet onder het regime valt. Zie voor meldingen
ook artikel 1:7a.Vestiging of tijdelijke overschrijdingBij het screenen van de APV aan de Dienstenrichtlijn is het volgende in
ogenschouw genomen. In theorie bestaan er drie verschillende regimes: voor de
‘vestiger’, de ‘tijdelijke grensoverschrijder’ en de Nederlandse
dienstverrichter. In het licht van deze regimes moet worden bekeken of en in
hoeverre vergunningstelsels zijn toegestaan. Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn
(vrij verkeer van vestiging) ziet op de zogenaamde ‘vestiger’. Er is
overeenkomstig de rechtspraak van het HvJ sprake van vestiging, als er een
daadwerkelijke uitoefening van een economische activiteit voor onbepaalde tijd
vanuit een duurzame vestiging wordt verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan
als een onderneming voor een bepaalde tijd wordt opgericht of als er een gebouw
wordt gehuurd van waaruit de ondernemer zijn activiteiten onderneemt.
(overweging 37 bij de richtlijn). In het licht van beide regimes moet worden
bekeken of een vergunningstelsel is toegestaan. Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn (vrij verkeer van vestiging) ziet op de
zogenaamde ‘vestiger’. Het artikel staat vergunningstelsels toe, mits aan de
volgende vereisten is voldaan:
zij zijn niet discriminatoir ten opzichte van degene die de vergunning
aanvraagt;
de behoefte aan een vergunningstelsel is gerechtvaardigd om een
dwingende reden van algemeen belang (noodzakelijkheid). Het begrip
dwingende redenen van algemeen belang zoals bedoeld in artikel 9 is door
het Hof van Justitie ontwikkeld en kan zich nog verder ontwikkelen. Het
betreft hier de zogenaamde ‘rule of reason’. Dit begrip omvat de
volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en volksgezondheid,
als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag, en andere
dwingende redenen waaronder milieu (overweging 40 bij de richtlijn);
het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel
worden bereikt (evenredigheid).
De tijdelijke dienstverrichter overschrijdt de grens om in Nederland zijn dienst
te verrichten, maar vestigt zich hier niet. Hierop ziet artikel 16 van de
Dienstenrichtlijn (vrij verkeer van diensten). Hier gelden veel strengere
criteria om een (vergunnings)eis te stellen:
zij zijn niet discriminatoir ten opzichte van de dienstverlener;
er zijn gerechtvaardigde redenen van openbare orde, openbare veiligheid,
de volksgezondheid of de bescherming van het milieu (noodzakelijkheid).
Voor wat betreft de noodzakelijkheidseis stelt artikel 16 dan ook een
strengere eis dan artikel 9;
het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel
worden bereikt (evenredigheid).
Tenslotte zijn er de Nederlandse dienstverleners. In theorie staat de richtlijn
toe dat de overheid aan een Nederlandse dienstverlener zwaardere eisen stelt dan
aan een buitenlandse partij, maar dit is in de praktijk en vanuit het oogpunt
van rechtsgelijkheid niet wenselijk. Wij achten het op dezelfde gronden evenmin gewenst een onderscheid aan te
brengen tussen verschillende soorten van dienstverleners (tijdelijke
grensoverschrijders, vestigers en dus ook Nederlandse dienstverleners). Anders
zou de dienstverlener die zich vanuit een andere lidstaat hier vestigt een
bevoorrechte positie hebben ten opzichte van degene die de grens overschrijdt om
zijn diensten aan te bieden of beide dienstverleners ten opzichte van de eigen
onderdanen. Niet alleen de eis van het hebben van een vergunning geldt voor hen
gelijkelijk, maar ook de gronden om een vergunning te weigeren zijn voor de drie
categorieën aanvragers dezelfde. Daarom zijn de weigeringsgronden algemeen
geformuleerd zodat ze gelden voor interne én internationale verhoudingen. Er is
aangesloten bij het lichtste regime van de richtlijn (artikel 16): de openbare
orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. De richtlijn geldt niet voor het verkopen van goederen. Dit is immers geen
dienst. Bij standplaatsvergunningen kan er echter zowel sprake zijn van een
vergunning voor een standplaats voor het verkopen van goederen en/of voor het
verlenen van diensten. Ook in dit geval zou rechtsongelijkheid kunnen ontstaan
doordat de verkoper niet, maar de dienstverlener wel onder de richtlijn valt.
Daarom is in de APV geen onderscheid gemaakt tussen verkoop en dienstverlening
voor wat betreft de weigeringsgronden.Enkele voorheen gehanteerde
weigeringsgronden komen niet meer als zodanig voor in de richtlijn. De vraag
waar deze dan wel onder vallen kan als volgt worden beantwoord:Overlast Vanouds is de APV een openbare orde en
overlastverordening. Het begrip ‘overlast’ komt in het EG-recht bij de toetsing
van uitzonderingen op het vrij verkeer niet voor. Ook de Dienstenrichtlijn
spreekt niet over overlast. Het milieubegrip omvat echter alle soorten van
overlast die gerelateerd zijn aan de omgeving/het milieu. Te denken valt aan
geluidsoverlast, geurhinder, overlast veroorzaakt door stof, afval e.d.
Overlast, veroorzaakt door vuurwerk, valt eveneens onder bescherming van het
milieu of zelfs gezondheid.VerkeersveiligheidDe verkeersveiligheid valt aan te merken als een dwingende reden van algemeen
belang als bedoeld in artikel 9 (rule of reason). Maar ook is er sprake van een
belang dat te scharen valt onder de volksgezondheid, als het voorkomen van
verkeersslachtoffers het te beschermen belang betreft. Veiligheid van personen en gezondheidDeze gronden op grond waarvan voorheen een evenementenvergunning kon worden
geweigerd, bijvoorbeeld bij het uitbreken van mond- en klauwzeer (gezondheid)
kunnen als een belang van volksgezondheid worden aangemerkt.
Zedelijkheid Het begrip zedelijkheid valt onder het
begrip openbare orde, zoals dit wordt uitgelegd in overweging 41. Te denken valt
aan de bescherming van de menselijke waardigheid of in het geval van
dierenmishandeling (bijvoorbeeld gansslaan, palingtrekken of zwijntjetik)
betreft onder het belang van dierenwelzijn. Ook andere dwingende redenen dan de
openbare orde kunnen een ‘zedelijkheidsaspect’ hebben. Bij seksinrichtingen is
zedelijkheid nog als een zelfstandige weigeringsgrond opgenomen, omdat het om
‘vestiging’ gaat. Voorzieningenniveau bij standplaatsen In het verleden is het
beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de gemeente ten behoeve van
de consument als een openbare orde-belang aangemerkt. De gedachte was dat
gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge exploitatiekosten die niet
in verhouding staan tot de vrij lage exploitatiekosten van de straathandelaren.
Uit jurisprudentie van de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State blijkt
dat het reguleren van de concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk
belang van de gemeente wordt aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts
één uitzondering toegestaan, namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de
consument in een deel van de gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis
hiervan een vergunning weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van
de boekhouding van de plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel
in gevaar komt als vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden worden. De
Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsvergunningen waar
(mede) diensten worden verleend niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een
economische, niet toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten.
Het blijft echter nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren bij een
standplaats voor het verkopen van goederen (zie artikel 5:18, derde lid, onder
b, APV). Daarop is de richtlijn immers niet van toepassing. Détournement de pouvoirGemeenten dienen zich er van bewust te zijn dat zij een vergunningaanvraag niet
kunnen weigeren op een andere grond dan de grondslag van het vergunningstelsel.
Dit zou immers in strijd zijn met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. MotiveringEen weigering dient vanzelfsprekend voldoende gemotiveerd te zijn. Gemotiveerd
moet worden welke weigeringsgrond van toepassing is en waarom. Artikel 1:9 en 1:10 (Geen) van rechtswege verleende
beschikkingOm de lex silencio positivo in Nederland te regelen, wordt via de Dienstenwet de
Algemene wet bestuursrecht (Awb) aangepast. Er komt een nieuwe paragraaf in de
Awb, paragraaf 4.1.3.3, die de lex silencio positivo regelt. Zo wordt in de Awb
geregeld dat een bestuursorgaan verplicht is om de beschikking binnen twee dagen
nadat zij van rechtswege is verleend, bekend te maken en daarbij te vermelden
dat de beschikking van rechtswege is verleend. Maar de Dienstenwet kent in artikel 28, 65 en 66 enkele aanvullende bepalingen
over de toepasselijkheid van de nieuwe paragraaf 4.1.3.3. Dit is het gevolg van
het aannemen van een amendement bij de behandeling van de Dienstenwet in de
Tweede Kamer. De lex silencio positivo kent in deze nieuwe paragraaf een
facultatief karakter. Dit houdt in dat deze paragraaf niet automatisch van
toepassing is en niet bepaalt wanneer of onder welke omstandigheden de van
rechtswege verleende beschikking moet worden ingevoerd. Decentrale overheden
zullen dus eerst moeten besluiten of de lex silencio positivo van toepassing is.
Hierbij moet wel een onderscheid worden gemaakt tussen vergunningenstelsels die
onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn vallen en vergunningenstelsels die
er niet onder vallen.Voor vergunningsstelsels die onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn
vallen, moet voor 1januari 2010 in de betreffende verordening worden aangegeven dat de lex silencio
positivo van toepassing is. Voor die vergunningsstelsels waar een lex silencio
positivo vanwege dwingende redenen van algemeen belang niet wenselijk is, biedt
de Dienstenwet een overgangstermijn tot 1 januari 2012 om expliciet aan te dat
op dit vergunningsstelsel geen lex silencio van toepassing zal zijn. Dit
overgangsregime doet echter niets af aan de verplichting van artikel 13, vierde
lid, van de Dienstenrichtlijn om voor 28 december 2009 te beoordelen of een
dwingende reden van algemeen belang zich al dan niet verzet tegen toepassing van
de lex silencio positivo. Daartoe doet het college aan de raad het voorstel tot
vaststellen van de Verzamelverordening lex silencio positivo.De Eerste Kamer heeft op 10 november 2009 de Dienstenwet (kamerstuk 31579 A),
aangenomen die uitvoering geeft aan de Europese Dienstenrichtlijn (Richtlijn
2006/123/EG). Een belangrijke consequentie van de Dienstenrichtlijn is de
verplichte invoering voor 1 januari 2010 (strikt gesproken is dat volgens de
Dienstenrichtlijn zelfs 28 december 2009) van de lex silencio positivo
(positieve fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen) voor
vergunningsstelsels die onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn vallen.
Alleen vanwege dwingende redenen van algemeen belang kan van de lex silencio
positivo worden afgezien. Voor een nadere uitleg over het begrip dwingende
redenen van algemeen belang verwijzen wij naar de kanttekeningen.Voor vergunningsstelsels die onder de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn
vallen, moet voor 1januari 2010 in de betreffende verordening worden aangegeven dat de lex silencio
positivo van toepassing is. Voor die vergunningsstelsels waar een lex silencio
positivo vanwege dwingende redenen van algemeen belang niet wenselijk is, biedt
de Dienstenwet een overgangstermijn tot 1 januari 2012 om expliciet aan te dat
op dit vergunningsstelsel geen lex silencio van toepassing zal zijn. Dit
overgangsregime doet echter niets af aan de verplichting van artikel 13, vierde
lid, van de Dienstenrichtlijn om voor 28 december 2009 te beoordelen of een
dwingende reden van algemeen belang zich al dan niet verzet tegen toepassing van
de lex silencio positivo.Om mogelijke onduidelijkheden te voorkomen, verdient het de voorkeur om in de
APV zowel aan te geven op welke bepalingen de lex silencio positivo wel van
toepassing wordt verklaard, als voor welke bepalingen de lex silencio positivo
om dwingende redenen van algemeen belang niet van toepassing wordt verklaard. Dwingende redenen van algemeen belangDe dwingende redenen van algemeen belang zijn te vinden in overweging 40 van de
Richtlijn. Het begrip dwingende reden van algemeen belang is gaandeweg door het
Europese Hof van Justitie ontwikkeld in zijn rechtspraak betreffende de
artikelen 43 en 49 van het EG-Verdrag en kan zich nog verder ontwikkelen. Het
begrip omvat op dit moment ten minste de volgende gronden: openbare orde,
openbare veiligheid en volksgezondheid, als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van
het Verdrag; handhaving van de maatschappelijke orde; doelstellingen van het
sociaal beleid; bescherming van afnemers van diensten; consumentenbescherming;
bescherming van werknemers, met inbegrip van de sociale bescherming van
werknemers; dierenwelzijn; handhaving van het financieel evenwicht van het
socialezekerheidsstelsel; voorkoming van fraude; voorkoming van oneerlijke
concurrentie; bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, met inbegrip
van stedelijke en rurale ruimtelijke ordening; bescherming van schuldeisers;
waarborging van een deugdelijke rechtsbedeling; verkeersveiligheid; bescherming
van intellectuele eigendom; culturele beleidsdoelen, met inbegrip van het
waarborgen van de vrijheid van meningsuiting, in het bijzonder ten aanzien van
de sociale, culturele, religieuze en filosofische waarden van de maatschappij;
de noodzaak om een hoog niveau van onderwijs te waarborgen, behoud van de
diversiteit van de pers en bevordering van de nationale taal; behoud van het
nationaal historisch en artistiek erfgoed en veterinair beleid.Zie ook NTB 2010/6: De van rechtswege verleende vergunning in de praktijk (A.
Knook) Artikel 1:11 tot en met 1:14
CoördinatiebepalingenDeze bepalingen zijn opgenomen ten behoeve van de lastenverlichting van
ondernemers.De ondernemer hoeft maar één keer gegevens te verstrekken. De coördinatie levert
ook meer duidelijkheid over het proces. De aanvraag kan digitaal worden
ingediend en destand van zaken met betrekking tot de aanvraag wordt inzichtelijker voor de
aanvrager.Voor de gemeente is belangrijk dat alle procedures door deze coördinatie
optimaler op elkaar kunnen worden afgestemd. Alle benodigde vergunningen,
meldingen en ontheffingenkunnen zodoende optimaal worden gecoördineerd. Daarbij valt te denken aan: de
Drank- en horecawetvergunning, de exploitatievergunning (al dan niet met
terras), de aanwezigheidsvergunning speelautomaten, de gebruiksvergunning
(-melding) Brandweer, de milieumelding en waarnodig de Bibob-toets.Hoofdstuk 2. Openbare ordeAlgemene toelichting afdeling 1 Bestrijding van
ongeregeldhedenIn deze afdeling zijn bepalingen opgenomen die bedoeld zijn om zowel het gebruik
als de bruikbaarheid van de weg in goede banen te kunnen leiden en de openbare
orde op andere openbare plaatsen te waarborgen. De diverse functies van de
openbare ruimte, onder andere voor demonstraties, optochten en feesten, vraagt
om een scheiding dan wel regulering van het gebruik.Artikel 2:1 Samenscholing en ongeregeldhedenEerste lidHet begrip “samenscholing” is ontleend aan artikel 186 WvSr: “Hij die
opzettelijk bij gelegenheid van een volksoploop zich niet onmiddellijk
verwijdert na het derde door of vanwege het bevoegd gezag gegeven bevel, wordt,
als schuldig aan deelneming aan samenscholing, gestraft met gevangenisstraf van
ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie.” Zie hierover de
in het commentaar bij het tweede lid genoemde jurisprudentie. Onder
omstandigheden is het denkbaar dat een samenscholing het karakter heeft van
bijvoorbeeld een betoging. Gelet op de Wet openbare manifestaties moeten dit
soort samenscholingen van de werking van dit artikel uitgezonderd worden. In het
vijfde lid is dit dan ook gebeurd.Tweede lidAan de politieambtenaar mag slechts een begrensde “bevoegdheid” (tot het geven
van aanwijzingen e.d.) worden gegeven, namelijk om in die gevallen dat iets voor
regeling in bijzonderheden niet vatbaar is, naar gelang van de omstandigheden
ter plaatse te beoordelen of de in de desbetreffende APV bepaling verboden
toestand feitelijk aanwezig is. De aanwijzing, last e.d. vormt een voorwaarde
voor de toepasselijkheid van de strafbepaling; zij is bestanddeel van het
strafbare feit.De rechter blijft volkomen vrij in de beoordeling van de feiten. Als de rechter
meent dat de politieambtenaar in zijn waardering van de gedraging heeft
misgetast, laat hij de strafbepaling buiten toepassing. Het gaat hier om
bestaande politiebevoegdheden. Deze bevoegdheid berust op de artikelen 2 en 12
Politiewet. Artikel 2 draagt aan de politie de daadwerkelijke handhaving van de
rechtsorde op, waaronder blijkens artikel 12 de handhaving van de openbare orde.
Deze bevoegdheid wordt in feite herhaald als van een gemeentelijke strafbepaling
een aanwijzing, last, bevel of oordeel van een politieambtenaar een element
vormt.De aanvullende bevoegdheid van de gemeentelijke wetgever op de artikelen 184 en
186 Wetboek van Strafrecht (WvSr) is meermalen door de Hoge Raad erkend. De
sanctionering van het niet opvolgen van een krachtens een APV bepaling gegeven
politiebevel gebeurt op grond van de artikelen 184 of 186 WvSr of op grond van
artikel 154 Gemeentewet. Het opzettelijk niet voldoen aan een dergelijk bevel
levert het strafbare feit van artikel 184 WvSr op en bij samenscholingen van
artikel 186 WvSr.Jurisprudentie
Relatie tussen APV bepaling en artikel 184 en 186 WvSr. Aanvulling van
de gemeentelijke wetgever erkend. HR 02 06 1903, W. 7938 (APV Amsterdam)
en HR 25 06 1963, NJ 1964, 239 m.nt. B.V.A. Röling
(samenscholingsarrest).
Oordeel van de politie is element van gemeentelijke strafbepaling. HR 12
02 1940, NJ 140, 622, AB 1940, p. 744, Gst. 1940, p. 125 (Haags
tippelverbod). Zie ook: HR 02 06 1903, W. 7938, Gst., 2715 (APV
Amsterdam); HR 20 01 1936, NJ 1936, 343, Gst. 1936, p. 90, AB 1936, p.
558 (APV Amsterdam); HR 03 06 1969, NJ 1969, 411, AB 1970, p. 17, OB
1971, XIV.3, nr. 30391, NG 1970, p. 616 m.nt. H.R.G. Veldkamp (APV
Amsterdam) en HR 17 03 1970, NJ 1970, 331, OB 1971, X.4, nr. 31108, NG
1971, p. 292 (APV Arnhem).
Van een volksoploop ex artikel 186 WvSr is sprake als een menigte zich
verzamelt. De openbare orde hoeft niet te worden verstoord. HR
26-02-1991, NJ 1991, 512 en HR 14-01-1992, NJ 1992, 380.
Samenscholingsverbod Kanaleneiland Utrecht; uitleg begrip samenscholing:
context is mede bepalend. Mag een burgemeester handhavingsbeleid
vaststellen zonder wettelijke grondslag? En mag hij op basis daarvan
besluiten nemen? Gerechtshof Arnhem, nr. 21-001061-08 (JG 09.0016).
Bevelsbevoegdheid politie op grond van artikel 2:1 APV Hof van Twente
(Hof Arnhem 25 maart 2010, nr. 21-003896-09; LJN: BM1084; AB 2010/187):
niet-opvolging van een vordering op grond van een APV-bepaling die op
artikel 2 van de Politiewet 1993 is gebaseerd, kan niet leiden tot
overtreding van artikel 184, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.
Het bewezenverklaarde levert geen strafbaar feit op. Het hof ontslaat
verdachte van alle rechtsvervolging.
Bevelsbevoegdheid politie op grond van de APV Almere (Hof Arnhem 1 april
2010, nr. 24-001185-08; LJN: BM1865; AB 2010/188 m.nt. J.G. Brouwer en
A.E. Schilder): Het hof acht bewezen dat betrokkene opzettelijk niet
heeft voldaan aan een politiebevel, nadat deze ambtenaren hem hadden
bevolen de Grote Markt te Almere te verlaten. Het bewezen verklaarde
levert op het misdrijf: opzettelijk niet voldoen aan een bevel,
krachtens wettelijk voorschrift gedaan door een ambtenaar met de
uitoefening van enig toezicht belast.
Artikel 2:2 Verzamelingsverbod en gebiedsontzegging
VerzamelingsverbodDe bepaling inzake het verzamelingverbod is toegespitst op het bekende fenomeen
van het samengroeperen van gebruikers en handelaren in (hard)drugs of daarop
gelijkende waar. Groepsvorming van gebruikers en handelaren is in Vlissingen
geen onbekend verschijnsel en varieert in frequentie, ernst en omvang. Deze
verzamelingen van personen hebben negatieve effecten op het ordelijk verloop van
het dagelijks leven in de publieke ruimte. Van een onmiddellijk dreigende
houding of van een concreet lastig vallen van voorbijgangers behoeft nog niet
eens sprake te zijn om het normale leven op straat te verstoren of te
belemmeren. Deze groepen roepen vaak sterke gevoelens van onbehagen en
onveiligheid op. Ook vanwege de ordeverstorende strafbare gedragingen die zich
telkens in en vanuit die verzamelingen van personen voordoen, zijn deze
groepsvormingen ongewenst. Wij achten het gewenst het verzamelingverbod tevens te richten op heling, met
als doel op bepaalde plaatsen samenkomsten van groeiende aantallen aanbieders –
vaak drugsverslaafden – en kopers te kunnen opbreken. Dergelijke trefpunten
vormen immers vaak een belangrijke schakel in bestaande patronen van
verslaving-diefstal-afzet en dragen bij aan de instandhouding van problemen van
orde en veiligheid. De burgemeester kan in dit geval gebieden aanwijzen
waarbinnen het niet is toegestaan zich in een verzameling van een aantal
personen op te houden. Dit aantal hebben wij in het besluit bepaald op drie of
meer personen.Gebieds(verblijfs)ontzeggingenUit de jurisprudentie blijkt dat de rechtszekerheid vereist dat structurele
problemen via een regeling, dat wil zeggen via de APV, worden aangepakt. De
algemene wettelijke grondslag voor de bevoegdheid van de burgemeester tot
handhaving van de openbare orde, zoals die is opgenomen in artikel 172
Gemeentewet, is daarvoor niet het aangewezen bestuurlijk instrument. Daarom is
thans een bepaling ontworpen die de burgemeester de bevoegdheid geeft om iemand
in het belang van de openbare orde te (laten) verwijderen uit een (tevoren)
aangewezen gebied. Er kunnen uitzonderingen gemaakt worden voor bepaalde groep
personen, die in het gebied werkzaam zijn of wonen. Tevens kan een periode
worden vastgesteld waarvoor het bevel van kracht is. Deze periode kan variëren
van acht uur tot vier weken. De burgemeester moet het bevel wel zelf
uitvaardigen en voor de hantering ervan ondubbelzinnige instructies vaststellen.
Als de burgemeester aan een persoon een verwijderingbevel oplegt, dan levert
opzettelijke overtreding van dat bevel een misdrijf op in de zin van artikel 184
van Wetboek voor Strafrecht. Dit is een misdrijf waarop een gevangenisstraf is
gesteld, zodat de verdachte in voorlopige hechtenis kan worden genomen, mits hij
geen vaste woon- of verblijfplaats heeft en aan één van de voorwaarden uit
artikel 67a Strafvordering is voldaan.Jurisprudentie:
ABRS 7 juli 2004, nr. 200400582/1 (Gemeentestem 7233, nr. 117).
Gebiedsontzegging op grond van APV Heerlen; herstel mandaatgebrek in
bezwaar; geen strijd met EVRM en IVBPR (Heerlen). De rechtbank heeft
terecht geoordeeld dat de inspecteur van politie onbevoegd was de
besluiten tot gebiedsontzegging van 6 juni 2002 en 8 juni 2002 namens de
burgemeester te nemen. De reden is dat het ondermandaatsbesluit niet was
gepubliceerd, zodat dit besluit nog niet in werking was getreden.
Desondanks kan dit mandaatgebrek in evengenoemde primaire besluiten met
de door het bevoegde bestuursorgaan genomen beslissingen op bezwaar
geacht worden te zijn hersteld. In deze gevallen was geen sprake van
strijd met artikel 2 Protocol EVRM en 12, eerste lid, IVBPR,
(bewegingsvrijheid) aangezien de gebiedsontzeggingen berusten op de APV
en gebruiksinstructies, welke wettelijk zijn verankerd, zijn
gepubliceerd en voldoende duidelijk en concreet zijn omschreven. Voorts
worden de beperkingen, gelet op het feit dat het gebied waarvoor de
ontzeggingen zijn opgelegd in toenemende mate wordt geconfronteerd met
overlast welke voortvloeit uit of samenhangt met de handel in en het
gebruik van verdovende middelen, gerechtvaardigd door het algemeen
belang in een democratische samenleving. De rechtbank heeft voorts
terecht geoordeeld dat de wijze waarop de burgemeester in dit geval van
zijn bevoegdheid gebruik heeft gemaakt in overeenstemming is met de
eisen van proportionaliteit. Ook ten aanzien van de duur van de
opgelegde gebiedsontzeggingen heeft de rechtbank met juistheid
geoordeeld dat deze niet onaanvaardbaar is. Met de rechtbank moet
tenslotte worden geoordeeld dat van schending van artikel 5 EVRM
(vrijheidsontneming) geen sprake is, aangezien de gebiedsontzeggingen
niet inhielden dat (appellant sub 2) zijn vrijheid werd ontnomen als
gevolg van detentie of arrestatie.
Rechtbank Roermond 29 juni 2005 (voorlopige voorziening + bodemzaak).
LJN AT8549 (zie ook LJN AU035). Aan verzoeker is een verblijfsontzegging
opgelegd over de periode van 18 september 2004 tot 16 oktober 2004
wegens overtreding van artikel 3:6 APV Venlo (drugshandel) voor een
aangeduid gebied in de binnenstad van Venlo. Meerdere
verblijfsontzeggingen op grond van artikel 2:75 APV. Mandaatgebrek.
Artikel 177, tweede lid Gemeentewet verzet zich uitdrukkelijk en
ondubbelzinnig tegen mandatering door de burgemeester van zijn besluiten
op grond van de APV aan ambtenaren van politie. Verblijfsontzeggingen op
basis van APV-bepalingen zijn niet te beschouwen als besluiten ingevolge
artikel 172 Gemeentewet. Het tweede lid van artikel 177 Gemeentewet
sluit ook mandaat aan politieambtenaren uit wat betreft de uitvoering
van beslissingen van de raad. Naar het oordeel van de
voorzieningenrechter is de onderhavige mandaatverlening door de
burgemeester van Venlo daarmee in strijd. Onder het (ruime) begrip
‘beslissingen van de raad’ moeten immers mede worden verstaan
verordeningen van de raad. En het opleggen van een verblijfsontzegging
ingevolge de APV is te beschouwen als uitvoering van zodanige
beslissing. De rechter acht die duidelijke tekst niet voor een andere
uitleg vatbaar. De rechter acht het in casu aan de betrokken
politieambtenaren verleende mandaat ongeldig wegens strijd met de wet.
Zie voorts arrest Hoge Raad van 24 september 2002 (NJ 2003, 80).
De bevoegdheid tot het opleggen van gebiedsontzeggingen ingevolge de APV
berust bij de burgemeester. Deze bevoegdheid mag ingevolge artikel 177,
tweede lid, Gemeentewet niet worden gemandateerd aan politieambtenaren.
In ABRS 7 juli 2004 (Gst. 2005, 66 en Gst. 2005, 117) bepaalde de
Afdeling dat, indien de gebiedsontzegging in mandaat door een
politieambtenaar is opgelegd, dit gebrek wordt gerepareerd door een
bevoegdelijk genomen besluit op bezwaar.
Gerechtshof 's-Gravenhage 21 maart 2006, nr. 2200138705 (Gem.stem 7255,
102; AB 2006, 396): gebiedsontzegging van twaalf weken. Hof is anders
dan de rechtbank van oordeel dat het bevel van de burgemeester voldoet
aan de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit (Rotterdam).
Artikel 172, derde lid, Gemeentewet.
Verblijfsontzegging op grond van artikel 172, derde lid, Gemeentewet met
langere duur dan regeling in APV toestaat. Verhouding tussen artikel
172, derde lid, Gemeentewet en regeling verblijfsontzeggingen in de APV
van Rotterdam. Indien het concrete geval binnen de regeling van de APV
valt, biedt artikel 172, derde lid, Gemeentewet geen grondslag voor een
verblijfsontzegging. (HR {strafkamer} 11 maart 2008, nr. 02379/06; LJN
BB4096, Gemeentestem 7302, nr. 103).
FF Kappe bevel gebaseerd op artikel 172, derde lid, Gemeentewet is
rechtsgeldig. Artikel 184 Sr en artikel 2.4.6 APV van Rotterdam (Rb
Rotterdam 21 december 2007, nr. 10/637732-07; LJN BC0822, Gemeentestem
7302, nr. 104).
Hoge Raad 22 december 2009, 08/02631, LJN BK3254; JB 2010/41:
Burgemeesterlijk verwijderingsbevel ex APV, “Criminal charge” in de zin
van art. 6 EVRM? Taakverdeling strafrechter-bestuursrechter: Het
cassatieberoep richt zich tegen het arrest van het Hof Amsterdam van 2
januari 2008, waarbij dit hof heeft bewezenverklaard dat verdachte op 19
maart 2005 opzettelijk niet heeft voldaan aan een krachtens art. 2.6A
lid 2 APV-94 Amsterdam gegeven bevel zich te verwijderen uit het door de
burgemeester aangewezen drugsoverlastgebied. Het hof heeft overwogen dat
dit veertien-dagen-verwijderingsbevel niet kan worden aangemerkt als
“criminal charge” in de zin van art. 6 EVRM en dat, indien en voor zover
dit bevel wél als criminal charge zou moeten worden aangemerkt, het niet
onverenigbaar is met het EVRM om bestuursrechtelijke autoriteiten te
belasten met de vervolging en bestraffing van bepaalde overtredingen,
zolang de verdachte in de gelegenheid is om de jegens hem genomen
beslissingen door een aan de waarborgen van art. 6 EVRM beantwoordend
gerecht voor te leggen. Het cassatiemiddel, dat klaagt dat het hof dit
verwijderingsbevel ten onrechte niet heeft aangemerkt als een “criminal
charge” in de zin van art. 6 EVRM, faalt. Het bezwaarschrift tegen het
verwijderingsbevel is ongegrond verklaard. Het daartegen ingestelde
beroep is ongegrond verklaard. Op 24 oktober 2007 heeft de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State het tegen die uitspraak
ingestelde hoger beroep ongegrond verklaard en daarbij het oordeel
bevestigd, dat het verwijderingsbevel niet kan worden aangemerkt als een
“criminal charge” in de zin van art. 6 EVRM. In een dergelijk geval,
waarin de verdachte de bestuursrechtelijke rechtsgang heeft gevolgd,
geldt in verband met een behoorlijke taakverdeling tussen de
strafrechter en de bestuursrechter en met het oog op het voorkomen van
tegenstrijdige uitspraken, dat indien het desbetreffende bevel door de
bestuursrechter bij onherroepelijke uitspraak in stand is gelaten, zulks
er in beginsel aan in de weg staat dat de strafrechter het verweer dat
het wettelijk voorschrift niet verbindend is of het bevel anderszins
onrechtmatig is, zelfstandig onderzoekt en daarop beslist. Onder
bijzondere omstandigheden kan aanleiding bestaan hierop een uitzondering
te maken (vgl. HR 24 september 2002, LJN AE2126, NJ 2003, 80). Gelet op
dit uitgangspunt en in aanmerking genomen dat uit het verhandelde ter
terechtzitting in hoger beroep niet blijkt dat door of namens de
verdachte een beroep is gedaan op bijzondere omstandigheden die
aanleiding geven hierop een uitzondering aan te nemen, faalt het middel.
Het tweede cassatiemiddel, dat klaagt dat het hof ten onrechte stelt
“dat het niet onverenigbaar is met het EVRM om bestuursrechtelijke
autoriteiten te belasten met de vervolging en bestraffing van bepaalde
overtredingen, zolang de verdachte in de gelegenheid is om de jegens hem
genomen beslissing door een aan de waarborgen van art. 6 EVRM
beantwoordend gerecht voor te leggen”, kan niet tot cassatie leiden,
reeds omdat het zich keert tegen een overweging ten overvloede.
· Gebiedsontzegging, Verzoek om voorlopige voorziening, Verzoek van de
burgemeester om bij wijze van voorlopige voorziening te bepalen dat de
burgemeester in afwachting van de uitspraak op het door hem ingestelde hoger
beroep geen gevolg hoeft te geven aan de in hoger beroep bestreden uitspraak. In
hetgeen door de burgemeester naar voren is gebracht ziet de voorzitter op
voorhand geen reden om aan te nemen dat de uitspraak van de rechtbank in hoger
beroep niet in stand zal blijven, gelet op de door de rechtbank aangehaalde
jurisprudentie van de Afdeling. Niet in geschil is dat aan de vereisten die art.
6:5 Awb aan het indienen van een bezwaarschrift stelt is voldaan. Ook overigens
is het niet op voorhand onaannemelijk dat de door wederpartij in deze procedure
naar voren gebrachte feiten voldoende grondslag bieden voor het oordeel dat hij
belang heeft bij het verkrijgen van een inhoudelijk oordeel op zijn bezwaar. Het
is bovendien in het belang van een efficiënte en finale geschillenbeslechting
dat de aangevallen uitspraak en het ter uitvoering daarvan te nemen nieuwe
besluit op bezwaar met toepassing van de art. 6:18 en 6:19 Awb beide in de
bodemprocedure kunnen worden beoordeeld. Gelet op een en ander bestaat geen
aanleiding voor het treffen van een voorlopige voorziening (ABRS 17 februari
2010, zaaknummer 201000291/2/H3 JB 2010/87, JB 2010/87)
Afwijzing immateriële schadevergoeding wegens ten onrechte opgelegde
gebiedsontzeggingen. Hoewel aannemelijk is dat appellant als gevolg van
de gebiedsontzeggingen een zeker mate van ongerief heeft moeten
ondergaan, heeft hij met zijn betoog niet aannemelijk gemaakt dat hij
als gevolg van die besluiten zodanig heeft geleden, dat sprake is van
een aantasting in evenbedoelde zin. De Rb. heeft terecht geoordeeld dat
de burgemeester het verzoek om vergoeding van immateriële schade terecht
heeft afgewezen. Het hoger beroep is ongegrond. (ABRS 25 augustus 2010
zaaknummer 200908965/1/H2, LJN: BN4952).
Verblijfsontzegging geldig van 18.00 uur tot 08.00 uur voor de duur van
twee weken. Door de verblijfsontzegging wordt het aan wederpartij
toekomende recht zich vrijelijk te verplaatsen als bedoeld in art. 2 lid
1 Vierde Protocol bij het EVRM en in art. 12 eerste lid IVBPR, beperkt.
Dit recht kan echter aan beperkingen worden onderworpen. Een beperking
van dit recht moet bij “wet” zijn voorzien. Dit betekent dat de
beperking een basis moet hebben in het nationale recht, dat de
wettelijke bepaling kenbaar moet zijn voor de belanghebbende en dat de
bepaling voorzienbaar moet zijn wat haar gevolgen betreft. De
verblijfsontzegging heeft haar grondslag in art. 2.4.1 van de APV van
Nijmegen en heeft daardoor een basis in het nationale recht. De APV is
gepubliceerd, zodat wederpartij er kennis van heeft kunnen nemen. Wat de
voorzienbaarheid betreft overweegt de Afdeling als volgt. De gevolgen
van een bepaling zijn voorzienbaar indien deze met voldoende
nauwkeurigheid is geformuleerd om een belanghebbende in staat te
stellen, zo nodig met behulp van deskundig advies, zijn gedrag hierop af
te stemmen. Art. 2.4.1 APV, dat aan de burgemeester de bevoegdheid geeft
een verblijfsontzegging op te leggen in het belang van de openbare orde,
bevat een open norm en is niet voldoende nauwkeurig geformuleerd om
wederpartij in staat te stellen alleen aan de hand daarvan zijn gedrag
aan te passen. Dit had bijvoorbeeld ondervangen kunnen worden door het
geven van een waarschuwing, wat niet is gebeurd. De Afdeling is echter
van oordeel dat de burgemeester zich op het standpunt heeft mogen
stellen dat het geven van een waarschuwing, alvorens de
verblijfsontzegging op te leggen, in dit geval niet kon worden verlangd,
gelet op de periode van onrust in de wijk Meijhorst in de zomer van 2008
en de ernst van de situatie na het weekeinde van 20 en 21 september
2008, zoals blijkt uit het rapport van de politie van 16 april 2010. De
combinatie van de evident ernstige situatie en de bepaling van art.
2.4.1 van de APV maken dat in dit geval is voldaan aan het vereiste dat
de verblijfsontzegging voorzienbaar moet zijn. Met de burgemeester is de
Afdeling van oordeel dat de over wederpartij bekende, van de politie
afkomstige informatie voldoende grondslag bood om hem op 23 september
2008 een verblijfsontzegging op te leggen. Hoewel de burgemeester kan
worden gevolgd in zijn stelling dat in de periode na het weekeinde van
20 en 21 september de tijd ontbrak om per individu dat op de lijst van
56 voorkwam vast te stellen wat zijn of haar betrokkenheid was, leidt
dit niet zonder meer tot de conclusie dat een verblijfsontzegging voor
twee weken niet onevenredig was. De burgemeester had immers de
mogelijkheid om direct na het opleggen van de verblijfsontzegging alsnog
per individu de mate van betrokkenheid te beoordelen en had vervolgens,
indien daartoe aanleiding bestond, de duur van de verblijfsontzegging
kunnen aanpassen. Dat voor een dergelijke beoordeling een termijn van
twee weken noodzakelijk was, valt niet in te zien, gelet ook op de
ingrijpendheid van de maatregel ten opzichte van belanghebbenden. Dat
art. 2.4.1 van de APV een verblijfsontzegging voor de duur van 12 weken
toestaat, dat de verblijfsontzegging slechts gold tussen 18.00 uur en
08.00 uur en slechts in het gebied omgeving winkelcentrum Meijhorst,
waar geen woningen aanwezig zijn, leidt niet tot een ander oordeel. De
burgemeester had in het geval van wederpartij naar het oordeel van de
Afdeling tot het nadere oordeel moeten komen dat een langere
verblijfsontzegging dan nodig om de mate van zijn betrokkenheid te
beoordelen, niet gerechtvaardigd was. De over hem bekende informatie
bood daar onvoldoende grondslag voor (ABRS, 15 december 2010,
201000291/1/H3, LJN BO7345, JB 2011/29).
Criminal charge. Preventieve maatregel. Verwijderingsbevel.[EVRM
art. 6; Awb art. 4:8] Bij besluit van 17 februari 2009 heeft de
burgemeester van Amsterdam ter handhaving van de openbare orde
appellantebevolen zich uit het zogenoemde overlastgebied 3 Zuidoost te
verwijderen en zich met ingang van 21 februari 2009 om 00.01 uur
gedurende drie maanden tot en met 20 mei 2009 om 23.59 uur niet in dit
gebied op te houden. Ingevolge art. 4:8, eerste lid, van de Awb stelt
een bestuursorgaan, voordat het een beschikking geeft waartegen een
belanghebbende die de beschikking niet heeft aangevraagd naar
verwachting bedenkingen zal hebben, die belanghebbende in de gelegenheid
zijn zienswijze naar voren te brengen indien de beschikking zou steunen
op gegevens over feiten en belangen die de belanghebbende betreffen, en
die gegevens niet door de belanghebbende zelf ter zake zijn verstrekt.
Niet in geschil is dat appellante voorafgaand aan het verwijderingsbevel
niet in de gelegenheid is gesteld haar zienswijze kenbaar te maken.
Verder staat vast dat de gemachtigde van appellante in het
bezwaarschrift haar standpunt kenbaar heeft gemaakt. Ook staat vast dat
appellante en haar gemachtigde in de gelegenheid zijn gesteld op de
hoorzitting van 7 mei 2009 de bezwaren nader toe te lichten, zonder dat
zij hiervan gebruik hebben gemaakt. Onder deze omstandigheden is de
Afdeling met de rechtbank van oordeel dat appellante in de bezwaarfase
alsnog afdoende in de gelegenheid is gesteld haar zienswijze naar voren
te brengen en dat aldus het gebrek dat kleefde aan het besluit van 17
februari 2009 in bezwaar is hersteld. Anders dan appellante stelt,
vervult de mogelijkheid om een zienswijze naar voren te brengen geen
waarschuwingsfunctie. Zoals mede blijkt uit haar verwijzing naar het
Salduzarrest gaat appellante er ten onrechte van uit dat het
verwijderingsbevel dient te worden aangemerkt als een criminal charge in
de zin van art. 6 van het EVRM. In beginsel is een verwijderingsbevel te
beschouwen als een preventieve maatregel om een verdergaande verstoring
van de openbare orde in het overlastgebied tegen te gaan. Niet gebleken
is dat het verwijderingsbevel in dit geval toch dient te worden
aangemerkt als een criminal charge, omdat het niet het tegengaan van
verdergaande verstoring van de openbare orde in het overlastgebied tot
oogmerk heeft, maar de bestraffing van appellante. Gelet op het
bestuursrechtelijke karakter van het verwijderingsbevel kan het
Salduzarrest geen rol spelen in deze zaak en hoeft voor een oordeel van
de Afdeling over de rechtmatigheid van het bevel de uitkomst van de
strafrechtelijke procedure niet te worden afgewacht. (ABRS 4 mei 2011,
nr. 01008519/1/H3, LJN BQ3446 ; JB 2011, 150).
AFDELING 2. BetogingArtikel 2:3 Melding betogingen op openbare
plaatsenDit artikel is een uitwerking van enkele artikelen uit de Wet openbare
manifestaties (WOM).In artikel 1 van de Wet openbare manifestaties wordt in het eerste lid “openbare
plaats” gedefinieerd als: een plaats die krachtens bestemming of vast gebruik
openstaat voor het publiek. In het tweede lid is bepaald dat daaronder niet is
begrepen: een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6, tweede lid,
van de Grondwet (een kerk, moskee, synagoge of een ander gebouw dat met name
wordt gebruikt voor godsdienstige of levensbeschouwelijke doelen).Uit de artikelen 3 en 4 WOM volgt dat de gemeenteraad moet bepalen of, en zo ja,
voor welke activiteiten een melding is vereist en daarbij enkele
procedurebepalingen moet vaststellen. Artikel 5 WOM kent de burgemeester de
bevoegdheid toe om naar aanleiding van een melding voorschriften en beperkingen
te stellen of een verbod te geven; artikel 6 WOM kent hem een
aanwijzingsbevoegdheid toe, terwijl artikel 7 WOM bepaalt dat hij bevoegd is aan
de organisatoren van de desbetreffende activiteit de opdracht te geven deze te
beëindigen en uiteen te gaan. Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op
andere dan openbare plaatsen kent artikel 8 WOM de burgemeester o.a. de
bevoegdheid toe opdracht te geven deze te beëindigen.De APV kent alleen een meldingeis voor betogingen. De overige activiteiten zijn
ongereguleerd gebleven. In verband hiermee heeft artikel 2:3 APV alleen
betrekking op betogingen. Het artikel kan zonodig worden uitgebreid tot
samenkomsten tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, tot
vergaderingen en tot “processies”.Uitgangspunten Wet openbare manifestatiesDe WOM beoogt een eenvormige regeling te geven voor de activiteiten die onder de
bescherming van de artikelen 6 en 9 Grondwet vallen. Het gaat daarbij om
betogingen, vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van godsdienst of
levensovertuiging voor zover die op openbare plaatsen gehouden worden. De WOM
heeft betrekking op collectieve uitingen. Van een collectieve uiting kan volgens
de regering al sprake zijn wanneer daaraan meer dan twee personen deelnemen (TK
1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 8). Individuele uitingsvormen zijn buiten de
regeling gebleven. Zowel artikel 6 als artikel 9 Grondwet maakt het mogelijk ook
deze onder de WOM te brengen, maar de wetgever acht dat niet nodig.Overigens vallen individuele uitingen wel onder de bescherming van artikel 7
Grondwet. Het eerste lid van artikel 7 verbiedt expliciet een voorafgaand verlof
ten aanzien van schriftelijke uitingen, ook als die uitingen godsdienstig of
levensbeschouwelijk van aard zijn. Niet-schriftelijke uitingen van gedachten of
gevoelens worden beschermd krachtens het derde lid van artikel 7 Grondwet. De
inhoud mag niet aan voorafgaand verlof onderworpen zijn, maar de vorm waarin zij
geopenbaard worden wel. De wetgever heeft de bevoegdheid tot beperking van de
onderhavige grondrechten aan de gemeenten opgedragen. Argumenten hiervoor zijn:
de regeling van onder andere de betoging houdt nauw verband met de plaatselijke
openbare orde. De gemeenten hebben hiermee in de loop der jaren waardevolle
ervaringen opgedaan.De memorie van toelichting geeft een opsomming van de bevoegdheden die de WOM
aan gemeenteraden en burgemeesters toekent (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p.
5/6):
de bevoegdheid tot het creëren van een meldingsstelsel voor betogingen,
vergaderingen en samenkomsten tot het belijden van godsdienst of
levensovertuiging op openbare plaatsen. De wet laat een zekere variatie
toe ten aanzien van kwesties als: voor welke activiteiten is een melding
vereist; aan welke vereisten moet een melding voldoen; welke
voorschriften en beperkingen kunnen opgelegd worden;
de bevoegdheid tot het geven van aanwijzingen;
de bevoegdheid in het uiterste geval de betreffende activiteit te doen
beëindigen.
Een aantal onderwerpen is daarentegen geheel of gedeeltelijk aan de plaatselijke
regelgeving onttrokken. De reden is dat enerzijds de Grondwet zich tegen een
dergelijke regeling verzet en dat anderzijds de rechtsgelijkheid een uniforme
regeling van de centrale wetgever rechtvaardigt. Het gaat met name om de
volgende onderwerpen (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 6):
het aanwijzen van de gronden waarop beperking van de onderhavige
grondrechten door gemeentelijke organen is toegestaan (artikelen 2 en 8
WOM);
een verbod van voorafgaand toezicht op de inhoud van uitingen die
tijdens eerder genoemde activiteiten zullen worden gedaan (artikelen 3,
vierde lid, 4, derde lid, en 5, derde lid);
de bescherming van het functioneren van buitenlandse
vertegenwoordigingen en bepaalde andere instellingen die een bijzondere
volkenrechtelijke bescherming genieten, voor zover deze bescherming
verder dient te reiken dan “de bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden” (artikel 9 WOM);
de strafbaarstelling van overtreding van een aantal bij de WOM gegeven
normen (artikel 11 WOM) en de strafbaarstelling van verhindering en
verstoring van geoorloofde openbare manifestaties (wijziging van de
artikelen 143-146 Wetboek van Strafrecht, onder artikel 11 WOM);
de bescherming van de zondagsrust, voor zover deze bescherming verder
dient te reiken dan “de bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden”
(wijziging van de artikelen 3, 5 en 5a en 8 Zondagswet, onder artikel
III WOM).
Voor op vaste tijdstippen regelmatig terugkerende godsdienstige of
levensbeschouwelijke bijeenkomsten op openbare plaatsen, uitgaande van een
kerkgenootschap en zelfstandig onderdeel daarvan of een genootschap op
geestelijke grondslag is, gelet op artikel 3, derde lid, WOM een eenmalige
melding voldoende. De gemeenteraad heeft twee mogelijkheden; of deze
bijeenkomsten ongeregeld laten of een eenmalige melding voorschrijven.Ten aanzien van vergaderingen en betogingen op andere dan openbare plaatsen kent
de WOM uitsluitend repressieve bevoegdheden toe aan de burgemeester (artikel 8
WOM). Voor deze activiteiten is geen voorafgaande melding vereist.MeldingsplichtHet betogingsartikel in art. 2:3 van de APV kent al langer een meldingsplicht
voor het houden van betogingen. Het recht op betogen kan immers alleen krachtens
een wet in formele zin worden beperkt. Tenminste wanneer het een bijzondere
beperking betreft. Voor het onderscheid tussen bijzondere en algemene
beperkingen van grondrechten wordt verwezen naar Akkermans e.a.,
Grondrechten en grondrechtenbescherming in Nederland,
Deventer: Kluwer 2005 (vierde druk). De Wet openbare manifestaties,
vermeldt in art. 4 dat de raad bij verordening voor het houden van een betoging
op openbare plaatsen een voorafgaande kennisgeving aan de burgemeester kan
instellen. Of het betogingsartikel in de APV daarmee een bepaling is die door de
raad krachtens medebewind is vastgesteld dan wel nog steeds een autonome
grondslag heeft is een andere vraag. Verwezen wordt naar de bijdrage van
H.Ph.l.A.M. Hennekens getiteld:'Kennis van het decentralisatierecht: onder
nul?', Gst. 2008, 106. In de APV is dat uitgewerkt. De APV
bevat regels over het tijdstip van de melding voorafgaande aan de betoging en de
onderdelen waaruit een ontvankelijke melding dient te bestaan. De bestuurlijke
reactie die moet volgen op een ingediende melding is dat diegene die de
kennisgeving van de betoging heeft gedaan daarvan een bewijs ontvangt. In dat
bewijs is het tijdstip van de kennisgeving vermeld. De APV spreekt van een
'bewijs'. Het 'bewijs' is hier niet expliciet als een bevoegdheid toegekend. Dit
bewijs is dan ook niet op rechtsgevolg gericht en is geen besluit. Het is dus
een verklaring dat de melding is gedaan. De afgifte van het bewijs betekent dat
de organisator van de betoging tegenover derden zoals in voorkomend geval
toezichthoudende of opsporingsautoriteiten kan aantonen dat de kennisgeving is
gedaan. Het al dan niet afgeven van het bewijs dat de kennisgeving is ontvangen
heeft op zichzelf geen enkel rechtsgevolg. Wanneer de organisator geen bewijs
ontvangt kan dat tweeërlei oorzaak hebben. Op de eerste plaats kan de melding
niet ontvankelijk zijn omdat de vereiste bescheiden waarvan de melding vergezeld
moet gaan niet zijn ingediend. In dat geval geldt de melding als niet gedaan. Op
de tweede plaats kan de burgemeester niet akkoord gaan met het tijdstip waarop
de demonstratie plaatsvindt. In het laatste geval zal deze constatering dienen
te worden gevolgd door een nadrukkelijk verbod of een voorwaarde met betrekking
tot tijd en/of plaats. De burgemeester kan in voorkomend geval uit een oogpunt
van handhaving van de openbare orde beperkingen te stellen. Zie ook: mr. dr. P.
Loof, 'De burgemeester en demonstratievrijheid', Gst.2007,
104 en het rapport demonstreren staat vrij van de Nationale Ombudsman van
december 2007.De Hoge Raad onderschreef in een arrest het oordeel van het gerechtshof dat een
demonstratie kan worden beëindigd doordat het meldingsgebod niet is nageleefd.
HR 17 oktober 2006, NI 2007, 207, AB
2007,23]. De Hoge Raad vernietigde de uitspraak van het gerechtshof,
omdat het hof ten onrechte had geoordeeld dat de politie op eigen gezag de
demonstratie kon beëindigen. Die bevoegdheid ligt uitdrukkelijk bij de
burgemeester, en die zal dan ook het besluit moeten nemen. Het Europese Hof voor
de Rechten van de Mens (EHRM) is van oordeel dat in bijzondere omstandigheden,
waarin een demonstratie een onmiddellijke reactie is op politieke
gebeurtenissen, het enkel en alleen ontbreken van een melding onvoldoende is om
de demonstratie te beëindigen. [32 EHRM 17 juli 2007, NIB
2007, 1839]. Als er verder niets illegaals aan de hand is en de
demonstratie geen bedreiging vormt voor de openbare orde, zou het beëindigen van
de demonstratie alleen omdat de melding ontbreekt, een disproportionele
beperking van het grondrecht om te demonstreren zijn.Openbare en andere dan openbare plaatsenDe reden dat in de WOM voor openbare en andere dan openbare plaatsen
verschillende regimes zijn opgenomen is dat, volgens de wetgever, regulering van
manifestaties op andere dan openbare plaatsen niet zozeer nodig is. Een
terughoudende opstelling van de overheid is op zijn plaats. Daarnaast maakt de
redactie van artikel 6 Grondwet dit onderscheid noodzakelijk. Delegatie van de
beperkingsbevoegdheid heeft de grondwetgever uitsluitend mogelijk gemaakt ten
aanzien van belijdenis van godsdienst of levensovertuiging “buiten gebouwen en
besloten plaatsen”. De regering geeft de voorkeur aan een functionele
omschrijving bij de afbakening van het begrip openbare plaats, niet- openbare
plaats of besloten plaats, waarin de bestemming of de wijze van gebruik van een
plaats bepalend is, en niet een enkel uiterlijk kenteken, zoals het al dan niet
afgescheiden zijn van de plaats (TK 1985-1986, 19 427, nr.3, p. 16).Wat is nu de betekenis van de begrippen “openbare en andere dan openbare
plaatsen”?Artikel 1, eerste lid, WOM bepaalt wat een openbare plaats is, namelijk een
plaats die krachtens bestemming of vast gebruik open staat voor het publiek.
Deze definitie kent dus twee criteria.Ten eerste moet de plaats open staan voor het publiek. Dat wil volgens de
memorie van toelichting zeggen “dat in beginsel eenieder vrij is om er te komen,
te vertoeven en te gaan; dit houdt in dat het verblijf op die plaats niet door
de gerechtigde aan een bepaald doel gebonden mag zijn (...). Dat de plaats "open
staat" betekent verder dat geen sprake is van een meldingsplicht, de eis van
voorafgaand verlof, of de heffing van een toegangsprijs voor het betreden van de
plaats”. Op grond hiervan zijn bijvoorbeeld stadions, postkantoren, warenhuizen,
restaurants, musea, ziekenhuizen en kerken geen “openbare plaatsen”. Ook de hal
van het gemeentehuis valt buiten het begrip “openbare plaats”.Het tweede criterium is dat het open staan van de plaats moet zijn gebaseerd op
bestemming of vast gebruik. “De bestemming ziet op het karakter dat door de
gerechtigde aan de plaats is gegeven blijkens een besluit of blijkens de uit de
inrichting van de plaats sprekende bedoeling. Een openbare plaats krachtens vast
gebruik ontstaat wanneer de plaats gedurende zekere tijd wordt gebruikt als had
deze die bestemming, en de rechthebbende deze feitelijke toestand gedoogt”,
aldus de memorie van toelichting (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 16).
Voorbeelden van openbare plaatsen in de zin van artikel 1, eerste lid, WOM zijn:
openbare wegen, plantsoenen, speelweiden en parken en vrij toegankelijke
gedeelten van overdekte passages, van winkelgalerijen, van stationshallen en van
vliegvelden, openbare waterwegen en recreatieplassen.Omdat de definitie van het begrip “openbare plaats” ook een aantal “besloten
plaatsen” als bedoeld in artikel 6, tweede lid, Grondwet kan omvatten, is in
artikel 1, tweede lid, WOM expliciet aangegeven dat onder een openbare plaats
niet wordt begrepen een gebouw of besloten plaats als bedoeld in artikel 6,
tweede lid, van de Grondwet (TK 1986-1987, 19 427, nr. 5, p. 11-13, en nr.
6).BetogingWanneer kan van een betoging worden gesproken? Blijkens de jurisprudentie van de
Hoge Raad kan sprake zijn van een betoging als:
een aantal personen openlijk en in groepsverband optreedt, al dan niet
in beweging, en
de groep er op uit is een mening uit te dragen.
De memorie van toelichting bij de WOM geeft aan dat het bij de betoging gaat om
het uitdragen van gemeenschappelijk beleefde gedachten of wensen op politiek of
maatschappelijk gebied (TK 1986-1987, 19 427, nr. 3, p. 8). Er worden dus drie
eisen gesteld: meningsuiting (openbaren van gedachten en gevoelens), openheid en
groepsverband. Het gezamenlijk optreden moet ook gericht zijn op het uitdragen
van een mening. Een betoging is niet noodzakelijkerwijs een optocht en een
optocht is niet per se een betoging. Een betoging kan een optocht zijn (HR
30-05-1967, NJ 1968, 5). De Hoge Raad acht voor het aanwezig zijn van een
betoging geen “menigte” nodig. Acht personen worden al voldoende geacht om van
een betoging te kunnen spreken (HR 11-05- 1976, NJ 1976, 540).Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 Grondwet is “betoging” omschreven
als “het middel om, het liefst met zoveel mogelijk mensen, in het openbaar
uiting te geven aan gevoelens en wensen op maatschappelijk en politiek
gebied”.Alleen een vreedzame betoging kan aanspraak maken op grondwettelijke
bescherming. Het aspect van de meningsuiting moet voorop staan. Als onder het
mom van een betoging activiteiten worden ontplooid die strijdig zijn met onze
rechtsorde, zal de vraag moeten worden beoordeeld of er nog wel sprake is van
een betoging in de zin van het grondwettelijk erkende recht (TK 1975-1976,
13872, nr. 4, p. 95-96). Bij de parlementaire behandeling van artikel 9 heeft de
regering er op gewezen dat de door haar gegeven karakterisering van het begrip
“betoging” meebrengt dat acties, waarvan de hoedanigheid van gemeenschappelijke
meningsuiting op de achtergrond is geraakt en die het karakter hebben van
dwangmaatregelen jegens de overheid of jegens derden, geen betogingen in de zin
van het voorgestelde artikel 9 zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij
blokkades van wegen en waterwegen (TK 1976-1977, 13872, nr. 7, p. 33).Een optocht die niet primair het karakter heeft van een gemeenschappelijke
meningsuiting, zoals Sinterklaas- en carnavalsoptochten en bloemencorso’s, is
geen manifestatie in de zin van artikel 1, eerste lid, onder a WOM (TK
1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 8). Zo’n optocht kan, als die opiniërende elementen
bevat, wel onder de bescherming van artikel 7, derde lid, Grondwet vallen.Onwettig en intolerant gedrag tegenover een betogingHet recht van betoging kan niet zonder meer beperkt worden. In de jurisprudentie
over het onwettig of intolerant gedrag van derden tegenover de deelnemers aan
een betoging, is uitgemaakt dat een beperking van het recht tot betoging moet
zijn gelegen in zwaarwegende omstandigheden.Klokgelui en oproepen tot gebedArtikel 10 WOM stelt dat de gemeenteraad bevoegd is terzake regels te stellen
met betrekking tot duur en geluidsniveau. De strekking van artikel 10 WOM is
niet om een beperkingsbevoegdheid op het grondrecht vrijheid van godsdienst of
levensovertuiging te creëren, maar om het recht tot klokluiden en oproepen tot
gebed buiten twijfel te stellen en daarnaast de autonome bevoegdheid van
gemeentebesturen om in het kader van de beperking van geluidsoverlast regelend
op te treden onverlet te laten. Gemeentelijke regels die klokgelui en oproepen
tot gebed in het kader van geluidsoverlast beperken zijn dus geen medebewind,
maar autonome bepalingen. Artikel 10 WOM vertoont een zekere overlap met artikel
4:6 APV (overige geluidhinder). Zie de toelichting bij dat artikel.Gemeentelijke bevoegdhedenLos van zijn bevoegdheden krachtens de WOM, blijft de burgemeester bevoegd tot
optreden krachtens de artikelen 175 en 176 van de Gemeentewet. De memorie van
toelichting bij de WOM geeft dit aan en ook de minister belicht tijdens de
Kamerbehandeling deze bevoegdheid nadrukkelijk. Deze twee artikelen zijn echter
slechts beperkt toepasbaar. Er mag namelijk pas gebruik van gemaakt worden
wanneer er sprake is van ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde of
als er daadwerkelijk sprake is van ernstige verstoring van de openbare orde. In
die gevallen kan de burgemeester krachtens artikel 175 de nodige bevelen of
krachtens artikel 176 van de Gemeentewet een noodverordening uitvaardigen. De
vraag rijst of de burgemeester met behulp van deze noodbevoegdheden
grondrechten, zoals in dit geval het betogingsrecht, mag beperken.De regering heeft tijdens de behandeling van de herziene Grondwet namelijk
gesteld dat de clausule “behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet”
inhoudt dat alleen de formele wetgever zonder delegatiemogelijkheid bevoegd is
tot het beperken van grondrechten en dat de formele wet zelf de omvang van de
grondrechtbepaling moet aangeven. In artikel 175 van de Gemeentewet is thans
expliciet opgenomen dat de burgemeester bij het geven van noodbevelen kan
afwijken van andere dan bij de Grondwet gestelde voorschriften.Het verbod van delegatie zou een obstakel kunnen zijn voor de burgemeester om
krachtens artikel 176 van de Gemeentewet een grondrecht te beperken door middel
van een noodverordening. Volgens de Hoge Raad voegt het voorschrift op grond van
artikel 176 Gemeentewet zich in als bestanddeel in de omschrijving van de
overtreding tegen het openbaar gezag van artikel 443 Sr. en het is “dus de wet
(in formele zin), die in die noodtoestand de zeer tijdelijke onderbreking van de
uitoefening van het grondrecht gedoogt”, HR 28-11-1950, NJ 1951, 137 (Tilburgse
APV).Bij betogingen waarbij ernstige vrees voor verstoring van de openbare orde
bestaat of de verstoring daadwerkelijk plaatsvindt, kan de burgemeester derhalve
bevelen, zoals bedoeld in artikel 175 of de noodverordening zoals bedoeld in
artikel 176 Gemeentewet uitvaardigen. Dit zou in het uiterste geval zelfs een
verbod tot het houden van een betoging kunnen inhouden. Op de strekking en
reikwijdte van artikel 175 en 176 Gemeentewet is tijdens de parlementaire
behandeling en in de literatuur uitgebreid ingegaan. Door de staatssecretaris is
tijdens de mondelinge behandeling van dit wetsontwerp in de Eerste Kamer
opgemerkt: “De gevallen waarin de noodbevoegdheden van de burgemeester kunnen
worden toegepast, staan in een logisch verband met de gronden krachtens welke
grondrechten als hier aan de orde mogen worden beperkt. De burgemeester heeft
dus in de noodsituaties, bedoeld in de artikelen 175 en 176, grondwettelijk de
bevoegdheid om grondrechtbeperkende bevelen te geven ter bescherming van de
gezondheid, in het belang van het verkeer of ter bestrijding of voorkoming van
wanordelijkheden.”Verder wordt aangegeven dat ook uit de toepassingshistorie van de artikelen 219
en 220 van de oude gemeentewet volgt dat de noodbevoegdheden passen in het kader
van de beperkingsregelingen van grondrechten.WaboHet verspreiden van gedrukte stukken valt niet onder de Wabo, ook niet als daar
een element van handelsreclame in zit.Vierde lidArtikel 145 van de Gemeentewet bepaalt dat de Algemene Termijnenwet van
overeenkomstige toepassing is op termijnen in gemeentelijke verordeningen,
tenzij in de verordening anders is bepaald. Het vierde lid bevat zo’n afwijkende
bepaling, die voorkomt dat afhandeling op zaterdag of zondag of op een algemeen
erkende feestdag of op een werkdag na 12.00 uur moet plaatsvinden. Dat laatste
is gedaan om toch nog over enige uren voor beoordeling en besluitvorming te
beschikken.Jurisprudentie
De door verzoekers verwachte ordeverstoringen, het wellicht voorvallen
van strafbare feiten en de omstandigheid dat de demonstratieve optocht
van het COC ook de bisschop als stuitend zou voorkomen, bieden geen
grond tot beperking van de vrijheid van meningsuiting. Vz.ARRS
11-04-1979, Arob editie 1986, nr. 122 m.nt. De M.
Het doel van de optocht kan de burgemeester geen grond opleveren voor
weigering van de vergunning. Wnd. Vz.ARRS, 23-11-1979, NG 1980, p. S 59,
OB 1980, III.2.2.7, nr. 41197 en Gst. 1980, 6602 m.nt. J.M. Kan
(demonstratie Den Haag).
Onwettig gedrag van derden tegenover de deelnemers, zware belasting van
het politiekorps en ernstige hindering van het verkeer zijn onvoldoende
zwaarwegende omstandigheden om het betogingrecht te beperken. Vz.ARRS
27-05-1982, AB 1983, 62, m.nt. JHvV, tB/S XI, nr. 55, m. nt. tB/S, (Idem
demonstratieverbod Afcent, Wnd.Vz.ARRS, 30-05-1983, AB 1984, 85, P.J.
Boon, Arob editie 1986, 78, m. nt. MCB.)
De omstandigheid dat een bepaalde demonstratie bij het publiek
irritaties opwekt of tegendemonstraties uitlokt, is onvoldoende basis om
de demonstratie op grond van de WOM te verbieden. Slechts wanneer er
gegronde vrees bestaat voor ernstige ongeregeldheden die niet kunnen
worden voorkomen of bestreden door middel van door de overheid te
treffen maatregelen, kan er grond bestaan een demonstratie te verbieden.
Wnd.Vz.ARRS 21-03-1989, KG 1989, 158
Een betoging mag slechts in dwingende situaties preventief worden
verboden. Zo’n beperking van het recht van demonstratie kan in beginsel
niet gelegen zijn in de overweging dat onwettige gedragingen van derden
tegenover deelnemers aan een betoging de verstoring van de openbare orde
tot gevolg zullen hebben. Pres. Rb Maastricht 22 maart 2001, JG 01.0198.
In gelijke zin: Voorzieningenrechter Rb.Rotterdam 24-01-2002, JG
02.0040,en: de uitoefening van een grondrecht mag aanleiding zijn tot een
grotere inspanning dan bij evenementen als een risicowedstrijd van een
voetbalclub. Het gaat hier om de waarborging van de uitoefening van een
grondrecht. De WOM is niet van toepassing op een persconferentie in een
woonhuis. ARRS 30-12-1993, JG 94.0160, Gst. 1994, 6983, 4 m.nt. HH,
AB1994, 242 m.nt. RMvM.
De actie ter blokkering van het vliegverkeer d.m.v. het oplaten van
ballonen door de Vereniging Milieudefensie is een betoging wegens de
gemeenschappelijke meningsuiting. Pres. Rb Haarlem 25-10-1996, Gst.
1996, 7044, 4 m.nt. EB, JB 1996, 266 m.nt. REdW.
Bestuurlijke overmacht kent een zware onderbouwingsplicht. De door
verzoeker aangekondigde demonstratie is als een betoging in de zin van
artikel 9, eerste lid, van de Grondwet aan te merken. Dat brengt met
zich mee dat een betoging slechts in uitzonderlijke situaties preventief
mag worden verboden. Verweerder behoort de nodige politiebescherming te
bieden teneinde de demonstratie doorgang te kunnen doen vinden. Dit
leidt eerst dan uitzondering indien er een situatie van bestuurlijke
overmacht dreigt te ontstaan. Daarvan is sprake als een betoging naar
redelijke verwachting gepaard zal gaan met wanordelijkheden op zodanige
schaal dat er niet voldoende politie ingezet kan worden om daaraan het
hoofd te bieden. Van belang is of verweerder zich voldoende heeft
ingespannen om een vreedzaam verloop van de demonstratie mogelijk te
maken. Nu het hier gaat om de uitoefening van een grondrecht mag daarbij
een grotere inspanning van verweerder worden verwacht. De
voorzieningenrechter is van oordeel dat verweerder onvoldoende concreet
heeft aangetoond dat de verwachte wanordelijkheden vanwege het niet
kunnen leveren van voldoende politiecapaciteit zullen leiden tot een
situatie van bestuurlijke overmacht. Dit leidt er toe dat het verbod
geen stand kan houden. Nu binnen de aangekondigde route een straatfeest
plaatsvindt, bepaalt de voorzieningenrechter dat de demonstratie
plaatsvindt op een alternatieve route (Voorzieningenrechter Roermond, 10
juni 2010, AWB 10/715; LJN: BM7394; JG 10.0055).
Kan een vreedzame demonstratie worden beëindigd, enkel en alleen omdat
die niet is aangemeld? De Nationale Ombudsman heeft in zijn
rapport van december 2007, “Demonstreren staat vrij” (http://www.nationaleombudsman.nl/rapporten/grote_onderzoeken/2007demonstreren/index.asp),
de juridische grenzen nog eens helder op een rij gezet .
De Hoge Raad onderschreef in zijn arrest van 17 oktober 2006 (NJ 2007,
207, AB 2007, 23) het oordeel van het gerechtshof dat een demonstratie
kan worden beëindigd, alleen omdat die niet is gemeld. De Hoge Raad
vernietigde de uitspraak van het gerechtshof, omdat het hof ten onrechte
had geoordeeld dat de politie op eigen gezag de demonstratie kon
beëindigen. Die bevoegdheid ligt uitdrukkelijk bij de burgemeester, en
die zal dan ook de feitelijke beslissing moeten nemen.
Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde in haar
arrest van 17 juli 2007 (NJB 2007, 1839) anders. In bijzondere
omstandigheden, waarin een demonstratie een onmiddellijke reactie is op
politieke gebeurtenissen, is het enkel en alleen ontbreken van een
melding onvoldoende om de demonstratie te beëindigen. Als er verder
niets illegaals aan de hand is en de demonstratie geen bedreiging vormt
voor de openbare orde, zou het beëindigen van de demonstratie alleen
omdat de melding ontbreekt, een disproportionele beperking van het
grondrecht om te demonstreren zijn.
De Ombudsman sluit zich daarbij aan: bij het beëindigen van een demonstratie
moet in zijn visie altijd worden afgewogen of dat in het belang van
volksgezondheid, het verkeersbelang, of ter voorkoming van wanordelijkheden
noodzakelijk is. Dat is overigens, zo blijkt uit het rapport, ook het beleid van
de burgemeester van Den Haag.Of de Hoge Raad in een nieuw arrest aansluiting zou zoeken het EHRM valt
uiteraard niet te voorspellen, maar er is alle reden om de lijn van het EHRM en
de Ombudsman aan te houden: het grondrecht van demonstratie moet niet
lichtvaardig worden beperkt, en niets is logischer dan om ook bij het beëindigen
van een demonstratie vanwege het ontbreken van een melding af te wegen of het
belang van volksgezondheid, het verkeersbelang, of de voorkoming van
wanordelijkheden dat noodzakelijk maken. Niet voor niets schept het artikel in
de APV de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden een kort voor de
demonstratie gedane melding te accepteren.AFDELING 3. Vertoning e.d. op de
wegArtikel 2:4
StraatartiestFeesten en wedstrijden zijn ondergebracht bij de evenementen. Muziek maken kan
ook een evenement zijn, zie onder artikel 2:16. Echter het optreden van een
straatmuzikant, bijvoorbeeld een harmonicaspeler, is geen evenement. Daarom is
de straatmuzikant onder artikel 2:4 gebracht. Hetzelfde geldt voor
straatfotografen en de andere categorieën genoemd in artikel 2:4. De motieven om
openbare plaatsen aan te wijzen zijn: dwingende redenen van algemeen belang,
hetgeen omvat: openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en milieu.
Zie voor de betekenis van deze begrippen het commentaar onder artikel 1.8.De activiteiten van de straatartiest, straatfotograaf, tekenaar, filmoperateur
en gids vallen onder de werking van artikel 7, derde lid, Grondwet. Het begrip
“openbaren van gedachten of gevoelens” moet volgens de jurisprudentie en de
toelichting op artikel 7 Grondwet haast grammaticaal worden uitgelegd. Elke
uiting van een gedachte of een gevoelen, ongeacht de intenties of motieven van
degene die zich uit, wordt door artikel 7 Grondwet beschermd. (KB 5 juni 1986,
Stb. 337 t/m 342, KB 29 mei 1987, Stb. 365, AB 1988, 15 m.nt. PJS.) Artikel 7,
derde lid, Grondwet laat door zijn formulering (niemand heeft voorafgaand verlof
nodig wegens de inhoud) een verbod toe voor andere aspecten van de uiting dan de
inhoud, zoals bijvoorbeeld de verspreiding. Het is bij de genoemde activiteiten
echter moeilijk te scheiden tussen inhoud en verspreiding. Immers, het verbieden
van een optreden van een straatartiest op een bepaalde plaats houdt in veel
gevallen ook in dat de inhoud van het optreden niet kan worden geuit. Dat
betekent dat voor de beperkingsgronden van het in artikel 7, derde lid,
opgenomen grondrecht, het best kan worden gekozen voor de beperkingsgronden die
bij artikel 7, eerste lid, Grondwet zijn toegelaten. In artikel 2:4 is dezelfde
redactie gevolgd. De bevoegdheid van de burgemeester berust op artikel 174 van
de Gemeentewet.Lex silencio positivo: Het aanwijzen van een gebied waar het verboden is als
straatartiest op te treden zal doorgaans op initiatief van het college zelf
gebeuren, en niet op aanvraag. Mocht er wel een aanvraag aan de orde zijn, dan
bestaan er geen duidelijke bezwaren tegen een lex silencio positivo. Een
ontheffing van het verbod zal vaker op aanvraag gebeuren, maar ook een
ambtshalve ontheffing zal voorkomen, bijvoorbeeld bij bepaalde festiviteiten.
Ook bij een ontheffing op aanvraag is geen reden om van een lex silencio af te
zien. Paragraaf 4.1.3.3. van de Awb wordt op het gehele artikel van toepassing
verklaard. Jurisprudentie
De weigering van een ontheffing in verband met de verstoring van de
openbare orde moet reëel zijn en voldoende onderbouwd zijn. Vz.ARRS 01
10 1993, JG 94.0046, Gst. 1994, 6979, 3 m.nt. EB, AB 1994, 207 m.nt.
RMvM, ABRS 15 07 1994, JG 95.0208.
Terechte weigering ontheffing voor optreden als straatfotograaf.
Optreden als straatfotograaf is niet gericht op het openbaren van
gedachten of gevoelens als bedoeld in artikel 7, derde lid, Grondwet.
Openbare orde verzet zich tegen het optreden van meer dan twee
straatfotografen. ABRS 03 09 1997, Gst. 1997, 7064, 3 m.nt. EB.
AFDELING 4. Bruikbaarheid en aanzien van de
wegArtikel 2:5
Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg of
op andere openbare plaatsen in strijd met de publieke functie van die weg of
plaatsDit artikel geeft het college de mogelijkheid greep te houden op situaties die
hinder of gevaar kunnen opleveren of ontsierend kunnen zijn. Voor de toepassing
kan worden gedacht aan het plaatsen van reclameborden of containers.DereguleringIn het kader van de deregulering en de vermindering van administratieve lasten
is bekeken of de vergunningplicht in dit artikel kan vervallen. Dat is een
discussie met vele kanten, en voor diverse oplossingen valt iets te zeggen. De
gemeente kiest ervoor om als model een breed gestelde algemene regel op te nemen
in plaats van het voorheen bestaande vergunningsstelsel. De gemeenteraad maakt
een nadrukkelijke keuze voor het bieden van meer ruimte aan burger en
bedrijfsleven. De gedachte is dat voor een groot aantal voorwerpen die in de
openbare ruimte worden geplaatst een vergunning overbodig is, omdat deze
voorwerpen volstrekt geen overlast veroorzaken of zelfs bijdragen aan de
leefbaarheid.Het plaatsen van voorwerpen op de
wegInboedelsHet plaatsen van inboedels op de weg gebeurt dikwijls in het kader van de
ontruiming van woningen. Het is echter in strijd met artikel 2:5. In de VNG
ledenbrief, kenmerk 97/39, wordt ingegaan op het toepassen van bestuurswang ten
aanzien van op de weg geplaatste zaken. Ook het preventief optreden tegen
dergelijke overtredingen wordt in deze ledenbrief behandeld. Bij Nieuwsbrief
1360 van 12 november 2001 concludeerde de VNG naar aanleiding van de hoger
beroepuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 7 november 2001 (zie ook
onder jurisprudentie), dat met deze uitspraak het advies van de ledenbrief van
20 maart 1997 wordt gehandhaafd om met preventieve bestuursdwang op te treden
tegen de in strijd met artikel 2.1.5.1. (oud) van de APV op de weg geplaatste
zaken. De verhuurder kan daartoe worden aangeschreven en op hem kunnen de kosten
van de toepassing van bestuursdwang worden verhaald.ContainersOver het plaatsen van containers kan nog opgemerkt worden dat het Centrum voor
Regelgeving en Onderzoek in de Grond, Water en Wegenbouw en de Verkeerstechniek
(CROW) in 1998 richtlijnen heeft uitgebracht, getiteld Markering onverlichte
obstakels. Deze richtlijnen gaan in op het uniform plaatsen en markeren van
verplaatsbare onverlichte obstakels (waaronder vuil- en opslagcontainers),
inclusief mogelijke regelgeving met bijbehorende handhavings- en
controlemogelijkheden.WaboHet gebruik van de weg anders dan overeenkomstig de publieke functie, als
bedoeld in dit artikel, kan onder de Wabo vallen, namelijk wanneer dit gebruik
bestaat uit de opslag van roerende zaken. Dat zal bijvoorbeeld het geval zijn
als op of aan de weg een container wordt geplaatst voor de tijdelijke opslag van
puin of bouwmaterialen tijdens een verbouwing. In andere gevallen zal het niet
altijd op het eerste gezicht duidelijk zijn of het gaat om opslag van roerende
zaken als bedoeld in de Wabo. Het onderscheidend criterium is dat het plaatsen
van zaken op de weg bij opslag een tijdelijk karakter heeft: het is de bedoeling
dat de opgeslagen zaken ooit ergens anders een al dan niet definitieve
bestemming krijgen en aldaar een functie gaan vervullen. Als dat aan de orde is
valt die activiteit onder artikel 2.2, eerste lid onder j of onder k van de
Wabo. Een ontheffing wordt op grond van artikel 2.2, eerste lid, laatste
zinsdeel, van de Wabo aangemerkt als een omgevingsgvergunning. Daarom is een
nieuw vierde lid ingevoegd, waarin staat dat het bevoegd gezag (ingevolge de
definitie in artikel 1 is dat dus het bestuursorgaan als bedoeld in de Wabo) in
een dergelijk geval een omgevingsvergunning verleent. Daarnaast blijft het derde lid gehandhaafd, waarin staat dat het bevoegde
bestuursorgaan (i.c. het college of de burgemeester) ontheffing kan verlenen
voor gebruik van de weg dat niet valt onder de Wabo, namelijk wanneer het gaat
om objecten die bedoeld zijn om ter plaatse blijvend te functioneren. Dat zijn
bijvoorbeeld bloembakken, straatmeubilair, terrassen en dergelijke.Het is niet ondenkbaar dat bij een en hetzelfde project – bijvoorbeeld een
grootscheepse restauratie van monumentale panden – zowel de ontheffing van het
bevoegd bestuursorgaan (derde lid) als de onmgevingsvergunning (vierde lid)
nodig is, waarbij dan de situatie kan ontstaan dat er twee bevoegde gezagen
zijn. Met het oog op die gevallen kan overwogen worden om met toepassing van
artikel 2.2, tweede lid van de Wabo alle activiteiten waarbij voorwerpen op of
aan de weg worden geplaatst, onder de Wabo te brengen. Dat heeft als nadeel dat
de zwaardere procedure van de Wabo in alle gevallen gevolgd moet worden. Wij
verwachten dat deze situatie maar heel zelden zal voorkomen en hebben 2.2,
tweede lid van de Wabo in de model-APV dan ook niet toegepast.Jurisprudentie uitstallingen
Weigering van een uitstalvergunning voor handelswaar is niet alleen
gehandhaafd op de onder b genoemde weigeringsgrond (welstand), maar ook
op de onder a opgenomen weigeringsgrond (de uitstallingen staan ook in
de weg). De Afdeling ziet voorts geen grond voor het oordeel dat de
plaatsing van dit artikel in het hoofdstuk dat betrekking heeft op
openbare orde, in de weg staat aan het opnemen van de onder b genoemde
weigeringsgrond. Niet valt in te zien dat een zekere beoordeling van het
uiterlijk aanzien van een uitstalling niet in het belang van de
bescherming van de openbare orde kan worden geacht. ARRS 07-10-1996,
Gst. 1997, 7050, 5 m.nt. HH.
Beleid dat inhoudt dat vergunningen voor uitstallingen in het
kernwinkelgebied worden geweigerd is redelijk, mede gelet op de hoge
voetgangersstroom en een onder consumenten gehouden enquête. ABRS
11-05-1998, JU 982110 (VNG-databank).
Hetzelfde geldt voor een beleid dat inhoudt dat objecten niet meer dan
40 cm uit de voorgevel mogen worden geplaatst, welk beleid wordt
ondersteund met een welstandsadvies. ABRS 01-10-1998, JU 981188
(VNG-databank).
In de notitie Uitstallingenbeleid Binnenstad heeft het college vermeld:
alleen de uitstalling van bloemen, planten, groenten en fruit wordt
toegestaan. Daarmee is bij nadere invulling van het begrip openbare orde
een onderscheid gemaakt naar de soort van de uitgestalde waren. De
Rechtbank is van oordeel dat hiermee een wezenlijk ander onderscheid
wordt gehanteerd dan welke volgt uit een zekere beoordeling van het
uiterlijk aanzien van de uitstalling. Dit onderscheid is niet in het
belang van de bescherming van de openbare orde in de zin van artikel
2.1.5.1. Voor zover de uitstallingen van eisers niet aan de nieuwe
maatvoering voldoen, gelet op de straten/plaatsen waar de winkels van
eisers gevestigd zijn een wijziging (in plaats van een intrekking) van
de verleende vergunning in de rede had gelegen, met name wat betreft de
maatvoering en de plaats van de uitstalling, waarbij voorts de uitkomst
van een individuele toetsing vanuit een oogpunt van welstand mogelijk
tot nadere voorwaarden aanleiding had kunnen geven.
Jurisprudentie evenementen
Vergunning voor luchtkussenpark onder de voorwaarden dat het mag bestaan
uit drie luchtkussens, een ballenbak, een aantal bankjes, een
verkooppunt voor frisdranken en een deugdelijke omheining. Geen
bouwwerken, Woningwet niet van toepassing. Indien er een meldingsplicht
bestaat op grond van de Wet milieubeheer, is de APV niet van toepassing.
Ingeval de APV wel van toepassing is, heeft het college in redelijkheid
tot het verlenen van de vergunning kunnen komen. Nu het seizoen al is
begonnen, is er groot belang bij continuering. ABRS 23-06-2000, JU
001042 (VNG-databank).
Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. Pres. Rb
Leeuwarden 06-09-2001, LJN-nr. AD3917: er doen zich geen
weigeringsgronden voor op grond van artikel 2.1.5.1 en 2.2.2 APV. Ook
strijdigheid met het bestemmingsplan biedt geen grondslag voor weigering
vergunning.
Jurisprudentie terrassen
Het gebruik van een terras bij een horecabedrijf is blijkbaar een
dermate lucratieve onderneming dat alles op alles wordt gezet om
vergunning te verkrijgen voor een groter terras. De aangevoerde
argumenten (toezeggingen, schending van een overeenkomst) speelden
terecht geen rol bij de overweging dat een terras op zichzelf en het
bedienen ervan de verkeersveiligheid negatief kan beïnvloeden. Op grond
van artikel 2.3.1.2, vijfde lid, en in afwijking van artikel 2.1.5.1,
van de model-APV beslist de burgemeester (en niet het college) over het
gebruik van het weggedeelte waarop het terras door de horeca-ondernemer
was gewenst in relatie tot de naastgelegen (verkeers)weg. (zie over de
bevoegdheid van de burgemeester i.p.v. het college ook JG 03.0022. Een
terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend erf in
de zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste lid van
dit artikel is de burgemeester onder meer belast met het toezicht op de
voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij behorende erven.
Ingevolge het derde lid van dit artikel is de burgemeester belast met de
uitvoering van de verordeningen voor zover deze betrekking hebben op dat
toezicht. De burgemeester – en niet het college – is dus bevoegd om
terrasvergunningen te verlenen. ABRS 05-06-2002, JG 02.0128 m.nt. M.
Geertsema. In dezelfde zin: ABRS 13-11-2002 (Nijmegen), nr. 200202419,
LJN-nr. AF0269.
Jurisprudentie reclame
De Reclameverordening bevatte het verbod om zonder vergunning van het
college reclameborden te plaatsen, die vanaf de weg of een andere voor
het publiek toegankelijke plaats zichtbaar zijn. De vergunning kon
worden geweigerd in het belang van welstand of verkeersveiligheid. Het
college heeft een maximum van 123 locaties voor driehoeksborden
aangewezen. Het stellen van beleidsregels was op grond van de
Reclameverordening verplicht, maar het college had nagelaten deze op te
stellen, zodat niet duidelijk was welke procedure werd gevolgd bij de
verdeling van de schaarse locaties. De Afdeling oordeelt allereerst:
Anders dan artikel 7, eerste lid, Gw beschermt art. 10 EVRM ook uitingen
met een commercieel karakter. De inmenging in het recht van vrije
meningsuiting is echter voorzien bij de wet conform het tweede lid van
art. 10. Aangezien het stelsel in de Reclameverordening er voorts toe
strekt reclame-uitingen te reguleren in het belang van de openbare
veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten,
alsmede de bescherming van de rechten van anderen, is er van strijd met
art. 10 EVRM geen sprake.
Aan het college kan niet de bevoegdheid worden ontzegd om een maximum te
stellen aan het aantal locaties waar driehoeksborden kunnen worden
geplaatst. Dit maximum zal moeten worden gerechtvaardigd uit hoofde van
bescherming van de in de Reclameverordening genoemde belangen. Het
college heeft dit nagelaten. Nu het maximum aantal aangewezen locaties
het uitgangspunt vormde voor de bij de beslissing op bezwaar
gehandhaafde afwijzing van het verzoek van appellante en niet kan worden
nagegaan of dit uitgangspunt rechtens houdbaar is, moet worden
geoordeeld dat de beslissing op bezwaar niet kan worden gedragen door de
daaraan ten grondslag gelegde motivering, zodat deze voor vernietiging
in aanmerking komt. ABRS 20-04-2005, nr. 200407498, AB 2005, 180 m.nt.
A. Tollenaar; GS 2005, 7236, 140 m.nt. D.E. Bunschoten.
Aangenomen mag worden dat een te beperkend beleid met betrekking tot
reclameconstructies op grond van artikel 2.1.5.1 niet als redelijk kan
worden gekwalificeerd, nog daargelaten of dit in overeenstemming is met
artikel 10 EVRM (Pres. Rb Zwolle 29-10-1997, KG 1997, 389). Immers, dit
kan betekenen dat er in feite geen mogelijkheid van enige betekenis tot
gebruik van het middel van verspreiding en bekendmaking zou overblijven
Volgens de President kunnen wel beleidscriteria in de vorm van
restricties voor wat betreft het aantal vergunningen (al dan niet per
aanvrager per jaar), en de locatie en duur van elke vergunning worden
gesteld (Pres. Rb Zwolle 26-9-1997, KG 1997, 338). Dit beleid kan worden
onderbouwd met behulp van een politierapport of welstandsadvies.
Over driehoeksreclameborden ten behoeve van een Rasti Rostelli-show,
oordeelde de Pres. Rb ’s-Hertogenbosch 23-09-1999, KG 1999, 299 dat bij
elke aanvraag om vergunningverlening een individuele en concrete
beoordeling nodig is, ongeacht het gevoerde beleid. Geen acht is
geslagen op de borden als zodanig en de plaats van opstelling. Geen
strijd met redelijke eisen van welstand. Aanvrager dient te worden
behandeld als ware hij in het bezit van een vergunning.
Driehoeksreclameborden. Het standpunt van het college dat artikel
2.1.5.1. alleen van toepassing is als ook de Woningwet van toepassing
is, wordt niet gehonoreerd. Pres. Rb Haarlem 27-10-1997, Gst. 1998,
7069, 3 m.nt. EB, KG 1997, 388.
Weigering van vergunning voor het maken van reclame voor een
voetbalwedstrijd, aangezien deze reclame-uiting ontsierend is voor de
omgeving. Het betreft commerciële reclame; artikel 7 Grondwet, artikel
10 EVRM en artikel 19 IVBPR niet van toepassing. Artikel 10 EVRM en 19
IVBPR zijn alleen in het geding als de verspreiding van reclame (en
uiteraard andere meningsuitingen) zo zeer aan banden zou worden gelegd
dat de vrijheid reclame te maken zelf zou worden aangetast. ABRS
23-12-1994, JG 09.0207, AB 1995, 163.
APV-bepaling biedt geen ruimte voor de weigering van een vergunning voor
reclameborden op basis van beleid volgens welk toestemming voor
reclameborden uitsluitend wordt verleend voor plaatselijke,
niet-commerciële evenementen. Artikel 2.1.5.1. kent een aantal
limitatieve weigeringsgronden. De aard van de reclame, commercieel of
niet-commercieel, valt daar niet onder. Pres. Rb Breda 9-11-1994, JG
95.0137, KG 1995, 20. Zie ook Pres. Rb Zwolle 26-9-1997 en 29-10-1997,
resp. KG 1997, 338 en 389. Een soortgelijke uitspraak betreft Pres. Rb
‘s Hertogenbosch 12-11-1998, KG 1999, 23. Weigering van vergunning voor
reclameborden, aangezien het geen reclame voor een zeer bijzonder
evenement betreft. Aard van een evenement is geen weigeringsgrond in de
zin van artikel 2.1.5.1.
Vz.ARRS 27-08-1993, JG 94.0054. Door het verlenen van ontheffingen voor
de duur van een jaar heeft het college duidelijk gemaakt dat het beleid
ten aanzien van reclameborden en verkooprekken gewijzigd kan worden. Het
in het geheel niet bieden van ruimte voor het verlenen van een
ontheffing verdraagt zich niet met de APV. Vz.ABRS 03-01-1994, JG
94.0212.
Jurisprudentie afvalcontainers
Plaatsing van een bedrijfsafvalcontainer op de openbare weg is in strijd
met de bestemming. Bovendien komt het doelmatig en veilig gebruik van de
weg in het geding. ARRS 30-12-1993, JG 94.0213, Gst. 1994, 6995, 5 m.nt.
HH. Afvalcontainers kunnen echter bouwwerken in de zin van de Woningwet
zijn waarvoor een bouwvergunning is vereist. Dit hangt af van de
constructie, omvang van de constructie en de plaatsgebondenheid. Artikel
8.2 APV, welk artikel vergelijkbaar is met 2.1.5.1, blijft buiten
toepassing. ABRS 29-01-1998, Gst. 1998, 7054, 5 m.nt. JT en MenR 1998,
54 m.nt. H.A.M.G.
Jurisprudentie handhaving
Naar aanleiding van de vraag of de gemeente veroordeeld kan worden om
bij een gerechtelijke ontruiming van een woning aanwezig te zijn om de
op de weg geplaatste inboedel terstond af te voeren en op te slaan,
overweegt de Pres. Rb Amsterdam 19-08-1999, KG 1999, 242, dat de
executerende deurwaarder gerechtigd is de inboedel aan de weg te
plaatsen zonder dat hem een overtreding op grond van de APV verweten kan
worden. De publieke taak van de gemeente om de openbare weg vrij te
houden van obstakels houdt echter nog niet in dat de deurwaarder een
rechtens afdwingbare vordering tegen de gemeente heeft om bij
gerechtelijke ontruimingen de inboedel af te voeren en op te slaan.
Deurwaarder kan wel maatregelen nemen zoals de geëxecuteerde van tevoren
waarschuwen of zelf maatregelen nemen voor afvoer en opslag.
Ten onrechte merkte de opzichter bij een woningontruiming de inboedel
als afval aan en liet de afgevoerde inboedel als afval verbranden.
Gemeente aansprakelijk voor de schade. Pres. Rb Amsterdam 15-02-2001, JG
01.0138 m.nt. E.H.J. de Bruin, KG 2001, 87.
Het op straat plaatsen en daar laten staan van inboedel is geen gebruik
van de weg overeenkomstig de bestemming, zodat zo’n handeling onder het
verbod van artikel 2.1.5.1 (oud), eerste lid, van de APV valt. Hoewel
artikel 5:21 van de Awb niet met zoveel woorden voorziet in de
mogelijkheid van een preventieve bestuursdwangaanschrijving, kan een
dergelijk besluit volgens vaste jurisprudentie worden genomen indien er
sprake is van klaarblijkelijk gevaar van een op zeer korte termijn te
verwachten overtreding van een concreet bij of krachtens de wet gesteld
voorschrift. De Afdeling overweegt nog expliciet dat niet van belang is
er of sprake is van dreigende ernstige schade. Het enige criterium voor
preventieve bestuursdwang is dus “klaarblijkelijk gevaar van
overtreding”. Verder oordeelt de Afdeling dat de aanschrijving terecht
aan de woningstichting is gericht. Als opdrachtgeefster tot ontruiming,
waarbij de inboedel op straat komt te staan, is ze overtreedster van
artikel 2.1.5.1 (oud) van de APV. Als overtreedster is de
woningstichting op grond van artikel 5:25 van de Awb ook de kosten
verbonden aan de toepassing van bestuursdwang verschuldigd. ABRS
07-11-2001, JG 02.0006, LJN-nr. AD5810 (Brunssum) m.nt. M. Geertsema,
Gst. 2002, 7157, 6 m.nt. R. Boesveld.
Spoedeisende bestuursdwang met toepassing van artikel 5:24, zesde lid,
van de Awb ten aanzien van op de weg geplaatste zaken na ontruiming. Het
op straat plaatsen en daar laten staan van een veelal uit losse
voorwerpen van niet geringe omvang bestaande inboedel kan niet als
gebruik van de weg overeenkomstig haar bestemming worden aangemerkt,
zodat een dergelijke handeling onder het verbod van artikel 2.1.5.1,
eerste lid, van de APV valt. Deurwaarder is een instrumenterend openbaar
ambtenaar. Woningstichting is als opdrachtgeefster tot ontruiming
overtreedster van artikel 2.1.5.1 APV en dient de kosten van
bestuursdwang te betalen. ABRS 17-07-2002, JG 02.0151 m. nt. van M.
Geertsema.
Ook een preventieve last onder dwangsom kan worden opgelegd aan de
ontruimer. Vzr. Zutphen 25-08-2004, 04/1199 GEMWT, LJN-nr. AQ8910.
Door particulier niet overeenkomstig publieke functie en zonder
vergunning gebruikt deel van gemeentegrond (groenstrook) is aan te
merken als weg in de zin van artikel 2.1.5.1, eerste lid, van de APV
(Alkmaar), nu gemeente publieke toegankelijkheid van groenstrook heeft
beoogd en deze ook feitelijk heeft gerealiseerd. Niet is gebleken van
concreet zicht op legalisatie. Beroep op gelijkheidsbeginsel verworpen.
ABRS 30-07-2008, LJN: BD8901.
Bestuursdwangaanschrijving ter verwijdering van op pad aangebrachte
afsluiting. Doorkruising Wegenwet. Op grond van APV-verbod om ‘weg’
anders dan overeenkomstig de bestemming te gebruiken mag rechthebbende
niet worden gedwongen verkeer toe te laten dat valt buiten de reikwijdte
van zijn duldplicht ingevolge de Wegenwet (ABRS 01-07-2009,
200806520/1H3, gemeente Ubbergen, LJN: BJ1110, GemSt 7322, 86)
Artikel 2:6 Aanleggen, beschadigen en veranderen van een
wegAlgemeenIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is
bekeken of de vergunningplicht in deze bepaling zou kunnen worden opgeheven. Wij
hebben ervoor gekozen de vergunningplicht te laten bestaan, omdat het in verband
met de verkeersveiligheid en de bruikbaarheid van wegen niet gewenst is dat
niet-overheden zomaar wegen aanleggen, beschadigen of veranderen. Het stellen
van algemene regels in plaats van een vergunningvereiste hebben wij wel
overwogen, maar dat is niet goed mogelijk, omdat het hierbij veelal om specifiek
maatwerk gaat.Voor de aanleg van wegen en het daarvoor eisen van een vergunning van het
college is de relatie met de Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) van belang. Op
grond van de Wro mag een aanlegvergunning voor de uitvoering van bepaalde werken
of werkzaamheden bij een bestemmingsplan alleen verplicht worden gesteld om te
voorkomen dat een terrein minder geschikt wordt voor de verwerkelijking van de
daaraan bij het plan gegeven bestemming of ter handhaving van een verwerkelijkte
bestemming. Ingevolge artikel 14 Wro mag een vergunning alleen en moet zij
worden geweigerd, indien het werk of de werkzaamheid in strijd zou zijn met een
bestemmingsplan of de krachtens zodanig plan gestelde eisen.WaboOp het aanleggen of veranderen van een weg is artikel 2.2, eerste lid onder d.
van de Wabo van toepassing als de activiteit verboden is in een bestemmingsplan,
beheersverordening, exploitatieplan of voorbereidingsbesluit. Dat betekent dat
de termijnen genoemd in artikel 3.9 van de Wabo van toepassing zijn op deze
vergunning. De beslistermijn is acht weken, de verdagingstermijn zes weken. Let
wel: indien er meerdere activiteiten worden aangevraagd en er één onder artikel
3.10 van de Wabo valt, dan is de uitgebreide procedure van toepassing
(beslistermijn van zes maanden met een mogelijkheid tot verdagen van zes
weken).De indieningsvereisten voor een aanvraag om een vergunning die onder de Wabo
valt, staan in de Ministeriele regeling omgevingsrecht (Mor). Het gaat dan om de
algemene indieningsvereisten uit artikel 1.3 van de Mor. Zie daarvoor de
toelichting bij artikel 1.2 APV. Voor het aanleggen of veranderen van een weg
zijn in de Mor geen aanvullende indieningsvereisten opgenomen.In artikel 2:18 van de Wabo is bepaald dat de vergunning alleen kan worden
verleend of geweigerd op de gronden vermeld in deze verordening. De
weigeringsgronden staan in artikel 1.8 van deze verordening. Indien de activiteit niet is verboden in een bestemmingsplan,
beheersverordening, exploitatieplan of voorbereidingsbesluit is de Wabo niet van
toepassing en is het college bevoegd. Wanneer het gaat om normaal onderhoud van
de weg is er ingevolge het derde lid geen vergunning nodig: het college hoeft
zichzelf geen vergunning te verlenen. Zie verder de toelichting aldaar.Eerste lidAan artikel 2:6 ligt als motief ten grondslag de behoefteom de aanleg,
beschadiging en verandering van wegen te binden aan voorschriften met het oog op
de bruikbaarheid van die weg. Naast het opleggen van min of meer technische
voorschriften kan het ook gewenst zijn het tempo van wegenaanleg in de hand te
houden. Het is natuurlijk hoogst onwenselijk dat wegen voortijdig aangelegd
worden waardoor - door de latere aanleg van zogenaamde complementaire openbare
voorzieningen, zoals riolering, water en gasvoorziening en verlichting - de
bruikbaarheid van die weg gedurende lange tijd sterk verminderd zal zijn, nog
daargelaten dat het veel extra kosten meebrengt. Als de gemeente tevens eigenaar
van de weg is, moet uiteraard ook privaatrechtelijke toestemming worden gegeven.
Een afgegeven vergunning mag niet worden gefrustreerd door privaatrechtelijke
weigering van de gemeente. Als een derde eigenaar van de grond is, ligt dat
anders. Het college kan in dat geval de aanvrager om vergunning erop wijzen dat
hij ook privaatrechtelijke toestemming behoeft.Tweede lidOmdat voor de toepassing van dit artikel o.a. het begrip “weg” uit de
Wegenverkeerswet 1994 gebruikt wordt, is een vergunning vereist voor de aanleg,
verandering enz. van wegen die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan.
Dit betekent dat in beginsel de vergunningsplicht ook geldt voor de zogenaamde
“eigen wegen” die feitelijk voor het openbare verkeer openstaan. Ook voor deze
wegen is het namelijk wenselijk dat ten behoeve van de bruikbaarheid daarvan
voor brandweer, ambulance e.d. voorschriften gesteld kunnen worden over de wijze
van verharding, breedte e.d. Die wenselijkheid is ook aanwezig voor wegen die
bijvoorbeeld aangelegd worden op grote bedrijfsterreinen. Daarvoor is in het
tweede lid dan ook de toevoeging “alsmede alle niet openbare ontsluitingswegen
van gebouwen” opgenomen. De plicht om gebouwen door middel van een
verbindingsweg op het openbaar wegennet aan te sluiten staat in artikel 37
Bouwverordening gemeente Vlissingen.Derde lidVan de vergunningplicht zijn uitgezonderd de overheden die in de uitvoering van
hun publiekrechtelijke taak wegen aanleggen of veranderen. Er mag van uitgegaan
worden dat zij hun werkzaamheden afstemmen op de bruikbaarheid van de weg.
Desgewenst kunnen in het derde lid ook nog andere publiekrechtelijke lichamen,
bijvoorbeeld de op de Wet gemeenschappelijke regelingen gebaseerde
samenwerkingsverbanden, genoemd worden. Ook is het mogelijk om voor de
landinrichtingscommissie, als bedoeld in artikel 27, jo 124, tweede lid,
Landinrichtingswet, een uitzondering te maken. De plicht om gebouwen door middel
van een verbindingsweg op het openbaar wegennet aan te sluiten staat in artikel
37 Bouwverordening gemeente Vlissingen.Vierde lidVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de APV van rechtswege vervallen als
in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening wordt
voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
vierde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Het nutsbedrijf zal op grond van artikel 2:6 een vergunning nodig hebben voor
het leggen van leidingen e.d. in een weg. Dat is niet zo voor
telecommunicatiebedrijven en kabeltelevisiebedrijven en de door hen beheerde
telecommunicatiekabels met een openbare status (telecommunicatie- en
omroepnetwerken). Voor deze werken wordt een regeling getroffen in de
Telecommunicatiewet en de daarop gebaseerde Telecommunicatieverordening gemeente
Vlissingen 2008.Jurisprudentie
De voorschriften mogen slechts slaan op datgene wat op de weg zelf
betrekking heeft - zoals de grenzen, de afmetingen, het profiel, de
hoogte, de wijze van verharding - of wat met die weg ten nauwste verband
houdt zoals beplanting en verlichting langs en van de weg, alsmede de
(situering van de) langs of in de weg liggende riolering, Vz.ARRS 10 01
1986, BR 1986, 426, Arob editie 1986, 86, 7 (Wegaanleg Gennep).
Relatie van artikel 2.1.5.2 (thans 2:11) met artikel 350 van het Wetboek
van Strafrecht. APV bepaling als vorenbedoeld verbiedt het feitelijk
beschadigen, zonder op die beschadiging gerichte opzet, onverschillig
wie de eigenaar is. Artikel 350 Sr. stelt daarentegen straf op
opzettelijke en wederrechtelijke beschadiging van enig goed, geheel of
ten dele aan een ander toebehorende, en derhalve op onrechtmatige
beschadiging van eens anders eigendom, gepleegd met het doel en de wil
om te beschadigen. HR 07 01 1907, W. 8485 (APV Tiel)
Anti-rampalen (voor juwelierswinkel) in het voetgangersgebied van een
druk winkelcentrum leveren gevaar op voor de bruikbaarheid van de weg en
voor het doelmatig gebruik daarvan in de zin van artikel 2.1.5.2, derde
lid, van de APV Zutphen. Legalisering van de palen is niet aan de orde.
Objecten die in dezelfde winkelstraat staan, zoals fietsen,
terrasstoelen en bloempotten, zijn anders dan de twee betonnen palen.
Deze kunnen ’s nachts van de openbare weg worden verwijderd. Er is
bovendien een aanvaardbaar alternatief. De palen kunnen achter de
gevellijn worden gerealiseerd. ABRS 04-02-2004, 200302804/1, LJN
AO2900.
Artikel 2:7 Maken, veranderen van een uitwegAlgemeenIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is
bezien of de vergunningplicht in deze bepaling zou kunnen worden opgeheven. In
veel gevallen kan de aanleg of verandering van een uitweg zonder meer gebeuren
zonder dat dit problemen oplevert. Overheidsbemoeienis is dan niet nodig. In
andere gevallen is overheidsbemoeienis wel noodzakelijk ter bescherming van het
algemeen belang. Er is daarom voor gekozen de vergunningplicht te wijzigen in
een meldingsplicht. Het stellen van algemene regels in plaats van een
meldingsplicht is wel overwogen, maar is niet goed mogelijk, omdat het hierbij
veelal om specifiek maatwerk gaat. De tekst is aangepast en gewijzigd in een
meer zuiver vergunningsstelsel, waarbij het college slechts de keus heeft tussen
toestaan en verbieden.De belangen die het college hierbij kan afwegen zijn vooral en in de eerste
plaats gevaar of hinder voor het wegverkeer ter plaatse. Daarnaast kan worden
gedacht aan het verlies van een bestaande openbare parkeerplaats of de
bescherming van openbare groenvoorzieningen. Uit de jurisprudentie over artikel
14 Wegenwet blijkt dat de eigenaar van een weg het uitwegen daarop moet gedogen.
Voorts blijkt uit de jurisprudentie dat regels in een verordening mogen worden
gesteld, bijvoorbeeld in het kader van de vrijheid van het verkeer, veiligheid
op de weg of de instandhouding van de bruikbaarheid van de weg.Artikel 2:7 beoogt de aanleg van uitwegen zoveel mogelijk vrij te laten, maar te
voorkomen dat er gevaarlijke of hinderlijke situaties voor het verkeer ontstaan,
dat een uitrit op onaanvaardbare manier ten koste gaat van openbaar groen, en
desgewenst ook dat een uitweg feitelijk opheffing betekent van soms (zeer)
schaarse parkeerruimte. Als de gemeente tevens eigenaar van de weg is, moet ook
privaatrechtelijke toestemming worden gegeven. Een publiekrechtelijk toelaatbare
uitweg mag niet worden gefrustreerd door privaatrechtelijke weigering van de
gemeente. Als een derde eigenaar van de grond is, ligt dat anders. Het college
kan in dat geval de aanvrager om vergunning erop wijzen dat hij ook
privaatrechtelijke toestemming behoeft.De indiener van de melding moet bij zijn melding een situatieschets van de
gewenste uitweg en een foto van de bestaande situatie ter plaatse voegen.
Daarbij moet worden opgemerkt dat met name bij elektronische formulieren het
bijvoegen van een foto voor burger en gemeente extra lasten betekent. Het valt
te overwegen om deze eis niet op te nemen. Aan de hand van deze gegevens kan het
college sneller de afweging maken of de gewenste uitweg al of niet kan worden
toegestaan en eventueel onder oplegging van welke voorschriften.Een verbod dat in het belang van de verkeersveiligheid wordt gesteld, strijdt
evenmin met artikel 14 Wegenwet. De grond bescherming van groenvoorzieningen in
de gemeente kan bijvoorbeeld gebruikt worden om het maken van een uitweg te
verbieden als dat op een onaanvaardbare manier ten koste gaat van het openbaar
groen.De MeldingDe melding van een uitweg valt niet onder de Wabo. Er is immers geen sprake van
een vergunning of ontheffing. Het betreft hier een voorbeeld van een
meldingsverplichting als onderdeel van een voorwaardelijk verbod. Het is
opvallend dat deze bepaling geen termijn kent waarbinnen de gemelde
werkzaamheden inzake de aanleg van de uitweg moeten worden uitgevoerd.Het gaat bij de aanleg van uitwegen om een handeling die niet afhankelijk is van
een bepaalde datum waarop de werkzaamheden plaatsvinden. In dit geval kan het
moment van aanleg of wijziging van de uitweg zelf worden gekozen. Toen er nog
sprake was van een vergunningplicht kon op basis van een algemene bepaling in
art. 1:6 van de APV de vergunning worden ingetrokken wanneer niet binnen een
redelijke termijn van de vergunning gebruik was gemaakt. Nu ontstaat de situatie
dat wanneer de melding is gedaan en er geen nadere voorschriften zijn gesteld of
een verbod is uitgevaardigd tot in lengte van dagen de werkzaamheden kunnen
worden uitgevoerd. Het leed wordt enigszins verzacht doordat de meldingsplicht
is gekoppeld 'aan diegene die voornemens is een uitweg te maken naar de weg of
verandering te brengen in een bestaande uitweg naar de weg'. Het melden is dan
ook een persoonlijke verplichting en heeft geen zakelijke werking. Een
rechtsopvolger onder bijzondere of algemene titel van de oorspronkelijke melder
zal een nieuwe melding moeten doen wanneer de inrit daadwerkelijk wordt
aangelegd. Als de gemeente tevens eigenaar of beheerder is van de aansluitende
weg, moet de gemeente ook privaatrechtelijke toestemming gegeven tot het maken
van de daadwerkelijke aansluiting op de weg. Dit is een bevoegdheid van het
college. Een publiekrechtelijk toelaatbare uitweg mag niet worden gefrustreerd
door privaatrechtelijke weigering van de gemeente.Als een melding is gedaan heeft het college nog de mogelijkheid tot sturing
namelijk door het verbod van de aanleg van de uitweg. Dit verbod is een besluit
in de zin van de van de Awb. Een melding doet het verbod buiten werking stellen
en de melder kan met de feitelijke aanleg beginnen. In bovenstaande bepaling is
dan ook een mijns inziens de niet overbodige bepaling opgenomen dat met de
feitelijke werkzaamheden moet worden gewacht totdat vier weken na ontvangst van
de melding zijn verstreken. Door de verbodsbevoegdheid is er namelijk eerst na
ommekomst van deze termijn duidelijkheid over de rechtspositie van de melder en
wordt voorkomen dat na de melding uitgevoerde werkzaamheden ongedaan moeten
worden gemaakt omdat deze alsnog getroffen worden door een verbod. In sommige
APV's treffen we nog de mogelijkheid aan dat het college de bevoegdheid heeft
tot het stellen van nadere voorschriften aan de feitelijke aanleg. Dit gaat
minder ver dan een verbod. In dat geval heeft het college de mogelijkheid om
binnen een bepaalde periode na ontvangst van de melding nog nadere voorschriften
aan de feitelijke uitweg te stellen en hoeft niet onmiddellijk een verbod te
worden uitgevaardigd. Sommige nadere voorschriften die in alle situaties waarin
uitwegen worden aangelegd van toepassing zijn worden vaak bij een gemeente dan
op het meldingsformulier geplaatst. De werking van deze voorschriften is dan
echter discutabel zoals in bovenstaande is opgemerkt. Deze voorschriften kunnen
worden vastgesteld in de vorm van nadere regels op grond van art. 156 lid 3 van
de Gemw. Daartoe dient het bovenstaande artikel bijvoorbeeld de volgende
bepaling te bevatten: 'Het college kan nadere regels vaststellen ten
aanzien van de situering, de breedte en het te gebruiken materiaal bij het
aanleggen of veranderen van uitwegen. 'Probleem met de bevoegdheid tot het instellen van een verbod inzake de
feitelijke aanleg van de uitweg en ook de bevoegdheid tot het stellen van nadere
voorschriften is dat een belanghebbende een verzoek kan indienen tot het
uitvaardigen van een verbod dan wel het stellen van nadere voorschriften. Niet
zelden ontvangt het college een brief, waarin expliciet wordt vermeld dat een
belanghebbende bezwaar maakt tegen de aanleg van een uitweg waarvan het
voornemen is gemeld. Zoals in het voorgaande is geschetst, zal het college dan
moeten beoordelen of er aanleiding is om een verbod uit te vaardigen dan wel,
indien deze mogelijkheid in de verordening is opgenomen, nadere voorschriften
aan de feitelijke aanleg moeten worden gesteld. Het college kan voor deze
bevoegdheden beleidsregels vaststellen. Deze beleidsregels kunnen bijvoorbeeld de situaties aangeven voor het
uitvaardigen van een verbod. Daarnaast kan een beleidsregel de noodzaak aangeven
omtrent het geven van toestemming tot het maken van een daadwerkelijke
aansluiting op de weg. Aspecten van wegbeheer dienen dan ook in de beleidsregels
te worden betrokken. In deze beleidsregels kan bijvoorbeeld worden aangegeven
dat de toestemming als wegbeheerder wordt geacht te zijn verleend wanneer het
college geen verbod uitvaardigt, dan wel geen nadere voorschriften aan de
feitelijke aanleg van de uitweg stelt, indien daartoe de bevoegdheid in de
verordening is opgenomen. Rekening houdend met de bevoegdheden tot het stellen
van nadere voorschriften aan de feitelijke aanleg van een uitweg dan wel het
verbieden van de feitelijke aanleg dient het college nog een 'interne' procedure
vast te stellen. Deze procedure kan dan als volgt luiden:- er wordt een melding ingediend aan de hand van een vastgesteld formulier; op
het meldingsformulier wordt gewezen op het feit dat het college nadere
voorschriften kan stellenaan de feitelijke aanleg van de uitweg;- van deze melding wordt een publicatie opgesteld bestemd voor de gemeentepagina
in een periodiek plaatselijk verschijnend huis-aanhuis-blad (i.c. De Faam);- er wordt de mogelijkheid van het stellen van nadere voorschriften dan wel een
verbod genoemd en dat binnen een bepaalde termijn of voor een bepaalde datum
schriftelijke aanvragen tot het stellen van nadere eisen dan wel het
uitvaardigen van een verbod aan de feitelijke uitweg kunnen worden ingediend bij
het college.Is de melding in overeenstemming met de beleidsregels en zijn er geen verzoeken
ingediend dan kan het college volstaan met een ontvangstbevestiging van de
melding.Jurisprudentie
Eigenaar dient uitwegen op de weg te gedogen. ARRS 01 09 1977, AB 1977,
366 m.nt. JHvdV, Gst. 1977, 6472 m.nt. Kan, BR 1977, p. 914 m.nt. Crince
le Roy (Maastricht I); ARRS 08 06 1978, AA p. 574 m.nt. Wessel, Gst.
1977, 6514 (De Bilt); ARRS 08 05 1981, AB 1981, nr. 391 m.nt. Borman
(uitwegvergunning Nuth I).
Ontheffing verleend voor de verbreding in het belang van de veiligheid
en bruikbaarheid van de weg onder de voorwaarde dat moet worden
bijgedragen in de kosten. Kosten van de wegverbreding konden in
redelijkheid niet geheel ten laste van appellante komen. ARRS
20-06-1983, AB 1984, 75 m.nt. JHvdV. (Wegverbreding).
Weigering uitwegvergunning op basis van de verordeningsbepaling, die in
het belang van de verkeersveiligheid is gesteld, strijdt niet met
artikel 14 van de Wegenwet. HR 30 09 1987, BR 1988, 212 m.nt. P.C.F. van
Wijmen.
Weigering uitwegvergunning op grond van het belang van de bescherming
van het uiterlijk aanzien van de gemeente is in beginsel mogelijk. ARRS
22-12-1989, Bouw en uitvoering 1991, nr. 5. Zie ook ABRS 13-07-1999,
H01.98.1206 (VNG-databank).
Het schrijven van het college dat grond niet in gebruik wordt gegeven,
is mede aan te merken als een weigering om een uitwegvergunning te
verlenen. Noch het eigendomsrecht, noch de handhaving van het
bestemmingsplan kan een rol spelen bij de beslissing gelet op het
opschrift van het hoofdstuk waarin het artikel is geplaatst. Rubrica est
lex. ARRS 11 01 1991, Gst. 6929, nr. 6. m.nt. HH.
Via voorschriften aan de vergunning te verbinden kan de wijze waarop
wordt uitgeweegd worden geregeld. ARRS 28 10 1983, Gst. 6774, nr. 12
(APV Vlijmen); ARRS 01 04 1980, tB/S V, p. 662 (APV Dongen). Als
voorschrift aan de vergunning kan o.a. een onderhoudsplicht opgelegd
worden, ARRS 12 07 1982, tB/S III, nr. 356.
De Wegenwet houdt een regeling in van de onderhoudsplicht van wegen en
ziet niet toe op de bescherming van de bruikbaarheid ervan. ARRS 09 02
1987, WO RvS 1987, R.J. 127/87, nr. 3.71.
Ter bescherming van de veiligheid op de weg en mits opgelegd naar
evenredigheid kan een financiële voorwaarde worden verbonden aan een
uitwegvergunning. ARRS, 20 06 1983, AB 1984, 75 m.nt.JHvdV. Zie ook ABRS
16 06 1995, Gst. 1996, 7035, 2 m.nt. EB.
Indien de uitweg gedeeltelijk is aangelegd op gemeentegrond, is
uitwegvergunning nodig. Nader onderzocht moet worden of er een
privaatrechtelijke eigendomsverhouding ten grondslag ligt aan de eis dat
de uitrit moet voldoen aan het bestratingsplan. Vz.ABRS 20 01 1994, JG
94.0176, Gst. 1995, 7005, 4 m.nt. HH.
Intrekken van een uitwegvergunning kan slechts plaatsvinden op grond van
de gronden, genoemd in artikel 1.11, lid 1, (thans: artikel 1.6 model)
APV. De voorwaarde tot betaling van een recognitie maakt geen deel uit
van de vergunning, zij is gebaseerd op het eigendomsrecht van de
gemeente. ABRS 05 12 1996, Gst. 1997, 7061, 3 m.nt. HH.
Besluit inhoudende dat privaatrechtelijke toestemming voor gebruik van
de uitweg is geweigerd, is geen beschikking. De vraag of een vergunning
kan worden verleend staat immers los van de vraag of van die vergunning
ook gebruik kan worden gemaakt. Appellant niet ontvankelijk. ABRS 14 07
1997, AB 1997, 369 m.nt. FM.
Titel openbare orde staat weigeringsgrond bescherming uiterlijk aanzien
wel toe. ABRS 13-07-1999, JB 1999, 224. Zie ook: Weigeringsgrond
bescherming uiterlijk aanzien van de omgeving mag. Titel hoofdstuk
(openbare orde) kan niet leiden tot oordeel dat deze weigeringsgrond
geen onderdeel van artikel is. Expliciete verwijzing naar uitspraak 7
oktober 1996, Gst. 1997, 7050, 4 (zie onder jurisprudentie artikel
2.1.5.1). In dezelfde zin: ABRS 14-08-2002, 200201413, LJN-nr. AE6496,
JG 2002, 170 m.nt. M. Geertsema.
ABRS 28-01-2000, Gst. 2000, 7123, 3 m.nt. HH: Inrit is zonder
uitwegvergunning aangelegd, nu de brief dat de inrit in het trottoir zal
worden gemaakt, zodra de kosten daarvan aan de gemeente zijn betaald,
geen besluit behelst in de zin van artikel 1:3, eerste lid, Awb, maar
slechts een mededeling van feitelijke aard is.
Weigering van toestemming voor gebruik van bij gemeente in eigendom
zijnde groenstrook naast woning ten behoeve van het maken van een uitweg
is geen besluit in de zin van artikel 1:3 Awb, maar een rechtshandeling
naar burgerlijk recht. ZBRS 04-07-2000, JB 2000, 225, Gst. 2000, 7128, 4
m.nt. HH.
De in artikel 2.1.5.3 (oud), derde lid, van de APV omschreven algemene
belangen verzetten zich niet tegen vergunningverlening. Vergunning moest
van rechtswege worden verleend. Vergunning werd niet verleend ter
behartiging van enig openbaar belang. Beginsel van “égalité devant les
charges publiques” dan ook niet van toepassing. Afwijzing
nadeelcompensatie. ABRS 10-07-2000, Gst. 2000, 9.
Aanvragen bouwvergunning en uitwegvergunning moeten naar verschillende
maatstaven worden beoordeeld. Vergunningaanvrager heeft bijzonder belang
bij uitwegvergunning, nu het college een bouwvergunning heeft verleend
voor een garage, namelijk het belang deze ook daadwerkelijk te kunnen
gebruiken voor zijn auto. Slechts zeer bijzondere belangen aan de kant
van de gemeente zouden de weigering kunnen dragen. Weigering op grond
van te verwachten parkeerdruk ten gevolge van uitwegvergunning in de
toekomst is niet nader onderbouwd. ABRS 19-01-2001, Gst. 2001, 7139, 2
m.nt. HH.
Het college had een onderzoek moeten instellen naar de consequenties van
de aanleg van de inrit voor de verkeersveiligheid en voor de resterende
parkeerruimte ter plaatse. ABRS 29-05-2001, JB 2001, 180.
Marginale toetsing rechter. De rechtbank heeft de uitwegvergunning ten
onrechte vernietigd op basis van een eigen oordeel over veilig en
doelmatig gebruik van de weg. De rechter moet zich beperken tot de vraag
of de voorgedragen beroepsgronden tot het oordeel leiden dat het college
het genomen besluit onvoldoende zorgvuldig heeft voorbereid, dan wel bij
beoordeling van de daarvoor in aanmerking komende belangen in
redelijkheid niet tot weigering van de gevraagde vergunning heeft kunnen
besluiten. ABRS 27-06-2001, JB 2001, 207.
Weigering uitwegvergunning voor een supermarkt; beoordelingsvrijheid en
beleidsvrijheid; terughoudende toetsing door de rechter (Venlo) ABRS
11-04-2007, nr. 200606674/1.
Weigering uitwegvergunning. Verhouding APVcriteria en interpretatieve
gedragslijn .ABRS Zaaknummer: 200805488/1 datum uitspraak: 15 april 2009
LJN: BI1100
AFDELING 5. Veiligheid op de wegAlgemeenArtikel 2a van de Wegenverkeerswet 1994 geeft uitdrukkelijk de bevoegdheid tot
het maken van aanvullende gemeentelijke verordeningen ten aanzien van het
onderwerp waarin deze wet voorziet, voor zover deze verordeningen niet in strijd
zijn met het bepaalde in deze wet (of krachtens de op dit punt vergelijkbare
oude Wegenverkeerswet, zoals bij het RVV; aldus HR 16-12-1975, NJ 1976, 204
m.nt. W.F. Prins). Volgens de wegenverkeerswetgeving kan tot vaststelling van
verkeersmaatregelen worden overgegaan in het belang van de vrijheid van het
verkeer of de veiligheid op de weg, of in het belang van de instandhouding en de
bruikbaarheid van de weg. Voor het maken van aanvullende regels bij
gemeentelijke verordening geldt steeds de beperking dat de hogere wetgever de
desbetreffende aangelegenheid niet uitputtend heeft willen regelen. De vraag
wanneer dat het geval is, is niet altijd gemakkelijk te beantwoorden. Daarnaast
is er de bevoegdheid van de gemeentelijke wetgever om met geheel andere motieven
dan de hogere wetgever voor ogen stonden een plaatselijke regeling te treffen.
Zonder problemen is het werken op grond van een ander motief ook weer niet, met
name niet wanneer de hogere wetgever in zijn regeling uitdrukkelijk bepaalde
situaties buiten schot heeft willen laten. Verder geldt hier - evenals bij de
eigenlijke aanvulling - dat toepassing van de gemeentelijke verordening
toepassing van de hogere regeling niet onmogelijk mag maken. In deze afdeling
zijn bepalingen opgenomen die ieder op zich de veiligheid van het verkeer
betreffen en als eigenlijke aanvulling op de wegenverkeerswetgeving aangemerkt
kunnen worden.Jurisprudentie
De gemeenteraad is niet bevoegd tot het treffen van regelen inzake het
verkeer op wegen - ook al beogen deze regelen andere belangen te
beschermen dan verkeersbelangen - indien deze regels zo diep en zo
algemeen ingrijpen in het normale verkeer op wegen, dat het stelsel van
de wegenverkeerswetgeving wordt doorkruist. HR 21-06-1966, NJ 1966, 417
m.nt. W.F. Prins, OB 1967, XIV.3, nr. 26667, AB 1967, p. 186, NG 1966,
p. 432, VR 1966, p. 227 m.nt. R.J. Polak (bromfietsverbod Sneek); HR
23-12-1980, NJ 1981, 171 m.nt. T.W. van Veen, AB 1981, 237, NG 1981, p.
S 63, VR 1981, p. 58 m.nt. J.J. Bredius (rijverbod Schiermonnikoog) en
AR 5-3-1981, Gst. 1981, 6678 m.nt. EB (rijverbod Vlieland).
ABRS 24 oktober 2007, JB 2008, 6: Bestuursdwang, aanzegging.
Bestuursdwang, spoedeisende situatie (gemeente Amersfoort). Verwijdering
van fiets die onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen
is geplaatst. De rechtbank heeft terecht overwogen dat ter beoordeling
staat of in dit geval optreden zo spoedeisend was dat toepassing mocht
worden gegeven aan artikel 5:24, zesde lid, Awb. Zij is terecht en op
goede gronden tot het oordeel gekomen dat de vereiste spoed zich er
tegen verzette de beslissing tot bestuursdwang tevoren op schrift te
stellen en appellant een termijn te gunnen om zelf zijn fiets te
verwijderen. De Afdeling kan zich vinden in wat de rechtbank hieromtrent
heeft overwogen, namelijk dat dagelijks door fietsers en voetgangers
intensief gebruik wordt gemaakt van het stationsgebied en dat het
plaatsen van fietsen buiten de daartoe aangewezen plaatsen de vrije
doorgang kan belemmeren, hetgeen tot overlast en gevaarlijke situaties
kan leiden en het onjuist plaatsen van andere fietsen kan uitlokken.
Artikel 2:8 Voorwerpen die als wapen kunnen worden
gebruiktIn de gemeente worden jaarlijks grootschalige evenementen georganiseerd, waarbij
duizenden bezoekers aanwezig zijn. Met het oog op het ordelijk verloop daarvan
en het uitvoeren van adequaat toezicht is het gewenst risico's te voorkomen of
beperken. Met het oog daarop is verboden dat het publiek voorwerpen bij zich
heeft die als wapen kunnen worden gebruikt. Daarnaast moet worden voorkomen dat
bezoekers voorwerpen meenemen die als projectiel kunnen worden gebruikt. Daarom
is het verboden naast messen, knuppels en slagwapens ook blikjes, glaswerk,
glazen en hardplastic flessen bij zich te hebben. Het is daarbij niet relevant
of in de blikjes e.d. alcoholhoudende drank of alcoholvrije drank zit. Het
effect van het gooien van een gevuld blikje of een gevulde fles, los van de
inhoud, is hetzelfde, namelijk dat daardoor reële schade kan ontstaan aan
personen en zaken.Artikel 2:9
WinkelwagentjesDeze bepaling bestrijdt het “zwerfkarrenprobleem” door winkelbedrijven te
verplichten achtergelaten winkelwagentjes terstond te verwijderen en op deze
winkelwagentjes een herkenningsteken aan te brengen. Een andere aanpak van het
probleem is via een statiegeldsysteem op het gebruik van winkelwagentjes. De
consument kan een wagentje pas gebruiken met bijvoorbeeld een munt van 50
eurocent. Dit leidt niet altijd tot het gewenste resultaat. Om die reden is in
de APV in artikel 2:9, tweede lid, een verbod jegens de burger opgenomen.
Jurisprudentie
Is een winkelbedrijf vergunningplichtig op basis van de
milieuregelgeving, dan kunnen voorschriften met betrekking tot
winkelwagentjes worden verbonden aan de milieuvergunning. KB 12 6 1985,
WO RvS 1985, nr. V 60 en Gst. 6802, 10 (Haarlem).
De algemene voorwaarden die aan de ontheffing inzake gebruik van
winkelwagentjes worden verbonden, bevatten o.a. een verplichting de
wagentjes uit te rusten met een muntmechanisme. Dit beleid is niet op
zich zelf zodanig onjuist of onredelijk te achten dat reeds daarom een
onevenredig nadeel voor verzoekster aanwezig moet worden geacht. De
bedoelde voorwaarde strekt er onmiskenbaar toe de van rondslingerende
winkelwagentjes ondervonden overlast te beperken. Wnd Vz.ARRS, 01 12
1981, OB 44127, III.2.2.7, nr. 49; NG 1982, nr. 7, p. 103 e.v., ARRS 17
06 1983, AB 1983, 511 m.nt. JHvdV (APV Weert).
Artikel 2:10 Verbod rijden met skateboards
e.d.Het artikel beoogt hinder en overlast te voorkomen voor het winkelend en
wandelend publiek in het aangegeven (winkel-)gebied. De veiligheid van de weg
kan eveneens worden aantast door met skateboards vergelijkbare objecten zoals
skeelers, rollerskates en in-lineskates. De praktijk wijst uit dat gebruikers
ervan een flinke snelheid weten te ontwikkelen, maar slechts zelden adequaat
kunnen afremmen ter voorkoming van gevaar voor mede-weggebruikers. Op plekken
waar zich veel voetgangers bevinden, zoals het kernwinkelgebied of de
boulevards, is dit onwenselijk. De beoefenaars van deze sporten kunnen buiten de
aangewezen gebieden naar onze mening voldoende aan hun trekken komen.Artikel 2:11 Openen straatkolken e.d.Deze bepaling spreekt voor zich.Artikel 2:12 Rookverbod in bossen en
natuurterreinenHet verbod heeft tot doel bosbranden te voorkomen en beschadiging van
eigendommen tegen te gaan. Het verbod kan niet zover strekken dat het roken in
de gebouwen en in de bijbehorende tuinen die in een bos of natuurgebied liggen,
niet meer mogelijk is. Afbakening: In artikel 429, aanhef en onder 3, van het
Wetboek van Strafrecht is bepaald: Met hechtenis van ten hoogste veertien dagen
of geldboete van de tweede categorie wordt gestraft: hij die door gebrek aan de
nodige omzichtigheid of voorzorg gevaar voor bos-, heide-, helm-, gras- of
veenbrand doet ontstaan.Artikelen 2:13 en 2:14
Verontreiniging door rij- en trekdierenDe veiligheid van de weg kan in gevaar worden gebracht door uitwerpselen van
rij- en trekdieren. In de praktijk blijkt, en dat zal niemand verbazen, dat
vooral weggebruikers in de omgeving van een manege daar hinder van ondervinden.
In de praktijk blijkt bijvoorbeeld dat de route van een manege of stal naar een
nabij gelegen ruiterpad of in de periode van 15 september tot 15 april de route
naar het strand aanzienlijk wordt bevuild. Dit kan tot gevaarlijke situaties
leiden wanneer weggebruikers deze uitwerpselen trachten te ontwijken. De
motivering om dit gebod op te nemen betreft de veiligheid van het verkeer en kan
worden aangemerkt als een aanvulling op de wegenverkeerswetgeving. Maar ook
ruiters met privé stallen, schuren of weilanden binnen of buiten het grondgebied
van de gemeente Vlissingen rijden hier. Het verbod om zich met een rij- of
trekdier op het strand te begeven of te bevinden is opgenomen in artikel 5:30,
tweede lid, APVArtikel 2:15 Voorzieningen voor verkeer en
verlichtingDe in het derde lid genoemde uitzonderingen hebben betrekking op situaties
waarbij het desbetreffende specifieke belang, waterstaatswerken,
verkeerslichtinstallatie, trafohuisjes en dergelijke, zich verzetten tegen het
aanbrengen van allerlei voorzieningen daarop. In beginsel biedt de
Belemmeringenwet privaatrecht het kader om op het eigendomsrecht van anderen
inbreuk te maken. De Belemmeringenwet is echter in haar toepassing bedoeld voor
zodanige inbreuken op dat eigendomsrecht waardoor het gebruik van de
desbetreffende onroerend zaak al dan niet tijdelijk beperkt wordt. Wanneer
daarvan sprake is kan niet een gedoogplicht op grond van het onderhavige artikel
geconstrueerd worden. Deze gedoogplicht is alleen dan aanwezig wanneer de
voorwerpen, borden of voorzieningen ten behoeve van het openbaar verkeer of de
openbare verlichting het gebruiksrecht van de eigenaar niet aantasten.Artikel 2:15a Overhangend groenDe gemeente krijgt veel meldingen over planten, struiken en bomen in
particuliere tuinen die over de erfgrens groeien en dus boven de openbare weg
hangen. Vooral de wat oudere voetgangers en mensen in invalidenwagens
ondervinden hinder van overhangend groen omdat bijv. het troittoir daardoor
smaller wordt. Ook voor andere weggebruikers kunnen gevaarlijke situaties
ontstaan wanneer overhangende takken en struiken het vrije uitzicht belemmeren,
bijv. bij splitsingen en kruisingen van wegen. Vanwege de hinder en het gevaar
dat overhangend groen veroorzaakt en vanwege de verkeersveiligheid die in het
geding is is artikel 2:15a in de APV opgenomen.Afdeling 6. EvenementenArtikel 2:16 EvenementenvergunningEvenementen vervullen een belangrijke functie in de gemeenten. Er worden
verschillende evenementen georganiseerd, grootschalig, met uitstraling voor
bijv. de hele stad, middelgroot of kleinschalig, bijvoorbeeld beperkt tot de
eigen straat. Voor een goed verloop van een evenement moeten verschillende
belangen worden afgewogen en duidelijke afspraken met de organisator worden
gemaakt. Volgens de Europese Dienstenrichtlijn is in beginsel een
vergunningstelsel geoorloofd. De lidstaten mogen de toegang tot de uitoefening
van een dienstenactiviteit niet afhankelijk stellen van een vergunning tenzij:
de vergunning niet discriminatoir is,
het vergunningstelsel gerechtvaardigd is om een dwingende reden van
algemeen belang (noodzaakvereiste), en
het nagestreefde doel niet door een minder beperkende maatregel kan
worden bereikt, met name omdat controle achteraf te laat zou komen om
werkelijk doeltreffend te zijn (proportionaliteitsvereiste).
Bij het beoordelen van een aanvraag wordt gekeken of de vergunning al dan niet
geweigerd wordt aan de hand van de in artikel 1:8 genoemde criteria. Het aantal
personen dat aanwezig is, moet lokaal worden vastgesteld. Dit kan gebeuren in
samenspraak met politie en/of hulpdiensten zoals de brandweer en de
ambulancedienst. Eveneens wordt de tijd gedurende welke het evenement plaats
vindt lokaal vastgesteld. Voor het houden van een straatfeest of barbecue is
impliciet lawaai toegestaan. De gemeenteraad dient wel de afweging te maken
tussen de sociale cohesie van de buurt en de overlast die het geluid kan hebben
voor de overige buurtbewoners. Tussen 23.00 uur en 07.00 uur moet het stil zijn.
Muziek omvat zowel onversterkte als versterkte muziek omdat beide vormen van
geluid onaanvaardbare hinder kunnen veroorzaken voor buurtbewoners.Zodra een rijbaan, fiets/bromfietspad of parkeergelegenheid wordt afgezet voor
een evenement is tenminste een tijdelijke verkeersmaatregel nodig, genomen door
het college. Deze bevoegdheid kan overigens krachtens artikel 168 van de
Gemeentewet gemandateerd worden aan de burgemeester. Als het evenement plaats
vindt op het trottoir dan wordt rekening gehouden met voldoende doorloopruimte
voor passanten. Als richtlijn wordt hierbij 1.50 cm aangehouden. Het gaat vooral
om het ongehinderd kunnen passeren van invaliden, kinderwagens etc. Met
betrekking tot de hoofdroute van de brandweer is het belangrijk dat er een lijst
wordt opgesteld met: doorgaande wegen, wegen en terreinen met een bijzondere
bestemming (markt), evenemententerreinen en routes van de operationele diensten
(brandweer, ambulance etc.) Locaties waar barbecues/straatfeesten kunnen worden
gehouden, zijn: parken, plantsoenen, pleintjes, grasveldjes, sportveldjes,
e.d.Het is de verantwoordelijkheid van de organisator om zich tijdig over de regels
te informeren zodat hij niet met termijnen in problemen komt. De organisator kan
een natuurlijk persoon of rechtspersoon zijn.De Drank- en Horecawet bepaalt dat er geen vergunning of ontheffing nodig is
als: a. er een besloten feest wordt gehouden, waar b. geen entree wordt gevraagd
en waar c. gratis alcohol wordt geschonken. Er moet dan wel voldaan worden alle
drie vereisten. Wanneer sprake is van het vragen en betalen van een vaste
bijdrage impliceert dit dat er sprake is van het anders dan om niet verstrekken
van alcoholische drank (artikel 1 jo. 3 Drank en Horecawet, Uitspraak Hoge Raad
van 10 februari 1987, N.J. 1987, nr. 836). In laatstgenoemde geval kan de
burgemeester op grond van artikel 35 van de Drank- en Horecawet voor het
eendaagse evenement een ontheffing verlenen.Bij toepasselijkheid van de Dienstenrichtlijn is het een vereiste om de
meldingplichtige een ontvangstbevestiging te sturen. Daarin wordt vermeld dat
het evenement mag plaats vinden, indien de burgemeester niet binnen een bepaalde
termijn reageert. Er kan aanleiding zijn om het organiseren van een klein
evenement te verbieden. Dit is alleen mogelijk, als de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid of het milieu in gevaar komt. De
criteria van de Dienstenrichtlijn zijn namelijk van toepassing op een melding,
omdat de Dienstenrichtlijn een melding beschouwt als een vergunning.Lex silencio positivo: Deze vergunning ziet op evenementen op of aan de weg of het openbaar water
[artikel 2:16] Daarbij is een lex silencio positivo niet wenselijk, gezien de
impact die een groot evenement kan hebben, met name op de openbare orde. Ook
vragen vele aspecten van een groot evenement, zoals brandveiligheid, geluid,
aanvoer, afvoer en parkeren van bezoekers, om maatwerk dat alleen een
inhoudelijke vergunningsbeschikking kan bieden. Er zijn derhalve verschillende
dwingende redenen van algemeen belang, met name de openbare orde, openbare
veiligheid en milieu om van een Lex silencio positivo af te zien. Paragraaf
4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard.Niet onder de werking van artikel 2:16 vallen de volgende
zaken.a. Bioscoopvoorstellingen: deze voorstellingen worden niet als evenement
aangemerkt.b. Waren- en snuffelmarkten: het college heeft op grond van artikel 160, eerste
lid, aanhef en onder h, van de Gemeentewet een weekmarkt ingesteld en de
gemeenteraad heeft hiervoor regels vastgesteld in de Marktverordening.
Uitgebreide informatie over markten is te vinden in de Marktverordening . De Wet
op de kansspelen kent een eigen toezichtregime.c. Dansen in een horeca-inrichting is uitgezonderd van het evenementenbegrip
omdat dit in het algemeen niet als een evenement kan worden gezien. Een andere,
meer incidenteel plaatsvindende activiteit dan het gelegenheid geven tot dansen
(bijv. het optreden van een band, een houseparty, of een kooigevecht) kan wel
als evenement worden aangemerkt. Zie Lbr 92/78. Zie verder hieronder onder
feest.d. Betogingen, samenkomsten en vergaderingen zijn al geregeld in de Wom. Zie
voor een toelichting op de Wom onder artikel 2:3.e. Van de evenementenbepaling zijn uitgezonderd straatartiest (artikel 2:4) en
speelgelegenheden (artikel 2:43). Dit gebeurt uiteraard om dubbele regelgeving
te voorkomen.Rol van de burgemeester en de raadDe bevoegdheid van de burgemeester in het kader van het toezicht op evenementen
stoelt op artikel 174 Gemeentewet. In het derde lid van dit artikel is
aangegeven dat de burgemeester belast is met de uitvoering van verordeningen
voor zover deze betrekking hebben op het toezicht op de openbare samenkomsten en
vermakelijkheden alsmede op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij
behorende erven. Het begrip “toezicht” is ruimer dan alleen de handhaving van de
openbare orde. Het gaat hier ook om de bescherming van de gezondheid en de
veiligheid van de burger in incidentele gevallen en op bepaalde plaatsen. Indien
de burgemeester de uitvoering van zijn toezichthoudende taak wil overlaten aan
ambtenaren dan kunnen deze bevoegdheden worden gemandateerd overeenkomstig
afdeling 10.1.1. Awb.Het is ook de bevoegdheid van de burgemeester het beleid ten aanzien van
voorschriften met betrekking tot de evenementenvergunning vast te stellen.
Wanneer de burgemeester voornemens is een evenement te verbieden, is het zaak
dat dit van een goede motivering is voorzien.De raad is sinds de dualisering niet langer bevoegd om beleidsregels vast te
stellen. Dit neemt niet weg dat de raad de burgemeester kan aanspreken op zijn
beleid bij de uitoefening van zijn bestuursbevoegdheden (artikelen 169 en 180
Gemeentewet).Bovendien kan de raad op grond van haar kaderstellende bevoegdheid (artikel 147
Gemeentewet) aangeven dat het wenselijk is dat de gemeente actief is met het
aantrekken van evenementen in de gemeente, bijvoorbeeld het binnenhalen van
minimaal één groot landelijk evenement per jaar.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatige verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp
onder het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.AansprakelijkheidVergunninghouder/organisator. Voorop staat dat de vergunninghouder of de
organisator zelf, of degene die bijvoorbeeld tijdens een evenement een gevaar in
het leven roept dat zich vervolgens verwezenlijkt, primair aansprakelijk kan
worden gesteld voor daardoor veroorzaakte schade. Het arrest
Vermeulen/Lekkerkerker (HR 10 maart 1972, NJ 1972, 278) is van overeenkomstige
toepassing op de houder van de evenementenvergunning. De Hoge Raad oordeelt in
dat arrest dat het feit dat een Hinderwetvergunning (nu: Wet milieubeheer) is
verleend, nog niet betekent dat eigenaren van naburige erven schade en hinder,
welke zij in het algemeen niet behoeven te dulden, wel zouden moeten verdragen
van een vergunninghouder. Een dergelijke vergunning vrijwaart de
vergunninghouder volgens de Hoge Raad dan ook niet voor zijn aansprakelijkheid
uit onrechtmatige daad, ook niet als door de desbetreffende eigenaar tegen
verlening van de vergunning tevoren bezwaren zijn ingebracht, maar deze bezwaren
zijn verworpen.Toezicht houdenMr. V.H. Affourtit gaat in het tijdschrift “Risicobewust” onder andere in op de
aansprakelijkheid voor toezichtsfalen (Aansprakelijkheid van gemeenten bij
evenementen, Tijdschrift Risicobewust, nr. 4, november 2003). Kort samengevat
komt zijn artikel op het volgende neer.Voor het houden van toezicht op evenementen bestaan op zichzelf geen heldere
regels bij overtreding waarvan de aansprakelijkheid eenvoudig kan worden
vastgesteld. De grondslag voor aansprakelijkheid moet dan ook worden gezocht in
artikel 6:162 BW en de door het zogenaamde Kelderluikarrest (HR 5 november 1965,
NJ 1966, 136) ingevulde ongeschreven zorgvuldigheidsnorm. Op basis daarvan is
een afweging nodig van de mate van waarschijnlijkheid waarmee niet-inachtneming
van de vereiste oplettendheid en voorzichtigheid kan worden verwacht, de
hoegrootheid van de kans dat daaruit ongevallen ontstaan, de ernst die de
gevolgen daarvan kunnen hebben, en de mate van bezwaarlijkheid van te nemen
veiligheidsmaatregelen. Door dit laatste criterium komt de toezichthouder een
zekere “beleidsvrijheid” toe. Dit betekent dat niet van hem gevergd kan worden
dat hij op alles waarop hij toezicht uitoefent ook daadwerkelijk steeds toeziet,
omdat zijn middelen beperkt zijn. Het gaat er om dat de door de toezichthouder
gemaakte keuzes redelijk zijn.Affourtit trekt de volgende conclusies:
Als een op deugdelijke wijze totstandgekomen vergunning eenmaal is
verleend, bestaat geen verplichting tot het houden van algemeen toezicht
(HR 22 juni 2001, Gst. 2001, 7146, 2, Boeddha). Het nalaten om een
dergelijk toezicht te houden, zal dan ook niet snel tot
aansprakelijkheid leiden. Indien echter een geringe overtreding van een
vergunningvoorschrift zeer ernstige schade zou kunnen veroorzaken, ligt
een algemene controleplicht voor de hand.
Als er concrete aanwijzingen bestaan van een op handen zijnde
wetschending, zoals het handelen zonder vergunning of het handelen in
afwijking van de vergunningvoorschriften, heeft het bestuursorgaan een
verplichting tot ingrijpen. Indien er sterke aanwijzingen zijn die bij
het bestuursorgaan het vermoeden van niet naleving (moeten) doen rijzen,
is actief toezicht en eventueel ingrijpen met gebruikmaking van
bestaande bevoegdheden vereist. Niets doen is dan spoedig een
onrechtmatig nalaten.
Als een overheidslichaam concreet wordt gewaarschuwd voor (dreigende) schade, is
het in ieder geval gehouden hiernaar een onderzoek in te stellen (HR 8 januari
1999, NJ 1999, 319, Waterschap West-Friesland/Kaagman).Indien de gemeente aansprakelijk wordt gehouden in verband met het niet
voldoende houden van toezicht, zal vaak tevens de vergunninghouder of de
derde-schadeveroorzaker kunnen worden aangesproken. De in rechte aangesproken
gemeente kan een van beide of allebei in vrijwaring oproepen of de schade in een
aparte procedure (afhankelijk van de omstandigheden geheel of gedeeltelijk) op
hem/hen verhalen.BelastingheffingVoor het behandelen van een aanvraag voor een vergunning voor het houden van een
evenement kunnen leges worden geheven. In de gemeentelijke legesverordening kan
hiervoor een tariefbepaling worden opgenomen. De Legesverordening gemeente
Vlissingen is gebaseerd op artikel 229, eerste lid, aanhef en onder b, van de
Gemeentewet. De tarieven in die verordening worden zodanig vastgesteld dat de
geraamde baten niet uitgaan boven de geraamde lasten. De Dienstenrichtlijn
bepaalt in artikel 13, tweede lid, dat de kosten redelijk en evenredig met de
kosten van de vergunningsprocedures in kwestie moeten zijn; ze mogen de kosten
van de procedures niet overschrijden. Binnen deze grens van kostendekkendheid op
verordeningenniveau is het mogelijk tarieven te differentiëren als zich dat
beter verstaat met het gemeentelijke (evenementen)beleid. Zo zal de behandeling
van een vergunning voor een groot evenement meer werk en dus kosten met zich
brengen dan een kleinschalig evenement zoals een straatfeest. Naast dit
kostenaspect zal ook het profijt dat een organisator van een groot evenement
heeft van de evenementenvergunning groter zijn dan het profijt van de
organisator van een straatfeest. Veelal zal een groot evenement ook door een
professionele organisatie worden georganiseerd, terwijl bijvoorbeeld een
straatfeest door vrijwilligers wordt georganiseerd.Een en ander kan voor de gemeente aanleiding zijn tot beleidsuitgangspunt te
nemen dat de leges voor een vergunning voor een groot evenement hoger moet zijn
dan die voor een kleinschalig evenement. Of dat voor het kleinschalig evenement
helemaal geen leges worden geheven. Opmerking verdient dat de tarieven niet naar
het inkomen, de winst of het vermogen mogen worden gedifferentieerd.Artikel 229, eerste lid, aanhef en onder c, van de Gemeentewet maakt het
mogelijk dat een vermakelijkheidsretributie geheven wordt voor evenementen.
Vereiste daarvoor is dat gebruik moet worden gemaakt van door of met medewerking
van de gemeente tot stand gebrachte of in stand gehouden voorzieningen.
Hieronder valt ook een bijzondere voorziening in de vorm van toezicht. De
gemeente moet derhalve (extra) kosten maken in verband met het evenement. De
gemeente hoeft de hoogte van de kosten niet aan te tonen. Het is dus niet zonder
meer mogelijk om de vermakelijkheidsretributie in het leven te roepen op grond
van het feit dat een organisator een gemeentelijke weg gebruikt voor een
evenement. Het gebruik van de weg moet zodanig zijn dat de gemeente hierdoor
extra onderhoudskosten heeft.Opmerking verdient dat de vermakelijkheidsretributie in een belastingverordening
moet worden geregeld. De reikwijdte van een dergelijke verordening zal zich
veelal ook uitstrekken tot andere “vermakelijkheden” in de gemeente. De
vermakelijkheidsretributie wordt geheven van degene die het evenement
organiseert. Vaak wordt de vermakelijkheidsretributie geheven als een
toegangsprijs voor een evenement moet worden betaald. Op die manier kan de
vermakelijkheidsretributie door de organisator in de toegangsprijs worden
opgenomen, zodat deze vrij eenvoudig aan de bezoekers doorberekend kan
worden.De burgemeester is bevoegd voorschriften te verbinden aan het houden van een
evenement. Voor de toelaatbaarheid van de voorschriften geldt een aantal
voorwaarden:a. De voorschriften mogen niet in strijd zijn met enige wettelijke
regeling.b. De voorschriften moeten redelijkerwijs nodig zijn in verband met het
voorkomen van aantasting van de openbare orde, openbare veiligheid en
volksgezondheid, zie de artikelen 1:4 en 1:8.c. De voorschriften mogen niet in strijd komen met enig beginsel van behoorlijk
bestuur.Het is volgens de Afdeling bestuursrechtspraak aanvaardbaar dat de burgemeester
aan een evenementenvergunning alsnog nadere voorschriften stelt en zich niet
hoeft te beperken tot de voorschriften die voortvloeien uit de aanvraag, of de
voorschriften waarmee de aanvrager instemt. ABRS 28-04-2004, inzake Rockbitch,
LJN-nr AO8495. Niet nakoming van voorschriften die aan de vergunning verbonden
zijn kan grond opleveren voor intrekking van de vergunning dan wel voor
toepassing van andere administratieve sancties. In artikel 1:6 is de
intrekkingsbevoegdheid vastgelegd. Een doorlopende vergunning is voor de
evenementenvergunning niet aangewezen. Immers het evenement loopt per definitie
af. Hier verzet de aard van de vergunning zich tegen een vergunning met
onbeperkte duur.Privaatrechtelijke voorschriftenHet opnemen van privaatrechtelijke voorschriften in een vergunning is niet
mogelijk omdat een vergunning eenzijdig van karakter is. Dergelijke voorschiften
zouden niet kunnen worden afdwongen. Bovendien kan een vergunning niet worden
geweigerd indien de aanvrager niet voldoet aan de privaatrechtelijke
vereisten.EntreeheffingHennekes gaat in zijn opstel (Gst. 1998, 7076, p. 281-288) in op de vraag of het
heffen van entreegeld voor het bezoeken van een evenement al dan niet geoorloofd
is. Hij concludeert dat voor entree de organisator met de bezoeker overeenkomt
om tegen betaling van een bepaald bedrag het door de organisator geboden
evenement te mogen bezoeken. Het is dus de organisator die bepaalt of er entree
geheven wordt en zo ja, hoe hoog dat entreegeld zal zijn.Evenementen en bestemmingsplanEen vergunning voor een evenement kan niet geweigerd worden omdat het in strijd
is met een bestemmingsplan. Een aanvraag voor een evenementenvergunning moet
worden beoordeeld aan de hand van de belangen die zijn opgenomen in de
weigeringsgronden. Andersoortige belangen kunnen geen zelfstandige
weigeringsgrond opleveren, ABRS 29-03-2003, LJN-nr. AF8028. Dus is strijd met
het bestemmingsplan geen weigeringsgrond in de zin van de APV. De Afdeling
bestuursrechtspraak heeft echter met betrekking tot het houden van terugkerende,
meerdaagse evenementen geoordeeld dat bij evenementen die naar omvang, duur en
uitstraling een planologische relevantie hebben die in strijd is met het
bestemmingsplan, handhavend moet worden opgetreden.Een uitzondering vormen evenementen die eenmalig plaatsvinden of in elk geval
niet regelmatig worden herhaald. Artikel 17 Wro, bedoeld als planologische
vrijstelling voor tijdelijke activiteiten, kan hierop worden toegepast.
Evenementen die geen of slechts geringe planologische relevantie hebben, kunnen
eveneens gewoon plaatsvinden. Daarvoor is geen planologische vrijstelling
vereist. Voor deze evenementen is wel een evenementenvergunning vereist op grond
van de APV en eventuele andere toestemmingen of ontheffingen voor
muziek/geluidhinder, brandveiligheid enz. Het is daarom van belang dat gemeenten
naast de vergunningverlening erop toezien dat de bestemmingsplannen voorzien in
de te houden evenementen. ABRS 13-04-2005, LJN-nr. AT3708 (Schuttersfeest
Diepenheim, Hof van Twente), Gst. 2005, 7229, m.nt. Teunissen; Rb Leeuwarden
27-07-2005, LJN-nr. AU0442 (Veenhoopfestival Smallingerland).Evenementen op de openbare wegHennekens heeft in Gst, 1998, 7076, p. 281-288 een opstel geschreven met als
titel Evenementen op de openbare weg. Hij gaat uitgebreid in op de verhouding
tussen het normale gebruik van een openbare weg en het gebruik daarvan voor het
houden van een evenement. Eerst worden enkele opmerkingen gemaakt over de
evenementenvergunning als grondslag voor het besluit om een (gemeentelijke)
openbare weg af te sluiten voor het houden van een evenement. Hierna wordt de
vraag beantwoord wie bevoegd is om tot een dergelijke wegafsluiting te besluiten
en wat de gevolgen daarvan zijn. Daarbij wordt o.a. aandacht besteed aan de
openbaarheid van de weg en de regeling van wegafsluitingen in en krachtens de
Wegenverkeerswet 1994.Evenementen op het waterIndien bij een evenement onderdelen van de activiteiten op het water
plaatsvinden of indien de uitstraling van de activiteiten op het water voor de
openbare weg groot zijn moet de vergunningverlener bij de waterbeheerder advies
inwinnen over de voorwaarden waaronder een evenement nautisch gezien verantwoord
doorgang kan vinden. Er dient bijvoorbeeld nagegaan te worden of afsluiting van
waterwegen nodig zijn of dat er borden geplaatst moeten worden. Het is ook
verstandig om bij het waterschap na te gaan of er in de Waterschapswet
bepalingen zijn opgenomen inzake het houden van evenementen op het water. De
vergunningverlener vraagt daarnaast advies aan de waterpolitie over de openbare
orde en veiligheid. Voor partyboten moet de organisator in ieder geval een
evenementenvergunning aanvragen bij de gemeente waar het schip aanlegt om de
passagiers aan boord te laten gaan en tevens een vergunning bij de gemeente waar
het schip eindigt om de passagiers van boord te laten. Voorts ook overal waar
het schip tussentijds aanlegt.Handhaving op het waterVoor de handhaving wordt onderscheid gemaakt tussen orde op het water en de
openbare orde. In beide gevallen kan de politie handhavend optreden,
bijvoorbeeld bij geluidsoverlast of openbare dronkenschap. De regels over de
orde op het water en de openbare orde worden vastgelegd in de APV, het
Binnenvaartpolitiereglement, een provinciale waterverordening, en de
Scheepvaartverkeerswet.Evenementen met dierenIn opdracht van de dierenbescherming heeft SGBO, het onderzoeks- en adviesbureau
van de VNG, een rapport opgesteld waarin een overzicht wordt gegeven van de wet-
en regelgeving op het gebied van dierenwelzijn en de daaruit voortvloeiende
verplichtingen en bevoegdheden voor provincies en gemeenten (SGBO, “Dierwelzijn
in provincie en gemeente, het juridisch kader”, 2003). Het volgende is aan dit
rapport ontleend.De discussie over de aanvaarbaarheid van evenementen met dieren splitst zich toe
op twee soorten evenementen:
circussen waar dieren optreden;
folkloristische evenementen en wedstrijden met dieren, zoals zwijntje
tikken of gansslaan.
Gemeenten zijn bij de besluitvorming over het toelaten van evenementen met
dieren gebonden aan een juridisch kader dat wordt gevormd door de
evenementenregeling in de APV en de voorschriften in de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren (GWWD).Hoewel dierwelzijn in de APV geen aparte weigeringsgrond is, kan uit diverse
rechterlijke uitspraken worden afgeleid dat gemeenten de mogelijkheid hebben om
evenementen met dieren (mede) te beoordelen op dierwelzijnsaspecten. Gemeenten
kunnen in de volgende twee situaties een vergunning voor het organiseren van
evenementen met dieren weigeren:1. als er sprake is van dierenmishandeling (in dat geval kan er een beroep
worden gedaan op het openbare-ordemotief);2. als de dieren op een weinig respectvolle wijze worden behandeld (in die
situatie vormt het zedelijkheidsmotief de weigeringsgrond).Een uittreksel waarin de belangrijkste juridische instrumenten en mogelijkheden
worden besproken vindt u terug op het VNG-net (www.vng.nl/juridsche
zaken/APV/publicaties).Evenementen en VuurwerkBij evenementen wordt regelmatig (professioneel) vuurwerk afgestoken. Het
bedrijf dat de ontbranding verzorgt moet bij de provincie Zeeland een vergunning
aanvragen. Op grond van het Vuurwerkbesluit stelt de provincie onder meer regels
over de opslag van het vuurwerk en de afstand bij het afsteken tot het publiek.
De politie stemt met de ontbrander de vervoersroute af. De provincie neemt
contact op met de gemeente voor de door de gemeente af te geven verklaring van
geen bezwaar. De gemeente kan hier aanvullende regels stellen in het kader van
de openbare orde en veiligheid. Voor het afsteken van maximaal 10 kg
theatervuurwerk of 100 kg. Van consumentenvuurwerk moet het ontbrandingsbedrijf
ten minste tien werkdagen vóór het evenement plaatsvindt melding doen bij
gedeputeerde staten van Zeeland. Dit geldt zowel voor het afsteken in de open
lucht als in een gebouw. Als het ontbrandingsbedrijf tijdens het evenement
grotere hoeveelheden theater en/of consumentenvuurwerk of ander professioneel
vuurwerk wil ontsteken, dan dient het bedrijf hiervoor 14 weken van tevoren een
vergunning aan te vragen bij de provincie.LasershowsSteeds vaker worden grote buitenluchtevenementen omlijst door spectaculaire
lasershows al dan niet begeleid door muziek. Krachtige lasers produceren teksten
of figuren in de lucht of op wolken. Deze lasershows zijn spectaculair om te
zien maar kunnen ook tot op grote afstand invloed hebben op vliegtuigoperaties.
Dit laatste is niet zonder risico’s. Voor het geven van een vergunning voor een
lasershow moet daarom goedkeuring van de Inspectie Verkeer en Waterstaat,
divisie Luchtvaart worden verkregen.Inspectie Verkeer en WaterstaatGemeenten die toestemming geven voor lasershows dienen vooraf aan het afgeven
van de vergunning contact op te nemen met de Inspectie Verkeer en Waterstaat,
divisie Luchtvaart (de Inspectie). Zij beoordeelt of een lasershow kan worden
toegestaan en onder welke voorwaarden. Bij de beoordeling kijkt de Inspectie
naar de voorgestelde locatie van een show, het type gebruikte laser en een
aantal andere gegevens. Dit zijn de parameters die dienen als invoergegevens
voor een computerprogramma waarmee wordt bepaald of de ligging van de
showlocatie ten opzichte van een luchthaven zodanig is dat de veiligheid
gewaarborgd kan worden. Rondom ieder luchthaven bevinden zich een drietal
concentrisch gelegen gebieden waarbij op grotere afstand van een luchthaven de
energiebundels van een lasershow steeds krachtiger mogen zijn. Soms kan het
nodig zijn om voorwaarden te stellen in andere gevallen hoeven geen beperkingen
opgelegd te worden. Indien nodig worden luchtvarenden en andere organisaties
zoals de luchtverkeersleiding speciaal door de Inspectie geïnformeerd.Gemeenten die het verzoek krijgen een vergunning af te geven voor een
laserevenement kunnen contact op nemen met de divisie Luchtvaart. De unit
Infrastructuur en de unit Handhaving van de divisie zijn verantwoordelijk voor
de vergunningverlening en het toezicht met betrekking tot luchthavens en het
luchtruim en zijn het aanspreekpunt. Informatie vindt u op het VNG-net
(www.vng.nl/juridische zaken/APV/publicaties). Meer informatie 023 - 566 31 88 (
Divisie luchtvaart unit infrastructuur).Toezicht en handhaven van de openbare ordeBij verstoring van de openbare orde of bij ernstige vrees daarvan is de
burgemeester op grond van artikel 172, derde lid, van de Gemeentewet bevoegd
bevelen te geven die hij noodzakelijk acht voor de handhaving van de openbare
orde. Om de veiligheid te garanderen van bezoekers neemt de burgemeester
voorschriften op in de evenementenvergunning waaraan de organisator zich moet
houden. De politie is in beginsel terughoudend in haar optreden bij evenementen.
De driehoek, bestaande uit de burgemeester, de hoofdofficier van Justitie en de
korpschef van politie, bepaalt welke beleids- en tolerantiegrenzen tijdens een
(risico) evenement wordt gehanteerd. Deze grenzen geven aan of en hoe de politie
namens het bevoegde gezag in algemene en specifieke situaties zal optreden,
zoals in het geval van drugsbezit, zwarte kaartverkoop en dreigende openbare
ordeverstoringen.BeveiligingDe vergunninghouder is primair verantwoordelijk voor de orde en de veiligheid
van de bezoekers op het evenemententerrein. Hij moet daarom zorgen dat er
voldoende toezicht is. Afhankelijk van de aard van het evenement kunnen
vrijwilligers dit toezicht uitoefenen, of huurt de organisator een (door het
ministerie van justitie erkend) professioneel beveiligingsbedrijf in. De
burgemeester kan bepalen dat het beveiligingsbedrijf in samenspraak met de
politie een beveiligingsplan opstelt. Bij grote evenementen wordt- naast het
bevoegde beveiligingspersoneel van de evenementenorganisatie- doorgaans ook
(extra) politie ingezet om de orde op en rond het evenemententerrein te bewaken
en hulp te verlenen aan het festivalpubliek.Over het opnemen van voorschriften in de evenementenvergunning met betrekking
tot professionele beveiligingsbeambten, oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak
dat de burgemeester van Tubbergen voldoende had gemotiveerd waarom hij
professionele begeleiding van het Pinksterfeest nodig achtte. ABRS 07-04-2004,
LJN-nr. AO7140.Vierde lid, onder k:Met ingang van 1 januari 2006 zijn de wettelijke bepalingen met betrekking tot
de verzekering van verkeersregelaars vervallen (artikelen 7 en 7a Regeling
verkeersregelaars en Regeling verkeersbrigadiers). De verzekering voor personen-
of zaakschade diende te worden afgesloten bij 3VO. De gemeente acht het
noodzakelijk dat verkeersregelaars toch adequaat verzekerd zijn bij het
uitoefenen van hun werkzaamheden tijdens een evenement, te denken valt o.m. aan
wandeltochten en fietswedstrijden. De verkeersregelaar voert zijn taak uit in
opdracht van een natuurlijke of rechtspersoon (organisator van het evenement). Ingevolge het Burgerlijk Wetboek is de opdrachtgever aansprakelijk voor de
schade die de verkeersregelaar tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden aan
derden veroorzaakt of door derden aan hem worden toegebracht. Tegen die risico's
kan de opdrachtgever zich verzekeren. De gemeente acht het van groot belang dat
opdrachtgevers zich vergewissen van een adequate verzekeringsdekking op het
gebied van aansprakelijkheid in het algemeen en van het dekkingsonderdeel van de
werkgeversaansprakelijkheid in het bijzonder. Wij achten het van belang bij het
verlenen van een evenementenvergunning de plicht tot verzekeren te kunnen
opleggen danwel van de aanvrager te verlangen dat hij aantoont adequaat te zijn
verzekerd.Zesde lidIn het zesde lid is bepaald dat de burgemeester vrijstelling kan verlenen voor
door hem aan te wijzen categorieën evenementen. Dit kunnen evenementen zijn
waarbij geen gevaar is voor overlast of verstoring van de openbare orde. Het
gaat bijv. om barbecues, straatfeesten en wielerconcours. Vrijstelling leidt tot
minder lasten voor burgers en bedrijven. De gemeente zal daarover beleid
formuleren. Er is niet gekozen voor een meldingstelsel, omdat dit geen juridisch
kader biedt voor gedragsnormen en daarmee tevens de rechtsbescherming van zowel
aanvrager als van derden niet zouden worden gewaarborgd. Immers, dat Awb kent
geen regeling voor meldingsstelsels. HerdenkingsplechtigheidOmdat een herdenkingsplechtigheid doorgaans wel voor publiek toegankelijk is,
maar uiteraard niet als een verrichting van vermaak kan worden aangemerkt, wordt
ze als evenement genoemd.BraderieOmdat een braderie van korte duur is en niet met een bepaalde regelmaat
terugkeert, kan deze activiteit niet als jaarmarkt of gewone markt worden
aangemerkt in de zin van artikel 160 Gemeentewet (Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002). Tevens valt deze activiteit niet aan te merken als een snuffelmarkt.
Omdat een braderie een voor publiek toegankelijke verrichting van vermaak is, is
het een evenement.OptochtenHet houden van optochten, zoals carnavals- en Sinterklaasoptochten,
bloemencorso’s enz, die niet opgevat kunnen worden als een middel tot het uiten
van een mening of gedachten of gevoelens, valt niet onder de bescherming van de
Grondwet, het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) of andere internationale verdragen die de vrijheid
van meningsuiting waarborgen. Evenmin is hierop de Wet openbare manifestaties
(Wom) van toepassing.Feest, muziekWanneer een feest voor publiek toegankelijk is, is er sprake van een
vergunningplichtige activiteit omdat het valt onder de reikwijdte van de
begripsomschrijving van artikel 2:16, eerste lid. Het feest kan als een voor
publiek toegankelijke verrichting van vermaak worden aangemerkt. Besloten
feesten daarentegen vallen niet onder de reikwijdte van de evenementenbepaling
omdat deze activiteit niet een voor het publiek toegankelijke verrichting van
vermaak is. Bijvoorbeeld bij het houden van een bedrijfsfeest waar aan de hand
van uitnodigingslijsten publiek aanwezig is, is er geen sprake van een voor het
publiek toegankelijke verrichting van vermaak. Maar wanneer een feest een
“besloten” karakter heeft en er publiekelijk kaarten worden verkocht en/of
reclame wordt gemaakt, is er sprake van een evenement. De gemeente kan bij
feesten waarvoor geen vergunning nodig is, optreden wanneer deze bijvoorbeeld
worden georganiseerd in ruimten strijdig met het bestemmingsplan. Zie de
uitspraak met betrekking tot het verplicht handhavend optreden bij
schuurfeesten. ABRS 02-04-1999, Gst. 1999, 7103 m.nt. P.J.H.) Ook in het kader
van de Wegenverkeerswet 1994 kan worden opgetreden in geval van parkeer- en
verkeersoverlast.Feesten die gehouden worden in horecagelegenheden en niet behoren tot de normale
bedrijfsvoering (bijvoorbeeld een optreden van een bekende diskjockey of een
optreden van een bekende band) zijn op grond van artikel 2.2.2 (oud)
vergunningplichtig. ABRS 11-01-2006, LJN-nr. AU9388 (Ghostship/Ghosthouse).Wanneer een feest al dan niet besloten “op of aan de weg” plaats vindt, is dit
een vergunningplichtige activiteit omdat het plaats vindt op doorgaans voor
publiek toegankelijk gebied. Het feit dat het feest besloten is, dus niet voor
publiek toegankelijk, doet daar niets aan af. Optreden van muziekkorpsen,
muziekbandjes, etc. die voor iedereen toegankelijk zijn (zowel in een inrichting
als in de buitenlucht) vallen onder de vergunningplicht van artikel 2:16.Voorschriften met betrekking tot geluid in een inrichting zijn opgenomen in het
Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer . De artikelen 4:2 en 4:3
van de APV geven het college de bevoegdheid om ontheffing te verlenen voor
geluidshinder in een inrichting.Voorschriften met
betrekking tot geluid buiten een inrichting kunnen op grond van artikel 4:6 van
de APV in de vergunning worden opgenomen.Wedstrijd op of aan de wegVoor wedstrijden op of aan de weg is een vergunning van de burgemeester vereist. Wedstrijden met voertuigen op wegen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, aanhef
en onder b, van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) zijn op grond van artikel
10, eerste lid, WVW 1994 verboden. Het eerste lid van artikel 148 WVW 1994
bepaalt echter dat van dat verbod ontheffing kan worden verleend. Het verlenen
van die ontheffing geschiedt:a. voor wegen onder beheer van het Rijk, door de minister van Verkeer en
Waterstaat;b. voor andere wegen, door gedeputeerde staten; in afwijking hiervan wordt de
ontheffing verleend door het college, indien de wegen waarvoor de ontheffing
wordt gevraagd, alle gelegen zijn binnen een gemeente.Artikel 1, onder a, van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990
geeft aan wat onder voertuigen moet worden verstaan: fietsen, bromfietsen,
invalidenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en wagens. Aan de ontheffing kan het
college voorschriften verbinden om binnen redelijke grenzen een veilig verloop
van de wedstrijd te waarborgen. Op basis van de WVW 1994 mogen ook
milieumotieven een rol spelen bij het reguleren van het verkeer. In artikel 2,
tweede en derde lid, WVW 1994 worden onder meer de volgende motieven worden
genoemd:
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte overlast,
hinder of schade;
het voorkomen of beperken van door het verkeer veroorzaakte aantasting
van het karakter of van de functie van objecten of gebieden;
het bevorderen van een doelmatig of zuinig energiegebruik.
Wanneer een wedstrijd onder auspiciën van een sportbond plaatsvindt, zal deze
sportbond in veel gevallen zelf reglementen hebben opgesteld die de organisator
van de wedstrijd moet naleven. Het niet naleven kan tuchtrechtelijke gevolgen
voor de organisator hebben, bijvoorbeeld uit de bond gezet worden. De
veiligheidseisen die de sportbonden stellen, zijn veelal voldoende om een veilig
verloop van de wedstrijd mogelijk te maken. Het college kan deze voorschriften
van de sportbonden ook een publiekrechtelijk karakter geven door ze als
voorschriften in de vergunning op te nemen. Als de organisator deze
voorschriften vervolgens niet naleeft en de sportbond zelf ook niet ingrijpt,
kan uiteindelijk via een administratiefrechtelijke sanctie het houden van die
wedstrijd alsnog verboden worden.Indien een wedstrijd wordt gehouden met voertuigen op wegen als bedoeld in de
Wegenverkeerswet 1994 dan is - naast artikel 10 juncto artikel 148
Wegenverkeerswet 1994 - artikel 2:16 van toepassing. De evenementenbepaling is
namelijk van een geheel andere orde dan de wedstrijdbepalingen uit de
Wegenverkeerswetgeving. De burgemeester kan op grond van andere motieven, zoals
openbare orde, veiligheid in het algemeen en zedelijkheid en gezondheid,
weigeren medewerking te verlenen aan het evenement, in casu de wedstrijd op de
openbare weg. In die zin is de evenementenbepaling aanvullend op de
westrijdbepalingen uit de Wegenverkeerswetgeving. Vindt echter een wedstrijd met
een motorvoertuig of bromfiets plaats op een terrein dat niet behoort tot een
weg als hier bedoeld, dan moet daarvoor een vergunning verkregen zijn van de
burgemeester op grond van artikel 2:16. Op grond van artikel 2:16 geldt voor
andere wedstrijden op of aan de weg eveneens een vergunningplicht. Hierbij moet
gedacht worden aan bijvoorbeeld “vossenjachten”, droppings e.d.Klein evenementVoor het organiseren van kleine evenementen zoals de barbecue en/of straatfeest
is in het kader van de vermindering van administratieve lasten voor de burger
gekozen voor een meldingsplicht. Een klein evenement valt onder het begrip
evenement, maar onder voorwaarden is er geen vergunning vereist. In het derde
lid is een klein evenement daarom gedefinieerd. Het moet gaan om kleinschalige
activiteiten die niet langer duren dan één dag en die zich in de openbare ruimte
afspelen met als doel vermaak en ontspanning te bieden.Jurisprudentie
Een limitatieve omschrijving van het begrip 'evenement' kan in de
praktijk tot problemen aanleiding geven. ARRS 12-08-1985, GS, 1986,
6805, 4
Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur.
Schending van de zondagsrust? Pres. Rb Utrecht 06-06-1995, JG 95.0316
m.nt. A.B. Engberts, KG, 1995, 292.
Vergunning voor houden van festivals. Ruime uitleg begrip ‘openbare
orde’. Pres. Rb Groningen 11-08-1995, GS, 1996, 7030,3 m.nt H.Ph.J.A.M.
Hennekens.
Kooigevecht is niet een sportwedstrijd maar een evenement. Weigering
vergunning op grond van veiligheid van personen en de goede zeden. Pres.
Rb ‘s Hertogenbosch 14-02-1997, KG 1997, 106. In hoger beroep: Het is
primair aan de burgemeester om invulling te geven aan het begrip
zedelijkheid als bedoeld in de APV. Weigering op grond van zedelijkheid
is toegestaan. Geen sprake van gevaar voor veiligheid van personen. ABRS
25-08-2000, AB 2001, 337, JG 00.0205 m.nt. G.H.M. van der Horst, Gst.
2000, 7131, 3 m.nt. HH, JB 2000, 273.
Houseparty in discotheek is vergunningsplichtig evenement, ABRS
11-01-2006, AB 2006, 53 . De burgemeester van Mill en Sint Hubert heeft
een last onder dwangsom aan een discotheek opgelegd ter voorkoming van
een feest dat de burgemeester kwalificeert als evenement als bedoeld in
de APV. De Afdeling overweegt dat het feest inderdaad is aan te merken
als een evenement. Samenhang van grootschaligheid, muziekstijl, het
soort publiek en de sluitingstijd (drie uur na de toegestane
sluitingstijd) maken dat het evenement niet tot de normale
bedrijfsvoering van de inrichting behoort. Feest niet door exploitant
discotheek georganiseerd, maar door een derde. Ervaring leert dat
houseparty's vaak gepaard gaan met grootschalig drugsgebruik en dat
extra politie-inzet nodig is om de orde te handhaven, terwijl niet het
geval is op een reguliere avond in de discotheek.
Het in het vooruitzicht stellen van een beloning in de vorm van prijzen
e.d. maakt de activiteit tot een wedstrijd. Rb Maastricht 15-02-1977, VR
1977, 91.
Een limitatieve omschrijving van het begrip “evenement” kan in de
praktijk tot problemen aanleiding geven. ARRS 12-08-1985, Gst. 1986,
6805, 4.
Het door geblinddoekte personen proberen om in aanwezigheid van publiek
met een sabel de hals van een van tevoren gedode gans af te slaan (zgn.
gansslaan) is een vertoning in de zin van artikel 39, lid 1 APV Eijsden.
Dit artikel is opgenomen in hoofdstuk III betreffende de openbare orde.
Bij de afweging van belangen met betrekking tot de vergunningverlening
moet derhalve in ieder geval het belang van de openbare orde worden
betrokken. In casu gegronde reden voor vrees voor verstoring van de
openbare orde, in aanmerking genomen de emoties rond het evenement en de
escalatie daarvan. ABRS 26-08-1987, AB 1988, 263.
Het weigeren van een vergunning ten behoeve van het houden van
evangelisatie activiteiten op het Museumplein in Ede is toegestaan
wegens verstoring van de openbare orde en veiligheid. Vz.ARRS
06-08-1991, AB 1992, 53 m.nt. PJB, AA 1992, 10 m.nt. P.W.C. Akkermans,
JG 92.0003 m.nt. L.J.J. Rogier.
Braderie is geen jaarmarkt of gewone markt. Vz. ARRS 27-05-1992, JG
93.0002.
Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur.
Schending van de zondagsrust? Pres. Rb Utrecht 06-06-1995, JG 95.0316
m.nt. A.B. Engberts, KG 1995, 292.
Vergunning voor houden van festivals. Ruime uitleg begrip “openbare
orde”. Pres. Rb Groningen 11-08-1995, Gst. 1996, 7030, 3 m.nt HH.
Het toekennen van de bevoegdheid tot het verlenen van een
evenementenvergunning aan de burgemeester is niet in strijd met artikel
162 van de Gemeentewet. De Afdeling oordeelt dat een dergelijke
bevoegdheidstoekenning in lijn is met het bepaalde in artikel 174
Gemeentewet. Een stelsel waarbij voor een evenement een naar tijd en
plaats bepaalde algemene evenementenvergunning wordt afgegeven aan een
organisator, die binnen de in de vergunning aangegeven grenzen en voor
de in de vergunning al opgenomen activiteiten op privaatrechtelijke
grondslag zonder bemoeienis van de burgemeester overeenkomsten sluit,
waarmee verder invulling wordt gegeven aan het evenement, is toegestaan.
“Koninginnenacht Den Haag” ABRS 11-03-1999, H01.98.1109, JG 99.0129
m.nt. M. Geertsema.
Gebruik perceel voor evenementen, o.a. schuurfeesten in strijd met de
bestemming. Dat evenementen elk slechts een of een enkele maal per jaar
worden georganiseerd, doet daar niet aan af. Slechts in bijzondere
omstandigheden afzien van handhavend optreden (op verzoek van
belanghebbende). ABRS 02-04-1999, Gst. 1999, 7103, 4 m.nt. P.J.H.
Ingevolge artikel 174 van de Gemeentewet is de burgemeester - en niet
het college - bevoegd om geluidsvoorschriften op te nemen in de
evenementenvergunning. ABRS 13-12-1999, JG 00.0055 m.nt. M. Geertsema,
Gst. 2000, 7116, 3 m.nt. HH.
Met het oog op de bescherming van het belang van de openbare orde en
veiligheid kan de evenementenvergunning worden ingetrokken, omdat de
organisatie van het evenement onjuiste dan wel onvoldoende gegevens
heeft verstrekt ter verkrijging van de vergunning en omdat het evenement
niet zal worden georganiseerd volgens oorspronkelijke plannen. Rb.
Groningen 21-01-2001, LJN-nr. AB1828.
Burgemeester heeft in redelijkheid kunnen weigeren om permanente
verklaring van geen bezwaar te verlenen voor ballonopstijging van ander
terrein dan gemeentelijk evenemententerrein, nu het andere terrein niet
voldoet aan minimale afstandseisen in Besluit inrichting en gebruik niet
aangewezen luchtvaartterreinen. ABRS 11-07-2001, rolnr.
200003393/1.
Organisatie van circus op plein met parkeerbestemming. er doen zich geen
weigeringsgronden voor op grond van artikel 2.1.5.1 (oud) en 2.2.2
(oud)APV. Ook strijdigheid met het bestemmingsplan biedt geen grondslag
voor weigering vergunning. Pres. Rb Leeuwarden 06-09-2001, LJN-nr.
AD3917.
Terechte intrekking van een evenementenvergunning voor houden van
dansfestival wegens gevaar voor openbare orde en/of veiligheid.
Ontbreken van deskundigheid op het gebied van organiseren van evenement
doet niet af aan verwijtbaarheid van organisator. Kosten behoren tot
normaal te achten risicosfeer van organisator van evenement. ABRS
16-01-2002, rolnr. 200101384/1.
Burgemeester heeft terecht vergunning geweigerd voor vechtsportevenement
wegens strijd met de zedelijkheid. Hij heeft zijn beoordelingsvrijheid
niet overschreden. In casu is er geen sprake van een regulier
maatschappelijk aanvaarde vechtsport. Rb Amsterdam 21-02-2003, AWB
03/1235/VEROR 031008.
Vechtsportevenement is een evenement in de zin van de APV en vormt niet
zonder meer een inbreuk op de openbare orde en zedelijkheid. Rb
Amsterdam 13-3-2003, LJN-nr. AF6101.
Aanvraag om evenementenvergunning moet worden beoordeeld aan de hand van
de belangen die zijn opgenomen in de weigeringsgronden van de
APV-bepaling. Andersoortige belangen kunnen geen zelfstandige
weigeringsgrond opleveren, ABRS 29-04-2003, LJN-nr. AF8028.
Intrekken van een vergunning vereist een zorgvuldige voorbereiding, Als
specifieke kennis bij het bestuursorgaan ontbreekt, moet advies worden
ingewonnen met betrekking tot MKZ-besmetting. Zes werkdagen zijn
daarvoor voldoende. ABRS 11-6-2003, LJN-nr. AF9809.
Voor wat betreft het opnemen van voorschriften in de
evenementenvergunning met betrekking tot professionele
beveiligingsbeambten, oordeelde de Afdeling dat de burgemeester van
Tubbergen voldoende had gemotiveerd waarom hij professionele begeleiding
van het Pinksterfeest nodig achtte. ABRS 07-04-2004, LJN-nr.
AO7140.
De burgemeester kon nadere voorschriften aan de door hem alsnog
verleende vergunning verbinden. ABRS 28-04-2004, LJN-nr. AO8495.
Burgemeester heeft terecht evenementenvergunning voor meerdaags festival
geweigerd wegens ontbreken van politiecapaciteit voor een extra dag. Hij
heeft in dit kader grote beleidsvrijheid. Rb Haarlem 06-05-2004, LJN-nr.
AO9076.
Het gebruik van de grond voor het houden van het schuttersfeest houdt
strijdigheid met het bestemmingsplan in die niet is toegestaan, althans
niet zonder een passende planologische vrijstelling. Het feest heeft
naar omvang, duur en uitstraling een planologische relevantie. ABRS
13-04-2005, LJN-nr. AT3708, Gst. 2005, 7229, m.nt. Teunissen.
(Schuttersfeest Diepenheim, Hof van Twente). Zie ook: Rb. Leeuwarden
27-07-2005, LJN-nr. AU0442 (Veenhoopfestival Smallingerland).
Aanwezigheid van hoger aantal bezoekers dan 25.000 bij evenement zal
leiden tot concrete, zich direct aandienende, de veiligheid of
gezondheid bedreigende situatie. Burgemeester was derhalve bevoegd
verbod uit te vaardigen. ABRS 04-05-2005, LJN-nr. AT5100.
De burgemeester heeft voldoende aannemelijk gemaakt dat het dat het
feest vanwege de grootschaligheid, de muziekstijl, het soort publiek dat
er komt, en de sluitingstijd - drie uur na de toegestane sluitingstijd -
niet tot de normale bedrijfsvoering van de inrichting behoort. Daarbij
is in aanmerking genomen dat het feest niet door de exploitanten van de
inrichting, maar door een derde is georganiseerd en de exploitanten er
geen blijk van hebben gegeven dat zij op de hoogte waren van hetgeen
precies zou plaatsvinden in hun inrichting. Voorts is daarbij in
aanmerking genomen dat volgens de burgemeester de ervaring heeft geleerd
dat dit soort houseparty’s vaak gepaard gaat met grootschalig
drugsgebruik, met alle risico’s van dien, en dat extra politie-inzet
nodig is om de openbare orde te handhaven, terwijl dit niet het geval is
bij een reguliere avond in “The Royce”. Onder deze omstandigheden heeft
de burgemeester zich niet ten onrechte op het standpunt gesteld dat
“Ghosthouse” een evenement in de zin van artikel 2.2.1 (oud) van de Apv
is, waarvoor ingevolge artikel 2.2.2 (oud), eerste lid, van de Apv een
vergunning nodig is.
Er zijn voldoende aanknopingspunten voor het oordeel dat het gevaar
bestond dat het feest “Ghosthouse” zou worden gehouden zonder de
daarvoor benodigde vergunning en dat met aan zekerheid grenzende
waarschijnlijkheid overtreding van artikel 2.2.2 (oud), eerste lid, van
de Apv zou plaatsvinden. De burgemeester was dan ook bevoegd de last
onder dwangsom op te leggen.
Gelet op de omstandigheden van dit geval, waaronder het korte
tijdsbestek waarbinnen de burgemeester moest handelen aangezien tevoren
met het gemeentebestuur geen enkel overleg was gevoerd en de
burgemeester pas op de dag waarop het feest was gepland vernam dat het
in “The Royce” zou worden gehouden, alsmede de ervaring dat een feest
als dit een grote inzet van de politie vergt, welke inzet binnen het
korte tijdsbestek moeilijk zo niet onmogelijk te realiseren was, heeft
de burgemeester in redelijkheid kunnen oordelen dat het opleggen van de
last onder dwangsom hier aangewezen was. ABRS 11-01-2006, LJN-nr.
AU9388.
Artikel 2:17 Evenementen in gebouwenHet hier gestelde betekent dat voor een incidentele activiteit, die mogelijk
inrichting overstijgend is, wel een evenementenvergunning nodig is. Voor
activiteiten die vallen onder artikel 2:17, tweede lid, onder c, kan worden
volstaan met een melding.Lex silencio positivo: Deze vergunning ziet op evenementen in een (gedeelte van een) gebouw. Daarbij is
een lex silencio positivo niet wenselijk, gezien de impact die een groot
evenement kan hebben, met name op de openbare orde. Ook vragen vele aspecten van
een groot evenement, zoals brandveiligheid, geluid, aanvoer, afvoer en parkeren
van bezoekers, om maatwerk dat alleen een inhoudelijke vergunningsbeschikking
kan bieden. Er zijn derhalve verschillende dwingende redenen van algemeen
belang, met name de openbare orde, openbare veiligheid en milieu om van een Lex
silencio positivo af te zien. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing
verklaard.Artikel 2:18 OrdeverstoringDeze bepaling geeft een verbod om de orde bij evenementen te verstoren, dat zich
in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.AFDELING 7. KERMISSENArtikel 2:19 tot en met 2:21De beoordeling van de veiligheid van installaties, die vallen onder het Besluit
veiligheid attractie- en speeltoestellen, behoort op grond van dat besluit tot
de verantwoordelijkheid van de regionale Inspectie Gezondheidsbescherming van
het Staatstoezicht op de Volksgezondheid van het ministerie van VWS. De toetsing
van de “veiligheid van personen of goederen” door de burgemeester zal zich
daarom meer richten op de veiligheid van personen of goederen op en rond het
evenemententerrein, de plaats van de attracties ten opzichte van elkaar, etc.
Voor vragen over kermissen kunnen gemeenten terecht bij de Vereniging van
gemeentelijke Kermisbeheerders (VGKS).Begrip kermisHet is ter beoordeling van de plaatselijke overheid om te bepalen wanneer er
sprake is van een kermis. Dit wil zeggen dat de gemeente bepaalt in hoeverre de
duur en de aard van een bepaalde activiteit van belang zijn om die activiteit
als kermis te kwalificeren. Onder het begrip kermis kunnen derhalve zowel een
tijdelijke gelegenheid van openbaar vermaak als ook een toeristisch vermaak- of
amusementscentrum met een meer permanent karakter vallen. Artikel 2:22 Kermis ArsenaalIn verband met de aard van de attracties die in het vermaakscentrum "Het
Arsenaal" worden opgesteld is "De Carrousel" (het door een derde geëxploiteerde
deel van dit complex waarin automaten worden opgesteld), aangewezen als kermis.
De reden hiervan is de volgende: In de Carrousel worden twee onder verschillende
regimes vallende automaten opgesteld, te weten kansspelautomaten en
behendigheidsautomaten, die beiden vallen onder het Speelautomatenbesluit en
daarnaast automaten die vallen onder de werking van de Speelautomatenregeling.
Laatstgenoemde categorie betreft de zogeheten 'kermisautomaten'. Deze automaten
worden met een soort en typegoedkeuring toegelaten voor plaatsing op kermissen.
Te denken valt aan balco's, grijpkranen, schuifspelen, skee-ball, ticketmachines
en wat dies meer zij. De correcte wijze om plaatsing van de automaten mogelijk
te maken is dat de raad besluit deze locatie (i.c. de Carrousel) aan te wijzen
als een kermis voor het hele jaar. Artikel 2:22 voorziet daarin. Lex silencio positivo: Deze vergunning richt zich met name op de openbare orde. Een lex silencio
positivo is dan ook niet wenselijk om deze dwingende reden van algemeen belang.
Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard. Jurisprudentie
De gemeenteraad van Vlissingen heeft in zijn vergadering van 24 juni
1993 regels vastgesteld voor het houden van kermissen, waaronder in het
Arsenaal. De vereniging Nationale Bond van Kermisbedrijfhouders Bovak
maakt daartegen bezwaar, welk bezwaarschrift bij raadsbesluit van 31
januari 1994 ongegrond wordt verklaard. De Bovak komt daartegen in
beroep. De rechtbank Middelburg verklaart het beroep gegrond, vernietigt
dit raadsbesluit en bepaalt alsnog dat de Bovak niet-ontvankelijk is in
haar bezwaarschrift tegen het raadsbesluit van 24 juni 1993 tot
wijziging van de APV (Rb Middelburg 13 april 2000, Awb 94/317 en
94/318). De rechtbank overweegt dat de principiële grieven van de Bovak
te ver verwijderd zijn van haar statutaire doel om als belanghebbende in
de zin van de Awb te kunnen worden aangemerkt. De ABRS bevestigt de
aangevallen uitspraak met verbetering van de gronden. Het raadsbesluit
is een besluit van algemene strekking waartegen geen bezwaar en beroep
openstond. (ABRS 26 februari 2001, nr. 20002566/1).
afdeling 8. Toezicht op horecabedrijvenAlgemene toelichting Exploitatie horeca-inrichtingenIn het kader van deregulering en vermindering van administratieve lasten is
bekeken of het horeca-exploitatievergunningenstelsel in de APV gehandhaafd of
geschrapt moet worden. De gemeente heeft gekozen voor het handhaven van de
horecaexploitatievergunning. Deze vergunning is noodzakelijk voor het handhaven
van de openbare orde. Europese DienstenrichtlijnDe Europese Dienstenrichtlijn is van toepassing op de horeca. Het drijven van
een horecaonderneming is immers het verrichten van een dienst aan de klant. De
Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet discriminatoir,
noodzakelijk en proportioneel is. In bijna alle gevallen gaat het bij horeca om
vestiging van een horecabedrijf waarvoor artikel 9 van de
richtlijn de bovenstaande criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in
artikel 9 verstaan een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat
onder meer de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en
volksgezondheid, als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag;
handhaving van de maatschappelijke orde; bescherming van het milieu en het
stedelijk milieu, met inbegrip van de stedelijke en rurale ruimtelijke ordening;
Zie verder overweging 40 van de richtlijn. Het gaat hier om de zogenaamde ‘rule
of reason’. Mocht het in een enkel geval niet gaan om een vestiging, maar om een
horecaondernemer die de grens overschrijdt om zijn diensten te verrichten, dan
is niet artikel 9, maar artikel 16 van toepassing dat uitsluitend de criteria
openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en milieu als grondslag voor
een vergunningstelsel kent. Zie verder het commentaar bij artikel 1:8. Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door middel van vergunningvoorwaarden te stellen aan de
ondernemer kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 is er overeenkomstig de rechtspraak van
het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke uitoefening van een
economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een duurzame vestiging wordt
verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een onderneming voor een bepaalde
tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt gehuurd van waaruit de
ondernemer zijn activiteiten onderneemt. Motieven Drank- en Horecawet en APVDe regelingen van de Drank- en Horecawet (DHW) en de APV hebben ieder hun eigen
bestaansrecht vanwege de verschillende motieven die eraan ten grondslag liggen.
Het motief van het horeca-exploitatievergunningstelsel is het het beschermen van
de openbare orde. Dit kan niet bereikt worden met behulp van de Drank- en
Horecawet. Aan de Drank- en Horecawet liggen immers primair sociaal-hygiënische
en sociaal-economische motieven ten grondslag.BestemmingsplanEen regeling via het bestemmingsplan achten wij minder adequaat. Een
bestemmingsplan ordent immers de ruimte en is niet bedoeld voor het handhaven
van de openbare orde. Er mogen alleen ruimtelijk relevante factoren worden
meegewogen. Het is natuurlijk mogelijk om in een bestemmingsplan een
horecafunctie positief te bestemmen of juist uit te sluiten of per plangebied
een maximumstelsel in het leven roepen. En dat gebeurt ook. Maar de burgemeester
kan op grond van de huidige regelgeving niet overgaan tot tijdelijke of algehele
sluiting van de horecaonderneming in geval van (gevaar voor) verstoring van de
openbare orde. Bovendien is de gemeente “binnen de bebouwde kom” (nog) niet
verplicht om een bestemmingsplan vast te stellen. En juist in die gebieden wordt
de meeste horeca geëxploiteerd. Vooral in oude binnensteden heerst in veel
gemeenten nog een ratjetoe van oude, onvolledige en ontoereikende
bestemmingsplannen of zelfs “witte vlekken” met een bestemmingsplanloos
gebied.Droge horecaDe reikwijdte van de Drank- en Horecawet wordt bepaald door het begrip
“horecabedrijf” zoals gedefinieerd in artikel 1, eerste lid, van de Drank- en
Horecawet. Het toepassingsgebied van de wet is daardoor beperkt tot bedrijven
waarin alcoholhoudende dranken worden verstrekt, de zogenaamde natte horeca.
Daarentegen wordt onder een horecabedrijf in artikel 2:23, eerste lid, ook
verstaan het schenken van niet-alcoholhoudende dranken en het verstrekken van
rookwaar. Dit laatste is opgenomen om ook coffeeshops onder de APV te laten
vallen. In deze paragraaf worden coffeeshops dan ook als gewone horecabedrijven
behandeld en zijn geen bijzondere bepalingen over coffeeshops opgenomen.Dat roept de vraag naar de verhouding met de Opiumwet op. De Opiumwet verbiedt
immers de handel in drugs. Uitgangspunt is dat de vergunningverlening op grond
van de APV daar geen betrekking op heeft, maar wel op de exploitatie van een
alcoholvrije inrichting. Dat laat overigens onverlet dat ten aanzien van
coffeeshops - vanwege de effecten die met name deze inrichtingen kunnen hebben
op de openbare orde - wel degelijk een specifiek beleid kan worden vastgesteld.
Meer informatie hierover is te vinden in de publicatie 'De Wet 'Damocles',
bestuursdwangbevoegdheid in artikel 13b Opiumwet' van het Steun- en
informatiepunt drugs en veiligheid (VNG-uitgeverij, Den Haag 1999)Bibob-toetsAls het gaat om ondernemingen waar alcoholhoudende drank wordt geschonken, is
een integriteittoets mogelijk op grond van artikel 27, tweede lid, van de Drank-
en Horecawet (DHW) jo. artikel 3, van de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen (Wet Bibob). De DHW geldt, zoals hierboven vermeld,
niet voor bedrijven waar geen alcohol wordt geschonken waaronder coffeeshops. Op
grond van de vergunningsplicht op grond van de APV is het voor gemeenten
mogelijk om ook voor leidinggevenden van deze bedrijven een verklaring omtrent
het gedrag te vragen en een Bibob-onderzoek te doen. Dit is van belang omdat de
horeca-exploitatievergunning een persoonsgebonden is. Wie de leidinggevende is,
is een belang van openbare orde. Immers deze leidinggevende dient ervoor te
zorgen dat overlast wordt voorkomen. Artikel 4, van het Besluit Bibob bepaalt in
overeenstemming met de model- APV dat als inrichtingen, waarvoor de Wet Bibob
geldt, onder andere aangewezen worden: “inrichtingen waarin bedrijfsmatig, in
een omvang alsof zij bedrijfsmatig was of anders dan om niet, logies wordt
verstrekt, dranken worden geschonken, of rookwaren of spijzen voor directe
consumptie worden verstrekt”.Dit zijn dus horecabedrijven zoals gedefinieerd in
artikel 2:23, van de APV. Dit betekent dat voor horecabedrijven in de zin van de
APV een Bibob-onderzoek mag worden gedaan. Zonder de APV is hier geen wettelijke
grondslag voor. De Dienstenrichtlijn verzet zich niet tegen een
Bibob-onderzoek.Onbepaaldheid van de duurOp grond van artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd. Dit geldt ook
voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin een tijdsduur
wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien jaar, dan mag dit
slechts op gronden ontleend aan dwingende redenen van algemeen belang. Zie ook
onder de toelichting bij artikel 1:7.Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (het
Activiteitenbesluit) Op horecabedrijven zijn de regels van de Wet milieubeheer (Wm) van
toepassing.Meer in het bijzonder geldt het Besluit algemene regels voor inrichtingen
milieubeheer (het Activiteitenbesluit). Dit besluit vervangt het Besluit
horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubheer. Bij dit besluit is een
aantal regels met betrekking tot geluid, vetlozingen, geur, opslag van koolzuur
en afvalstoffen opgenomen. De tekst van het besluit is te vinden op: www.overheid.nl. Nadere informatie is
te vinden op: www.rijksoverheid.nlGeluidsnormenHet Activiteitenbesluit geeft standaard geluidsnormen voor zowel bestaande als
nieuwe horeca-inrichtingen. Bovendien kan de gemeente technische voorschriften
stellen aan een inrichting om aan de geldende geluidsnorm te voldoen .Bovendien
kan de gemeente afwijkende geluidsnormen voorschrijven voor de gehele activiteit
of voor specifieke activiteiten, anders dan feestjes. Hierbij kunnen aanvullende
eisen worden gesteld, bijvoorbeeld aan de duur van de activiteit.In paragraaf 6.5 van het Activiteitenbesluit zijn overgangsbepalingen
opgenomen.Stemgeluid van een terras (er zijn uitzonderingen!) en onversterkte muziek zijn
vrijgesteld van de geluidsnormen. Voor onversterkte muziek geldt dat de gemeente
bij verordening afwijkende regels kan stellen. Voor horecaconcentratiegebieden
blijft dezelfde mogelijkheid als gold onder het oude Besluit geldig, namelijk
dat er meer geluid mag worden geproduceerd.Jurisprudentie APV
Een gemeentelijke verordening waarin een vergunningstelsel is opgenomen
dat specifiek regels stelt ten behoeve van coffeeshops is in strijd met
de Opiumwet. Rb Amsterdam 16 januari 1998 en 19 januari 1998, AB 1998,
222 en 223 m.nt. FM; Rb Dordrecht 3 juli 1998, JG 98.0202; Pres. Rb
Rotterdam 16 juli 1998, JG 98.0203 en Pres. Rb Zutphen 14 september
1998, JG 98.0204 m.nt. W.A.G. Hillenaar.
Burgemeester is bevoegd tot bestuursdwang, dit vergt wel zorgvuldigheid
bewijsvoering. Afvoeren van gedooglijst is geen gedoogbesluit. LJN-nr.
AO7469, JG 04.0105 m. nt. A.L. Esveld.
Weigering om af te wijken van beleidsregels om een nog niet gevestigde
coffeeshops te gedogen is een Awb-besluit. Rechtbank Assen, 03/527BESLU,
JG 04.0104 m. nt. A.L. Esveld.
Intrekken gedoogverklaring brengt niet-ontvankelijk verklaring met zich
mee, zolang niet feitelijk handhavend is opgetreden. LJN-nr. AO6089, JG
04.0079 m. nt. A.L. Esveld.
Uitoefening bestuursdwangbevoegdheid is mogelijk, het ontbreken van
vastgesteld en gepubliceerd coffeeshopbeleid doet daar niet aan af.
LJN-nr. AO2883, JG 04.0110, m. nt. A.L. Esveld.
Exploitant horeca-inrichting verantwoordelijk voor handelingen in zijn
inrichting met betrekking tot handel in softdrugs. Inrichting gesloten.
LJN-nr. AI0787, JG 03.0168 m. nt. T. van der Reijt.
Sluiting woning op grond van art. 174a Gemeentewet om andere reden dan
drugsoverlast toegestaan. LJN-nr. AF5325, JG. 03.0126, m. nt. T. van der
Reijt.
Verspreiding via internet van cannabismenulijsten is volgens de Opiumwet
openbaarmaking . LJN-nr. AO6423, JG 04.0130 m. nt. A.L. Esveld.
Persoonlijke verwijtbaarheid speelt geen rol bij de vraag of zich een
situatie voordoet die tot sluiting van de inrichting noopt. LJN-nr.
AP0405, JG 04. september, m. nt. A.L. Esveld.
Een hennepkwekerij van 89 planten in een woning leidt niet tot
ontbinding van het huurcontract. LJN-nrs. AQ9905 en AQ9850, JG 04.0131,
m. nt. A.L. Esveld.
Gebiedsontzegging i.v.m. met overlast, die te maken heeft met de handel
in en het gebruik van verdovende middelen, zijn gerechtvaardigd door het
algemeen belang in een democratische samenleving. LJN-nr. AP8138, JG
04.0132 m. nt. A.L. Esveld.
Het onderverhuren van een kamer in een woning t.b.v. een hennepkwekerij
leidt tot ontbinding huurcontract. Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, rolnr.
C0201144/HE, JG 04.0151, m. nt. A.L. Esveld.
Aankondiging bevel tot sluiting op grond van artikel 13b Opiumwet is
geen besluit in de zin van de Awb. Rechtbank Groningen, AWB 03/90 GEMWT
VEN, JG. 03.0064 m.nt. T. van der Reijt.
Ook een gedoogbeschikking i.p.v. een gedoogverklaring is geen besluit in
de zin van de Awb. LJN-nr. AR2178, JG 04.0162 m.nt. A.L. Esveld.
Aan het ongegrond verklaren van een bezwaar tegen het schrappen van de
lijst met gedoogde coffeeshop komt een gemeente niet toe, de
bezwaarmaker is immers volgens vaste jurisprudentie van de Raad van
State niet-ontvankelijk. LJN-nr. AR7067, JG 05.0034 m.nt. A.L. Esveld.
Een APV-vergunning voor de exploitatie van een horecabedrijf is
persoonsgebonden. Dat tevens een gedoogverklaring voor de exploitatie
van een coffeeshop is verstrekt dot hier niet aan af. Na overlijden
vervalt de vergunning en gedoogverklaring. LJN-nr. AS5523, JG 05.0050
m.nt. A.L. Esveld.
Jurisprudentie Drank- en Horecawet
BEM! niet ontvankelijk. Sommige horecaondernemers ondervinden
economische last van de horeca-activiteiten van verenigingen,
buurthuizen e.d. (zogenoemde paracommerciële inrichtingen). Gemeenten
moeten op grond van de Drank- en Horecawet (DHW) voorwaarden stellen om
e.e.a. in goede banen te leiden. Op 1 januari 2000 is de Stichting
Bevordering Eerlijke Mededinging horeca-activiteiten (afgekort: BEM!)
gestart met het beteugelen van oneerlijke mededinging vanwege
paracommerciële inrichtingen door gemeenten en paracommerciële
inrichtingen er op te wijzen dat gemeenten voorwaarden moeten stellen en
dat de inrichtingen deze moeten naleven. De horecaondernemers deden dat
liever niet zelf omdat zij repercussies vreesden. De BEM! was speciaal
voor (het uitdelen van waarschuwingen en) het voeren van processen
opgericht omdat de ABRS bepaalde (onder meer in de uitspraak van 19
februari 1996, R03.93.2171, AB 1996, 241) dat de landelijke vereniging
Koninklijk Verbond van Ondernemers in het Horeca- en Aanverwante Bedrijf
“Horeca Nederland” te Woerden niet ontvankelijk was. De Afdeling
oordeelde toen dat met artikel 3a (thans artikel 4) van de (DHW) is
beoogd het zogenoemd paracommercialisme te beteugelen ten faveure van
reguliere horecaondernemers - een belang dat zich naar zijn aard in
beginsel leent voor een collectieve behartiging ervan op plaatselijk of
regionaal niveau. De Afdeling achtte dit belang niet zodanig van aard
dat Horeca Nederland zich dit als landelijk opererende vereniging -
binnen het kader van haar zeer algemene doel - kan aantrekken. De
Afdeling constateert nu dat het doel van de BEM! op zichzelf voldoende
specifiek is maar dat de belangen die de BEM! wil behartigen toch
plaatselijke of hooguit regionale kwesties betreffen. Dat kunnen de
horecaondernemers volgens de Afdeling zelf wel doen, ook al vrezen zij
eventuele repercussies. De BEM! is volgens de Afdeling daarom terecht
niet-ontvankelijk verklaard.
Terzijde wordt vermeld dat de minister van VWS in de Alcoholnota (TK
2000-2001, 27565, nr. 2) aangeeft voornemens te zijn de bepalingen over
het paracommercialisme te schrappen vanwege het feit dat bepalingen die
zijn ingegeven uit economische overwegingen niet in een
volksgezondheidwet als de DHW thuis horen. ABRS 22-05-2002, 200103867/1,
LJN-nr. AE2813, JG 02.0129 m.nt. A.L. Esveld.
Gevolmachtigde als leidinggevende horecabedrijf geaccepteerd, in
tegenstelling tot huidige praktijk. LJN-nr. AG1744, JG 04.0078 m.nt.
A.L. Esveld.
24 Internetcomputers trekken een zelfstandige stroom bezoekers, strijd
met de Drank- en Horecawet. LJN-nr.AO 8501, JG 04.0103 m.nt. A.L.
Esveld: Gst 2004, 188 m. nt. J.L.A. Kessen.
Artikel 2:23 BegripsomschrijvingenDe omschrijving van het begrip 'openbare inrichting' sluit zoveel mogelijk aan
bij de Drank- en Horecawet. In de praktijk is gebleken dat in coffeeshops soms
uitsluitend cannabisproducten tegen vergoeding worden verstrekt (en genuttigde
dranken om niet). Om te voorkomen dat een coffeeshop in dat geval niet zou
worden bestreken door de begripsomschrijving 'openbare inrichting', is in het
eerste lid de aanduiding 'rookwaren' opgenomen.De sluitingsbepalingen van deze paragraaf betreffen de gedeelten van de
inrichting, waarin de eigenlijke horecawerkzaamheden worden uitgeoefend: een op
het trottoir gesitueerd terras behoort wel tot de inrichting, de zich boven de
inrichting bevindende woning van de houder niet. Ook sportkantines, sociëteiten,
clublokalen, verenigingsgebouwen e.d. zijn als inrichting aan te merken. Het
besloten karakter van een horecabedrijf kan de veronderstelling wekken dat de in
de APV opgenomen sluitingstijden niet van toepassing zijn op dat bedrijf:
immers, volgens de jurisprudentie kan een gemeentelijke verordening geen
activiteiten betreffen die elk karakter van openbaarheid missen. Dit laatste kan
niet worden gezegd van activiteiten die een weerslag hebben op een openbaar
belang, waarvan ook sprake is bij besloten horecabedrijven. De
sluitingsuurbepaling ziet niet op activiteiten binnen het bedrijf, maar op de
(nadelige) invloed die daarvan uitgaat op de omgeving: bijvoorbeeld in de vorm
van overlast van komende en gaande bezoekers (het aan en afrijden van auto's,
het slaan met portieren, claxonneren, menselijk stemgeluid e.d.).Het behoeft geen betoog dat, naast de houder van het horecabedrijf, een aantal
categorieën van personen moet worden uitgezonderd van het begrip bezoekers. Dit
is mede het gevolg van de gewijzigde begripsbepaling ten aanzien van (de
begrenzing) van) de inrichting. Met het oog op de handhaafbaarheid is deze
bepaling aangepast. Alleen uitgezonderd zijn de leidinggevende(n) en het
personeel dat noodzakelijkerwijs aanwezig moet zijn voor het uitvoeren van
dringende werkzaamheden. Verder de personen die in de inrichting nachtverblijf
houden en als zodanig zijn vermeld in het daartoe bestemde register (zie
hiervoor de toelichting bij artikel 2:40 e.v.) en de personen die wegens
dringende redenen in de inrichting aanwezig moeten zijn (zoals personeel van
derden die de tapinstallatie onderhouden of herstellen).Jurisprudentie
Een café is geen discotheek! LJN-nr. AO9751, JG 04.0133 m.nt. A.L.
Esveld.
Artikel 2:24 Exploitatievergunning openbare
inrichtingDe exploitatievergunning richt zich met name op de openbare orde. Een lex
silencio positivo is dan ook om dwingende redenen van algemeen belang niet
wenselijk. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard. Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Eerste lidArtikel 174 van de Gemeentewet bepaalt dat de burgemeester is belast met de
uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het toezicht
op de voor het publiek openstaande gebouwen. Deze vergunning wordt daarom door
de burgemeester verleend. In het kader van deregulering en vermindering van
administratieve lasten is bekeken of het horeca-exploitatievergunningenstelsel
in de APV gehandhaafd of geschrapt moet worden. De gemeente heeft gekozen voor
het handhaven van de horecaexploitatievergunning. Deze vergunning is
noodzakelijk voor het handhaven van de openbare orde. De Europese Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel niet
discriminatoir, noodzakelijk en proportioneel is. De richtlijn is van toepassing
op horeca. Het drijven van een horecaonderneming is immers het verrichten van
een dienst aan de klant. Voor wat betreft de noodzakelijkheid moet de gemeente
afwegen of er dwingende redenen van algemeen belang zijn die een
vergunningstelsel rechtvaardigen. Het gaat hier om de ‘rule of reason’, omdat er
bijna altijd sprake is van vestiging van een horecaondernemer. Op vestiging van
buitenlandse dienstverleners is artikel 9 van toepassing. Zie voor nadere uitleg
hiervan en van het begrip proportionaliteit onder het algemeen deel van deze
afdeling.Vergunning voor onbepaalde tijdOp grond van het nieuwe artikel 1:7 gelden vergunningen voor onbepaalde tijd.
Dit geldt ook voor de horeca-exploitatievergunning. Indien de gemeente niettemin
een tijdsduur wil verbinden aan de vergunning van bijvoorbeeld vijf of tien
jaar, dan is het alleen op gronden ontleend aan dwingende reden van algemeen
belang geoorloofd een termijn te stellen. Zie verder onder het algemeen deel bij
deze afdeling.VergunningvoorschriftenKrachtens artikel 1:4 van de APV kunnen voorschriften worden verbonden aan de
exploitatievergunning. Voorwaarden moeten vallen onder randvoorwaarden van
artikel 10 van de Dienstenrichtlijn. Tweede lidAls het bestemmingsplan vestiging van een horecabedrijf ter plaatse niet
toelaat, is het moeilijk uit te leggen dat de exploitatievergunning moet worden
verleend, maar dat daarvan geen gebruik gemaakt kan worden wegens strijd met het
bestemmingsplan. Strijd met het bestemmingsplan is daarom als imperatieve
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens jurisprudentie is dit aanvaardbaar omdat een
dergelijke bepaling geen zelfstandige planologische regeling bevat. Weliswaar
brengt dit mee dat de burgemeester treedt in een beoordeling van het geldende
bestemmingsplan, maar dit laat de bevoegdheid van het college bij de toepassing
van het geldende bestemmingsplan onverlet. Van een doorkruising van de Woningwet
of de Wet op de ruimtelijke ordening is geen sprake.Verplichte verklaring omtrent gedragDe exploitatievergunning is persoonsgebonden. De persoon van de exploitant
speelt immers een belangrijke rol in de wijze van exploitatie en dus ook in de
wijze waarop deze exploitatie het woon- en leefklimaat en de openbare orde
beïnvloedt. Om die reden is de verplichting opgenomen voor de
vergunningaanvrager om een recente verklaring omtrent gedrag over te leggen. Een
verklaring omtrent het gedrag (VOG) wordt aangevraagd bij de gemeente waar men
staat ingeschreven in de Gemeentelijke Basisadministratie. Het Centraal Orgaan
VOG geeft de verklaring namens de Minister van Justitie af. In het kader van de
Wet BIBOB, (Bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur) is dit
artikellid expliciet opgenomen. Indien toepassing wordt gegeven aan de
mogelijkheden van de Wet BIBOB, zal de gemeente eerst zelf al het mogelijke
moeten doen om de integriteit en achtergrond van de vergunningaanvrager te
onderzoeken. Een belangrijk hulpmiddel kan daarbij de verklaring omtrent het
gedrag zijn.Derde lidOmdat de weigeringsgronden zoals genoemd in artikel 1:8 voor de horeca te ruim
zijn geformuleerd (met name de volksgezondheid is hier niet aan de orde), is
bepaald dat het hier om de openbare orde gaat en om het woon- en leefklimaat.
Het begrip openbare orde moet wel binnen de kaders van de Europese
Dienstenrichtlijn worden geïnterpreteerd. Met andere woorden : de interpretatie
mag het kader van de ‘rule of reason’ niet te buiten gaan. De
exploitatievergunning is primair een overlastvergunning: zij biedt de
mogelijkheid preventief te toetsen, of de exploitatie van een horecabedrijf zich
verdraagt met het woon- en leefmilieu ter plaatse. Daarbij is van belang in
welke mate van het bedrijf zelf overlast is te duchten, maar ook in welke mate
de komst van het bedrijf de leefbaarheid en het karakter van de buurt zullen
aantasten. De weigeringsgrond woon- en leefmilieu valt onder de ‘rule of reason’
en mag daarom (bij een horecaondernemer die zich hier vestigt) ook op grond van
de Dienstenrichtlijn als weigeringsgrond worden gehanteerd. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als door een veelheid van
horecabedrijven in de straat of de wijk de openbare orde of het woon- en
leefmilieu in gevaar wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of
aannemelijk gemaakt dat van zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake is. De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet zijn.
Het beleid kan worden neergelegd in een horecanota of een vergelijkbaar
beleidsstuk, waarin gemotiveerd het maximumaantal te verlenen vergunningen is
vermeld of horecaconcentratie of horecastiltegebieden zijn aangewezen. Uiteraard
zal dat beleid moeten overeenstemmen met het voor het gebied van kracht of in
voorbereiding zijnde bestemmingsplan. Een maximumstelsel kan ook in het
bestemmingsplan zelf worden neergelegd. In het algemeen mag de burgemeester
afwijzend beslissen op een aanvraag om een vergunning, als daarmee het maximum
wordt overschreden. Daarbij zal de burgemeester steeds moeten nagaan, of
bijzondere omstandigheden nopen tot het maken van een uitzondering op het
beleid: iedere vergunningaanvraag moet immers zelfstandig en met inachtneming
van de betrokken belangen worden beoordeeld. Vierde lidHet vierde lid is gebaseerd op artikel 3, eerste lid van de Wet BIBOB. Het BIBOB
instrumentarium is preventief van karakter. Beoogd wordt te voorkomen dat door
het verlenen van vergunningen, de gemeente onbedoeld criminele activiteiten
faciliteert. Het is dus noodzakelijk dat het bestuur de beschikking krijgt over
de juiste informatie om te beoordelen of er sprake is van een ernstig gevaar
voor een dergelijke situatie. Hiertoe is het LBB opgericht dat bestuursorganen
desgevraagd adviseert over de mate van gevaar dat met behulp van
overheidsmiddelen criminele activiteiten worden gefaciliteerd (BIBOB-advies).
Het LBB kan de gegevens die nodig zijn voor het onderzoek putten uit openbare en
limitatief opgesomde gesloten bronnen. De wet voorziet in de rechtsgrond om een
aanvraag van een subsidie of een vergunning te weigeren op grond van de
aanwezigheid van ernstig gevaar. Voor de aanbestedingen zijn de
uitsluitingsgronden neergelegd in de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Met
behulp van het BIBOB instrumentarium kunnen deze uitsluitingsgronden effectief
worden toegepast. In 2009 heeft het college de Beleidslijn BIBOB
vastgesteld.Vijfde lidArtikel 3 van de Drank- en Horecawet bepaalt dat het is verboden zonder daartoe
strekkende vergunning van burgemeester en wethouders het horecabedrijf (of
slijtersbedrijf) uit te oefenen. Een vergunning is vereist voor iedere
inrichting. Wanneer een dergelijke vergunning niet kan worden verleend heeft het
verlenen van een exploitatievergunning ook weinig zin, omdat de aanvrager daar
verder niets mee kan beginnen.Zesde lidDeze bepaling behoeft geen nadere toelichting.Zevende lidArtikel 2:5 van de APV heeft betrekking op het plaatsen van voorwerpen op of aan
de weg in strijd met de publieke functie ervan. Het tweede lid bepaalt dat het
bevoegd bestuursorgaan in het belang van de openbare orde of de woon- en
leefomgeving nadere regels kan stellen ten aanzien van terrassen. Het bevoegde
bestuursorgaan is in dit geval de burgemeester.Achtste lidDeze bepaling behoeft geen nadere toelichting.Negende lidEen aantal categorieën van kleinschalige horecagelegenheden, waar de openbare
orde evident niet in het geding is, is in de visie van de gemeente geen
vergunning nodig. Te denken valt aan tearooms, een ontbijthoekje bij de bakker,
ijssalons etc. Vooralsnog is gekozen om winkels in de zin van de
Winkeltijdenwet, die als nevenactiviteit een horecagedeelte hebben, uit te
sluiten. De gemeente kan – indien gewenst - het toepassingsgebied verder
beperken door in het artikel eisen te stellen aan de afmetingen van de ruimte. Tiende lidVoor het horecagedeelte geldt dezelfde sluitingstijd als voor de winkel om te
voorkomen dat de horeca-activiteiten na sluitingstijd worden voortgezet. Elfde lidIn het elfde lid zijn categorieën van horecabedrijven opgenomen waarvoor de
vergunningplicht niet geldt. Uitgezonderd van de vergunningplicht zijn
zorginstellingen waar een voor het publiek toegankelijke eettafel is en
restaurants in musea. De gemeente kan deze aanvullen met andere categorieën van
horecabedrijven waarvan lokaal geen overlast te verwachten is. Indien
alcoholische dranken worden geschonken, moet wel een vergunning op grond van de
Drank- en Horecawet worden aangevraagd!Jurisprudentie
Strijd met het bestemmingsplan is als weigeringsgrond aanvaardbaar. ABRS
24 03 1997, AB 1997, 201 m.nt. FM, Gst. 1997, 7058, 4 m.nt. HH, JG
97.0165 m.nt. E.M.H. Franssen.
Aannemelijk is dat de aantasting van de woon en leefsituatie wordt
veroorzaakt door de cumulatieve effecten van het totale aantal
inrichtingen. ARRS 22-05-1987, AB 1988, 240; ARRS 08 01 1988, AB 1988,
417; ABRS 24 01 1995, Gst. 1995, 7011, 3, JG 95.0200.
Aannemelijk is dat woon- en leefklimaat nadelig wordt beïnvloed door de
uitbreiding van een horeca-inrichting waardoor de bezoekerscapaciteit
wordt vergroot. ABRS 20-05-1997, R03.93.1560, JU 982016
(VNG-databank).
Weigering van vergunning voor coffeeshop die niet voldoet aan de in het
beleid gestelde afstandsnorm van 200 (respectievelijk 250) meter van
scholen of jongerencentra is terecht. Vz.ABRS 10-06-1997, H01.97.0530,
JU 981013 (VNG-databank) en Vz.ABRS 20-02-1998, H01.97.1514, JU 981015
(VNG-databank).
Voorschrift in terrasvergunning, waarbij op dagen dat er evenementen
zijn aan het gebruik van de weg voor dat doel prioriteit wordt gegeven,
dient doelmatig gebruik en beheer van de weg. ABRS 17 06 1997, JG
98.0027 98.0027, Gst. 1998, 7067, 2 met noot van HH.
Een terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend
erf in de zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste
lid van dit artikel is de burgemeester onder meer belast met het
toezicht op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij
behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit artikel is de
burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor zover
deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS
05-06-2002, JG 02.0128 m.nt. M. Geertsema. In dezelfde zin: ABRS
13-11-2002 (Nijmegen), nr. 200202419, LJN-nr. AF0269.
De burgemeester heeft terecht vergunning verleend voor de exploitatie
van een terras van bepaalde afmetingen en aan deze vergunning in verband
met het belang van de verkeersveiligheid een voorwaarde inzake wijze van
bediening verbonden. LJN-nr. AF0274, JG 03.0023 m.nt. A.L. Esveld.
Het college is niet bevoegd tot het nemen van besluiten op aanvragen om
terrasvergunningen. LJN-nr. AF0261, JG 03.0022 m.nt. A.L. Esveld.
Internetdiensten trekken een zelfstandige stroom bezoekers; internetcafé
komt niet in aanmerking voor vergunning op grond van de DHW. JG 04.0193,
m. nt. A.L. Esveld, LJN-nr. A08501. Gst. 2004, 188 m.nt. J.L.A.
Kessen.
De vrees voor het niet naleven van vergunningsvoorschriften is geen
reden om een vergunning te weigeren. ABRS 24-11-2004, LJN-nr. AR6286, JG
05.0047 m.nt. A.L. Esveld.
Weigering van een vergunning voor een horeca-inrichting op grond van het
feit dat het bestemmingsplan een seksinrichting niet toestaat? ABRS
03-11-2004, LJN-nr. AR5047, JG 05.0006, m.nt. A.L. Esveld.
Weigering op grond van gemeentelijk onderzoek als gevolg van de Wet
Bibob. Rb Roermond 30-12-2004, JG 05.0035 m.nt. A.L. Esveld.
Aan het jarenlang niet optreden van het college tegen het verboden
gebruik kan niet het gerechtvaardigd vertrouwen worden ontleend dat het
college niet meer tot handhaving zou overgaan. Het accepteren van
verplichte meldingen op grond van de algemeen plaatselijke verordening
voor incidentele feesten is daartoe onvoldoende. ABRS 28-10-2004,
LJN-nr. AR5063, JG 05.0008 m.nt. A.L. Esveld.
Een APV vergunning voor de exploitatie van een horecabedrijf is
persoonsgebonden. Dat tevens een gedoogverklaring voor de exploitatie
van een coffeeshop is verstrekt doet hier niets aan af. Na overlijden
vervalt vergunning en gedoogverklaring. LJN-nr. AS5523, JG 05.0050 m.nt.
A.L. Esveld.
Houseparty in horecagelegenheid behoort vanwege de grootschaligheid, de
muziekstijl, het publiek dat er komt en de toegestane sluitingstijd niet
tot de normale bedrijfsvoering. In aanmerking wordt genomen dat de
organisator van het feest een derde. Voorts is in aanmerking genomen dat
dit soort feesten vaak gepaard gaat met grootschalig drugsgebruik en dat
extra politie-inzet nodig is om de openbare orde te handhaven. Het is
een evenement in de zin van art. 2.2.2, van de APV. Het preventief
opleggen van een dwangsom is geoorloofd. ABRS 11-01-2006, LJN-nr.
AU9388.
Onder verwijzing naar AB 2003, 302 overweegt de Afdeling dat slechts het
belang van de aanvrager rechtstreeks betrokken is bij een besluit tot
weigering van de horeca-exploitatievergunning. De eigenaar van het
betreffende pand en de exploitant van de in dat pand geplaatste
speelautomaten zijn geen belanghebbende. ABRS 07-12-2005, AB Kort 2006,
42.
Intrekking exploitatievergunning door burgemeester van Rotterdam; APV
Rotterdam; sluiting horeca-inrichting voor zes maanden; discretionaire
bevoegdheid en marginale toetsing. ABRS 15-10-2008, nr. 200800533/1, LJN
BF8984, JB 2008, nr. 259.
Weigering exploitatievergunning vanwege gedrag exploitant door
burgemeester Amsterdam. Exploitant ongeschikt voor een
exploitatievergunning. Illegale gokactiviteiten hebben negatieve invloed
op woon- en leefsituatie omgeving café en de openbare orde (ABRS
20-08-2008, nr. 200800626/1, LJN: BE8861, Gem.St 7322, 87)
Intrekken exploitatievergunning coffeeshop Maastricht. Voor de
toepassing van art. 13b Opiumwet is vereist dat aannemelijk is dat in
strijd met de Opiumwet drugs worden verhandeld of daartoe aanwezig zijn.
Voor het instellen van een eigen onderzoek naar het bestaan van ernstig
gevaar in de zin van art. 3.1 Wet Bibob kan evenwel worden volstaan met
feiten of omstandigheden die een dergelijk gevaar doen vermoeden. (ABRS
30-09-2009, nr. 200900735/1/H3, LJN: BJ8931)
Weigering gedoogverklaring is geen besluit, maar kan wel worden
beoordeeld in het kader van de intrekking van een
horeca-exploitatievergunning (Voorzieningenrechter Rb Utrecht 5-11-2009,
LJN BK8027, JG10.0091).
Beoordeling levensgedrag is niet ingekaderd door uitgewerkte
begripsomschrijving of ingeperkt door een termijn van vijf jaar. Advies
Bureau BIBOB geen grondslag besluiten tot weigering
exploitatievergunning en vergunning artikel 3 Drank- en Horecawet;
gegevens uit dit advies zijn evenmin gebruikt - Den Helder. Zoals de
rechtbank, onder verwijzing naar de uitspraak van de Afdeling van 26
juni 2002 in zaaknr. 200106008/1, terecht heeft overwogen, gelden er geen
beperkingen ten aanzien van de feiten of omstandigheden die bij de
beoordeling van het levensgedrag mogen worden betrokken, nu in het
Besluit geen nadere omschrijving is gegeven van de eis dat de
leidinggevenden niet in enig opzicht van slecht levensgedrag zijn en ook
gelet op het feit dat de tekst van artikel 8 van de DHW noch de
geschiedenis van de totstandkoming van die bepaling tot een andere
opvatting dwingt. Anders dan [appellant] betoogt, kan uit de in het
tweede lid van artikel 3.2.2 van de APV genoemde termijn van vijf jaar
niet worden afgeleid dat deze termijn ook op het eerste lid van die
bepaling van toepassing is. Gelet op het gebruik van de term 'naast' in
de tekst van het tweede lid, zijn in de eerste twee leden van artikel
3.2.2 van de APV cumulatieve eisen gesteld, hetgeen ook blijkt uit de
toelichting op deze bepaling, waarin is gesteld dat de aanduiding 'in
enig opzicht van slecht levensgedrag' in het eerste lid, onder b, meer
omvat dan hetgeen is gesteld in de navolgende leden (ABRS 23-09-2009,
LJN: BJ8293 en Gem.St 7339, 78).
Voorzieningenrechter Rb. ’s-Hertogenbosch, 26-08-2011, AWB 11/2464
burgemeester van de gemeente Eindhoven, verweerder. Gemeentewet 125,
151c, 174 APV gemeente Eindhoven 2010. Sluiting horecagelegenheid.
Overtredingen APV. Verweerder was bevoegd om handhavend op te treden.
Cameratoezicht niet onrechtmatig; beelden mogen worden gebruikt als
bewijs (vergelijk bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 18 juni
2003, LJN AG1738). LJN: BR5900
Artikel 2:25 TerrassenJurisprudentie
Een terras is een bij een voor het publiek openstaand gebouw behorend
erf in de zin van artikel 174 van de Gemeentewet. Ingevolge het eerste
lid van dit artikel is de burgemeester onder meer belast met het
toezicht op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij
behorende erven. Ingevolge het derde lid van dit artikel is de
burgemeester belast met de uitvoering van de verordeningen voor zover
deze betrekking hebben op dat toezicht. De burgemeester – en niet het
college – is dus bevoegd om terrasvergunningen te verlenen. ABRS
05-06-2002, JG 02.0128 m.nt. M. Geertsema. In dezelfde zin: ABRS
13-11-2002 (Nijmegen), nr. 200202419, LJN-nr. AF0269.
De burgemeester heeft terecht vergunning verleend voor de exploitatie
van een terras van bepaalde afmetingen en aan deze vergunning in verband
met het belang van de verkeersveiligheid een voorwaarde inzake wijze van
bediening verbonden. LJN-nr. AF0274, JG 03.0023 m.nt. A.L. Esveld.
Het college is niet bevoegd tot het nemen van besluiten op aanvragen om
terrasvergunningen. LJN-nr. AF0261, JG 03.0022 m.nt. A.L. Esveld.
Voorschrift in terrasvergunning, waarbij op dagen dat er evenementen
zijn aan het gebruik van de weg voor dat doel prioriteit wordt gegeven,
dient doelmatig gebruik en beheer van de weg. ABRS 17 06 1997, JG
98.0027 98.0027, Gst. 1998, 7067, 2 met noot van HH.
Artikel 2:26 Vrijstelling vergunningsplichtDoor vrijstelling van de vergunningplicht, kunnen in de gemeente gebieden worden
aangewezen waar zonder voorafgaande toestemming een horecabedrijf kan worden
geëxploiteerd. Bij wijze van 'ondergrens' geeft het tweede lid als rechtstreekse
norm dat de exploitatie van het horecabedrijf echter ook dan de woon- en
leefsituatie in de omgeving of de openbare orde niet op ontoelaatbare wijze
nadelig mag beïnvloeden. Indien nodig met het oog op de naleving van de in het
tweede lid opgenomen norm, kan bestuursdwang worden aangezegd of een dwangsom
worden opgelegd. Jurisprudentie
Het gevaar van "verboden delegatie" aan de burgemeester bestaat hier
niet. De Afdeling bestuursrechtspraak ziet in een besluit gebaseerd op
dit artikel geen algemeen verbindend voorschrift ABRS 23-11-1999, JB
2000, 23 m.nt. J.M.E. Derks, Gst. 2000, 7112, 6 m.nt. HH.
Artikel 2:27 SluitingsuurEerste lidGrondslag voor de in de APV opgenomen sluitingsbepalingen is artikel 149 van de
Gemeentewet. De gemeenteraad kan verplichte sluitingstijden voor horecabedrijven
vaststellen in het belang van de openbare orde, het voorkomen of beperken van
overlast, het beschermen van het woon- en leefklimaat e.d.Tweede en derde lidIn afwijking van de in het eerste lid genoemde sluitingstijden, kan de
burgemeester andere sluitingstijden vaststellen voor een afzonderlijk
horecabedrijf. Dat kan zowel neerkomen op een verruiming van de openingstijden,
als op een beperking. Het tweede lid geeft de burgemeester de bevoegdheid
daartoe een voorschrift te verbinden aan de vergunning die aan de exploitant van
de desbetreffende inrichting zal worden verleend. Het gaat hier om een
vergunningvoorschrift als bedoeld in artikel 1:4 van de APV, dat dus moet
strekken ter bescherming van het belang of de belangen in verband waarmee de
vergunning vereist is. Een voorbeeld van zo'n voorschrift is de verplichting een
bepaald veiligheidsniveau voor de bezoekers te garanderen of het rustiger laten
verlopen van het sluitingsuur. Een portier of een detectiepoort bij
nachtbedrijven kan in zo'n eis voorzien. De wijze waarop aan de eis wordt
voldaan, is een keuze van de exploitant. De burgemeester geeft daarna aan of met
een bepaalde keuze van de exploitant aan zijn eis wordt voldaan. De eventuele
aanwezigheid van een portier moet voldoen aan de Wet beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus.Over de uitoefening van deze bevoegdheid, kan de burgemeester desgewenst
beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81, eerste lid, van de
Algemene wet bestuursrecht. Als beleidsregel kan de burgemeester bepalen dat
hij, bij het beantwoorden van de vraag of voor een afzonderlijk horecabedrijf
bij vergunningvoorschrift afwijkende sluitingstijden zullen worden vastgesteld,
per categorie horecabedrijven een bepaald beleid hanteert.Dat beleid kan bijvoorbeeld inhouden dat het sluitingsuur voor cafetaria's,
broodjeszaken e.d. als regel op een ander tijdstip (bijvoorbeeld een uur later)
wordt vastgesteld dan voor andere horecabedrijven, om cafébezoekers de
mogelijkheid te bieden iets te eten na de sluiting van hun café. Nu het hier een
beleidsregel betreft, kan de burgemeester daarvan in een concreet geval -
gemotiveerd - afwijken (een cafetaria niet toestaan een uur later te sluiten dan
cafés) indien dat volgens hem noodzakelijk is in het belang van de openbare orde
of de woon en leefomgeving.Een horecabedrijf als bedoeld in artikel 2:23 APV kan vergunningplichtig zijn
ingevolge de Wet milieubeheer (Wm) of onder de werking van het
Activiteitenbesluit vallen. Aan een krachtens de wet te verlenen vergunning
kunnen eveneens voorschriften worden verbonden dan wel nadere eisen worden
gesteld ter voorkoming van de indirecte gevolgen van de inrichting. De
sluitingsbepalingen van de APV gelden derhalve niet voor zover de op de Wm
gebaseerde voorschriften van toepassing zijn. Wat betekent dit voor de
reikwijdte van de APV bepalingen? De Wm beoogt een uitputtende regeling te geven
ter voorkoming of beperking van alle nadelige gevolgen van het milieu door het
in werking zijn van krachtens die wet aangewezen inrichtingen. De gemeenteraad
is niet bevoegd die regeling bij verordening aan te vullen, indien daarmee wordt
beoogd dezelfde belangen te beschermen. De raad kan dus niet aanvullend via de
APV gevaar, schade of hinder of andere belangen die onder het begrip
'bescherming van het milieu' vallen, tegengaan die wordt veroorzaakt door een
inrichting die vergunningplichtig is ingevolge de Wm. Zie hiervoor ook de
algemene toelichting bij deze paragraaf.Jurisprudentie
Een in naam besloten club die wel in hoge mate voor het publiek
toegankelijk is, moet voldoen aan de sluitingstijden van de APV.
Vz.ARRS, 21-12-1992, Gst. 1993, 6073, 4 m.nt. HH, JG
93.0260.
Beleid op basis waarvan coffeeshops, in tegenstelling tot andere
horecabedrijven, vanaf 20.00 uur gesloten moeten zijn is noch in strijd
met de Winkeltijdenwet noch anderszins onredelijk. Een coffeeshop is
geen winkel. Hij is immers in hoofdzaak ingericht als een bedrijf waar
gekochte waren ter plaatse worden genuttigd. Rb Breda, 03-12-1997, JG
98.0025, AB 1998, 76 m.nt. FM.
Terughoudend beleid ten aanzien van nachtvergunningen voor
horecabedrijven. ABRS 08-02-1994, JG 94.0252 , Gst. 1994, 6999, 4 m.nt.
HH.
Verhouding tussen sluitingstijden zoals vastgesteld door de raad op
grond van de verordening en door de burgemeester voor het concrete
geval. Vz.ARRS 30-03-1993, JG 94.0094 m.nt. A.B.
Engberts.
Sluitingstijden in de APV stellen geen grenzen aan de bevoegdheid van de
burgemeester om ontheffing te verlenen. ARRS 02-09-1983, AB 1984, 245
m.nt. JHvdV. De ontheffing van de burgemeester mag geen permanent
karakter hebben en niet alle in de gemeente aanwezige inrichtingen
betreffen. ARRS 19-01-1984, AB 1984, 491 m.nt. JHvdV.
De in exploitatievergunningen voor een niet-alcoholverstrekkend)
horecabedrijf opgenomen mededeling omtrent de openingstijden van het
horecabedrijf is geen besluit in de zin van art. 1:3, lid 1, van de Awb.
Openingstijden vloeien namelijk rechtstreeks voort uit de APV. LJN-nr.
AE8980, JG 03.0024 m.nt. A.L. Esveld.
De burgemeester stelde terecht eis aan garderobefunctie café bij
ontheffing sluitingstijd. LJN-nr. AF2496, JG 03.0063 m.nt. A.L.
Esveld.
Herhaalde overtreding van sluitingtijd leidt tot onmiddellijke sluiting
horecabedrijf. LJN-nr. AM5381, JG 04.0102 m.nt. A.L. Esveld. (ABRS
29-10-2003, nr. 200206697/1).
Beleid niet op papier; geen bijzonder geval; toetsing in bezwaar ex
nunc; motivering uitspraak. Horecabedrijf van appellant is gelegen
buiten de binnenstad. Ingevolge de APV van Deventer kan ontheffing van
het sluitingsuur slechts worden verleend indien naar het oordeel van de
burgemeester het woon- en leefklimaat in de naaste omgeving niet op
ontoelaatbare wijze nadelig wordt beïnvloed. In dit verband voert de
burgemeester het beleid dat buiten de binnenstad geen ontheffingen
worden verleend. De rechtbank heeft dit beleid, mede de wens de horeca
in de binnenstad te concentreren, terecht niet onredelijk geacht [ABRS
29-04-2008, nr. 200707367/1, AB 2008, 264].
Voor 02.00 uur gaat een loop ontstaan van bezoekers die op tijd in hun favoriete
café willen zijn. Tussen 02.00 en 03.00 uur is het vrij rustig geworden op
straat. Na 03.00 uur ontstaat de meeste drukte. De cafés die gebruik maken van
het éénrichtingsverkeer moeten dan gaan sluiten. Bij een aantal cafés is van
gespreid vertrek van bezoekers geen sprake. Het grootste aantal bezoekers
vertrekt om klokslag 03.00 uur. Dit heeft tot gevolg dat er grote groepen
jongeren tegelijk op straat komen. Na 03.00 uur zoekt een aanzienlijk deel van
de bezoekers zijn vertier nog in de nachtcafés of de cafetaria’s. Dan ontstaat
ook de meeste overlast door schreeuwende onverlaten. Het éénrichtingsverkeer
wordt goed toegepast wanneer er zichtbaar wordt gecontroleerd door de politie of
gemeente. Toegangssluis:Vlissingen heeft een aantal cafés dat niet is voorzien van een geluidsluis. Een
aantal van de cafés produceert een zodanig laag geluidsniveau dat een
geluidsluis niet noodzakelijk is. De sluis is één van de voorwaarden om aan het
éénrichtingsverkeer te mogen deelnemen. Een geluidsluis is een maatregel om
geluidsoverlast buiten de inrichting te voorkomen. De geluidsnormen worden
voorgeschreven in het Activiteitenbesluit. Een vergunning voor
éénrichtingverkeer wordt door de burgemeester afgegeven. Het is aan hem om te
bepalen of aan een café ontheffing kan worden verleend om geen geluidsluis als
voorziening te hebben. Wanneer in een later stadium blijkt dat een inrichting
met ontheffing toch geluidsoverlast veroorzaakt is er altijd de mogelijkheid het
éénrichtingsverkeer weer in te trekken of alsnog een geluidsluis te eisen.Nachtcafés:In Vlissingen kunnen momenteel vier horeca-inrichtingen een nachtvergunning
krijgen. Deze inrichtingen mogen van 12.00 tot 05.00 uur geopend zijn. Van 04.00
tot 05.00 uur geldt voor hen het eenrichtingsverkeer. Drie van de vier
inrichtingen liggen in het centrum. Eén nachtcafé ligt aan de Prins Hendrikweg.
De nachtcafés in de binnenstad krijgen hun grootste toeloop van bezoekers na
03.00 uur. De openingstijd voor nachtcafés is 12.00 uur. Hierdoor kunnen deze
cafés ook meedoen aan activiteiten die overdag worden gehouden tijdens
festivals, Bevrijdingsdag en Koninginnedag. Artikel 2:28 Afwijking sluitingstijden; tijdelijke
sluitingEerste lidArtikel 174 van de Gemeentewet vormt de grondslag voor de bevoegdheid om een of
meer horecabedrijven tijdelijk afwijkende sluitingsuren op te leggen of
tijdelijk te sluiten. Aanleiding voor tijdelijke afwijking of sluiting, moet
zijn gelegen in het belang van de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid of
gezondheid, of in bijzondere omstandigheden (zoals, al dan niet lokale,
feestdagen). Het betreft een algemene bevoegdheid die een individueel karakter
heeft zich niet alleen kan uitstrekken tot een maar ook tot meer of zelfs tot
alle in de gemeente aanwezige horecabedrijven. Wel beperkt de bevoegdheid zich
tot het tijdelijk vaststellen van afwijkende sluitingstijden of tot tijdelijke
sluiting.Tweede lidHoewel de wetgever er bij de invoering van de Wet 'Damocles' (artikel 13b van de
Opiumwet dat op 21 april 1999 in werking is getreden) vanuit is gegaan dat
gemeentelijke regelingen (overlast- of exploitatieverordeningen) hun geldigheid
behouden omdat het onderwerp van de gemeentelijke regeling een ander is, lijkt
het raadzaam door middel van het bepaalde in het tweede lid buiten twijfel te
stellen dat niet in dezelfde situaties kan worden opgetreden als waarvoor
artikel 13b Opiumwet is bedoeld. Het Damoclesbeleid van de gemeente Vlissingen
is vastgesteld door de burgemeester op 14 februari 2000 met instemming van de
gemeenteraad op 30 maart 2000 en bekend gemaakt op 5 april 2000.Op 13 juli 2002 is de Wet Victor in werking getreden (Staatsblad 2002, 348).
Deze wet houdt in dat het college de bevoegdheid krijgt om de eigenaar van een
pand dat is gesloten op grond van de APV, artikel 13b Opiumwet of artikel 174a
Gemeentewet aan te schrijven om het pand in gebruik te geven aan een andere
persoon of instelling, dan wel om verbeteringen aan te brengen. Als de
verstoring van de openbare orde of de verkoop van drugs niet langdurig
achterwege blijft, kan in het uiterste geval zelfs overgegaan worden tot
onteigening. In de Wet Victor is ook bepaald dat sluitingen op grond van artikel
13b Opiumwet en artikel 174a Gemeentewet moeten worden ingeschreven in de
openbare registers conform artikel 3:16 Burgerlijk Wetboek. Merkwaardig genoeg
geldt deze inschrijvingsplicht niet voor de sluitingen op grond van de APV. Het
Victoriabeleid van de gemeente Vlissingen is vastgesteld door de burgemeester op
14 februari 2000 met instemming van de gemeenteraad op 30 maart 2000 en bekend
gemaakt op 5 april 2000.Jurisprudentie
Artikel 174 van de Gemeentewet geeft aan de burgemeester reeds een
sluitingsbevoegdheid. Wenselijk om ook in de APV een sluitingsbepaling
op te nemen. ARRS 15 06 1984, AB 1985, 96 m.nt. JHvdV.
Sluitingsmaatregel heeft geen punitief karakter en is niet onevenredig
zwaar. ABRS 23 05 1995, AB 1995, 475 m.nt. LJJR.
Sluitingsbevel zonder tijdsbepaling voldoet niet aan artikel 221
gemeentewet (oud). Vz.ARRS 26-08-1992, AB 1993, 104, JG 93.0116, en ABRS
05-07-1996, JG 96.0266.
Terechte sluiting voor onbepaalde tijd van coffeeshop die het
nuloptiebeleid overtreedt. Vz.ABRS 05-091997, Gst. 1998, 7069, 4 m.nt.
HH.
Terechte sluiting van horecagelegenheid voor de duur van een jaar wegens
handel in harddrugs. Vz.ABRS 22-04-1998, K01.97.0213 (ongepubliceerd).
Persoonlijke verwijtbaarheid van de exploitant daarbij (bij handel in
harddrugs) is niet van belang. ABRS 29-04-1997, R03.93.4839, JU 982015
(VNG-databank), ABRS 27-06-1997, R03.93.5408, JU 98201 (VNG-databank),
en ABRS 04-07-2001, AB 2001, 6 m.nt. JGB/AES. Terechte sluiting van twee
horeca-inrichtingen en intrekking van de exploitatievergunningen wegens
smokkel van illegalen. Aantasting van de openbare orde. Pres. Rb
Rotterdam 5 september 1997, JG 97.0209.
Bij uitoefening sluitingsbevoegdheid hoeft burgemeester geen strikte
strafrechtelijke bewijsregels in acht te nemen. ABRS 6 februari 1997, JG
97.0075. Sluiting is geen 'criminal charge' als bedoeld in artikel 6
EVRM. Inzage in geanonimiseerde getuigenverklaringen en politierapporten
is dan ook niet strijdig met het 'fair trial'-beginsel. ABRS 11 juni
1998, AB 1998, 297 m.nt. FM. In bestuursrechtelijk geding moeten wel de
juistheid van de feiten en zorgvuldigheid van het besluit kunnen worden
getoetst. Pres. Rb Breda, 27 januari 1998, JG 98.0096.
Terechte sluiting van een discotheek op grond van artikel 2.3.1.5 van de
APV van Zaanstad, nu is gebleken dat de situatie rond het gebruik van
partydrugs uit een oogpunt van te beschermen gezondheidsbelangen
onbeheersbaar is. Pres. Rb Haarlem 16 november 2001, LJN-nr.
AD5792.
Bevel in het belang van de openbare orde tot sluiting horecabedrijf geen
besluit tot toepassing van bestuursdwang; bestuurlijke waarschuwing;
punitieve sanctie; wijziging in omstandigheden ten tijde van bezwaarfase
niet relevant voor feitelijke grondslag sluitingsbevel; afgeleid belang;
verhouding artikel 174, tweede lid Gemeentewet en artikel 2.3.1.6 APV.
ABRS 3 mei 2006, nr. 200508353/1; AB 2006, 392.
Artikel 2:29 Aanwezigheid in gesloten
horecabedrijfDe in de vorengenoemde artikelen opgenomen sluitingsbepalingen richten zich tot
de leidinggevende van de inrichting: hij dient zijn bedrijf gesloten te houden
gedurende de tijden, die hem bij of krachtens die bepalingen zijn opgelegd.
Artikel 2:29 richt zich daarentegen tot de (potentiële) bezoeker van de
inrichting. Indien deze zich met goedvinden van de leidinggevende in de
inrichting bevindt gedurende de tijd dat de inrichting gesloten dient te zijn,
overtreedt hij artikel 2:29. Indien echter daarvoor de toestemming van de
leidinggevende ontbreekt en de bezoeker zich niet op diens eerste vordering
verwijdert, overtreedt hij artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk). Beide artikelen zijn naast elkaar bestaanbaar: artikel 2:29
strekt tot handhaving van een publiekrechtelijke regeling, terwijl artikel 138
Wetboek van Strafrecht ziet op de bescherming van de rechten die aan de eigendom
verbonden zijn.Artikel 2:30 OrdeverstoringDeze bepaling geeft een verbod om de orde in horecabedrijven te verstoren, dat
zich in zijn algemeenheid tot bezoekers richt.Jurisprudentie
Instrument van de zwarte lijst wordt toelaatbaar geacht. Wnd. Vz.ARRS 16
09 1982, AB 1983, 38, en Wnd. Vz.ARRS 30 03 1983, KG 1983, 195.
Artikel 2:31 Het college als bevoegd
bestuursorgaanHet begrip 'horecabedrijf' als omschreven in artikel 2:23, eerste lid, ziet ook
op inrichtingen die niet voor het publiek toegankelijk zijn, zoals besloten
sociëteiten en gezelligheidsverenigingen (zie ook onder artikel 2:23). Gelet op
artikel 174 van de Gemeentewet is in dat geval niet de burgemeester maar het
college het bevoegde bestuursorgaan.Artikel 2:32 BeslistermijnArtikel 2:32 bevat een beslistermijn die afwijkt van de algemene bepaling in
artikel 1:2. Voordat op de aanvraag om een exploitatievergunning een beslissing
kan worden genomen dient een zorgvuldige voorbereiding daarvan plaats te vinden
als bedoeld in artikel 3:2 van de Awb. Voor het inwinnen van externe adviezen is
daarom meer tijd nodig dan de termijn van acht weken die in artikel 1:2 wordt
genoemd. Artikel 2:33 Verbod verstrekking sterke drank in bepaalde drank-
en horeca-inrichtingenIn artikel 23 van de Drank- en Horecawet wordt de mogelijkheid geboden om bij
gemeentelijke verordening de verstrekking van alcoholhoudende drank te
verbieden. Dit verbod kan gelden voor inrichtingen van een bij de verordening
aangewezen aard, in bij de verordening aangewezen delen van de gemeente of voor
een bij of krachtens de verordening aangewezen tijdsruimte. In artikel 2:39
worden de inrichtingen en de plaats opgesomd waar dit gewenst is. Daarbij is
niet gekozen voor een verbod van alle alcoholhoudende drank, maar alleen voor
sterke drank. Sterke drank is datgene wat daaronder wordt verstaan in artikel 1,
eerste lid, van de Drank- en Horecawet. Met de redactie van artikel 2:39 wordt
tot uitdrukking gebracht dat het verbod tot het anders dan om niet verstrekken
van sterke drank voor gebruik ter plaatse ook geldt wanneer die verstrekking
slechts in een onderdeel van die inrichting plaatsvindt. Het gevolg van die
redactie is dat de gehele inrichting, dus ook de onderdelen die men niet wil
treffen, onder het verbod valt. Op grond van de ontheffingsbepaling in het derde
lid kan dit worden gecorrigeerd.Artikel 2:34 Aanwezigheid van een
leidinggevendeIn dit artikel wordt de verplichte aanwezigheid van een leidinggevende geregeld
in een openbare inrichting, waarin geen alcoholhoudende drank wordt verstrekt.
Het gaat daarbij om de aanwezigheid van een leidinggevende die staat vermeld op
de exploitatievergunning. Er is sprake van schijnbeheer als degene die zich voordoet als beheerder c.q.
exploitant c.q. leidinggevende van een horeca-inrichting niet de feitelijke
beheerder c.q. exploitant c.q. leidinggevende is. Schijnbeheer komt in
verschillende vormen voor. Er kan sprake zijn van een situatie waarbij een
persoon niet als beheerder of exploitant op de exploitatievergunning staat
vermeld, maar wel in de functie van werknemer als exploitant of leidinggevende
optreedt.Het op naam van een andere persoon laten exploiteren van een horeca-inrichting
omdat men zelf - vanwege antecedenten of het ontbreken van de vereiste diploma’s
- niet in aanmerking komt voor een exploitatievergunning, is een andere variant.
Hiervoor ontvangt diegene dan vaak een financiële vergoeding. In deze gevallen
wordt niet voldaan aan de vergunningvoorschriften en/of is de
exploitatievergunning tengevolge van onjuiste gegevens en bescheiden verleend en
kan de burgemeester besluiten de vergunning in te trekken.Het niet naleven van de voorwaarden van de horeca-exploitatievergunning in de
zin van schijnbeheer is een ernstige overtreding. Bij het aanvragen van een
vergunning moet worden aangetoond dat de leidinggevende in het bezit is van
diverse vaardigheden c.q. aan horeca gerelateerde diploma’s. Op deze
vaardigheden wordt uiteindelijk de vergunning afgegeven. Deze persoon moet
daadwerkelijk in de zaak aanwezig zijn en meewerken. Indien andere personen dan
deze persoon in werkelijkheid de zaak exploiteert, is het voor de burgemeester
niet te controleren wie uiteindelijk achter de opgegeven naam bij inschrijving
schuilgaat. Hierdoor kan de openbare orde en het woon- en leefklimaat in de
omgeving van het horecapand ernstig worden aangetast.Artikel 2:35 InrichtingseisenDit artikel behoeft geen nadere toelichting. Afdeling 9 Toezicht op
inrichtingen tot het verschaffen van
nachtverblijfArtikel 2:40
BegripsbepalingenHet begrip “inrichting” als hier omschreven sluit aan bij artikel 438 Wetboek
van Strafrecht, dat ziet op het als beroep verschaffen van nachtverblijf aan
personen (eerste lid) en op het als beroep of gewoonte beschikbaar stellen van
een terrein voor het houden van nachtverblijf of het plaatsen van
kampeermiddelen e.d. (tweede lid).De definitie van “houder” zoals deze werd gegeven in artikel 2.3.2.1, tweede lid
(oud) is geschrapt. Het begrip “houder” is een ouderwets begrip. Op die plaatsen
is “houder” vervangen door “exploitant of feitelijk leidinggevende”. Er is geen
inhoudelijke wijziging beoogd. Houder (dus exploitant of leidinggevende) kan ook
een rechtspersoon zijn, in welk geval moet worden aangenomen dat de
registratieplicht de directeur betreft: HR 14-06-1955, NJ 1956, 38.Artikel 2:41 Melding exploitatie Artikel 2:41 strekt ertoe, dat de burgemeester een zo volledig mogelijk
overzicht heeft van de in de gemeente aanwezig nachtverblijf en
kampeerinrichtingen.Afdeling 10 Toezicht op speelgelegenhedenArtikel 2:42
SpeelgelegenhedenLex silencio positivoDeze vergunning beoogt de bescherming van met name de openbare orde. Daarnaast
speelt het bestrijden van gokverslaving een rol. Het is hoogst onwenselijk zijn
als deze vergunning van rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke
toets van de aanvraag heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio
positivo is hier dan ook niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen
belang, zoals de openbare orde en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.Eerste lidHet begrip “speelgelegenheid” als omschreven in het eerste lid, betreft iedere
openbare gelegenheid waarin de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen
waarbij geld of in geld inwisselbare voorwerpen kunnen worden gewonnen of
verloren. In de Wet op de Kansspelen is een uitputtende regeling neergelegd ten
aanzien van de kansspelen als bedoeld in artikel 1 van die wet, zoals
speelcasino’s en speelautomaten. De wet is niet van toepassing op spelen, met
uitzondering van behendigheidsautomaten, waarbij de spelers door hun
behendigheid de kans om te winnen kunnen vergroten. Voor deze categorie
speelgelegenheden is dit artikel bedoeld. Het gaat dus om speelgelegenheden,
waar de Wet op de Kansspelen geen betrekking op heeft.Het gaat om gelegenheden waar bedrijfsmatig of in een omvang alsof deze
bedrijfsmatig is de mogelijkheid wordt geboden enig spel te beoefenen als
bedoeld in het eerste lid . De houder van een café waarin bezoekers het
kaartspel kunnen beoefenen, hoeft niet zonder meer over vergunning te beschikken
maar slechts indien de mogelijkheid daartoe bedrijfsmatig of in een omvang alsof
deze bedrijfsmatig is wordt aangeboden. Bepaalde kaartspelen , zoals poker,
worden beschouwd als kansspelen. Als die kaartspelen worden gespeeld met de
bedoeling om prijzen te winnen zonder dat de organisator over een vergunning
beschikt, is dat op grond van de Wet op de kansspelen verboden.Tweede en derde lidDe vergunningsplicht geldt het (doen) exploiteren van een speelgelegenheid.
Artikel 2:42 heeft het beschermen van de openbare orde en het woon en
leefklimaat als doel en heeft daarmee een ander motief dan de Wet op de
kansspelen. Oogmerk van de Wet op de Kansspelen is het in goede banen leiden van
kansspelen, waarbij de consument beschermd dient te worden tegen gokverslaving
en criminaliteit moet worden tegengegaan.De Wet op de kansspelen geeft de burgemeester noch het college de bevoegdheid om
een illegale speelgelegenheid te sluiten. In de praktijk is dit echter vanwege
de negatieve uitstraling en het illegale karakter van de speelgelegenheid vaak
wel wenselijk. Daarom is in dit artikel een vergunningsplicht opgenomen, met in
het derde lid de mogelijkheid om de vergunning te weigeren als naar het oordeel
van de burgemeester moet worden aangenomen dat de woon- en leefsituatie in de
omgeving van de speelgelegenheid of de openbare orde op ontoelaatbare wijze
nadelig wordt beïnvloed door de exploitatie van de speelgelegenheid, dan wel er
strijd bestaat met een geldend bestemmingsplan. Als een speelgelegenheid geen
vergunning heeft, heeft de burgemeester volgens artikel 125 van de Gemeentewet
de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen. In artikel 1:6 van de APV zijn
voorwaarden opgenomen waaronder de vergunning kan worden ingetrokken of
gewijzigd.Op 7 januari 2003 heeft de rechtbank Maastricht bepaald dat de burgemeester
bevoegd is tot toepassing van bestuursdwang in geval van een casino zonder
vergunning ex artikel 2:39 APV, een illegaal casino dus. Er was een vergunning,
maar vast staat dat deze was ingetrokken onder meer vanwege een geconstateerde
overtreding van de Wet op de Kansspelen en daarmee van overtreding van artikel
2:39 van de APV. Daarna is geconstateerd dat in het pand een illegaal casino
werd geëxploiteerd. Daarmee stond dus vast dat zonder vergunning een
speelgelegenheid werd geëxploiteerd, zodat bestuursdwang kon worden toegepast.
Ook werd bepaald dat er geen sprake was van een besloten bijeenkomst in
verenigingsverband, omdat een ieder tegen betaling van een betrekkelijk gering
bedrag lid kon worden en mee kon spelen. Rb Maastricht 07-01-2003, NR 01/1750 en
01/1751 GEMWT I, LJN-nr. AF2782Op 17 juli 2002 heeft de president van de rechtbank Arnhem in voorlopige
voorziening een uitspraak gedaan over de sluiting van een illegale
speelgelegenheid op basis van de APV van de gemeente Groesbeek. De gemeente
Groesbeek heeft een uitgebreide paragraaf opgenomen in de APV over
speelgelegenheden, waarin het vergunningensysteem veel verder is uitgewerkt dan
in de model APV. Er worden onder meer eisen aan de exploitant gesteld en er zijn
meer weigeringsgronden opgenomen. Er was tot nu toe nog geen rechterlijke
uitspraak over de verbindendheid van deze bepalingen. In deze uitspraak kwam
uitsluitend de vraag aan de orde of er sprake was van een speelgelegenheid met
een besloten karakter. Dat er sprake was van een speelgelegenheid was niet in
discussie. De voorzieningenrechter oordeelde dat er wel sprake was van een voor
het publiek toegankelijke inrichting en dat de burgemeester van de gemeente
Groesbeek de bevoegdheid had bestuursdwang toe te passen. Deze
voorzieningenrechter is dus kennelijk van mening dat de APV Groesbeek verbindend
moet worden geacht, hoewel er niet expliciet aandacht aan wordt besteed in de
uitspraak. Pres. Rb. Arnhem 17-07-2002, 02/1400, LJN-nr. AE5840.InternetgokzuilenInmiddels is er ook een uitspraak van de Raad van State op 29 januari 2003 over
een gelegenheid waarin een internetgokzuil is geplaatst. De Raad van State gaat
ervan uit, en dit was ook niet in geschil, dat er dan sprake is van een
speelgelegenheid in de zin van dit artikel. Appellant exploiteerde zonder dat
zij over de vereiste vergunning beschikte, en de burgemeester is op grond van
artikel 125, derde lid, Gemeentewet bevoegd tot het toepassen van bestuursdwang.
ABRS 29-01-2003, 200202981/1, LJN-nr. AF 3507. Zie ook Rb Arnhem, 11-03-2002,
JG 02.0152 m.nt. T.J. van der Reijt.Er zijn ook enkele uitspraken van de strafrechter geweest waarin de exploitant
van een internetgokzuil en een exploitant van een inrichting waarin een
internetgokzuil is geplaatst zijn veroordeeld tot een boete.SpeelautomatenhallenSpeelautomatenhallen vallen niet onder de bepaling. In de Verordening
speelautomatenhallen Vlissingen (raadsbesluit van 26 november 1987) is bepaald
dat bij de beoordeling van een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van
een speelautomatenhal rekening wordt gehouden met de woon en leefsituatie. Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Jurisprudentie
Internetgokzuil in inrichting maakt dat er sprake is van
speelgelegenheid, burgemeester kan handhavend optreden. ABRS 29-01-2003,
200203981/1, LJN-nr AF3507, Rb Almelo11-03-2002, JG 02.0152 m.nt. T.J. van der Reijt.
Burgemeester kan bestuursdwang toepassen in geval er sprake is van een
speelgelegenheid, in dit geval een illegaal casino, zonder vergunning.
Rb Maastricht 07-01-2003, 01/17050 en 01/1751 GMWT I, LJN-nr.
AF2782.
Speelgelegenheid door een vereniging waarvan tegen betaling van een
gering bedrag een ieder lid kan worden, heeft geen besloten karakter,
burgemeester kan optreden indien er geen vergunning is. Rb Arnhem
17-07-2002, 00/3094 en 00/3095 AW, LJN-nr. AF5840.- Speelgelegenheid
wordt in casu niet als besloten aangemerkt, dus kan bestuursdwang worden
toegepast ogv APV Groesbeek. Rb Arnhem 17-07-2002, 02/1400, LJN-nr.
AE5840.
Speelgelegenheid wordt in casu niet als besloten aangemerkt, dus kan
bestuursdwang worden toegepast ogv APV Groesbeek. Rechtbank Arnhem
17-07-2002, 02/1400, LJN-nr. AE5840.
Gelegenheid bieden tot winnen van prijzen en premies middels
internetgokzuilen is strafbaar feit, Ec.politierechter Zutphen,
17-05-2002, 06/035799-01, LJN-nr. AE4680 en Rb. Arnhem, ec. kamer,
20-12-2001, 05/087842-00, LJN-nr. AD8104.
Artikel 2:43 SpeelautomatenBegin 2002 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBB) een aantal
uitspraken gedaan, waarin ten aanzien van hoog- en laagdrempelige inrichtingen
een interpretatie wordt gegeven over de wijziging van de Wet op de kansspelen
d.d. 1 november 2000 ten gevolge van de ingrijpende wijziging van de Drank- en
Horecawet. Het gaat hierbij vooral over de begrippen “inrichting” en
“horecalokaliteit” en de gevolgen voor hoog- en laagdrempelige inrichtingen. Het
CBB overweegt - in tegenstelling tot wat uit de wetsgeschiedenis blijkt en tot
nu toe uit de jurisprudentie is gebleken – “dat er wel sprake is van een
materiële wijziging van de Wet” en niet slechts van een technische. Dit kan
verstrekkende consequenties hebben voor de gemeentelijke praktijk, vooral voor
de wijze van formulering van besluiten.Het CBB toetst de vraag of er sprake is van een hoogdrempelige inrichting op een
wetstechnische manier. Er dient slechts beoordeeld te worden of er sprake is van
een horecalokaliteit in de zin van de Drank- en Horecawet en of er zich in deze
horecalokaliteit zelf geen andere activiteiten afspelen waaraan een zelfstandige
betekenis kan worden toegekend. (Een horecalokaliteit in de zin van de Drank- en
Horecawet is een van een afsluitbare toegang voorziene lokaliteit, onderdeel
uitmakend van een inrichting waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, in
ieder geval bestemd voor het verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik
ter plaatse.) Moeilijk is te bepalen wat een andere zelfstandige activiteit is.
Hierover is veel jurisprudentie, zie hieronder onder het kopje jurisprudentie.
Er moet in ieder geval gedacht worden aan het afhalen van etenswaren, dansen,
zaalverhuur, bowlen of kegelen en het serveren van kleine etenswaren. Waar
precies de grens ligt tussen ondersteunende activiteiten en zelfstandige
activiteiten is een sterk feitelijk oordeel en zal van geval tot geval moeten
worden bekeken, gerelateerd aan de jurisprudentie. In welke omgeving de
horecalokaliteit ligt, is, in tegenstelling tot de oude jurisprudentie, niet
meer van belang. Ook een horecalokaliteit op een camping of in een sporthal of
dorpshuis kan hoogdrempelig zijn. Deze benadering leidt tot de vreemde
consequentie dat bijvoorbeeld een seksinrichting als laagdrempelig wordt
aangemerkt en een sportkantine (soms) als hoogdrempelig.Op 17 juli 2002 heeft het CBB geoordeeld dat een horecalokaliteit, gelegen in
een sportcomplex, niet per definitie laagdrempelig is. De sporthal zelf maakt
geen onderdeel uit van de inrichting. Er dient beoordeeld te worden of de
horeca-inrichting zelf hoogdrempelig is. Het feit dat het café voornamelijk
gericht is op bezoekers van het sportcomplex, staat daar, aldus het CBB, los
van. Ook het feit dat het café in belangrijke mate bezocht wordt door bezoekers
beneden de 18 jaar staat er volgens het CBB niet aan in de weg dat de lokaliteit
niet tevens in belangrijke mate gericht kan zijn op bezoekers van boven de 18
jaar en dat is het wettelijk criterium. (CBB 17-07-2002, JG 02.0153 , m.nt. T.J. van der Reijt)Samengestelde inrichtingenIndien er sprake is van een laagdrempelige horeca-inrichting, waarbinnen zich
een horecalokaliteit als bedoeld in artikel 1 eerste lid van de Drank- en
Horecawet bevindt, dient te worden onderzocht of de laagdrempelige gedeelten
vanaf de openbare weg bereikt kunnen worden via deze horecalokaliteit. Als dit
het geval is, dan is (op grond van artikel 30c vierde lid van de Wet op de
kansspelen) de horecalokaliteit alsnog laagdrempelig en is het niet toegestaan
kansspelautomaten te plaatsen.Het CBB heeft in enkele uitspraken begin 2002 opnieuw een lijn uitgezet over
wanneer er sprake is van hoog- of laagdrempelige inrichtingen en van
samengestelde inrichtingen. Uit deze uitspraken van het CBB is een stappenplan
af te leiden, dat dient te worden doorlopen bij de beantwoording van de vraag of
er sprake is van een hoogdrempelige inrichting.a. Bij één afgesloten ruimte.1. is er een vergunning volgens de Drank- en Horecawet?2. staat het café- en restaurantbezoek op zichzelf?3. zijn de activiteiten in belangrijke mate gericht op personen ouder dan
18?Is aan alle vereisten voldaan dan is er sprake van een hoogdrempelige
inrichting, waarin twee kansspelautomaten zijn toegestaan. Is aan een van de
eisen niet voldaan, dan is er sprake van een laagdrempelige inrichting.b. Bij meerdere ruimten in een gebouw.1. is er sprake van een afzonderlijke horecalokaliteit in het gebouw, dan wel
van meerdere lokaliteiten waarin het horecabedrijf wordt uitgeoefend, die te
zamen een besloten ruimte vormen binnen het gebouw?2. wordt voor de afzonderlijke horecalokaliteit, dan wel voor het geheel van de
lokaliteiten die te zamen de horeca-inrichting vormen, voldaan aan de stappen
onder A?Is aan alle eisen voldaan, dan is er sprake van een hoogdrempelige
inrichting.c. Bij een horecalokaliteit in de zin van artikel 1 eerste lid van de Drank- en
Horecawet binnen een laagdrempelige horeca-inrichting.1. worden de stappen genoemd onder A. bevestigend beantwoord?2. zo nee: er is geen sprake van een hoogdrempelige inrichting.3. zo ja: zijn de overige ruimten van de laagdrempelige inrichting mogelijk door
het publiek te bereiken via deze horecalokaliteit? (artikel 30c vierde lid Wet
op de kansspelen).4. zo ja: er is géén sprake van een hoogdrempelige inrichting in de zin van de
Wet op de Kansspelen, kansspelautomaten zijn niet toegestaan.5. zo nee: er is sprake van een hoogdrempelige inrichting in de zin van de Wet
op de Kansspelen.Jurisprudentie
Het verstrekken van lunches tussen 12.00 uur en 15.30 uur, dat speciaal
op een reclamebord wordt aangekondigd en waarvoor een aparte lunchkaart
is, vormt een laagdrempelige activiteit. CBB 11-04-2003, AWB 02/1474,
LJN-nr. AF7697.
Een deur die slechts niet op slot mag vanwege
brandveiligheidsvoorschriften, maakt dat het mogelijk is via het eetcafé
de snackbar te betreden. Geen kansspelautomaten toegestaan. CBB
29-01-2003, AWB 02/697, LJN-nr. AF3782.
De beslissing in een zogenaamd “feestcafé”-vergunning voor twee
kansspelautomaten onvoldoende gemotiveerd, omdat geen aandacht is
besteed aan de stelling dat er geen sprake meer was van exploitatie van
een disco. De motivering had betrekking dienen te hebben op de
feitelijke gang van zaken in de inrichting. Gemeente moet opnieuw
besluiten. CBB 29-01-2003, AWB 02/969, LJN-nr. AF3780.
Een inrichting die zich als lunchcafé afficheert, gelegen is bij een
markt en een sterk accent legt op kleine etenswaren, hetgeen ook uit de
omzetcijfers blijkt, is laagdrempelig. CBB 22-01-2003, AWB 02/1277,
LJN-nr. AF 4096.
Hotellobby, waarin zich bar, eetgelegenheid en hotelreceptie bevindt, is
laagdrempelig, want de hotelreceptie trekt zelfstandige stroom
bezoekers. Ook het feit dat hotelgasten door een verbindingsdeur met een
pasje naar de kamers kunnen, maakt de ruimte laagdrempelig. Vz. CBB
31-12-2002, AWB 02/1501, 02/1702, LJN-nr AF3234.
Bar/foyer in multifunctioneel vergadercentrum laagdrempelig, omdat het
publiek van buitenaf de zalen kan bereiken. Geen samengestelde
inrichting. CBB 23-12-2002, AWB 02/838, LJN-nr. AF3251.
Inrichting met restaurant met snackbar laagdrempelig, en
restaurantgedeelte niet als hoogdrempelig aan te merken, omdat er één
Drank- en Horecavergunning is, het personeel vanuit dezelfde ruimte
beide gedeelten bedient en de toiletten (die ook bestemd zijn voor
bezoekers van de snackbar met bijbehorend terras) slechts te bereiken
zijn via het restaurantgedeelte. CBB 20-12-2002, AWB 02/1523, LJN-nr.
AF3248.
Eetcafé dat zich hoofdzakelijk richt op het winkelend publiek en
openingstijden die gelijklopen met winkelcentrum en waar overdag
voornamelijk koffie, thee, fris, kleine gerechten en lunches worden
geserveerd is laagdrempelig. CBB 20-12-2002, AWB 02/1493, LJN-nr.
AF3245.
Eetcafé met kleine kaart naast driecomponentenmaaltijden tot 17.00 uur
laagdrempelig in zin van de Wet op de Kansspelen, Vz.CBB 23-10-2002,
AWB02/1647, LJN-nr. AF1167.
Een vergunning tot het aanwezig hebben van speelautomaten kan slechts
worden verleend aan de natuurlijke of rechtspersoon, die houder is van
een vergunning ingevolge artikel 3 van de Drank- en Horecawet, dan wel
inschrijfplichtig en ingeschreven is bij het bedrijfsschap Horeca en
Catering. CBB 9 oktober 2002 AWB 01/963, 01/964, 01/ 965. LJN-nr.
AF0354.
Gebiedsaanwijzing in speelautomatenhallenverordening toegestaan, ook als
eigenlijk al bekend was aan wie de vergunning zou worden verleend. CBB
04-10-2002, AWB 02/414, LJN-nr. AF0388.
Inrichting waar floorshows en stripteaseshows worden gegeven
laagdrempelig en seksinrichting laagdrempelig. CBB 18-09-2002, AWB
02/559, LJN-nr. AF1844 en CBB 19-06-2002, AWB02/25, LJN-nr. AE6041.
Omzetpercentage van kleine etenswaren in een eetcafé op zichzelf niet
bepalend voor de vraag of er sprake is van een zelfstandige stroom
bezoekers. Meer van belang is de combinatie van het aanbod en de
ligging, namelijk in een winkelcentrum. CBB 21-08-2002, AWB02/84,
LJN-nr. AE7051.
Weigering van aanwezigheidsvergunning voor twee kansspelautomaten in
café is in strijd met motiveringsbeginsel. CBB 26-07-2002, AWB01/536,
LJN-nr. AE7541.
Sportkantine niet per definitie laagdrempelig. CBB 17-07-2002,
AWB01/822, JG 02.0153 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AE 7540.
Bowlingbaan niet gescheiden van bargedeelte. Hoewel de
bowlingactiviteiten slechts 20% van de omzet genereert, is er toch
sprake van een zelfstandige stroom van bezoekers. CBB 10-07-2002, AWB
02/300, LJN-nr. AE6038.
Café bij supermarkt niet per definitie laagdrempelig. Voor beantwoording
van de vraag of van hoog- dan wel laagdrempelige inrichting sprake is,
is beslissend de wijze waarop de inrichting feitelijk op basis van de
verleende vergunningen functioneert en geëxploiteerd wordt. CBB 19-06-
2002, AWB02/236, LJN-nr. AE6040.
Deur die fungeert als nooduitgang voor het publiek tussen hoogdrempelig
(café) en laagdrempelig (kegelbaan) gedeelte van dezelfde inrichting,
met ieder hun eigen ingang, maakt dat de kegelbaan door het publiek kán
worden bereikt via de ingang van het café. Daarom geen kansspelautomaten
toegestaan. CBB 01-03-2002, AWB01/399 29010, JG 02.0070 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AE0468.
Geen sprake van afzonderlijke horecalokaliteit in een inrichting met een
afhaalgedeelte en een café verbonden via een gemeenschappelijke bar
waarachter het personeel beide gedeelten van de inrichting kan bedienen.
Eén horecalokaliteit met meerdere activiteiten, kansspelautomaten niet
toegestaan. CBB 22-02-2002, AWB01/903 29011, JG 02.0068 , m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr.
AD9635.
Steeds geheel of gedeeltelijk geopende harmonicawand tussen café en
zaalgedeelte is niet voldoende om te spreken van twee afzonderlijke
horecalokaliteiten. In café geen kansspelautomaten toegestaan. CBB
15-02-2002, AWB01/482 29010, JG 02.0069 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9977.
Dorpshuis is niet in zijn geheel aan te merken als - laagdrempelige -
inrichting in de zin van de Wet op de kansspelen. In ieder geval behoren
de was- en kleedruimten, gezien de definitie conform de Drank- en
Horecawet per 1 november 2000, niet tot de inrichting. CBB 13-02-2002,
AWB01/616, JG 02.0065 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9636.
Samengestelde inrichting in de zin van de Wet op de kansspelen.
Aanwezigheid van een voor het publiek toegankelijke deur tussen snackbar
en café. In het geval er slechts één deur is vanaf de openbare weg naar
de snackbar, waarna kan worden doorgelopen naar het café, is dat niet
voldoende motivering om een vergunning kansspelautomaten te weigeren.
CBB 13-02-2002, AWB01/668, JG 02.0066 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9630.
Samengestelde inrichting in de zin van de Wet op de kansspelen. Van
belang is of het publiek gebruik kán maken van de deur aan de openbare
weg van het café/restaurant om de overige - laagdrempelige - ruimten in
de inrichting te bezoeken. Nabijheid camping niet van doorslaggevende
betekenis bij vraag of kansspelautomaten zijn toegestaan. CBB13-02-2002,
AWB01/582 29010, JG 02.0067 m.nt. T.J. van der Reijt, LJN-nr. AD9589.
Het bieden van de mogelijkheid tot het afhalen van eten vormt
laagdrempelige activiteiten die een zelfstandige betekenis hebben.
Broodjes, broodjes shoarma en soepen zijn niet als volledige maaltijd
aan te merken. CBB 15-11-2000, AWB 00/73 29010, JG 01.0125 , m.nt. A. L.
Esveld.- Het niet tijdens de gehele openingstijd serveren van maaltijden
die voldoen aan de definitie van het begrip maaltijd, maakt een
inrichting laagdrempelig. CBB 08-03-2000, AWB 99/715 29010, JG 00.0083 ,
m.nt. A.L. Esveld.
Exploitant speelautomaten is geen, exploitant horeca-inrichting is wel
belanghebbende ex artikel 1:2 Awb. CBB 09-02-2000, AWB 99/550 29010, JG
00.0158 , m.nt. A. L. Esveld.
Het koppelen van de openingstijden van een inrichting aan die van een
supermarkt is mede een reden om die inrichting als laagdrempelig te
beschouwen. CBB 13-01-2000, AWB 99/43 29010, JG 00.0104, m.nt. A.L.
Esveld.
De omstandigheid dat coffeeshophouders personen onder de 18 jaar niet
tot hun inrichting mogen toelaten maakt de kwalificatie van een
coffeeshop als laagdrempelig niet zinledig. CBB 13-01-2000, AWB 98/1162
29010, JG 00.0132 , m.nt. A.L. Esveld.
Niet ingeschreven bij het Bedrijfschap Horeca, derhalve ontbreekt
wettelijke grondslag voor vergunning voor de aanwezigheid van
kansspelautomaten. CBB 11-03-99, AWB 98/732 29000, JG 00.0045 , m.nt.
A.L. Esveld.
Afdeling 11 Maatregelen tegen overlast en
baldadigheidArtikel 2:44 Betreden gesloten woning of
lokaalEerste lidDe burgemeester is op grond van artikel 174a van de Gemeentewet bevoegd tot
sluiting van woningen van waaruit (drugs)overlast wordt veroorzaakt. Aangezien
dit artikel in de Gemeentewet niet de rechtsgevolgen van de sluiting regelt,
verdient het aanbeveling dit in de APV te regelen. Het is aan te raden om voor
de gevallen waarin de woning niet is verzegeld of de verzegeling reeds verbroken
een strafbepaling zoals in het eerste lid van artikel 2:44 op te nemen, waarin
een sanctie wordt gesteld op overtreding van het verbod.Tweede lidHet tweede lid van artikel 2:44 is gebaseerd op de bevoegdheid van de
burgemeester ex artikel 13b van de Opiumwet tot toepassing van bestuursdwang als
in voor het publiek toegankelijke lokalen en daarbij behorende erven drugs als
bedoeld in artikel 2 of 3 van de Opiumwet worden verkocht, afgeleverd,
verstrekt, of daarvoor aanwezig zijn. Zie verder onder toelichting eerste lid.
Met de laatste wijziging van de Opiumwet is het ook mogelijk om op te treden
tegen drugshandel vanuit woningen en niet voor het publiek toegankelijke
lokalen. Derde lidAangezien de situatie kan ontstaan dat personen de woning of het lokaal moeten
betreden wegens dringende redenen, is het derde lid aan artikel 2:44 toegevoegd.
Anders zou het verbod uit het eerste lid wel erg absoluut zijn.Jurisprudentie
Veel jurisprudentie over sluiting van drugspanden of voor publiek
toegankelijke lokalen staat op de website van het Steun- en
Informatiepunt Drugs en Veiligheid (SIDV): www.sidv.nl .
Artikel 2:45 Plakken en kladdenEerste lidIn het eerste lid is sprake van een absoluut verbod. In de term “bekladden” ligt
reeds besloten dat het daarbij niet gaat om meningsuitingen als bedoeld in
artikel 7 van de Grondwet, artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR.Tweede lidHet aanbrengen van aanplakbiljetten op een onroerende zaak kan worden aangemerkt
als een middel tot bekendmaking van gedachten en gevoelens dat naast andere
middelen zelfstandige betekenis heeft en met het oog op die bekendmaking in een
bepaalde behoefte kan voorzien.Vrijheid van meningsuitingOp het in artikel 7 van de Grondwet gewaarborgde grondrecht zou inbreuk worden
gemaakt als die bekendmaking in het algemeen zou worden verboden of van een
voorafgaand overheidsverlof afhankelijk zou worden gesteld. Artikel 2:46 maakt
op dit grondrecht geen inbreuk, aangezien het hierin neergelegde verbod
krachtens het tweede lid uitsluitend een beperking van het gebruik van dit
middel van bekendmaking meebrengt, voor zover door dat gebruik een anders recht
wordt geschonden. De eis dat “plakken” slechts is toegestaan indien dit
geschiedt met toestemming van de rechthebbende, komt in het geval dat de
gemeente die rechthebbende is, niet neer op het afhankelijk stellen van dat
aanplakken van een voorafgaand verlof van de overheid als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet. De gemeente die als eigenares van een onroerende zaak
toestemming verleent of weigert, handelt namelijk in haar privaatrechtelijke
hoedanigheid.Artikel 2:45 verdraagt zich ook met artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR,
aangezien de beperking in de uitoefening van het recht op vrije meningsuiting
dat uit de toepassing van artikel 2:45 kan voortvloeien, kan worden aangemerkt
als nodig in een democratische samenleving ter bescherming van de openbare
orde.Een voorwaarde is echter wel dat de gemeente moet zorgen voor voldoende
plakplaatsen. Volgens het vierde lid kan het college aanplakborden aanwijzen en
daarvoor nadere regels stellen. Doet de gemeente dit niet, dan is er volgens
jurisprudentie wel sprake van strijd met artikel 7, van de Grondwet en artikel
10 EVRM. Men volgt in het algemeen de norm van 1 plakbord of –zuil op de 10.000
inwoners. Zie daarover: M. Geertsema in de noot onder ABRS 05-06-2002 in JG
02.0221. Doen plakken of doen aanbrengenBij de herziening van 2004 is het verbod van het tweede lid, onder a, in die zin
uitgebreid dat nu ook het “doen” plakken of het op andere wijze “doen”
aanbrengen van aanplakbiljetten onder de verbodsbepaling valt. Dit vanwege de
jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State. Onder “doen”
aanplakken verstaat de Afdeling het geven van opdracht om te plakken of een
actieve bemoeienis daarmee hebben. In die gevallen kan de gemeente dus met
succes handhaven. Onder actieve bemoeienis wordt door de Afdeling niet verstaan:
door het enkele verstrekken van aanplakbiljetten anderen in de gelegenheid
stellen om deze aan te brengen; het alleen maar niet tegengaan van het
aanplakken; het op internet plaatsen van posters die men voor eigen gebruik kan
uitprinten, terwijl onder dat eigen gebruik mede wordt verstaan het hangen van
posters in de stad. Men moet bij de handhaving de opdrachtgever wel een
redelijke termijn gunnen om bij de door haar ingeschakelde plakbedrijven te
achterhalen waar de betreffende posters geplakt waren en de verwijdering van die
posters te bewerkstelligen. Naast de bestuurlijke mogelijkheden tot handhaving
en kostenverhaal, kan de rechthebbende zijn kosten op de opdrachtgever ook
verhalen met inschakeling van de burgerlijke rechter.GraffitiGraffiti is het op straat of op een andere min of meer openbare plaats met
verf of verfstift (ook wel paintmarker genoemd) aanbrengen van
mededelingen of afbeeldingen.Graffiti op straat wordt meestal gemaakt met behulp
van spuitbussen met verschillende kleurenverf. Het zijn vaak korte
teksten en afbeeldingen, variërend van tags (korte parafen waaraan de maker door
zijn collega's wordt herkend) tot pieces (grotere, met kunstzin uitgevoerde
afbeeldingen). Vaak ziet men tientallen tags die dicht bij elkaar zijn
neergezet. Er zijn duidelijke stijlen te herkennen. Er is zeker sprake van een
ondergrondse graffiti-subcultuur. Tegenwoordig is in Nederland vrijwel overal
graffiti aan te treffen. In de loop der jaren is graffiti deels vanuit het
illegale circuit als geaccepteerd verschijnsel in de maatschappij
terechtgekomen. Zo bevinden zich in Vlissingen graffiti-uitingen bij wijze van
kunstuiting op het voormalige hotel Britannia. Naast uiting als kunst uit
graffiti zich vaak als vandalisme, waarbij sprake is van bekladden van de openbare
ruimte. Graffitispuiters beschadigen publieke en particuliere eigendommen en
jagen de eigenaren daarmee op kosten om de graffiti te verwijderen. Jurisprudentie
Uit het arrest van de Hoge Raad van 17 oktober 1989, NJ 1990, 222,
blijkt dat pas wanneer op grond van de algemene ervaringsregelen
aannemelijk is geworden dat rechthebbenden op zodanige schaal zouden
weigeren in te stemmen met aanplakking dat in feite geen mogelijkheid
tot gebruik van enige betekenis van dit middel tot verspreiding aanwezig
is, van de gemeenten een min of meer voorwaardenscheppend beleid
gevraagd wordt zodat aan het criterium “dat gebruik van enige betekenis
moet overblijven”, ook feitelijk inhoud kan worden gegeven. Het hangt af
van “bijzondere plaatselijke omstandigheden” of er nog gesproken kan
worden van gebruik van enige betekenis. Deze zullen dan ook onderzocht
moeten worden, aldus de Hoge Raad in een uitspraak van 26 januari 1993,
NJ 1993, 534.
Verzoek om vergunning voor het aanbrengen van borden aan lantaarnpalen
ten behoeve van het plakken van affiches is terecht opgevat als verzoek
om toestemming van de gemeente als eigenares van de lantaarnpalen.
Betreft een privaatrechtelijke aangelegenheid. ARRS 30 12 1993, JG
94.0194 m.nt. J.M. van den Bosch van Os, AB 1994, 578 m.nt RMvM.
Een projectie van een lichtreclame is te beschouwen als een andere wijze
van aanbrengen dan aanplakken van een afbeelding of aanduiding als
bedoeld in de APV. Vz.ARRS 13 12 1992, JG 93.0261 , Gst. 1993, 6965, 3
m.nt EB.
Jurisprudentie: Vrijheid van meningsuiting
In APV opgenomen plakverbod is onverbindend wegens strijd met artikel 7,
lid 1, Grondwet (vrijheid van meningsuiting). Derhalve is geen
vervolging mogelijk ter zake van “wild plakken”. Er waren geen voldoende
vrije plakplaatsen in de stadsdelen. Gemeente is verplicht deze te
scheppen. Rb. Amsterdam 07-10-1993.
Over een bepaling in de APV Amsterdam met ongeveer gelijkluidende inhoud
als artikel 2:42 oordeelde de Hoge Raad dat “niet aannemelijk is
geworden dat ten gevolge van het (...) verbod geen mogelijkheid van
enige betekenis tot gebruik van het onderhavige middel van verspreiding
en bekendmaking zou overblijven”. De bepaling is niet in strijd met
artikel 10, tweede lid, EVRM, aangezien deze “prescribed by law” is en
“necessary in a democratic society (...) for the prevention of disorder”
en “protection of the (...) rights of others”. HR 01-4-1997, NJ 1997,
457.
Plakverbod van artikel 2.4.2 APV is niet in strijd met artikel 7
Grondwet noch met artikel 10 EVRM. ABRS 05-06-2002, LJN-nr. AE3657, JG
02.0169 m.nt. M. Geertsema, JB 2002, 221 m.nt. J. van der Velde, AB
2002, 361 m.nt. J.G. Brouwer en A.E. Schilder.
Jurisprudentie: Doen plakken of doen aanbrengen
Betreft artikel 122 van de APV Utrecht, waarin ook het “doen” plakken
was opgenomen. Het college heeft ten onrechte een last onder dwangsom
opgelegd tot voorkoming van herhaling van illegaal plakken van
reclamemateriaal en tot het verwijderd houden van illegaal plakken. Het
is een te ruime uitleg om “doen” aanbrengen zo uit te leggen dat dit
mede inhoudt het niet tegengaan dat van Radio 538 afkomstig
reclamemateriaal wordt aangeplakt. Er is geen sprake van opdracht of een
actieve bemoeienis van Radio 538. ABRS 18-09-2002, LJN-nr. AE7789, JB
2002, 329, Gst. 7181, 42 m.nt. M.M. Dolman en Kistenkas.
Last onder dwangsom om herhaling van (illegaal) plakken te voorkomen en
illegaal plakwerk verwijderd te houden. Uitleg van het begrip “doen
aanbrengen” als bedoeld in artikel 122, van de APV Utrecht. Als
betrokkene een derde of derden opdracht heeft gegeven tot het aanbrengen
van aanplakbiljetten of anderszins actieve bemoeienis heeft gehad met
het aanplakken, is deze verantwoordelijk voor het aanbrengen van
aanplakbiljetten. Het door het enkele verstrekken van aanplakbiljetten
anderen in de gelegenheid stellen om deze aan te brengen, is
onvoldoende. ABRS 15-01-2003, 200203589/1, LJN-nr. AF2902.
Aanschrijving bestuursdwang om binnen 24 uur aanplakbiljetten te
verwijderen. De vraag is of Loesje als “doen”-plakker” in de zin van de
APV verantwoordelijk kan worden gehouden. Dit is niet het geval nu
Loesje geen actieve bemoeienis heeft gehad met het aanbrengen van de
posters. Loesje heeft de Loesje-posters slechts op internet geplaatst,
waarbij is aangegeven dat een ieder de posters voor eigen gebruik vrij
kan uitprinten en dat onder eigen gebruik onder meer wordt verstaan het
hangen van posters in de stad. Bovendien bevat de internetsite een
disclaimer waarin erop wordt gewezen dat posters alleen mogen worden
geplakt op plaatsen waar dit is toegestaan en verwezen is naar de
toepasselijke APV. Rb. Den Haag 08-07-2004, LJN-nr. AQ5977.
Aanschrijving bestuursdwang om binnen 24 uur na de telefonische
inkennisstelling al het aangeplakte te verwijderen. Exacte locaties
waren ten tijde van de bestuursdwang niet bekend. Opplakken van de
posters waren aan een plakbedrijf uitbesteed. De Afdeling acht de
termijn, waarbinnen appellante bij de door haar ingeschakelde
plakbedrijven moest zien te achterhalen waar de betreffende posters
geplakt waren en de verwijdering van die posters moest bewerkstelligen
te kort. ABRS 11-08-2004, 200400185/1, LJN-nr. AQ6624.
Podium had de verspreiding van affiches uit handen gegeven aan een derde
met uitdrukkelijke opdracht dat op legale wijze te doen.
Toepasselijkheid van artikel 6:171 BW dat voor Podium een
risico-aansprakelijkheid vestigt voor onrechtmatig handelen door derden,
met wie geen dienstverband bestaat maar die ingeschakeld worden voor
werkzaamheden ter uitoefening van haar bedrijf, zonder dat het voor de
gemeente duidelijk gescheiden activiteiten waren. In casu achtte de
Kantonrechter het illegaal plakken aan een activiteit van Podium te
wijten. De kosten die de gemeente heeft gemaakt voor de verwijdering van
illegaal geplakte posters op gemeente-eigendommen kan zij verhalen op
Podium. Rb. Zwolle, sector kanton 16-12-2003, LJN-nr. AF6147, JG 04.0025
m.nt. E.H.J. de Bruin.
Appellant heeft posters doen plakken. Hij is verantwoordelijk voor het
gedrag van het bedrijf waaraan hij opdracht heeft gegeven posters te
plakken, ook als dat bedrijf tegen zijn instructies in zou hebben
gehandeld (door op niet toegestane plaatsen te plakken). Dat appellant
het bedrijf heeft opgedragen uitsluitend op toegestane locaties te
plakken disculpeert hem niet. Gesteld is immers niet dat hij goede grond
had om te mogen vertrouwen dat dit bedrijf zich zou houden aan die
opdracht. Hof Amsterdam 23-12-2004, 1774/03, LJN-nr. AS5302.
Artikel 2:46 Vervoer plakgereedschap e.d.Door deze bepaling wordt de effectiviteit van het in het vorige artikel
opgenomen aanplakverbod vergroot. Het tweede lid regelt een
rechtvaardigingsgrond voor die gevallen dat de in het eerste lid genoemde
stoffen en voorwerpen niet waren bestemd om te plakken of te kladden. Het
bepaalde in het tweede lid strijdt niet met het in artikel 6, tweede lid, EVRM
neergelegde beginsel, dat een verdachte tegen wie een strafvervolging aanhangig
is, niet is gehouden zijn onschuld te bewijzen en dat, voordat zijn schuld op
wettige wijze is vastgesteld, waarbij hem de gelegenheid is geboden zich te
verdedigen, de rechter hem niet als schuldig mag aanmerken. Deze bepaling maakt
geen inbreuk op enige bepaling van het Wetboek van Strafvordering en is evenmin
in strijd met enige andere wetsbepaling noch met enig tot de algemene
rechtsbeginselen te rekenen beginsel van strafprocesrecht. Bij de voorgestelde
redactie is het de opsporingsambtenaar en het OM mogelijk gemaakt aan de hand
van de omstandigheden of verkregen indrukken na te gaan of er al dan niet sprake
is van een overtreding als bedoeld in het eerste lid.Artikel 2:47 Vervoer inbrekerswerktuigenDeze verbodsbepaling beoogt het plegen van misdrijven zoals diefstal met braak
te bemoeilijken. Te denken valt aan lopers, valse sleutels, touwladders,
lantaarns, breekijzers, koevoeten, slijptollen, schroevendraaiers, tangen, dop-,
ring-, pijp-, moer-, ketting-, steek- en inbussleutels, hamers, bijlen, beitels,
vijlen, enz. Het gaat hierbij om (poging tot) diefstal als bedoeld in artikel
310 Wetboek van Strafrecht, al dan niet in vereniging:
uit een woning door middel van braak, verbreking en/of inklimming, één
en ander in de ruimste zin van het woord, waarbij het essentiële
onderscheid met de andere onder deze richtlijn vallende basisdelicten is
het begrip "woning", waarin de aantasting van de persoonlijke
levenssfeer als strafvorderlijk zeer relevant wordt gezien;
uit een bedrijf door middel van braak, verbreking en/of inklimming, één
en ander in de ruimste zin van het woord, waarbij onder bedrijven tevens
gerangschikt worden: winkels, kerken, scholen,
sportkantines/accommodaties, zwembaden en dergelijke;
uit een auto door middel van braak, verbreking en/of inklimming, één en
ander in de ruimste zin van het woord.
waarbij de verdachte zich de toegang tot de plaats van het misdrijf
heeft verschaft door middel van braak, verbreking en/of inklimming,
welke niet geclassificeerd wordt onder de eerder genoemde inbraak
woning, inbraak bedrijf en inbraak auto. Hierbij valt te denken aan
diefstallen uit tuinhuisjes, vakantieverblijven, caravans,
plezierjachten, bouwketen, boxen, schuurtjes.
Jurisprudentie
Een verbodsbepaling inzake het vervoer van inbrekerswerktuigen kan
strekken tot bescherming van de openbare orde als bedoeld in artikel 149
Gemeentewet. HR 07-06-1977, NJ 1978, 483 (APV Wassenaar). HR 28-02-1989,
NJ 1989. 687 (APV Nijmegen)
Artikel 2:48 Varen in openbaar waterVlissingen heeft zowel buitendijks als daarbinnen veel water. Het gaat
binnendijks zowel om oppervlaktewateren als waterlopen. Onder het begrip
oppervlaktewater(en) vallen alle wateren die een functie hebben voor de af-
en/of aanvoer en/of de berging van het op de bodem vrij aanwezige water. Veel,
maar niet alle, van deze wateren zijn in onderhoud bij het waterschap
Scheldestromen. Een bergingsvijver in bijvoorbeeld een woongebied is van belang
voor de berging van water. Dergelijke bergingsvijvers worden door de gemeente
onderhouden. De omschrijving van het begrip 'waterloop’ verschil in die zin met
de omschrijving van het begrip oppervlaktewater dat onderwaterlopen niet vallen
de oppervlaktewateren die uitsluitend een functie hebben voor de berging van
water. Dit zal in de legger tot uitdrukking komen. Hieruit volgt dat iedere
waterloop tevens moet worden aangemerkt als oppervlaktewater, doch niet ieder
oppervlaktewater als waterloop. Wonen aan of bij het water heeft een positieve
invloed op het woonklimaat. Het rustig woon- en leefklimaat kan echter worden
verstoord door activiteiten op het oppervlaktewater of op waterlopen waarvoor
zij niet zijn bedoeld. Te denken valt aan toeristisch-recreatief gebruik met
vaartuigen dat aanleiding geeft tot overlast of baldadigheid. Dit artikel biedt
een handvat daartegen handhavend op te treden. In die gevallen waarin deze vrees
niet bestaat kan ontheffing onder het stellen van voorwaarden worden verleend. Artikel 2:49 Slapen op of aan openbare
plaatsenIn het eerste lid onder a en b is verwoord dat op geen enkele wijze – in de
openlucht, in een onderkomen als een voertuig, kampeerwagen, vrachtwagen, bus,
woonwagen, caravan, vouwwagen, tent of ander onderkomen - op of aan de openbare
weg mag worden overnacht. Tevens is het verboden gelegenheid te bieden voor
dergelijke overnachting. Het verbod als genoemd in het eerste lid is gesteld in
het belang van de openbare orde, veiligheid, zedelijkheid en volksgezondheid. In het tweede lid is de mogelijkheid van ontheffing opgenomen. Op grond van
artikel 1:4 kunnen - indien een ontheffing wordt verleend - voorschriften worden
verbonden aan de ontheffing ter voorkoming en beperking van onder andere hinder,
geluidsoverlast, verontreiniging, brandgevaar alsmede ter bescherming van de
volksgezondheid het aanzien van de woon- en leefomgeving.Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in de publieke
ruimteOp basis van artikel 2:50 (en artikel 2:52 - Verboden gedrag bij of in gebouwen)
kan tegen vormen van onnodige hinder of overlast worden opgetreden.AfbakeningArtikel 424 van het Wetboek van Strafrecht stelt “straatschenderij” strafbaar,
terwijl artikel 426bis het belemmeren van anderen op de openbare weg met straf
bedreigt. Artikel 431 stelt nachtelijk burengerucht strafbaar. Deze handelingen
zou men kunnen omschrijven als baldadigheid. De omschrijving is echter strakker
dan wat men in het taalgebruik meestal als baldadigheid ervaart.Artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 bepaalt dat het voor eenieder verboden is
zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden
veroorzaakt dan wel dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd. De strekking van het begrip publieke ruimte in artikel 2:50 gaat
verder dan het begrip weg als bedoeld in de Wegenverkeerswet 1994, (zie daarvoor
de toelichting op artikel 1:1). Voor zover een hinderlijke gedraging plaatsvindt
op de weg, als omschreven in artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, is artikel
2:50 niet van toepassing. Werd dit niet uitgesloten, dan zou een met een hogere
regelgeving strijdige situatie kunnen ontstaan.Jurisprudentie
De gemeentelijke wetgever is bevoegd tot aanvulling van de artikelen 424
en 426bis WvSr. HR 26 02 1957, NJ 1957, 253 (APV Eindhoven)
Artikel 2:51 Verboden drankgebruik1. Hinderlijk drankgebruikIn artikel 2:51, eerste lid, is een verbod opgenomen om in een bepaald door het
college aan te wijzen gebied alcoholhoudende drank te nuttigen of aangebroken
flesjes en blikjes met dergelijke drank bij zich te hebben. Dit verbod geldt
uiteraard niet voor terrassen die deel uitmaken van een horecabedrijf, of voor
een evenement waarbij van gemeentewege op grond van artikel 35, tweede lid,
Drank- en Horecawet toestemming is verleend om op de plaats waar dat evenement
zich afspeelt alcoholhoudende drank te verstrekken. Het is mogelijk dat een
verschuiving in het gedrag van jongeren in de richting van buiten het aangewezen
gebied gelegen delen van de gemeente zal plaatsvinden. In de meeste gevallen zal
dit echter niet erg waarschijnlijk zijn, omdat mag worden aangenomen dat de
aangewezen plaatsen door hun aantrekkelijke karakter mede bepalend voor het
verschijnsel zijn. Wanneer echter toch andere plaatsen als pleisterplaatsen
worden uitverkoren dan kan het college alsnog ook voor die nieuwe
pleisterplaatsen een aanwijzingsbesluit nemen. Bij daadwerkelijke verstoring van de openbare orde, kunnen op grond van de
artikelen 2 en 12 Politiewet bevelen tot verwijdering worden gegeven.
Niet-naleving daarvan is strafbaar op grond van artikel 184 Wetboek van
Strafrecht. Voorts zal in een aantal gevallen (als bij voorbeeld wordt
geconstateerd dat flesjes worden stuk gegooid) optreden mogelijk zijn aan de
hand van artikel 424 van het Wetboek van Strafrecht (baldadigheid). De hantering
van deze wetsbepalingen is in de praktijk echter niet eenvoudig. Er bestaat
daarom behoefte aan een rechtsgrond zoals genoemd dit artikel, waardoor optreden
in wat men zou kunnen noemen de 'voorfase' – dus het bier drinken op bepaalde
plaatsen – mogelijk wordt. Ter uitvoering van artikel 2:51, eerste lid, heeft
het college de bebouwde kommen van de gemeente hebben aangewezen - met
uitzondering van de stranden – als gebieden waarvoor het verbod geldt. Bij het
verlenen van een ontheffing als bedoeld in het derde lid valt te denken aan een
buurtbarbecue, de sponsorruimte bij evenementen enz. Jurisprudentie:
Blowverbod: artikel 2.17, vijfde lid, van de APV Amsterdam 2008 dat de
burgemeester de bevoegdheid geeft een gebied aan te wijzen waarin het
verboden is, en op grond van art. 6.1 APV strafbaar is gesteld, om
softdrugs te gebruiken of openlijk voorhanden te hebben is in strijd met
artikel 3, aanhef en onder C, Opiumwet en mist verbindende kracht (ABRS
13 juli 2011, 201009884/1/H3 - LJN: BR1425 )
Artikel 2:52 Hinderlijk gedrag bij of in
gebouwenVoor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 2:50
(Hinderlijk gedrag op of aan de weg).Artikel 2:53 Hinderlijk gedrag in voor publiek toegankelijke
ruimtenDeze bepaling is opgesteld om het misbruik van bepaalde, voor het publiek
toegankelijke ruimten zoals parkeergarages, telefooncellen en wachtlokalen voor
een openbaar vervoermiddel tegen te gaan. In deze bepaling wordt het woord
“ruimte” gebruikt ter onderscheiding van het in de APV voorkomende begrip “weg”.
Om een indicatie te geven bij het beantwoorden van de vraag op welke voor het
publiek toegankelijke ruimten de bepaling het oog heeft, is bij wijze van
voorbeeld een aantal ruimten concreet genoemd.Desgewenst kan deze reeks van voorbeelden met andere worden uitgebreid. Het
ordeverstorende element ten slotte wordt door de zinsnede “zonder redelijk doel
of op voor anderen hinderlijke wijze” in de bepaling tot uitdrukking
gebracht.Aan deze bepaling bestaat behoefte omdat op basis van artikel 138 van het
Wetboek van Strafrecht, betreffende het wederrechtelijk vertoeven (in een
woning, besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik), slechts kan worden
opgetreden indien er sprake is van een handelen van de rechthebbende. De politie
kan niet zonder tussenkomst van de rechthebbende optreden. In het belang van de
handhaving van de openbare orde is het wenselijk dat de politie bij baldadig of
ordeverstorend gedrag in zelfbedieningsruimten in postkantoren, en in andere
soortgelijke voor het publiek toegankelijke ruimten, onmiddellijk kan ingrijpen,
mede om de eigendommen van derden te beschermen. In de circulaire van de VNG van
4 april 1977, OB 1977, IX.0, nr. 38112, wordt ingegaan op deze bepaling.Jurisprudentie
Artikel 138 Sr. vereist een handeling van een rechthebbende, HR 12 06
1951, NJ 1951, 618
Reglement NS, inhoudende een verbod om zich op enig gedeelte van het
station onbehoorlijk te gedragen, is noch in strijd met artikel 1
Wetboek van Strafrecht noch met artikel 7 van de Europese conventie voor
de rechten van de mens (ECRM), HR 02 04 1985, NJ 1985, 796 (Algemeen
reglement vervoer NS). De (min of meer gelijkluidende) bepaling in de
APV Amsterdam is verbindend, omdat de norm voldoende is geconcretiseerd,
HR 01-09-1998 NJ 1999, 61 (APV Amsterdam).
Artikel 2:54 Neerzetten van fietsen e.d.Het plaatsen van voertuigen is op verschillende plaatsen geregeld, steeds met
een wisselende bedoeling: de instandhouding van het plantsoen, het tegengaan van
diefstal of verkeersbelangen. In dit artikel gaat het om de voorkoming van
overlast. Het neerzetten van fietsen en bromfietsen tegen panden die niet door
de eigenaren van de voertuigen worden bezocht of op plaatsen waar deze
voertuigen hinder of schade kunnen veroorzaken, geeft vaak aanleiding tot
klachten. Artikel 2:54 geeft de mogelijkheid hiertegen op te treden.Artikel 2:55 Overlast van fiets of bromfiets op markt en
kermisterrein e.d.Op grond van het RVV 1990 kunnen bepaalde categorieën weggebruikers van bepaalde
wegen worden geweerd. De achtergrond daarvan is het verkeersbelang, hetzij de
verkeersveiligheid of de vrijheid van het (andere) verkeer. Dat moet op de in
het reglement voorgeschreven wijze ter kennis van de weggebruiker worden
gebracht.Er kunnen echter andere motieven zijn om bepaalde categorieën weggebruikers te
weren. Hier is een verbod opgenomen om de fiets of de bromfiets mee te voeren op
terreinen, waar onder meer markt wordt gehouden, als dat marktterrein door het
college is aangewezen als een voor fietsen en bromfietsen verboden terrein
gedurende die tijd. In de mensenmenigte is een fiets hinderlijk. Kleding wordt
vuil gemaakt of gaat kapot. Het verbod moet wel aan de bezoekers van het terrein
worden kenbaar gemaakt.Artikel 2:56 Loslopende
hondenArtikel 2:56 beperkt het loslopen van honden op de weg, zonder dat de hond
aangelijnd is, en op kinderspeelplaatsen e.d. Aan dit artikel ligt in zijn
algemeenheid het motief van de voorkoming en bestrijding van overlast ten
grondslag. In het bijzonder heeft dit artikel de volgende bedoelingen:
de bescherming van de verkeersveiligheid, die door loslopende honden in
gevaar kan worden gebracht;
het voorkomen van beschadiging aan eigendommen van derden;
het voorkomen van hinder voor voetgangers;
het bestrijden van verontreiniging (bijvoorbeeld van speelweiden,
zandbakken, e.d.);
het voorkomen van schade en dierenleed, die worden veroorzaakt doordat
loslopende honden andere dieren en wel met name schapen en kippen naar
het leven staan.
De glooiing is geen strand. Voor de uitleg van het begrip ‘strand’ wordt
aansluiting gezocht bij wat daaronder wordt verstaan in het dagelijkse
spraakgebruik en de definitie van Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse
taal (14): ‘langs de zee gelegen land dat aan de oppervlakte uit zand bestaat,
buiten de duinvoet of dijksteen’.Er kunnen zich situaties voordoen waarin de belangen van de hondenbezitter zich
tegen een strikte toepassing van het aanlijngebod verzetten. Het betreft hier
onder andere de eigenaren van blindengeleidehonden en andere sociale hulphonden.
Voor deze categorie in het derde lid een voorziening getroffen. Als in strijd
met het in dit artikel neergelegde verbod honden loslopend worden aangetroffen,
kan op basis van artikel 125 van de Gemeentewet (bestuursdwang) de honden
gevangen worden genomen en overgedragen aan een door het college aangewezen
asiel. Dit vindt uiteraard niet plaats wanneer de eigenaar direct te achterhalen
is.Ook artikel 4 van de Wet op de dierenbescherming kan worden toegepast. Het
eerste lid van dit artikel geeft ambtenaren van de politie de bevoegdheid honden
en katten op te vangen die ‘s nachts elders dan op het erf van de eigenaar of
houder zonder toezicht worden aangetroffen. Het tweede lid van artikel 4 bepaalt
dat het hoofd van politie de eigenaar of houder moet berichten van een en ander
en hem gelegenheid moet geven om het dier gedurende veertien dagen na de datum
van het bericht op te halen. Het ter plaatse doden van loslopende honden en
katten is geregeld in artikel 4, eerste lid, onder b, van de Wet op de
dierenbescherming.De mogelijkheid van het ter plaatse doden van loslopende honden en katten wordt
in twee opzichten beperkt:1. De hond of de kat moet een onmiddellijk gevaar vormen voor zich op erven of
in het veld bevindende dieren, waarvan de instandhouding gewenst is.2. Geen ander middel ter afwering van het gevaar mag ten dienste staan.3. De bevoegdheid komt slechts toe aan de bezoldigde ambtenaren van politie en
de door de minister van justitie aangewezen onbezoldigde ambtenaren van
politie.Het Burgerlijk Wetboek geeft in boek 5 een regeling voor gevonden dieren. De
vinder van een hond kan het dier bij de gemeente in bewaring geven. De gemeente
moet op basis van artikel 5:8 BW vervolgens ten minste twee weken de verzorging
van het dier op zich te nemen. In de praktijk wordt hieraan meestal vorm gegeven
door het dier onder te brengen bij een dierenasiel, waarbij de gemeente de
kosten voor het verblijf, de voeding en de verzorging betaalt. Na twee weken is
de burgemeester bevoegd het dier te verkopen of weg te geven. Als deze
mogelijkheden zijn uitgesloten dan kan de burgemeester het dier laten afmaken.
De termijn van twee weken kan worden bekort als de kosten voor de verzorging
onevenredig hoog zullen zijn of als het afmaken van het dier om geneeskundige
redenen is vereist.Deze regeling geldt alleen voor gevonden dieren. Wanneer de eigenaar het dier
niet is verloren, bijvoorbeeld omdat duidelijk is dat het dier slechts even
verwijderd is van eigenaar of erf, is er geen sprake van een “gevonden dier”.
Beide genoemde regelingen over het doden van dieren zijn uitputtend bedoeld. De
gemeentelijke wetgever mag derhalve het doden van loslopende honden in het
geheel niet regelen.Jurisprudentie
Aanwijzing hondenuitlaatzone. Betrokkenen zijn belanghebbenden, gelet op
de geringe afstand tussen de woningen en de uitlaatzone. Vz. ABRS
13-12-1996, JG 97.0050.
Het college dient het onaangelijnd zijn van de hond te gedogen in
verband met de functie van de hond als signaal- of dovengeleidehond. Vz.
ARRS 20-07-1993, JG 94.0055 , AB 1994, 454.
Artikel 2:57 Verontreiniging door hondenStraatverontreiniging kan grote gevaren opleveren voor de volksgezondheid. Ook
wordt via hondenuitwerpselen die op straat, in parken en plantsoenen blijven
liggen, het voor honden dodelijke canine parvo virus verspreid. De strafbaarheid
wordt opgeheven als de uitwerpselen direct worden verwijderd. Degene die één of
meerdere honden tegelijk uitlaat dient per hond één hondenpoepzak bij zich te
hebben en in voorkomende gevallen te gebruiken. Er zijn verschillende manieren
om de overlast van hondenuitwerpselen aan te pakken. Al zal de handhaving
(betrapping op heterdaad) niet meevallen, op den duur zal een preventieve
invloed van deze bepaling uitgaan. Overtreding van het verontreinigingsverbod
door hondenuitwerpselen behoort tot de zogeheten verontreinigingsdelicten, die
vatbaar zijn voor transactie door de politie.Jurisprudentie
Aanwijzing hondenuitlaatzone. Betrokkenen zijn belanghebbenden, gelet op
de geringe afstand tussen de woningen en de uitlaatzone. Vz.ABRS 13 12
1996, JG 97.0050 .
Artikel 2:58 Gevaarlijke hondenDe Regeling Agressieve Dieren (RAD) is per 1 januari 2009 ingetrokken, omdat uit
een evaluatie bleek dat de regeling niet effectief was. Het aantal
bijtincidenten was in 15 jaar tijd niet afgenomen en er was, ondanks het
fokverbod, geen vermindering van het aantal pitbull-achtige honden. De
Gemeentewet (artikel 172, derde lid) en het Wetboek van Strafrecht (artikelen
300, 350 en 425, eerste lid) bieden voldoende mogelijkheden om agressieve honden
aan te pakken. Daarom komt er geen nieuwe landelijke regeling voor de aanpak van
agressieve honden van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
De intrekking van de RAD is alleen van betekenis voor pitbullterriërs. Aan de
regelgeving voor alle andere honden is niets veranderd. De gemeente maakt onderscheid tussen drie categorieën van gevaarlijke
honden:1. Groepen honden met morfologisch overeenkomstige karakteristieken (gelijke
lichaamsbouw), waarmee wordt gefokt op agressief gedrag. Aan de eigenaar of de houder van een hond uit categorie 1 moet die hond op of
aan de weg of op het terrein van een ander kort aanlijnen en voorzien van een
muilkorf. Bij openbare melding zal het college bepalen welk ras of type hond dan
wel wat voor door kruising daarmee verkregen verwanten onder deze eerste
categorie gevaarlijke honden er dus onder de strafbepaling moeten vallen. Te
denken valt aan de Pitbullterriër, Rottweiler, American staffordshire terriër,
Dogo Argentino, Fila Brasileiro en de Mastino Napoletana. 2. Gebruikshonden, dat wil zeggen: honden die geheel of gedeeltelijk zijn
opgeleid voor bewakings- , opsporings- of verdedigingswerk.Ten aanzien van een hond uit categorie 2 geldt een aanlijngebod. Invoering van
een verplichting tot muilkorven van een gebruikshond stuit op het bezwaar dat
hierdoor de uitvoering van de taak waarvoor zo’n hond is opgeleid, bijzonder
wordt bemoeilijkt. Gelet op het gebruik van de hond voor bewakings-, opsporings-
en verdedigingswerk is het aanlijngebod beperkt tot de weg: op het terrein van
een ander kan de hond zijn functie blijven vervullen. Op het aanlijngebod maakt
de gemeente onder twee voorwaarden een uitzondering: de hond moet met goed
gevolg een opleiding tot gebruikshond bij een erkende instantie of een
zogenaamde gedrags- en gehoorzaamheidscursus 1 hebben doorlopen en hij moet
vergezeld gaan van de eigenaar of de houder, die hem heeft opgeleid. Erkende
instanties zijn volgens de commissie de onderafdelingen van rasverenigingen van
werkhondenrassen, de Nederlandse bond voor gebruikshondensportverenigingen, de
Koninklijke Nederlandse politiehondvereniging en de Nederlandse bond voor de
diensthond. Informatie over een gedrags- of gehoorzaamheidscursus is
verkrijgbaar bij een kynologenclub.3. Individuele honden die niet vallen onder de vorige twee categorieën en
waarvan in de praktijk - door het toebrengen van letsel of het uiten van een
dreiging daartoe - is gebleken dat zij gevaarlijk zijn voor mens of dier.Ter ondersteuning van de beschreven aanlijn- en muilkorfgeboden is identificatie
en registratie van de honden uit de drie categorieën wenselijk. Dat moet worden
gerealiseerd door het aanbrengen van een optisch leesbaar, niet verwijderbaar
identificatiemerk in het oor of in de buikwand van de hond en voorts door
gegevensverstrekking door de eigenaren aan de Stichting registratie
gezelschapsdieren Nederland en in geval van rashonden de Raad van beheer op
kynologisch gebied in Nederland (hogere regeling). De identificatie en
registratie zijn van belang voor de controle op de naleving van de aanlijn- en
muilkorfgeboden en voor de opsporing van een overtreder. Via de tatoeage moet
nagegaan kunnen worden of een hond behoort tot een gevaarlijke categorie en wie
de eigenaar of houder is. Voor zover het gevaar van een hond voortvloeit uit een besmettelijke dierziekte
zoals hondsdolheid, dient de burgemeester op grond van artikel 21 Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren de maatregelen te nemen die hem door of vanwege het
ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij worden opgedragen ter
voorkoming van - verdere - besmetting. Welke maatregelen dit zijn is te vinden
in artikel 22 van genoemde wet. Onder meer kan worden bevolen dat honden moeten
worden voorzien van een muilkorf. De voorschriften met betrekking tot muilkorven
zijn geregeld in de Regeling betreffende maatregelen ter voorkoming van
overbrenging besmetting (Stcrt. 1996, 61). Overigens dient de burgemeester zodra
hij in kennis is gesteld van een verdenking van een besmettelijke dierziekte
hiervan terstond de inspecteur-districtshoofd Veterinaire dienst en de
Veterinaire Hoofdinspecteur van de Volksgezondheid op de hoogte te stellen.
Artikel 27 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren geeft de burgemeester de
bevoegdheid om een bevel uit te vaardigen dat de door hem aangewezen dieren
moeten worden vastgelegd of opgesloten ter bestrijding van besmettelijke
dierziekten. Dieren die ondanks het bevel niet zijn vastgelegd of opgesloten
mogen op last van de burgemeester worden gedood.Jurisprudentie
Aanschrijving tot muilkorving van gevaarlijke honden. Politierapport en
vonnis kantonrechter voldoende aanleiding voor standpunt dat honden
gevaarlijk zijn en de te treffen maatregelen. ARRS 05 02 1991, Gst.
1991, 6932, 13 m.nt. CG.
Gevecht tussen niet-gemuilkorfde pitbullterriërs en een andere hond,
waarbij een hond is overleden en een omwonende is aangevallen. De
burgemeester heeft in redelijkheid het zwaarste gewicht kunnen toekennen
aan de bescherming van de veiligheid van mens en dier in de gemeente en
besloten tot het doden van de pitbulls op grond van artikel 74
Gezondheids- en welzijnswet. Vz.CBB 24-5-1993, AB 1993, 460.
Een soortgelijke casus is te vinden in Pres. Rb Zwolle 3-3-1995, JG
95.0307, Gst. 1996, 7028 m.nt. HH. Artikel 74 Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren is een speciale bevoegdheid ten opzichte van
artikel 172 Gemeentewet.
Muilkorfgebod op grond van de APV voor Argentijnse Dog na bijtincident
met dodelijke afloop voor andere hond. Het college heeft bij het
opleggen van een dergelijke maatregel een ruime mate van
beoordelingsvrijheid. Niet onevenredig. Vz.ABRS 22-05-2001, KG 2001,179,
JG 01.0139 m.nt. M. Geertsema.
Artikel 2:59 Houden van hinderlijke of schadelijke
dierenDoor in het eerste lid de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer op ten nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Het kan voor de omgeving hinderlijk zijn, als iemand dieren houdt.
Er moet kunnen worden ingegrepen als overlast of schade voor de openbare
gezondheid dreigt. Dan moeten belangen worden afgewogen. Daarom is gekozen voor
de constructie dat het college bevoegd wordt verklaard om de plaatsen aan te
wijzen waar naar zijn oordeel het houden van bepaalde dieren overlast of schade
voor de volksgezondheid veroorzaakt. Voor zover het college bij een aanwijzing
die betrekking heeft op gedeelten van de gemeente bevoegd is verklaard daarbij
nadere regels te geven inzake het houden van dieren, is er sprake van delegatie
van verordenende bevoegdheid als bedoeld in artikel 156 Gemeentewet. Tevens
wordt in dit verband nog gewezen worden op de Flora- en Faunawet, waarin regels
worden gegevens ter bescherming van dieren.Jurisprudentie
Houden van duiven hinderlijk binnen de bebouwde kom. Beroep op het
gelijkheidsbeginsel faalt. ARRS 28 02 1990, JG 91.0031.
Aanschrijving tot verplaatsing van een hok van een haan die
geluidsoverlast veroorzaakt. Nader onderzoek van het college verlangd.
ARRS 26 02-1991, Gst. 1991, 6962, 3 m.nt. JMK, JG 91.0382 m.nt. L.J.J.
Rogier.
Aanschrijving verwijdering pluimvee in verband met overlast omwonenden.
Vz.ARRS 02 06 1991, JG 92.0007 , AB 1991, 686 m.nt. JHvdV.
Aanschrijving tot verwijdering van kraaiende haan terecht. De door het
college gehanteerde methode van geluidmeting is niet onredelijk. ARRS 09
04 1992, JG 92.0401 , GO 1992, 3, GO 1994, 2 m.nt. L.F.D, AB 1992, 583
m.nt RMvM, TMR 1994, 9 m.nt. RJdH.
Overlast van een papegaai. Onvoldoende onderzoek naar de klacht. ARRS 22
12 1993, JG 93.0137 m.nt. A.B. Engberts.
Aanschrijving tot verwijdering overlastgevende hanen en kippen. Relatie
Hinderwet en Hinderbesluit. ABRS 31 08 1995, JG 96.0005, MenR 1996,
60.
Aanschrijving tot verwijdering paard in verband met overlast omwonenden
terecht. Klachten van omwonenden, onderzoek van bouw- en woningtoezicht
en proces-verbaal van politie geeft voldoende feitelijke onderbouwing.
ABRS 03-07-1999, JG 99.0003 m.nt. W.A.G. Hillenaar.
Artikel 2.4.20 (oud, nu 2:60) en 2.4.24 (oud, nu 2:64, bijen) kunnen in
sommige situaties beide worden toegepast. Artikel 2.4.24 (oud) fungeert
niet als lex specialis ten opzichte van artikel 2.4.20 (oud). ABRS
02-06-1997, JG 99.0005 m.nt. W.A.G. Hillenaar.
Zonder aanwijzing van het college kan artikel 2.4.20 geen grondslag
bieden voor de toepassing van bestuursdwang. ABRS 17-10-2001, JG 02.0025, art. 2-4-20-, art. 4-1-7b- m.nt. M.
Geertsema.
Het houden van hinderlijke of schadelijke dieren (artikel 2.4.20 oud).
Geluidhinder door dieren (zie voorbeeldbepaling 4:5b APV). Ernstige
geluidsoverlast door kikkers in een poel. Het schoonhouden en wellicht
bijvullen van een kikkerpoel zal de aanwezigheid van kikkers mogelijk
bevorderen, maar dit is onvoldoende om te concluderen dat de buurman
kikkers houdt (op grond van artikel 2.4.20 oud) en er de zorg voor
heeft. Bij de besluitvorming is terecht rekening gehouden met het feit
dat de eiser in het buitengebied woont en het gekwaak van kikkers tot
gebiedseigen geluiden moet worden gerekend. Rb. ´s-Hertogenbosch, nr.AWB
99/6873 GEMWT, LJN-nr. AD4783.
Besluit van het college van Tiel waarbij een verzoek om op grond van de
APV handhavend op te treden, is afgewezen. Beginselplicht tot
handhaving. Ingeval een derde verzoekt om tegen een beweerdelijke
overtreding op te treden, dient het bestuursorgaan te onderzoeken of zij
daartoe bevoegd is. De omstandigheid dat verweerder over beperkte
middelen beschikt om toezicht te houden en om tegen overtredingen op te
treden, kan aanleiding zijn tot een prioritering in de afhandeling van
de verzoeken. Dit is echter geen bijzondere omstandigheid om geheel van
handhavend optreden af te zien ingeval een derde daarom om heeft
verzocht, laat staan dat deze omstandigheid het achterwege laten van een
feitelijk onderzoek naar de vraag of sprake is van een overtreding zou
kunnen rechtvaardigen. De Rb. Overweegt dat zoals ook in het
verweerschrift naar voren is gebracht, in dit geval, waarin hanen in een
intensief bebouwde omgeving worden gehouden, niet op voorhand kan worden
uitgesloten dat sprake is van hinder als bedoeld in art. 4.1.6.c van de
APV 2009. (Rb Arnhem, zaaknummer: AWB 10/801; datum uitspraak:
03-08-2010 LJN: BN4417).
Artikel 2:60 Loslopend veeDit verbod dient mede de verkeersveiligheid. Herhaaldelijk gebeuren er
verkeersongelukken doordat een paard, een koe of een ander dier uit het weiland
is gebroken en zich op de weg bevindt. De verplichting om dit zoveel mogelijk te
voorkomen is daarom op haar plaats. Een verbod tot het los laten lopen van
honden, dat mede de verkeersveiligheid dient, is opgenomen in artikel 2:56. Ten
slotte wordt nog gewezen op artikel 458 Wetboek van Strafrecht. Daarin wordt
het, zonder daartoe gerechtigd te zijn, laten lopen van niet uitvliegend
pluimgedierte (o.a. kippen en kalkoenen) in tuinen of op enige grond die
bezaaid, bepoot of beplant is, met straf bedreigd.Artikel 2:61 BedelarijMet name in het stadscentrum en bij winkels wordt soms overlast ondervonden van
bedelaars. Deze gedragen zich soms agressief en hinderlijk door passanten aan te
klampen, te intimideren, de weg te versperren of te volgen. Hierdoor komt de
openbare orde in het geding. Omdat in 2000 de strafbaarstelling van bedelarij
uit het Wetboek van Strafrecht (voormalig artikel 432) is verdwenen, kan de
politie hiertegen niet of nauwelijks meer optreden. Bij de opheffing van de
strafbaarstelling heeft de wetgever echter expliciet de mogelijkheid
opengehouden om op basis van de gemeentelijke autonomie zo nodig een regeling
terzake van bedelarij in het leven te roepen, indien dit gedrag de openbare orde
verstoort of dreigt te verstoren. Op grond van dit artikel kan het college
gebieden aanwijzen waar een bedelverbod geldt. Wanneer er naar het oordeel van
het college een overlastgevende situatie in een bepaald gebied ontstaat, kan het
dus een verbod instellen.Overigens valt het spelen van straatmuziek en vervolgens vragen om een
geldelijke bijdrage aan toehoorders en passanten niet onder dit bedelverbod,
maar onder de regeling van artikel 2:4. [straatartiest]. Ook de verkoop van
daklozenkranten valt niet onder dit verbod. Deze kan immers niet verbonden
worden aan een vergunning vanwege strijd met de vrijheid van meningsuiting als
bedoeld in artikel 7 van de Grondwet.Artikel 2:61a MosquitoVoor het gebruik van de mosquito bestaat geen grondslag in de formele wet.
Daarom bevat artikel 2:61a een wettelijke grondslag voor de inzet van de
mosquito. Sinds 2008 wordt in Vlissingen gebruik gemaakt van de inzet van dit
apparaat. Een mosquito veroorzaakt een hoge pieptoon die alleen hinderlijk voor
jongeren tot een leeftijd van ongeveer 25 jaar hoorbaar is. Dit apparaat wordt
gebruikt ter bestrijding van overlast door hangjongeren. Het gebruik van de
mosquito is effectief, maar niet onomstreden. Hoewel uit onderzoek van onder
meer TNO blijkt dat de mosquito bij normaal gebruik geen gezondheidsschade
oplevert, wordt met het aanbrengen ervan in ieder geval de bewegingsvrijheid van
jongeren beperkt, die wordt beschermd door artikel 2, vierde protocol Europees
Verdrag voor de rechten van de Mens (EVRM). De mosquito wordt ingezet als middel
bij de feitelijke handhaving van de openbare orde. Dat wil zeggen dat het
apparaatje wordt opgehangen op plaatsen waar hangjongeren overlast veroorzaken.
Door het hinderlijke geluid zullen jongeren zich doorgaans binnen enkele minuten
verwijderen. Zorgvuldige voorbereiding essentieelDe mosquito is een ultimum remedium dat alleen wordt gebruikt als andere
manieren om de overlast te bestrijden zijn geprobeerd, maar geen resultaat
hebben gehad. In artikel 2:61a zijn de volgende waarborgen opgenomen:
Bekendmaken aanwezigheid: met borden kan worden bekendgemaakt dat ergens
een mosquito is aangebracht. Zo worden toevallige passanten op de hoogte
gebracht en mogelijk wordt een preventief effect bereikt.
Niet vaker geluid dan nodig: met de huidige techniek hoeft een mosquito
niet 24 uur per dag aan te staan. Dat kan worden beperkt tot die
momenten dat gezien de ervaring van het verleden overlast kan worden
verwacht.
Beperkte periode: een mosquito wordt niet voor altijd aangebracht maar
per definitie voor een beperkte periode. Gedacht kan worden aan zes
maanden. Iedere verlenging is een bewust besluit op basis van een
evaluatie van de overlast.
Het college heeft op 8 juli 2008 uitvoeringsregels vastgesteld voor de inzet van
mosquito’s.Ook moet bij de voorbereiding van een besluit om een mosquito aan te brengen met
een aantal zaken rekening worden gehouden. Een mosquito moet bijvoorbeeld niet
wordt aangebracht op plaatsen waar hinder kan ontstaan voor mensen die daar
langere tijd noodgedwongen verblijven, zoals bij woningen, kantoren, scholen of
wachtruimten. Ook moet rekening worden gehouden met de Wet openbare
manifestaties (WOM): een mosquito mag geen hinder opleveren voor openbare
bijeenkomsten als bedoeld in de WOM. Ook de Zondagswet is van belang: een
mosquito mag geen hinder opleveren voor een godsdienstoefening. AFDELING 12. VUURWERKArtikel 2:62 BegripsomschrijvingenDeze afdeling geeft regels omtrent de verkoop en bezigen van consumentenvuurwerk
rond en tijdens de jaarwisseling, in aanvulling op het Besluit van 22 januari
2002, houdende nieuwe regels met betrekking tot consumenten- en professioneel
vuurwerk (verder te noemen Vuurwerkbesluit). Het Vuurwerkbesluit strekt tot
integrale herziening van het Vuurwerkbesluit Wet milieugevaarlijke stoffen
waarbij zowel de regelgeving voor consumentenvuurwerk als die voor professioneel
vuurwerk in één nieuwe algemene maatregel van bestuur wordt geïntegreerd. Het
Vuurwerkbesluit beoogt de gehele keten van het invoeren dan wel vervaardigen of
assembleren, verhandelen, uitvoeren, opslaan, bewerken en afsteken van vuurwerk
te reguleren, met inbegrip van bepaalde vervoershandelingen met vuurwerk. De
regels ten aanzien van het vervoer van vuurwerk zijn gesteld ter uitwerking van
artikel 3 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen (Wvgs). Het Vuurwerkbesluit
kent dus regels voor zowel consumentenvuurwerk als professioneel vuurwerk. De
regels inzake professioneel vuurwerk zijn voor deze afdeling niet relevant.Definitie consumentenvuurwerkVoor de omschrijving van het begrip “consumentenvuurwerk” is aansluiting gezocht
bij de omschrijving daarvan in het Vuurwerkbesluit. Consumentenvuurwerk wordt in
het Vuurwerkbesluit als volgt gedefinieerd: “vuurwerk dat is bestemd voor
particulier gebruik” (artikel 1.1.1. eerste lid). Consumentenvuurwerk dient te
voldoen aan welomschreven productveiligheidseisen, zoals uitgewerkt in de
Regeling Nadere eisen aan vuurwerk (Stcrt. 243, 1997).Als consumentenvuurwerk wordt in ieder geval aangemerkt vuurwerk dat bestemd is
voor particulier gebruik - aldus artikel 1.1.2 van het Vuurwerkbesluit -
indien:a. het tot ontbranding wordt gebracht door een particulier;b. het te koop wordt aangeboden of ter beschikking wordt gesteld aan, gekocht of
besteld door een particulier;c. het aangetroffen wordt bij een particulier;d. het binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht of voorhanden wordt
gehouden met het oogmerk het aan particulieren ter beschikking te stellen
ofe. het is voorzien van de aanduiding: Geschikt voor particulier gebruik.Het Vuurwerkbesluit is ingevolge artikel 1.1.3 niet van toepassing op:
vuurwerk waarvoor regels zijn gesteld bij het Warenwetbesluit Speelgoed,
zoals klappertjes voor speelgoedpistolen;
vuurwerk dat bij de Nederlandse krijgsmacht, bij de krijgsmacht van een
bondgenootschappelijke mogendheid of bij de politie in gebruik of beheer
is;
vuurwerk dat in het kader van internationaal vervoer per zeeschip of
vliegtuig binnen het grondgebied van Nederland wordt gebracht en niet in
Nederland wordt gelost of rechtstreeks wordt overgeladen naar een ander
zeeschip onderscheidenlijk vliegtuig.
Fop- en schertsvuurwerkFop- en schertsvuurwerk is een aparte groep consumentenvuurwerk, genoemd in
bijlage 1 van de Regeling Nadere eisen aan vuurwerk. Het gaat hierbij onder meer
om boobytraps, sterretjes, knalbonbons, confettibommen, trektouwtjes, Bengaalse
lucifers en Bengaalse handfakkels. Aan al deze voorwerpen worden eisen gesteld
aan de lading. De lading van fop- en schertsvuurwerk is (veel) kleiner dan de
lading van overig consumentenvuurwerk. De voorschriften opgenomen in bijlage 1
van het Vuurwerkbesluit zijn niet van toepassing, indien er binnen de inrichting
niet meer dan 200 kg fop- en schertsvuurwerk aanwezig is. Op grond van artikel
2.3.7 van het Vuurwerkbesluit is fop- en schertsvuurwerk het hele jaar door
verkrijgbaar en kan het ook gedurende het hele jaar worden afgestoken.Uniforme regels verkoop en afsteken consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisselingHet Vuurwerkbesluit kent voor de verkoop en afsteken van consumentenvuurwerk
tijdens de jaarwisseling een aantal uniforme regels:
een verbod om consumentenvuurwerk ter beschikking te stellen aan een
particulier (artikel 2.3.2 eerste lid);
dit verbod geldt niet op 29, 30 en 31 december met dien verstande dat
als een van deze dagen een zondag is het verbod eveneens op die zondag
geldt, in welk geval het verbod om vuurwerk ter beschikking te stellen
dan niet geldt op 28 december (artikel 2.3.2, tweede lid);
een verbod per levering meer dan tien kilogram consumentenvuurwerk aan
een particulier ter beschikking te stellen (artikel 2.3.3);
een verbod om consumentenvuurwerk aan een particulier bedrijfsmatig ter
beschikking te stellen op een andere plaats dan een verkoopruimte die
voldoet aan de in bijlage 1 gestelde voorschriften en de door het
bevoegd gezag overeenkomstig artikel 2.2.3 gestelde nadere eisen
(artikel 2.3.4);
een verbod om consumentenvuurwerk bedrijfsmatig ter beschikking te
stellen aan personen die jonger zijn dan zestien jaar (artikel
2.3.5);
een verbod vuurwerk tot ontbranding te brengen op een ander tijdstip dan
tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari 2.00 uur van het daarop
volgende jaar (artikel 2.3.6).
De vuurwerkbepalingen van de APV zijn gebaseerd op artikel 149 Gemeentewet en
zijn een aanvulling op de uniforme regels voor de verkoop en afsteken van
consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling, zoals gesteld in het
Vuurwerkbesluit.Artikel 2:63 Ter beschikking stellen van consumentenvuurwerk
tijdens de verkoopdagen Lex silencio positivo: Deze vergunning richt zich met name op de openbare orde. Een lex silencio
positivo is dan ook niet wenselijk om deze dwingende reden van algemeen belang.
Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard. Verkoopvergunning consumentenvuurwerkOp basis van artikel 2:63 van de APV kan het college aan een bedrijf of
nevenbedrijf een vergunning verlenen voor het verkopen van consumentenvuurwerk
tijdens de door het Vuurwerkbesluit aangewezen verkoopdagen. Ter bevordering van
de deregulering en het aanbrengen van meer systematiek in de APV zijn twee
artikelen in Hoofdstuk 1 opgenomen. Artikel 1:7 bepaalt dat de vergunning voor
onbepaalde tijd geldt en artikel 1:8 bevat de algemene weigeringsgronden die bij
elke vergunning kunnen worden gehanteerd. Zie voor meer informatie de
toelichting bij de betreffende artikelen.Algemene weigeringsgronden zijn bijvoorbeeld het belang van de handhaving van de
openbare orde waaronder overlast kan worden begrepen, als het om de bescherming
van de kwetsbare medemens gaat of het belang van de volksgezondheid die door
overlast dreigt te worden aangetast. De vergunning kan daarom worden geweigerd
als het verkooppunt zich bevindt in de nabijheid van ziekenhuizen,
bejaardentehuizen en dierenasiels. In het laatste geval is er sprake van
handhaving van de openbare orde, waaronder de bescherming van dieren valt. Aan
de verkoopvergunning kunnen voorschriften worden verbonden, indien dit nodig is
wegens dwingende redenen van algemeen belang. Dit zijn de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. Zie daarvoor artikel 1:4
en het commentaar daarbij.De verkoopvergunning wordt gebruikt om, naast het uitsluiten via het
bestemmingsplan of algemene beleidsregels, een spreidingsbeleid van
verkooppunten te voeren en om het aantal verkooppunten en bijbehorende opslag te
reguleren. Ondanks het feit dat aan een dergelijke opslag de nodige
voorschriften zijn verbonden zal het toestaan van dergelijke opslagplaatsen in
bijvoorbeeld woonwijken voor de nodige maatschappelijke onrust zorgen, is
bereikbaarheid bij calamiteiten een belangrijk aspect en dient tevens gelet te
worden op de verkeersaantrekkende werking. Het Vuurwerkbesluit regelt enkel
milieutechnische eisen waar een opslag aan moet voldoen en laat de mogelijkheid
open een milieuvergunning aan te vragen bij de provincie voor 10.000 kilo en
meer opslagen. Hierbij kan voorbij gegaan worden aan de gemeente. Het verdient de aanbeveling om voor de verkoop van consumentenvuurwerk
beleidsregels vast te stellen. De beleidsregels moeten gebaseerd zijn op
dwingende redenen van algemeen belang, waartoe behoren de openbare orde, de
openbare veiligheid, de volksgezondheid en het milieu. Afhankelijk van de lokale
situatie kunnen bijvoorbeeld de volgende beleidsuitgangspunten worden
opgenomen:
het vaststellen van een maximum aantal verkooppunten in de gemeente,
bijvoorbeeld gerelateerd aan inwoneraantal of spreiding over
kernen;
het vaststellen van een maximaal aantal verkooppunten in het
centrum(gebied);
de onderlinge afstand tussen verkooppunten;
het uitsluiten van verkooppunten die gelegen zijn in de nabijheid van
bijvoorbeeld ziekenhuizen, bejaardentehuizen, dierenasiels,
tankstations, (afsluitbare) winkelcentra enz.
In de beleidsregels zou kunnen worden vastgesteld dat bij de beoordeling van een
vergunningaanvraag rekening wordt gehouden met eerdere resultaten van controles
door politie, brandweer, afdeling milieu van de desbetreffende gemeente of
milieudienst.KoopzondagIn de Nota van toelichting bij het Vuurwerkbesluit wordt bij de toelichting op
artikel 2.3.2 de koopzondag uitdrukkelijk uitgesloten als verkoopdag.
Consumentenvuurwerk mag niet op zondag worden verkocht. Het verbod geldt ook in
die gevallen waarin de binnen de wettelijke termijn vallende zondag door de
gemeente is aangewezen als zondag waarop winkels open mogen zijn.Jurisprudentie
Geen beleid voor het toewijzen van de vergunning voor verkoop van
vuurwerk bij een gelimiteerd aantal verkoopplaatsen. Vz. ARRvS
17-12-1993, JG 94.0330 m.nt. A.B. Engberts, AB 1994, 599.
Intrekking vergunning in verband met verkoop aan personen onder de
zestien jaar. Onzorgvuldige besluitvorming want betrokkene is niet
gehoord. Pres. Rb. Den Haag 30-12-1994, KG 1995, 119.
Het beleid om het aantal verkooppunten te relateren aan het aantal
inwoners is niet onredelijk. ABRS 28-11-1996, JG 97.0082
Voorlopige voorziening. Op grond van de desbetreffende APV-bepaling kan
de vergunning worden geweigerd indien een persoon verbonden aan de
inrichting binnen de laatste drieënhalf jaar een overtreding heeft
begaan van hetgeen bij of krachtens de wet is geregeld omtrent het
vervoer, opslag en/of verkoop van vuurwerk. Overtreding van het (oude)
Besluit opslag vuurwerk milieubeheer is een weigeringsgrond voor de
verlening van de verkoopvergunning. Geen grond voor het oordeel dat de
gemeente niet in redelijkheid tot het bestreden besluit heeft kunnen
komen. Afwijzing verzoek om voorlopige voorziening. Rb. Den Haag
19-12-2001, AWB 01/4183 BESLU. Voorlopige voorziening. Weigering van de
verkoopvergunning is geen onevenredig zware maatregel. Aantreffen van
illegaal vuurwerk bij eerdere controle en schending van daarover
gemaakte afspraken door de vergunningaanvrager. Op advies van de politie
weigering van de verkoopvergunning in het belang van de openbare orde.
Rb. Leeuwarden 09-12-2002, 02/1252 BESLU, LJN-nr. AF2139.
Voorlopige voorziening. Weigering van de verkoopvergunning. Gemeente had
de verkoopvergunning in redelijkheid niet mogen weigeren. De
persoonlijke omstandigheden van een derde, die een deel van zijn
boerderij heeft verhuurd aan de aanvrager van een verkoopvergunning,
zijn niet zodanig dat van de verkoop van consumentenvuurwerk door
aanvrager (en huurder) een gevaar voor de openbare orde dan wel overlast
valt te verwachten. Derde (verhuurder) verkocht voorheen zelf vuurwerk
vanuit het pand, maar speelt nu geen enkele rol bij de feitelijke
verkoop van vuurwerk, heeft geen zeggenschap over het verhuurde deel
gedurende de verkoopdagen, buiten de verkooptijden bevindt zich geen
vuurwerk in het pand en verhuurde deel is afsluitbaar van het
woongedeelte. Rb. Leeuwarden 24-12-2002, 02/1382 BESLU & 02/1383
BESLU, 24-12-2002, LJN-nr. AF2563.
Artikel 2:64 Bezigen van consumentenvuurwerk tijdens de
jaarwisselingIn het Vuurwerkbesluit is bepaald dat het verboden is om consumentenvuurwerk af
te steken op een ander tijdstip dan tussen 31 december 10.00 uur en 1 januari
02.00 uur van het daarop volgende jaar. Het afsteken van consumentenvuurwerk
wordt op dit tijdstip toelaatbaar geacht vanwege de koppeling van het
vuurwerkgebruik aan de feestelijkheden rond de jaarwisseling en de inbedding
daarvan in de Nederlandse volkscultuur. Toch kunnen er, ondanks dat dit alleen
op oudejaarsdag is toegelaten, plaatsen zijn waar het afsteken van
consumentenvuurwerk te allen tijde niet toelaatbaar moet worden geacht
(bijvoorbeeld bij ziekenhuizen, bejaardentehuizen, huizen met rieten daken, in
winkelstraten, bij dierenasiels enz.). Dit artikel geeft het college de
bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het afsteken van consumentenvuurwerk
altijd verboden is.Het tweede lid maakt het mogelijk om op te treden tegen het bezigen van
consumentenvuurwerk in bijvoorbeeld een promenade, een passage, een portiek of
een volksverzameling.Jurisprudentie
Voorlopige voorziening. Verbod om vuurwerk op oudejaarsdag tussen 10.00
en 22.00 uur af te steken in de directe nabijheid van een verkooppunt op
een bedrijventerrein. Publiek aangekondigde sierdemonstraties,
aanzuigende werking van de voorgenomen demonstraties op het daarin
geïnteresseerde publiek, directe nabijheid van een grootschalige
vuurwerkopslagplaats, gespannen sfeer tussen verzoekers en van
omliggende bedrijven, waaronder een verkooppunt van brandstoffen, feit
van algemene bekendheid dat verkoop van vuurwerk leidt tot het afsteken
van een deel daarvan in de nabijheid van dat verkooppunt. Afsteekverbod
kan in rechte stand houden. Rb. Leeuwarden 27-12-2001, 01/1133 GEMWT,
LJN-nr. AD7648.
AFDELING 13. DRUGSOVERLASTArtikel 2:65
Drugshandel op straatAfbakening met de OpiumwetOm niet in de sfeer van de Opiumwet te treden is de passage “onverminderd het
bepaalde in de Opiumwet” opgenomen. De Opiumwet is een strafrechtelijk
instrument waarin onder meer de verbodsbepalingen staan van middelen die worden
genoemd op lijst I (“harddrugs”) en II (“softdrugs”) die behoren bij deze wet.
Zo wordt verboden deze middelen te bereiden, te bewerken, te verwerken, te
verkopen, af te leveren, te verstrekken, te vervoeren en aanwezig te hebben. In
de Opiumwet wordt geen aandacht besteed aan overlast ten gevolge van drugshandel
op straat. Om hiertegen te kunnen optreden is het noodzakelijk in de APV een
artikel op te nemen dat het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en
van strafbare feiten tot doel heeft.Drugshandel op straat en coffeeshopbeleidArtikel 2:65 is opgenomen om de overlast op straat tegen te gaan. De
straathandel in drugs kan leiden tot een verstoring van de openbare orde. Om
daartegen op te treden is het noodzakelijk in de APV een bepaling op te nemen,
die tot doel heeft het voorkomen van de aantasting van de openbare orde en van
strafbare feiten. In praktijk gaat het met name om harddrugs. In dit artikel
zijn zowel de aanbieders als ontvangers en bemiddelaars (“drugsrunners”)
strafbaar gesteld. Het “kennelijk doel” kan blijken uit ervaringsfeiten en
concrete omstandigheden zoals het aanspreken van voorbijgangers, het waarnemen
van transacties enz.De gemeente Vlissingen heeft (in stadsgewestelijk verband samen met Middelburg)
een coffeeshopbeleid (inzake de verkoop van softdrugs) vastgesteld. Onderdeel
van een coffeeshopbeleid - ongeacht de vraag of er in een gemeente al dan niet
coffeeshops worden toegestaan - moet zijn dat de handel op straat wordt
bestreden. Dergelijke handel is immers een gevaar voor de beoogde scheiding van
de hard- en softdrugmarkten.Jurisprudentie
Doel van het Amsterdamse verbod op drugshandel op of aan de openbare weg
in de APV is het voorkomen van een aantasting van de openbare orde en
strafbare feiten. De bepaling heeft derhalve betrekking op andere
gedragingen dan strafbaar gesteld in de Opiumwet. HR 17-11-1992, NJ
1993, 409, JG 94.0005 m.nt. A.B. Engberts.
AFDELING 14. BESTUURLIJKE OPHOUDING, VEILIGHEIDSRISICOGEBIEDEN EN
CAMERATOEZICHT OP OPENBARE
PLAATSENArtikel 2:66 Bestuurlijke
ophoudingArtikel 2:66 is gebaseerd op - een uitwerking van - artikel 154a Van de
Gemeentewet Dit artikel voorziet in de bevoegdheid van de burgemeester om bij
grootschalige ordeverstoringen groepen ordeverstoorders maximaal twaalf uur op
te houden op een door de burgemeester aangewezen plaats. Het vervoer naar de
plaats van ophouding is hieronder begrepen. Bij grootschalige ordeverstoringen
moet gedacht worden aan situaties als risicowedstrijden in het betaald voetbal,
uit de hand lopende demonstraties en krakersrellen. De toepassing van het
bestuursrechtelijke instrument bestuurlijke ophouding vereist (een bepaling in)
een verordening waarin de raad de burgemeester de bevoegdheid geeft om bij
groepsgewijze niet-naleving van specifieke voorschriften bestuurlijk op te
houden. Artikel 2:66 voorziet hierin.De voorwaarden waaronder bestuurlijke ophouding kan worden toegepast, zijn
vastgelegd in artikel 154a van de Gemeentewet. De zinsnede “overeenkomstig 154a
van de Gemeentewet” impliceert dan ook dat aan alle voorwaarden moet worden
voldaan voordat een besluit tot bestuurlijke ophouding kan worden genomen. Deze
voorwaarden zijn hiervoor beschreven.De bepaling spreekt overeenkomstig de wet van “door hem [= de burgemeester]
aangewezen groepen”. Dit verplicht de burgemeester concreet de groep te benoemen
waarop bestuurlijke ophouding wordt toegepast. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren
door de formulering “degenen die zich door kleding, uitrusting of gedraging
manifesteren als supporter van .../deelnemer aan de actie tegen ...”. Verder kan
de groep nader worden aangeduid door de plaats aan te geven waar de groep zich
bevond op het moment dat het besluit tot ophouding werd genomen, de handelingen
die de leden van de groep op dat moment verrichtten de grootte van de groep of
door vermelding van de taal, herkomst of nationaliteit van de leden van de
groep.De bepaling vereist een nadere invulling van specifieke voorschriften die zich
bij groepsgewijze niet-naleving voor het overgaan tot bestuurlijke ophouding
lenen. De APV biedt hiervoor een aantal mogelijkheden. Het is echter niet
noodzakelijk om alle bepalingen uit de APV die in aanmerking komen, aan te
wijzen als voorschrift waarvan de groepsgewijze niet-naleving de mogelijkheid
van bestuurlijke ophouding biedt. Welke bepalingen aangewezen zullen moeten
worden in artikel 2:66, zal afhangen van de lokale situatie waarbij eerdere
ervaringen met grootschalige openbare-ordeverstoringen als leidraad kunnen
dienen.De volgende bepalingen kunnen relevant zijn:
artikel 2:1 (samenscholingsverbod);
artikel 2:2 (verzamelingsverbod en gebiedsontzegging)
artikel 2:5 (voorwerpen of stoffen op, aan of boven de weg);
artikel 2:6 (aanleggen, beschadigen en veranderen van een weg);
artikel 2:8 (voorwerpen die als wapen kunnen worden gebruikt)
artikel 2:11 (openen straatkolken en dergelijke);
artikel 2:50 (hinderlijk gedrag op openbare plaatsen);
artikel 2:51 (verboden drank- en softdrugsgebruik);
artikel 2:52 (verboden gedrag in of bij gebouwen);
artikel 2:53 (hinderlijk gedrag in voor publiek toegankelijke
ruimten)
artikel 2:64 (bezigen van vuurwerk) én
artikel 5:39 (verbod om afvalstoffen te verbranden).
Verondersteld mag worden dat bepalingen als artikel 2:18 (ordeverstoring bij
evenementen) en 2:30 (ordeverstoring in een horecabedrijf) onvoldoende specifiek
zijn om te worden aangewezen. Deze bepalingen zouden hiertoe aangepast moeten
worden. Uiteraard kunnen ook andere - nieuw op te nemen - bepalingen worden
aangewezen. Uit ervaringsgegevens kan blijken dat hiernaast behoefte bestaat aan
andere specifieke voorschriften in de APV of een specifieke verordening.Artikel 2:67 VeiligheidsrisicogebiedenOp grond van artikel 151b Gemeentewet kan de raad aan de burgemeester bij
verordening de bevoegdheid verlenen om gebieden aan te wijzen, waarin de
officier van justitie de controlebevoegdheden die genoemd worden in artikel 50,
51 en 52 Wet wapens en munitie, kan uitoefenen. Het gaat om de
controlebevoegdheden om binnen het aangewezen gebied:
vervoermiddelen te onderzoeken;
een ieders kleding te onderzoeken;
te vorderen dat verpakkingen die men bij zich draagt, worden
geopend.
De burgemeester kan een gebied aanwijzen als uit feiten of omstandigheden blijkt
dat er sprake is van verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van
wapens of ernstige vrees voor het ontstaan daarvan. De aanwijzing als
veiligheidsrisicogebied wordt gegeven voor een bepaalde duur die niet langer is
en voor een gebied dat niet groter is dan strikt noodzakelijk voor de handhaving
van de openbare orde. Voordat de burgemeester een gebied aanwijst, overlegt hij
hierover in de lokale gezagsdriehoek met de officier van justitie en de
korpschef. Daarbij komen de volgende onderwerpen aan de orde:
feiten of omstandigheden waaruit blijkt dat er sprake is van verstoring
van de openbare orde door de aanwezigheid van wapens of ernstige vrees
voor het ontstaan daarvan;
zorgvuldige afweging van het objectieve en subjectieve veiligheidsbelang
en het individuele belang van de burgers (privacy);
subsidiariteit en proportionaliteit;
breder handhavingsbeleid in het beoogd gebied ter vergroting van
leefbaarheid en veiligheid.
Jurisprudentie
ABRvS 09-11-2005, 200503854/1, LJN-nr. AU5839. De direct betrokkene
(regelmatige bezoekster van het veiligheidsrisicogebied) is
belanghebbende bij het besluit van de burgemeester tot het aanwijzen van
een veiligheidsrisicogebied op grond van artikel 151b Gemeentewet.
Rechtbank Alkmaar heeft op 28 juni 2004, LJN-nr. AP5618, onterecht
geconcludeerd dat er geen rechtstreeks belang is bij het
aanwijzingsbesluit (het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied). De
aanwijzing van de burgemeester markeert de ruimte waarbinnen van de
bevoegdheden gebruik mag worden gemaakt. Dat tot daadwerkelijk
uitoefening van de bevoegdheden pas kan worden overgegaan nadat de
officier van justitie daartoe een bevel heeft gegeven, doet er niet aan
af dat de betrokkene door het aanwijzingsbesluit rechtstreeks in zijn
belang is getroffen.
Belanghebbende bij aanwijzingsbesluit veiligheidsrisicogebied: Het
aanwijzingsbesluit, dat van kracht was in de periode van 10 januari 2003
tot 30 juni 2003 op de vrijdag- en zaterdagavonden van 23.00 tot 06.00
uur, ziet op het centrumgebied van Den Helder. Ingevolge dit besluit is
de officier van justitie – binnen de aangegeven werkingssfeer van de
aanwijzing – bevoegd om in dat gebied preventieve fouillering te
gelasten. Appellante woont of werkt niet in het aangewezen gebied, noch
exploiteert zij daar een bedrijf. Ook anderszins is zij niet genoopt
daar duurzaam op gezette tijden te verblijven. Evenmin is zij
gerechtigde ten aanzien van onroerend goed in het gebied. Derhalve is de
Afdeling van oordeel dat appellante geen bijzonder individueel belang
heeft bij het aanwijzingsbesluit. Dat zij, zoals zij stelt, al jarenlang
in Den Helder woont en gewend was in het aangewezen gebied uit te gaan
en vrienden en familie te bezoeken, is ontoereikend voor het oordeel dat
zij zich in voldoende mate van anderen onderscheidt, gelet ook op de
dagen en tijdstippen waarop de aanwijzing van kracht was. Appellante
heeft dan ook geen persoonlijk, van andere net onderscheiden belang bij
het aanwijzingsbesluit. Mitsdien moet met de rechtbank worden geoordeeld
dat appellante niet kan worden aangemerkt als belanghebbende in de zin
van artikel 1:2, eerste lid, Awb. (ABRS 9 maart 2005, AB 2005,
251).
Mede in aanmerking genomen de ingrijpendheid van een fouillering als
waarvan hier sprake is en de inbreuk die deze maakt op het recht op
vrijheid van een ieder en op het recht op eerbiediging van ieders
persoonlijke levenssfeer, gezien voorts de bewoordingen alsmede zin en
strekking van artikel 151b, eerste lid, Gemeentewet en in aanmerking
genomen dat vanwege de inbreuk die een fouillering als de onderhavige
maakt op bedoelde rechten restrictieve uitleg van het bepaalde in dat
artikel geboden is, moet er van worden uitgegaan dat de in artikel 151b,
eerste lid, Gemeentewet neergelegde bevoegdheid slechts binnen strikte
grenzen op grond van een deugdelijke motivering kan worden uitgeoefend.
Blijkens de voormelde feiten voldoen de besluiten van de burgemeester
van Amsterdam en ook dat van 26 juni 2003 daaraan niet. Vastgesteld moet
worden dat sprake is van een zowel naar de tijd als naar gebied genomen
zeer ruime aanwijzing. Mede gezoen de daartoe in ernstige mate
tekortschietende motivering, voldoen die besluiten geenszins aan de in
lid 3 van artikel 151b Gemeentewet gestelde eisen, onderscheidenlijk is
daarop het bepaalde in lid 6 van artikel 151b Gemeentewet ten onrechte
niet toegepast. De conclusie daarvan is dat die besluiten en derhalve
ook, althans in ieder geval dat van 26 juni 2003 onbevoegd is genomen en
dus rechtskracht ontbeert. Gevolg daarvan is dat reeds daarom het
genoemde bevel van de officier van justitie van 18 februari 2004
rechtskracht ontbeert. (Hof Amsterdam, enkelvoudige strafkamer, 23
september 2005, nr. 23.645.05 - AB 2006, 30).
Een inwoner van een gebied dat door de burgemeester (van Utrecht) is
aangewezen als veiligheidsrisicogebied, waar preventief kan worden
gefouilleerd, is aan te merken als belanghebbende. De burgemeester komt
bij het uitvaardigen van een aanwijzingsbesluit een ruime
beoordelingsmarge toe. Het besluit moet volgens de Afdeling marginaal
worden getoetst. (ABRS 9 november 2005, nr. 200503854/1, Gemeentestem
7244, 15 en AB 2006, nr. 90).
HR (Strafkamer) 20 februari 2007, nr. 00225/06: aanwijzing
veiligheidsrisicogebied, preventief fouilleren: bij een strafrechtelijke
vervolging ter zake van artikel 184 Sr dient de rechter te onderzoeken
of het in de tenlastelegging genoemde wettelijke voorschrift verbindend
is en of het daarop gegronde bevel rechtmatig is gegeven. Het gaat
immers om bestanddelen van het in artikel 184 Sr opgenomen misdrijf. Tot
het geheel van wettelijke voorschriften dat op het onderhavige bevel van
toepassing is, dient niet alleen artikel 52, derde lid WWM, maar ook
artikel 151b Gemeentewet en de op die bepaling gebaseerde verordening
van de raad van de gemeente te worden gerekend. (AB 2007, 259)
De burgemeester komt, zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in haar
uitspraak van 9 november 2005 in zaak nr. 200503854/1, bij het nemen van een aanwijzingsbesluit een
ruime beoordelingsmarge toe. Het is aan hem om, na overleg met de
officier van justitie in het zogenoemde driehoeksoverleg als bedoeld in
artikel 14 van de Politiewet 1993, te beoordelen of verstoring van de
openbare orde door de aanwezigheid van wapens, dan wel ernstige vrees
voor het ontstaan daarvan, aanwijzing van een veiligheidsrisicogebied
rechtvaardigt, en om daarbij alle verschillende bij het nemen van een
dergelijk besluit betrokken belangen tegen elkaar af te wegen, waaronder
enerzijds het belang van handhaving van de openbare orde en anderzijds
het recht van een ieder op eerbiediging van zijn privé leven. De duur
van de aanwijzing dient niet langer, en de omvang van het gebied niet
groter te zijn dan noodzakelijk voor de handhaving van de openbare orde.
De door de burgemeester gemaakte keuzen dienen deugdelijk te zijn
gemotiveerd en proportioneel te zijn met de dreigende schending van het
privé leven van een ieder in het aangewezen gebied. Voorts zal de
rechter, zoals de Afdeling in dezelfde uitspraak heeft overwogen, zich
bij de beoordeling van een aanwijzingsbesluit terughoudend moeten
opstellen en zal hij slechts kunnen toetsen of het besluit strijdig is
met wettelijke voorschriften, of de burgemeester in redelijkheid heeft
kunnen besluiten dat gebiedsaanwijzing in verband met (ernstige vrees
voor) verstoring van de openbare orde noodzakelijk was, en of de
burgemeester bij afweging van de betrokken belangen in redelijkheid tot
de aanwijzing heeft kunnen komen. De bevoegdheid van de burgemeester in
artikel 151b van de Gw om een veiligheidsrisicogebied aan te wijzen is
onderscheiden van de bevoegdheid van de officier van justitie om in dat
gebied een preventief onderzoek op wapens te gelasten. Deze
bevelsbevoegdheid van de officier van justitie is bepaald in het derde
lid van de artikelen 50, 51 en 52 van de Wwm. Aangezien het begrip
wapens in deze artikelen van de Wwm overeenkomstig de in artikel 2 van
de Wwm opgenomen definitiebepaling dient te worden geïnterpreteerd en de
artikelen 50, derde lid, 51, derde lid, en 52, derde lid, van de Wwm
naar artikel151b, eerste lid, van de Gw verwijzen, heeft de rechtbank
terecht geoordeeld dat een redelijke wetstoepassing met zich brengt dat
de wapens waarop artikel 151b van de Gw ziet, de wapens zijn zoals
genoemd in artikel 2 van de Wwm en dat de kring van wapens in de zin van
deze bepaling niet uitsluitend vuurwapens omvat, maar ook veel andere
voorwerpen. Niet kan worden uitgesloten dat de door het
aanwijzingsbesluit geschapen mogelijkheid om een ieder te fouilleren
heeft bijgedragen aan een vermindering van het verboden wapenbezit. De
rechtbank heeft daarom terecht overwogen dat uit de omstandigheid dat
bij fouilleeracties geen aanzienlijke hoeveelheid verboden wapens is
aangetroffen niet zonder meer kan worden opgemaakt dat het
aanwijzingsbesluit niet leidt tot het daarmee beoogde resultaat. Voorts
heeft de burgemeester in het aanwijzingsbesluit cijfermatig gemotiveerd
dat in het betrokken gebied een groot aantal wapenincidenten heeft
plaatsgevonden. Daarom heeft de rechtbank terecht geoordeeld dat de
burgemeester op grond van deze gegevens zich in redelijkheid op het
standpunt heeft kunnen stellen dat nog altijd sprake is van een
dreigende verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van
wapens. Het betoog van [appellant] dat de rechtbank eraan voorbij is
gegaan dat de burgemeester ten onrechte in de cijfermatige toelichting
geen onderscheid heeft gemaakt tussen wapens met en wapens zonder
munitie faalt, omdat een dergelijk onderscheid in het licht van de
reikwijdte van de term wapens in artikel 151b van de Gw niet van belang
is. De grond dat is gehandeld in strijd met artikel 8 van het EVRM heeft
[appellant] in de procedure bij de rechtbank niet naar voren gebracht.
Ook in zijn hogerberoepschrift noch tot tien dagen voor de zitting, de
termijn waarbinnen nog nadere stukken kunnen worden ingediend, heeft
[appellant] deze grond aangevoerd. Vervolgens heeft hij zich ter zitting
in hoger beroep op het standpunt gesteld dat is gehandeld in strijd met
artikel 8 van het EVRM. Nu niet valt in te zien waarom [appellant] deze
grond niet al eerder in de rechterlijke procedure naar voren had kunnen
brengen, zal de Afdeling deze wegens strijd met de goede procesorde niet
in haar oordeel betrekken. ABRS, 27-10-2010, 201003290/1/H3; LJN: BO1869
Artikel 2:68 Cameratoezicht op openbare
plaatsenEerste lidOp grond van artikel 151c van de Gemeentewet kan de gemeenteraad aan de
burgemeester bij verordening de bevoegdheid verlenen tot het uitvoeren van
cameratoezicht op openbare plaatsen in het belang van de handhaving van de
openbare orde. De gemeenteraad kan daarbij bepalen tot welke openbare plaatsen
de bevoegdheid zich uitstrekt en voor welke duur de plaatsing van camera’s ten
hoogste mag geschieden. Volgens de wetgever is hierdoor de toekenning van de
bevoegdheid tot het plaatsen van camera’s met democratische waarborgen
omkleed.De gemeenteraad kan de bevoegdheid van de burgemeester inperken. De volgende
varianten zijn bijvoorbeeld denkbaar:
De gemeenteraad besluit expliciet/impliciet om binnen de gemeente geen
cameratoezicht toe te passen.
De gemeenteraad bepaalt bij verordening dat de burgemeester mag
besluiten tot het toepassen van cameratoezicht op specifieke plaatsen,
bijvoorbeeld in de binnenstad, en geeft daarbij aan voor welke duur de
plaatsing van camera’s ten hoogste mag geschieden.
De gemeenteraad verleent bij verordening zonder beperkingen de
bevoegdheid aan de burgemeester tot plaatsing van camera’s ten behoeve
van de handhaving van de openbare orde op openbare plaatsen.
Het besluit van de burgemeester tot plaatsing van camera’s op een openbare
plaats is een besluit van algemene strekking waartegen op grond van de Algemene
wet bestuursrecht (Awb) voor belanghebbenden bezwaar en beroep openstaat. Het
kan voorkomen dat beelden worden gemaakt van personen die een pand binnengaan of
verlaten. De eigenaren van dergelijke panden zijn aan te merken als
belanghebbenden in de zin van de Awb, evenals bijvoorbeeld degenen die in zo’n
pand werken of wonen (huurders) of anderszins regelmatige bezoekers van zo’n
pand zijn.Doel van het cameratoezichtGemeentelijk cameratoezicht op grond van artikel 151c Gemeentewet mag
uitsluitend plaatsvinden voor het handhaven van de openbare orde. Dit begrip
omvat ook de algemene bestuurlijke voorkoming van strafbare feiten die invloed
hebben op de orde en rust in de gemeentelijke samenleving. Dit hoofddoel laat
onverlet dat deze vorm van cameratoezicht ook subdoelen mag dienen. Zo biedt
artikel 151c, zevende lid, van de Gemeentewet de mogelijkheid om de opgenomen
beelden te gebruiken voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten.
Daarnaast mogen camera’s worden gebruikt om de politie en andere hulpdiensten
efficiënter en effectiever in te zetten. De preventieve werking van
cameratoezicht vergroot bovendien hun veiligheid.Openbare plaatsDe invulling van het begrip openbare plaats uit artikel 151c Gemeentewet is
ontleend aan de wetsgeschiedenis van de Wet openbare manifestaties (Wom). Op
grond van die wet omvat het begrip openbare plaats, zeer in het algemeen, de
plaatsen “waar men komt en gaat”. In eerste instantie gaat het hierbij om “de
straat” of “de weg” in de ruime zin des woords, ofwel de wegen die voor eenieder
vrij toegankelijk zijn. Maar het begrip omvat nog een aantal andere plaatsen die
een met de weg vergelijkbare functie vervullen en daarom als het “verlengde” van
de weg kunnen worden aangemerkt. In de wetsgeschiedenis staan als voorbeelden
vermeld: openbare plantsoenen, speelweiden, parken en de voor eenieder vrij
toegankelijke gedeelten van overdekte passages, winkelgalerijen, stationshallen
en vliegvelden.Artikel 2 Wom bevat twee criteria om vast te stellen of er sprake is van een
openbare plaats:1. Vereist is dat de plaats “openstaat voor het publiek”. Dat wil zeggen volgens
de memorie van toelichting (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3, p. 16) zeggen dat
eenieder vrij is om er te komen, te vertoeven en te gaan; dit houdt in dat het
verblijf op die plaats niet door de gerechtigde aan een bepaald doel gebonden
mag zijn (…). Dat de plaats “openstaat” betekent voorts dat geen beletselen in
de vorm van een meldingsplicht, de eis van een voorafgaand verlof of de heffing
van een toegangsprijs gelden voor het betreden van de plaats. Op grond van het
vorenstaande kunnen bijvoorbeeld stadions, postkantoren, gemeentehuizen,
parkeerterreinen, musea, warenhuizen, ziekenhuizen en kerken niet als “openbare
plaatsen” worden aangemerkt.2. Het open staan van de plaats dient te zijn gebaseerd op bestemming of op vast
gebruik. Deze bestemming kan blijken uit een besluit van de gerechtigde of uit
de bedoeling die spreekt uit de inrichting van de plaats. Een openbare plaats
krachtens vast gebruik ontstaat wanneer de plaats gedurende zekere tijd wordt
gebruikt als had deze die bestemming, en de rechthebbende deze feitelijke
toestand gedoogt, aldus de memorie van toelichting (TK 1985-1986, 19 427, nr. 3,
p. 16). Een incidentele openstelling van een plaats door de rechthebbende maakt
de plaats nog niet tot een openbare plaats in de zin van de Wom.In de Wom zijn kerken en andere gebouwen, die door de rechthebbende zijn bestemd
voor de belijdenis van een geloofsovertuiging, uitgesloten van het begrip
openbare plaats. Dit betekent dat het ook krachtens artikel 151c Gemeentewet
niet is toegestaan toezichtcamera’s te plaatsen in kerken, moskeeën en
dergelijke. Evenmin is het toegestaan om, in het kader van dit artikel,
toezichtcamera’s te richten op de ingang van dergelijke gebouwen. Indien echter
beelden worden gemaakt van een openbare plaats (een straat of plein) waaraan
bijvoorbeeld een kerk is gelegen, is het wel toegestaan dat het exterieur van
die kerk in beeld komt.Particulier eigendomBepaalde openbare plaatsen zijn in particulier eigendom. Voorbeelden hiervan
zijn de vrijelijk voor publiek toegankelijke gedeelten van stationsterreinen,
stationshallen en sommige winkelpassages. De onderhavige regeling geldt indien
gemeenten in het desbetreffende gebied cameratoezicht willen toepassen in het
belang van de handhaving van de openbare orde.Gemeenten kunnen bij openbare plaatsen die in particulier eigendom zijn, zoals
bedrijfsterreinen, voor de handhaving van de openbare orde gebruik maken van
particuliere camera’s en/of het cameratoezicht samen met particulieren
uitvoeren. Deze samenwerking moet dan wel voldoen aan de voorwaarden uit artikel
151c Gemeentewet.Vaste camera’sArtikel 151c, eerste lid, Gemeentewet heeft betrekking op het langdurig plaatsen
van vaste camera’s op openbare plaatsen voor de handhaving van de openbare orde.
Met het begrip vast (statisch) wordt bedoeld dat de camera’s nagelvast zijn
bevestigd. Dit bevestigen gebeurt veelal door montage aan de gevels of dakranden
van gebouwen of op daarvoor geplaatste palen. Met het begrip vast (statisch)
wordt niet bedoeld dat camera’s een vast ingekaderd beeld weergegeven. Het
gebruik van de camera’s kan dynamisch zijn, dat wil zeggen dat de observatiehoek
en de grote van de observatiehoek op afstand kan worden ingesteld (pendelen/in-
en uitzoomen). Evenmin is er een beperking voor interactieve toepassingen, zoals
het gebruik van noodknoppen en de mogelijkheid om vanuit de centrale burgers op
hun gedrag toe te spreken.De wetgever heeft dit onderwerp uitputtend bij formele wet geregeld. Uitsluitend
op de wijze omschreven in artikel 151c Gemeentewet kan worden besloten tot
langdurige plaatsing van vaste camera’s ten behoeve van de handhaving van de
openbare orde. Ander gebruik van camera’s ten behoeve van de openbare orde en
veiligheid dan het hiervoor bedoelde statische en langdurige gebruik, wordt door
de regeling onverlet gelaten. Hierbij moet men met name denken aan kortstondig
en/of mobiel cameragebruik bij evenementen, rellen en grootschalige
ordeverstoringen. In die gevallen, waarbij steeds een concrete aanleiding
bestaat, kan de bevoegdheid tot cameragebruik worden ontleend aan artikel 2 van
de Politiewet 1993.Proportionaliteit en subsidiariteitHet uitvoeren van cameratoezicht op openbare plaatsen moet noodzakelijk zijn
voor de handhaving van de openbare orde. Het cameratoezicht moet evenredig zijn
in relatie tot het doel (proportionaliteit) en er moet worden bezien of dit
doel, i.c. de handhaving van de openbare orde, niet op een minder ingrijpende
wijze kan worden geëffectueerd (subsidiariteit).De eisen van proportionaliteit en subsidiariteit verlangen dat periodiek moet
worden beoordeeld of de doelstelling(en), die aan het plaatsen van de camera’s
ten grondslag hebben gelegen, zijn gerealiseerd en of er nog langer een noodzaak
bestaat voor cameratoezicht. Daarom geldt op grond van artikel 151c, eerste lid,
Gemeentewet dat de plaatsing van camera’s geschiedt voor een bepaalde duur. Na
het verstrijken van deze termijn kan het cameratoezicht, bij gebleken noodzaak,
worden verlengd. Het ligt daarom voor de hand om de duur van plaatsing te
koppelen aan een evaluatie.KenbaarheidIn artikel 151c, vierde lid, Gemeentewet is vastgelegd dat het gebruik van
camera’s kenbaar moet zijn. Burgers moeten in elk geval in kennis worden gesteld
van de mogelijkheid dat zij op beelden kunnen voorkomen zodra zij het gebied
betreden dat valt binnen het bereik van de camera’s. Aan het
kenbaarheidsvereiste moet niet alleen worden voldaan als er beelden worden
vastgelegd, maar ook als sprake is van monitoring en er dus geen opnames worden
gemaakt. Door het goed zichtbaar plaatsen van borden, waarop wordt aangeven dat
in het betrokken gebied met camera’s wordt gewerkt, kan het publiek op deze
mogelijkheid worden geattendeerd. Overigens houdt het kenbaarheidsvereiste niet
in dat camera’s altijd zichtbaar moeten zijn of dat de burgers op de hoogte
moeten worden gesteld van de precieze opnametijden.In artikel 441b van het Wetboek van Strafrecht is de niet-kenbare toepassing van
cameratoezicht op voor het publiek toegankelijke plaatsen strafbaar gesteld. De
straf kan een hechtenis van ten hoogste twee maanden inhouden of een geldboete
van € 4.500.OvergangstermijnLopende cameraprojecten moeten worden aangepast aan het nieuwe wettelijke kader.
De wetgever heeft voor bestaande projecten een overgangstermijn vastgesteld van
één jaar. Deze overgangstermijn gaat lopen op het tijdstip van inwerkingtreding
van de wet. Om onder de werking van de overgangstermijn te vallen, dienen de
camera’s op het moment van inwerkingtreding van artikel 151c Gemeentewet reeds
geplaatst te zijn. Dat heeft consequenties voor:
de uitvoering conform de regeling;
het formaliseren van de wettelijke grondslag voor cameratoezicht.
Besluit cameratoezicht op openbare plaatsenOp grond van artikel 151c, achtste lid, Gemeentewet worden nadere regels gesteld
om de goede uitvoering van het cameratoezicht te waarborgen. Deze regels hebben
betrekking op:
de vaste camera’s en andere technische hulpmiddelen benodigd voor het
toezicht, bedoeld in het eerste lid, en de wijze waarop deze
hulpmiddelen worden aangebracht;
de personen belast met of anderszins direct betrokken bij de uitvoering
van het toezicht;
de ruimten waarin de waarneming of verwerking van door het toezicht
vastgelegde beelden plaatsvindt.
In het Ontwerpbesluit cameratoezicht op openbare plaatsen wordt een
certificatieregeling in het leven geroepen. Het toetsingskader zijn de
beoordelingsrichtlijnen van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en
Veiligheid (CCV). Er bestaat een richtlijn voor het ontwerp van het
camerasysteem en een richtlijn voor de toezichtcentrale. Door certificering
wordt de kwaliteit, en daarmee de betrouwbaarheid van het cameratoezicht
gewaarborgd. De beoordelingsrichtlijnen zijn verkrijgbaar op:
www.hetccv.nl.Voor nadere informatie over de invoering van cameratoezicht in de zin van
artikel 151c Gemeentewet wordt verwezen naar de handreiking cameratoezicht van
het CCV. Deze bevat naast een uiteenzetting van het wettelijk kader ook meer
praktische informatie om op een zorgvuldige, weloverwogen wijze (al dan niet)
over te gaan tot cameratoezicht. De handreiking is eveneens te vinden op
www.hetccv.nlTweede lidDe gemeenteraad heeft op grond van artikel 151c, eerste lid, Gemeentewet de
bevoegdheid om ook andere plaatsen, die zonder enige vorm van beperking publiek
toegankelijk zijn, aan te wijzen als openbare plaats en zo onder de reikwijdte
van de wet te brengen. Het gaat dan om plaatsen, zoals parkeerterreinen, die
vanwege het doelgebonden verblijf niet onder de definitie van openbare plaats
uit de Wom vallen. De wetgever heeft hiermee beoogd dat gemeenten snel kunnen
inspelen op gebleken lokale behoeften. Het uitgangspunt blijft te allen tijde
dat het cameratoezicht noodzakelijk moet zijn met het oog op de handhaving van
de openbare orde.Jurisprudentie:
Rb. Zwolle, 15-08-2011, Awb 11/453 burgemeester van Almere, verweerder.
Awb 1:2 Gemeentewet 151c eerste lid; belanghebbende. Aanwijzing van
gebied waar vaste camera’s worden geplaatst. Wil men als belanghebbende
worden aangemerkt, dan moet het bij het besluit betrokken belang iets
zijn waardoor men zich onderscheidt van willekeurige anderen. Dit kunnen
zijn de eigenaren van panden gelegen in het gebied waar de camera’s
worden geplaatst en degenen die in zo’n pand wonen of werken of
anderszins regelmatige bezoekers van zo’n pand zijn. In de uitspraak van
de ABRS van 9 maart 2005 inzake no. 200406652/1 (LJN: AS9248) wordt nog
toegevoegd zij, die genoopt zijn duurzaam op gezette tijden te
verblijven. Nu gesteld noch gebleken is dat eiser woont of werkt of
anderszins duurzaam dient te verblijven in het gebied waar het
plaatsingsbesluit op ziet, is eiser geen belanghebbende.
AFDELING 15. INTERNETCAFES EN BELHUIZENArtikel 2:69 Begripsomschrijvingen internetcafé en
belhuisAlgemeenInternetcafés en belhuizen die uitsluitend internet-/telefoonverbindingen
beschikbaar stellen zijn geen winkels. Artikel 1 van de Winkeltijdenwet verstaat
onder winkel: 'een voor het publiek toegankelijke ruimte, waarin goederen aan
particulieren plegen te worden verkocht'. Ook al bedraagt de verkoop slechts 1%
van de omzet van het bedrijf, dan is sprake van een winkel. Bij 'plegen te
worden verkocht' gaat het om feitelijk handelen. Bij de vaststelling of er
sprake is van een winkel is dus van belang wat de feitelijke activiteiten zijn.
Met 'goederen' worden overigens alleen roerende stoffelijke zaken bedoeld. De
aanwezigheid van een koffie-, fris- of snoepautomaat maakt dit niet anders omdat
een automaat geen winkel is. Vermogensrechten en diensten vallen daar niet
onder. Bij verkoop van goederen, zoals bijv. mobiele telefoons, telefoonkaarten
e.d. valt een belhuis wel onder de Winkeltijdenwet. Bij belhuizen valt te denken aan Phone Home (Scheldestraat 14). Bij de laatste
kan ook worden geïnternet. Van winkels waar ook goedkope telefoonkaarten worden
verkocht zoals bij groentenhandel Mevlana Market (Scheldestraat 41b) is dit
minder duidelijk. Maar ook is er een internetcafé in bibliotheek 't Spui. Belhuizen zijn niet onderworpen aan een vergunningenstelsel of anderszins onder
specifiek toezicht van de gemeente. De vestiging van internetcafés en belhuizen
is niet aan andere regels gebonden dan alleen die van het bestemmingsplan.
Internetcafés en belhuizen zijn verleners van diensten en vallen dus buiten de
werking van de Winkeltijdenwet. Aan de openingstijden ingevolge de
Winkeltijdenwet liggen sociaal-economische motieven ten grondslag. Afdeling 15
van de APV heeft echter een ander motief dan de Winkeltijdenwet, namelijk het
handhaven van de openbare orde en bevorderen van een rustig woon- en
leefklimaat.Een belhuis is, in essentie, een zaak waar een aantal telefoonlijnen beschikbaar
is voor gebruik door het publiek en waar meestal ook telefoonkaarten met
beltegoed worden verkocht. Vaak zijn de telefoons geplaatst in cabines waar men
ongestoord kan bellen. Soms gaat het om één of tweelijnen in een buurtwinkel die
voor klanten ter beschikking worden gesteld. Belhuizen worden meestal gekenmerkt
door een sterk etnische oriëntatie, aldus het onderzoek van Van Traa in
Amsterdam. Hoe werkt het?
Groothandelaren in telefoonkaarten kopen belminuten in bij een
leverancier van belminuten, een zogeheten carrier, bijv. KPN, Essent of
Worldcom. De groothandelaar maakt belkaarten met een bepaald beltegoed -
zogeheten prepaid-telefoonkaarten, ook wel scratchkaarten genoemd,
vanwege de methode om de toegangscode te voorschijn te krabben
(scratchen) - en brengt deze op de markt.
Belhuizen kopen de kaarten met beltegoed in bij de groothandel (soms via
een tussenhandelaar) en verkopen deze door aan hun klanten.
Omdat belhuizen niet onder toezicht van de gemeente staan is er geen overzicht
van alle belhuizen in Vlissingen waar zo gebruik van kan worden gemaakt. Hoeveel
belhuizen er precies zijn is dan ook niet met zekerheid te zeggen. Sommige
belhuizen zijn als zodanig niet bekend bij het handelsregister van de Kamer van
Koophandel, bijvoorbeeld omdat de belactiviteiten onderdeel zijn van een bredere
bedrijfsvoering, zoals een wasserij, kruideniersbedrijf of slagerij. Ook zijn
gemengde bedrijven vaak van buiten moeilijk of niet als belhuis herkenbaar. Er
treden bovendien veel mutaties op de branche. Belhuizen komen en gaan. De
conclusie uit het onderzoek van Van Traa is dat de belhuisbranche gevoelig is
voor (verwevenheid met of infiltratie door) criminaliteit. Te denken valt aan
belastingontduiking, illegaal personeel, telecomfraude en hawala (informele
moneytransfers).De laagdrempeligheid van belhuizen draagt er aan bij dat het woon- en
leefklimaat in de betreffende straten achteruit gaat. Dat komt enerzijds door de
uitstraling van het belhuis zelf, anderzijds door het publiek dat er op af komt.
Dikwijls jongeren die zich in groepen in de directe omgeving van een dergelijke
vestiging ophouden en te vaak door buurtbewoners en publiek als bedreigend
worden ervaren. Artikel 2:70 Sluitingstijden internetcafé en
belhuisUit een oogpunt van helderheid voor het publiek en handhaving is gekozen voor
aansluiting bij artikel 2, eerste lid, van de Winkeltijdenwet in die zin, dat
voor internetcafés en belhuizen dezelfde openingstijden gelden als voor winkels.
De verwachting is dat dit met name in de periode van 24.00 tot 06.00 uur
daaropvolgend zal leiden tot een positief effect op het woon- en leefklimaat in
de nabije omgeving van deze bedrijven. Artikel 2:71 Tijdelijk andere sluitingstijdenVoor internetcafés en belhuizen geldt het regime van sluitingstijden, dat ook
geldt voor winkels. Als bijzondere omstandigheden dit noodzakelijk maken kan de
burgemeester op basis van dit artikel, in het belang van de openbare orde,
veiligheid, zedelijkheid of gezondheid, tijdelijk afwijkende sluitingstijden
vaststellen. Dat kan hij voor zowel één afzonderlijke inrichting als voor
meerdere inrichtingen tegelijkertijd doen. Wanneer van dergelijke omstandigheden
sprake is wordt aan het oordeel van de burgemeester overgelaten. Uiteindelijk
staat de rechtmatigheid daarvan aan het oordeel van de rechter. Er hoeft in
ieder geval nog geen sprake te zijn van zodanige verstoring van de openbare
orde, of dreiging daarvan, dat de burgemeester zijn noodbevoegdheden op basis
van de Gemeentewet kan inzetten.Artikel 2:72 Aanwezigheid in gesloten internetcafé en
belhuisIndien een internetcafé of belhuis is gesloten mogen zich daarin geen bezoekers
bevinden. Dit om te voorkomen dat het bedrijf achter gesloten deuren nog gewoon
verder draait. Het eerste lid richt zich tot de bezoekers met een verbod om zich
in een gesloten bedrijf te bevinden. Het tweede lid richt zich op de exploitant
met een verbod om bezoekers toe te laten of te laten verblijven. Beiden zijn in
overtreding. Het is daarbij niet relevant of het bedrijf is gesloten op basis
van de reguliere sluitingstijden dan wel op basis van afwijkende sluitingstijden
en sluiting krachtens artikel 2:71.AFDELING 16. CARBIDSCHIETENIn het noorden en oosten van het land is carbidschieten met melkbussen een
jarenlage traditie. Deze traditie dreigt echter uit de hand te lopen nu op
diverse plaatsen wordt gesignaleerd dat de traditionele melkbus wordt vervangen
door steeds grotere bussen en tanks. De filmpjes daarvan staan op youtube.
Carbidschieten is op zichzelf al niet zonder risico’s, maar bij de genoemde
ontwikkelingen dreigen risico’s en overlast een onaanvaardbare omvang te
krijgen. Er is een handhavingsprobleem omdat er geen landelijk verbod c.q. een
landelijke regeling is voor carbidschieten. Het carbidschieten valt namelijk
niet onder het Vuurwerkbesluit, waardoor de bepalingen daarvan niet van
toepassing zijn. Handhaving van carbidschieten is op dit moment lastig omdat
moet worden teruggevallen op de artikelen 157 of 158 van het Wetboek van
Strafrecht, die niet echt zijn toegesneden op de problematiek van het
carbidschieten. De artikelen 2:73 tot en met 2:78 voorzien daarin. Hoofdstuk 3. Seksinrichtingen, sekswinkels, straatprostitutie
e.d.Algemene toelichting1. Verordenende bevoegdheid van gemeentenVolgens artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht is het exploiteren van
prostitutie niet langer in algemene zin, maar nog slechts in bepaalde
omstandigheden strafbaar. Over de vormen van exploitatie van prostitutie die
niet langer strafbaar zijn, is geen nadere formele wetgeving vastgesteld. De
enige manier om de exploitatie van prostitutie te reguleren is dus via de APV.
De gemeentelijke bevoegdheid om bij verordening regels te stellen, heeft
daardoor een autonoom karakter: bij gebrek aan nadere formele regelgeving, zijn
gemeenten immers niet verplicht om ter uitvoering daarvan bij
(medebewinds-)verordening regels vast te stellen. Hoewel autonoom, de
verordenende bevoegdheid mag uitsluitend worden aangewend “ter regeling en
bestuur inzake de huishouding van de gemeente”: blijkens artikel 108, eerste
lid, van de Gemeentewet moeten gemeenten zich daarbij namelijk beperken tot de
behartiging van belangen die zijn aan te merken als gemeentelijke belangen.Dit hoofdstuk van de APV is niet uitsluitend gebaseerd op artikel 149
Gemeentewet, maar – voor zover het betrekking heeft op prostitutie - tevens op
artikel 151a Gemeentewet.Bij artikel 19, derde lid, van de Grondwet kan de vrije keuze van arbeid worden
onderscheiden van de uitoefening daarvan. Ter waarborging van een
maatschappelijk verantwoorde arbeidsuitoefening leggen tal van
vergunningsvoorschriften daaraan beperkingen op (in het belang van
kwaliteitsbewaking, de bescherming van de cliënt, de bescherming van de
werknemer tegen gevaar en exploitatie, de bescherming van de omgeving tegen
gevaar en overlast en dergelijke). Deze vergunningsvoorschriften hebben niet als
motief het beperken van de vrijheid van arbeidskeuze en dienen dan ook niet te
worden beschouwd als beperking daarvan. Toch mogen deze vergunningsvoorschriften
- ook al liggen daaraan andere motieven ten grondslag - niet zo ver strekken dat
de vrije arbeidskeuze daardoor impliciet illusoir wordt. De conclusie is dan ook
gerechtvaardigd dat gemeenten, bijvoorbeeld aan het beroep van bordeelhoud(st)er
of van prostituee, beperkingen mogen opleggen ter “regeling en bestuur van de
gemeentelijke huishouding”: in het belang van de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid of het milieu.Gebod of verbod; vergunning of ontheffingGemeenten die (exploitatie van) prostitutie willen reguleren en daartoe bij
verordening vergunningsvoorschriften willen vaststellen, kunnen dat doen in de
vorm van geboden of verboden. De keuze voor gebodsbepalingen ligt in de rede,
indien de gemeente wenst te volstaan met repressief toezicht en niet de behoefte
heeft op (exploitatie van) prostitutie preventief toezicht uit te oefenen. In
dat geval moeten bij (exploitatie van) prostitutie de vergunningsvoorschriften
in acht worden genomen die de gemeente daarover heeft vastgesteld, maar is
daarvoor geen nadere voorafgaande toestemming van gemeentewege vereist.
Gebodsbepalingen hebben onder meer als voordeel dat de bestuurslasten relatief
beperkt zijn: nadat de gemeente de regels “eenmalig” heeft vastgesteld, beperkt
zij zich tot het uitoefenen van toezicht op de naleving daarvan.De keuze voor verbodsbepalingen ligt in de rede, indien de gemeente wel de
behoefte voelt om niet alleen repressief maar ook preventief toezicht uit te
oefenen. In dat geval moeten vanzelfsprekend eveneens de
vergunningsvoorschriften worden nageleefd die de gemeente over (exploitatie van)
prostitutie heeft vastgesteld, maar is daarvoor bovendien de voorafgaande
toestemming van de gemeente vereist.Dit toestemmingsvereiste kan gestalte worden gegeven door (in de
verbodsbepaling) een vergunning- of een ontheffingplicht op te nemen. Een
vergunningplicht is op zijn plaats, indien de te reguleren activiteit op
zichzelf niet als ontoelaatbaar wordt beschouwd maar het wenselijk wordt geacht
dat daarop voorafgaand toezicht kan worden uitgeoefend. Verboden is in dat geval
niet de activiteit zelf, maar het verrichten daarvan zonder toestemming
(vergunning). Een ontheffingsplicht is op zijn plaats, indien de te reguleren
activiteit op zichzelf als ontoelaatbaar wordt beschouwd maar het wenselijk
wordt geacht de mogelijkheid te behouden om die, indien bijzondere
omstandigheden dat rechtvaardigen, toch te laten plaatsvinden. Verboden is in
dat geval de activiteit zelf, zij het dat daarvoor bij wijze van uitzondering
toestemming (ontheffing) kan worden verleend.Aan de opheffing van het algemeen bordeelverbod ligt de gedachte ten grondslag,
dat (exploitatie van) prostitutie voortaan op zichzelf als een toelaatbare
activiteit moet worden beschouwd en slechts strafbaar is indien er sprake is van
onvrijwilligheid of van betrokkenheid van minderjarige dan wel illegale
prostituees. Omdat de bepalingen van hoofdstuk 3 zich richten op het reguleren
van eerstgenoemde, niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie, is daarin gekozen voor de vergunningfiguur.2. Vormen van (exploitatie van) prostitutieProstitutie wordt in tal van vormen uitgeoefend en geëxploiteerd. Een aantal van
die vormen kan worden onderscheiden, naar gelang de mate waarin de prostituee
daarbij zelfstandig werkzaam is. Bij prostitutie die wordt uitgeoefend in een
daarvoor ingerichte ruimte en in dienstverband (seksclubs, bordelen, privéhuizen
en dergelijke), is de invloed van de exploitant naar verhouding het grootst. In
de inrichting bepalen zij de “huisregels” voor de prostituee, die bijvoorbeeld
kunnen uiteenlopen van verplicht condoomgebruik tot de onmogelijkheid voor de
prostituee om onveilig seksueel contact te weigeren. Bij deze vorm van
prostitutie wordt de hoogte van de inkomsten van de exploitant rechtstreeks
beïnvloed door het aantal klanten.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend in een daarvoor ingerichte ruimte maar
niet in dienstverband (kamerverhuurbedrijven, raamprostitutiebedrijven,
prostitutiehotels en dergelijke), is sprake van een geringere invloed van de
exploitant en van een minder direct verband tussen het aantal klanten en de
inkomsten van de exploitant. Meestal beperkt de rol van de exploitant zich tot
het verhuren van “ramen”, en bestaat tussen exploitant en prostituee alleen een
huurovereenkomst. De prostituee werkt in hoge mate zelfstandig (en voor
zichzelf), al kan die zelfstandigheid worden beperkt door andere omstandigheden
zoals een afhankelijkheid van de exploitant of een (slechte) eigen financiële
situatie.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend buiten een daarvoor ingerichte ruimte maar
wel in dienstverband (escortbedrijven en dergelijke), geldt weer wel dat het
aantal klanten rechtstreeks van invloed is op de inkomsten van de exploitant. De
prostituee werkt daarbij echter niet in het bedrijf van de exploitant, maar in
een hotel of bij klanten thuis. De bemoeienis van de exploitant met de werkwijze
van de prostituee is daardoor relatief gering.Bij prostitutie die wordt uitgeoefend buiten een daarvoor ingerichte ruimte en
niet in dienstverband (straatprostitutie, thuiswerk en dergelijke) is de
zelfstandigheid van de prostituee doorgaans het grootst. Straatprostituees
werven hun klanten op de openbare weg. Thuiswerk(st)ers adverteren soms in
bladen, maar beschikken vaak ook over een vaste klantenkring die zich uitbreidt
langs informele weg. Op zichzelf zijn zij in staat zelf “de regels te bepalen”.
Maar doordat de onderhandelingen tussen klant en prostituee in korte tijd moeten
worden afgerond en de werksituatie vaak onveilig is, is de machtspositie van
klanten relatief sterk. Die wordt nog versterkt doordat straatprostituees veelal
drugs gebruiken; de noodzaak om hun verslaving te bekostigen, kan verder afbreuk
doen aan hun onderhandelingspositie.Genoemde vormen van (exploitatie van) prostitutie onderscheiden zich niet alleen
voor wat betreft de zelfstandigheid van de prostituee, maar ook voor wat betreft
de invloed op de openbare ruimte van elk van die vormen. Zo behoeft bijvoorbeeld
geen betoog, dat van “zichtbare” vormen (straat- en raamprostitutie) een veel
sterkere uitstraling op de woon- en leefomgeving uitgaat dan van club- of
escortprostitutie. Wel kan worden opgemerkt dat omdat raamprostitutie meer
zichtbaar is, wel betere controlemogelijkheden voorhanden zijn. Het ligt dan ook
in de rede dat dit onderscheid in het gemeentelijk prostitutiebeleid tot
uitdrukking zal komen.Bevoegdheden opsporingsambtenaren en toezichthoudersDit hoofdstuk bevat geen bepalingen over opsporingsambtenaren en
toezichthouders. Hun bevoegdheden zijn geregeld in hoofdstuk 6 van deze APV en
in de artikelen 5:11 tot en met 5:20 van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb).Gemeenten die in de vergunning nadere vergunningsvoorschriften opnemen met
daarin eisen ten aanzien van (volks)gezondheid en hygiëne waarvan de controle
het best kan geschieden door GGD-artsen, kunnen desgewenst deze functionarissen
als toezichthouder aanwijzen. Hierbij kan wel worden opgemerkt dat er spanning
kan ontstaan tussen de functie van vertrouwenspersoon en de taak als
toezichthouder. Op die manier kunnen zij de bevoegdheden verkrijgen die voor
adequate controle noodzakelijk zijn.Jurisprudentie
Nulbeleid. “Bescherming openbare zeden” in bestemmingsplan is geen
motief.LJN-nr. AE2838, JG 02.0108 m.nt. A.L. Esveld.
Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook
al zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde
plaats feitelijk onmogelijk maken. LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m.nt. A.L.
Esveld.
De omstandigheid dat de prostituees in afwachting van een beslissing op
de aanvraag rechtmatig in Nederland verblijven maakt niet dat zij in dat
stadium aan de zogenoemde Associatieovereenkomsten aanspraak kunnen
ontlenen om arbeid als zelfstandige te mogen verrichten. LJN-nr. AO3839,
JG 04.0112 m.nt. A.L. Esveld.
In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor
de onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan
die het gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een
seksinrichting en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf.
LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150 m.nt. A.L. Esveld.
Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig,
onverlet de planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut.
LJN-nr. AT4882, JG 05.0079 m.nt. A.L. Esveld.
Artikel 3:1 BegripsomschrijvingenProstitutie en prostituee - (onder a en b)Deze omschrijving van het begrip “prostitutie” is afgeleid van de definitie in
artikel 273f, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht. Om onder andere
taalkundige redenen zijn de termen “derde” en “betaling” uit de definitie in het
Wetboek van Strafrecht in deze definitie vervangen door respectievelijk “ander”
en “vergoeding”.Seksinrichting (onder c)Het begrip seksinrichting is het centrale begrip voor deze verordening.
Seksinrichtingen zijn er in verschillende varianten. Daarom is in deze definitie
bewust gekozen voor een algemene omschrijving. Die omschrijving sluit aan bij
het spraakgebruik en in diverse rechterlijke uitspraken gehanteerde definities
(zie onder andere: Pres. Rb Amsterdam 24 januari 1997; Awb 96/12338 GEMWT; niet
gepubliceerd). “Seksinrichting” als hier omschreven zijn inrichtingen waarin op
bedrijfsmatige wijze seksuele diensten worden verleend, dan wel waarin deze
diensten in een zodanige omvang en met een zodanige frequentie worden aangeboden
dat die als bedrijfsmatig kunnen worden aangemerkt. Deze constructie (alsof het
bedrijfsmatig was) komt ook voor in de Wet milieubeheer.In de definitie is gekozen voor de term “besloten ruimte”, omdat dit meer omvat
dan het begrip “gebouw”. Onder besloten ruimte worden ook begrepen een vaar- of
een voertuig. Het bijvoeglijk naamwoord “besloten” duidt erop dat de ruimte zich
niet in de open lucht bevindt. Het moet dus gaan om een overdekt en geheel of
gedeeltelijk door wanden omsloten ruimte, die al dan niet met enige beperking
voor het publiek toegankelijk is.Veel voorkomende vormen van seksinrichtingen zijn in deze omschrijving
uitdrukkelijk genoemd. Dit om iedere discussie over de vraag of dit type
inrichting als seksinrichting dient te worden aangemerkt, te voorkomen. Dit
zijn: (raam)prostitutiebedrijven, erotische-massagesalons, seksbioscopen,
seksautomatenhallen, sekstheaters of parenclubs. Sommige van deze begrippen
behoeven wellicht nadere toelichting. Onder een prostitutiebedrijf worden niet
alleen bordelen en clubs begrepen, maar ook andere ruimten waarin prostitutie
plaatsvindt, zoals zogenaamde prostitutiehotels die speciaal aan prostituees
voor korte tijd kamers verhuren. Onder raamprostitutiebedrijf dient te worden
verstaan een inrichting met een of meer ramen van waarachter de prostituee
tracht de aandacht van passanten op zich te vestigen. Een seksbioscoop is een
inrichting waarin hoofdzakelijk vertoningen van erotisch-pornografische aard
worden gegeven door middel van audiovisuele apparatuur. Dit is in afwijking van
een seksautomatenhal, waarin dergelijke vertoningen van erotisch-pornografische
aard worden gegeven door middel van automaten en van een sekstheater, waarin
deze vertoningen anders dan door middel van audiovisuele apparatuur of automaten
- met andere woorden “live” - worden gepresenteerd. Voor zowel de seksbioscoop,
de seksautomatenhal als het sekstheater geldt dat daarin hoofdzakelijk
voorstellingen van erotisch-pornografische aard worden gegeven. Een café
bijvoorbeeld, waarin incidenteel een striptease-optreden plaatsvindt, dient
derhalve niet als “sekstheater” te worden aangemerkt. Zo’n optreden moet echter
worden beschouwd als een evenement (een “voor publiek toegankelijke verrichting
van vermaak”), waarvoor volgens artikel 2:25 vergunning van de burgemeester
vereist is.Escortbedrijf (onder d)Een escortbedrijf is een bedrijf dat - meestal telefonisch - bemiddelt tussen
klanten en prostituees. De prostituee bezoekt de klant, of gaat met de klant
naar een andere plaats. Een escortbedrijf is geen inrichting. Het kan een
kantoortje zijn, maar ook een telefooncentrale, een mobiele telefoon of een
website op Internet. De plaats van de bedrijfsruimte is bepalend voor de
vergunningplicht. Een escortbedrijf biedt de services actief aan door middel van
advertenties en andere reclame-uitingen. Uiteraard kan er ook sprake zijn van
een combinatie van een seksinrichting en een escortservice.Sekswinkel (onder e)De omschrijving van het begrip “sekswinkel” is ontleend aan de Winkeltijdenwet.
Ook in deze begripsomschrijving is bepaald dat hoofdzakelijk van verkoop van
goederen in casu van erotisch-pornografische aard sprake moet zijn. Zonder die
aanduiding zouden immers vele tijdschriftenwinkels als sekswinkel moeten worden
aangemerkt.Op de openingstijden van sekswinkels is het regime van de Winkeltijdenwet van
toepassing. Een sekswinkel is geen “seksinrichting” als hierboven omschreven; de
exploitatie ervan is niet onderworpen aan de vergunningplicht van artikel 3:4,
eerste lid. De vestiging van sekswinkels zal doorgaans afdoende kunnen worden
gereguleerd langs de weg van het bestemmingsplan. Indien dat in aanvulling
daarop (in het belang van de openbare orde of de woon- en leefomgeving) raadzaam
wordt geacht, kan worden overwogen de exploitatie van sekswinkels te verbieden
in aangewezen gebieden of delen van de gemeente en daartoe artikel 3:10 op te
nemen. Indien wordt afgezien van het opnemen van artikel 3:10 kan onderdeel e in
artikel 3:1 achterwege worden gelaten en komt de titel van afdeling 2
“Seksinrichtingen, straatprostitutie en dergelijke” te luiden.Bezoeker (onder h)Het behoeft geen betoog dat, tegen de achtergrond van de bij of krachtens de
artikelen 3:6 of 3:7 vastgestelde sluitingsuren, niet alle in de inrichting
aanwezige personen als “bezoeker” moeten worden aangemerkt.Van het begrip “bezoeker” zijn behalve de exploitant(en), de beheerder(s), de
prostituees en de personeelsleden van de exploitant, tevens toezichthouders en
opsporingsambtenaren uitgezonderd, alsmede andere personen wier aanwezigheid in
de inrichting wegens dringende redenen noodzakelijk is (hierbij valt te denken
aan personen die de inrichting moeten kunnen betreden voor het leveren van
goederen, of voor het uitvoeren van reparatie- of onderhoudswerkzaamheden). Jurisprudentie
Prostitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. LJN-nr.
AH9858, JG 03.0194 m. nt. A.L. Esveld.
Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan.
LJN-nr. AE6669, JG 03.0024 m. nt. A.L. Esveld.
Een parenclub met erotisch café levert niet meer overlast op dan een
relaxbedrijf met horeca. Bestemmingsplan als weigeringgrond in de APV
aanvaard. LJN-nr.AF9857, JG 04.0111 , m.nt. A.L. Esveld.
In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor
de onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan
die het gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een
seksinrichting en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf.
LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150, m.nt. A.L. Esveld.
Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel
174, eerste lid, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie
woonbebouwing. LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.
Voor betaalde tantramassage is vergunning op grond van de APV nodig,
onverlet de planologische vrijstelling voor een schoonheidsinstituut.
LJN-nr. AT4882, JG 05.0079 m.nt. A.L. Esveld.
Artikel 3:2 Bevoegd bestuursorgaanDe artikelen 160 en 174 van de Gemeentewet maken deze bevoegdheidsafbakening
noodzakelijk. Volgens artikel 160 is het college belast met de uitvoering van
raadsbesluiten (waaronder autonome verordeningen als deze) tenzij bij of
krachtens de wet de burgemeester daarmee is belast. Dit laatste doet zich hier
voor: artikel 174 belast de burgemeester namelijk met “het toezicht op de
openbare samenkomsten en vermakelijkheden, alsmede op de voor het publiek
openstaande gebouwen en daarbij behorende erven” (eerste lid) en met “de
uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben op het in het
eerste lid bedoelde toezicht” (derde lid).In veruit de meeste gevallen dient de burgemeester derhalve te worden aangemerkt
als het bevoegde bestuursorgaan. Zijn bevoegdheid betreft namelijk de voor het
publiek openstaande gebouwen en de openbare samenkomsten en vermakelijkheden. In
de definitie van seksinrichtingen is echter het ruimere begrip “ruimte”
opgenomen. Dat betekent dat het college bevoegd is als het gaat om met name de
vaar- en voertuigen. Ook is het college bevoegd als het gaat om escortbedrijven.
Het gebruik van de openbare weg, waarbij in dit verband met name gedacht moet
worden aan de aanwijzing van tippelzones, is een bevoegdheid van het college. Om
deze afbakening - waar aan de orde - niet steeds opnieuw volledig te moeten
weergeven, is in hoofdstuk 3 het begrip “bevoegd bestuursorgaan” gehanteerd en
is dat in artikel 3:2 eenmalig gedefinieerd.Van de specifieke aard van de seksinrichting is afhankelijk wie in een concreet
geval bevoegd is: het college of de burgemeester. Aangezien van onbevoegd
genomen besluiten vernietiging in de rede ligt, moet deze vraag met
zorgvuldigheid worden beantwoord.Op grond van artikel 168, eerste lid, van de Gemeentewet kan het college een of
meer van zijn bevoegdheden opdragen aan een of meer van zijn leden. Het gaat
hierbij om mandaat: de opgedragen bevoegdheid wordt uitgeoefend uit naam en
onder verantwoordelijkheid van het college (tweede lid), dat daarover bovendien
aanwijzingen kan geven (derde lid). Om de uitvoering van het gemeentelijk
prostitutiebeleid zoveel mogelijk te stroomlijnen, zou het college zijn
bevoegdheid terzake kunnen mandateren aan de burgemeester. Dit doet er niet aan
af dat goed moet worden bezien, of een concreet te nemen besluit een besluit van
de burgemeester zelf of van het college is.Jurisprudentie
Blijkens ARRS 27 augustus 1993 moet een raamprostitutiebedrijf worden
beschouwd als een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel
174, eerste lid, van de Gemeentewet, ten aanzien waarvan mitsdien de
burgemeester exclusief bevoegd is, JG 94.0053.
Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel
174 lid 1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie
woonbebouwing. LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.
Ook (reguliere) bestuursrechtelijke bevoegdheden ter handhaving van de
openbare orde behoren exclusief toe aan de burgemeester. LJ-nr. AR3854,
JG 05.0004 m.nt. A.L. Esveld.
Artikel 3:3 Nadere regelsVergunningsvoorschriften die voor de exploitatie van alle (of bepaalde
categorieën van) seksinrichtingen zouden moeten gelden, kunnen krachtens dit
artikel door het college worden vastgesteld als algemeen verbindende
voorschriften. Artikel 3:3 ziet dus op delegatie van regelgevende bevoegdheid
als bedoeld in artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet. Vanzelfsprekend zijn
de regels over de bekendmaking van algemeen verbindende voorschriften hierbij
van overeenkomstige toepassing.Ook kan het bevoegde bestuursorgaan zelf (nogmaals: meestal de burgemeester)
over zijn bevoegdheid beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81 van
de Awb. Evenals algemeen verbindende voorschriften nopen beleidsregels het
bevoegd bestuursorgaan eveneens tot het volgen van een vaste gedragslijn bij het
toepassen van de desbetreffende bevoegdheid, zij het niet onder alle
omstandigheden: gelet op artikel 4:84 van de Awb moet het bevoegd bestuursorgaan
namelijk handelen overeenkomstig de beleidsregel “tenzij dat voor een of meer
belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden
onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen”.
Indien het wenselijk wordt geacht om een bevoegdheid als regel op een bepaalde
wijze toe te passen, maar in bijzondere gevallen anders te kunnen besluiten,
ligt het dus in de rede daarover geen “nadere regel” maar een beleidsregel vast
te stellen.Artikel 3:4 SeksinrichtingenLex silencio positivo: Deze vergunning beschermt wezenlijke belangen, met name de openbare orde en
volksgezondheid. Het is hoogst onwenselijk zijn als deze vergunning van
rechtswege wordt verleend voordat er een inhoudelijke toets van de aanvraag
heeft plaatsgevonden en is voltooid. Een lex silencio positivo is hier dan ook
niet wenselijk om dwingende redenen van algemeen belang, zoals de openbare orde
en volksgezondheid. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing
verklaard.Eerste lidZoals uiteengezet in de Algemene toelichting hoofdstuk 3 onder 2, is er hier
voor gekozen de exploitatie van seksinrichtingen en escortbedrijven te reguleren
door middel van de vergunningfiguur. Uit het eerste lid vloeit een voor de hele
gemeente geldende vergunningplicht voort. Het wijzigen van de seksinrichting
valt eveneens onder de vergunningplicht. Met het wijzigen wordt bedoeld een
wijziging van welke aard dan ook. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
verandering van bouwkundige aard, het aantal exploitanten, de wijze van
exploitatie en de naam van een of meerdere exploitanten. Dit is om te voorkomen
dat de vergunning uit de pas loopt met de feitelijke situatie.Het is ook mogelijk om een gedifferentieerd vergunningstelsel vast te stellen,
indien de lokale omstandigheden het wenselijk maken dat seksinrichtingen (alle,
of bepaalde soorten) geografisch worden geconcentreerd. De mogelijkheid om - met
vergunning - een seksinrichting te exploiteren, bestaat dan uitsluitend in
daartoe aangewezen gebieden of delen van de gemeente en is voor het overige
verboden. Zo’n beleid wordt veelal ingegeven door het belang van de openbare
orde, de openbare veiligheid of de volksgezondheid of de bescherming van het
milieu (Europese Dienstenrichtlijn) : het concentreren van seksinrichtingen in
bepaalde gebieden kan bijvoorbeeld gewenst zijn, om daarop met voldoende
intensiteit toezicht te kunnen uitoefenen. Behalve ten aanzien van
seksinrichtingen in het algemeen, kan een dergelijk beleid vanzelfsprekend ook
worden gevoerd ten aanzien van een of meer vormen daarvan.Ook kan, om de exploitatie van seksinrichtingen te reguleren vanuit het belang
van openbare orde enz. ervoor worden gekozen het aantal vergunningen dat kan
worden verleend aan een maximum te binden. Zo’n maximumbeleid kan ook neergelegd
worden in een bestemmingsplan. Het kan “zelfstandig” worden toegepast, maar kan
ook worden gehanteerd ter ondersteuning van genoemd concentratiebeleid: denkbaar
is immers dat een maximumbeleid een waardevolle bijdrage kan leveren bij de
bescherming van de openbare orde, enz. in gebieden die zijn aangewezen voor het
exploiteren van seksinrichtingen. Indien de plaatselijke omstandigheden daartoe
aanleiding geven, kan een maximumbeleid worden toegesneden op de uiteenlopende
vormen van seksinrichtingen. Zo kan in een gemeente met het oog op de
bescherming van de openbare orde e.a. beleid worden gevoerd waarin de vestiging
van raamprostitutiebedrijven slechts in zeer beperkte mate, of zelfs in het
geheel niet wordt toegestaan.In een vergunningvoorschrift ten behoeve van een prostitutiebedrijf kan
uiteraard ook het aantal werkzame prostituees worden gemaximeerd, waardoor de
splitsing van ramen of werkruimten - in het verleden kwam dit met name voor bij
raamprostitutie - kan worden voorkomen (ARRS 29-08-1989; Gst. 6901, 6 en JG
90.0003 . Zie verder de toelichting bij artikel 3:13, tweede lid, onder a.Het is mogelijk exploitatievergunningen te verlenen voor een bepaalde duur,
bijvoorbeeld 2 jaar, zodat periodiek het functioneren van inrichting(en) of het
gemeentelijk beleid terzake kan worden geëvalueerd. Zie bij de toelichting op
artikel 1:7.In deze bepaling is ervoor gekozen om escortbedrijven aan dezelfde
vergunningplicht als seksinrichtingen te onderwerpen. Hierdoor wordt een
eenduidige systematiek gehanteerd. De vergunning zal echter veel minder
omvattend (kunnen) zijn, omdat de activiteiten van een escortbedrijf nu eenmaal
niet in een inrichting plaatsvinden. De toetsing van de vergunningaanvraag zal
zich derhalve veelal beperken tot de toetsing van de antecedenten van de
exploitant en beheerder. Tegen die achtergrond is het denkbaar dat gemeenten
voor escortbedrijven geen vergunningplicht, maar een meldingsplicht
instellen.Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Tweede lidDe ruime strekking van de in het eerste lid genoemde vergunningplicht laat
vanzelfsprekend onverlet, dat het bevoegd bestuursorgaan zich aan de hand van
een ingediende vergunningaanvraag een oordeel moet (kunnen) vormen over alle
rechtstreeks bij het te nemen besluit betrokken belangen (artikel 3:4 van de
Awb). Indiening en inontvangstneming van een aanvraag staan dus nadrukkelijk in
het teken van het vergaren van alle kennis over relevante feiten en betrokken
belangen, die nodig is om tot een zorgvuldige afweging te kunnen komen.In het tweede lid is bepaald dat in de aanvraag ten minste moet zijn vermeld wat
de aard van de seksinrichting of het escortbedrijf is en wie de exploitant en de
beheerder zijn. Voor de beoordeling van de vergunningaanvraag en voor de
ingevolge artikel 1:4 op te leggen vergunningsvoorschriften of beperkingen is de
aard van de seksinrichting relevant. Het is van belang te weten of het om
bijvoorbeeld een prostitutiebedrijf of een sekstheater gaat, of een combinatie.
De vraag of vergunning kan worden verleend voor raamprostitutiebedrijven, wordt
in de meeste gevallen strenger beoordeeld dan een andere seksinrichting.
Raamprostitutiebedrijven hebben doorgaans een beduidend sterkere (nadelige)
invloed op de openbare ruimte dan bijvoorbeeld clubs. Denkbaar is dat het bevoegd bestuursorgaan op een bepaalde locatie een
prostitutiebedrijf toelaatbaar acht maar ter voorkoming van verkeersoverlast,
een raamprostitutiebedrijf niet of slechts in beperkte mate. In dat geval moet
het bevoegd bestuursorgaan zich er bij beoordeling van de aanvraag van bewust
(kunnen) zijn dat aan een te verlenen vergunning het voorschrift dient te worden
verbonden dat het ter plaatse te exploiteren prostitutiebedrijf niet van
zogenaamde vitrines of ramen respectievelijk slechts van een bepaald aantal
vitrines mag zijn voorzien. Door wie de inrichting zal worden geëxploiteerd en
beheerd is relevant, omdat deze personen niet van slecht levensgedrag mogen zijn
en dienen te voldoen aan de eisen van zedelijk gedrag, zoals gesteld in artikel
3:5. De vergunningverlening is bovendien persoonsgebonden en niet overdraagbaar.
Dit blijkt uit artikel 1:5.Blijkens artikel 4:5, eerste lid, van de Awb kan het niet-overleggen van de in
het tweede lid genoemde gegevens voor het bevoegd bestuursorgaan aanleiding zijn
om - mits gelegenheid tot aanvulling is geboden - de aanvraag niet te
behandelen. Jurisprudentie
Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan.
LJN-nr. AE6669, JG 03.0024 ,m. nt. A.L. Esveld.
Bouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden
geweigerd (bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is
daartegen uit een oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan.
LJN-nr. AK4053, JG 03.0195 m. nt. A.L. Esveld.
Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook
al zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde
plaats feitelijk onmogelijk maken. LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m. nt.
A.L. Esveld.
Prostitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringsgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. ABRS,
200204131/1, 16-07-2003, LJN-nr. AH9858.
Toezicht seksinrichting niet onevenredig; door toezichthouder aangewezen
vergezellende personen; controle vertraagd en deels onmogelijk gemaakt;
tijdsverloop tussen primair besluit en besluit op bezwaar. ABRS,
200900935/1/H3, 16-09-2009, LJN BJ7784, AB 2010, 7.
Artikel 3:5 Gedragseisen exploitant en
beheerderDe opheffing van het algemeen bordeelverbod is onder meer gericht op het
“decriminaliseren” van de niet langer strafbare vormen van (exploitatie van)
prostitutie. Daarom is het, ook volgens de wetgever, van belang dat bij de
besluitvorming over een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een
seksinrichting rekening gehouden kan worden met de antecedenten van de daarbij
betrokken personen: de exploitant en de beheerder(s).Aan het orgaan dat bevoegd is (meestal de burgemeester) vergunningen als bedoeld
in dit hoofdstuk af te geven, kunnen gegevens uit de justitiële
documentatieregisters worden verstrekt over personen die als exploitant of
beheerder zijn vermeld in een aanvraag . (artikel 13 van het Besluit justitiële
gegevens)In artikel 3:5. wordt zo veel mogelijk dezelfde terminologie gehanteerd en
worden nagenoeg dezelfde eisen gesteld als in artikel 5 van de Drank- en
Horecawet en het daarop gebaseerde Besluit eisen zedelijk gedrag Drank- en
Horecawet. Dit heeft als voordeel dat voor seksinrichtingen waarvoor tevens een
vergunning krachtens de Drank- en Horecawet is vereist een antecedentenonderzoek
kan worden verricht. Belangrijker nog dan dit procedurele argument is het feit
dat inhoudelijk min of meer dezelfde belangen wegen bij de
antecedentenbeoordeling. In aanvulling op het Besluit eisen zedelijk gedrag
Drank- en Horeca zijn in deze bepaling zedendelicten en mishandeling uit het
Wetboek van Strafrecht en overtredingen van de Vreemdelingenwet en de Wav
opgenomen. De toevoeging van bepalingen over misdrijven tegen de zeden en
mishandeling dienen ter bescherming van de prostituees. De relevantie van de
opname van de Vreemdelingenwet en de Wav is gelegen in de bestrijding van de
mensenhandel.Net als in de Drank- en Horecawet kan de aanduiding “in enig opzicht slecht
levensgedrag” in het eerste lid onder b. méér omvatten dan wat gesteld is in de
navolgende leden. Anders gezegd: lid 2 tot en met 5 geven aan wanneer in elk
geval sprake is van “in enig opzicht slecht levensgedrag”. Dat het niet als een
limitatieve opsomming dient te worden opgevat blijkt uit het gebruik van het
woord “naast” aan het begin van het tweede lid. Bij de beoordeling van deze
zedelijkheidseisen, de verkregen gegevens uit de justitiële documentatie en de
toetsing ervan aan het besluit, kan worden aangesloten bij de daarover reeds
bestaande jurisprudentie.Jurisprudentie
“In enig opzicht van slecht levensgedrag” ex artikel 3:5, eerste lid,
onder b omvat meer dan de “onherroepelijke veroordeling” ex tweede lid,
onder b van de APV. LJN-nr. AO6071 JG 04.0076 m.nt. A.L. Esveld.
De algemene norm, neergelegd in artikel 3:5, eerste lid, aanhef en onder
b, van de APV, dat de exploitant en de beheerder niet in enig opzicht
van slecht levensgedrag zijn, houdt als zodanig geen beperking in van de
vrijheid van arbeidskeuze als bedoeld in artikel 19, derde lid, van de
Grondwet, aangezien niet gebleken is dat de beperking verder strekt dan
noodzakelijk kan worden geacht voor het met de norm beoogde doel, te
weten een maatschappelijk verantwoorde beroepsuitoefening. Wel dient er
bij de uitleg van de bepaling van de APV van uit te worden gegaan dat
geen sprake is van slecht levensgedrag indien het tegenwerpen van de
bepaling in het concrete geval leidt tot een onevenredig zware beperking
van de vrijheid van arbeidskeuze. ABRS 28-02-2007 (Uden), 200603367/1,
LJN-nr. AZ9519
Artikel 3:6 SluitingstijdenEerste lidDe in het eerste lid opgenomen sluitingsbepaling is gegrond op artikel 149 van
de Gemeentewet. De raad kan verplichte sluitingstijden voor openbare (waaronder
seks)inrichtingen vaststellen ter bescherming van de openbare orde, de openbare
veiligheid, de volksgezondheid of de bescherming van het milieu. Deze
bevoegdheid houdt evenzeer in dat een afwijkende sluitingsplicht kan worden
vastgesteld voor de zondag. Sommigen concluderen uit artikel 7 van de Zondagswet
dat de gemeenteraad niet bevoegd is een speciaal voor de zondag geldende
sluitingsregeling vast te stellen. Volgens HR 22-07-1960, AB 1961, p. 15, belet
dit artikel de raad echter niet om voor de zondag een afwijkende regeling te
treffen voor het sluitingsuur van openbare inrichtingen als deze, mits de grond
voor de afwijking van de voor de andere dagen geldende regeling niet is gelegen
in het bijzondere karakter van de zondag. Volgens de Hoge Raad beoogt de
Zondagswet naar haar strekking niet de gemeentelijke wetgever te beperken in
zijn bevoegdheid om ter afwering van verstoring van de openbare orde
voorzieningen te treffen.De in het eerste lid opgenomen sluitingsbepaling maakt onderscheid tussen
werkdagen en het weekeinde. Uiteraard kan worden gekozen voor een ander (of
geen) onderscheid, zoals ook - door aanpassing van het eerste lid, of in de vorm
van een nadere regel als bedoeld in artikel 3:3 - voor verschillende typen
seksinrichtingen een verschillend sluitingstijdenregime kan worden vastgesteld.
De hier opgenomen sluitingsurenregeling (want van toepassing op het begrip
“seksinrichting”) heeft geen betrekking op sekswinkels. Zoals vermeld in de
toelichting bij artikel 3:1, onder e, is op sekswinkels het regime van de
Winkeltijdenwet van toepassing.Tweede lidHet bevoegd orgaan kan door middel van een voorschrift als bedoeld in artikel
1:4 voor een of meer afzonderlijke seksinrichtingen andere sluitingstijden
vaststellen. Volgens het tweede lid kan daartoe een voorschrift worden verbonden
aan de vergunning die aan de exploitant van de betrokken inrichting(en) zal
worden verleend. Zo’n vergunningvoorschrift is er een als bedoeld in artikel 1:4
en moet mitsdien strekken ter bescherming van het belang of de belangen in
verband waarmee de vergunning vereist is.Over de uitoefening van deze bevoegdheid kan het bevoegd bestuursorgaan
desgewenst beleidsregels vaststellen als bedoeld in artikel 4:81, eerste lid,
van de Awb. Daarin kan bijvoorbeeld worden vastgelegd dat, bij het beantwoorden
van de vraag of voor een afzonderlijke inrichting bij vergunningvoorschrift
afwijkende sluitingstijden zullen worden vastgesteld, per categorie
seksinrichting als regel een bepaald beleid wordt gehanteerd. Van het voor die
categorie geldende beleid kan het bevoegd bestuursorgaan in een concreet geval
(gemotiveerd) afwijken, indien het dat noodzakelijk acht in het belang van
bijvoorbeeld de openbare orde, de woon- en leefomgeving en dergelijke.Derde lidAnders dan de sluitingsbepalingen van het eerste en tweede lid, richt het derde
lid zich tot de bezoeker van een seksinrichting. Indien een bezoeker met
toestemming van de exploitant of beheerder in de inrichting aanwezig is
gedurende de tijd dat deze gesloten dient te zijn, handelt hij in strijd met het
derde lid. Indien een bezoeker echter zonder toestemming van de exploitant of
beheerder in de inrichting aanwezig is en zich niet op diens eerste vordering
verwijdert, handelt hij in strijd met artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht
(lokaalvredebreuk). Laatstgenoemde bepaling staat aan het opnemen van het derde
lid niet in de weg: artikel 138 ziet toe op de bescherming van de aan de
eigendom verbonden rechten; het derde lid van artikel 3:6 strekt tot handhaving
van een publiekrechtelijke regeling.Jurisprudentie
Blijkens Vz.AGRS 24-01-1985, WO RvS 1985, G9, kan aan de
Hinderwetvergunning een sluitingsuur worden verbonden ter voorkoming van
hinder voor de omgeving, bijvoorbeeld door komende en gaande bezoekers.
Hierop is nader ingegaan in AGRS 0802-1991, ABkort 1991, 281, waarin is
vermeld dat bij verlening van een hinderwetvergunning aan een inrichting
waarbij van de bezoekers hinder te duchten is, een voorschrift
betreffende het sluitingsuur ter voorkoming of beperking van die
(geluid)hinder niet kan worden gemist, en dat een hinderwetvergunning
waarin zo’n voorschrift ontbreekt zich niet verdraagt met artikel 17 van
de Hinderwet.
Blijkens de Kroonjurisprudentie mag daarbij slechts rekening worden
gehouden met “normale” hinder in de nabije omgeving van de inrichting.
Alleen die overlast is volgens de Kroon te beschouwen als hinder in de
zin van de Hinderwet (thans: de Wet milieubeheer), een van de belangen
die deze wet beoogt te beschermen. Excessieve hinder door gedrag van
bezoekers en overlast die zich afspeelt een of meer straten van de
inrichting vandaan, vallen volgens de Kroon niet onder de wetsterm
“hinder”. Aan een gemeentelijke verordening die een algemene
sluitingsuurregeling bevat ter voorkoming of beperking van excessieve en
verder verwijderde overlast, ligt dan een ander motief ten grondslag dan
aan de Wet milieubeheer. Dit gaat op voor artikel 3.2.3 (oud), dat niet
is toegespitst op de specifieke situatie in en rond seksinrichtingen,
maar dat zich richt op de nadelige invloed van de aanwezigheid van zulke
inrichtingen als zodanig op de openbare orde en de woon- en leefomgeving
ter plaatse (daartoe ARRS 31-12-1986, AB 1987, 326).
Artikel 3:7 Tijdelijke afwijking sluitingstijden; (tijdelijke)
sluitingEerste lidTen opzichte van artikel 3:6 (bij of krachtens welke bepaling kan worden
voorgeschreven wat voor seksinrichtingen het “reguliere” sluitingstijdenregime
is) biedt artikel 3:7 de mogelijkheid om daarvan al dan niet tijdelijk af te
wijken. Volgens het eerste lid kan die afwijking inhouden dat:
voor (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk andere
sluitingstijden worden vastgesteld dan de bij of krachtens artikel 3:6
gestelde; of
van (een of meer) inrichtingen al dan niet tijdelijk de - algehele of
gedeeltelijke - sluiting wordt bevolen.
Aan zo’n tijdelijke afwijking moeten een of meer van de in artikel 3:13, tweede
lid, genoemde belangen ten grondslag liggen, of er moet sprake zijn van
strijdigheid met het bepaalde in dit hoofdstuk. Het bevoegd bestuursorgaan kan
daartoe overgaan indien het dat noodzakelijk acht in het belang van de openbare
orde, de woon- en leefomgeving, de voorkoming of beperking van overlast en
dergelijke.De bevoegdheid tot het tijdelijk vaststellen van andere sluitingsuren (als
bedoeld in het eerste lid, onder a) kan zich uitstrekken tot alle in de gemeente
gevestigde seksinrichtingen en onderscheidt zich daarin van de bevoegdheid
genoemd in artikel 3:6, tweede lid, die individueel gericht is. Tijdelijke
sluiting (als bedoeld in het eerste lid, onder b) kan daarentegen slechts van
afzonderlijke inrichtingen worden bevolen.In het eerste lid, aanhef en onder b, is het bevoegd bestuursorgaan een
expliciete sluitingsbevoegdheid gegeven. Deze bevoegdheid is te onderscheiden
van de bevoegdheid tot aanzegging van bestuursdwang als bedoeld in artikel 5:21
van de Awb die door artikel 3:7 onverlet wordt gelaten. Met toepassing van
bestuursdwang wordt kort gezegd beoogd een onrechtmatige situatie weer in
overeenstemming te (doen) brengen met het recht. De in het eerste lid, onder b,
opgenomen sluitingsbevoegdheid moet daarentegen veel meer worden gezien als een
(bestuursrechtelijke) sanctie op inbreuken op het in dit hoofdstuk
bepaalde.Indien nodig kan de naleving van een krachtens het eerste lid, onder b, gegeven
sluitingsbevel worden afgedwongen door toepassing van bestuursdwang. Om een
opeenstapeling van bestuursrechtelijke procedures te voorkomen, verdient het
aanbeveling te bezien of met het sluitingsbevel tevens (preventief)
bestuursdwang kan worden aangezegd. Daarvoor is wel vereist dat er een
klaarblijkelijke dreiging bestaat dat de desbetreffende overtreding
daadwerkelijk zal plaatsvinden en dat er schade dreigt.De sluitingsbevoegdheid is in de praktijk meermalen toegepast in gevallen waarin
openbare inrichtingen het decor vormden voor allerlei vormen van criminaliteit.
Ook prostitutiebedrijven zijn daarvoor in het verleden een aantrekkelijke plaats
gebleken. Het betrof daarbij doorgaans delicten als het bezitten of verhandelen
van verdovende middelen of vuurwapens, het tewerkstellen van jongeren of van
illegalen, heling en dergelijke. Feiten als deze zijn strafbaar gesteld in het
Wetboek van Strafrecht, de Opiumwet en de Wet wapens en munitie. Het naar
aanleiding daarvan toepassen van de sluitingsbevoegdheid als hier bedoeld, is
niet in strijd met deze formeel-wettelijke regelingen omdat daaraan een
afwijkend oogmerk ten grondslag ligt. Veel van de gedragingen als hier bedoeld
spelen zich weliswaar af in de inrichting, maar hebben tevens een uitstraling op
de openbare orde en de woon- en leefomgeving buiten de inrichting. Voor
toepassing van de sluitingsbevoegdheid is wel vereist, dat de hier bedoelde
overtredingen een meer dan incidenteel karakter hebben.Tweede lidEen besluit op grond van het eerste lid (zowel onder a als b), richt zich
doorgaans tot een of meer belanghebbenden - de betrokken exploitant(en) - en
moet aan hen worden bekendgemaakt overeenkomstig artikel 3:41 van de Awb.Nu het bezoekers verboden is in een seksinrichting te verblijven gedurende de
tijd dat deze gesloten dient te zijn (artikel 3:6, derde lid), is in het tweede
lid bepaald dat een krachtens het eerste lid genomen besluit, behalve aan de
betrokken exploitant(en), ook openbaar wordt bekendgemaakt. Dat kan op de door
3:42 Awb voorgeschreven manier. Het zichtbaar aanplakken van de
geslotenverklaring op de inrichting zelf verdient aanbeveling.Jurisprudentie
De burgemeester ontleent reeds een sluitingsbevoegdheid aan artikel 174
van de Gemeentewet. De noot bij ARRS 15-06-1984, AB 1985, 96, maakt
duidelijk, waarom het gewenst kan zijn toch een sluitingsbepaling in de
APV op te nemen: De beschikking laat voorts zien dat de rechtstreeks uit
artikel 221 gemeentewet (oud) voortvloeiende taak tot daadwerkelijke
handhaving van de openbare orde de actuele situatie tot onderwerp heeft
en dat hier alleen het nemen van concrete maatregelen op korte tijd aan
de orde is. Wil een verder vooruitziend besturen meteen op langere
termijn concreet gestalte krijgen, dan dient de burgemeester te
beschikken over de bevoegdheid tot uitvoering van gemeentelijke
verordeningen of van andere wettelijke voorschriften. Bij het gebruik
van zijn sluitingsbevoegdheid bezit de burgemeester een ruime
beoordelings- en beslissingsvrijheid. Voor rechterlijke toetsing van het
gebruik van die bevoegdheid bestaat derhalve slechts een beperkte
marge.
In een sluitingsbevel rechtstreeks gebaseerd op artikel 174 van de
Gemeentewet dient altijd de termijn van de sluiting te zijn opgenomen.
Blijkens Vz.ARRS 26-08-1992, AB 1993, 104; JG 93.0116 , en ABRS
05071996, JG 96.0266, voldoet een sluitingsbevel zonder tijdsbepaling
niet aan de aard en het doel van artikel 221 gemeentewet (oud). Indien
gesloten wordt op basis van dit artikel in de APV kan de sluiting niet
alleen van langere duur zijn dan wanneer gesloten wordt op basis van
artikel 174 Gemeentewet, maar lijkt in analogie met uitspraken ten
aanzien van de sluiting van coffeeshops - onder omstandigheden - ook
sluiting voor onbepaalde tijd mogelijk. Daarvan kan met name sprake zijn
als de vestiging van de seksinrichting zonder meer in strijd is - en zal
zijn - met het lokaal beleid. Zie ter vergelijk: ABRS 29-04-1997,
R03.93.4839; niet gepubliceerd, waarin de sluiting van een coffeeshop
voor onbepaalde tijd in verband met de aanwezigheid van harddrugs
geoorloofd wordt geacht, omdat het beleid inhoudt dat coffeeshops die
zich daaraan schuldig maken definitief van de gedooglijst worden
geschrapt. Een ander en beter voorbeeld is een seksinrichting die het in
het lokaal beleid vastgestelde maximum aantal inrichtingen overschrijdt
en daarom niet voor vergunningverlening in aanmerking komt. Zo’n
inrichting kan voor onbepaalde tijd worden gesloten. Zie ter vergelijk:
Vz.ABRS 05-09-1997; Gst. 7069, 4, waarin een coffeeshop voor onbepaalde
tijd wordt gesloten wegens strijdigheid met het geldende nulbeleid. Een
sluiting voor onbepaalde tijd staat de opheffing ervan op een later
tijdstip niet in de weg.
Advies van bureau Bibob is oorzaak sluiting bordeel. LJN-nr: AT2983, JG
05.0061 m. nt. A.L. Esveld.
Artikel 3:8 Aanwezigheid van en toezicht door exploitant en
beheerderEerste lidOm effectiever te kunnen op treden tegen schijnbeheer, is in het eerste lid niet
slechts een gebod (een verplichting tot aanwezigheid), maar een verbod
opgenomen. De aanwezigheid van de exploitant of beheerder is van belang in
verband met het door hem uit te oefenen toezicht, zoals verwoord in het tweede
lid.Tweede lidDit artikel schept voor de exploitant(en) en de beheerder(s) een algemene
verplichting tot het uitoefenen van toezicht ter handhaving van de orde in de
inrichting. Daarbij zullen zij zich in ieder geval, maar niet uitsluitend,
moeten richten op het voorkomen en tegengaan van onvrijwillige prostitutie,
prostitutie door minderjarigen of illegalen, drugs- of wapenhandel, heling,
geweldsdelicten en dergelijke. In de jurisprudentie is al eerder uitgemaakt dat
de exploitant - uiteraard binnen redelijke grenzen - verantwoordelijk is voor de
gang van zaken in de inrichting. Dat wordt door deze toezichtverplichting, die
ook geldt voor de beheerder(s), nog eens onderstreept. Indien zich in de
inrichting strafbare feiten voordoen, biedt dit artikel aanknopingspunten om
daar in bestuursrechtelijke zin tegen op te treden. Afhankelijk van de
omstandigheden en het gestelde in het handhavingsbeleid kan tot een tijdelijke
beperking van de openingstijden, een tijdelijke sluiting of een (tijdelijke)
intrekking van de vergunning worden besloten. Om in deze zin bestuursrechtelijk
te kunnen optreden is niet vereist dat daaraan strafrechtelijke vervolging of
veroordeling is voorafgegaan: vaststaan moet slechts dat geen of onvoldoende
toezicht is uitgeoefend.Aan het toezicht dat van de exploitant of beheerder mag worden verwacht op de
meerderjarigheid of legaliteit van in de inrichting werkzame prostituees zal
gestalte kunnen worden gegeven door inzage te verlangen in hun
identiteitspapieren. Waar het de onvrijwillige prostitutie en andere strafbare
feiten betreft, zullen de exploitant of beheerder regelmatig toezicht moeten
houden en zo nodig handelend moeten treden. Naarmate de exploitant aantoonbaar
en actief huisregels toepast en een nauwkeurige registratie bijhoudt van de
leeftijd en nationaliteit van de prostituees, vergemakkelijkt hij niet alleen
het toezicht, maar zal hij ook beter in staat zijn om aannemelijk te maken dat
door hem voldoende toezicht is uitgeoefend.In de vergunning kan de toezichtsverplichting als doelvoorschrift worden
opgenomen, waarbij de exploitant zelf bepaalt hoe hij en de beheerder(s) er
inhoud aan geven. Ook kunnen aan de vergunning middelvoorschriften worden
verbonden, waardoor (gedeeltelijk) wordt voorgeschreven hoe de toezichtsplicht
dient te worden ingevuld. Zo kan bijvoorbeeld worden bepaald dat verplicht
bepaalde huisregels moeten worden gehanteerd; dat de exploitant of beheerder
verplicht is om na te gaan of de prostituee over voor de verrichten van arbeid
geldige verblijfspapieren beschikt en dat hiervan een interne registratie wordt
bijgehouden.Een andere zinvol vergunningvoorschrift in dit verband, dat met name het
toezicht door de toezichthouders kan vergemakkelijken, is bijvoorbeeld het
expliciet in de vergunning opnemen van de verplichting van (vooral) de
exploitant en beheerder(s) om alle medewerking te verlenen aan de
toezichthouder, waaronder in elk geval de onmiddellijke en onbelemmerde toegang
moet worden verstaan (artikel 5:20 Awb). Dit schept geen bevoegdheden of
verplichtingen, maar duidelijkheid voor de vergunninghouder. Ook kan het nuttig
zijn om in een vergunningvoorschrift op te nemen dat het verplicht is om een
(afschrift van) de vergunning altijd in de inrichting aanwezig te hebben.Jurisprudentie
Bepaalde strafbare feiten in de inrichting vormen een (ernstige)
verstoring van de openbare orde. Als niet de overtreding van dit
artikel, maar de ordeverstoring de grondslag vormt om bijvoorbeeld tot
sluiting over te gaan, speelt de persoonlijke verwijtbaarheid van de
exploitant in de beoordeling van de vraag of zich een situatie voordoet
die tot sluiting noopt, in het geheel geen rol. Ook de omstandigheid dat
de exploitant is vrijgesproken door de strafrechter doet dan niet ter
zake (ABRS 30-07-1996, AB 1996, 471).
Tegen de sluiting van een seksclub wegens prostitutie door minderjarigen
verweerde de exploitant zich door te wijzen op de inmiddels doorgevoerde
gewijzigde bedrijfsvoering om te voorkomen dat minderjarigen in zijn
inrichting werkzaam zouden zijn. Op basis van de verplicht over te
leggen legitimatiebewijzen van de medewerksters werd door hem sindsdien
een volledige lijst bijgehouden. De gemeente gaf ter zitting aan dat de
sluiting zou worden opgeheven als er een bevredigende controleregeling
werd getroffen. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de gemeente het
door de exploitant ingevoerde systeem terecht niet als een sluitende en
betrouwbare controleregeling aangemerkt (ARRS 28-01-1992,
S03.92.0095).
Aan de vergunning was het volgende voorschrift verbonden: 1. de
vergunninghouder is verplicht dagelijks een nauwkeurige registratie bij
te houden van de naam, leeftijd, nationaliteit, adres en woonplaats van
de bij hem/haar werkzame prostituees; 2. deze registratie dient in de
seksinrichting aanwezig te zijn; 3. dienaangaande moeten kopieën van
paspoorten of andere wettige identiteitspapieren bij deze administratie
bewaard worden; 4. de registratie moet zeven jaar bewaard worden. De
Afdeling constateert dat hoofdstuk 3 van de APV “Seksinrichtingen,
sekswinkels, straatprostitutie e.d.” moet worden aangemerkt als een
verordening als bedoeld in artikel 151a, eerste lid, van de Gemeentewet.
Het voorschrift mist niet iedere wettelijke grondslag. In rechte moet
van de geldigheid van dat voorschrift worden uitgegaan. De burgemeester
is bevoegd tot handhaving. ABRS 24-1-2007 (Eindhoven), 200603030,
LJN-nr. AZ6851
Artikel 3:9 StraatprostitutieEerste lidDe wetswijziging tot opheffing van het bordeelverbod heeft geen gevolgen voor de
straatprostitutie. Het is echter bij uitstek een vorm van prostitutie die nadere
regulering behoeft. Dat is de laatste jaren gebleken, doordat in verschillende
gemeenten - vanuit een oogpunt van handhaving met wisselend succes - zogenaamde
gedoogzones zijn aangewezen. Aan de belangen die behoren tot hun “huishouding”
(genoemd in artikel 3:13) ontlenen gemeenten de bevoegdheid tot regulering, ook
ten aanzien van straatprostitutie.Volgens het eerste lid is straatprostitutie verboden, tenzij het plaatsvindt op
de wegen/gebieden en gedurende de tijden die het college daartoe heeft
aangewezen. Bij aanwijzing als hier bedoeld zal rekening moeten worden gehouden
met de belangen genoemd in artikel 3:13, tweede lid. Aan de hand van de
omstandigheden ter plaatse zal moeten worden beoordeeld of tot aanwijzing van
een tippelzone kan of moet worden besloten (bijvoorbeeld in het belang van de
woon- en leefomgeving of de openbare orde in andere delen van de gemeente) of
juist niet (bijvoorbeeld in het belang van de woon- en leefomgeving of de
openbare orde in het gebied waarvan de tippelzone onderdeel zou uitmaken).Over de vraag of deze afweging er ook op neer kan komen dat er in het geheel
geen tippellocatie wordt aangewezen verschillen de meningen. De Rechtbank
Maastricht oordeelde een dergelijk algeheel verbod in strijd met de vrijheid van
arbeidskeuze (zie hierna onder jurisprudentie). Bedacht moet echter worden dat
het daar de opheffing van een reeds getroffen voorziening betreft. Vooralsnog
dient te worden aangenomen dat gemeenten waar tot op heden in het geheel niet
wordt getippeld, dit in het belang van de openbare ook moeten kunnen voorkomen.
In dat geval zou voor dit artikel volstaan kunnen worden met de aanhef van lid 1
en het bepaalde in lid 2. In beleidsmatige zin dient deze keuze uiteraard wel zo
goed mogelijk te worden onderbouwd.Tweede lidHet tweede lid heeft betrekking op straatprostitutie buiten de daartoe
aangewezen gebieden en tijden en geeft - ter handhaving van het verbod daarop -
politieambtenaren de bevoegdheid een bevel tot onmiddellijke verwijdering te
geven. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven vloeit voort uit
artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie op
niet-naleving.Derde lidHet derde en vierde lid hebben betrekking op straatprostitutie binnen de daartoe
aangewezen gebieden en tijden. Krachtens het in lid 3 gestelde kan, bijvoorbeeld
in het belang van de openbare orde en veiligheid of de voorkoming of beperking
van overlast ter plaatse, door politieambtenaren een bevel tot onmiddellijke
verwijdering worden gegeven aan prostituees, maar ook aan andere aldaar
aanwezige personen. De plicht om aan zo’n bevel onmiddellijk gevolg te geven
vloeit voort uit artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht, evenals de sanctie
op niet-naleving.Vierde lidAls het mondeling bevel tot verwijdering als bedoeld in lid 3 geen soelaas
blijkt te bieden, kan naar het middel van de schriftelijke verblijfsontzegging
in het vierde lid worden gegrepen. Een verblijfsontzegging behelst een verbod om
zich na aanzegging door of vanwege de burgemeester te bevinden - in casu - op de
wegen en gedurende de tijden als bedoeld in het eerste lid, voor zover in de
aanzegging genoemd. Uit een verblijfsontzegging vloeit een sterke beperking van
de bewegingsvrijheid voort, zoals die onder meer wordt gewaarborgd door artikel
12 van het Internationaal Verdrag inzake de Burgerrechten en Politieke Rechten
(IVBPR). Deze moet daarom met de grootst mogelijke zorgvuldigheid worden
opgelegd. De maatregel moet noodzakelijk zijn, moet proportioneel zijn (in
verhouding tot de veroorzaakte ordeverstoring) en er moet worden voldaan aan het
subsidiariteitsbeginsel, dat erop neerkomt dat niet met een minder ingrijpend
middel zou kunnen worden volstaan. Uit de jurisprudentie over
verblijfsontzeggingen blijkt dat de rechter de volgende factoren in zijn
toetsing betrekt: staat de mate van overlast in verhouding tot de omvang van de
maatregel (welk gebied en welke tijdstippen)? Zijn er op dit verbod individuele
uitzonderingen noodzakelijk? En hoe lang geldt het verbod? De beantwoording van
deze vragen is sterk casuïstisch. Het vijfde lid heeft betrekking op de
eventueel noodzakelijke uitzonderingen op het verbod die in het concrete geval
moeten worden gemaakt. Indien betrokkene zijn woon- of werkadres heeft in het
desbetreffende gebied, dient dit in beginsel van het verbod te worden
uitgezonderd.Jurisprudentie
Uit HR 09-01-1973, NJ 1973, 134, alsmede uit de conclusie van
advocaat-generaal Remmelink voor HR 08-05-1979, NJ 1979, 554, kan worden
opgemaakt dat artikel 3.2.6 (oud) niet in strijd komt met artikel 239
van het Wetboek van Strafrecht (dat toeziet op de schennis van de
eerbaarheid).
Voor wat betreft de bevoegdheid om in de APV tippelverboden op te nemen
en tippelzones aan te wijzen (en in te richten), kan worden gewezen op
HR 23-10-1990, NJ 1991, 542, Gst. 6926, 4: de APV-bepaling van de
gemeente Groningen waarin het personen van wie redelijkerwijs kan worden
aangenomen dat die zich aan prostitutie overgeven wordt verboden om post
te vatten of zich heen en weer te bewegen op door het college aangewezen
wegen of openbare plaatsen, werd door de HR niet in strijd geacht met
artikel 12 IVBPR (vrijheid van beweging). Over een vergelijkbare
APV-bepaling in Heerlen, waar burgemeester en wethouder de gehele
gemeente hadden aangewezen voor de gelding van dit verbod, werd door de
HR 06-11-1990, NJ 1991, 218, Gst. 6918, 8, geoordeeld dat van
strijdigheid met artikel 1 van de Grondwet evenmin sprake was. Het
verbod treft weliswaar uitsluitend prostituees; dit gebeurt echter niet
in verband met persoonskenmerken, maar vanwege hun activiteiten.
Vz.ARRS 27-09-1991, BR 1992, p. 203: met betrekking tot de inrichting
van een tippelzone hebben het college van Arnhem terecht besloten dat
geen vrijstellingen ex artikel 17 en 19 van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening vereist zijn. Tippelen is niet in strijd met bestemming
verkeersdoeleinden, de “afwerkschotten”, die uitsluitend ’s avonds
worden geplaatst, zijn dat evenmin. Het plaatsen van een zogeheten
huiskamerbus is een vorm van parkeren.
Pres. Rb Maastricht 25-08-1995, KG 1996,46: de aanwijzing van een
tippellocatie is een besluit van algemene strekking waartegen beroep bij
de rechtbank mogelijk is. De president ziet geen aanleiding het besluit
te schorsen.
Pres. Rb Maastricht 03-07-1997, JB 1997, 206, en later ook de Rechtbank
Maastricht 02-06-1999, nrs. 98/387-389; niet gepubliceerd: de intrekking
van de aanwijzing van de enige tippellocatie door het college van
Heerlen is in strijd met het recht op bewegingsvrijheid (in casu is niet
komen vast te staan dat er sprake is van “pressing social need”) en in
strijd met het recht op vrije arbeidskeuze (artikel 19, derde lid van de
Grondwet). Grondwettelijke rechten kunnen - anders dan
verdragsrechtelijke - slechts worden beperkt bij of krachtens de wet in
formele zin. Daar is in dit geval geen sprake van. Het bestreden besluit
mist derhalve een rechtmatige grond. De annotator merkt op dat het
tippelverbod slechts bepaalde handelingen verbiedt en dat het recht om
te gaan en te staan onverlet laat, zodat van strijdigheid met het recht
op vrijheid van beweging geen sprake kan zijn. Voor wat betreft het
recht van vrije arbeidskeuze volgt hij de president.
ARRS 10-02-1981, AB 1981, 446 en HR 07-02-1984, AB 1984, 274 - indirect
vervolgd door HR 11-06-1985, NJ 1986, 41, AB 1986,106 - zien op de vraag
wat de reikwijdte van (de bevoegdheid tot) het opleggen van een
verblijfsontzegging is. Het vierde lid zoals hier opgenomen is daarmee
in overeenstemming. Vz.ARRS 31-07-1989, AB 1990, 315 maakt duidelijk dat
de bevoegdheid van de burgemeester niet te ruim kan worden gedelegeerd.
Het toekennen van een beschikkingsmandaat is niet toegestaan.
Artikel 3:10 SekswinkelsZoals aangegeven in de toelichting bij artikel 3:1, onder e, is ervoor gekozen
sekswinkels niet onder het “seksinrichting”-begrip (en daarmee de
vergunningplicht) te brengen. Hieraan ligt de gedachte ten grondslag dat de
vestiging van sekswinkels doorgaans afdoende zal kunnen worden gereguleerd langs
de weg van het bestemmingsplan en dat het - ter bescherming van de openbare orde
of de woon- en leefomgeving - niet nodig is deze bedrijven als regel aan
voorafgaand toezicht te onderwerpen.Afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden kan het (vanuit deze motieven)
echter gewenst zijn wel in zekere mate te kunnen reguleren. In dat geval kan
worden overwogen artikel 3:10 op te nemen, op grond waarvan gebieden of delen
van de gemeente kunnen worden aangewezen waarin het in het belang van de
openbare orde of de woon- en leefomgeving niet is toegestaan een sekswinkel te
(doen) exploiteren. Indien wordt afgezien van het opnemen van artikel 3:10 kan
onderdeel e in artikel 3:1 achterwege worden gelaten en komt de titel van
afdeling 2 “Seksinrichtingen, straatprostitutie en dergelijke” te luiden.Artikel 3:11 Tentoonstellen, aanbieden en aanbrengen van
erotisch-pornografische goederen, afbeeldingen en
dergelijkeDit artikel heeft een repressief karakter: het schept niet zonder meer een
verbod, maar slechts voor zover het bevoegd bestuursorgaan daaromtrent nader
heeft besloten. Hoewel denkbaar is dat deze bepaling in de praktijk vooral zal
worden toegepast ten aanzien van sekswinkels, richt zij zich op het
tentoonstellen en dergelijke als zodanig; zij kan dus bijvoorbeeld ook
betrekking hebben op erotisch-pornografische foto’s of afbeeldingen aangebracht
aan sekstheaters, bedoeld om de aandacht van het publiek te vestigen op de
daarin plaatsvindende voorstellingen.Zoals in het eerste lid is aangegeven, kan het bevoegd bestuursorgaan de
regulering terzake gestalte geven door:a. aan de betrokken rechthebbende bekend te maken dat, door de wijze van
tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen, de openbare orde of de woon- en
leefomgeving in gevaar wordt gebracht;b. (algemene) regels vast te stellen die in acht moeten worden genomen bij het
tentoonstellen, aanbieden of aanbrengen van goederen, opschriften en dergelijke
als hier bedoeld.Zowel “bekendmaking” als bedoeld onder a, als de vaststelling van “regels” als
bedoeld onder b, vormt een besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de
Awb: in beide gevallen is er sprake van een besluit - dat zich richt tot een
betrokken rechthebbende respectievelijk van algemene strekking is - met het
(rechts)gevolg dat een verbod als genoemd in eerste lid, aanhef, van kracht
wordt. Tegen zo’n besluit kan dan ook door belanghebbenden bezwaar worden
aangetekend.Artikel 3:12 BeslissingstermijnVolgens artikel 4:13, eerste lid, van de Awb moet een beschikking worden gegeven
binnen de termijn die daarvoor bij wettelijk voorschrift is bepaald (of, bij
gebreke daarvan, binnen een redelijke termijn). Dat wettelijk voorschrift is in
casu artikel 1:2, eerste lid, waarin is bepaald dat het bevoegd bestuursorgaan
op een aanvraag om vergunning of ontheffing moet beslissen binnen acht weken na
de datum van ontvangst, welke beslissing voor ten hoogste acht weken kan worden
verdaagd (tweede lid). De voorbereiding van een besluit op een aanvraag om vergunning voor het
exploiteren van een seksinrichting kan complex van aard zijn. Een langere
beslissingstermijn dan de in artikel 1:2 genoemde wordt daarom wenselijk geacht.
Daartoe is in artikel 3:12 een beslistermijn van twaalf weken opgenomen. Aan
artikel 1:2 is een derde lid toegevoegd dat inhoudt dat het bepaalde in het
eerste en het tweede lid van artikel 1:2 niet geldt voor de beslissing op een
aanvraag om vergunning als bedoeld in artikel 3:4, eerste lid.De voorgeschreven beslissingstermijn is een termijn van orde. Overschrijding
ervan doet niet af aan de bevoegdheid te beslissen over een ingediende aanvraag,
maar leidt wel tot een fictieve weigering waartegen door belanghebbenden bezwaar
kan worden aangetekend (artikel 6:2, onder b, van de Awb). Opneming van artikel
3:12 ligt in de rede omdat moet worden aangenomen dat de in artikel 1:2 genoemde
beslissingstermijn niet incidenteel maar als regel te kort zal zijn.Artikel 3:13 WeigeringsgrondenDe hier genoemde belangen vormen te zamen de “huishouding”, tot het regelen en
besturen waarvan gemeenten bevoegd zijn. Ten onrechte zou de aanduiding
“weigeringsgronden” hierbij de indruk kunnen wekken dat genoemde belangen
slechts zouden kunnen worden behartigd door geen vergunning te verlenen. Waar
het om gaat is dat deze belangen de grondslag vormen voor de uitoefening van de
bevoegdheden die het gemeentebestuur terzake toekomen. Die uitoefening kan
inhouden dat met betrekking tot (de exploitatie van) prostitutie op basis van de
in dit artikel genoemde belangen:
bij verordening algemeen verbindende voorschriften kunnen worden
vastgesteld (zoals de in dit hoofdstuk opgenomen bepalingen);
nadere regels kunnen worden vastgesteld (als bedoeld in artikel
3:3);
beleidsregels kunnen worden vastgesteld (als bedoeld in artikel 4:81 van
de Awb);
vergunning kan worden verleend, onder vergunningsvoorschriften en
beperkingen (als bedoeld in artikel 1:4);
de vergunning kan worden gewijzigd of ingetrokken (als bedoeld in
artikel 1:6) of
vergunning kan worden geweigerd.
De hier genoemde belangen moeten dus enerzijds worden beschouwd als de grondslag
voor (en begrenzing van) het gemeentelijk beleid en anderzijds als handvatten om
de (exploitatie van) prostitutie te reguleren, maximeren en beheersen.Om discussie over de bevoegdheid tot wijziging of intrekking van de vergunning
te voorkomen, wordt een vergunningsvoorschrift opgenomen dat niet mag worden
gehandeld in strijd met het bepaalde in hoofdstuk 3 van de APV.Eerste lid, onder a: levensgedragZie voor toelichting hierop de toelichting onder artikel 3:5.Eerste lid, onder b: bestemmingsplanNet zoals in de praktijk van de vergunningverlening op basis van afdeling 2.3,
zal ook hier regelmatig voor kunnen komen dat er geen sprake is van een
weigeringsgrond als bedoeld in het tweede lid, maar dat het geldende
bestemmingsplan vestiging van een seksinrichting of escortbedrijf ter plaatse
niet toelaat. Het is in dat geval lastig en onduidelijk als er vergunning wordt
verleend, maar tegelijkertijd moet worden uitgelegd dat daar geen gebruik van
kan worden gemaakt.Bij wijze van coördinatie is daarom strijdigheid met het bestemmingsplan als
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens ABRS 24-03-1997, AB 1997, 201, JG 97.0165 ,
is zulks aanvaardbaar omdat een dergelijke bepaling geen zelfstandige
planologische regeling bevat. Weliswaar brengt het tweede lid met zich mee dat
de burgemeester in een beoordeling van het geldende bestemmingsplan treedt, maar
dit laat de bevoegdheid van het college inzake de toepassing van het geldende
bestemmingsplan onverlet. Van een doorkruising van de Woningwet of de Wet op de
Ruimtelijke Ordening is geen sprake.Eerste lid, onder c: minderjarig, onvrijwillig,
illegaalDeze weigeringsgrond is feitelijk een bijzondere invulling van de vaker
voorkomende weigeringsgrond, namelijk vrees voor ernstige verstoring van de
openbare orde. Als er aanwijzingen zijn, bijvoorbeeld op basis van
politierapportages, dat de voorgenomen exploitatie in strijd is met artikel 273f
is vergunningverlening uitgesloten. Voorkomen moet worden dat de exploitant
prostituees onder dwang arbeid laat verrichten, of minderjarigen laat werken. Zo
dient ter bescherming van de openbare orde ook te worden voorkomen dat de
exploitant prostituees zonder een voor het verrichten van arbeid geldige
verblijfstitel inzet. Verwezen wordt in dit verband naar de uitspraak van de Rb
Rotterdam van 5-09-1997, JG 97.0209 : naar het oordeel van de Rechtbank zijn
terecht twee horeca-inrichtingen gesloten en zijn de exploitatievergunningen
ingetrokken wegens de smokkel van illegalen. De Rechtbank ziet dit als een
aantasting van de openbare orde.Om te voorkomen dat werkzame prostituees tegen hun wil bepaalde seksuele
contacten moeten aangaan, kunnen aan de vergunning voorschriften worden
verbonden, zoals: een verbod op het opleggen van een minimum aantal klanten, of
het recht van prostituee om klanten of bepaalde seksuele handelingen te
weigeren.Tweede lidEuropese
DienstenrichtlijnDe Europese
Dienstenrichtlijn is van toepassing op seksinrichtingen. Het drijven van een
dergelijke onderneming is immers het verrichten van een dienst aan de klant. De
Dienstenrichtlijn eist dat een vergunningstelsel a. niet discriminatoir, b.
noodzakelijk en c. proportioneel is. In bijna alle gevallen gaat het om
vestiging van een seksinrichting waarvoor artikel 9 van
de richtlijn de bovengenoemde criteria geeft. Onder noodzakelijkheid wordt in
artikel 9 verstaan een dwingende reden van algemeen belang. Dit begrip omvat
onder andere de volgende gronden: openbare orde, openbare veiligheid en
volksgezondheid, als bedoeld in de artikelen 46 en 55 van het Verdrag;
handhaving van de maatschappelijke orde; doelstellingen van het sociaal beleid;
bescherming van afnemers van diensten; bescherming van werknemers; voorkoming
van fraude; bescherming van het milieu en het stedelijk milieu,
verkeersveiligheid. Zie verder overweging 40 van de richtlijn. Het gaat hier om
de zogenaamde ‘rule of reason’. Mocht het in een enkel geval niet gaan om een
vestiging, maar om een ondernemer die de grens overschrijdt om zijn diensten te
verrichten, dan is niet artikel 9, maar artikel 16 van toepassing dat
uitsluitend de criteria openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid en
milieu als grondslag voor een vergunningstelsel kent. Zie verder het commentaar
bij artikel 1:8. Proportionaliteit: voor de beantwoording van de vraag of een algemene regel niet
volstaat voor de regeling van de horeca zijn wij van mening dat een algemene
regel hier niet aan de orde is vanwege het persoonsgebonden aspect van de
vergunning. Alleen door middel van vergunningvoorwaarden te stellen aan de
ondernemer kan men ‘het maatpak’ leveren. Dit geldt ook voor de Bibob-toets. Het
confectiepak voldoet hier niet.Vestiging: Op grond van overweging 37 van de richtlijn is er overeenkomstig de
rechtspraak van het HvJ sprake van vestiging, als er een daadwerkelijke
uitoefening van een economische activiteit voor onbepaalde tijd vanuit een
duurzame vestiging wordt verricht. Aan die eis kan ook zijn voldaan als een
onderneming voor een bepaalde tijd wordt opgericht of als er een gebouw wordt
gehuurd van waaruit de ondernemer zijn activiteiten onderneemt. Wij hebben gemeend dat de weigeringsgronden onder de rule of reason vallen. Wel
moeten de begrippen worden geïnterpreteerd binnen de bandbreedte van de rule of
reason. Andere weigeringsgronden zijn niet geoorloofd. Uiteraard dient
gemotiveerd te worden van welke weigeringsgrond sprake is en waarom. Tweede lid, onder a: openbare orde De bescherming van de
openbare orde en de woon- en leefomgeving kan onder meer aanleiding zijn om het
aantal seksinrichtingen waarvoor vergunning kan worden verleend aan een maximum
te binden. Indien het maximumaantal vergunningen is verleend, kan vergunning
voor een nieuwe seksinrichting worden geweigerd om te voorkomen dat de openbare
orde ter plaatse door de vestiging van een nieuw bedrijf verder wordt
verstoord.Onder meer ARRS 18-02-1999, JG 99.0168 m.nt. W.A.G. Hillenaar, 22-05-1987, AB
1988, 240, en 08-01-1988, AB1988, 417 maken duidelijk dat de rechter op zichzelf
aannemelijk acht dat aantasting van de woon- en leefomgeving wordt veroorzaakt
door de cumulatieve effecten van een aantal inrichtingen (in casu bordelen) in
de gemeente en dat dit aantal kan worden gemaximeerd. Wel moet bij een
“boventallige” vergunningaanvraag worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat
de aanwezigheid of de wijze van exploitatie van de betrokken inrichting de
openbare orde op ontoelaatbare wijze nadelig beïnvloedt. Om in dat geval
voldoende gemotiveerd vergunning te weigeren kan dus niet worden volstaan met
het gegeven dat het maximumaantal te verlenen vergunningen is bereikt maar moet
ook worden aangegeven dat er in casu niets is gebleken van bijzondere
omstandigheden die ertoe zouden nopen om - in afwijking van dat beleid - toch
vergunning te verlenen.Als uitgangspunt is een maximumbeleid, bijvoorbeeld ten aanzien van
horeca-inrichtingen of vent- en standplaatsvergunningen, door de rechter
aanvaard. Bij de toepassing van zo’n beleid kan een prostitutienota of een
vergelijkbaar beleidsstuk een belangrijk hulpmiddel zijn, indien daarin
gemotiveerd is toegelicht welke concentratiegebieden zijn aangewezen en voor
welk aantal inrichtingen ten hoogste een vergunning kan worden verleend. Ook een
bestemmingsplan kan daarvoor als middel dienen, indien daaruit het karakter van
een bepaalde straat of wijk blijkt.Tweede lid, onder c: woon- en leefomgevingHet belang van de openbare orde en dat van de woon- en leefomgeving zijn nauw
met elkaar verweven. Waar een maximumbeleid kan worden geacht te zijn ontleend
aan het belang van de openbare orde, kan een concentratiebeleid worden beschouwd
als met name gericht op de bescherming van de woon- en leefomgeving in bepaalde
delen van de gemeente. Gelet op eerdergenoemde verwevenheid, wordt een
maximumbeleid en een concentratiebeleid veelal ter onderlinge versterking in
combinatie toegepast. De exploitatie van seksinrichtingen kan worden tegengegaan
op plaatsen waar de woon- en leefomgeving op ontoelaatbare wijze nadelig zou
worden beïnvloed. Daarvoor zou bijvoorbeeld specifiek reden kunnen zijn in
woonbuurten of in de nabije omgeving van ‘gevoelige’ gebouwen (schoolgebouwen,
kerkgebouwen e.d.). Indien aldus gebiedsaanwijzing heeft plaats gehad, kan op
een aanvraag om vergunning voor het exploiteren van een seksinrichting in een
aangewezen gebied afwijzend worden beslist in het belang van het woon- en
leefklimaat ter plaatse. Vanzelfsprekend kan een dergelijk beleid ook worden toegepast ten aanzien van
bepaalde categorieën seksinrichtingen. Denkbaar is immers dat de woon- en
leefomgeving in een bepaald gebied zich niet verdraagt met de vestiging van
raamprostitutiebedrijven, maar bijvoorbeeld wel met de vestiging van clubs,
bordelen en dergelijke. Ook een aspect van bescherming van de woon- en leefomgeving is uiteraard de
omvang van de inrichting. In een vergunningvoorschrift, dat overigens tevens
betrekking heeft op de hierna te noemen grond veiligheid van personen, kan het
maximale aantal werkzame prostituees worden vastgesteld. Tweede lid, onder d: Veiligheid personen of goederen Bij de
exploitatie van openbare (en daarmee seks)inrichtingen, is het van groot belang
de brandveiligheid te kunnen waarborgen. Voor wat betreft de inrichtingen die
zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van de Woningwet:
is het Bouwbesluit daarop van toepassing met het oog op de
brandveiligheid van de inrichting zelf; en
biedt de gemeentelijke bouwverordening daarvoor de grondslag voor zover
het gaat om het gebruik van de inrichting.
Gaat het om inrichtingen die niet zijn aan te merken als bouwwerk in de zin van
de Woningwet (bijvoorbeeld vaartuigen), dan wordt het gebruik van de inrichting
bestreken door de brandbeveiligingsverordening.Tweede lid, onder e: verkeersvrijheid of -veiligheidHet belang van de verkeersvrijheid of -veiligheid valt onder de noemer openbare
veiligheid en zal doorgaans vooral aan de orde zijn bij straat- en
raamprostitutie. Daarbij vindt de werving van klanten immers plaats op of aan de
openbare weg, alwaar sprake is van soms aanzienlijke aantallen voetgangers en
motorvoertuigen. Aanwijzing van een tippelzone of vestiging van
raamprostitutiebedrijven kan dan bezwaarlijk zijn, indien daardoor bijvoorbeeld
de normale bereikbaarheid van het desbetreffende gebied wordt geschaad of
bewoners ter plaatse niet of nauwelijks meer kunnen parkeren. Situaties als deze
kunnen zich evenwel ook voordoen bij vestiging van een (te) groot aantal
bordelen in een bepaald gebied, zodat ook bij andere vormen van prostitutie de
verkeersveiligheid of -vrijheid aanleiding kan vormen tot regulering (in de vorm
van een maximum- of concentratiebeleid).Tweede lid onder f: gezondheidTot de belangen die deel uitmaken van de gemeentelijke huishouding, behoort ook
dat van de (volks)gezondheid. Daarnaast hebben de gemeenten, met als uitvoerende
instantie de GGD, ook een aantal wettelijke taken met betrekking tot de
ontwikkeling en uitvoering van volksgezondheidbeleid. In dit verband wordt
gewezen op de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv; stb. 1990, 300)
en meer in het bijzonder op het Besluit collectieve preventie volksgezondheid
(Stb. 1992, 569). Dit Besluit verplicht gemeenten namelijk zorg te dragen op
voor de uitvoering van collectieve preventie van onder meer seksueel
overdraagbare aandoeningen (soa) en aids. Bovendien heeft de wetgever bij de
opheffing van het bordeelverbod het verbeteren van de positie van de prostituee,
waaronder tevens begrepen de gezondheidssituatie, als een van de
hoofddoelstellingen bestempeld. Alle reden dus voor gemeenten, bijgestaan door
de GGD, om een actief volksgezondheidsbeleid te voeren.Doelstelling van zo’n beleid kan om te beginnen zijn het (doen) verzorgen van
voorlichting over besmettingsrisico’s en seksueel veilig gedrag aan prostituees,
prostituanten en exploitanten. Bij die partijen rust immers de belangrijkste
verantwoordelijkheid voor de daadwerkelijke preventie van soa. Ook kan het
beleid erop gericht zijn zo laagdrempelig mogelijke faciliteiten te (doen)
verwezenlijken voor betrokkenen; hierbij kan worden gedacht aan toegankelijke
gezondheidszorgvoorzieningen, waar prostituees en prostituanten zich tegen een
beperkte vergoeding en op professionele wijze kunnen laten onderzoeken op de
aanwezigheid van soa. Dit beleid kan ook zijn weerslag vinden in specifieke
vergunningvoorschriften. Daarbij valt te denken aan de verplichting voor de
exploitant om een “veilig seks beleid” te voeren (dat wil zeggen dat ze geen
onveilige seks mogen aanbieden en veilige seks moeten faciliteren) en
prostituees in de gelegenheid moeten stellen zich regelmatig op soa te laten
onderzoeken. Ook kan het voorschrift worden opgenomen dat de exploitant
verplicht is om de GGD toe gang te verlenen tot de inrichting ten behoeve van de
voorlichting van prostituees. Als GGD-artsen of verpleegkundigen zijn aangewezen
als toezichthouders is een dergelijk voorschrift niet nodig. Van verschillende
zijde is echter opgemerkt dat de rol van de GGD als vertrouwenspersoon zich
moeilijk verhoudt met die van toezichthouder. Een ander vergunningvoorschrift
waar in het kader van de gezondheidspositie van de prostituee aan gedacht kan
worden, is het verbod op verplichte alcoholconsumptie.Waar het gaat om de preventie van soa’s wordt wel eens gedacht over het
verplicht stellen van een periodieke medische controle van prostituees.
Daargelaten of en hoe het verplicht stellen van een dergelijke controle mogelijk
is, kan zulks ertoe leiden dat het illegale prostitutiecircuit zich uitbreidt en
dat een toenemende groep, met name seropositieve of drugsgebruikende,
prostituees onbereikbaar wordt voor voorlichting en medische zorg.Tweede lid, onder f: zedelijkheidVoor wat betreft de bescherming van de zedelijkheid wordt wel eens gesteld dat
gemeenten hierbij geen verordenende bevoegdheid zou toekomen nu daarover door de
formele wetgever strafbepalingen zijn vastgesteld, te weten de artikelen 239,
240, 240a en 240b van het Wetboek van Strafrecht. De (aanvullende) regelgevende
bevoegdheid die gemeenten op dit punt reeds toekwam wordt door deze bepalingen
echter ongemoeid gelaten. De daarover bestaande jurisprudentie blijft derhalve
actueel.Zo werd de vraag of een APV-bepaling die de exploitatie van een sekswinkel aan
een vergunning onderwierp in strijd was met de artikelen 240 en 451bis van het
Wetboek van Strafrecht, in HR 05-06-1979, NJ 1979,553, ontkennend
beantwoord.Ook al kunnen ter bescherming van de zedelijkheid dus ook bij gemeentelijke
verordening vergunningsvoorschriften worden vastgesteld, het zedelijkheidsmotief
zal bij de regulering van de commerciële exploitatie van prostitutie doorgaans
niet vooropstaan. Denkbaar is bijvoorbeeld dat op basis van het
zedelijkheidsmotief in de vergunningvoorschriften een minimumleeftijdsgrens voor
bezoekers wordt gesteld van bijvoorbeeld 16 of 18 jaarTweede lid, onder g: arbeidsomstandigheden Volgens de MvT betreft de bescherming en verbetering van de positie van de
prostituee, die als gezegd één van de hoofddoelstellingen van de wetswijziging
is, onder meer de arbeidsomstandigheden in prostitutiebedrijven. Door opheffing
van het algemeen bordeelverbod is de Arbeidsomstandighedenwet (Stb. 1990, 94)
van toepassing op delen van de prostitutiebranche, te weten waar sprake is van
een arbeidsverhouding als bedoeld in de wet.Tot slot nog een enkele opmerking over de arbeidsovereenkomst en de
arbeidsvoorwaarden. Al onder artikel 250bis van het Wetboek van Strafrecht kwam
het voor dat er sprake was van een arbeidsovereenkomst tussen prostituee en
exploitant. In de literatuur werd betwijfeld of een dergelijke overeenkomst in
strijd met de openbare orde of de goede zeden kwam of, nu artikel 250bis zich
richtte tot de exploitant, in strijd met de wet kon worden geacht. Met de
opheffing van het algemeen bordeelverbod heeft deze discussie aan belang
verloren.Van verordeningsbepalingen over arbeidsvoorwaarden van prostituees moet worden
aangenomen dat die te zeer treden in het particuliere belang van de prostituee
en de exploitant, en de grenzen van de huishouding (de regelgevende bevoegdheid)
van de gemeente te buiten gaan. Blijkens de MvT stelt ook de wetgever zich op
het standpunt dat “de centrale noch de lokale overheid het tot haar taak dient
te rekenen om binnen de grenzen van vrijheid en zelfbepaling nadere regels te
stellen over de rechtsverhouding tussen exploitant en prostituee.Jurisprudentie
Een brief aan alle exploitanten van seksinrichtingen inzake
handhavingsbeleid is geen schriftelijke waarschuwing die normaliter
overeenkomstig het handhavingsbeleid wordt verstuurd. Er is sprake van
een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht als prostituees loon
krijgen uitbetaald volgens een door de bordeelhouder vastgesteld tarief.
LJN-nr. AF5723, JG 03.0127, m.nt. A.L. Esveld.
Prostitutiebedrijf is een voor publiek openstaand gebouw. Strijd met het
bestemmingsplan als weigeringgrond aanvaard. Exploitatie van het
prostitutiebedrijf past niet in het bestaand woonklimaat. LJN-nr.
AH9858, JG 03.0194, m.nt. A.L. Esveld.
Parenclub in woning niet toegestaan wegens strijd met bestemmingsplan.
LJN-nr. AE6669, JG 03.0024 m.nt. A.L. Esveld.
In een nota opgenomen ruimtelijke relevante criteria zijn voldoende voor
de onderbouwing van gebruiksbepalingen behorend bij een bestemmingsplan
die het gebruik als bordeel beperken. Een erotische massagesalon is een
seksinrichting en kan worden aangemerkt als een prostitutiebedrijf.
LJN-nr. AQ8750, JG 04.0150, m.nt. A.L. Esveld.
Een bordeel is een voor publiek openstaand gebouw als bedoeld in artikel
174 lid 1, van de Gemeentewet. Een bordeel past niet in de functie
woonbebouwing. LJN-nr. AE5853, JG. 03.0062, m. nt. A.L. Esveld.
Planologische voorwaarden voor de vestiging van bordelen toegestaan, ook
al zouden deze de vestiging van een prostitutiebedrijf op een bepaalde
plaats feitelijk onmogelijk maken. LJN-nr. AN9215, JG 04.0077 m.nt. A.L.
Esveld.
Bouwvergunning mag op grond van planologische uitstraling niet worden
geweigerd (bestemming prostitutie), de exploitatie van raambordelen is
daartegen uit een oogpunt van verkeersveiligheid niet toegestaan.
LJN-nr. AK4053, JG 03.0195 m.nt. A.L. Esveld.
Weigering van een vergunning voor een horeca-inrichting op grond van het
feit dat het bestemmingsplan een seksinrichting niet toestaat? ABRS
03-11-2004, LJN-nr. AR5047, JG 05.0006 m.nt. A.L. Esveld.
Artikel 3:14 Beëindiging exploitatieEerste en tweede lidDit artikel voorziet in de omstandigheid dat de exploitant zijn bedrijf heeft
beëindigd of heeft overgedaan aan een rechtsopvolger. Onder beëindiging wordt
tevens verstaan wijziging van de naam van de exploitant of van een of meerdere
namen van de exploitanten. Een nieuwe vergunning moet dan worden aangevraagd. In
het eerste lid is bepaald dat de vergunning bij feitelijke beëindiging van de
exploitatie van rechtswege komt te vervallen. Het bevoegd bestuursorgaan heeft
er belang bij een actueel overzicht te kunnen hebben van de in de gemeente
actieve exploitanten; in verband daarmee is in het tweede lid bepaald, dat
binnen een week na de feitelijke beëindiging van de exploitatie daarvan moet
worden kennisgegeven.Artikel 3:15 Wijziging beheerEerste lidHet bevoegd bestuursorgaan heeft er belang bij eveneens een actueel overzicht te
kunnen hebben van de in de gemeente actieve beheerders; in verband daarmee is in
het eerste lid bepaald dat, indien een of meer beheerders van een inrichting hun
werkzaamheden feitelijk hebben beëindigd, de exploitant daarvan binnen een week
na die feitelijke beëindiging moet kennisgeven. Anders dan bij beëindiging van
de exploitatie, leidt het vertrek van een beheerder niet tot het van rechtswege
vervallen van de vergunning: denkbaar is immers dat het beheer in de inrichting
in handen is van meer personen of dat het beheer in handen komt van de
exploitant zelf.Tweede lidDenkbaar is ook dat de exploitant de plaats van de vertrokken beheerder(s) wenst
te laten innemen door een of meer andere personen. Het tweede lid verlangt in
dat geval dat de exploitant het bevoegd bestuursorgaan verzoekt om, zoals is
voorgeschreven in artikel 3:4, tweede lid, onder b, de nieuwe beheerder(s) te
vermelden in de aan hem verleende vergunning. Daarbij dient ten aanzien van de
nieuwe beheerder(s) een antecedentenonderzoek plaats te vinden.Derde lidIn dit lid is bepaald dat de nieuwe beheerder al aan de slag kan vanaf het
moment dat de aanvraag is ingediend. Hierdoor is enerzijds gewaarborgd dat er
voor die tijd geen nieuwe beheerders werkzaam kunnen zijn. Dit zou immers het
aantonen van schijnbeheer aanzienlijk bemoeilijken. Anderzijds wordt hiermee
tegemoet gekomen aan in de praktijk noodzakelijke flexibiliteit. Wijziging van
beheer zal immers nog vaker aan de orde zijn dan de wijziging van de
exploitatie.Hoofdstuk 4: Bescherming van het milieu en het natuurschoon en zorg
voor het uiterlijk aanzien van de gemeenteAfdeling 1: Geluid- en
lichthinderAlgemene toelichting afdeling 4.1
Naast een zogenaamde "kapstokbepaling" inzake
geluidhinder (artikel 4:5) bevat afdeling 4.1 een aantal bepalingen die
voortvloeien uit het op de Wet milieubeheer gebaseerde Besluit algemene regels
voor inrichtingen milieubeheer (hierna: het Besluit), dat op 1 januari 2008 in
werking is getreden. Onder dit Besluit valt naast de “stille” horeca zowel de
discotheken als recreatie-inrichtingen (theaters, bioscopen, gokhallen,
vakantie- en pretparken) en sportinrichtingen (tennisparken, voetbalterreinen,
zwembaden enz.). Alle inrichtingen die onder het Besluit vallen moeten voldoen aan de bij het
Besluit gestelde voorschriften. De voorschriften met betrekking tot geluid- en
trillinghinder zijn zo strikt, dat deze zeker overtreden zullen worden wanneer
in een inrichting incidenteel een feest wordt gehouden met bijvoorbeeld levende
muziek. Gezien de maatschappelijke functie die de onder het Besluit vallende
inrichtingen vervullen, biedt het Besluit de mogelijkheid ontheffing te verlenen
van de voorschriften die zien op de geluid- en trillinghinder. De bedrijven
waarvoor geluid een belangrijk onderwerp is en die vooral gebruik zullen willen
maken van deze regeling zijn de horeca, discotheken en sociaal-culturele
voorzieningen. Op grond van artikel 2.21 van het Besluit kan de gemeenteraad in
een verordening vaststellen dat gedurende een bepaalde periode de
geluidsvoorschriften van het besluit niet gelden. Voorts biedt het Besluit in
artikel 4.113, eerste lid, ook de mogelijkheid om bij of krachtens een
verordening vast te stellen dat gedurende een bepaalde periode het artikel over
lichthinder in het Besluit niet geldt. Het Besluit maakt voor wat betreft de
afwijking van de strikte geluid- en lichtvoorschriften onderscheid tussen
"collectieve festiviteiten", zoals Koninginnedag, carnaval, kermis, en
culturele, sportieve of recreatieve manifestaties, en "incidentele
festiviteiten", die aan één of slechts een klein aantal inrichtingen gebonden
zijn, zoals een optreden met levende muziek bij een café, een jubileum of een
straatfeest. Het Besluit laat het aan de gemeente over te bepalen welke
"collectieve festiviteiten" in aanmerking komen voor een afwijking van de
geluidsvoorschriften. Er geldt geen maximum voor het aantal collectieve
festiviteiten per jaar. Ook voor sportinrichtingen geldt geen maximum aantal
dagen dat afgeweken kan worden van het lichtvoorschrift. De gemeente dient
rekening te houden met de lokale omstandigheden en zal zelf een inschatting
moeten maken van de overlast. In Vlissingen geldt een maximum van zeven
collectieve festiviteiten per jaar. In het Besluit is bepaald dat het aantal
"incidentele festiviteiten" niet méér mag bedragen dan twaalf per jaar. Ook hier
geldt dat de gemeente moet beoordelen hoeveel overlast de omgeving toelaat
(cumulatieve effect van incidentele festiviteiten). In Vlissingen geldt een
maximum van tien incidentele festiviteiten per jaar. Uiteraard zal de gemeente
de concrete overlastsituatie per melding kunnen beoordelen.
Artikel 4:2 Aanwijzing collectieve
festiviteiten In dit artikel is de uitvoering van de regeling
opgedragen aan het college. Er behoeft dus niet jaarlijks een raadsbesluit te
worden genomen om te bepalen welke feesten als collectieve festiviteiten worden
aangewezen. Jaarlijks zal het college - in samenspraak met de plaatselijke
horeca - vaststellen op welke data de betreffende voorschriften niet van
toepassing zijn. Om ruimte te bieden voor het toestaan van onverwachtse
collectieve festiviteiten verdient het aanbeveling, dat niet op voorhand het
maximale aantal van zeven dagen wordt aangewezen. Het voorschrift genoemd in het
tweede lid is met name bedoeld voor sportverenigingen die buiten de reguliere
competities en recreatieve wedstrijden en trainingen gebruik willen maken van
hun lichtinstallatie. Een voorbeeld van een "collectieve festiviteit" in het
licht van het tweede lid is een sportieve manifestatie waar meerdere
sportverenigingen aan mee doen. Het verdient aanbeveling dat het college
jaarlijks - in samenspraak met de plaatselijke sportverenigingen - vaststelt op
welke data de betreffende voorschriften niet van toepassing zijn.
Artikel 4:3 Melding incidentele
feestenArtikel 4:3 maakt het mogelijk dat tien keer per jaar voor het organiseren van
een incidentele festiviteit vrijstelling kan worden gekregen van het Besluit.
Een voorbeeld van een "incidentele festiviteit" in het licht van het tweede lid
is een veteranentoernooi of een "vroege-vogels-toernooi". Het college dient
altijd op de hoogte te worden gesteld van een te organiseren incidentele
festiviteit. Dit dient te gebeuren door middel van een melding en conform de
procedure zoals op het door het college vastgestelde formulier, wordt
aangegeven. Indien de melding niet op de juiste wijze geschiedt, dan mag er geen
gebruik worden gemaakt van de vrijstelling. Voorheen diende de melding twee
weken van tevoren te worden gedaan. Dit zorgde voor weinig mogelijkheden tot
spontaniteit, terwijl hier wel vraag naar was. Vooral vanuit de horeca was die
vraag groot. Daarom is een en ander aangepast en dient de melding voortaan vóór
aanvang en op de dag van de incidentele festiviteit te worden gedaan doch
uiterlijk voor tien uur ’s avonds. Omdat een vrijstelling van de geluid- en
lichtvoorschriften in de regel samengaat met een vrijstelling van de openings-
en sluitingstijden voor horeca-inrichtingen is een koppeling gemaakt tussen
artikel 4:3 en artikel 2:27. Een vrijstelling van de geluid- en
lichtvoorschriften gaat dus altijd gepaard met een ontheffing van de openings-
en sluitingstijden als bedoeld in artikel 2:27. Voor festiviteiten op het terras
is altijd een evenementenvergunning nodig. Daarnaast moet er altijd een melding
worden gedaan om ontheffing van de geluidsvoorschriften uit het Besluit te
krijgen. In de evenementenvergunning kan door de burgemeester op grond van de
Nadere regels geluidsvoorschriften voor openbare inrichtingen worden gesteld. Artikel 4:4 Verboden incidentele feesten Indien de
burgemeester van oordeel is, dat een bepaalde (aangemelde) incidentele
festiviteit of het toestaan van toekomstige incidentele festiviteiten in het
concrete geval ongewenste cumulatie van hinder en overlast met zich mee kan
brengen, kan hij het organiseren van die festiviteit en toekomstige
festiviteiten verbieden. De burgemeester heeft deze (autonome) bevoegdheid op
grond van artikel 174 van de Gemeentewet, waarin is bepaald dat de burgemeester
is belast met de uitvoering van verordeningen voor zover deze betrekking hebben
op het toezicht op de voor publiek openstaande gebouwen. Artikel
4:5 Geluidsplafond Het niet behoeven te voldoen aan de
geluidvoorschriften uit het Besluit betekent voor de exploitanten van
inrichtingen overigens geen vrijbrief om 'onbeperkt (geluid)hinder' te
veroorzaken bij festiviteiten. Op grond van artikel 2.21, tweede lid, van het
Besluit kunnen bij of krachtens gemeentelijke verordening nadere regels worden
gesteld ter voorkoming of beperking van geluidhinder bij festiviteiten. Hierbij
valt te denken aan het invoeren van een geluidsnorm of de verplichting om
bepaalde maatregelen te treffen. Artikel 4:5 maakt het mogelijk dat het college
deze nadere regels kan stellen. Artikel 4:6 Aanwijzen
concentratiegebied voor horeca-inrichtingenAls concentratiegebied als bedoeld in artikel 6.16 van het Besluit algemene
regels voor inrichtingen milieubeheer wordt aangewezen het gebied aangegeven op
de bij dit artikel behorende overzichtstekening. Artikel 4:7 tot en met 4:7b Hinder door bouw-, sloop- en
onderhoudswerkzaamhedenIn de artikelen 4:7 tot en met 4:7b is een structurele aanpak geformuleerd voor
de gemeente Vlissingen voor het behandelen van de aanvragen voor een ontheffing
APV vanwege bouwlawaai. Met deze aanpak wordt geluidhinder gereguleerd bij
bouwprojecten, werkzaamheden aan wegen en spoorverbindingen, sloopwerkzaamheden
en dergelijke. Het is gericht op werkzaamheden die hoge geluidniveaus
veroorzaken. Deze geluidhinder kan overdag optreden, maar ook in de avond en/of
nacht. In dit voorstel zijn de hinderaspecten van geluid geschetst en het
juridisch kader van het onderwerp bouwlawaai beschreven. Er is een visie geformuleerd die uitgaat van vijf hoofdlijnen:
lawaaiige werkzaamheden dienen overdag te worden uitgevoerd; voor het
uitvoeren van avond- en nachtwerk is een goede onderbouwing nodig;
inzicht in de mate van de te verwachten geluidhinder, door onderzoek, is
noodzakelijk;
toepassing van stil materieel en zo mogelijk stille technieken;
adequate communicatie met omwonenden;
controle op de uitvoering.
De visie is voorzien van een duidelijke motivering. Op basis van de
bovengenoemde visie is een normstelling voor bouwlawaai opgenomen in dit
document en is richting gegeven aan de afweging die het bevoegd gezag dient te
maken voor het verlenen of weigeren van de ontheffing. Er wordt tevens ingegaan
op het aanvragen, beoordelen en verlenen van een ontheffing. Een duidelijke
handhavingstrategie maakt deel uit van het geformuleerde beleid, evenals de
taakverdeling binnen de gemeentelijke organisatie.Doel is het beperken van hinder en overlast door bouwwerkzaamheden voor
omwonenden van bouwplaatsen. Het doel te bereiken door het transparant en
eenduidig uitvoeren van preventieve en repressieve maatregelen door de afdeling
Publiekszaken, cluster vergunningen.Hinderaspecten van geluidGeluid is een, meestal door de lucht, voortplantende trillende beweging welke
door het gehoor waargenomen kan worden. Deze geluidstrillingen of -golven
bezitten een bepaalde frequentie. De frequentie, uitgedrukt in Hz, bepaalt de
toonhoogte: hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toon. Een hoge toon,
bijvoorbeeld 4000 Hz, klinkt piepend. Een lage toon, bijvoorbeeld 200 Hz, klinkt
brommend. Laag frequent geluid is geluid met frequenties tot ongeveer 125 Hz.
Het normale bereik van het menselijk oor ligt tussen de 20 en 20.000 Hz. Er zijn
echter individuele verschillen.Met het ouder worden of door langdurige blootstelling aan lawaai, wordt het
bereik aan de kant van de hoge tonen, hoge frequenties, kleiner. Het
geluidniveau (L) of -volume wordt uitgedrukt in decibel (dB). Bij 0 dB kan een
toon van 1000 Hz nog net worden waargenomen. De decibel is een logaritmische
maat. Dit betekent dat het aantal decibels afkomstig van verschillende bronnen
niet zomaar opgeteld kan worden. Iedere verdubbeling van het geluidniveau geeft
een toename van 3 dB. Het menselijk oor is niet voor alle frequenties even
gevoelig. Om hier rekening mee te houden, wordt bij geluidsmetingen een filter
gebruikt. Wanneer geluidniveaus met gebruikmaking van een zogenaamd A-filter
gemeten zijn, dan wordt als eenheid dB(A) gebruikt. Het geluidniveau bij normale
spraak bedraagt 60-70 dB(A). Bij 140 dB(A) ligt de pijngrens. Tabel 1 geeft een
globaal overzicht van soorten geluiden en hun geluidniveaus.In veel onderzoeken naar de effecten van blootstelling aan geluid op de
gezondheid wordtgebruikgemaakt van het begrip: het equivalente geluidniveau (L Aeq,T). Hierin
zijn alle geluidniveaus gedurende periode ‘T’ verwerkt. Hierbij krijgen de
hogere niveaus meer gewicht dan de lagere. Het equivalente geluidniveau is dus
niet gelijk aan het gemiddelde van de geluidniveaus gedurende de periode ‘T’.
Voor de karakterisering van momentane geluidniveaus worden maten gebruikt als
het maximale geluidniveau (LA,max), het piekniveau (Lpeak) en het
geluidblootstellingsniveau (SEL: Sound exposure level of LAx). De SEL is de
totale hoeveelheid geluidenergie die door een gebeurtenis wordt
geproduceerd.De van oudsher in het Nederlandse milieubeleid gehanteerde blootstellingsmaat is
de etmaalwaarde (Letm). Voor de bepaling van Letm wordt het etmaal in drie
periodes verdeeld: een dagperiode (07.00-19.00 uur), een avondperiode
(19.00-23.00 uur) en een nachtperiode (23.00-07.00 uur). Per periode wordt de
equivalente geluidbelasting bepaald. Het avondniveau wordt verhoogd met een
‘straffactor’ van 5 dB en het nachtniveau met een factor van 10 dB. De Letm is
de hoogste waarde van de equivalente geluidbelasting van deze drie perioden. In
de meeste gevallen is de geluidbelasting gedurende de nachtperiode maatgevend.
De mate van slaapverstoring wordt op grond van de equivalente nachtwaarde
(Laeq,23-7) van de geluidsbelasting geschat. Om te schatten hoeveel
slaapverstoring er bij een bepaald percentage ernstige hinder is, moet de
etmaalwaarde eerst omgezet worden in de equivalente nachtwaarde.luidniveau (dB(A)) Soort geluidOf geluid als hinderlijk wordt ervaren, hangt af van diverse factoren. Grofweg
wordt het onderscheid gemaakt tussen twee groepen:• akoestische factoren;• sociaalpsychologische factoren.Om geluidhinder te voorkomen, te beperken of te verzachten, dient rekening te
worden gehouden met de bovengenoemde twee groepen van factoren. Wordt één van
beide buiten beschouwing gelaten, dan wordt een deel van de problematiek
veronachtzaamd; de hinder die wordt ervaren bestaat uit een aantal factoren met
een onderlinge samenhang. Uitgangspunt voor het bouwhinderbeleid is dat de
bouwwerkzaamheden plaatsvinden tijdens de gebruikelijke daguren. De dagperiode
duurt van 07.00-19.00 uur, exclusief zon- en feestdagen. Doel van dit
uitgangspunt is de overlast voor omwonenden van bouwprojecten zoveel mogelijk te
beperken. Het kan echter noodzakelijk zijn om werkzaamheden buiten de
gebruikelijke daguren te moeten verrichten. Hiertoe dient de uitvoerder een
verzoek om toestemming in te dienen met een onderbouwing van de noodzaak en de
te treffen maatregelen die de hinder beperken.Bij de toestemming om af te mogen wijken van de gebruikelijke werktijden wordt
nu geen onderscheid gemaakt in de soort werkzaamheden die 's nachts uitgevoerd
kunnen worden. Gebleken is echter dat 's nachts heien dusdanig veel overlast
veroorzaakt dat het in principe niet wenselijk is om dat 's nachts toe te staan.
Uitgangspunt is dat in de nachtelijke uren (van 23.00 tot 07.00 uur) geen
heiwerkzaamheden worden uitgevoerd. Hieronder moet worden verstaan het inheien,
intrillen en heiend of trillend trekken van palen, stalen buizen,
damwandprofielen enz. De veroorzaker (meestal verantwoordelijke bouwer) moet de
hinder voor omwonenden zo veel mogelijk voorkomen of beperken.Toestemming om hiervan te mogen afwijken is alleen mogelijk in uitzonderlijke
gevallen. Hierbij kan gedacht worden aan het werken aan regionale of landelijke
infrastructuur. De gevolgen gedurende de daguren zijn dan niet ondergeschikt aan
de lokale nachtelijke overlast. De aanvrager moet een verzoek deugdelijk
onderbouwen, waarbij aangegeven moet worden wat de ontoelaatbare gevolgen zijn
als 's nachts niet geheid kan worden. Toestemming in geval van een
uitzonderingssituatie is altijd uniek voor de situatie en de locatie, waaraan
geen precedent ontleend kan worden. Aan een dergelijke toestemming worden
toegesneden hinderbeperkende voorwaarden gesteld, waarbij gedacht kan worden aan
het 's nachts elders huisvesten van de dichtbij wonende bewoners. Het spreekt
voor zich dat stringente handhaving zal plaatsvinden op basis van deze
aangescherpte richtlijn.Geluidhinder die niet is geregeld in algemene wetgeving zoals de Wet
geluidhinder, de Wetmilieubeheer en de Luchtvaartwet kan in principe worden geregeld in de APV. De
gemeente is hiervoor het bevoegd gezag. Óf en hoe het is geregeld, hangt af van
de plaatselijke invulling door de gemeente. Dit kan per gemeente verschillen.
Veelal is er sprake van een vrij algemene formulering van het ter zake doende
artikel, zoals ook in Vlissingen. Het is aan de gemeente om te beoordelen of het
geluid vanwege het werk hinderlijk is. Er zijn geen concrete
beoordelingscriteria, zoals toegestane geluidniveaus, het tijdstip en duur van
het geluid, enzovoorts opgenomen. De gemeente kan de “Circulaire bouwlawaai
2010” als leidraad gebruiken, maar dat hoeft niet. Deze door het ministerie van
Infrastructuur en Milieu op 27 oktober 2010 opgestelde circulaire heeft op
zichzelf geen juridische status en krijgt die pas als de gemeente in de
hoedanigheid van bevoegd gezag, de circulaire van toepassing verklaart. Het
eenvoudigweg van toepassing verklaren van de circulaire volstaat overigens
meestal niet voor de problematiek van de beoordeling van geluidhinder omdat aan
de hierin opgenomen streefwaarden vaak niet kan worden voldaan.De APV stelt in artikel 4:5 dat het verboden is toestellen of geluidsapparaten
in werking te hebben of handelingen, al dan niet met een voer- of vaartuig, te
(laten) verrichten waardoor voor een omwonende of overigens voor de omgeving
geluidhinder wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt. De gemeente Vlissingen
heeft niet eerder grenswaarden opgesteld op het gebied van geluid- en
trillingshinder door bouwwerkzaamheden.In de Circulaire bouwlawaai 2010 worden adviezen gegeven over her verlenen van
ontheffingen in het kader van de APV met betrekking tot de geluidhinder
veroorzaakt door bouw- en sloopwerkzaamheden. De circulaire heeft op zich geen
juridische status maar wordt wel door overheden en adviesbureaus nog steeds als
referentie gehanteerd.Bij het toepassen van de nieuwe beoordelingswijze staat het uitgangspunt voorop
om bouw- en slooplawaai zo veel mogelijk te voorkomen en te beperken. De
minister van Infrastructuur en Milieu adviseert in de Circulaire Bouwlawaai 2010
nadrukkelijk om bij het beoordelen van een aanvraag voor bovengenoemde
ontheffing na te gaan of kan worden voldaan aan de voorkeurswaarde van 60 dB(A).
Onder bepaalde voorwaarden is het acceptabel wanneer het college bij de
ontheffing verlening gebruik maakt van een waarde tussen de 60 dB(A) en 80 dB(A)
op de gevels van woningen en andere geluidsgevoelige gebouwen en op de grens van
geluidsgevoelige terreinen als bedoeld in de Wet geluidhinder en het Besluit
geluidhinder. Teneinde de kans op ernstige hinder te voorkomen adviseert de
minister een maximum aan ‘blootstellingsdagen’ aan te houden. De beoordelingswijze gaat er in eerste instantie vanuit dat de werkzaamheden in
de dagperiode (07.00 tot 19.00 uur) en op werkdagen (maandag t/m vrijdag)
plaatsvinden. Voor bepaalde onderdelen van bouwprojecten kan avond- en nachtwerk
of werken in het weekend echter niet altijd worden vermeden. Ook bij
onderhoudswerkzaamheden aan (spoor)wegen is avond- en/of nachtwerk bijvoorbeeld
onvermijdelijk. Bij het verlenen van de ontheffing is het dan van belang
partijen te wijzen op aspecten als een zorgvuldige communicatie met omwonenden
en het gebruik van stille technieken. De nieuwe beoordelingswijze uit de
Circulaire bouwlawaai 2010 wordt opgenomen in de APV in de vorm van algemene
regels. Daarmee is voor een ieder vooraf duidelijk welke geluidsnormen op en
rond bouw- en sloopplaatsen binnen de gemeente Vlissingen gelden. De ontheffing behoeft niet te worden aangevraagd, indien de verwachting
gerechtvaardigd is dat de betreffende activiteiten bepaalde grenswaarden niet
zullen overschrijden. Dit heeft ook tot gevolg dat voor de meeste individuele
gevallen geen ontheffingen behoeven te worden aangevraagd. Een bijkomend
voordeel is dat hiermee een aanzienlijke besparing van administratieve en
bestuurlijke lasten kan worden gerealiseerd. Streven lawaaiige werkzaamheden in de dagperiodeHet streven dat lawaaiige werkzaamheden in de dagperiode dienen te worden
uitgevoerd isontleend aan de Circulaire Bouwlawaai 2010. Dit principe is algemeen aanvaard en
in praktijk toepasbaar gebleken bij veel grootschalige bouwprojecten.Hierbij zijn twee kanttekeningen te plaatsen:
Veel werkzaamheden aan snelwegen en het spoor kunnen doorgaans alleen
zonder exploitatie worden uitgevoerd en moeten daarom ’s nachts
plaatsvinden.
Op onderdelen van een project kunnen er specifieke werkzaamheden of
specifieke redenen zijn die avond- en/of nachtwerk noodzakelijk maken.
Voorbeelden hiervan zijn:
gebrek aan capaciteit van asfaltcentrales in de dagperiode, maakt
asfalteren in de avond- en nacht noodzakelijk.
het vlinderen van betonwerk kan uitlopen tot de avond- en
nachtperiode;
Voor het uitvoeren van avond- en nachtwerk is goede onderbouwing
nodigHet bovengenoemde streven sluit avond- en nachtwerk niet uit. Hiervoor wordt
verwezen naar de twee geplaatste kanttekeningen. Om toestemming hiervoor te
krijgen, is wel een goede onderbouwing nodig. Het college hanteert een duidelijk
afwegingskader voor besluitvorming over avond- en/of nachtwerk.Toelichting: hiermee wordt automatisch de keuze voor avond- en/of nachtwerk in
plaats vandagwerk expliciet ter discussie gesteld. De afweging kan worden gebruikt voor
deonderbouwing van de aanvraag. Hiervoor zijn een aantal elementen benoemd:
dagwerk is uitgesloten: dit is bijvoorbeeld regelmatig aan de orde bij
werk aan autosnelwegen of het spoor;
de geluidsproductie: dit element speelt altijd een belangrijke rol, maar
bij avond- en nachtwerk speelt slaapverstoring een buitengewoon
belangrijke rol. Het is daarom een belangrijk aandachtspunt;
draagvlak: is er draagvlak aanwezig voor avond- en/of nachtwerk en zo
nee of onvoldoende, is het mogelijk om het te verkrijgen of te
verbreden? Andersom kan ook aan de orde zijn: zijn er lokaalspecifieke
omstandigheden waardoor het (haast) uitgesloten is dat omwonenden de
geluidhinder in de avond- en/of nacht zullen accepteren?
voor- en nadelen: de balans kan doorslaan naar een voorkeur voor de
avond- en nachtperiode, als dit bijzonder veel voordelen biedt en de
hinder vanuit dat perspectief aanvaardbaar is. Bijvoorbeeld als het werk
dan veel sneller kan worden afgerond, uitgebreide verkeersomleidingen
overdag dan niet of veel minder hoeven te worden ingesteld,
enzovoorts.
Inzicht in de mate van geluidhinder (akoestisch onderzoek) is
noodzakelijkInzicht in de mate van geluidhinder door een akoestisch onderzoek (naar
verwachtegeluidniveaus) is noodzakelijk. Dit onderzoek dient te worden aangeleverd door
de verzoekerontheffing. Een goed inzicht in de mate van geluidhinder (de te verwachten
geluidniveaus) is noodzakelijk. De belangrijkste elementen daarbij zijn: de
hoogte van de geluidniveaus, de aard van het geluid en de blootstellingduur. Dit
beeld van de totale geluidhinder dient gespecificeerd zijn in tijd en plaats
(meestal woning). Het is belangrijk om op woningniveau te weten hoeveel de
geluidsbelasting in de periode van lawaaiige werkzaamheden is, hoeveel dagen
deze optreedt en de periodes van (relatieve) rust. Het spreekt voor zich dat als
meerdere woningen in een vergelijkbare situatie van geluidhinder zullen
verkeren, deze als een groep gezien kunnen worden. Toelichting: in de
besluitvorming wordt ook meegewogen of er fysieke maatregelen mogelijk zijn om
de geluidhinder te verminderen. Hierbij wordt gekeken of, als er geen
bronmaatregelen mogelijk zijn, in de overdracht of bij de ontvanger maatregelen
mogelijk zijn.Voorbeelden:
overdrachtsmaatregelen: het plaatsen van een tijdelijk scherm;
tijdelijk ontruimen (maatregel bij de ontvanger): als de omwonende de
mogelijkheid wordt gegeven elders de nacht door te brengen, dan kan deze
geen geluidhinder vanwege het nachtwerk ondervinden;
gevelisolatie (eigenlijk geen reële optie in dit verband en daarom
tussen haakjes geplaatst in de beslisboom): door de gevel beter voor
geluid te isoleren, wordt het geluidniveau binnen de woning
draaglijker.
Overdrachtsmaatregelen, zoals het plaatsen van een tijdelijk scherm, liggen in
de invloedssfeer van de initiatiefnemer en kunnen dus worden afgedwongen door
het bevoegd gezag. Dit kan door het als voorschrift op te nemen in de
ontheffing. Voor ‘tijdelijk ontruimen’ en ‘gevelisolatie’ geldt dat niet,
hiervoor moet de initiatiefnemerovereenstemming bereiken met de omwonenden.De toepassing van stil materieel en, zo mogelijk, stille
techniekenDe geluidhinder kan worden verminderd door eisen te stellen aan materieel en zo
mogelijk,aan bouwmethodes en -technieken. Door succesvol bronbeleid, eerst ingezet door
nationale regelgeving vanaf de eerste circulaire bouwlawaai in het jaar 1981 en
de afgelopen jaren ingebed in Europese regelgeving, is trapsgewijs de
geluidsproductie van bouwmachines afgenomen en zal dit in de toekomst nog verder
afnemen. Hiertoe strekt de ‘Regeling geluidemissie buitenmaterieel’ van 20
augustus 2001. Dit is de implementatie van de Europese richtlijn 2000/14/EG
betreffende de geluidsemissie in het milieu door materieel voor gebruik
buitenshuis (PbEG L 162). In artikel 4 is opgenomen dat het verboden is om
materieel in de handel te brengen of te gebruiken dat niet voldoet aan de in het
desbetreffende artikel opgenomen voorwaarden. Belangrijk onderdeel ervan is de
tabel waarin per type materieel de toegestane geluidsproductie (toelaatbaar
geluidvermogensniveau) is vastgelegd. Met ingang van 3 januari 2006 is deze aangescherpt door het in werking treden
van Fase II. Omwille van de leesbaarheid is onderstaand een fragment van het
artikel weergegeven. Voor de volledige tabel van lid 1 sub d, evenals lid 2 en 3
wordt verwezen naar het originele document. Het is echter niet uitgesloten dat
nog oud materieel in roulatie is. Hoewel de inzet van stil materieel wettelijk
verplicht is, kan niet uitgesloten worden dat ‘oud’ materieel wordt ingezet dat
niet aan de regeling voldoet. Er kan nog ‘oud’ materieel in roulatie zijn. De
inzet van stil materieel is alleen gewaarborgd als dat ook in de ontheffing APV
verplicht wordt gesteld en vervolgens wordt gehandhaafd.In tegenstelling tot de inzet van stil materieel, kan de inzet van stille
bouwmethodes en -technieken niet zonder meer gevergd worden. Het financiële kader van een
bouwproject wordt bepaald door middel van een aanbestedingsproces en wordt
uiteindelijk vastgelegd in het contract. Hierin liggen tevens de
uitvoeringsmethoden en -technieken besloten. Dat vormt immers een basis voor de
calculatie. Redelijkerwijs kan van een opdrachtgever, publiek (bijvoorbeeld
Rijkswaterstaat) of privaat, niet worden gevergd dat deze alternatieveuitvoeringsmethoden (en -technieken) inzet als deze véél duurder zijn dan de
gangbare methoden. Het ‘drukken’ van damwandplanken, een trillings- en
geluidsarme uitvoeringstechniek, is bijvoorbeeld aanmerkelijk duurder dan
‘trillen’ en daarnaast minder nauwkeurig in de maatvoering. De gemeente kan wel
een kosten/baten analyse hieromtrent verlangen als de inzet van alternatieve
uitvoeringsmethoden en -technieken een serieuze optie is.Communicatie met omwonendenAdequate communicatie draagt bij aan een betere acceptatie van geluidhinder. Dit
geldt voorbouwlawaai in het algemeen en in het bijzonder in specifieke situaties. Zoals
bij geluidniveaus in de dagperiode die aanmerkelijk boven de toetsingsnorm
liggen, lawaaiige werkzaamheden in de avond- en of nachtperiode en dergelijke.
In de bijzondere situaties kan communicatie ruimte bieden voor lokaalspecifieke
oplossingen. Verantwoordelijk voor de communicatie is de verzoeker
ontheffing.Een goede communicatie met omwonenden grijpt aan op de
sociaalpsychologischehinderfactoren in algemene zin. De hinder komt in ieder geval niet onverwacht en
er kanzekerheid worden geboden over de duur (bijvoorbeeld: het is maar voor één
nacht). Verderkan de bewoner het ‘lawaai ontvluchten’, bijvoorbeeld door eenmalig aan de
achterzijde van de woning te gaan slapen of uit logeren te gaan. Naast
voorspelbaarheid en beheersbaarheid zijn ook de andere factoren van belang. Als
duidelijk wordt gemaakt dat het nodig is om het werk in de nacht uit te voeren,
dan wordt de geluidhinder niet als onnodig ervaren. Verder is dan ook duidelijk
dat het aannemingsbedrijf zich bekommert om het welzijn van omwonenden, maar dat
de nachtelijke geluidhinder onvermijdelijk is. Een goede klachtenregistratie en
-afhandeling hoort daar ook bij. Lokaalspecifieke oplossingen kunnen ontstaan in
een “evenwichtige wisselwerking” tussen enerzijds bouwheer, dan wel
aannemingsbedrijf en anderzijds omwonenden. Door tegemoet te komen in elkaars
wensen of wensen tegen elkaar in te ruilen, kan voor meerdere of alle partijen
een aanvaardbare, betere situatie worden gerealiseerd. De kanttekening wordt wel
geplaatst dat de gemeente, als publieke partij, een dergelijke overeenkomst
binnen de juridische mogelijkheden van de APV niet kan afdwingen.Controle op de uitvoeringIn de ontheffing kunnen weliswaar voorwaarden en voorschriften zijn opgenomen
omgeluidhinder te voorkomen of te beperken, maar dan is het nog niet zeker dat ook
conform de ontheffing wordt gewerkt. Verder kan een ‘rustige’ manier van werken
(‘geen gooi- ensmijtwerk’) moeilijk in richtlijnen worden vastgelegd. Een goede controle op de
uitvoering vanhet werk is daarom noodzakelijk. De inzet van bouwmaterieel conform de
“Regelinggeluidemissie buitenmaterieel” wordt steekproefsgewijs uitgevoerd.
Controlemetingen worden uitgevoerd bij twijfel over de opgegeven geluidniveaus
en bij klachten.NormstellingBurgemeester en wethouders hebben de bevoegdheid nadere regels te stellen inzake
de hinder door bouw-, sloop- en onderhoudswerkzaamheden. Daartoe zijn ter
uitvoering van de APV twee beleidsregels vastgesteld:
Beleidsregels ernstige hinder bouw-, sloop- en onderhoudswerkzaamheden
en indieningsvereisten aanvraag ontheffing ex artikel 4:7, tweede lid en
artikel 4:7b, eerste lid, van de APV 2009.
Beleidsregels algemene voorschriften bouw-, sloop- en
onderhoudswerkzaamheden ex artikel 4:7, derde lid, onder a en b van de
APV 2009.
Jurisprudentie
Weigering ontheffing om voor onbepaalde tijd eens in de twee weken op
dinsdag- of donderdagavond van 19.00 tot 21.30 uur luide hardrockmuziek
af te spelen op eigen muziekinstallatie, blijft in hoger beroep in
stand. Het opnemen van geluidsnormen in de verordening is een zaak van
de gemeentelijke wetgever. ABRS 16-12-2002, 200202622/1, LJN-nr.
AE8977.
Voorlopige voorziening, Vergunning onder voorschriften wordt verleend
voor het houden van een besloten buurtfeest voor ongeveer 25 personen.
Omvang en karakter van het buurtfeest zijn - naar voorlopig oordeel -
dusdanig te achten dat daarvan in redelijkheid geen geluidhinder als
bedoeld in artikel 4.1.5 van de APV valt te verwachten. Rb Zutphen
05-07-2002, 02/972 VEROR 58, LJN-nr. AE5178.
Verlening ontheffing, onder voorschriften, voor het ten gehore brengen
van carillonmuziek. Vier keer per dag twee minuten en wekelijks op
woensdag- of zaterdagmiddag maximaal 45 minuten. De norm van 75 dB(A)
ter plaatse van woningen is niet voldoende onderbouwd. Het uitgangspunt
dat het carillon in het winkelgebied moet worden gehoord geeft geen,
althans onvoldoende blijk dat de belangen van de appellant, die tussen
de toren en het winkelgebied woont, bij de besluitvorming in voldoende
mate zijn afgewogen. ABRS 12-12-2001, 200102118/1, LJN-nr. AE0239.
Het houden van hinderlijke of schadelijke dieren (artikel 2.4.20).
Ernstige geluidsoverlast door kikkers in een poel. Het schoonhouden en
wellicht bijvullen van een kikkerpoel zal de aanwezigheid van kikkers
mogelijk bevorderen, maar dit is onvoldoende om te concluderen dat de
buurman kikkers houdt (op grond van artikel 2.4.20) en er de zorg voor
heeft (op grond van artikel 4.1.5.1 van de betreffende verordening). Rb
´s-Hertogenbosch, AWB 99/6873 GEMWT, LJN-nr. AD4783.
Weigering ontheffing voor geluidversterking bij geloofsverkondiging.
Grote zorgvuldigheid bij uitoefening grondrecht. Vz. ARRS 17-8-1990, AB,
1991, 44 m.nt.P.J. Boon, GS, 1991 6913, 3 m.nt. E. Brederveld, JG
91.0144 , BF 1991, 4 m.nt.J.M.H. de Vettacken.
Het aan- of afslaan van een c.v. installatie is niet aan te merken als
het verrichten van een handeling in de zin van het APV-artikel. ABRS 3 6
1996, JG 97.0148 . Zie ook Lbr. 97/144.
Vergunningverlening voor het ten gehore brengen van mechanische muziek
in winkelstraten. Overlast voor omwonenden. ABRS 10-3-1995, JG 95.0206
m.nt. A.B. Engberts.
Ontheffing van verbod tot veroorzaken geluidhinder in verband met spelen
op trompet. ABRS 7-6-1994, JG 94.0290 .
Geluidsvergunning voor feesttent, waarin met ontheffing van burgemeester
alcohol wordt geschonken, is gelijk te stellen aan geluidsvergunning
voor horeca-inrichting. Vz. ARRS, JG 92.0395 m.nt. L.J.J. Rogier, GS,
1992, 6945, 4 m.nt. H.Ph.J.A.M. Hennekens.
Weigering vergunning voor rijden met geluidswagen, Wnd. Vz. ARRS
2-11-1990, GS, 1992, 6937, 6 m.nt. E. Brederveld.
De rechtbank Breda vernietigt het besluit van de gemeente Tilburg om aan
het kerkbestuur van de Margarita Mariakerk een dwangsom op te leggen
voor het te hard luiden van de kerkklokken om kwart over zeven ‘s
ochtends. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de gemeente dit
besluit ten onrechte gebaseerd op haar Algemene Plaatselijke Verordening
(APV). Het kerkbestuur had aangevoerd dat een gemeente niet via de APV
een grondrecht – hier het recht op vrijheid van godsdienst – mag
beperken. Dit zou alleen mogen via een regeling op grond van de Wet
openbare manifestaties. De gemeente Tilburg heeft zo’n regeling niet.
Naar het oordeel van de rechtbank kan de gemeente op zich ook wel via
andere regelingen handhavend optreden tegen geluidsoverlast door
klokgelui. Dit kan echter niet via artikel 110 van de Tilburgse APV,
waarop de gemeente zich bij dit besluit had gebaseerd, omdat volgens de
rechtbank hier de Wet milieubeheer van toepassing is, zodat het
APV-artikel niet geldt. (Rb Breda 26-11-2007, nr. 07/3956 GEMWT, LJN
BB8689).
Op grond van de APV is ontheffing verleend voor het gebruik van
knalapparatuur. Naast de aanvrager zijn onder meer de eigenaren en
bewoners van percelen waarop milieugevolgen van deze knalapparatuur
kunnen worden ondervonden, belanghebbenden. Een knal afkomstig van de
knalapparatuur is waarneembaar op het perceel van appellant. Gelet
hierop is aannemelijk dat op het perceel van appellant milieugevolgen
van die knalapparatuur kunnen worden ondervonden zodat appellant in
zoverre belanghebbende is bij het ontheffingsbesluit. Appellant en het
college zijn verdeeld over het antwoord op de vraag of het geluid van de
knalapparatuur op het verder afgelegen perceel ook waarneembaar is.
Zonder daar naar onderzoek te doen, kan niet worden beoordeeld of
appellant in zoverre belanghebbende is bij het ontheffingsbesluit
(ABRS25 april 2007, AB Kort 2007, 263).
Afdeling 2: Bodem-, weg- en
milieuverontreinigingArtikel 4:8
StraatvegenDit artikel bevat een verkeersbeperkende bepaling. Een dergelijke bepaling moet,
gezien het verschil in motief, mogelijk worden geacht naast de
wegenverkeerswetgeving. Artikel 2a Wegenverkeerswet 1994 handhaaft uitdrukkelijk
de bevoegdheid tot het maken van aanvullende gemeentelijke verordeningen ten
aanzien van het onderwerp waarin deze wet voorziet, voor zover deze
verordeningen niet in strijd zijn met deze wet. Artikel 4:8 beoogt niet een
verkeersbelang te dienen, maar heeft een milieumotief. In het bijzonder strekt
het ter voorkoming van overlast voor de reinigingsdienst. Bovendien heeft het
daarin vervatte verbod slechts betrekking op bepaalde, aangewezen weggedeelten
en geldt slechts gedurende bepaalde aangeduide dagen en uren.Het effectueren van de onderhavige maatregel zal plaatselijk verschillend al dan
niet problematisch zijn, al naar gelang de beschikbare parkeerruimte schaars is
of niet. Het kenbaar maken van het verbod zou, afgezien van de te geven
publiciteit in de plaatselijke pers en een schriftelijke kennisgeving huis aan
huis, via verplaatsbare borden kunnen geschieden. Een gemeente kan gebruik maken
van eigen borden. Gebruikmaking van verkeersborden in de zin van bijlage II van
het RVV lijkt ons voor dit doel dubieus.Jurisprudentie
De gemeenteraad is op basis van artikel 149 van de Gemeentewet bevoegd
tot het treffen van regelen die andere belangen dan verkeersbelangen
beogen te dienen, tenzij deze regels ondanks het afwijkende motief zo
diep en zo algemeen ingrijpen in het normale verkeer op wegen dat het
stelsel van de Wegenverkeerswet 1994 wordt doorkruist. Zie HR 21 juni
1966, NJ 1966, 417, met noot W.F. Prins (bromfietsenverbod Sneek) en HR
23 december 1980, NJ 1981, 171, met noot Th.W. van Veen (rijverbod
Schiermonnikoog).
Artikel 4:9 Natuurlijke behoefte doenMet het oog op de openbare gezondheid en hygiëne is het verboden op een openbare
plaats te poepen en te urineren. Artikel 4:10 Toestand van sloten en andere wateren en niet
openbare riolen en putten buiten gebouwenDit artikel betreft een samenvoeging van de in de Bouwverordening gemeente
Vlissingen geschrapte artikelen 334 en 336. Aangezien het hier om bepalingen
gaat die niet direct het bouwwerk, maar meer de omgeving betreffen, is tot
onderbrenging in de APV besloten. Zie daarover ook Gst. nr. 6849, 14, m. nt. mr.
J.M.H.F. Teunissen.Afdeling 3: Het bewaren van houtopstandenIn deze afdeling zijn voorschriften opgenomen met betrekking tot het bewaren van
houtopstanden. Het doel van deze bepalingen is daarmee een ander doel dan de
wetgever met de Boswet heeft beoogd. De bepalingen van de Boswet richten zich
blijkens de memorie van toelichting voornamelijk op de instandhouding van het
Nederlandse bosareaal. De voorschriften in deze APV hebben als doel het behoud
van waardevolle bomen. Het begrip waardevol is niet te definiëren, maar van
belang is de waarde uit een oogpunt van natuurwaarde, landschappelijke waarde,
stads- en dorpsschoon, en beeldbepalende waarde. Centraal in de kapvoorschriften
staat het verbod houtopstand (voornamelijk bomen) te vellen zonder vergunning
van het college. Ter bescherming van de zo-even genoemde belangen kan de
vergunning worden geweigerd. Het behoud van waardevolle bomen moet worden
afgewogen tegen andere belangen, zoals het belang van degene die tot velling wil
overgaan. Worden waardevolle bomen illegaal gekapt of gaan zij door andere
oorzaken te gronde, dan kan een herplantplicht worden opgelegd. Ook is het
mogelijk een onderhoudsplicht op te leggen, als waardevolle bomen ernstig in het
voortbestaan worden bedreigd. Ook hier moet belangenafweging plaatsvinden.De voorschriften gelden voor bomen, houtwallen en hakhout binnen en buiten de
bebouwde kom van de gemeente. Op grond van de Boswet is de gemeentelijke
regelingsbevoegdheid uitgezonderd voor een aantal categorieën van bomen, o.a.
wilgen en populieren langs wegen en landbouwgronden, bomen van
bosbouwondernemingen, fruitbomen, windschermen om boomgaarden. De
model-kapvoorschriften gelden ook niet voor struiken of heesters, al is het
mogelijk een lijst van te beschermen struiken op te nemen. De Boswet bevat
regels met betrekking tot de bewaring van bossen en andere houtopstanden. In de
wet is uitdrukkelijk aangegeven dat de aan andere openbare lichamen toekomende
bevoegdheden ten aanzien van deze onderwerpen slechts beperkt wordt door hetgeen
in de wet nadrukkelijk is bepaald.Hoewel het bestemmingsplan het geijkte instrument is voor het stellen van
voorschriften met betrekking tot gebruik van gronden en opstallen, is er toch
aanleiding aparte voorschriften te stellen ter bescherming van houtopstanden.
Bij het opstellen van bestemmingsplannen wordt steeds vaker gestreefd naar een
globale opzet en dito voorschriften. Hoewel overwogen kan worden in bijzondere
gevallen, in het geval van zeer waardevolle bomen, voorschriften in het
bestemmingsplan op te nemen ter bescherming van houtopstand, lijken de
onderhavige bepalingen in het algemeen daartoe toch beter geschikt te zijn.Vooralsnog moet er op grond van jurisprudentie van worden uitgegaan dat het
kapverbod moet wijken voor het recht van de eigenaar van een buurerf om
uitroeiing te vorderen krachtens artikel 5:42 van het Burgerlijk Wetboek, als
bomen te dicht bij de erfscheiding staan. Hoewel de VNG de
model-Bomenverordening van de Bomenstichting te Utrecht en de vakgroep Groen,
Natuur en Landschap van de Vereniging Stadswerk Nederland in algemene zin
onderschrijft, is gekozen voor integratie van zoveel mogelijk gemeentelijke
regelgeving in de APV; de onderhavige bepalingen zijn om die reden in de APV
opgenomen. Overigens bestaan er ook inhoudelijke verschillen tussen de
voorschriften in dit hoofdstuk van de APV en de model-Bomenverordening. Hier
wordt volstaan met de opmerking dat de model-Bomen-verordening op een aantal
punten uitgebreider en voor de gemeente dwingender is, met name als het gaat om
het hanteren van de boomwaarde, een standaardvoorwaarde van niet-gebruik bij
bezwaar en beroep en een verplichting tot het opstellen van een lijst met
monumentale bomen. De model-Bomenverordening is opgenomen in de publicatie
'Bomen en wet', mr B.M. Visser, Bomenstichting, vierde geheel herziene druk,
1995.Jurisprudentie
De gemeentelijke kapbepalingen wijken slechts bij uitzondering voor het
burenrecht indien zij het beoogde (landschaps)belang niet kan dienen of
indien de gemeente in redelijkheid niet tot het handhaven van het
kapverbod had kunnen komen. Hof 's-Hertogenbosch 16-5-1986, NJ 1987,
31.
Ook de gemeente moet de afstanden uit artikel 5:42 BW in acht nemen.
Afwijking van deze afstanden is mogelijk. Indien dit leidt tot schade
voor derden behouden deze recht op schadevergoeding. Rb. Roermond
4-5-1995, JG 96.0239.
Artikel 4:11 BegripsomschrijvingenEerste lid, onderdeel a (houtopstand)Houtopstand is het algemene begrip dat de Boswet zelf ook hanteert. Gesproken
wordt van 'bossen en andere houtopstanden'; ook de bossen worden dus tot de
houtopstanden gerekend. In de Boswet wordt geen begripsomschrijving gegeven van
houtopstand en ook niet van hakhout. In artikel 4:11, eerste lid, van de APV
wordt ook een houtwal als houtopstand aangemerkt. In het algemeen vallen onder
houtwal alle lintvormige begroeiingen van enige uitgestrektheid, bestaande uit
bomen en/ of struiken. Het begrip omvat onder andere houtsingels, houtkaden en
de Limburgse graften, graven of steilranden. Houtwallen zijn duidelijk
omvangrijker dan heggen of hagen of de in het tweede lid van artikel 4:12
bedoelde wegbeplantingen en eenrijige beplantingen langs landbouwgronden.
Solitaire struiken of heesters vallen niet onder de vergunningplicht. Als struik
of heester wordt doorgaans beschouwd ieder houtachtig gewas dat zich direct
boven de grond vertakt, daardoor in tegenstelling tot een boom geen echte stam
heeft, en in de regel maximaal een hoogte van een paar meter (Van Dale:
manshoogte) bereikt. Bij het opstellen van de bepalingen is allereerst gedacht aan het bewaren van
houtopstand van grote omvang, dat wil zeggen een of meer grote bomen. Immers,
vooral van een dergelijke houtopstand kan worden gezegd dat deze visuele of
natuurwaarde heeft. Indien de gemeente ook (grote) struiken of heesters wil
beschermen, dient dit expliciet in dit artikel te worden vastgelegd. De
moeilijkheid is echter dat van struiken niet scherp valt aan te geven welke
soorten groot kunnen worden en welke niet. Alleen van bomen staat vast dat zij
doorgaans fors uitgroeien. Het begrip houtopstand is dan ook in eerste instantie
beperkt tot bomen. Daaronder vallen ook bomen van (nog) onbetekenende omvang,
omdat anders jonge boompjes, aangeplant in het kader van een herplantplicht,
vrijelijk zouden kunnen worden omgehakt. Dit betekent dat een klein boompje wel
en een grote, boomachtige struik geen bescherming geniet. Indien dit als
ongewenst wordt beschouwd, kan dit worden opgelost door aan de omschrijving van
houtopstand een lijst toe te voegen van potentieel omvangrijke struiken, bij
voorbeeld: meidoorn, sleedoorn, braam, hulst, hazelaar, vlier e.d. Voorts valt
griendhout (Van Dale: (wilge)hakhout dat groeit langs de rivieren, ook genoemd
in artikel 1, derde lid, van de Boswet) niet onder de model-bepalingen.
Vermoedelijk zullen maar enkele gemeenten behoefte hebben aan regels
daarvoor.Een dode boom is in juridische zin soms geen boom. De bepalingen in dit
hoofdstuk zijn echter in beginsel ook van toepassing op dode bomen. Een dode
boom kan bovendien van grote natuurwetenschappelijke of beeldbepalende waarde
zijn. Anderzijds kan een dode boom juist gevaar opleveren, bijvoorbeeld voor het
verkeer.Jurisprudentie
Dode boom soms geen boom. Pres. Rb Den Bosch 15-6-1992, NJKort 1992,
59
Definitie van het begrip 'dunning' HR 18-6-1985, MR 1986/1, NJ 1986,
183.
Dunning is 'vergunningvrij', maar in een kapvergunning moet een limiet
worden opgenomen om te voorkomen dat meer gekapt wordt dan de bedoeling
is Vz. ABRS, 13-11-1992, AB 1993, 184.
Artikel 4:12 Omgevingsvergunning voor het vellen van
houtopstandenArtikel 4:12 geeft de werkingssfeer van de regeling aan. De regeling geldt zowel
binnen als buiten de bebouwde kom. De vergunning voor het vellen van
houtopstanden is aangewezen in artikel 2.2, eerste lid onder g. van de Wabo.
Vaak zal naast de vergunning nog een vergunning, ontheffing of vrijstelling op
grond van de Natuurbeschermingswet of de Flora- en Faunawet nodig zijn in
verband met de bescherming van vogels en hun nesten in de bomen. De
Natuurbeschermingswet en Flora- en Faunawet haken aan bij de Wabo. Er wordt dan
dus één omgevingsvergunning verleend of geweigerd. De Boswet haakt echter niet
aan bij de Wabo. Indien die van toepassing is, blijft dus een aparte vergunning
vereist.In de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor, Staatscourant 2010-5162) zijn
indieningsvereisten voor de aanvraag van een omgevingsvergunning opgenomen.
Naast een aantal algemene indieningsvereisten (zie daarvoor de toelichting bij
artikel 1:2 van de APV) zijn er in artikel 7.3 van de Mor nog een aantal
speciale indieningsvereisten voor het vellen van houtopstanden opgenomen. Dit
artikel 7:3 luidt als volgt:
In of bij de aanvraag om een vergunning voor een activiteit, als bedoeld
in artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder g, van de wet, identificeert
de aanvrager op de aanduiding als bedoeld in artikel 1.3, tweede lid,
van deze regeling iedere houtopstand waarop de aanvraag betrekking heeft
met een nummer.
In of bij de aanvraag, als bedoeld in het eerste lid, vermeldt de
aanvrager per genummerde houtopstand:
de soort houtopstand;
de locatie van de houtopstand op het voor-, zij- dan wel
achtererf;
de diameter in centimeters, gemeten op 1,30 meter vanaf het
maaiveld;
de mogelijkheid tot herbeplanten, alsmede het eventuele
voornemen om op een daarbij te vermelden locatie tot
herbeplanten van een daarbij te vermelden aantal soorten over te
gaan.
Jurisprudentie
Met het kappen van bomen in het kader van bouwactiviteiten waarvoor de
(bouw)vergunning niet in stand blijft, wordt geen belang meer gediend.
ABRS 5-2-1996, JU 971031 (in VNG databank opgenomen)
Voor een solitaire vruchtboom is geen kapvergunning vereist (Kb 24
oktober 1986, nr. 43, M en R 1987/8.
Weigering kapvergunning vanwege belang voor recreatie en leefbaarheid
niet mogelijk als het motief van de van toepassing zijnde kapverordening
niet verder strekt dan behoud van natuur-, landschaps-, dorps- of
stadsschoon (KB 19-10-1976, TMR 1977, AB 1977)
Een op de stam van een Japanse sierkers geënte morellenboom is een
vruchtboom. KB 24/10/1986, M en R 1987/8.
Vraag is of het deel van de delictsomschrijving 'anders dan bij wijze
van dunning' bestanddeel is van een strafbaar feit. HR 18/6/1985, MenR
1986/1, NJ 1986, 183, zie ook model-kapverordening 1962 en 1979.
Belanghebbende. Het beroep is gericht tegen de kapvergunning die is
verleend voor het kappen van 12 iepen op de Dam in Amsterdam.
Verzoekster 1 woont nabij de Dam, maar heeft hier vanuit haar woning
geen zicht op. Niet is gebleken dat het bestreden besluit een directe
invloed heeft op de woonomgeving van verzoekster. De omstandigheid dat
zij van en naar haar woning een route volgt die via de Dam loopt is niet
zodanig specifiek dat daaruit een rechtstreeks bij het besluit betrokken
belang voortvloeit. Verzoeker 2 heeft principiële bezwaren tegen het
kappen van bomen die van ecologische aard zijn. De mogelijkheid om voor
dergelijke belangen op te komen kan echter niet aan verzoekers
statutaire doelstelling worden ontleend. Hetzelfde geldt voor het beroep
op economische belangen. Zowel verzoekster 1 als verzoeker 2 kunnen dan
ook niet als belanghebbende in zin van artikel 1:2 Awb worden beschouwd
(pres. Rb Amsterdam 03-11-00, JB 2000, nr. 340).
Wabo 2.2 eerste lid aanhef en onder g, 2.18 APV Boxtel;
omgevingsvergunning. Kappen bomen. Indien op grond van de bij de
aanvraag verstrekte gegevens en bescheiden aannemelijk is dat de
aanvrager eigenaar is van de bomen kan van verweerder niet worden
verlangd zelfstandig, diepgaand onderzoek te verrichten naar de
eigendomsverhoudingen. Verweerder is niet in staat omtrent de
eigendomsverhoudingen een bindend oordeel te doen vellen. Slechts de
burgerlijke rechter is daartoe bevoegd. Voorzieningenrechter Rb.
's-Hertogenbosch, 08-04-2011, AWB 11/762 LJN: BQ0825
Ontvankelijkheid aanvrager, zakelijk recht; artikel 4.5.3. APV
Leidschendam. Zoals de Afdeling in deze zaak eerder heeft overwogen
(uitspraak van 7 november 2007 in zaak nr. 200702918/1) heeft de vergunninghouder als
appartementseigenaar van de benedenwoning recht op het uitsluitend
gebruik van de tuin en verder toebehoren, waaronder de met de grond
verenigde bomen, wat ertoe leidt dat hij een aanvraag als bedoeld in
artikel 4.5.3, eerste lid, van de APV kon indienen. Met deze uitspraak
staat in rechte vast dat de aanvrager gerechtigd was de kapvergunning
aan te vragen. De rechtbank is hiervan terecht uitgegaan. Hetgeen
[appellant] heeft aangevoerd over de inbreuk op het eigendomsrecht van
de vereniging en haar leden alsmede over het niet voldoen aan de op het
aanvraagformulier gestelde vereiste van toestemming van de eigenaar,
komt neer op een herhaling van hetgeen hij in de eerdere procedure naar
voren heeft gebracht en door de Afdeling is verworpen. Dit kan thans
niet meer aan de orde worden gesteld. Van strijd met artikel 6 van het
EVRM is geen sprake (ABRS 9 december 2009, LJN BK5828).
Artikel 4:13 Weigering en herplantplichtEerste lid (weigering)Over de afweging van belangen is inmiddels uitgebreide jurisprudentie ontstaan,
die in het algemeen positief uitwerkt voor het behoud van bomen. Onder meer
blijkt dat bomen niet zonder meer moeten wijken voor economische belangen, zoals
het beter bewerkbaar zijn van akkers of het voorkomen van water- en
voedselonttrekking of schaduwwerking. Niet alleen de visuele eigenschappen, maar ook andere kwaliteiten van een
houtopstand kunnen aanleiding geven tot het weigeren van een kapvergunning. In
de jurisprudentie worden als toetsingscriteria onder andere aangetroffen:
natuurwaarde
landschappelijke waarde
waarde voor stads- en dorpsschoon
beeldbepalende waarde
cultuurhistorische waarde
waarde voor leefbaarheid
Aan de hand van deze criteria kan bijvoorbeeld rekening worden gehouden
met:
de recreatieve waarde van een opzichzelf lelijke klimboom, die bij de
jeugd als speelobject waardering ondervindt;
de belevingswaarde van houtopstand vanuit cultuurhistorisch of
planologisch oogpunt of wegens ouderdom of situering;
de natuurwetenschappelijke betekenis van houtopstand, bijvoorbeeld
doordat daarop zeldzame epifytische of terrestrische planten groeien,
hetzij hogere planten dan wel mossen of korstmossen, de luchtzuiverende
kwaliteiten, de invloed op de bodemhuishouding en het microklimaat en de
nestel- of schuilgelegenheid voor bepaalde diersoorten.
Voor de beoordeling van deze eigenschappen kunnen van belang zijn de (stam)
omvang van de boom, de plantwijze (alleenstaand of in groepen), de standplaats
(tussen de bebouwing of in het buitengebied), de soort (snelgroeiend of langzaam
groeiend). Deze begrippen zijn niet nauwkeurig te omschrijven. De hier gegeven
opsomming is bovendien niet uitputtend. Wel zal elke keer weer een afweging
moeten worden gemaakt van alle betrokken belangen. Een kapvergunning zal
bijvoorbeeld in het algemeen moeten worden verleend, wanneer:
het gaat om het vellen van de houtwallen waarvan het gebruikelijk is dat
deze bij gedeelten periodiek worden 'afgezet', dat wil zeggen, geveld om
een geleidelijke verjonging mogelijk te maken;
het gaat om het vellen van een waardevolle boom die een ernstig gevaar
vormt voor de openbare veiligheid, bij voorbeeld wegens het risico van
omwaaien of het belemmeren van het uitzicht voor het verkeer;
de bezwaren, die de bewoners van woningen ondervinden wegens het
belemmeren van licht en lucht, de vochtigheid van de woning, het
verstopt raken van goten, enz., zwaarder wegen dan de waarde van de
houtopstand;
Verder moet gedacht worden aan een beleid op lange termijn. Het is beter
bepaalde houtopstanden geleidelijk te vernieuwen en te verjongen, dan op een
kwade dag voor het onontkoombare feit te staan dat die houtopstanden geheel
moeten worden 'afgeschreven'. Een al te starre toepassing van dit artikel kan
fnuikend zijn voor de bereidheid van de burger om uit eigen beweging bomen aan
te planten: hij zou immers terecht kunnen vrezen 'er voor eeuwig aan vast te
zitten'.Tweede lid (herplantplicht)Blijkens de jurisprudentie mag een herplantplicht ook na strafrechtelijk
optreden nog worden opgelegd. Voorts mag een herplantplicht inhouden dat er meer
bomen of zelfs struiken worden geplant dan er eerst waren. Herstel in de vorige
toestand kan ook betekenen het laten uitvoeren van zodanige maatregelen dat de
vorige toestand zoveel mogelijk wordt benaderd en indien niet anders mogelijk
zelfs pas na verloop van tijd. Wanneer een herplantplicht alleen maar als
vergunningsvoorschrift zou kunnen worden gesteld, dan zou dat betekenen dat
iemand aan de oplegging van een herplantplicht kan ontkomen door zonder
vergunning te vellen. De in artikel 4:16a, eerste lid, opgenomen bepaling maakt
het mogelijk in zulke gevallen een zelfstandige herplantverplichting te
scheppen. Het in het eerste lid opgenomen 'dan wel op andere wijze teniet is
gegaan' maakt het mogelijk dat het college ook een verplichting tot
herplantplicht kan opleggen, als de houtopstand teniet is gegaan door
verwaarlozing of door een calamiteit.Oplegging van een herplantplicht is in beginsel ook denkbaar, als houtopstand
teniet is gegaan door een velling ingevolge de Planteziektenwet dan wel op grond
van (andere) bepalingen van de APV, bij voorbeeld in verband met de
verkeersveiligheid. Gebleken is dat voor het uitvoeren van de herplantplicht
soms ook de medewerking van anderen dan de zakelijk gerechtigde noodzakelijk is.
Daarom is aansluiting gezocht bij de omschrijving van artikel 14, eerste lid,
van de Woningwet: aanschrijvingen kunnen worden gericht tot de eigenaar 'of tot
degene die uit anderen hoofde tot het treffen van voorzieningen bevoegd is'.
Deze toevoeging is ook van belang voor gemeenten waar zich kroondomeinen
bevinden. De herplantplicht kan dan worden opgelegd aan degene die 'krachtens
enig duurzaam persoonlijk recht' tot het treffen van voorzieningen bevoegd is.
Ook in de Boswet komt een herplantplicht voor. Artikel 3 van de Boswet verplicht
de eigenaar van grond, waarop een houtopstand anders dan bij wijze van dunning
is geveld of op andere wijze teniet gegaan, tot herbeplanting. Artikel 3 van de
Boswet geeft daarvoor nadere regels. De herplantplicht die in artikel 4:13,
tweede lid is neergelegd, verschilt van de herplantplicht van de Boswet. De
herplantplicht in deze bepaling geldt niet zonder meer, maar pas wanneer het
college daartoe besluit. De herplantplicht van de Boswet bestaat uit kracht
van de Boswet zelf. De herplantplicht heeft in deze bepaling bovendien een
andere strekking dan in de Boswet: in de wet is zij gericht op het behoud van
het bosareaal (vandaar dat herplanten elders mogelijk is), terwijl herbeplanting
krachtens de modelbepalingen geschiedt om redenen van behoud van natuur- of
landschapswaarde, stads- en dorpsschoon of beeldbepalende waarde en daardoor
vaak zoveel mogelijk ter plaatse moet gebeuren. Hieruit volgt dat een
herplantplicht slechts opgelegd kan worden, wanneer hieruit een herstel van de
verloren waarden kan voortkomen.Jurisprudentie
Plaats waar tot herbeplanting moet worden overgegaan moet op een
tekening worden aangegeven. ARRS 17-5-1992, JG 92.0458, AB 1992,
600.
Bevel tot strafvervolging tegen gemeente wegens overtreding van
kapverbod. Voorbeeldfunctie van gemeente t.a.v. naleven van eigen
verordeningen. Herplantplicht. Hof Leeuwarden 6-6-1995, MenR 1996,
4.
Aan bevoegdheid tot opleggen van herplantplicht kan belang van behoud
van landschapsschoon ten grondslag liggen. Rb Roermond, 27-9-1996, JB
1996, 225.
Besluit tot herplantplicht van 25 inheemse bomen. De Boswet strekt tot
het bewaren van bossen en andere houtopstanden, hetgeen, kort gezegd
betrekking heeft op de hoeveelheid bomen. Afdeling 3 van hoofdstuk 4 van
de APV sterkt tot bescherming van natuur- en milieuwaarden van stads- en
dorpsschoon en voor recreatie en leefbaarheid. De Boswet strekt derhalve
tot bescherming van andere belangen dan die waarop bedoelde bepalingen
van de APV betrekking hebben. Aangezien de aan appellante opgelegde
herplantplicht geen betrekking heeft op in artikel 15, tweede lid,
Boswet genoemde houtopstanden en de bomen geen deel uitmaken van een in
het derde lid bedoelde bosbouwonderneming worden de aan het college
toekomende bevoegdheden vervat in afdeling 3 niet beperkt in de zin van
artikel 15, eerste lid, Boswet (ABRS 11-01-2006, JB 2006, 57 en Gst.
2006, 170 (LJN: AU9409)
Ten onrechte aan leeftijd, gezondheidstoestand en landschappelijke
waarde de voorkeur gegeven boven het gevaar en de hinder voor de
aanvrager van een kapvergunning. ABRS 16-11-1994, AB 1995, 181, JG
95.0246.
Bij belangenafweging moet ernstige overlast van boom prevaleren boven
beeldbepalende waarde. ABRS 18-7-1995, G06.93.1783, JU 961108 (in
VNG-databank opgenomen).
Zolang onvoldoende zekerheid bestaat over het plan in het kader waarvan
bomen zullen worden gerooid, is een kapvergunning niet op zijn plaats.
JG 91.0192.
De eigenaar van een naburig erf kan krachtens artikel 5:42 BW
verwijdering vorderen van bomen die geplant zijn binnen twee meter
(tenzij ingevolge een gemeentelijke verordening of een plaatselijke
gewoonte een kleinere afstand is toegelaten) van de erfafscheiding. ARR
26-11-1992, R03.92.5088/P90, S03.92.3873; eerder: KB 23-10-1976, AB
1977.
Belanghebbende; mevrouw Kiki-criterium: Volgens het zichtcriterium zijn
appellanten geen belanghebbenden bij een kapvergunning voor ruim 1000
bomen in een park. Desondanks kan een eigen, persoonlijk belang van een
natuurlijk persoon bij een besluit tot verlening van een kapvergunning
zijn betrokken. Dat kan het geval zijn als de kap op andere wijze een
directe invloed heeft op de woonomgeving. De te kappen bebossing heeft
ingevolge politieke besluitvorming sinds 1974 een wijkfunctie als extra
groenvoorziening voor de bewoners van een aanpalende wijk. Nu
appellanten daar woonachtig zijn en hebben gesteld regelmatig gebruik te
maken van het parkje, dat door de kap grotendeels zal verdwijnen, zijn
zij toch belanghebbenden. (ABRS 29-08-2000, AB 2000, nr. 477)
Ook zonder uitdrukkelijke bepaling kan een herplantplicht worden
opgelegd en kunnen daarbij aanwijzingen worden gegeven of een termijn
gesteld. KB 5-2-1971, OB 1972, XVIII.3, nr. 32633 (Beilen).
Verbinden van voorwaarde aan kapvergunning dat per gevelde boom een
bepaald bedrag in een Bomenfonds moet worden gestort is aanvaardbaar.
ABRS 1-2-1995, BR 1996, 151 en JG 95.0172.
Toepassen methode-Raad bij berekening waarde gevelde houtopstand en
vaststelling omvang en plaats van herplantplicht niet onredelijk. ABRS
15-9-1994, AB 1994,692.
In het kader van de oplegging van een herplantplicht moet de boomsoort
expliciet worden omschreven; advies in rechte niet afdwingbaar. ABRS
5-2-1996, JG 96.0202.
Voorwaarde, inhoudend dat van vergunning pas gebruik mocht worden
gemaakt, indien en zodra Kroon met beoogde wegaanleg zou instemmen, in
belang van natuur- en landschapsschoon, welke belangen kapverordening
beoogde te dienen. ARRS 9-12-1980, AB 1981, 169.
Artikel 4:14 Vergunning van rechtswegeDit artikel behoeft geen nadere toelichting.Artikel 4:15
Waardevolle bomenlijst In het kader van de WABO is een groot aantal vergunningen op het gebied van
bouwen, ruimtelijke ordening en milieu in één omgevingsvergunning samengevoegd.
Het gaat onder andere om de kapvergunning. Jaarlijks worden in Vlissingen
gemiddeld 23 kapvergunningen aangevraagd, waarvan bijna alle aanvragen worden
gehonoreerd. In het kader van vermindering regelgeving wordt het aantal bomen
waarvoor dit geldt verminderd. De bomen waarvoor een vergunning moet worden
aangevraagd worden beperkt tot een vastgestelde lijst (groene kaart). Deze kaart
wordt iedere vijf jaar geactualiseerd. Op de bomenlijst komen zowel gemeentelijke als particuliere bomen te staan
met:• de natuurwaarde van de houtopstand• de landschappelijke waarde van de houtopstand• de waarde van de houtopstand voor stads- en dorpsschoon• de beeldbepalende waarde van de houtopstand• de cultuurhistorische waarde van de houtopstand• de waarde voor de leefbaarheid van de houtopstand• dendrologische waarde• toekomstboomDeze criteria worden ook op dit moment, passend binnen het groenstructuurplan,
als toetsingscriteria gehanteerd bij het al dan niet verlenen van een
kapvergunning. De bomen die op de bomenlijst komen te staan, vallen onder
dezelfde criteria als de criteria waaraan op dit moment de kapvergunningen
worden getoetst. Het betreft geen beleidswijziging maar een andere werkwijze in
het kader van de WABO. De toetsing vindt vooraf plaats. Dit verhoogt de
transparantie van het gemeentelijk beleid. De concept-bomenlijst wordt in nauw
overleg met belangenorganisaties opgesteld. Eigenaren van op de lijst
voorkomende bomen worden schriftelijk geïnformeerd. Daarna wordt deze
concept-bomenlijst / groene kaart in de inspraak gebracht. Door deze manier van
opstellen wordt het risico van een onvolledige lijst voorkomen. Ook wordt de
lijst bij inwoners onder de aandacht gebracht. Door het werken met een
vastgestelde bomenlijst wordt, op basis van ervaringen uit voorgaande jaren,
verwacht dat er ongeveer vijf kapvergunningen per jaar aangevraagd zullen worden
(Zie ook collegebesluit van 15 juni 2010, registratienummer 367218).Artikel 4:16 Bestrijding iepziekteOp 1 januari 1991 verviel de door het ministerie van landbouw, natuurbeheer en
visserij gecoördineerde iepziektebestrijding. Het ministerie acht de ziekte
beheersbaar, omdat ten gevolge van de aanpak de infectiedruk op een laag niveau
is gebracht. De iepziekte ontstaat doordat een schimmel de houtvaten, de stam en
de takken verstopt. Hierdoor wordt de sapstroom tussen de wortels en de boom
verstoord en krijgen de bladeren geen voedingsstoffen en water meer. De boom is
dan ten dode opgeschreven. Dit proces kan zich binnen enkele weken voltrekken.
De schimmel wordt overgebracht door de iepenspintkever. De kevers leggen hun
eitjes onder de schors van zieke of dode iepen. De jonge kevers vliegen naar
gezonde bomen in de buurt, die zodoende worden aangetast. Soms dragen de wortels
zonder tussenkomst van de kever, de schimmel aan elkaar over.Verspreiding van de iepenspintkever is tegen te gaan door ziek of dood iepenhout
in de periode mei t/m augustus binnen één maand te vernietigen. Iepenhout
afkomstig van najaars- en voorjaarsstormen moet voor 1 mei zijn vernietigd. Om
de ziekte tegen te gaan is het noodzakelijk alle iepen, zowel op particuliere
terreinen als op publiekrechtelijk beheerde terreinen tweemaal per groeiseizoen
te controleren op de aanwezigheid van de ziekte.In artikel 4:12, tweede lid, onder g is de opheffing van het kaperbod geregeld
indien sprake is van een aanschrijving die leidt tot het vellen van een boom. In
1994 zijn er ca. 20.000 iepen verloren gegaan door de iepziekte (Mogelijkheden
voor het behoud van de iep in Nederland, J.L. Guldemond, IBN-DLO, IBN-rapport
158, 1995). De Bomenstichting schat in dat in 1995 ca. 40.000 iepen verloren
zijn gegaan door de iepziekte. De bij de bestrijding van de iepziekte betrokken
organisaties (waaronder de Bomenstichting, het ministerie van LNV, de Vereniging
Stadswerk, de Groenraad en enkele gemeenten) plegen overleg in het Iepen Beraad.
De VNG is geen deelnemer aan het Iepenberaad maar onderschrijft wel de
doelstelling van coördinatie van de bestrijding van de iepziekte. De
verantwoordelijkheid voor bestrijding van de iepziekte ligt voornamelijk bij
gemeenten. Die verantwoordelijkheid krijgt vorm door een consequente uitvoering
en handhaving van dit voorschrift. Artikel 4:16a Verbod bevestigen voorwerpen in of aan
bomenHet bevestigen van voorwerpen in of aan bomen kan de bomen ontsieren en ernstig
beschadigen. Bijv. een touw dat om een tak wordt geknoopt en dat niet tijdig
wordt losgeknoopt kan na verloop van tijd en schors indrukken, waardoor de tak
zal afsterven en onverwacht naar beneden kan komen. Dit soort gevaarlijke
situaties moet worden voorkomen. Afdeling 4: Maatregelen tegen ontsiering en
stankoverlastArtikel 4:17 Opslag voertuigen, vaartuigen,
mest, afvalstoffen enz.Deze bepaling verschaft een basis voor het treffen van maatregelen tegen een uit
oogpunt van welstand en bescherming van de openbare gezondheid ontoelaatbare
opslag van bromfietsen en caravans e.d., en landbouwproducten . Het college is
bevoegd bepaalde plaatsen aan te wijzen waar deze opslag verboden is c.q. aan
bepaalde regels gebonden is. De opslag van afvalstoffen wordt geregeld in
artikel 31 van de Afvalstoffenverordening gemeente Vlissingen. Artikel 25, sub
c, Wet milieubeheer biedt hier uitdrukkelijk de basis voor. Een autowrak is per
definitie een afvalstof. Deze bepaling ziet niet op handelingen die plaatsvinden
op de “weg” in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Deze afbakening is
aangebracht omdat voor zover de in deze bepaling genoemde activiteiten
plaatsvinden op de “weg” daartegen kan worden opgetreden op basis van andere in
deze verordening opgenomen voorschriften. De in de afdeling 5.1
“Parkeerexcessen” opgenomen artikelen bevatten onder meer bepalingen ten aanzien
van het plaatsen of hebben op de weg van niet-rijklare voertuigen en
voertuigwrakken, het gebruik van de weg als stallingsruimte voor auto’s door
garagebedrijven e.d. en het parkeren van caravans e.d.AfbakeningDoor in het eerste lid de zinsnede “buiten een inrichting in de zin van de Wet
milieubeheer” op te nemen wordt de afbakening met de Wet milieubeheer direct
vastgelegd. Hierdoor vervalt in het vierde lid de afbakening met de Wet
milieubeheer.Artikel 4:18 Verbod hinderlijke of gevaarlijke
handelsreclameAlgemeenVanwege de vereenvoudiging van vergunningen en de vermindering van
administratieve lasten is het oude artikel 4.4.2 APV ingrijpend herzien. Dat
houdt in dat de reclamevergunning geheel is verdwenen en vervangen door een
algemene regel die verbiedt om door middel van een reclame het verkeer in gevaar
te brengen of hinder dan wel overlast te veroorzaken voor omwonenden. De
gedachte daarachter is dat voor een reclame van enige omvang of betekenis
doorgaans een bouwvergunning nodig is, waardoor al aan de welstand kan worden
getoetst. Een reclame waardoor het verkeer in gevaar wordt gebracht of overlast
wordt veroorzaakt voor omwonenden komt relatief zo weinig voor dat het moeilijk
valt te rechtvaardigen om voor die gevallen een vergunningplicht voor alle
reclames in stand te houden.Waar de ervaring is dat reclame niet of nauwelijks problemen oplevert en via de
bouwvergunningen afdoende kan worden geregeld, kan het daarbij laten. Ter
bevordering van deregulering en het aanbrengen van meer systematiek in de APV
zijn twee artikelen in Hoofdstuk 1 opgenomen. Artikel 1:7 bepaalt dat de
vergunning voor onbepaalde tijd geldt en artikel 1:8 bevat de algemene
weigeringsgronden die bij elke vergunning kunnen worden gehanteerd tenzij de
aard van de vergunning zich daartegen verzet. Zie voor meer informatie de
toelichting bij de betreffende artikelenHandelsreclame is gedefinieerd in artikel 1:1, aanhef en onder g, van de APV
als: elke openbare aanprijzing van goederen of diensten, waarmee kennelijk
beoogd wordt een commercieel belang te dienen. Onroerende zaken zijn volgens het
artikel 3:3, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek onder meer de grond, de met
de grond verenigde beplantingen en de gebouwen en werken die duurzaam met de
grond zijn verenigd.Reclame en de vrijheid van meningsuitingIn het begrip handelsreclame ligt besloten dat het in artikel 4:18 gaat om
niet-ideële reclame, waarbij geen gedachten of gevoelens worden geopenbaard. Zie
ook de toelichting bij artikel 1:1, aanhef en onder g (handelsreclame). Volgens
vaste jurisprudentie behoren reclame-uitingen in de commerciële sfeer niet tot
het eigenlijke gebied van de vrijheid van meningsuiting als bedoeld in artikel 7
van de Grondwet. Artikel 4:17 is daarom niet in strijd met artikel 7 van de
Grondwet. In artikel 7, vierde lid, van de Grondwet wordt de handelsreclame met
zo veel woorden van de vrijheid van drukpers uitgezonderd.De volgende vraag is of artikel 4:18 ook in overeenstemming is met de artikelen
10 EVRM en 19 IVBP. De bescherming van het recht op vrije meningsuiting strekt
zich in deze artikelen mede uit tot reclame. Deze vraag kan bevestigend worden
beantwoord. Allereerst is het de vraag of artikel 10 EVRM überhaupt wel toeziet
op zuivere handelsreclame. Weliswaar heeft de Hoge Raad dit in algemene zin
gesteld in een uitspraak van 13 februari 1987 (NJ 1987, 899), het Europese Hof
heeft zich hierover nog niet eenduidig uitgesproken (zie onder andere EHRM 24
februari 1994, NJ 1994, 518). Wel mag er op grond van arresten van het Europese
Hof vanuit worden gegaan dat de bescherming ten aanzien van commerciële reclame
minder ver gaat dan de bescherming ten aanzien van andere uitingen gelet op de
strekking van het verdrag. Echter, ook indien er vanuit wordt gegaan dat alle
handelsreclame onder artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBPR valt, zijn beperkingen
mogelijk zolang deze voorzien zijn bij wet. Naar algemeen wordt aangenomen
worden hieronder ook gemeentelijke verordeningen verstaan. Daarnaast dienen de
beperkingen noodzakelijk te zijn in een democratische samenleving ter
bescherming van de in de artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBP genoemde belangen.
Hieronder vallen onder andere het voorkomen van wanordelijkheden en de
bescherming van rechten van derden.De rechtspraak lijkt deze visie te bevestigen. In een uitspraak van 23 december
1994 stelt de ABRS in een zaak waarin een driehoeksreclamebord wordt geweigerd
dat artikel 10 EVRM en artikel 19 IVBP alleen in het geding zijn als de
verspreiding van reclame zo zeer aan banden zou zijn gelegd dat de vrijheid om
reclame te maken zelf zou worden aangetast (JG 95.0207, AB 1995, 163). Ook is in
een uitspraak van de Hoge Raad over een aanplakverbod zonder schriftelijke
toestemming van de rechthebbende bepaald dat dit niet in strijd is met artikel
10 EVRM en 19 IVBP aangezien het verbod bij wet is voorzien en noodzakelijk in
een democratische samenleving ter voorkoming van wanordelijkheden en ter
bescherming van rechten van derden (HR 1 april 1997, NJ 1997, 457).Het voorgaande betekent dat zolang niet in een absoluut verbod, te absolute
beperkingen of restrictief beleid is voorzien en er een duidelijke noodzaak voor
de beperkingen bestaat, zodanig dat er feitelijk een mogelijkheid van enige
betekenis van het middel van bekendmaking overblijft, beperkingen mogelijk
blijven.Jurisprudentie
Wanneer sprake is van een bouwwerk als bedoeld in artikel 1, eerste lid,
van de Woningwet, is de Woningwet van toepassing en geldt mitsdien,
gezien het bepaalde in artikel 4.7.2, derde lid, van de APV, het in het
eerste lid van dit artikel gestelde verbod niet. Nu in dit geval de
Woningwet van toepassing is, heeft het college zich terecht op het
standpunt gesteld dat naast de door hen verleende bouwvergunning voor de
oprichting van de reclamezuil niet ook een reclamevergunning als bedoeld
in artikel 4.7.2 van de APV is vereist. Zij hebben dan ook terecht het
verzoek om toepassing van bestuursdwang ten aanzien van de dubbelzijdige
lichtreclamezuil afgewezen. ABRS 13-11-2002, GS, 2003, 7180, 34 m.nt.
J.Teunissen.
Het college heeft ten onrechte niet getoetst aan het bepaalde in het
derde lid. Niet is gebleken dat zij hebben beoordeeld of in dit geval de
Woningwet een bouwvergunning voor de betreffende reclame-objecten
voorschrijft. Het standpunt van het college dat in dit geval geen sprake
is van overlappende regelgeving nu de APV een specifiek welstandsdoel
nastreeft ten opzichte van de Woningwet, doet hier niet aan af. Anders
dan het college meent, is het welstandstoezicht in het kader van de
Woningwet niet beperkt tot toetsing van bouwkundige elementen. ABRS
04-12-2002, GS, 2003, 7180, 35 m.nt. J. Teunissen.
In een uitspraak, waar het ging over de aanvraag voor een
reclamevergunning voor een halfronde tijdschriftenzuil, overwoog de
Afdeling als volgt. De achtergrond van de in artikel 4.7.2, derde lid
(oud), van de APV vervatte uitzondering is dat, ingeval de Woningwet van
toepassing is, is gewaarborgd dat reeds bij de toepassing van die wet
een voldoende beoordeling van welstandsaspecten plaatsvindt. In casu was
er sprake van het plaatsen dan wel veranderen van een bouwwerk in de zin
van de Woningwet. Appellante had in plaats van een reclamevergunning een
bouwvergunning moeten aanvragen. ABRS 02-06-2004, 200400083/2, LJN-nr.
AP0370.
Afdeling 5: Kamperen buiten kampeerterreinenAlgemene toelichtingAfdeling 5 is opgenomen in de APV in verband met de afschaffing van de Wet op de
Openluchtrecreatie (WOR) met ingang van 1 januari 2008.Artikel
4:19BegripsbepalingIn de begripsomschrijving gaat het in het algemeen over een tent, tentwagen,
kampeerwagen en caravan.Artikel 4:20 Recreatief nachtverblijf buiten
kampeerterreinenLex silencio positivoDit artikel dient met name de bescherming van natuur en milieu. Het zou hoogst
onwenselijk zijn als er een vergunning van rechtswege zou ontstaan die toestaat
dat in een kwetsbaar natuurgebied gekampeerd wordt. Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt
niet van toepassing verklaard.Zie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie,
handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.Artikel 4:21 Aanwijzing kampeerplaatsenZie de algemene toelichting bij deze afdeling en de VNG-publicatie in de groene
reeks nummer 129 “Het kampeerbeleid na de Wet op de Openluchtrecreatie.
Handreiking voor bestuurders en ambtenaren”.Hoofdstuk 5 Andere onderwerpen betreffende de huishouding der
gemeenteAlgemene toelichting afdeling 5.1 Parkeerexcessen1. Bevoegdheid tot regeling van parkeerexcessenSinds de inwerkingtreding van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) kunnen
verkeersbesluiten, behalve ten behoeve van de verkeersveiligheid en de vrijheid
van het verkeer, ook worden genomen ter bescherming van de zogenaamde
milieubelangen. Hierbij moet worden gedacht aan maatregelen ter voorkoming of
beperking van overlast, hinder of schade dan wel aantasting van het karakter of
de functie van objecten of gebieden ten gevolge van het verkeer (zie artikel 2,
tweede lid, WVW 1994). Op initiatief van de VNG heeft de Tweede Kamer door
middel van een amendement een nieuw artikel 2a in de Invoeringswet WVW 1994
ingevoegd. Dit artikel luidt als volgt:“Provincies, gemeenten en waterschappen behouden hun bevoegdheid om bij
verordening regels vast te stellen ten aanzien van het onderwerp waarin deze wet
voorziet, voor zover die regels niet in strijd zijn met de bij of krachtens deze
wet vastgestelde regels en voor zover verkeerstekens krachtens deze wet zich
daar niet toe lenen.”Hierbij werd met name gedacht aan de regeling van parkeerexcessen, zoals ook
blijkt uit de toelichting bij dit amendement. Artikel 2a WVW 1994 geeft derhalve
aan dat gemeenten bevoegdheid zijn om parkeerexcessenbepalingen vast te stellen.
De grondslag voor dergelijke bepalingen is overigens gewoon artikel 149
Gemeentewet.2. Begrip “parkeerexces”In de wegenverkeerswetgeving wordt nergens aangegeven wat het begrip
“parkeerexces” precies inhoudt. Degene die tot taak heeft hieromtrent
verbodsbepalingen te formuleren, zal evenwel tevoren dienen te weten wat dit
begrip omvat. Mede omdat ook dit aspect van het verkeer aan een voortschrijdende
ontwikkeling onderhevig is, is van het begrip “parkeerexces” bezwaarlijk een
voldoende concrete definitie te geven. Blijkens de jurisprudentie kan onder het
begrip “parkeerexces” ieder excessief parkeren op de weg worden begrepen,
dus:a. zowel wanneer het parkeren op de weg betreft dat met het oog op de verdeling
van de beschikbare parkeerruimte jegens andere weggebruikers, die gelegenheid om
te parkeren behoeven, buitensporig is en uit dien hoofde niet toelaatbaar kan
worden geacht (verkeersmotief; eigenlijke aanvulling).b. In deze omschrijving ligt besloten, dat het gebruik van de weg als
parkeerplaats op zich zelf niet ongeoorloofd is te achten, maar wel dat de aard
van het voertuig, het met het parkeren beoogde doel of het aantal te parkeren
voertuigen relatief gezien een te grote ruimte opeist in vergelijking met de
behoefte aan parkeerruimte van anderen;c. alsook wanneer het gaat om parkeren dat onaanvaardbaar is te achten om andere
motieven, zoals het tegengaan van aantasting van de openbare orde of veiligheid
en de bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente, voorkoming van
uitzichtbelemmering en stankoverlast (oneigenlijke aanvulling).Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad valt op te maken dat in de eerste plaats
van een parkeerexces sprake is als het gaat om excessief gebruik van de weg,
strijdig met de bestemming die de weg heeft. Wegen zijn - zo lijkt de zienswijze
van dit rechtscollege in het kort te kunnen worden weergegeven - in de eerste
plaats bestemd om zich daarover te kunnen verplaatsen en daarop tijdelijk een
voertuig te kunnen laten staan. Ten aanzien van bepaalde (categorieën van)
voertuigen, die de weg in strijd met deze bestemming gebruiken, is het bestuur
gerechtigd strengere eisen te stellen en scherpere grenzen te trekken. Daarbij
mag het niet te diep ingrijpen in het “normale” verkeer, en dus ook niet in het
“normale” parkeren. In het “normale” verkeer voorziet de geldende wettelijke
verkeersregeling exclusief, aldus de mening van de Hoge Raad, NG 1974, blz. S88
m.nt. jhr. J.J.M.M. van Rijckevorsel.Voorts is volgens de Hoge Raad sprake van een parkeerexces ingeval het parkeren
op de weg gepaard gaat met ontsiering van het uiterlijk aanzien van de gemeente,
beneming van uitzicht, stankoverlast of gevaar voor de veiligheid van personen.
Al deze vormen van excessief, hinderlijk en ontsierend gebruik van de weg kunnen
door de gemeentelijke wetgever aan regels worden gebonden. Zie bij voorbeeld de
beide Dordtse arresten van de Hoge Raad, HR 15 juni 1971, NJ 1971, 432, m.nt.
W.F. Prins, VR 1972, nr. 32, m.nt. A. Herstel, OB 1972, XIV.1.2.2, nr. 32566 en
25 april 1972, NJ 1972, 296, m.nt. W.F. Prins, VR 1972, nr. 113, m.nt. A.
Herstel, OB 1972, XIV. 1.2.2, nr. 32567, NG 1972 blz. S 75, m.nt. J.H. van der
Veen.3. Plaatsing en rubricering parkeerexcesbepalingenGezien de ruime uitleg van het begrip “parkeerexces” is het niet nodig om een
onderscheid te maken tussen twee soorten van excessief gebruik van de weg:
gevallen die excessief zijn op grond van een verkeersmotief en die als
“parkeerexcessen” moeten worden gekwalificeerd en gevallen waarin een ander
motief aan het stellen van regels (in hoofdzaak) ten grondslag ligt. Het
verdient aanbeveling deze bepalingen in hun geheel onder te brengen in de APV en
wel in een hoofdstuk “Andere onderwerpen betreffende de huishouding der
gemeente”. Plaatsing in dit hoofdstuk verdient de voorkeur boven plaatsing in
een ander hoofdstuk, omdat aan deze bepalingen meerdere motieven ten grondslag
liggen.Met het onder één noemer - die van het parkeerexces - brengen van de bepalingen
blijken de aan de bepalingen ten grondslag liggende motieven niet steeds uit de
tekst van de bepalingen. Het is daarom verstandig, dat in de toelichting op de
bepalingen deze motieven tot uitdrukking worden gebracht. Een van de voordelen
van deze aanpak is, dat artikelen, die een zelfde gedraging verbieden, doch op
grond van verschillende motieven, in één artikel kunnen worden
samengebracht.In afdeling 5.1 “parkeerexcessen” is ook een aantal onderwerpen opgenomen, dat
niet kan worden aangeduid als “parkeerexcessen in eigenlijke zin”, waarvan
gesproken kan worden als het gaat om gedragingen op de weg in de zin van de WVW
1994. Daar deze voorschriften door het publiek wel als zodanig (zullen) worden
ervaren geven wij er de voorkeur aan ook deze onderwerpen in deze paragraaf te
regelen. Men denke hierbij aan een onderwerp als het “aantasten van
groenvoorzieningen”.4. Beperking tot gedragingen op de weg?Bij parkeerexcessen “in eigenlijke zin” gaat het om gedragingen op de weg in de
zin van de WVW 1994. Onder weg verstaat de APV ingevolge artikel 1:1 hetzelfde
als de WVW 1994 daaronder verstaat. In artikel 1, eerste lid onder b, van de WVW
1994 wordt het begrip wegen als volgt omschreven “alle voor het openbaar verkeer
openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en
duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten”.In de afdeling “Parkeerexcessen” zijn niet uitsluitend onderwerpen geregeld
welke als parkeerexcessen “in eigenlijke zin” kunnen worden aangeduid. Zo hebben
de artikelen 5:6, eerste lid onder b, 5:7, eerste lid, en 5:10 ook betrekking op
gedragingen buiten de weg in de zin van de WVW 1994. Beperking van de hierin
neergelegde verbodsbepalingen tot “op de weg” ligt niet voor de hand, wanneer
men let op het motief dat aan deze bepalingen ten grondslag ligt. Deze
bepalingen strekken niet (mede) ter bescherming van verkeersbelangen.Bedoelde gedragingen zijn daarom in die verbodsbepalingen ook strafbaar gesteld,
indien zij buiten de weg (in de zin van de WVW 1994) zijn gepleegd. Indien aan
een bepaling uitsluitend verkeersmotieven ten grondslag liggen, is de
werkingssfeer van die bepaling uiteraard beperkt tot de weg (in de zin van de
WVW 1994). Zie bijvoorbeeld de artikelen 5:2 en 5:8, tweede lid.Aan de andere bepalingen liggen behalve verkeersmotieven ook andere motieven ten
grondslag. Toch regelen ook deze bepalingen slechts gedragingen op de weg (in de
zin van de WVW 1994). Voor zover deze gedragingen plaatsvinden buiten de weg,
kan hiertegen reeds op basis van andere voorschriften in voldoende mate worden
opgetreden. Zie bij voorbeeld artikel 4:19 (4.6.1 oud).Ter wille van de overzichtelijkheid zijn de bepalingen betreffende
parkeerexcessen - zowel de “eigenlijke” als de “oneigenlijke” - zoveel mogelijk
in een afdeling samengevoegd. De bedoelde gedragingen zullen door het publiek
immers alle als parkeerexces worden ervaren.Voor in de begripsomschrijvingen van artikel 5:1 opgenomen definities van
“voertuig” en “parkeren” is aansluiting gezocht bij de in de
wegenverkeerswetgeving voor deze begrippen gebruikte definities. Uit de
verschillende bepalingen blijkt dan, of zij al dan niet slechts betrekking
hebben op gedragingen op de weg (in de zin van de WVW 1994).5. Vervangende parkeergelegenheidComplementair aan de vaststelling van parkeerexcesbepalingen zal voor bepaalde
categorieën voertuigen - in het bijzonder voor vrachtwagens - de aanwezigheid
van vervangende parkeergelegenheid moeten worden bezien. Uitgangspunt dient te
zijn dat de desbetreffende ondernemingen in principe zelf hiervoor behoren te
zorgen. De indruk bestaat, dat er (met name buiten de werkuren) in diverse
gevallen op de bedrijfsterreinen toch voldoende parkeergelegenheid voor de eigen
vrachtwagens is of kan worden gecreëerd. In beginsel is het niet onredelijk te
achten, dat de chauffeurs die op enige afstand van hun bedrijven wonen, hun
vrachtwagens ’s avonds en in het weekeinde niet meer voor de woning, maar bij
voorbeeld op het eigen bedrijfsterrein parkeren en dat zij zich, evenals andere
forensen, met “normale” vervoermiddelen begeven van het bedrijf naar de woning
en omgekeerd.Bij onderscheidene bedrijven ontbreekt evenwel de hiervoor benodigde ruimte.
Verder zijn de kosten, verbonden aan het creëren van eigen parkeergelegenheid,
dermate hoog, dat er de voorkeur aan gegeven zal worden het parkeren van die
vrachtwagens, waarvoor het bestaande eigen terrein geen plaats biedt, te doen
geschieden op openbare wegen en terreinen. Om aan de zich hier voordoende
praktische bezwaren tegemoet te komen, zou de overheid het parkeren kunnen
blijven toelaten (of wellicht zelfs parkeergelegenheid kunnen scheppen) op
parkeerterreinen en op die wegen waar het parkeren van vrachtwagens op weinig of
geen bezwaren stuit. Hoewel er niet a priori van een plicht van de gemeentelijke
overheid tot aanleg van vervangende parkeergelegenheid kan worden gesproken, mag
er anderzijds van worden uitgegaan dat naleving van de hier bedoelde
verbodsbepalingen met des te meer reden gevergd kan worden, wanneer de
belanghebbende een andere parkeerplaats als alternatief ter beschikking staat.
In het bijzonder kan zulks het geval zijn ten aanzien van exploitanten van
bestaande bedrijven, aan wie onder omstandigheden bezwaarlijk een ontheffing kan
worden onthouden, wanneer een redelijk te realiseren alternatief voor hen
ontbreekt.Voor het geval van gemeentewege tot aanleg van een parkeerplaats wordt
overgegaan, zal er wellicht van het gemeentebestuur een zekere waarborg worden
verwacht dat voertuigen op een dergelijk parkeerterrein veilig kunnen worden
gestald. In het algemeen kan niet worden gesteld, dat de gemeentelijke overheid
een dergelijk verlangen dient te honoreren. Immers, parkeerterreinen hebben, zo
zij al onder toezicht staan, dit toezicht zelden ook ’s nachts; bovendien is de
toezichthouder in het algemeen niet aansprakelijk voor aan de gestalde
voertuigen door derden toegebrachte schade; men denke hierbij aan de zogenaamde
exoneratieclausules.Ten slotte zij erop gewezen dat een eventueel door de gemeente aan te leggen
parkeerterrein voor vrachtwagens zal moeten passen binnen een planologisch kader
(bestemmingsplan). Parkeerplaatsen zouden kunnen worden aangeduid met een bord
model E4 van bijlage 1 van het RVV 1990. De aanduiding van parkeerplaatsen voor
vrachtwagens in het kader van de voorkoming van parkeerexcessen moet gebeuren op
basis van de betreffende bepalingen uit de APV en niet op basis van
verkeersborden die gebaseerd zijn op de wegenverkeerswetgeving.6. OntheffingenBij de onderscheidene modelverbodsbepalingen is aangegeven ten aanzien van welke
bepalingen de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffingen als een
noodzakelijk element moet worden beschouwd. Met name zal ten aanzien van
bestaande bedrijven aan het verlenen van een ontheffing, waaraan voorschriften
kunnen worden verbonden en welke een naar plaats of tijd beperkt karakter
hebben, niet steeds kunnen worden ontkomen.7. Overleg met vervoerders(organisaties)Het behoeft geen nader betoog dat het wenselijk is overleg te plegen met de
betrokken chauffeurs en bedrijven betreffende de vaststelling of uitvoering van
parkeerregelingen van vrachtwagens e.d.Jurisprudentie
De Afdeling rechtspraak van de Raad van State bevestigt dat een
gemeentelijke parkeerexcessenregeling niet strijdig is met de
Wegenverkeerswet (oud) en haar uitvoeringsregelingen, zoals het RVV
(oud). ARRS 3-12-1992, JG 93.0120.
Artikel 5:1 BegripsbepalingenVoor de toepassing van deze afdeling wordt onder “weg” verstaan hetgeen artikel
1:1 van deze verordening daaronder verstaat. Concreet gaat het om alle voor het
openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende
bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten.
De artikelen 5:2, 5:3, 5:4, 5:5, 5:6, eerste lid, onder a, 5:7, 5:8, tweede lid,
en 5:9 hebben derhalve slechts op “echte” parkeerexcessen betrekking. De andere
artikelen in deze afdeling strekken zich ook uit tot gedragingen buiten de weg
in de zin van de WVW 1994. Zie voorts de algemene toelichting bij deze
afdeling.Ook voor het openbaar verkeer openstaande parkeerterreinen kunnen onder de
definitie van “weg” in de zin van de WVW 1994 worden gebracht. Hiervoor pleiten
de volgende argumenten. De WVW 1994 bevat blijkens haar considerans regels
inzake het verkeer op de weg. Wat in die wet onder “wegen” wordt verstaan is
hiervoor reeds vermeld. Artikel 2 van de WVW 1994 bepaalt dat, met inachtneming
van de voorschriften van de WVW 1994, bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur nadere regelingen worden gesteld nopens het verkeer op de wegen.In een van die algemene maatregelen van bestuur, het RVV 1990, worden
gedragsregels gegeven voor parkeerplaatsen. Zie bij voorbeeld in artikel 24 e.v.
en artikel 46 RVV 1990.Onder parkeerplaats wordt ook een parkeerterrein begrepen. Al vallen
parkeerterreinen onder de werking van de onderhavige parkeerexcesbepalingen, dit
neemt niet weg dat zij in een aantal gevallen daarvan zullen moeten worden
uitgezonderd. Te denken valt bij voorbeeld aan het parkeren van vrachtwagens.
Het is immers evident dat parkeerterreinen een belangrijke functie vervullen ten
behoeve van een redelijke verdeling van de beschikbare parkeerruimte, zie verder
de toelichting bij artikel 5:8.Onder aOm te voorkomen dat over de inhoud van het begrip “voertuigen” onzekerheid zal
bestaan, is een definitie van dit begrip opgenomen. Tot uitgangspunt is genomen
de definitie van “voertuigen” die in artikel 1, onder al, van het RVV 1990 wordt
gegeven. Voertuigen in de zin van dit artikel zijn: fietsen,
bromfietsen, gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen, trams en
wagens. In tegenstelling tot artikel 5.1.1 (oud) is in 2008 de
omschrijving positief geformuleerd en wordt direct aangesloten bij het RVV 1990.
Voor kleine voertuigen, zoals kruiwagens, kinderwagens, rolstoelen e.d. is een
uitzondering gemaakt, omdat anders sommige bepalingen een te ruime strekking
zouden krijgen. Fietsen, bromfietsen en gehandicaptenvoertuigen vallen ook onder
de definitie van voertuigen. Ook deze kunnen immers parkeerexcessen veroorzaken
en worden daarom als voertuig beschouwd.Onder bDe omschrijving van het begrip “parkeren” is dezelfde als de omschrijving in
artikel 1, onder ac, van het RVV 1990. Dit artikelonderdeel verstaat onder
parkeren: het laten stilstaan van een voertuig anders dan gedurende
de tijd die nodig is voor en gebruikt wordt tot het onmiddellijk in- of
uitstappen van passagiers of voor het onmiddellijk laden of lossen van
goederen. Het oude artikel 5.1.1, onder c gaf deze definitie
letterlijk weer. Verwijzing naar de definitie is wetstechnisch te verkiezen
omdat bij wijziging van de definitie in het RVV de definitie in de APV niet
behoeft te worden herzien.De gegeven definitie bewerkstelligt dat enkele vormen van doen of laten staan
van voertuigen, die moeten worden ontzien, buiten de werking van de voorgestelde
verbodsbepalingen blijven. Het onmiddellijk in- en uitstappen van personen en
het onmiddellijk laden en lossen van goederen zijn dan immers activiteiten die
door deze modelbepalingen niet worden bestreken. Evenmin zullen deze bepalingen
van toepassing kunnen zijn ten aanzien van voertuigen die bij een garagebedrijf
stilstaan om benzine te tanken; in dit geval is er geen sprake van
parkeren.Anders dan het RVV 1990 richten de bepalingen van afdeling 5.1. van de APV zich
ook tot niet-bestuurders die anderszins belanghebbend zijn bij een voertuig (de
eigenaar, huurder, opdrachtgever etc.) zodat de zinsnede “het laten stilstaan”
een iets ruimere strekking heeft dan in de wegenverkeerswetgeving gebruikelijk
is. Die ruimere strekking maakt het mogelijk dat ook de andere belanghebbenden
bij het voertuig (dan de bestuurder) kunnen worden aangesproken op niet-naleving
van de (parkeer)verboden in deze afdeling.Artikel 5:2 Parkeren van voertuigen van autobedrijf
e.d.Eerste lidRegelmatig kwam de vraag naar voren of rijschoolhouders en taxibedrijven die in
de uitoefening van hun (neven)bedrijf drie of meer auto’s op de weg parkeren ook
onder het verbod van het eerste lid van dit artikel vallen. De Afdeling
rechtspraak van de Raad van State heeft omtrent deze vraag beslist dat het bij
elkaar parkeren van drie of meer taxi’s door een exploitant van een taxibedrijf
niet valt onder de werking van deze bepaling, ARRS 28-9-1984, nr. R03.83.7524
(APV Schijndel). De rijschoolhouder die een aantal voertuigen bij elkaar
parkeert, viel volgens deze uitspraak eveneens niet onder de werking van dit
artikel.Aangezien het parkeren van voertuigen van rijschoolhouders en taxiondernemers
excessieve vormen kan aannemen, is in het tweede lid daarom expliciet bepaald
dat onder “verhuren”, zoals in het eerste lid bedoeld, mede wordt verstaan het
gebruiken van voertuigen voor het geven van rijlessen of voor het vervoeren van
personen tegen betaling. Aldus kan ook tegen excessief gebruik van de weg door
rijschoolhouders en taxiondernemers worden opgetreden.Tweede lidOnder a is het woord “vergen” gebezigd in plaats van “duren” ten einde twijfel
over de vraag of met een bepaalde herstel- of onderhoudswerkzaamheid meer dan
een uur gemoeid is, zoveel mogelijk uit te sluiten. Bij het gebruik van de term
“vergen” beschikt men over een meer objectieve maatstaf. De in het derde lid
gestelde verbodsbepaling geldt uiteraard niet voor het normaal parkeren van de
voor persoonlijk gebruik gebezigde auto(’s) van de exploitant. Het bepaalde bij
artikel 5:2 kan niet als een soort “escape” fungeren ten opzichte van de andere
in deze afdeling opgenomen verbodsbepalingen. Artikel 5:2 mag met andere woorden
niet gelezen worden in verband met de andere artikelen in de afdeling, in die
zin dat de “faciliteit” die in artikel 5:2 is besloten - garagehouders enz.
mogen twee auto’s sowieso op de weg laten staan - ook impliceert dat zij een
autowrak, een niet-rijklaar voertuig, een groot voertuig enz. ongelimiteerd lang
op de weg mogen laten staan, omdat de ruimte die hen is aangewezen dezelfde
blijft.Immers, in artikel 5:2 bestaat het excessieve in de ruimte die door het aantal
voertuigen in beslag wordt genomen, in bij voorbeeld de artikelen 5:4 en 5:5
bestaat het excessieve met name in het niet gerechtvaardigde doel om gedurende
lange tijd parkeerruimte in beslag te nemen met wrakken of daarvan nauwelijks te
onderscheiden vehikels. Dit doel is, indien zulks door garagehouders geschiedt,
even onduldbaar als wanneer particulieren zich hieraan bezondigen. Het bepaalde
bij artikel 5:2 geeft de daarin genoemde personen dus niet een “vrijstelling” om
voertuigen te parkeren in afwijking van de andere verbodsbepalingen in deze
afdeling. Aldus besliste de Hoge Raad in zijn arrest van 16 februari 1970, nr.
65705 (parkeerexcessenverordening Maassluis, niet gepubliceerd). Wanneer in de gemeente een automarkt wordt gehouden, dient nog de volgende
uitzondering te worden toegevoegd: “Het in het eerste lid (oud, nu derde lid)
gestelde verbod is niet van toepassing op het parkeren van voertuigen waarvoor
een standplaats op een automarkt is aangewezen, op deze standplaats gedurende de
tijd dat deze markt wordt gehouden.”Derde lid, onder aDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen die autohandelaren en
exploitanten van garage-, herstel- en autoverhuurbedrijven die de weg
voortdurend gebruiken als stallingsruimte voor auto’s die hun toebehoren of zijn
toevertrouwd. Het gaat hier om situaties waarin het gebruik van parkeerruimte op
buitensporige wijze plaats heeft en uit dien hoofde niet toelaatbaar kan worden
geacht (verkeersmotief).Bij het opstellen van deze bepaling is er naar gestreefd de delictomschrijving
zoveel mogelijk vrij te houden van elementen waarvan de bewijslevering
moeilijkheden kan opleveren. Niettemin kan met name het bewijs dat betrokkene
“zijn bedrijf of nevenbedrijf dan wel een gewoonte” van de hier bedoelde
activiteiten maakt, alsook dat de desbetreffende voertuigen “hem toebehoren of
zijn toevertrouwd”, onder omstandigheden problemen opleveren. De woorden “drie
of meer voertuigen” zijn gekozen om de bewijslast niet onevenredig zwaar te doen
zijn. Doordat het verbod slechts betrekking heeft op het parkeren dat in het
kader van (neven)bedrijf of gewoonte plaatsvindt, blijft het normaal parkeren
van de voor persoonlijk gebruik gebezigde auto(’s) van de exploitant en
eventueel van zijn gezinsleden mogelijk. (Zie het eerste lid, onder b).Deze bepaling heeft slechts betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen, dat wil
zeggen op het parkeren van voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994). Het
zou uiteraard te ver gaan deze bepaling ook te laten gelden voor gedragingen
buiten de weg.Derde lid, onder bReparatie- en sloopwerkzaamheden aan op de weg geparkeerde voertuigen in het
kader van de uitoefening van een (neven)bedrijf, geven veelal klachten inzake
geluidsoverlast en verontreiniging van de weg; in mindere mate wordt geklaagd
over de als gevolg van deze activiteiten verminderde parkeergelegenheid. Met het
oog op het vorenstaande is het derhalve wenselijk de strafbaarheid van het
herstellen of slopen op de weg niet te relateren aan de omstandigheid dat er
sprake moet zijn van drie of meer voertuigen. Indien het slopen of herstellen
van een voertuig bij herhaling geschiedt, moet - met het oog op de vorengenoemde
bezwaren - hiertegen kunnen worden opgetreden, daargelaten of zich in de
onmiddellijke omgeving meer auto’s bevinden die betrokkene “toebehoren of zijn
toevertrouwd”. Wel zij er hier op gewezen dat zowel het verontreinigen van de
weg als het veroorzaken van hinderlijk rumoer reeds is verboden bij artikel
2:47. Met het oog op het toenemend aantal klachten achten wij een strafbepaling
welke zich in het bijzonder richt tot de onderhavige activiteiten, wenselijk
naast genoemde (algemene) verbodsbepalingen.Gelet op de strekking van deze bepaling kan zij niet als een
“parkeerexcesbepaling” in de strikte betekenis van het woord worden aangemerkt.
Gezien het verband met de andere in deze afdeling opgenomen bepalingen achten
wij het niettemin wenselijk het onderhavige voorschrift in deze afdeling op te
nemen. Met de hierbedoelde bepaling kan naar verwachting beter worden opgetreden
tegen met het slopen en repareren van voertuigen gepaard gaande geluid- en
stankoverlast en verontreiniging van de weg. Ingevolge de aanhef is slechts
diegene strafbaar die bij herhaling de weg als werkplaats voor reparatie- of
sloopdoeleinden gebruikt. Ook voor diegenen moet echter de mogelijkheid blijven
bestaan aan de door hem (en zijn gezin) gebruikte auto kleine
reparatiewerkzaamheden te verrichten. Het vierde lid opent deze
mogelijkheid.Vierde lidHet verlenen van een ontheffing ingevolge dit lid zal in het algemeen op zijn
plaats zijn in geval, alle omstandigheden in aanmerking genomen, redelijkerwijs
moet worden aanvaard dat de exploitant geen andere mogelijkheden ten dienste
staan dan de hem toebehorende of toevertrouwde auto’s op de weg te parkeren. Te
denken is hierbij aan het geval dat de exploitant van een reeds lang bestaand
bedrijf in de feitelijke onmogelijkheid verkeert op eigen terrein of in de
nabijheid van zijn bedrijf stallingsruimte te creëren c.q. daarover op andere
wijze de beschikking te krijgen. Aan de ontheffing kunnen uiteraard
voorschriften worden verbonden, onder meer omtrent de plaats waar en de tijd
gedurende welke voertuigen voor de hier aan de orde zijnde doeleinden op de weg
mogen worden geplaatst, alsmede ten aanzien van het aantal voertuigen dat ter
plaatse door de houder van de ontheffing mag worden geparkeerd. In dit verband
mag worden gewezen op hetgeen in de algemene toelichting is gesteld over het
voorzien in vervangende parkeergelegenheid. Tevens wordt hier de aandacht
gevestigd op wat daar is opgemerkt over het verlenen van ontheffing ten aanzien
van bestaande bedrijven.Jurisprudentie
De Afdeling rechtspraak keurde zelfs de weigering van de gemeente
Binnenmaas om ontheffing te verlenen voor het parkeren van meer dan twee
auto’s bij elkaar goed. Het feit dat het bedrijf ter plaatse was
toegestaan deed daaraan niet af. Het behoud van het beperkte aantal
parkeerplaatsen in de omgeving van het bedrijf woog zwaarder [ARRS
16-8-1988, AB 1989, 373].
Artikel 5:3 Te koop aanbieden van voertuigenHet komt regelmatig voor dat eigenaren hun voertuig te koop aanbieden op de
openbare weg. Wanneer het een enkel voertuig betreft, is dit geen echt probleem.
Van aantasting van het uiterlijk aanzien van de omgeving is niet of nauwelijks
sprake, de overlast voor de omwonenden blijft beperkt en het gebruik van de
beschikbare parkeerruimte kan niet excessief genoemd worden.Anders ligt het wanneer de voertuigen met grote aantallen tegelijk aangeboden
worden. Behalve dat het uiterlijk aanzien wordt aangetast, brengt het voor de
omwonenden aanzienlijke overlast met zich mee. Een dergelijke uitstalling van
voertuigen trekt immers kooplustigen aan. Ook wordt er een aanmerkelijk beslag
op de beschikbare parkeerruimte gelegd. Wanneer de lokale overheid dit gedrag
als ongewenst beschouwt en het daarom wil tegengaan, moet er voor gewaakt worden
dat de verbodsbepaling niet al te diep in het verkeer ingrijpt. Het gaat te ver
wanneer een eigenaar zijn voertuig niet meer voor zijn woning zou kunnen
parkeren omdat er een bordje te koop achter de voorruit hangt. Waar precies de
grens van het ingrijpen ligt kan niet altijd helder aangegeven worden. Wanneer
een groot aantal voertuigen bij elkaar te koop wordt aangeboden, is het
duidelijk dat die grens overschreden is. Hoe zit het evenwel met twee voertuigen
die bij een druk bezocht winkelcentrum te koop aangeboden worden? Vaak moet aan
de hand van de plaatselijke omstandigheden beoordeeld worden of de grens wel of
niet overschreden is.Het verdient daarom geen aanbeveling een algemeen verbod in de APV op te nemen.
Gekozen is voor een constructie waarin het college de bevoegdheid heeft gebieden
aan te wijzen waar het verbod van kracht is. Wanneer er naar het oordeel van het
college sprake is van overlast kan het dit verbod activeren. Zoals opgemerkt in
de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip “parkeren” zo
uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op de bestuurder
van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het voertuig.Artikel 5:4 Defecte voertuigenVeelvuldig doet zich het verschijnsel voor dat niet-rijklare voertuigen op de
weg worden geplaatst. De eigenaar of houder van een of meer van dergelijke
voertuigen heeft deze meestal aangekocht om na weken of zelfs maanden van
nijvere zelfwerkzaamheid weer een volwaardig voertuig te creëren. Veelal slaagt
hij in deze poging niet, waarna het voertuig op de weg wordt achtergelaten, waar
het na verloop van tijd degenereert tot autowrak. Deze bepaling richt zich in
het bijzonder tegen dit soort parkeergedragingen. Het excessieve is in het
bijzonder gelegen in het in relatie tot het tekort aan parkeerruimte niet
gerechtvaardigde doel waartoe men het voertuig op de weg zet. Daarnaast kan het
hierbedoelde parkeren een ontsiering van het uiterlijk aanzien van de gemeente
meebrengen en om die reden excessief zijn. Beperking van het verbod tot die
gevallen waarin er sprake is van min of meer ernstige gebreken aan het voertuig,
moet noodzakelijk worden geacht, wil het verbod niet een te ruime strekking
krijgen. Deze bepaling ziet slechts op “eigenlijke” parkeerexcessen, dat wil
zeggen op het plaatsen en hebben van defecte voertuigen op de weg (in de zin van
de WVW 1994). Het zou te ver gaan deze gedragingen ook buiten de weg te
verbieden.Jurisprudentie
Blijkens de jurisprudentie stuit een verbod langer dan op drie
achtereenvolgende dagen te parkeren, niet op bezwaren, HR 13-6-1972, VR
1972, nr. 105, OB 1973, XIV.1.2.2, nr. 34064, over de APV van Delft,
waarin een termijn van twee dagen werd aangehouden; HR 5-5-1975, nr.
67792 (niet gepubliceerd) over de Parkeerexcessenverordening van
Nijmegen, waarin een termijn van zeven dagen werd aangehouden. Zoals
opgemerkt in de toelichting op artikel 5.1.1., onderdeel c (oud, artikel
5:1, onderdeel b), wordt het begrip “parkeren” zo uitgelegd, dat het
verbod in dit artikel zich niet alleen richt op de bestuurder van een
voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het voertuig.
Artikel 5:5 VoertuigwrakkenAnders dan de niet-rijklare voertuigen die ingeval van parkeren gedurende zekere
tijd in het bijzonder een parkeerexces kunnen opleveren door het in relatie tot
het tekort aan parkeerruimte niet gerechtvaardigde doel waartoe men een voertuig
op de weg zet, geeft een achtergelaten voertuigwrak, inclusief een fiets of
bromfiets, in de eerste plaats aanstoot, doordat het een ontsierend element in
het straatbeeld vormt. Ook houdt een wrak een gevaar in voor spelende kinderen
en voor de weggebruikers. Het op de weg plaatsen of hebben van een wrak is dus
primair om die reden excessief. Daarnaast kan echter ook het zo juist genoemde
verkeersmotief een rol spelen bij het uitvaardigen van dit verbod.Ofschoon een wrak vaak niet meer zal kunnen worden beschouwd als voertuig in de
zin van de wegenverkeerswetgeving, is de onderhavige bepaling gezien haar
strekking en het verband met de andere bepalingen wel als parkeerexcesbepaling
aan te merken. De onderhavige bepaling heeft betrekking op het plaatsen en
hebben van wrakken op de weg (in de zin van de WVW 1994). Het elders in de
openlucht opslaan van wrakken vindt reeds regeling in de model
Afvalstoffenverordening en tevens in artikel 10.17 van de Wet milieubeheer. De
delictsomschrijving bevat derhalve niet tevens het bestanddeel “van de weg af
zichtbaar”.Het verbod in dit artikel richt zich op degene die het voertuigwrak op de weg
plaatst of heeft. Dat is op zich al een ruimere kring van subjecten dan alleen
de bestuurder; ook andere belanghebbenden bij het voertuig vallen onder deze
bepaling.Jurisprudentie:
Bekendmaking besluit. Verwijderingsactie fietswrakken. Gezien de
plaatsing van betreffende bepaling in de APV is geen sprake van een
bepaling die betrekking heeft op de openbare orde, waardoor verweerder
i.c. bevoegd is tot het toepassen van bestuursdwang. Ten onrechte is de
brief van eiser niet opgevat als een verzoek om het besluit ingevolge
art. 5:24, derde lid, Awb op schrift te stellen en als een verzoek om
schadevergoeding. (Rb. Utrecht, 01-10-2010, SBR 09/1249; College van
B&W van Utrecht, Gmw 125 eerste lid; Awb 3:41 eerste lid, 3:42
eerste lid 1, 5:21, 5:24 eerste en derde lid, LJN: BN8842).
Artikel 5:6 Kampeermiddelen e.d.Eerste lid, onder aDeze bepaling richt zich tegen het langer dan nodig plaatsen of hebben van
voertuigen die voor recreatie e.d. worden gebruikt. Hieronder vallen in ieder
geval: caravans, campers, kampeerwagens, aanhangwagens, magazijnwagens,
keetwagens e.d. op de weg. In deze bepaling zijn de woorden “parkeren” gewijzigd
in “te plaatsen of te hebben” om de handhaving van deze bepaling eenvoudiger te
maken. Met het steeds een paar meter verplaatsen van een caravan,
aanhangwagentje e.d. op de openbare weg wordt overtreding van deze bepaling niet
langer meer voorkomen. Met de zinsnede “of anderszins voor andere dan
verkeersdoeleinden wordt gebruikt” is beoogd aan te geven dat alle soorten
(aanhang)wagens en voertuigen, die niet “dagelijks” worden gebruikt als
vervoermiddel onder deze bepaling kunnen vallen. Het excessieve van het hier
bedoelde parkeren is in de eerste plaats gelegen in het buitensporige gebruik
van parkeerruimte dat daarmee gepaard gaat. Daarnaast is dat het ontsieren van
het uiterlijk aanzien van de gemeente. Het plaatsen of hebben gedurende ten
hoogste drie (achtereenvolgende) dagen wordt niet verboden, opdat de betrokkene
de gelegenheid zal hebben zijn kampeerwagen, caravan of camper voor een te
ondernemen reis gereed te maken, respectievelijk na de reis op te ruimen.Ook met betrekking tot deze gevallen zou het voorzien in vervangende
parkeergelegenheid, waar dit soort voertuigen kan worden gestald, overwogen
kunnen worden. Verwezen wordt naar hetgeen hierover in de algemene toelichting
is gesteld.Jurisprudentie
Afwijzing handhavingsverzoek tegen het parkeren van een bedrijfsvoertuig
met aanhangwagen op laan. Ingevolge art. 13.5, eerste lid, APV 2006
gemeente Beverwijk is het verboden op of aan de weg een kampeerwagen,
caravan, magazijnwagen, aanhangwagen, keetwagen of een ander dergelijk
voertuig dat uitsluitend of mede voor andere dan verkeersdoeleinden
wordt gebruikt langer dan drie dagen zonder wezenlijke tijdsonderbreking
op de weg te plaatsen of te hebben. Ter zitting van de Afdeling is
vastgesteld dat hoofdstuk 13 van de APV 2006 als titel heeft
"Parkeerexcessen". Dit betekent dat ervan moet worden uitgegaan dat de
in dit hoofdstuk opgenomen artikelen, waaronder art. 13.5, tot doel
hebben optreden mogelijk te maken tegen parkeerexcessen. De Rb. heeft
art. 13.5, eerste lid, aldus uitgelegd dat het parkeerexcesverbod alleen
geldt voor aanhangers en dergelijke indien deze uitsluitend of mede voor
andere dan verkeersdoeleinden worden gebruikt. Die lezing is echter
onjuist. Aanhangwagens en dergelijke die in de bepaling worden genoemd,
zijn slechts voorbeelden van voertuigen die uitsluitend of mede voor
andere dan verkeersdoeleinden plegen te worden gebruikt. Waar het op aan
komt, is of ze langer dan drie dagen zonder wezenlijke tijdsonderbreking
een plaats hebben op de weg. Anders dan de Rb. is de Afdeling daarom van
oordeel dat de aanhangwagen waarop het verzoek van appellant betrekking
heeft, een voertuig is waarop het verbod van art. 13.5, eerste lid, APV
2006 van toepassing is. Met de Rb. wordt echter geoordeeld dat appellant
niet aannemelijk heeft gemaakt dat de aanhangwagen langer dan drie dagen
zonder wezenlijke tijdsonderbreking werd geparkeerd. Zoals de Rb. heeft
overwogen, is tijdens door het college uitgevoerde controles meestal
gebleken dat de aanhangwagen niet aanwezig was en bieden de stukken ook
overigens geen grond voor de vaststelling dat deze zonder wezenlijke
tijdsonderbreking langer dan drie dagen in de wijk waar appellant
woonachtig is, was geplaatst. Het dagelijks 's avonds parkeren van de
aanhangwagen nadat deze overdag in gebruik is geweest, rechtvaardigt een
zodanige vaststelling niet. Gelet hierop bestaat geen grond voor het
oordeel dat door het parkeren van de aanhangwagen art. 13.5, eerste lid,
APV 2006 is overtreden en heeft het college het verzoek om handhavend
optreden wegens overtreding van dit artikellid terecht afgewezen. De Rb.
is, zij het op andere gronden, tot hetzelfde oordeel gekomen. (ABRS,
zaaknummer: 200805911/1, datum uitspraak: 15 april 2009, LJN:
BI1079
Eerste lid, onder bDeze bepaling richt zich ook tegen het ontsieren van het uiterlijk aanzien van
de gemeente door het doen of laten staan van caravans e.d. elders dan op de weg
in de zin van de WVW 1994. In zoverre betreft deze bepaling derhalve niet een
“eigenlijk” parkeerexces, dat immers veronderstelt dat de gedraging plaatsvindt
op een weg (in de zin van de WVW 1994).Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Jurisprudentie
De Afdeling rechtspraak van de Raad van State stelde de gemeente
Beverwijk in het gelijk enerzijds in de aanwijzing van een weg waar
parkeren van een kampeerwagen langer dan 48 uur niet is toegestaan en
anderzijds in de weigering hiervan ontheffing te verlenen. De
verkeersveiligheid en het aanbod van parkeerruimte waren in het geding.
ARRS 11-3-1993, AB 1993, 553.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geeft aan dat het
college van zijn bevoegdheid om voor een bepaalde locatie te bepalen dat
er niet met een kampeerwagen e.d. mag worden geparkeerd (zoals in art.
5.1.5, eerste lid, onder b (oud) bedoeld), slechts gebruik kan maken
voor zover het gaat om een locatie die geen “weg” is in de zin van de
wegenverkeerswetgeving. Binnenplein is weg in de zin van de WVW en valt
daarmee niet onder “aangewezen plaats” uit de APV-bepaling. ABRS
18-4-1997, JG 97.0210 m.nt. A.B. Engberts.
Artikel 5:7 Parkeren van reclamevoertuigenDeze bepaling richt zich tegen degenen die voor een beroep of bedrijf reclame
maken door een of meer voertuigen, voorzien van reclameopschriften, op de weg te
parkeren. Hierbij staat het maken van reclame voorop. Als handelsreclame in de
zin van dit artikel wordt niet gezien de vermelding op een voertuig van de naam
van het bedrijf waarbij het voertuig in gebruik is en een (korte) aanduiding van
de goederen of diensten die dat bedrijf pleegt aan te bieden. Deze voertuigen
worden immers niet primair gebruikt “met het kennelijke doel om daarmee
handelsreclame te maken”, maar vooral als vervoersmiddel. Het excessieve is
primair gelegen in het in relatie tussen het tekort aan parkeerruimte en het
niet gerechtvaardigde doel waartoe men het voertuig op de weg zet. Dit doel kan
reeds met één voertuig worden bereikt. In de tweede plaats kan het excessieve
gelegen zijn in het motief van het tegengaan van ontsiering van het uiterlijk
aanzien van de gemeente.In deze bepaling gaat het om een “eigenlijk” parkeerexces, hetwelk veronderstelt
dat de gedraging plaatsvindt op een weg (in de zin van de WVW 1994). Het hebben
van handelsreclame op of aan onroerend goed op een vanaf de weg zichtbare plaats
is geregeld in artikel 4:15 van de APV. Het in dit artikel omschreven verbod is
beperkt tot het maken van handelsreclame (commerciële reclame). Uit de
jurisprudentie en uit artikel 7, vierde lid, van de Grondwet blijkt, dat de
gemeentelijke wetgever in ieder geval het maken van handelsreclame aan
beperkingen mag onderwerpen. Voor wat betreft de relatie met artikel 10 EVRM en
19 IVBP zij verwezen naar de toelichting bij artikel 4:15.Onder omstandigheden mag hij, blijkens bedoelde jurisprudentie, ook het maken
van reclame, waardoor gedachten of gevoelens worden geopenbaard (artikel 7
Grondwet) of een mening wordt geuit (artikel 10 EVRM) aan beperkingen
onderwerpen. Men spreekt wel van “ideële reclame”. De wenselijkheid en
mogelijkheid hiervan dienen plaatselijk te worden bezien. Het hier geregelde
verbod luidt algemeen: voor het gehele grondgebied van de gemeente (behoudens de
ontheffingsmogelijkheid van het tweede lid). Het staat de gemeenten echter
vanzelfsprekend vrij de werking van het verbod - naar plaats of tijd -
afhankelijk te stellen van het oordeel van het college. Zoals opgemerkt in de
toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip “parkeren” zo
uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op de bestuurder
van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het voertuig.Jurisprudentie
De Afdeling bestuursrechtspraak acht het beleid van het college van
Zierikzee geen ontheffingen te verlenen voor het parkeren van
reclamevoertuigen binnen de bebouwde kom en de daaropvolgende
bestuursdwangaanschrijving aanvaardbaar. De bescherming van het
uiterlijk aanzien (beschermd stadsgezicht) speelt een belangrijke rol.
ABRS 1-8-1994, JG 95.0245.
De Afdeling bestuursrechtspraak meent dat het college van Groningen
terecht een dwangsomaanschrijving heeft doen uitgaan tegen een voor een
winkel geplaatste riksja, waarmee handelsreclame werd gemaakt. Voor de
toepassing van deze bepaling is de aanwezigheid van een
verkeersgevaarlijke situatie niet vereist. ABRS 5-12-2001, nr.
200103426/1.
Artikel 5:8 Parkeren van grote voertuigenAlgemeenIn gemeentelijke kring wordt het meer en meer als noodzakelijk ervaren dat het
parkeren van grote voertuigen - in het bijzonder vrachtwagens - op wegen in de
stadscentra en in de woonwijken zoveel mogelijk wordt tegengegaan.
Maatschappelijk gezien is er een tendens waarneembaar dat dit parkeren wordt
ervaren als misbruik van de weg. De gevaren en inconveniënten die deze
parkeergedragingen kunnen opleveren, zijn velerlei: onvoldoende opvallen bij
schemer en duisternis van geparkeerde vrachtwagens, onvoldoende zichtbaarheid
van tussen of achter deze voertuigen spelende kinderen, buitensporige
inbeslagneming van de schaarse parkeerruimte, belemmering van het uitzicht
vanuit de woning, afbreuk aan het uiterlijk aanzien der gemeente enz. Op den
duur zal het parkeren van grote voertuigen dan ook niet meer dienen te
geschieden op wegen binnen de bebouwde kom, althans niet op die wegen binnen de
bebouwde kom, welke gelegen zijn in het centrum of in de woonwijken. Uit de
jurisprudentie kan worden opgemaakt, dat ook volgens de Hoge Raad het parkeren
van vrachtwagens in woonwijken enz., bezien tegen de achtergrond van de recente
verkeersomstandigheden en maatschappelijke inzichten, niet (meer)
redelijkerwijze als “normaal” verkeer kan worden beschouwd. De artikelen 5:8 en
5:9 bevatten regels waarmee het parkeren van grote voertuigen, voor zover dit
excessief is, kan worden tegengegaan. Zie voorts ook de algemene toelichting
onder punt 5 Vervangende parkeergelegenheid.Eerste lidDeze bepaling verschaft mogelijkheden om aantasting van het uiterlijk aanzien
van de gemeente door het doen of laten staan van bepaalde voertuigen tegen te
gaan. Het doen of laten staan van grote voertuigen kan immers op bepaalde
plaatsen, zoals op dorpspleinen, voor monumenten en historische gebouwen, in
parken, op rustieke plekjes in open landschappen een ernstige aantasting van het
stads-, dorps- of landschapsschoon betekenen. Vrachtauto’s, aanhangwagens,
kermiswagens en reclameauto’s bijvoorbeeld kunnen op dergelijke plaatsen een
zeer storend element vormen. Het zijn deze situaties waarop deze bepaling het
oog heeft.Aangezien over de vraag of er van aantasting van de schoonheid van stad, dorp of
landschap sprake is, verschillend kan worden geoordeeld, is er de voorkeur aan
gegeven het verbod niet zonder meer te doen werken, doch een nader oordeel van
het gemeentebestuur in dezen maatgevend te doen zijn. Aangezien de plaatsen waar
ontsiering van de hiervoor vermelde objecten zich kan voordoen, vrijwel steeds
aan te geven zullen zijn, is de bepaling aldus geredigeerd dat het verbod
slechts geldt ten aanzien van die plaatsen die het college heeft aangewezen. Dit
aanwijzen zal in de praktijk eenvoudig kunnen geschieden doordat het college in
zijn besluit verwijst naar een plattegrond van de gemeente waarop de plaatsen,
waar niet mag worden geparkeerd, worden gearceerd.Gezien het motief van deze bepaling heeft zij ook betrekking op het parkeren van
grote voertuigen buiten de weg. In zoverre heeft deze bepaling dus niet enkel
betrekking op “eigenlijke” parkeerexcessen. Wat het motief: bescherming van het
uiterlijk aanzien van de gemeente betreft, dient er op te worden gewezen, dat
het niet noodzakelijkerwijs behoeft te gaan om (het parkeren op of bij)
plaatsen, die uit een oogpunt van stadsschoon of karakteristiek een bijzondere
betekenis hebben, wil er sprake kunnen zijn van een “parkeerexces”.In het licht van het motief dat ten grondslag ligt aan het in het eerste lid
bedoelde verbod verdient het aanbeveling zowel een lengte- als een
hoogtecriterium te hanteren. Zeer wel denkbaar is immers dat een voertuig
weliswaar nog geen lengte van 6 meter heeft, doch niettemin op grond van de
hoogte schadelijk moet worden geacht voor het uiterlijk aanzien van de
gemeente.Blijkens de jurisprudentie van de Hoge Raad is de bevoegdheid van het
gemeentebestuur ter zake zeer ruim. Het is met name niet vereist dat de bij
openbare kennisgeving aangewezen plaatsen voldoen aan aanmerkelijke eisen van
schoonheid en karakteristiek. In dit verband moge tevens worden gewezen op de
subjectieve redactie van de onderhavige bepaling.Niet apart zijn vermeld de oplegger en de aanhangwagen. Het hier gestelde verbod
zou dan immers zelfs gelden voor het kleinste aanhangwagentje. Primair ware hier
echter te reguleren het parkeren van grote voertuigen. Bij de aanwijzing van
plaatsen waar volgens besluit van het college grote voertuigen met het oog op de
bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente niet mogen worden
geparkeerd, zal eventueel rekening moeten worden gehouden met een provinciale
verordening die - geheel of gedeeltelijk - hetzelfde terrein uit hoofde van
hetzelfde motief bestrijkt, bij voorbeeld een verordening bescherming
landschapsschoon.Binnen de verboden zones zullen in ieder geval uitzonderingen moeten worden
gemaakt ten behoeve van autobussen in lijndienst. Een speciaal probleem wordt
gevormd door de vraag, hoe dit verbod onder de aandacht van belanghebbenden te
brengen. Het is in ieder geval gewenst, dat de in de gemeente gevestigde
ondernemingen door de gemeente in kennis worden gesteld van dit verbod. In veel
gemeenten wordt een systeem toegepast, waarbij langs de naar de gemeente
toeleidende wegen door middel van aanwijzingsborden kenbaar wordt gemaakt, dat
binnen de (bebouwde kom van de) gemeente het parkeren van grote voertuigen
slechts is toegelaten op de als zodanig aangeduide parkeergelegenheden.Tweede lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het parkeren van grote
voertuigen op de weg (in de zin van de WVW 1994), omdat het gepaard gaat met een
excessief gebruik van de weg. Met betrekking tot dit motief: buitensporig
gebruik van de weg, wordt opgemerkt, dat het in dat verband niet
noodzakelijkerwijs om (het parkeren van) méér voertuigen behoeft te gaan. Ook
het parkeren van één groot voertuig kan een parkeerexces in deze zin opleveren.
In het licht van het motief van deze bepaling is het stellen van een hoogtegrens
minder opportuun.Uit de aanwijzing van plaatsen waar het parkeren van grote voertuigen niet
toelaatbaar is, zal duidelijk moeten blijken of deze aanwijzing is gebaseerd op
de bepaling van het eerste lid of die van het tweede lid, zulks mede in verband
met het bepaalde in het derde lid. Geschiedt een aanwijzing door middel van een
verwijzing naar een plattegrond (zie onder eerste lid) dan kan bij voorbeeld
door het gebruik van verschillende kleuren bij het arceren van de plaatsen waar
niet geparkeerd mag worden, worden aangegeven welk motief ten grondslag ligt aan
de aanwijzing of dat beide motieven daaraan ten grondslag liggen. Zeer wel
denkbaar is echter dat aan een aanwijzing beide motieven ten grondslag kunnen
liggen.Zie wat betreft de vraag, hoe dit verbod kenbaar kan worden gemaakt, de
toelichting op eerste lid. Zoals opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1,
onderdeel b, wordt het begrip “parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit
artikel zich niet alleen richt op de bestuurder van een voertuig maar ook op de
andere belanghebbenden bij het voertuig.Derde lidDe werking van het in het tweede lid gestelde verbod is ingevolge dit lid
beperkt tot de avond en de nacht, alsmede het weekeinde en de doordeweekse
feestdagen. Het lijkt in het algemeen niet redelijk om het parkeren van grote
voertuigen op de weg ook gedurende de werkdag te verbieden. Dit zou de belangen
van met name handel en industrie te zeer schaden. Dit ligt echter anders wanneer
de bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente in het geding is. Het
parkeren van grote voertuigen op plaatsen waar dit naar de mening van het
college schadelijk is voor dit uiterlijk aanzien, moet te allen tijde verboden
kunnen worden. Daarom geldt de in het derde lid vervatte uitzondering niet voor
het in het eerste lid gestelde verbod. Overigens blijft ook tijdens de perioden
waarin het verbod bedoeld in het tweede lid niet van toepassing is, het zodanig
parkeren van vrachtwagens dat aan bewoners of gebruikers van gebouwen hinder of
overlast wordt aangedaan, verboden krachtens het hierop volgende artikel
5:9.Vierde lidNaast de krachtens het tweede lid geldende beperkingen kent dit lid aan het
college de bevoegdheid toe ter zake van de in de eerste twee leden omschreven
verboden een ontheffing te verlenen. Aldus kan worden voorkomen dat de werking
van deze verboden zou leiden tot een onevenredige aantasting van
bedrijfsbelangen. Verzoeken om ontheffing zullen van geval tot geval moeten
worden bekeken. Omstandigheden welke in beginsel door alle bedrijven - ongeacht
de aard - kunnen worden aangevoerd, rechtvaardigen op zich nog geen
ontheffing.Van de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing zal onder meer gebruik
dienen te worden gemaakt:
voor voertuigen die worden gebezigd bij de uitvoering van openbare
werken en bij bouwwerkzaamheden, voor zover ze in de onmiddellijke
nabijheid van het werk worden geparkeerd;
voor chauffeurs die een schriftelijke medische verklaring overleggen,
waaruit blijkt dat betrokkene niet van een speciaal daartoe aangewezen
parkeerterrein gebruik kan maken en ook vaststaat dat betrokkene zonder
ontheffing in moeilijkheden zou komen.
Verder zou een soepel ontheffingenbeleid kunnen worden gevoerd, voor zover het
gaat om bij voorbeeld:
rijdende winkels;
wagens van kermisexploitanten;
wagens van bedrijven die in geval van bij voorbeeld ongevallen in het
wegverkeer terstond moeten kunnen “uitrukken” (sleepwagens e.d.);
voertuigen die speciaal uitgerust zijn voor bijzondere transporten
(auto’s met speciale klimaatregeling) of anderszins zodanig afwijken
(elektrowagens met beperkte actieradius) dat bijzondere eisen aan de
parkeerplaats moeten worden gesteld.
Aan een ontheffing kunnen uiteraard voorschriften worden verbonden betreffende
de tijd en de plaats waarop deze zal gelden.Jurisprudentie
De instelling van een parkeerverbod voor grote voertuigen dient of te
gebeuren op basis van de APV of op basis van een verkeersbesluit
(Wegenverkeerswetgeving). Een combinatie hiervan is niet mogelijk. Zie
Vz. AGRS 27-4-1993 (B03.93.0018), JU 941157 (VNG-databank).
Ontheffingenbeleid van gemeenten Grave en Stad Delden, waarbij geen
ontheffingen worden verleend voor het parkeren van grote voertuigen in
een woon buurt, wordt door de Voorzitter van de ARRS als niet onredelijk
aangemerkt. Vz. ARRS 18-12-1992,S03.92.4266, JU 931114 (VNG-databank) en
Vz. ARRS 16-9-1993,S03.93.3369, JU 941013 (VNG-databank).
De weigering een ontheffing te verlenen voor het parkeren van een groot
voertuig wordt vernietigd, omdat er geen sprake is van een hoge
parkeerdruk ter plaatse, zoals werd aangevoerd. ARRS 4-5-1993, JG
93.0353 .Bij een verzoek om bestuursdwang in geval van het parkeren van
een groot voertuig, waarbij het uiterlijk aanzien in het geding is,
dient het college een goede belangenafweging te maken tussen enerzijds
de redelijke eisen van welstand en anderzijds de belangen van de
eigenaar van het voertuig. De belangenafweging acht de Afdeling
rechtspraak niet onredelijk. ARRS 3-6-1991, JG 92.0301.
Wanneer (nagenoeg) de gehele bebouwde kom wordt aangewezen als gebied
waar geen vrachtwagens mogen worden geparkeerd, dient het college zich
ervan te vergewissen dat geschikte alternatieve parkeergelegenheid
aanwezig is, waarbij ook rekening moet worden gehouden met de veiligheid
van de geparkeerde vrachtwagens. ABRS 15-5-2001, nr. 200002098/1.
Artikel 5:9 Parkeren van uitzichtbelemmerende
voertuigenEerste lidDeze bepaling beoogt optreden mogelijk te maken tegen het op de weg parkeren van
vrachtwagens e.d. bij andermans voor bewoning of ander dagelijks gebruik bestemd
gebouw, zodanig, dat daardoor het uitzicht van bewoners of gebruikers van het
gebouw op hinderlijke wijze wordt belemmerd of hun anderszins hinder of overlast
wordt aangedaan. Zie voorts ook de toelichting bij artikel 5:8. Door opneming
van de bestanddelen “of hun anderszins hinder of overlast wordt aangedaan” zijn
ook mogelijke andere vormen van hinder of overlast dan uitzichtbelemmering, door
het parkeren van grote voertuigen aan bewoners of gebruikers van gebouwen
berokkend, verboden. Hierbij kan worden gedacht aan belemmering van de lichtval,
stankoverlast en geluidsoverlast, bij voorbeeld ten gevolge van het starten en
warmdraaien van grote voertuigen. Dat een dergelijke zinsnede houdbaar is,
blijkt uit een reeds oude uitspraak van de Hoge Raad (HR 16 januari 1986, NJ
1968, 198) waarin de Hoge Raad de bedoelde zinsnede in de APV van Enschede
verbindend achtte. De delictsomschrijving kan desgewenst worden geconcretiseerd
door het bestanddeel “bij” te vervangen door “binnen een afstand van (...) meter
van” (een voor bewoning enz. bestemd pand op zodanige wijze dat enz.) Zo wordt
in de APV van Rotterdam een afstandsmaat van 10 meter gehanteerd. Zoals
opgemerkt in de toelichting op artikel 5:1, onderdeel b, wordt het begrip
“parkeren” zo uitgelegd, dat het verbod in dit artikel zich niet alleen richt op
de bestuurder van een voertuig maar ook op de andere belanghebbenden bij het
voertuig.Tweede lidDe in dit lid opgenomen uitzondering ziet bij voorbeeld op (het parkeren van)
"hoogwerkers", meetwagens e.d. Een ontheffingsmogelijkheid is niet geboden. Niet
goed valt in te zien hoe deze mogelijkheid te rijmen valt met het hinderlijke
karakter van het hier bedoelde parkeren.Artikel 5:10 Aantasting groenvoorzieningen door
voertuigenEerste lidHet is helaas een veelvuldig voorkomend verschijnsel dat groenstroken, openbare
beplantingen, plantsoenen en grasperken worden benut voor het parkeren van
voertuigen. Met de onderhavige bepaling wordt beoogd beschadiging van
groenstroken e.d., die het uiterlijk aanzien van de gemeente beogen te
verfraaien, te voorkomen en het groen beter aan zijn bestemming te doen
beantwoorden. Aangezien deze bepaling zich uitsluitend richt tegen een
“oneigenlijk” parkeerexces - dat wil zeggen tegen een gedraging welke buiten de
“weg” (in de zin van de wegenverkeerswetgeving) plaatsvindt, behoeft voor strijd
met de bepalingen van de wegenverkeerswetgeving niet te worden gevreesd. Om deze
reden bestaat er geen bezwaar tegen dat in deze bepaling ook het rijden over
openbare beplantingen enz. wordt verboden.Doorgaans zal een groenstrook geen deel uitmaken van de weg. Bermen maken wel
deel uit van de “wegen” in de zin van artikel 1 van de WVW 1994. Aangezien de
berm rechtens deel uitmaakt van de weg, gelden de op de desbetreffende weg
betrekking hebbende verkeersvoorschriften eveneens voor de berm, zoals
parkeerverboden e.d. Artikel 10 van het RVV 1990 bepaalt dat auto’s, motoren
e.d. op de rijbaan en op andere weggedeelten - met uitzondering van het
trottoir, het voetpad, het fietspad of het ruiterpad - mogen worden geparkeerd.
Onder deze andere weggedeelten waar wel geparkeerd mag worden vallen ook de
bermen van een weg. Indien in een bepaald geval het parkeren in een berm als
ongewenst moet worden aangemerkt, kan een parkeerverbod voor die berm worden
ingesteld. Dit kan door plaatsing van het bord E1 van Bijlage 1 van het RVV 1990
met een onderbord, waarop staat dat het parkeerverbod alleen geldt voor de berm.
Het is tevens mogelijk dat het parkeren op de rijbaan niet wenselijk is,
bijvoorbeeld uit oogpunt van de verkeersveiligheid, maar dat het parkeren in de
berm wel kan worden toegestaan. Ook in dit geval is plaatsing van het genoemde
bord E1 noodzakelijk, maar nu met een onderbord waarop staat dat parkeren in de
berm wel is toegestaan. Omdat de wegenverkeerswetgeving onder “wegen” ook de
bermen begrijpt, is het in artikel 5:10 vervatte verbod beperkt tot
groenstroken. De wegenverkeerswetgeving voorziet niet in de gevallen waarin het
voertuig op of in een groenvoorziening wordt geplaatst, welke geen deel uitmaakt
van de weg (in de zin van de Wegenverkeerswet). Bij een parkeerverbod is het doen of laten staan van een voertuig niet
strafbaar, indien zulks geschiedt om personen de gelegenheid te geven in of uit
te stappen dan wel voor het laden of lossen van goederen. Het moge duidelijk
zijn dat de laatstgenoemde beperkingen niet van toepassing behoren te zijn op
een verbod tot het doen of laten staan van voertuigen in groenvoorzieningen.
Bewust is hier derhalve gekozen voor de bestanddelen “doen of laten staan” in
plaats van “parkeren”, omdat ook het tot stilstand brengen van een auto in een
plantsoen beschadiging van het groen en vermindering van de aantrekkelijkheid
veroorzaakt.Opgemerkt mag nog worden dat gedragingen als de onderhavige in sommige gevallen
ook zaakbeschadiging in de zin van artikel 350 van het Wetboek van Strafrecht
met zich mee brengen. Zie voorts HR 27 oktober 1930, NJ 1931, blz. 62, waarbij
een bepaling in de APV van Assen, volgens welke het in de kom van de gemeente
verboden was zich te bevinden op de van gemeentewege aangelegde grasperken,
verbindend werd geacht. De bewering dat de gemeentelijke wetgever niet bevoegd
zou zijn naast het algemene verbod van artikel 461, Wetboek van Strafrecht
bedoelde verbodsbepaling uit te vaardigen, ging niet op.Deze APV-bepaling had naar het oordeel van de Hoge Raad kennelijk ten doel
“maatregelen te nemen tegen beschadiging van stadsbosch en door de gemeente
aangelegde grasperken, derhalve zorg voor de instandhouding van gemeentelijk
terrein, zijnde een onderwerp dat de huishouding van de gemeente betreft”. Indien het in artikel 5.1.10 (oud) bedoelde voertuig een door een
woonwagenbewoner bewoonde woonwagen is, zal het college deze niet met toepassing
van bestuursdwang op grond van artikel 61 Woonwagenwet uit de gemeente kunnen
doen verwijderen dan nadat hiervoor door gedeputeerde staten toestemming is
verleend als bedoeld in dat artikel en nadat een waarschuwing op grond van het
vierde lid van dat artikel is uitgevaardigd. Zie Wnd. Vz. ARRS 24 juni 1983, nr.
RO3.83.3806/S 5980 (Oosterhout).Tweede lidBij de onder b bedoelde voertuigen kan worden gedacht aan voertuigen, in gebruik
bij de politie of de brandweer, als ook bij de afdeling Beheer Leefomgeving.
Campings vallen onder terreinen als bedoeld onder c.Artikel 5:11 Overlast van fiets of bromfietsIn de praktijk wordt regelmatig overlast ondervonden van fietsen en bromfietsen
die her en der buiten de daartoe bestemde fietsenstallingen worden geplaatst.
Het gaat hierbij doorgaans om plaatsen, waar zich grote concentraties van
gestalde (brom)fietsen voordoen, zoals bijvoorbeeld bij stations, winkelcentra
en dergelijke. Voorop staat dat dan wel voldoende stallingsmogelijkheden ter
plekke aanwezig zijn.Ter regulering van overlast van foutief geplaatste (brom)fietsen is in het
eerste lid van dit artikel aan het college de bevoegdheid gegeven om plaatsen
aan te wijzen waar het verboden is (brom)fietsen neer te zetten buiten de
daarvoor bestemde ruimten of plaatsen dan wel deze daar te laten staan. De
belangen die het college hierbij onder meer in overweging kan nemen zijn: de
bescherming van het uiterlijk aanzien van de gemeente, de voorkoming of
opheffing van overlast of de voorkoming van schade aan de openbare gezondheid.
Bij het laatste motief kan worden gedacht aan het voorkomen van mogelijke
verwondingen aan voetgangers die zich tussen een woud van (brom)fietsen een weg
moeten banen.Na aanwijzing van een plaats waar het verbod zal gelden, kan tegen een foutief
geplaatste (brom)fiets worden opgetreden. Door middel van borden moet worden
aangegeven dat foutief geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd. Het
feitelijk verwijderen dient dan beschouwd te worden als toepassing van
bestuursdwang. Alvorens deze vorm van bestuursdwang te effectueren is het
verstandig aan het publiek bekend te maken, bijvoorbeeld door mededeling in het
gemeenteblad, de plaatselijke krant of een huis-aan-huisblad, met affiches en
dergelijke, dat onjuist geplaatste (brom)fietsen zullen worden verwijderd.
Tevens is het raadzaam aan te geven waar de verwijderde fietsen weer kunnen
worden opgehaald en hoe hoog de kosten zijn die vergoed moeten worden.Jurisprudentie
ABRS 24 oktober 2007, JB 2008, 6: Bestuursdwang, aanzegging.
Bestuursdwang, spoedeisende situatie (gemeente Amersfoort). Verwijdering
van fiets die onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen
is geplaatst. De rechtbank heeft terecht overwogen dat ter beoordeling
staat of in dit geval optreden zo spoedeisend was dat toepassing mocht
worden gegeven aan artikel 5:24, zesde lid, Awb. Zij is terecht en op
goede gronden tot het oordeel gekomen dat de vereiste spoed zich er
tegen verzette de beslissing tot bestuursdwang tevoren op schrift te
stellen en appellant een termijn te gunnen om zelf zijn fiets te
verwijderen. De Afdeling kan zich vinden in hetgeen de rechtbank
hieromtrent heeft overwogen, namelijk dat dagelijks door fietsers en
voetgangers intensief gebruik wordt gemaakt van het stationsgebied en
dat het plaatsen van fietsen buiten de daartoe aangewezen plaatsen de
vrije doorgang kan belemmeren, hetgeen tot overlast en gevaarlijke
situaties kan leiden en het onjuist plaatsen van andere fietsen kan
uitlokken.
ABRS 12 mei 2010, AB 2010/270; JB 2010/163; LJN BM4174: Spoedeisende of
superspoedeisende bestuursdwang, begunstigingstermijn van 15 minuten,
B&W van Nijmegen; verwijderen foutief geplaatste fiets.
Afdeling 2: CollecterenArtikel 5:12 Inzameling van geld
of goederenAlgemeenIn het kader van de vermindering van regelgeving en de vereenvoudiging van
vergunningen is gekeken of de inzamelingsvergunning gehandhaafd dient te worden
of dat er andere mogelijkheden zijn variërend van afschaffen van de vergunning
tot een algemene regel.AchtergrondVan oudsher wordt in Nederland op ruime schaal een beroep gedaan op de
liefdadigheidszin van het publiek door middel van collecten, inschrijvingen,
verkoop van steunbonnetjes enz. Doorgaans gaan inzamelingsacties uit van
volkomen betrouwbare instellingen. Incidenteel komt het voor dat bij de
inzamelaar niet de charitatieve doelstelling voorop staat maar een ander
(commercieel) belang. Hierbij wordt bij de burger de indruk gewekt dat de
opbrengst naar het goede doel gaat terwijl dit voor maar een klein deel het
geval is.Buiten de sfeer van het strafrecht ligt het bestrijden van ongewenste praktijken
primair op de weg van de gemeenten die het vergunningenbeleid voor inzamelingen
in handen hebben. Dit is destijds verwoord in de Memorie van Toelichting (MvT)
bij het wetsontwerp tot aanvulling van het Wetboek van Strafrecht met een
bepaling omtrent telefonische colportage voor een goed doel (Kamerstuk 15678,
Stb. 1982,12). Bijlage bij dit kamerstuk was het rapport van de Werkgroep
misbruik bij charitatieve acties. Deze interdepartementale werkgroep werd in
1976 ingesteld naar aanleiding van kamervragen met als opdracht te rapporteren
op welke wijzen zich bij charitatieve acties misbruik kan voordoen en of en in
hoeverre dit kan worden bestreden.In de MvT wordt het volgende opgemerkt: “Ook de overheid heeft een taak om het
misbruik dat in sommige gevallen van de betere gevoelens van de mensen en van
hun goedgeefsheid wordt gemaakt te bestrijden. Niet alleen is dit nodig ter
bescherming van het publiek, maar ook ter bescherming van de bonafide
charitatieve instellingen, die voor de financiering van hun activiteiten in
meerdere of mindere mate zijn aangewezen op de offerzin van het publiek.Het rapport stelt vast, dat in de jurisprudentie in het algemeen wordt
aangenomen dat de gemeentelijke wetgever regelend mag optreden ten aanzien van
zowel het venten als het collecteren in de gemeente. De gemeentelijke wetgever
dient in zijn regeling van het venten echter wel een uitzondering te maken voor
het venten met gedrukte stukken, daar hij anders in strijd komt met artikel 7
van de Grondwet.”Huidige ontwikkelingenInmiddels zijn we dertig jaar verder. De vraag is of in de huidige maatschappij
nog steeds behoefte is aan een beschermende overheid zowel in het kader van het
toezicht op bonafide instellingen als van de beperking van het aantal
inzamelingen met het oog op het voorkomen van overlast voor burgers. Goede
doelen gebruiken steeds nieuwe methoden om geld in te zamelen. Jarenlang was de
huis- aan-huiscollecte de meest voorkomende vorm, tegenwoordig worden mensen via
de post (direct mail), de telefoon, het aanspreken op straat (direct dialogue),
door shows op tv en concerten (Live Aid, Dance4life) direct of indirect
aangesproken. Bij de gehanteerde methoden - of het nu per brief of mondeling is
- wordt vaak een sterke morele aanspraak gedaan op de geldgever (die op een
relatief eenvoudige manier zeer veel goeds kan doen).Dat de goede doelen-branche steeds verder is geprofessionaliseerd wordt ook
duidelijk vanwege het inschakelen van professionele (commerciële)
fondswervingsbedrijven. Deze sales- en marketingbedrijven zijn gericht op het
werven van klanten (leden of donateurs) voor hun opdrachtgevers. Ze hebben
getrainde, resultaatgerichte mensen in dienst. Zowel de fondsenwerver op straat
als de uitvoerende instelling kan worden afgerekend op het aantal binnengehaalde
machtigingen (klanten/leden/donateurs).De professionele fondsenwervers willen hun activiteiten met enige regelmaat
uitvoeren, niet alleen huis-aan-huis, maar ook op straat. De
inzamelingsvergunning in de APV is destijds met een ander uitgangspunt
ontwikkeld, namelijk spreiding middels het collecterooster. De meeste burgers
zijn mondig genoeg om aan te geven of zij al dan niet gediend zijn van een
inzamelingsactie. Er zijn echter nog steeds kwetsbare groepen in de samenleving
die enige bescherming nodig hebben. Niet voor niets wordt regelmatig aangegeven
dat het bij bezoek aan de deur, voor wat voor reden dan ook, verstandig is een
legitimatie te vragen.De nieuwe methoden van fondsenwerving leveren veel geld op en zullen daarom niet
snel verdwijnen. Tegelijkertijd kunnen de diverse werkwijzen voor de burger
overlast opleveren omdat men soms meerdere malen per dag aangesproken wordt door
een goed doel. De branche zelf erkent dat er irritatie is maar geeft aan dat het
persoonlijk contact de meest indringende manier is om klanten of donateurs te
werven. Interessant is dat in Denemarken de wetgever het verboden heeft
potentiële klanten te benaderen per telefoon, mail, automatisch oproepsysteem,
of persoonlijk tenzij de ontvanger van tevoren hiermee akkoord is gegaan.De commercialisering en professionalisering en het feit dat er sprake is van een
lucratieve markt, doen vermoeden dat de gevolgen van het afschaffen van een
inzamelingsvergunning ongewenst zijn. Verwacht wordt een grote toename van al
dan niet commerciële inzamelaars die zich op de dan vrije markt zullen begeven.
De gevolgen hiervan ondervindt de burger aan zijn voordeur of op straat. Dit is
de reden om de inzamelingsvergunning niet te schrappen uit de APV.DereguleringBij de dereguleringsactie zijn enkele voor de gehele APV geldende wijzigingen
doorgevoerd. In artikel 1:7 van de APV is het uitgangspunt van een vergunning
voor onbepaalde tijd opgenomen, tenzij bij de vergunning of ontheffing anders is
bepaald. Wat betreft de inzamelingsvergunning wordt een doorlopende vergunning
verstrekt voor de instellingen die voorkomen op het collecterooster. In de
meeste gemeenten is dit al het geval. Voor instellingen die niet voorkomen op het collecterooster wordt een vergunning
voor bepaalde tijd afgegeven. Voor bijvoorbeeld een lokale sportclub die
huis-aan-huis wil collecteren voor een nieuw clubhuis, zal doorgaans een
vergunning voor een week worden afgegeven in een collectevrije periode.Een algemene regel waarbij niet-keurmerkinstellingen die niet
op het rooster voorkomen worden vrijgesteld van de vergunningsplicht, eventueel
gekoppeld aan een meldingsplicht, is niet zinvol. Het verlenen van een
incidentele vergunning is immers maatwerk. Vaak betreft het een lokale
organisatie waarbij specifiek voor die organisatie geldende voorwaarden worden
gesteld. Juist doordat de gemeente bij deze instellingen niet kan afgaan op een
oordeel van het CBF dient deze zelf een afweging te maken of sprake is van een
bonafide instelling. Daarbij is het uitgangspunt van het collecterooster dat er
slechts één organisatie per week huis-aan-huis mag collecteren met het oog op
het voorkomen van overlast.Een lex silencio positivo voegt niets toe. De landelijke
instellingen op het collecterooster hebben immers een doorlopende vergunning. De
landelijke instellingen doen een aanvraag om in een bepaalde week te mogen
inzamelen. Beide partijen (gemeente en aanvrager) zullen er voor zorgen dat de
vergunning ruim voor die tijd is verleend, omdat bij overschrijden van de
termijn de vergunning geen nut heeft. Gezien het collecterooster is namelijk
uitwijken naar een andere week niet eenvoudig. Er zijn overigens geen signalen
ontvangen uit de praktijk dat het niet halen van de termijnen een probleem
is.De inzamelingsvergunning bevatte in het verleden geen
weigeringsgronden. Gezien de ontwikkelingen op het gebied
van inzamelen (mogelijk meerdere aanvragen voor inzamelen op straat, waarbij je
een maximumstelsel wil hanteren) is het gewenst om weigeringgronden te kunnen
hanteren. Door een andere inrichting van de APV de weigeringgronden nu niet meer
per artikel opgenomen, maar in hoofdstuk 1 benoemd. De weigeringgronden van
artikel 1:8 APV zijn dus ook van toepassing op de inzamelingsvergunning.Eerste lidVoor het houden van een openbare inzameling is een vergunning van het college
nodig. Het artikel ziet op de welbekende inzamelingen van geld middels
collectebussen, maar ook op inzamelingen met gebruik van intekenlijsten en de
inzameling van goederen. Dit laatste komt bijvoorbeeld voor als burgers gevraagd
wordt een bijdrage te leveren aan een voedselpakket. Dit kan middels een gift in
geld maar ook door (vooraf bepaalde) producten te kopen en vervolgens te
doneren. Voor de openbaarheid van de inzameling is het voldoende dat deze op of
aan de openbare weg dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats
plaatsvindt. De bepaling ziet zowel op het collecteren voor een ideëel als voor
een commercieel doel.Deze bepaling ziet formeel ook op inzamelen met collectebussen die op de
toonbank van winkels geplaatst zijn. Meestal betreft het hier een collectebus
die voor langere tijd geplaatst wordt. Hoewel dit formeel vergunningplichtig is,
wordt hier in de praktijk soepel mee omgegaan. Het heeft nog nooit tot klachten
van hetzij burgers hetzij organisaties op het collecterooster geleid.In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw2000) dient bij vreemdelingen die
willen collecteren voor een commercieel doel bij de aanvraag om een vergunning
een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden voordat tot vergunningverlening
kan worden overgegaan. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder het
kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Tweede lidIn het tweede lid is aangegeven dat ook een vergunning vereist is, indien bij
een inzameling geschreven of gedrukte stukken worden aangeboden. Het komt
veelvuldig voor dat het collecteren plaatsvindt onder gelijktijdige aanbieding
van gedrukte stukken, zoals prentbriefkaarten, mapjes briefpapier e.d., waarbij
de opbrengst een charitatieve bestemming heeft.BriefkaartenactiesBij briefkaartenacties worden briefkaarten huis-aan-huis te koop aangeboden.
Deze activiteit komt tot stand op initiatief van commerciële organisaties
waarbij de naam van een goed doel wordt gebezigd. Er wordt gebruikt gemaakt van
studenten bij de verkoop. Een klein deel van de opbrengst komt ten goede aan het
goede doel, de rest van de opbrengst aan de initiatiefnemers van de commerciële
instelling. Het is verwarrend dat erkende goede doelen (CBF-keur) meewerken aan
dergelijke acties, Het CBF dringt er bij de door haar erkende goede doelen dan
ook op aan om goed toezicht te houden op de verkoopactiviteiten en de informatie
die daarbij vertrekt wordt. Vanwege klachten over deze activiteiten die zowel
bij het CBF als bij de goede doelen zijn binnengekomen, is door verschillende
instellingen met een goed doel besloten te stoppen met deze activiteiten.Vrijheid van meningsuitingDe vraag rijst of deze wijze van collecteren valt onder de bescherming van
artikel 7, eerste lid, van de Grondwet (recht op vrije meningsuiting). Dit is
niet het geval. In vaste rechtspraak is een scheiding aangebracht tussen het
collecteren enerzijds en het daarbij aanbieden van gedrukte stukken anderzijds
(HR 26-05-1987, 106, Vz ARRS 16-08-1979, AB 1979, 297 en 18-10-1979, OB 180, nr.
41340, rubriek III.2.2.7). Ook een beroep op artikel 10 van het EVRM en artikel
19 van het IVBPR heeft de verbindendheid van een dergelijke bepaling niet
aangetast.In het tweede lid van artikel 5:12 zijn de beide handelingen - het collecteren
en het daarbij aanbieden van geschreven of gedrukte stukken - bewust van elkaar
gescheiden. Volgens dit tweede lid is uitsluitend het houden van openbare
inzamelingen van een vergunning afhankelijk, niet het daarbij aanbieden of
verspreiden van geschreven of gedrukte stukken. Dit houdt dus in dat als een
aanvraag om een inzamelingsvergunning wordt geweigerd waarbij de aanvrager van
plan was om bij de geldinzameling gedrukte stukken aan te bieden, dan blijft het
recht om deze stukken aan te bieden zonder meer bestaan. Daarbij maakt het
bijzondere element “... indien daarbij te kennen wordt gegeven of de indruk
wordt gewekt dat de opbrengst geheel of ten dele voor een liefdadig of een
ideëel doel is bestemd” nog eens duidelijk, dat het gaat om een regeling van het
collecteren en niet om een regeling van het venten of colporteren met gedrukte
stukken. Huis-aan-huisverkoop van briefkaarten e.d. waarbij te kennen wordt
gegeven dat dit geheel of gedeeltelijk plaatsvindt ten behoeve van het goede
doel is op basis van het bovenstaande dan ook een vergunningplichtige
activiteit. De uitspraak van de Hoge Raad van 21 maart 2000, NJ 2000, 482 waar
door commerciële kaartverkooporganisaties nog wel eens naar verwezen wordt, doet
daar niet aan af. Bij deze kaartverkoopacties is het voornaamste doel het
inzamelen van geld (veelal deels ten behoeve van het goede doel).Venten/colporteren (met gedrukte stukken) of inzamelen (onder
gelijktijdige aanbieding van gedrukte stukken)Het collecteren onder gelijktijdige aanbieding van gedrukte stukken moet
onderscheiden worden van het venten of colporteren met gedrukte stukken. Venten
of colporteren met gedrukte stukken valt onder de werking van artikel 7, eerste
lid, van de Grondwet. Het venten of colporteren beoogt vooral het dekken van de
kosten van verspreiding (het drukken en redigeren daaronder begrepen) van
gedrukte stukken. Het aanvaarden van geld is dus duidelijk dienstbaar aan de
verspreiding. Van venten of colporteren met gedrukte stukken is sprake, wanneer
voor deze stukken een reële contraprestatie in de vorm van een vast bedrag wordt
gevraagd. Denk hierbij aan de verkoop van abonnementen op kranten of
tijdschriften. Verkrijgt men een of ander drukwerk door een willekeurig bedrag
of een weliswaar vast, maar niet meer als reële contraprestatie aan te merken,
bedrag aan geld in een bus te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een
duidelijk kenbaar liefdadig of ideëel doel, dan is er in onze opvatting sprake
van een collecte. De gedrukte stukken worden daarbij slechts ter ondersteuning
van die actie uitgereikt en zijn niet elementair voor het verschijnsel collecte.
Bij strafrechtelijk optreden tegen dit soort, zonder vergunning gehouden
inzamelingen zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden, dat te kennen is
gegeven of de indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of gedeeltelijk is
bestemd voor een ideëel doel.Derde lidIn het derde lid van artikel 5:12 is een uitzondering op de vergunningplicht
opgenomen voor inzamelingen die gehouden worden “in besloten kring”. Voor deze
uitdrukking is aansluiting gezocht bij artikel 435e WvSr, waarin het telefonisch
colporteren voor charitatieve doeleinden wordt verboden. De uitdrukking “in
besloten kring” doelt op gevallen waarin tussen de inzamelende instelling en de
persoon tot wie zij zich richt een bepaalde kerkelijke, maatschappelijke of
verenigingsband bestaat, welke binding de achtergrond vormt van de actie. Het
begrip “besloten kring” veronderstelt een nauwere band dan alleen het
gemeenschappelijk lidmaatschap. Men zal moeten aangeven dat er ook een zekere
gemeenschappelijke bekendheid is. Dit zal niet het geval zijn, indien de band
tussen aanbieder en cliënt uitsluitend wordt gevonden in het gemeenschappelijk
lidmaatschap van een grote organisatie als een vak- of een omroepvereniging.
Ditzelfde geldt voor het behoren tot een zelfde kerkgenootschap. Wordt de actie
echter gevoerd binnen een bepaalde kerkelijke gemeente of wijk, of door een
plaatselijke afdeling van een landelijke vereniging, dan zal weer wel sprake
kunnen zijn van een besloten kring.Het Centraal Bureau FondsenwervingHet CBF is een onafhankelijke stichting die al sinds 1925 toezicht houdt op de
inzameling van geld voor goede doelen. Een van de belangrijkste taken van het
CBF is het beoordelen van fondsenwervende instellingen. Vrijwel alle Nederlandse
gemeenten zijn aangesloten bij het CBF. Ze worden regelmatig door het CBF
geïnformeerd, of nemen zelf contact op voor nadere informatie. Het CBF is zo het
eerste aanspreekpunt voor gemeenten bij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van
fondsenwerving en goede doelen. De beoordelingen van het CBF vormen een leidraad
bij het verstrekken van de incidentele inzamelingsvergunningen door de gemeenten
aan instellingen die niet voorkomen op het collecterooster. Via afspraken met
alle gemeenten en een aantal grote nationale fondsen is in 1949 een
“collectenplan” gerealiseerd. Dit plan houdt onder meer in dat het CBF
jaarlijks, op voorstel van de Stichting Collectenplan, een rooster vaststelt
waarin aan grote landelijk collecterende fondsen voor hun inzamelingsactie een
week wordt toegewezen. De “vrije” perioden zijn beschikbaar voor andere
instellingen. Een essentieel element van het rooster is de exclusiviteit. De
fondsen krijgen desgevraagd als enige een inzamelingsvergunning van alle
gemeenten voor de betreffende week. Slechts in goed overleg tussen betrokken
instelling en de gemeente in kwestie zijn hierop uitzonderingen mogelijk.Direct dialogueDirect dialogue is een fondsenwervingmethode waarbij mensen worden aangesproken
en gevraagd om donateur of lid te worden van een instelling voor een goed doel
en waarbij een intekenlijst wordt aangeboden. Het publiek geeft een machtiging
af. In de algemene toelichting is hierover al een en ander opgemerkt. Het is een
wervingmethode die de laatste jaren snel populair is geworden. Bij het opstellen
van de bepaling van de APV is met deze methode geen rekening is gehouden. Deze
zag immers voornamelijk op landelijk georganiseerde inzamelingen
huis-aan-huis.Tot voor kort voor was de meest voorkomende vorm van direct dialogue inzameling
op plekken met veel lopend publiek, bijvoorbeeld in het winkelgebied of bij
stations. Tegenwoordig wordt deze vorm van inzamelen ook huis-aan-huis
toegepast. Dit maakt de vergunningverlening complexer. Duidelijk is dat voor de
huis-aan-huiswerving rekening gehouden dient te worden met het collecterooster.
De vergunning voor huis-aan-huis direct dialogue kan dan ook alleen verleend
worden voor de vrije perioden, waarin ook ruimte dient te zijn voor lokale
instellingen.Organisaties die gebruik maken van direct dialogue, willen graag meerdere malen
per jaar, gedurende enkele dagen leden werven. Een systeem van
vergunningverlening zoals aan de huis-aan-huiscollecten ten grondslag ligt (één
keer per jaar één week) voldoet niet aan deze behoefte. Duidelijk is ook dat er
een verschil is tussen huis-aan-huis collecteren en inzamelingen op straat. Een
groot aantal huis-aan-huiscollecten geeft eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding tot afkeer en wrevel onder de bevolking (AR
02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3).Niet elke gemeente heeft te maken met direct dialogue-activiteiten, maar
gemeenten die regelmatig aanvragen krijgen kunnen overwegen om beleidsregels
vast te stellen. De gemeente kan aangeven hoeveel instellingen op een zelfde dag
een inzamelingsvergunning krijgen voor straatwerving, waarbij ook gekeken kan
worden naar het aantal wervers dat per instelling ingezet mag worden. Ook kan de
gemeente bepalen op welke plaatsen gebruik kan worden gemaakt van de vergunning.
Afgewogen dient te worden welke plekken het meest wenselijk zijn vanuit de
belangen van de wervende instelling en welke plekken geschikt zijn in het kader
van verkeersveiligheid, openbare orde en overlast. De in artikel 1:8 opgenomen
weigeringgronden geven de gemeente de mogelijkheid aan de hand van daar genoemde
criteria een maximumstelsel te hanteren.Er bestaat een Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct Dialogue
Donateurswervers Nederland. In deze gedragscode zijn regels opgenomen voor het
werven van leden en donateurs door middel van persoonlijke gesprekken. Enkele
van die regels zijn: de dienstverleners en hun medewerkers zullen zich aan
landelijke en lokale regelgeving houden (o.a. de APV), geen gebruik maken van
een intimiderende of agressieve werkwijze, de wervers hebben altijd een
identificatie bij zich en zijn goed getraind en geïnformeerd.Direct dialogue in relatie tot ventenHet komt de laatste tijd regelmatig voor dat gemeenten benaderd worden door
marketing- en salesorganisaties die een vergunning aanvragen om huis-aan-huis
klanten te werven voor hun opdrachtgevers. Een opdrachtgever kan een
charitatieve instelling zijn waarvoor leden worden geworven door middel van een
intekenlijst, maar ook een bedrijf dat producten verkoopt. Bijvoorbeeld een
energie- of telefonieleverancier werft huis-aan-huis klanten waarbij aan de deur
een contract wordt ondertekend.De vergunningen die mogelijk op deze activiteiten van toepassing zijn, zijn de
inzamelingsvergunning (art 5:12 APV) en de ventvergunning (art. 5:13 e.v. APV).
Wat betreft de inzamelingsvergunning is het verwarrend dat het niet het
charitatieve doel zelf is dat de vergunning aanvraagt, maar de commerciële
organisatie in opdracht van een goed doel. Voor de hand ligt dat aan deze
instelling bij het verlenen van de inzamelingsvergunning dezelfde voorwaarden
worden opgelegd als aan een charitatieve instelling, dus ook het terugkoppelen
van wat ingezameld is (hoeveel machtigingen en voor welk bedrag).Bij venten ziet de vergunningplicht zowel op het aanbieden van goederen als het
aanbieden van diensten. Het werven van klanten voor energieleveranciers valt
onder het aanbieden van diensten. Doel is immers om via deze methode een
contract af te sluiten voor de levering van een dienst. Een andere vorm van
venten is het op straat of huis-aan-huis verkopen van producten als een hotelbon
of bon voor vakantiepark.Gemeentelijk beleid met betrekking tot de verlening van de
inzamelingsvergunningenHet gemeentelijk beleid inzake de verlening van inzamelingsvergunningen heeft
twee uitgangspunten: de inzameling geschiedt door bonafide te achten
instellingen en in het kader van overlast wordt het aantal collecten beperkt en
gelijkmatig over het jaar verdeeld. Desgewenst wordt een onderscheid gemaakt
tussen inzamelingen huis-aan-huis en op straat.De collecten van landelijke instellingen, voorkomende op het collecterooster
krijgen een doorlopende vergunning. De gemeente volgt hierbij het CBF en de
Stichting Collecteplan. Instellingen die niet op dit collecterooster voorkomen
en een vergunning vragen voor een vrije periode of voor werving op straat dienen
door de gemeente beoordeeld te worden. Bij de beoordeling van de aanvragen
worden in de praktijk onder meer de volgende criteria gehanteerd (indien van
toepassing):
de instelling moet als bonafide zijn aan te merken (advies inwinnen bij
CBF);
de instelling moet specifiek plaatselijke kenmerken bezitten; en/of
de voorgenomen actie is geen duplicering van andere al “gevestigde”
inzamelingen ten bate van een identiek doel, met name dat van
instellingen vermeld op het collecteplan; en/of
de opbrengst van de voorgenomen collecte moet worden besteed ten behoeve
van personen of instellingen buiten de kring van collecterende
instellingen; en/of
de aanvragende instelling mag geen (controversiële) politieke doeleinden
nastreven;
controle van de begroting op besteding van de gelden;
tellen onder toezicht van een notaris;
betalingsbewijs achteraf (dat het geld daadwerkelijk is overgemaakt aan
doel);
gesloten bus, legitimatie inzamelaars etc;
onderschrijven Gedragscode brancheorganisatie van de Vereniging Direct
Dialogue Donateurswervers Nederland.
Jurisprudentie collectevergunning en textiel
Het Intergemeentelijk Orgaan Rivierenland (IOR) had een
inzamelvergunning voor textiel verleend aan een charitatieve instelling.
Het bestuur van het IOR besloot uit oogpunt van doelmatigheid de
inzameling van textiel zelf ter hand te nemen en de samenwerking met de
charitatieve instelling te beëindigen. In een spoedprocedure bij de Raad
van State werd door de instelling betoogd dat er geen sprake was van een
afvalstof, omdat het textiel met het oogmerk op hergebruik werd
ingeleverd en ingezameld. De Raad van State oordeelde echter anders. Het
ingezamelde textiel (draagbare en niet-draagbare kleding, lakens,
dekens, grote lappen stof en gordijnen) is aan te merken als een
huishoudelijke afvalstof, omdat de aangeboden kleding kennelijk
ongesorteerd wordt aangeboden en daarom nog een sorteerbewerking moet
ondergaan. Een deel van de ingezamelde textiel kan namelijk gebruikt
worden overeenkomstig de oorspronkelijke bestemming, een deel is slechts
geschikt voor een ander gebruik en een deel is onbruikbaar. De Raad van
State verwijst ook naar een uitspraak van het Hof van Justitie, waarin
werd geoordeeld dat het toepassingsgebied van het begrip afvalstof
afhangt van de term “zich ontdoen van”. In de genoemde feiten ligt
volgens de Raad van State een aanwijzing besloten dat de huishoudens
zich van het textiel hebben willen ontdoen, voornemens zijn zich daarvan
te ontdoen of zich daarvan moeten ontdoen. De inzameling is daarom
primair een verantwoordelijkheid van de lokale gemeente.
Voor de collectevergunning heeft de uitspraak van de Raad van State de volgende
consequentie. De inzameling van textiel valt onder het toepassingsgebied van de
Afvalstoffenverordening gemeente Vlissingen. Het verstrekken van een
inzamelingsvergunning voor de inzameling van textiel is hierdoor niet mogelijk,
omdat textiel in nagenoeg alle gevallen kan worden beschouwd als een afvalstof
in de zin van artikel 1.1, eerste lid, Wet milieubeheer. Het is namelijk niet
aannemelijk dat een burger zijn textiel gesorteerd kan aanbieden. Immers deze
kan niet weten voor welke bestemming hij bijvoorbeeld lappen of kleren aanbiedt
(hergebruik, poetslap of onbruikbaar). Een sorteerbewerking lijkt hierdoor
altijd noodzakelijk. Gesteld kan worden dat de gemeente op grond van artikel
10.22 Wet milieubeheer een zorgplicht heeft voor de inzameling van textiel,
hierdoor is de Afvalstoffenverordening gemeente Vlissingen van toepassing. Dat
betekent overigens niet dat de gemeente de inzameling van textiel zelf ter hand
moet nemen. De inzameling van textiel kan nog steeds worden overgelaten aan
charitatieve instellingen. De gemeente kan bijvoorbeeld op grond van artikel 7,
tweede lid, van de Afvalstoffenverordening gemeente Vlissingen besluiten een
charitatieve instelling aan te wijzen als inzamelaar van textiel. Ook kan het
college op grond van artikel 11 van de Afvalstoffenverordening gemeente
Vlissingen besluiten een inzamelvergunning te verlenen aan een charitatieve
instelling. Het CBF informeert gemeenten ook over charitatieve instellingen
welke kleding inzamelen. ABRS 28-01-2003, nr. 200206958.Jurisprudentie overig
Noch een APV-vergunning inzake het inzamelen van geld en goed, noch een
vergunning voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen en/of
groot huisvuil is vereist. Inzameling van kleding is geen inzameling van
huisvuil. Inzamelen bij een centraal inzamelpunt is geen inzameling aan
de weg of aan huis. Vz. ARRS 19-01-1993, JG 93.0355 , Gst. 1994, 6983, 3
m.nt. EB.
Het beleid van het college dat - conform het advies van het Centraal
Archief van het Inzamelingswezen - sedert 1985 aan landelijk opererende
instellingen die in de zgn. vrije periode collecteren, de voorwaarde
wordt gesteld tot het binnen twee jaar overleggen van een financiële
verantwoording, in de vorm van een jaarverslag met een
accountantsverklaring, is niet onredelijk. ARRS 28-02-1989, AB 1989,
251.
Een groot aantal huis-aan-huiscollecten kan eerder dan een groot aantal
straatcollecten aanleiding geven tot afkeer en wrevel onder de
bevolking. ARRS 02-12-1983, Gst. 1984, 6763, 3, m.nt. J.M. Kan.
Een inzameling is openbaar als deze aan de openbare weg of van daaraf
zichtbaar dan wel op een andere voor het publiek toegankelijke plaats
plaatsvindt. HR 31-10-1938, NJ 1939, 235
Het te koop aanbieden van bonnetjes op zich zelf en zonder dat is
aangegeven tot welk doel de opbrengst van de verkoop strekt, is nog niet
aan te merken als het houden van een openbare inzameling. HR 07-11-1932,
W. 1933, 12584.
Het zich tot verschillende personen wenden om een geldelijke bijdrage,
levert het houden van een inzameling van geld op, ook indien op die
verzoeken slechts één gift is ontvangen. HR 21-03-1927, NJ 1927.
De collectevergunning geldt voor liefdadige én commerciële inzamelingen.
Daarnaast rechtvaardigt de ABRS het door de gemeente gelegde verband
tussen inzamelingsvergunningen voor textiel en het afvalstoffenbeleid,
JG 00.0187 .
Afdeling 3: VentenArtikel 5:13
BegripsbepalingOmschreven is wat onder venten wordt verstaan. Dit is een verbetering omdat het
uitoefenen van de ambulante handel (het venten) onderscheiden moet worden van
enerzijds de collectevergunning en anderzijds de standplaatsvergunning. Onder
venten met goederen wordt dan ook verstaan: de uitoefening van kleinhandel
waarbij goederen of diensten aan willekeurige voorbijgangers worden aangeboden
dan wel het huis-aan-huis aanbieden van goederen of diensten. Bij venten is het
van belang dat de venter in beweging is. De venter biedt zijn waren voortdurend
aan vanaf een andere plaats. Het tijdelijk stilstaan in afwachting van klanten
is geen venten. HR 26-03-1974, NJ 1974, 239.Het onderscheid tussen venten en collecteren is het volgende. Van venten of
colporteren is sprake wanneer voor deze goederen een reële contraprestatie in de
vorm van een vast bedrag wordt gevraagd. In principe worden bij collecteren geen
goederen aangeboden, maar gaat het om het inzamelen van geld en goederen.
Verkrijgt men een drukwerk of ander goed door een willekeurig bedrag of een
weliswaar vast, maar niet meer als reële contraprestatie aan te merken, bedrag
aan geld in een bus te werpen of te overhandigen als bijdrage voor een duidelijk
kenbaar liefdadig of ideëel doel, dan is sprake van een collecte. De goederen
worden daarbij slechts ter ondersteuning van die actie uitgereikt. Bij
strafrechtelijk optreden tegen dit soort zonder vergunning gehouden inzamelingen
zal ten laste gelegd en bewezen moeten worden dat te kennen is gegeven of de
indruk is gewekt dat de opbrengst geheel of gedeeltelijk is bestemd voor een
ideëel doel.Het onderscheid tussen venten en het innemen van een standplaats, betreft de
periode gedurende welke goederen vanaf dezelfde plaats op straat worden
aangeboden aan willekeurige voorbijgangers. Onder het innemen van een
standplaats wordt verstaan het te koop aanbieden van goederen vanaf eenzelfde
plaats, gebruikmakend van fysieke hulpmiddelen als een kraam of een
aanhangwagen, in de openbare ruimte. Het tien minuten standplaats innemen
vereist een standplaatsvergunning en geen ventvergunning, HR 26-03-1974, NJ
1974, 239. Venten en standplaatsen sluiten elkaar dus uit.Notificatienummer Dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG betreffende diensten
op de interne markt) Europese commissie Artikel 5:13 jo 5:14 APV Vlissingen:
NL-020-2010-39 Artikel 5:14 VentverbodHet oude artikel 5.2.2 ging uit van een algeheel verbod op venten, behalve als
met een door het college verstrekte vergunning werd gehandeld. Wij hebben in
2009 gekozen voor een algemene regel. Het is nog slechts verboden te venten als
de openbare orde wordt verstoord, de openbare veiligheid, de volksgezondheid of
het milieu in gevaar komen. De terminologie sluit aan bij de Europese
Dienstenrichtlijn. Hieronder vallen de aloude motieven van overlast (in de
meeste gevallen) en verkeersveiligheid. Zie voor nadere uitleg de toelichting
onder artikel 1:8. Tot het afschaffen van het vergunningstelsel is besloten,
omdat in de meeste gemeenten venten geen overlast e.d. oplevert. De praktijk van
vergunningverlening is dat men de vergunning vrijwel altijd verleent onder
dezelfde voorwaarden. Er is dan geen goede reden waarom een vergunningstelsel
nog noodzakelijk en proportioneel is. Overlast kan ook achteraf worden
aangepakt. Wij achten het risico van achteraf controleren niet veel groter dan
van het vooraf vaststellen van de voorwaarden die vaak dezelfde zijn. Volgens de
Dienstenrichtlijn is een vergunning alleen proportioneel als een controle
achteraf onvoldoende is. Voor de goede orde wijzen wij er nog op dat het
ventverbod als bedoeld in artikel 5:14 APV een beperking is in de zin van de
Dienstenrichtlijn, die daarop derhalve wel is gescreend. In dit artikel wordt
verboden om te venten, als daardoor de openbare orde, openbare veiligheid,
volksgezondheid of milieu in gevaar komen. Er is geen sprake van een
ontheffingsmogelijkheid of een andere beslissing op aanvraag. Een lex silencio
is hier niet aan de orde.De uitgangspunten van de Dienstenrichtlijn op grond van het EG-verdrag gelden
overigens in het geval van venten ook voor het verkopen van goederen. Volgens
het Hof van Justitie kunnen beperkingen gesteld worden aan de vrijheid van
venten indien sprake is van een dwingende reden van algemeen belang. Het Hof van
Justitie heeft op 23 februari 2006 betreffende een verzoek om een prejudiciële
beslissing betreffende de uitleg van de artikelen 28 en 30 EG, ingediend door
het Landesgericht Klagenfurt (Oostenrijk), uitspraak gedaan in een zaak waarin
de Duitse onderneming X zich bezighield met het venten van sieraden op het
grondgebied van de Europese Unie, waarbij zij particulieren in particuliere
woningen bezocht. Daar bood zij zilveren sieraden te koop aan en vergaarde zij
bestellingen met betrekking tot dergelijke sieraden. De nationale, Oostenrijkse
bepaling verbood deze handelingen. Het Hof bepaalde in de eerste plaats dat de
regel niet discriminatoir mag zijn ten opzichte van de dienstverlener en verder
dat moet worden nagegaan of de betrokken maatregel gerechtvaardigd is door een
doelstelling van algemeen belang in de zin die de rechtspraak van het Hof aan
dit begrip geeft of door een van de in artikel 30 EG genoemde doelstellingen, en
of die maatregel evenredig is aan deze doelstelling.Op grond van artikel 16 van de Dienstenrichtlijn mogen er eisen worden gesteld
aan dienstverleners die tijdelijk in Nederland hun diensten aanbieden het belang
van de openbare orde, openbare veiligheid. Zie voor de argumentatie waarom
gekozen is voor deze regeling de toelichting bij artikel 1:8. In de praktijk is het noodzakelijk beleidsregels te formuleren in welke gevallen
sprake is van gevaar voor de in het artikel genoemde motieven. Dergelijke
beleidsregels moeten bekend gemaakt worden. Ook beleidsregels moeten voldoen aan
criteria van de Dienstenrichtlijn. Immers volgens artikel 4, van de Richtlijn
vallen onder de definitie van eisen die gesteld kunnen worden: elke
verplichting, verbodsbepaling, voorwaarde of beperking uit hoofde van de
wettelijke een bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten.Tweede lidHet tweede lid is ingevoegd om te voorkomen dat burgers op zondag of in de late
avonduren en nacht worden lastig gevallen door venters.Derde lidHet derde lid bevat een afbakening naar hogere regelgeving. Artikel 5 van de
Wegenverkeerswet luidt: Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat
gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer
op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd.VergunningstelselMocht de gemeente ondanks bovenstaande overwegingen een vergunningstelsel
noodzakelijk en proportioneel achten, dan kan artikel 5:14, eerste lid luiden:
Het is verboden zonder vergunning van het college te venten. Het tweede lid kan
worden geschrapt, want kan als vergunningvoorwaarde worden opgenomen.
Weigeringsgronden worden niet expliciet in het artikel opgenomen, want deze
staan genoemd in artikel 1:8 . Artikel 1:7 geeft voorts aan dat de vergunning in
beginsel voor onbepaalde tijd wordt verleend. De artikelen 5:14 en 5:16 kunnen
worden overgenomen.Gemeenten die het vergunningstelsel niet willen loslaten, beroepen zich vooral
op het argument van het preventief voorkomen van overlast door venters die hun
goederen of diensten aan de deur slijten. Daarbij wordt vaak de politie
geraadpleegd of de dienstverlener een belastend verleden heeft. In 1993 erkende
de Afdeling rechtspraak van de Raad van State dat een strafrechtelijk verleden
in de weg staat aan het verlenen van een ventvergunning (zie onder
jurisprudentie). Het is de vraag of dit ook nog geldt onder de
Dienstenrichtlijn. Volgens B.Hessel (Gst. 7271, p. 200) mag een vergunning niet
aan een dienstverlener uit een andere lidstaat worden geweigerd omdat hij
strafrechtelijk onvoorwaardelijk is veroordeeld voor meer dan zes maanden.
Aanvullende argumenten binnen het begrip openbare orde in de zin van de
Dienstenrichtlijn moeten aanwezig zijn en gerelateerd worden aan het concrete
gedrag van de dienstverlener.Redelijk verzorgingsniveauIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de
gemeente ten behoeve van de consument als een openbare orde-belang aangemerkt.
De gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge
exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de vrij lage
exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie van de Afdeling
bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het reguleren van de
concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk belang van de gemeente wordt
aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts één uitzondering toegestaan,
namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de
gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning
weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar komt als
door een venter dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor venters die (mede) diensten
verlenen niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een economische, niet
toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten. Het blijft echter
nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren voor het verkopen van
goederen (zie ook artikel 5:17, derde lid, onder b). De Dienstenrichtlijn is
hierop immers niet van toepassing.MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als de openbare orde in gevaar
wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat van
zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake is. De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet zijn.
Verificatieplicht Vreemdelingenwet 2000In het kader van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) dient bij de aanvraag om een
vergunning een verblijfsrechtelijke toets plaats te vinden alvorens tot
vergunningverlening wordt overgegaan. Artikel 9, tweede lid, van de Vw 2000
schept een verplichting om desgevraagd bij een aanvraag voor een beschikking
anders dan op grond van de Vw 2000, een document te overleggen waaruit het
rechtmatig verblijf blijkt. Zie voor overige informatie over dit onderwerp onder
het kopje Vreemdelingen onder de Algemene toelichting.Notificatienummer Dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG betreffende diensten
op de interne markt) Europese commissie Artikel 5:13 jo 5:14 APV Vlissingen:
NL-020-2010-39 Artikel 5:15 Vrijheid van meningsuitingArtikel 7 Grondwet bepaalt dat geen vergunning mag worden geëist voor de
gebruikmaking van een zelfstandig middel van bekendmaking. In de jurisprudentie
is het aanbieden van of venten met gedrukte stukken als een zelfstandig middel
van bekendmaking aangemerkt. Een afzonderlijk probleem is het beoordelen of er
in een concrete situatie sprake is van de uitoefening van “een zelfstandig
middel van bekendmaking” in de zin van artikel 7 van de Grondwet of dat er
sprake is van het te koop aanbieden van drukwerk, waarbij geen gedachten of
gevoelens worden geopenbaard. Het verspreiden van handelsreclame wordt niet tot
de vrijheid van drukpers gerekend, zie artikel 7, vierde lid van de
Grondwet.Ook het trekken van een grens tussen het aanbieden van gedrukte stukken in het
kader van de vrijheid van drukpers en het verkopen van gedrukte stukken is in de
praktijk dikwijls moeilijk vast te stellen. Zo is in de jaren tachtig in een
groot aantal gemeenten het verzoek gedaan tot het venten met prentbriefkaarten.
De firma die in deze gemeenten haar prentbriefkaarten in het kader van een
commerciële protestactie wilde verkopen was van mening dat het gedrukte stukken
betrof die, gelet op artikel 7 Grondwet, zonder ventvergunning verkocht mogen
worden. Hoewel bij de verkoop van deze kaarten gesuggereerd werd dat de
opbrengst voor een goed doel bestemd was, bleek de opbrengst geheel ten goede te
komen aan de verkoper van de prentbriefkaarten. Optreden tegen de verkoper op
grond van overtreding van een APV-bepaling waarin een ventverbod wordt
vastgelegd, is in een dergelijk geval echter niet mogelijk.In een geval van verkoop van posters met reproducties van aquarellen en
afbeeldingen van foto’s al dan niet voorzien van teksten, is bepaald dat deze
voor geen andere uitleg vatbaar zijn dan dat zij een bepaalde uiting van kunst
bevatten of ludiek van aard zijn. Bezwaarlijk kan van zulke gedrukte stukken
gezegd worden dat zij geen gedachten of gevoelens openbaren als bedoeld in
artikel 7, eerste lid, van de Grondwet.Het stellen van beperkingen aan het venten met gedrukte stukken is onder de
volgende criteria toegestaan: de beperking mag geen betrekking hebben op de
inhoud van de gedrukte stukken en er dient gebruik van enige betekenis te
resteren; de beperking mag niet resulteren in een algeheel verbod.Een constructie, waarbij aan een (beperkt) verbod de mogelijkheid tot het
verlenen van een ontheffing is verbonden, is volgens de jurisprudentie wel
toelaatbaar. De beperking van de verkoop van drukwerk waarop een mededeling
staat is, gelet op artikel 7 van de Grondwet, niet mogelijk voor zover het
betreft de inhoud van het drukwerk. Artikel 7 van de Grondwet beschermt immers
“iedere openbaarmaking van een - meer of minder weloverwogen - gedachte of een
gevoelen, ongeacht de intenties of motieven van degene die zich uit” (KB 5 juni
1986, Stb. 339). Wel kan de verkoop van drukwerk in het belang van de openbare
orde en veiligheid naar tijd en plaats worden ingeperkt.DaklozenkrantDe verkoop van daklozenkranten is noch venten noch collecteren. Op grond van
artikel 7 van de Grondwet kan het verkopen niet verbonden worden aan een
vergunning. Als verkoop plaats vindt op het grondgebied van bijvoorbeeld een
supermarkt, dan kan de eigenaar de verkoper verzoeken weg te gaan. Het verdient
aanbeveling om te overleggen met de koepelorganisaties die de daklozen
vertegenwoordigt. Immers niet iedereen kan een straatkrant verkopen. De
verkopers moeten in het bezit zijn van een identiteitsbewijs van de
koepelorganisatie waarmee ze kunnen aantonen dat ze officiële
straatkantverkopers zijn.Jurisprudentie
Strafrechtelijk verleden staat in de weg aan het verlenen van
ventvergunning. Geen uitzondering op het beleid gezien de aard van de
gepleegde feiten en de veelvuldige veroordelingen. ARRS 26-07-1993, AB
1994, 2 m.nt. LJJR. Zie ook Vz. ARRS 20-10-89, JG 90.0181 .
Relatie Colportagewet en ventverbod uit de APV. Colportagewet niet
uitputtend bedoeld. HR 20-10-1992, JG 93.0258 , NJ 1993, 155, Gst.1993,
6972, 5 m.nt. EB.
Verkoopactiviteiten vanuit rijdende winkel is vergunningplichtig op
grond van de APV. De regeling in de APV is niet in strijd met de
Vestigingswet Bedrijven 1954 (inmiddels ingetrokken). Aan toetsing van
de APV-bepaling aan artikel 30 van het EG-verdrag komt de afdeling niet
toe. ABRS 27-11-1998, Gst.1999, 7090, 4 m.nt. HH.
Het aanbieden van goederen in een rijdende winkelwagen kan aan regels
worden gebonden ten behoeve van de handhaving van de openbare orde. Er
is sprake van venten. ARRS 15-06-1984, Gst. 1984, 6789, 4 m.nt. J.C.
Schroot.
Van venten is sprake als de venter zijn waren voortdurend vanaf een
andere plaats aanbiedt, tenzij hij zijn clientèle aan het bedienen is.
Er geldt een verbod tot het aanbieden vanaf een vaste plaats. Het
tijdelijk stilstaan in afwachting van klanten is in strijd met de
verleende ventvergunning. HR 26-03-1974, NJ 1974, 239.
Venten met gedrukte of geschreven stukken wordt aangemerkt als een
zelfstandig middel van verspreiding. HR 17-03-1953, NJ 1953, 389,
Wachttorenarrest en HR 20-06-1950, NJ 1950, 619.
Terechte weigering van ventvergunning. Het reguleren van de ambulante
handel is een zaak die tot de gemeentelijke huishouding behoort. Pres.
Rb. Assen 31-10-1996, JG 97.0078
Wanneer ondanks verleende ventvergunning feitelijk vanaf een standplaats
wordt gehandeld, dient een aanschrijving te worden gebaseerd op artikel
5.2.3 en niet (mede) op artikel 5.2.2. Gelet op het bepaalde in artikel
5.2.2 lid 2 onder d (oud) en artikel 5.2.3 (oud) sluiten venten en het
innemen van een standplaats elkaar uit, zodat deze artikelen niet naast
elkaar aan de aanschrijving ten grondslag kunnen worden gelegd. ABRS
23-03-1998, AB 1998,- 277.
Venten met posters valt onder de vrijheid van meningsuiting. Posters
zijn een bepaalde uiting van kunst of ludiek van aard. Er kan daarom
niet gezegd worden dat de posters geen gedachten of gevoelens openbaren.
HR 21-03-2000, NJ 2000, 482.
Afdeling 4: StandplaatsenArtikel 5:16
BegripsbepalingDeregulering bestaat niet alleen uit het verminderen van administratieve lasten,
maar ook uit het verhelderen en vereenvoudigen van regels. In het kader van de
deregulering is daarom het oude artikel 5.2.3 opgedeeld in vijf artikelen en is
de tekst verduidelijkt. De artikelen zijn hernummerd. Artikel 5:16 bevat een
begripsomschrijving en voorziet voorts in uitzonderingen. Het hebben van een
standplaats ziet op het te koop aanbieden van goederen vanaf een vaste plaats.
Dit is dan ook het onderscheidend criterium ten opzichte van het venten met
goederen. Bij het venten met goederen wordt er immers vanuit gegaan dat de
venter voortdurend zijn goederen vanaf een andere plaats in de openbare ruimte
aanbiedt. Met andere woorden: de venter is ambulant, de standplaatshouder
niet.Tweede lidHet tweede lid bepaalt dat de definitie van het eerste lid niet bevat het
innemen van een standplaats op een door de gemeente ingestelde markt op basis
van artikel 160, eerste lid, aanhef en onder h, van de Gemeentewet. Degene die
op een door de gemeente ingestelde markt een standplaats wil innemen zal zich
moeten houden aan de regels die voor de markt gelden. Deze zijn in veel
gemeenten in een marktverordening neergelegd. Een afbakening met de snuffelmarkt
is niet nodig, omdat snuffelmarkten in gebouwen plaats vinden en standplaatsen
worden ingenomen in de open lucht. Voor het innemen van een standplaats op een
bepaald evenement is geen vergunning krachtens afdeling 5.4 nodig. Op het
evenement zijn de artikelen 2:16 en 2:17 van toepassing, waarbij de bepalingen
met betrekking tot het innemen van een standplaats niet van toepassing
zijn.Artikel 5:17 Standplaatsvergunning en
weigeringsgrondenAlgemeenWij achten een vergunning voor het hebben van een standplaats, hoe eenvoudig
ook, noodzakelijk en evenredig. De vergunning dient om te voorkomen dat de
openbare orde wordt verstoord en overlast wordt tegengegaan. Gedacht kan worden
aan bijvoorbeeld: geluidsoverlast, stankoverlast, verkeershinder en overlast
door zwerfafval. De vergunning is persoonsgebonden (artikel 1:6).Lex silencio positivoDeze vergunning richt zich met name op de openbare orde. Een lex silencio
positivo is dan ook niet wenselijk om deze dwingende reden van algemeen belang.
Paragraaf 4.1.3.3. Awb wordt niet van toepassing verklaard. Vergunning voor onbepaalde tijdEen vergunning wordt in beginsel voor onbepaalde tijd verleend (artikel 1:7).
Indien de vergunning met het oog op de verdeling van standplaatsen aan een
termijn wordt verbonden, wordt gemotiveerd waarom dit noodzakelijk is in het
belang van onder meer de openbare orde, overlast en de verkeersveiligheid en
milieu. Zie voor nadere toelichting bij de artikelen 1:7.Vrijheid van meningsuitingIn het derde lid van artikel 5.2.3 (oud) werd een uitzondering gemaakt op het
verbod op de straathandel voor zover het betreft het uitstallen van stukken
waarin gedachten en gevoelens worden geopenbaard (artikel 7 Grondwet). Voor het
aanbieden van gedrukte stukken als zodanig kan geen vergunning worden geëist.
Het wordt gezien als een zelfstandig middel van verspreiding. Wel is een
vergunning noodzakelijk indien vanaf een standplaats gedrukte stukken worden
aangeboden. Deze vergunning is niet vereist vanwege het feit dat gedrukte
stukken worden aangeboden, maar vanwege het feit dat een standplaats wordt
ingenomen. Dus het gaat hier om een standplaatsvergunning.Tweede lid BestemmingsplanDe bepalingen in de APV met betrekking tot het innemen van een standplaats zijn
gebaseerd op ordening van de straathandel en zijn gebaseerd op de regulerende
bevoegdheid van de gemeente van zaken die tot haar huishouding behoren.
Daarnaast vormen de besluiten op grond van de Wet op de ruimtelijke ordening,
zoals een bestemmingsplan, een zelfstandige weigeringsgrond. Dit betekent dat
bij de beoordeling van een aanvraag voor een vergunning voor het innemen van een
standplaats altijd gelet moet worden op de voorschriften die uit het
bestemmingsplan voortvloeien. Als het bestemmingsplan standplaatsen ter plaatse
niet toelaat, is het moeilijk uit te leggen dat de vergunning weliswaar wordt
verleend, maar dat daarvan geen gebruik gemaakt kan worden wegens strijd met het
bestemmingsplan. Strijd met het bestemmingsplan is daarom als imperatieve
weigeringsgrond opgenomen. Blijkens jurisprudentie is dit aanvaardbaar omdat een
dergelijke bepaling geen zelfstandige planologische regeling bevat.Derde lid WeigeringsgrondenDe generieke
weigeringsgronden worden genoemd in artikel 1:8. Nadere uitleg daarvan vindt men
in de toelichting bij dat artikel. Derde lid, onder a Redelijke eisen van welstandIn 2004 is de weigeringsgrond “uiterlijk aanzien van de gemeente” vervangen door
“redelijke eisen van welstand” vanwege het streven om de terminologie in de APV
zo eenduidig mogelijk te houden. Bovendien sluit het aan bij de terminologie van
de Woningwet. Wij gaan ervan uit dat “uiterlijk aanzien” en “redelijke eisen van
welstand” inhoudelijk dezelfde betekenis hebben. De weigeringsgrond kan
gehanteerd worden indien een of meer standplaatsen worden ingenomen op een
zodanige plaats dat het straatbeeld ernstig verstoord wordt. Met deze
weigeringsgrond kan niet alleen verkapte marktvorming worden tegengegaan, ook
wordt daarmee het aanzien van monumentale gebouwen of stedenbouwkundige
ensembles gewaarborgd. Het college bepaalt zelfstandig de inhoud van deze
weigeringsgrond. Het is niet noodzakelijk, maar wel verstandig om bij voorbeeld
de welstandscommissie om advies te vragen.Derde lid onder b Redelijk verzorgingsniveauIn het verleden is het beschermen van een redelijk voorzieningenniveau in de
gemeente ten behoeve van de consument als een openbare orde-belang aangemerkt.
De gedachte was dat gevestigde winkeliers geconfronteerd worden met hoge
exploitatiekosten die niet in verhouding staan tot de vrij lage
exploitatiekosten van de straathandelaren. Uit jurisprudentie van de Afdeling
bestuursrecht van de Raad van State blijkt dat het reguleren van de
concurrentieverhoudingen niet als een huishoudelijk belang van de gemeente wordt
aangemerkt. Hierop wordt door de Afdeling slechts één uitzondering toegestaan,
namelijk wanneer het voorzieningenniveau voor de consument in een deel van de
gemeente in gevaar komt. Wil een gemeente op basis hiervan een vergunning
weigeren dan moet worden aangetoond, mede aan de hand van de boekhouding van de
plaatselijke winkelier, dat het voortbestaan van de winkel in gevaar komt als
vanaf een standplaats dezelfde goederen aangeboden worden.De Dienstenrichtlijn staat deze weigeringsgrond voor standplaatsen die (mede)
diensten verlenen niet toe, omdat dit wordt beschouwd als een economische, niet
toegestane, belemmering voor het vrij verkeer van diensten. Het blijft echter
nog wel mogelijk om deze weigeringsgrond te hanteren voor het verkopen van
goederen. De Dienstenrichtlijn is daarop immers niet van toepassing. MaximumstelselDe Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald, dat het in
het belang van de openbare orde kan zijn om het aantal te verlenen vergunningen
aan een maximum te binden. Het aantal te verlenen vergunningen kan worden
beperkt tot een van tevoren vastgesteld maximum als de openbare orde in gevaar
wordt gebracht. Wel dient te worden aangetoond of aannemelijk gemaakt dat van
zo'n gevaar in concreto daadwerkelijk sprake is. De Europese Dienstenrichtlijn komt wat dit betreft overeen met de bestaande lijn
in de Nederlandse rechtspraak: een maximumstelsel mag. Wel geldt op grond van
artikel 9 jo artikel 10 dat er een transparante en non-discriminatoire op
objectieve gronden gebaseerde verdeling/toekenning van vergunningen moet
zijn.Het aantal vergunningen moet vastgesteld worden voordat tot uitvoering van het
beleid wordt overgegaan. De locaties waar een standplaats mag worden ingenomen
moeten zo zorgvuldig mogelijk worden geselecteerd. Het totaal aantal aangewezen
standplaatsen te zamen levert het maximum aantal af te geven
standplaatsvergunningen op. Het laten opmaken van een politierapport met
betrekking tot de mogelijkheden tot het innemen van een standplaats op de
verschillende locaties kan een verdere onderbouwing leveren van het vastgestelde
maximum aantal standplaatsvergunningen. In dit politierapport kan worden
aangegeven welke gevolgen het innemen van standplaatsen zal hebben voor de
verkeersveiligheid en de handhaving van de openbare orde. Het innemen van een
standplaats kan verder worden geordend door tijdstippen aan te wijzen wanneer
een standplaats mag worden ingenomen. Een verdeling naar dagen van de week en
eventueel naar dagdelen kan een nadere invulling geven aan het maximum aantal
standplaatsvergunningen. Een dergelijk beleid kan zowel voor de gehele gemeente
als voor nader aan te geven gedeelten van de gemeente van kracht zijn. Een
verdere verfijning van het maximum aantal standplaatsvergunningen kan worden
bereikt door een onderverdeling naar een aantal branches in te stellen. Per
branche kan dan een maximum aantal af te geven vergunningen worden bepaald.
Opgemerkt moet worden, dat een dergelijk maximum aantal vergunningen slechts
door de rechter wordt toegelaten indien het aantal aanvragen per branche het
totaal aantal af te geven vergunningen overtreft. Indien voor een branche niet
het maximum aantal vergunningen wordt afgegeven, acht de rechter geen noodzaak
tot handhaving van dit stelsel aanwezig. Bij het vaststellen van een maximum
aantal vergunningen, eventueel uitgesplitst naar plaats, tijdstip of branche,
moet rekening gehouden worden met het aantal reeds afgegeven vergunningen. Indien het totaal aantal aanvragen om een standplaatsvergunning het totaal
aantal af te geven vergunningen overtreft kan het college een wachtlijst
opstellen. De aanvragen worden dan geregistreerd in volgorde van binnenkomst.
Indien een standplaatshouder te kennen geeft zijn standplaats niet meer in te
zullen nemen, kan deze vergunning aan de eerste op de wachtlijst toegekend
worden. Ten slotte moet opgemerkt worden dat iedere aanvraag tot het innemen van
een standplaats afzonderlijk beoordeeld moet worden. Aan de hand van de in de
APV vastgestelde weigeringsgronden en het aan de hand hiervan geformuleerde
beleid moet een afweging plaatsvinden of de aangevraagde standplaatsvergunning
verstrekt kan worden. Men houde ook de eis van de Dienstenrichtlijn voor ogen
dat een wachtlijst noch direct noch indirect discriminatoir mag zijn. BeleidsregelsAan de hand van de motieven, genoemd in artikel 1:8, kan het college
beleidsregels vaststellen, waarin wordt aangegeven wanneer wel of niet tot het
afgeven van een standplaatsvergunning wordt overgegaan. Het vaststellen van een
dergelijk beleid, waarin objectieve, algemeen bekendgemaakte criteria worden
aangegeven, die bij de beoordeling van een vergunningaanvraag worden gehanteerd,
is blijkens de jurisprudentie toegestaan. Wel moet worden opgemerkt dat te
voeren beleid niet mag leiden tot een beslissing omtrent een aangevraagde
vergunning die niet kan worden herleid op één van de in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Rb Utrecht 23-12-1998, KG 1999, 78. Ook beleidsregels zijn
volgens artikel 4, van de Dienstenrichtlijn onderworpen aan dwingende reden van
algemeen belang: de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en
het milieu.Bij het hanteren van deze weigeringsgronden kan een verdeling gerealiseerd
worden van het aantal standplaatsen, waarbij de af te geven vergunningen zodanig
over de week verspreid worden, dat een concentratie van de in te nemen
standplaatsen wordt tegengegaan. De weigeringsgronden kunnen ook gebruikt worden
wanneer veel belangstelling voor dezelfde locatie ontstaat. Een aantal
standplaatsen op één plek doet ook de kans op feitelijke marktvorming ontstaan.
Ook is het mogelijk om specifieke standplaatsen op bepaalde locaties te weren.
Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan bakkramen die in verband met stankoverlast
of brandgevaarlijkheid niet in de directe nabijheid van gebouwen gewenst
zijn.Inhoud standplaatsenbeleidDe motieven waarop een beleid met betrekking tot het innemen van standplaatsen
berust, mogen niet strijdig zijn met de bevoegdheidsgrondslag om ordenend op te
treden. Het beleid dat door het college wordt vastgesteld ter uitvoering van de
APV-bepalingen mag niet de wettelijke grondslag (artikel 149 Gemeentewet) van
deze APV-bepalingen overschrijden.De zaken die het college in het standplaatsenbeleid kan vastleggen
betreffen:
de vaststelling van het maximum aantal af te geven
standplaatsvergunningen;
de vaststelling van het aantal af te geven standplaatsvergunningen per
branche. de aanwijzing van locaties waar standplaatsen mogen worden
ingenomen;
de aanwijzing van tijdstippen waarop standplaatsen mogen worden
ingenomen.
De vaststelling van het aantal af te geven vergunningen wordt bepaald aan de
hand van een feitelijke invulling van de verschillende in artikel 1:8 genoemde
weigeringsgronden. Nadat aan de hand van ieder motief afzonderlijk is bepaald op
welke plaats in de gemeente een standplaats kan worden ingenomen, valt aan de
hand van het totaalbeeld dat hieruit resulteert, aan te geven wat het maximum
aantal af te geven standplaatsvergunningen is. Aan de hand van ieder motief
afzonderlijk is een aantal plaatsen aan te duiden waar een standplaats ingenomen
kan worden.Nadat een overzicht van het aantal mogelijk in te nemen standplaatsen en het
maximumaantal standplaatsvergunningen is vastgesteld, kan het college een beleid
vaststellen ten aanzien van de handhaving en het toezicht en de wijze waarop
gehandeld wordt als het maximum aantal vergunningen reeds is afgegeven. Het
betreft hier dan een wachtlijstensysteem dat van toepassing is wanneer het
aantal aanvragen het maximum aantal af te geven standplaatsvergunningen
overschrijdt.VergunningsvoorschriftenAan de
standplaatsvergunning kunnen voorschriften worden verbonden. Artikel 10 van de
Dienstenrichtlijn bepaalt dat vergunningstelsels gebaseerd moeten zijn op
criteria die ervoor zorgen dat de bevoegde instanties hun
beoordelingsbevoegdheid niet op willekeurige wijze uitoefenen. Die criteria
zijn: niet-discriminatoir, gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen
belang; evenredig met die reden van algemeen belang; duidelijk en
ondubbelzinnig; objectief; vooraf openbaar bekendgemaakt; transparant en
toegankelijk. Zie ook artikel 1:4 en de toelichting bij dit artikel. Voorschriften die aan een vergunning gesteld kunnen worden betreffen:
het vervallen van de standplaats indien gedurende een bepaalde periode
geen standplaats is ingenomen;
de soort goederen of diensten die mogen worden aangeboden. Hierbij moet
men wel het oog houden op een goede verdeling van de te verkopen
goederen voor de consument. Anders zou er oneerlijke concurrentie kunnen
zijn;
de grootte van de standplaats;
de ruimte waarbinnen de waren uitgestald mogen worden;
het uiterlijk aanzien van de standplaats;
tijden van opbouw en ontruiming van de standplaats;
eisen met betrekking tot de (brand)veiligheid;
opruimen van rommel en schoon achterlaten van de locatie.
Overige regelgevingOp het drijven van straathandel zijn ook andere regels dan de regels van de APV
van toepassing. Deze regels stellen vanuit andere motieven eisen aan de
straathandelWet op de ruimtelijke ordeningEen vergunning voor het innemen van een standplaats kan worden geweigerd vanwege
strijd met een geldend bestemmingsplan. Wanneer wel een vergunning, zoals
vereist krachtens de APV, wordt verstrekt, blijven eventuele eisen die in het
geldende bestemmingsplan worden gesteld, van kracht. Het college kan een
aanvraag voor het innemen van een standplaats mede opvatten als een verzoek om
vrijstelling van de gebruiksvoorschriften van het bestemmingsplan. In een
dergelijk geval wordt een aanvraag gebruikt voor twee afzonderlijke procedures.
Het is dan niet nodig twee afzonderlijke aanvragen in te dienen.WinkeltijdenwetDe Winkeltijdenwet regelt een aantal zaken met betrekking tot de openingstijden
van winkels en het leveren van goederen aan particulieren. De bepalingen uit de
Winkeltijdenwet gelden ook voor de verkoop van goederen vanaf een standplaats.
Het toezicht op de naleving van de bepalingen van de Winkeltijdenwet geschiedt
door de Economische Controledienst.WarenwetOp het drijven van handel in waren zoals bedoeld in artikel 1 van de Warenwet
(eetwaren, waaronder tevens worden begrepen kauwpreparaten, andere dan van
tabak, en drinkwaren, alsmede andere roerende zaken) zijn de bepalingen uit de
Warenwet van toepassing. De Warenwet stelt regels met betrekking tot de goede
hoedanigheid en aanduiding van waren. Daarnaast stelt de Warenwet regels met
betrekking tot de hygiëne en degelijkheid van producten. Met betrekking tot het
toezicht op de naleving van de bepalingen van de Warenwet is een afzonderlijk
regime van toepassing. De voorschriften die uit de Warenwet voortvloeien gelden
naast de voorschriften die door het college gesteld kunnen worden op basis van
een standplaatsvergunning.Wet milieubeheerIn de Wet milieubeheer wordt een regeling getroffen ten aanzien van inrichtingen
die hinder of overlast kunnen veroorzaken voor de omgeving. Deze bepalingen
gelden ook voor een standplaatshouder, voor zover zijn verkoopplek als
“inrichting” kan worden aangemerkt. Van belang is de regelgeving die geldt voor
bijvoorbeeld patatverkopers, die voor wat betreft de frituurinrichting aan
bepaalde voorwaarden moeten voldoen. Ook van belang is de
Afvalstoffenverordening gemeente Vlissingen.Gebruik van de openbare wegVoor het innemen van een standplaats op de openbare weg is een vergunning
vereist. In veel gevallen zal de gemeente de eigenaar of rechthebbende van de
openbare weg zijn. Op grond hiervan kan de gemeente van degene die op de
openbare weg met vergunning een standplaats inneemt een vergoeding bedingen voor
het gebruik van het deel van de openbare weg. De grondslag voor het bedingen van
een dergelijke vergoeding kan gegeven worden in een retributieverordening of in
een huurovereenkomst. In de Verordening precariobelasting Vlissingen wordt,
afhankelijk van het formaat en de locatie van de standplaats, een bepaald bedrag
vastgesteld.Voor wat betreft de huurovereenkomst kan worden opgemerkt dat een beleid kan
worden vastgesteld met betrekking tot de plaats en de grootte van de
standplaats. Per in te nemen locatie kan een vaste prijs worden berekend. De
huurprijs en andere voorwaarden die in een huurovereenkomst worden bedongen
mogen geen belemmering vormen voor het innemen van een standplaats. Uit
jurisprudentie is gebleken dat het bedingen van een hoge huurprijs voor het
gebruik van de openbare weg niet zover kan gaan dat een feitelijke belemmering
ontstaat voor het innemen van een standplaats waarvoor een vergunning is
verleend, zie Vz. ARRS 12-04-1991, JG 91.0369.Met betrekking tot de keuze tussen het vaststellen van een retributieverordening
en het aangaan van een huurovereenkomst moet opgemerkt worden dat een dergelijke
keuze consequent gehanteerd dient te worden. (Zie hierover de algemene
leerstukken met betrekking tot de tweewegenleer).Jurisprudentie
B&W hoeven in bezwaar niet te beslissen over terugwerkende kracht.
Het college van B&W heeft de aanvraag van appellante om een
standplaatsvergunning afgewezen. Appellante is van mening dat het
college zich in bezwaar ook een oordeel had moeten vormen over de vraag
of de standplaatsvergunning met terugwerkende kracht had moeten worden
verleend. Voorts verzoekt appellante in hoger beroep om vergoeding van
schade. De Afdeling oordeelt dat het college niet over terugwerkende
kracht hoefde te beslissen, mede omdat appellante niet om
schadevergoeding heeft verzocht. Het hoger beroep is ongegrond. Daarom
wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. (ABRS 19 oktober
2005, JB 2006/4).
Toevoeging standplaatslocatie aan maximumstelsel, beleidsregels,
wijziging, besluit, appellabel. APV Delft: Standplaatslocatie toegevoegd
aan het maximumstelsel voor standplaatslocaties dat is opgenomen in de
Nota Standplaatsenbeleid 2004. Niet in geschil is dat de Nota
beleidsregels in de zin van art. 1:3 lid 4 Awb inhoudt. De Nota bevat
immers regels die zich voor herhaalde toepassing lenen, omtrent de
afweging van belangen bij gebruikmaking van de in art. 5.2.3 lid 5 van
de APV Delft neergelegde gronden waarop een vergunning geweigerd kan
worden. De bijlage bij deze Nota geeft onder meer aan welke locaties
voldoen aan de in de Nota neergelegde algemene regels, en aan welke
aanvullende voorwaarden per locatie voldaan moet worden. Deze bijlage
maakt deel uit van de Nota. Een wijziging van de bijlage door toevoeging
van een standplaatslocatie is derhalve een wijziging van de Nota en dus
een wijziging van beleidsregels. Voor zover appellanten hebben
aangevoerd dat de in geding zijnde standplaatslocatie is toegevoegd om
een standplaatsvergunning ten behoeve van een bepaalde loempiakraam toe
te wijzen, wordt overwogen dat de aanwijzing zelf niet tot een bepaalde
adressant is gericht, en de verlening van een vergunning voor een
bepaalde standplaats nadere besluitvorming vereist op basis van de
regels vervat in de Nota, de bijlage daarin begrepen. Hieruit volgt dat
tegen een wijziging van de bijlage ingevolge art. 7:1 lid 1 Awb, gelezen
in verband met art. 8:2 aanhef en onder a Awb geen bezwaar en beroep
openstaat. (ABRS 13-01-2010, 200903708/1/H3, LJN BK9009, JB 2010/50).
Artikel 5:18 Toestemming rechthebbendeDit artikel verbiedt de rechthebbende op een terrein toe te laten dat een
standplaats wordt ingenomen, zonder dat hiervoor een vergunning is verstrekt.
Met dit verbod is het mogelijk niet alleen maatregelen te nemen tegen degene die
zonder vergunning een standplaats inneemt maar ook tegen de eigenaar van de
grond die het innemen van een standplaats zonder vergunning toestaat.Artikel 5:19 AfbakeningsbepalingenAfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de APV van rechtswege vervallen als
in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening wordt
voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
tweede lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene
Toelichting.In het eerste lid vindt afbakening plaats met de Wet beheer
rijkswaterstaatswerken en het de Wegenverordening Zeeland 2010, het tweede lid
ziet op afbakening met de Woningwet.Afdeling 5.3 Openbaar water - Algemene toelichtingInleidingHet beheer van het openbaar (vaar)water is in Nederland aan diverse overheden
opgedragen. Zo is voor het beheer van de belangrijkste rivieren en rijkskanalen
de centrale overheid verantwoordelijk. Het beheer van de overige wateren is
verdeeld tussen de provincies, gemeenten en waterschappen c.a. De centrale
wetgever heeft voor het gebruik van het openbaar vaarwater diverse regelingen
vastgesteld. Daarbij is een splitsing aangebracht tussen regelingen die
uitsluitend van toepassing zijn op de bij het rijk in beheer zijnde vaarwateren
en regelingen die voor het gebruik van alle openbare vaarwateren gelden.Wet beheer rijkswaterstaatswerkenOnder de eerste categorie valt de Wet beheer rijkswaterstaatswerken. Deze wet
heeft de Wet van 28 februari 1891, Stb. 69, tot vaststelling van bepalingen
betreffende ’s rijks waterstaatswerken vervangen. Voor de provinciale en
gemeentelijke overheden en de waterschappen resteert, voor zover daaraan
hetzelfde motief als aan de Wet beheer rijkswaterstaatswerken ten grondslag
ligt, slechts voor de overblijvende vaarwateren regelgevende bevoegdheid. Deze
bevoegdheid wordt eveneens gerelateerd aan het onder beheer hebben van die
vaarwateren.Op provinciaal niveau heeft dit geresulteerd in de diverse
waterstaatsverordeningen die gelet op artikel 2 van de Waterstaatswet 1900 ook
betrekking kunnen hebben op waterstaatswerken die in beginsel niet onder hun
beheer vallen, maar daar wel onder gebracht kunnen worden. Voor de gemeente
Vlissingen zijn in dit kader van belang de Verordening op de waterkering
provincie Zeeland en de Waterverordening Zeeland.Ook de gemeentelijke overheid kan krachtens artikel 149 van de Gemeentewet
regels stellen met betrekking tot het bij haar in beheer zijnde openbare
vaarwater. De Waterschapswet biedt ten slotte aan de waterschappen de
mogelijkheid verordeningen te maken welke onder andere betrekking kunnen hebben
op de doorvaart en het innemen van ligplaats in bij haar in beheer zijnde
openbare wateren. Bij deze regelingen van de lagere overheden moet steeds
bedacht worden dat deze niet in strijd mogen komen met hogere regelingen. In
grote lijnen betekent dit dat de overheden slechts een regelgevende bevoegdheid
toekomt ten aanzien van bij hen in beheer zijnde openbare vaarwateren. Hierbij
dient echter nog een kanttekening geplaatst te worden.Binnenschepenwet en ScheepvaartverkeerswetDe centrale overheid heeft namelijk ook regelingen vastgesteld die voor het
gebruik van alle openbare vaarwateren gelden. De belangrijkste zijn de
Binnenschepenwet en de Scheepvaartverkeerswet. Met de Scheepvaartverkeerswet
(SVW) is de Binnenaanvaringswet ingetrokken. Artikel 43 SVW bepaalt dat
krachtens de Binnenaanvaringswet gestelde regels worden geacht te zijn gesteld
krachtens de Scheepvaartverkeerswet. De verkeersreglementering is te vinden in
het Binnenvaartpolitiereglement (BPR). Artikel 42 SVW bevat de bevoegdheid van
besturen van provincies, gemeenten, waterschappen en havenschappen tot het
stellen van regels ten aanzien van onderwerpen waarin de SVW voorziet, voor
zover die regels niet in strijd zijn met de bij of krachtens deze wet gestelde
regels.Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeerIn het Besluit administratieve bepalingen scheepvaartverkeer (BABS) is het
college bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de
scheepvaart op de onder hun beheer staande vaarwegen. Voorheen vond deze
bevoegdheid zijn grondslag in hoofdstuk 5 van het BPR. Het BPR geeft regels en
verkeerstekens t.a.v. snelle motorboten in het algemeen en waterscooters in het
bijzonder. De APV mag niet op basis van hetzelfde motief als de bovenstaande
regelgeving aanvullingen geven. Artikel 5:20 Vergunning voor voorwerpen op, in of boven openbaar
waterArtikel 5:20 is, ter aanvulling van een aantal andere regelingen, bedoeld om de
overige openbare wateren te vrijwaren van activiteiten die het gebruik op
enigerlei wijze nadelig zouden kunnen beïnvloeden. De veiligheid op het water
heeft reeds een afdoende regeling gevonden in een aantal bepalingen van het
Wetboek van Strafrecht, te weten de artikelen 162, 163 en 427, sub 6, en het
Binnenvaartpolitiereglement (zie bij voorbeeld artikel 1.15 van dit
reglement).DereguleringDit artikel is in een aantal opzichten vergelijkbaar met artikel 2:5 van de APV,
het plaatsen van voorwerpen op de weg. Ook bij dit artikel is een vergunning
vervangen door een breed gestelde algemene regel. Daarmee legt de overheid
nadrukkelijk een deel van de verantwoordelijkheid bij de burger. In eerste
instantie moet deze zelf de afweging maken of een steiger of een meerpaal gevaar
of hinder oplevert voor het vaarverkeer, of een probleem voor het beheer en
onderhoud. Omdat er hierbij, eerder dan in artikel 2:5, waar het veelal gaat om
tijdelijke en verplaatsbare objecten, gaat om permanent bedoelde zaken, is aan
dit artikel anders dan bij artikel 2:5 een meldingsplicht verbonden. Op die
manier kan de gemeente vooraf toetsen en met de melder overleggen of
bijvoorbeeld het onderhoud van de oevers niet in het geding is. Zo kan worden
voorkomen dat een al geplaatst object weer moet worden verwijderd, met alle
financiële gevolgen van dien.Artikel 5:21 Ligplaats woonschepen en overige
vaartuigenAlgemeen verbod is niet toegestaanDe jurisprudentie uit de op 1 maart 1999 ingetrokken Wet op de Woonwagens en
Woonschepen is opgenomen in de Huisvestingswet. Artikel 88 bepaalt namelijk dat
de gemeenteraad geen regels stelt die leiden tot een algeheel verbod van het in
gebruik nemen of geven van een woonschip op een ligplaats. Een algemeen verbod
komt in strijd met bovengenoemde wet. Een verbod met een ontheffingen- of
vergunningenstelsel is wel toegestaan.Het tweede lid, onder a, van artikel 5:21 biedt het college de mogelijkheid om
nadere regels te stellen aan het innemen, hebben of beschikbaar stellen van een
ligplaats (delegatie van regelgeving door de raad op grond van artikel 156
Gemeentewet). Via deze algemeen werkende voorschriften is het mogelijk om
bijvoorbeeld aan woonschepen die een vaste ligplaats willen innemen of hebben,
eisen te stellen met betrekking tot de afvoer van het afvalwater, de
drinkwatervoorziening etc. Zelfs zou aansluiting op de riolering, het
drinkwater- en elektriciteitsnet voorgeschreven kunnen worden, indien de
mogelijkheden daartoe redelijkerwijs aanwezig zijn.Het bepaalde in dit lid vormt voor woonschepen een handzaam alternatief van de
Bouwverordening. Deze verplicht namelijk dat bouwwerken, zijnde een woning, over
een deugdelijke afvalwaterafvoer dienen te beschikken en in beginsel aangesloten
moeten zijn op het drinkwater- en elektriciteitsnet. Woonschepen die eveneens
als woning gebruikt worden, vallen vanwege het feit dat het geen bouwwerken
zijn, niet onder de werking van de bouwverordening. Ook kunnen krachtens dit lid
“welstandseisen” aan woonschepen worden gesteld.Krachtens het tweede lid, onder b, van artikel 5:21 heeft het college ook de
mogelijkheid om een differentiatie naar soort en aantal vaartuigen aan te
brengen. Zo kunnen aparte ligplaatsen voor woonschepen en ligplaatsen voor
uitsluitend pleziervaartuigen aangewezen worden. Bovendien kan het aantal
gelimiteerd worden.In het geval de gemeente eigenaar is van een openbaar water, is het ook mogelijk
dat de gemeente in het kader van de exploitatie van die ligplaatsen huur- of
verhuurovereenkomsten afsluit. Zo wees het college van Eindhoven vijf
ligplaatsen aan voor woonschepen onder de bepaling dat de exploitatie van die
ligplaatsen zal geschieden door middel van overeenkomsten van huur en verhuur.
De rechtbank sauveerde dit beleid en bepaalde dat “de gemeente Eindhoven als
eigenaresse van het Eindhovens kanaal niet het recht kan worden ontzegd
privaatrechtelijk op te treden tegen haar niet welgevallig gebruik van haar
eigendom, behoudens voor zover dat een gebruik is dat overeenstemt met of
voortvloeit uit de publieke bestemming van bedoeld kanaal als vaarweg”. Het
innemen van een ligplaats door een woonboot werd niet aangemerkt als een zodanig
gebruik, Rb Den Bosch 3-12-1984, KG 1985, 17.PleziervaartuigenUit artikel 5:21 volgt bovendien dat ook het innemen van een ligplaats met een
“pleziervaartuig” slechts toegestaan is op die plaatsen die niet door het
college krachtens het eerste lid zijn aangewezen. Ook hier kan het aantal
vaartuigen dat ligplaats mag innemen op de niet-aangewezen gedeelten van
openbaar water gelimiteerd worden.Landschapsverordening Zeeland 2001, Wet milieubeheerMaakt het college van zijn bevoegdheid krachtens het eerste lid geen gebruik om
gedeelten van openbaar water aan te wijzen waar het verboden is aan te leggen
dan kunnen aan de locatie voor het innemen, hebben of beschikbaar stellen van
een ligplaats uitsluitend nog beperkingen opgelegd worden krachtens de
Landschapsverordening Zeeland 2001 dan wel krachtens de Wet milieubeheer wanneer
bijvoorbeeld het beschikbaar stellen van een ligplaats zodanig gebeurt dat er
sprake is van een milieuvergunning-plichtige inrichting.Heeft het college daarentegen wel gedeelten van openbaar water aangewezen dan
mag slechts ligplaats ingenomen of beschikbaar gesteld worden op de
niet-aangewezen gedeelten en kunnen er daarnaast eventueel nog andere beperkende
factoren worden gesteld vanuit de Landschapsverordening Zeeland 2001 of de Wet
milieubeheer. Daar waar een provinciale verordening van kracht is, kan het
motief landschapsbescherming niet meer door het college ten grondslag gelegd
worden aan de aanwijzing van ligplaatsen als bedoeld in het eerste lid of het
stellen van nadere regels (dat wil zeggen algemene voorschriften) als bedoeld in
het tweede lid.In het derde lid is de werking van deze bepaling ook uitgezonderd voor die
gevallen waarin de Wet milieubeheer van toepassing is. Veel jachthavens zullen
namelijk aangemerkt kunnen worden als milieuvergunningplichtige inrichtingen.
Door de inwerkingtreding van artikel 13 van de Hinderwet op 1 november 1981 kan
een hinderwetvergunning ook geweigerd worden wegens aantasting van
natuurwetenschappelijke, landschappelijke, ecologische en recreatieve waarden.
Deze situatie is niet veranderd na inwerkingtreding van de Wet
milieubeheer.HuisvestingswetOm niet in strijd te komen met artikel 88 van de Huisvestingswet mag een
aanwijzingsbesluit krachtens het eerste lid niet de gehele gemeente omvatten. Er
moet een mogelijkheid zijn om met een woonschip binnen de gemeente een ligplaats
in te nemen.BinnenvaartpolitiereglementZie hiervoor hetgeen is opgemerkt in de algemene toelichting bij deze
afdeling.Jurisprudentie
De wetgever gaat uit van een in beginsel bestaand recht om met een
woonschip te verblijven in de gemeente waar men tijdelijk wenst te
wonen, met deze beperking dat de gemeenten voor de plaats van verblijf
binnen hun grondgebied voorschriften mochten vaststellen. Lagere
wetgevers hebben de vrijheid bepalingen vast te stellen welke de
vrijheid tot het kiezen van een plaats van verblijf inperken, doch deze
bepalingen mogen niet zover gaan dat zij het hierboven bedoelde recht
van woonschipbewoners om in een bepaalde gemeente verblijfplaats te
kiezen geheel ondermijnen en aldus generlei ruimte laten voor de
toepassing van de wet. HR 2-4-1971, NJ 1971, 271.
Een algemeen verbod met ontheffingsmogelijkheid om ligplaats in te nemen
met een woonschip, is aanvaardbaar omdat het stelselmatig weigeren van
een ontheffing in strijd is met de wet. ABRS 18-11-1997, JG 98.0033
m.nt. W. Vos.
Overtreding van verbod in APV om ligplaats met vaartuig in te nemen op
door B en W aangewezen gedeelte van openbaar water. APV-bepaling betreft
huishouding van gemeente. Aanvullende verordenende bevoegdheid van
gemeentebesturen ten opzichte van scheepvaartwetgeving. HR 28-6-1994,
Gst. 1994 6996, 3 m.nt. EB.
De regeling in de APV met betrekking tot het innemen van een ligplaats
met een vaartuig heeft een ruimere strekking dan de Provinciale
Landschapsverordening, namelijk ook onder andere de orde en veiligheid
op het water. ARRS, 7-7-1981, OB 1982, III.2.2.7, nr. 43852, APV
Aalsmeer en Rechtbank Utrecht, 3 april 1997, AWB 97/670 VV, APV
Loenen.
Een Gemeentelijke woonschepenregeling is toelaatbaar omdat hieraan
andere motieven ten grondslag liggen dan aan de provinciale
landschapsverordening. Gemeentelijke regeling geldt als
sturingsinstrument ter regulering van hoeveelheid woonschepen, hun
afmetingen en hun onderlinge situering, terwijl de provinciale
verordening uitdrukkelijk ziet op de bescherming van natuur en
landschap. Pres. Rb. Utrecht 3-4-1997, JG 98.0009 m.nt. W. Vos; KG 1997,
276.
Bestuursdwangaanschrijving tot verwijdering van woonschip van zonder
vergunning ingenomen ligplaats in haven. Verbod in APV geldt slechts
voor door het college aangewezen gedeelten van openbaar (vaar)water.
Toevoeging van vergunningstelsel aan verbodsbepaling betreft wijziging
van algemeen verbindend voorschrift. ABRS 6-6-1994, Gst (1995) 7001, 4
m.nt. HH.
Bestuursdwangaanschrijving tegen en weigering vergunning voor hotelboot
die enige tijd is gedoogd. APV-bepaling niet in strijd met
Binnenvaartpolitiereglement. Toetsing ex nunc. ARRS 20-8-1992, JG
93.0004.
Sanering ligplaats voor woonschepen, die niet werden benoemd in het
terzake genomen besluit. Overgangssituatie. ABRS 31-10-1994, JG
95.0199.
Bestuursdwangaanschrijving tegen het ligplaats innemen met een woonschip
op een niet aangewezen gedeelte van een openbaar water. Legalisatie is
niet mogelijk en beroep op gelijkheidsbeginsel gaat niet op. ABRS
7-12-2000, JG 01.0039 m.nt. W. Vos.
De afwijzing van een verzoek om maatregelen te treffen teneinde een
onbezette ligplaats met een woonschip te kunnen innemen moet worden
aangemerkt als een weigering om feitelijke handelingen te verrichten.
Deze weigering is niet op enig rechtsgevolg gericht en het bezwaar
hiertegen is terecht niet ontvankelijk verklaard. Het college heeft
daarnaast in redelijkheid kunnen besluiten een verzoek om aanwijzing van
een andere ligplaats af te wijzen. Aan het college komt ter zake van
aanwijzingen van ligplaatsen krachtens artikel 5.3.2 APV een ruime mate
van beleidsvrijheid toe. ABRS 9-3-2001, Gst. (2001) 7143, 2 m.nt.
HH.
Mededeling dat ligplaatsen van woonschepen niet (meer) gebonden zijn aan
objecten, maar aan personen, is een voor bezwaar en beroep vatbaar
besluit in de zin van artikel 1 :3 Awb. ABRS 1-8-2001, JB (2001)
248.
Een algeheel verbod om met een woonschip in een gemeente te verblijven
is in strijd met artikel 88 van de Huisvestingswet. Er kan zich echter
in een bepaalde gemeente de situatie voordoen dat er geen plaatsen in
openbaar water geschikt zijn om te worden bestemd of aangewezen om door
een woonschip te worden ingenomen. Met artikel 88 van de Huisvestingswet
is dan ook niet beoogd om iedere gemeente de verplichting op te leggen
nieuwe ligplaatsen te creëren, teneinde aan tenminste één woonschip
plaatst te kunnen bieden op haar grondgebied. ABRS 7-11-2001 nr.
200100971/1.
Het betreft de afbakeningsbepaling van artikel 5.3.2, derde lid, van de
APV. Appellant betoogde dat het verbod van het eerste lid van dat
artikel (om met een vaartuig ligplaats in te nemen op openbaar water)
niet geldt, omdat het in het derde lid genoemde
Binnenvaartpolitiereglement (BPR) van toepassing is. De Afdeling zegt
daarover: “met name uit de woorden “voor zover” blijkt dat het antwoord
op de vraag of het in het eerste lid vervatte verbod geldt, afhankelijk
is van de reikwijdte van het BPR.” En verderop: “Aan artikel 5.3.2 van
de APV, dat is geplaatst in hoofdstuk 5, met het opschrift “andere
onderwerpen huishouding gemeente” liggen (ook) andere motieven ten
grondslag zoals hiervoor weergegeven. De omstandigheid dat in het
voorliggende geval de belangen ter bescherming waarvan het BPR is
vastgesteld zich niet verzetten tegen het afmeren van een vaartuig op de
door appellant verlangde locatie laat de uit artikel van de APV
blijkende wenselijkheid tot ordening van het innemen van ligplaats uit
een oogpunt van openbare orde, volksgezondheid etc. onverlet. Het in het
eerste lid van artikel 5.3.2. van de APV vervatte verbod behoudt dan ook
in het voorliggende geval in zoverre betekenis.” De Afdeling erkent hier
dus de aanvullende werking van de APV, ook als hogere regelgeving van
toepassing is. ABRS 28-04-2004, LJN-nr. AO8510, De Gemeentestem 2004,
7210, 109 m.nt. J.M.H.F. Teunissen.
De rechtbank heeft met juistheid overwogen dat het enkele feit dat een
milieuvergunning is verleend niet betekent dat artikel 5.3.2, derde lid,
van de APV van toepassing is. Niet is gebleken dat in het kader van de
verleende milieuvergunning het door de APV gediende belang van ordening
van het innemen van ligplaatsen met vaartuigen uit een oogpunt van
openbare orde is meegewogen of dat belang als gevolg van de verleende
milieuvergunning rechtens geen relevantie meer zou hebben. De
milieuvergunning kent geen bepalingen omtrent het innemen van
ligplaatsen. De desbetreffende bepaling van de APV voorziet niet in een
door de Wet milieubeheer geregeld onderwerp. De Afdeling deelt dan ook
de conclusie van de rechtbank dat de verlening van de milieuvergunning
niet afdoet aan het in de APV vervatte verbod met een vaartuig ligplaats
in te nemen. ABRS 17 november 2004, 200308597/1, LJN-nr. AR5815, JB
2005/17.
Artikel 5:22 Aanwijzingen ligplaatsNaast de algemene regels die krachtens artikel 5:22, tweede lid, kunnen worden
uitgevaardigd kan het wenselijk zijn, gelet op de omstandigheden, om aan een
individuele booteigenaar nog nadere aanwijzingen te geven. Dit artikel biedt
daarvoor de grondslag. Het ligt voor de hand deze aanwijzingen in de vorm van
een schriftelijke beschikking te gieten. Voor de toelichting op de in het derde
lid genoemde hogere regelingen en de relatie met een vastgestelde
woonschepenverordening wordt verwezen naar de toelichting op artikel 5:21 van de
APV.Artikel 5:23 Verbod innemen ligplaatsDeze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:24 Beschadigen van waterstaatswerkenProvinciale vaarwegenverordeningen kennen veelal ook een dergelijke bepaling
voor waterstaatswerken die bij hen in beheer zijn. De APV-bepaling heeft alleen
betrekking op waterstaatswerken die in beheer zijn bij de gemeenten. Artikel
1.14 van het Binnenvaartpolitiereglement legt aan degene die een kunstwerk
beschadigt bovendien nog een meldingsplicht op. Artikel 5:25 ReddingsmiddelenOm te waarborgen dat deze middelen aanwezig zijn en gebruikt kunnen worden voor
het redden van personen is andersoortig gebruik of het voor gebruik onklaar
maken van reddingsmiddelen strafbaar gesteld.Artikel 5:26 Veiligheid op het waterBaden of zwemmen in zee kan in verband met bijv. stroming, muien of de nabijheid
van een vaargeul gevaarlijk zijn. Met het oog hierop kan een verbod tot baden of
zwemmen op sommige plaatsen noodzakelijk zijn. De coördinator beheer badstrand
kan handhavend optreden tegen zwemmers die gevaar of hinder veroorzaken,
bijvoorbeeld duiken vanaf Koopmanshaven, zwemmen in vaargeul e.d. Een
uitgebreide aanwijzing van plaatsen waar een zwemverbod van toepassing is
zodoende niet noodzakelijk. De voorgestelde redactie voorkomt discussie over de
vraag waar nu precies de vaargeul begint en ophoudt. Voorts biedt het artikel
een handvat om handhavend op te treden bij het betreden, beklimmen en duiken
vanaf bruggen en daarbij behorende remmingswerken. Omdat bijvoorbeeld de bruggen
in het Kanaal door Walcheren op afstand worden bediend is het voor de
brugwachters niet altijd goed mogelijk te zien of zich, bij het openen en
sluiten van de bruggen, daarop onbevoegde personen bevinden. Ook hier kan nu
preventief toezicht worden gehouden en zonodig gehandhaafd. AfbakeningHet Binnenvaartpolitiereglement bepaalt aan welke verkeersregels de schippers
van vaartuigen zich hebben te houden. Zij is dus uitsluitend gericht op de
gebruikers van vaartuigen en niet op de overige gebruikers van het openbaar
water. Artikel 5:26 betekent dan ook een eigenlijke aanvulling op deze twee
reglementen door in algemene zin, vergelijkbaar met de redactie van artikel 5
Wegenverkeerswet 1994, hinder of gevaarlijk gedrag van de overige gebruikers te
verbieden. Voor de toelichting op de in het tweede lid genoemde hogere
regelingen wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 5:21.Artikel 5:27 Overlast aan vaartuigenDeze bepaling spreekt voor zich.Artikel 5:28 Op afstand
bestuurbare voorwerpen in openbare waterenTe denken valt aan het varen met model-schepen, die vanaf de oever radiografisch
bestuurd worden. Het gebruik van dit soort schepen kan in conflict komen met
bijv. het belang van vissers of hengelaars. Het derde lid biedt de mogelijkheid
met ieders belangen rekening te houden. Zie ook artikel 5:30
APV.Artikel 5:29 Verbod op strand bevinden met voertuig
enz.Artikel 5:29 heeft tot doel overlast, hinder en schade te voorkomen ten opzichte
van strandrecreanten, bijv. mensen die zonnebaden op of wandelen langs het
strand. Het tweede lid biedt de mogelijkheid strandtenten te bevoorraden of de
opbouw en afbraak van seizoenaccommodaties (bijv. strandhuisjes of kleedcabines)
mogelijk te maken. Artikel 5:30 Op afstand bestuurbare voorwerpen op of boven het
strandBezoekers van het strand kunnen overlast en hinder ondervinden door
radiografisch bestuurbare modelbouw voer- en vliegtuigjes, al dan niet voorzien
van een verbrandingsmotor. Deze kunnen hoge snelheden behalen, wat tot
gevaarlijke situaties kan leiden. Het is gewenst handhavend te kunnen optreden
om die situaties te vermijden. Dit artikel is het equivalent van artikel 5:28,
dat handelt over op afstand bestuurbare voorwerpen in openbare
wateren.Artikel 5:31 Verbod luchtbedden
enz.Het gevaar om bij aflandige wind in zee te gaan moet niet worden onderschat.
Door de kracht van de wind komt iemand op een luchtbed of met een zwemband
binnen de kortste keren in bijv. de vaargeul terecht met alle gevolgen van dien.
Het spreekt vanzelf dat van dit verbod geen ontheffing mogelijk is. De
veiligheid van personen zou anders illusoir worden.Artikel 5:32
Surfverbod e.d.In de praktijk blijkt dat surfplanken weinig wendbaar zijn en dat surfers vaak
de aanwezigheid van zwemmers niet tijdig opmerken. Het hoeft geen betoog dat dit
voor de zwemmer een gevaarlijke dan wel bedreigende situatie oplevert. Artikel
5:32 beoogt dit te voorkomen. Als vanaf het strand met een jetski de zee of een
binnenwater wordt opgegaan, kan dat hinder opleveren voor de badgasten en gevaar
voor de waterrecreanten die zich dichtbij het strand in het water bevinden. Een
jetski is een motorvaartuig. Jetski’s steken zodanig ondiep dat zij al volledig
bruikbaar zijn waar langs het strand wordt gepootjebaad of gezwommen. Op 25 mei 2011 is artikel 50c van het Scheepvaartreglement
Westerschelde 1990 in werking getreden, dat als volgt luidt:
Een persoon die zwemt dan wel op andere wijze watersport bedrijft zonder
gebruik te maken van een schip houdt voldoende afstand tot een varend
schip of tot een schip bezig met het verrichten van werkzaamheden.
Een persoon die waterskiet of doet waterskiën of op soortgelijke wijze
van het vaarwater gebruik maakt of gebruik doet maken, of vaart met een
waterscooter, een zeilplank of met een door een vlieger voortbewogen
plank, houdt voldoende afstand tot een varend schip of tot een schip
bezig met het verrichten van werkzaamheden.
De in het eerste en tweede lid bedoelde personen gedragen zich zodanig
dat geen gevaar of hinder voor andere gebruikers van het vaarwater kan
worden veroorzaakt.
Zwemmen, onderwatersport, watersport zonder gebruik te maken van een
schip, waterskiën of doen waterskiën of op soortgelijke wijze van het
vaarwater gebruik maken of gebruik doen maken, varen met een
waterscooter, varen met een zeilplank of varen met een door een vlieger
voortbewogen plank vinden niet plaats:
op of in de onmiddellijke nabijheid van een ankerplaats;
in de vaargeul;
in routes van veerponten;
nabij de ingangen van havens;
in de nabijheid van meergelegenheden;
in de door de Rijkshavenmeester Westerschelde aangewezen
gebieden.
De Rijkshavenmeester Westerschelde kan vrijstelling of ontheffing
verlenen van het vierde lid. Aan een vrijstelling of ontheffing kunnen
voorschriften worden verbonden.
Jurisprudentie:
De Hoge Raad heeft op 13 maart 2001, nr. 02054/00, uitgesproken dat de
APV van de gemeente Noordwijk niet in strijd is met de
Scheepvaartverkeerswet en dus verbindend is (JG 2001, 6, nr. 01.0123;
Gemeentestem 7147, nr. 3).
Artikel 5:33 Vaarverbod Eerste lidDit artikel beoogt de veiligheid van baders en zwemmers te beschermen. Omdat
deze zich in het water slechts relatief langzaam voortbewegen, kunnen zij zich
mogelijk niet tijdig in veiligheid stellen op het moment dat zij geconfronteerd
worden met vaartuigen in hun nabijheid. Vandaar dat de verantwoordelijkheid voor
het voorkomen van gevaar of hinder voor baders of zwemmers is gelegd bij
degene(n) op het vaartuig. Zie ook de toelichting bij artikel 5:32.Tweede lidOp grond van het tweede lid kan het college gebieden aanwijzen waar zelfs de
aanwezigheid van vaartuigen al verboden is ongeacht of hiermee gevaar of hinder
wordt veroorzaakt. Met name zullen die gebieden worden aangewezen die veel
worden gebruikt door baders en zwemmers. Het college kan in het
aanwijzingsbesluit opnemen dat de betreffende gebieden duidelijk moeten worden
gemarkeerd.Derde lidOnder hulpdiensten worden in dit artikel in ieder geval verstaan de
gemeentelijke strandbewaking, de Koninklijke Nederlands Reddingsmaatschappij,
het Korps Landelijke Politiediensten, de Regiopolitie Zeeland, de douane, de
Koninklijke Marechaussee, de Koninklijke Marine en de
brandweer.Artikel 5:34 Vliegerverbod Vliegers - en vooral stuntvliegers - kunnen door bijv. een onvoorspelbare wind
met hoge snelheid naar beneden komen. Personen die zich op het strand bevinden
kunnen daardoor schade en letsel oplopen. Dit gevaar zal zich meer voordoen in
het zomerseizoen dan in andere seizoenen, omdat het in de zomer drukker is op
het strand. Artikel 5:35 DuikverbodIn de Westerschelde liggen op veel plaatsen wrakken van vaar- en vliegtuigen. In
een aantal gevallen bevatten deze mogelijk nog explosieven of stoffelijke resten
van slachtoffers, waarbij gedacht kan worden aan wrakken uit de Tweede
Wereldoorlog. Berging daarvan is niet altijd mogelijk of wenselijk. Deze wrakken
zijn, voor zover zich daarin nog stoffelijke resten bevinden, een zeemansgraf en
kunnen worden aangemerkt als oorlogsgraf. Uit een oogpunt van openbare orde en
veiligheid en piëteit ten opzichte van de slachtoffers is het ongewenst dat deze
wrakken worden verstoord door duikers.Artikel 5:36 CrossterreinenOp het houden van auto- en motorsportevenementen, het crossen met auto’s,
motoren, bromfietsen e.d. al dan niet met een wedstrijdkarakter zijn
verschillende wettelijke regelingen van toepassing. Hierbij speelt mede een rol
in hoeverre deze activiteiten al dan niet op een weg in de zin van de
wegenverkeerswetgeving plaatsvinden.AfbakeningVoor wat betreft de afbakening met hogere regelgeving geldt op grond van artikel
122 van de Gemeentewet dat de bepalingen van de APV van rechtswege vervallen als
in het onderwerp door een wet, amvb of een provinciale verordening wordt
voorzien. De term “onderwerp” in artikel 122 betekent dat het om dezelfde
materie moet gaan en dat hetzelfde motief ten grondslag moet liggen aan zowel de
lagere als de hogere regeling. De formulering van de afbakeningsbepaling in het
vierde lid sluit daarom aan bij de Gemeentewet. Zie uitgebreid daarover onder
het kopje Afbakeningsbepalingen in de Algemene Toelichting.Hieronder wordt aangegeven welke wettelijke regelingen zo al van toepassing
kunnen zijn.1. Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994) en APVAlvorens in te gaan op de vraag welke regelingen van toepassing kunnen zijn op
het crossen op daarvoor - al dan niet legaal - ingerichte terreinen, willen wij
eerst enige kanttekeningen plaatsen bij een verkeersrechtelijk aspect in verband
met de leeftijd van de crossers.Ingevolge artikel 110, tweede lid, van de WVW 1994 jo. artikel 5 van het
Reglement rijbewijzen mogen bromfietsen slechts worden bestuurd door personen
die de leeftijd van 16 jaar hebben bereikt. Het verkeersrechtelijk regime is
echter niet van toepassing, wanneer de bedoelde activiteiten zich afspelen op
een terrein dat niet kan worden aangemerkt als een weg die feitelijk voor het
openbaar verkeer openstaat in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Op de vraag
wanneer sprake is van een zodanige weg wordt verwezen naar de toelichting bij
artikel 1:1 van de APV. Zoals daar bleek, gaat het erom of een weg feitelijk
voor het openbaar verkeer gesloten is.Auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. met wedstrijdkarakter op de
weg in de zin van de WVW 1994Indien een auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. op de weg, als bedoeld in
de WVW 1994, plaats vindt en een wedstrijdkarakter heeft, is artikel 10 van de
WVW 1994 van toepassing. Het eerste lid van deze bepaling zegt dat het verboden
is op een weg een wedstrijd met voertuigen te houden of daaraan deel te nemen.
Dit verbod richt zich dus zowel tot de organisator van de wedstrijd als tot de
deelnemers aan de wedstrijd. In de toelichting op artikel 2:25. van de APV
inzake het houden van een feest of wedstrijd, wordt nader op het regime van de
WVW 1994 ten aanzien van wedstrijden op de weg ingegaan.Auto- of motorsportactiviteit, crossen e.d. met wedstrijdkarakter op
andere wegen dan bedoeld in de zin van de Wegenverkeerswet
1994Vindt een wedstrijd met voertuigen plaats op andere plaatsen, dan op de weg in
de zin van de WVW 1994, dan kan artikel 5:36 van toepassing zijn. Artikel 5:36
ziet op het gebruik van motorvoertuigen of een bromfiets als bedoeld in het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) in het kader van een
wedstrijd op speciaal daarvoor aangewezen terreinen door het college. Kenmerkend
voor het wedstrijdkarakter is dat er een beloning in de vorm van prijzen,
medailles of iets dergelijks in het vooruitzicht worden gesteld. Indien artikel
5:36 van toepassing is, is een evenementenvergunning op basis van artikel 2:16
niet meer aan de orde. Zie verder de toelichting op artikel 2:16.Auto- of motorsportactiviteit zonder wedstrijdkarakter op de
wegVoor het organiseren van evenementen in het algemeen zijn in principe de
bepalingen van hoofdstuk 2, afdeling 2 “Toezicht op evenementen” van de APV van
toepassing (art. 2:16 e.v.). De burgemeester kan in het belang van de openbare
orde, veiligheid, zedelijkheid of gezondheid voorschriften geven omtrent het
houden van zo’n evenement dan wel het evenement geheel verbieden. Deze
bepalingen zijn ook van toepassing op auto- en motorsportevenementen, die geen
wedstrijdkarakter hebben, zoals toertochten, oldtimerritten e.d.2. Wet milieubeheer en APVBij het reguleren van auto- en motorsportactiviteiten, crossen e.d. buiten de
weg moet onderscheid worden gemaakt tussen speciaal daarvoor ingerichte
terreinen, zoals circuits, en overige terreinen, zoals natuurgebieden, parken,
plantsoenen of andere voor recreatief gebruik beschikbare terreinen. De eerst
bedoelde terreinen vallen doorgaans onder de Wet milieubeheer; voor de overige
terreinen kan een gemeente zelf regels stellen, zoals in de artikelen 5:36 en
5:37 van de APV.Wet milieubeheerDe speciaal voor auto- en motorsport ingerichte terreinen vallen onder de
werking van de Wet milieubeheer en het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer.In bepaalde gevallen moet een motor(sport)terrein worden aangemerkt als een
inrichting in de zin van de Wet milieubeheer. In het Inrichtingen- en
vergunningenbesluit milieubeheer worden de inrichtingen opgesomd waarvoor
krachtens artikel 8.1 van de Wet milieubeheer een vergunning vereist is. De
regeling betreffende de motorterreinen is opgenomen in categorie 19 van het
besluit. In categorie 19.1, onder g, worden genoemd: inrichtingen of terreinen,
geen openbare weg zijnde, waar gelegenheid wordt geboden tot het gebruiken van:
bromfietsen, motorvoertuigen of andere gemotoriseerde voer- of vaartuigen in
wedstrijdverband ter voorbereiding van wedstrijden of voor recreatieve
doeleinden.In de nota van toelichting bij het besluit blijkt dat uit de omschrijving
“gelegenheid bieden” is af te leiden dat elke inrichting of elk terrein, dat in
enigerlei vorm is ingericht om de genoemde activiteiten mogelijk te maken, onder
dit besluit valt. Vervolgens vermeldt de nota van toelichting dat enige
accommodatie evenwel nodig zal zijn voordat kan worden vastgesteld of sprake is
van een dergelijke inrichting, bijvoorbeeld in de vorm van een begrenzing.
Indien elke, al dan niet beoogde, begrenzing van de plaats waar de genoemde
activiteiten zich afspelen ontbreekt, zal bezwaarlijk van een inrichting kunnen
worden gesproken (bijvoorbeeld wanneer een aantal liefhebbers van
modelvaartuigen regelmatig met elkaar hun bootjes laat varen op een grote plas
of waterweg).Op grond van artikel 8.2 van de Wet milieubeheer is het college bevoegd om op
een aanvraag voor vergunning voor een motorterrein als bedoeld in categorie 19
te beslissen. Voor zover de terreinen, geen openbare weg zijnde, echter bestemd
of ingericht zijn voor het in wedstrijdverband, ter voorbereiding van
wedstrijden of voor recreatieve doeleinden rijden met gemotoriseerde voertuigen,
en de terreinen daartoe acht uren per week of meer zijn opengesteld, wordt de
vergunning niet afgegeven door het college, maar door gedeputeerde staten
(categorie 19.2). Bij de vergunningverlening wordt rekening gehouden met de
motieven van de Wet milieubeheer, zijnde de gevolgen voor het milieu of de
bescherming van het milieu.APVDe regeling in de APV is van belang voor die terreinen die niet genoemd zijn in
categorie 19.1, onder g, van het Inrichtingen- en vergunningenbesluit
milieubeheer, bijvoorbeeld een terrein dat niet is ingericht voor
motorwedstrijden en -activiteiten en terreinen die hiervoor slechts eenmalig of
zeer incidenteel worden gebruikt. In een gemeentelijke regeling met betrekking
tot dit soort motorterreinen zal de werkingssfeer ten opzichte van de Wet
milieubeheer in ieder geval moeten zijn afgebakend. Bij een aanwijzingsbesluit
kunnen alleen regels worden gesteld ter bescherming van de belangen die dit
voorschrift dient. Behalve het belang van de openbare orde zijn dat
milieubelangen en het belang van de veiligheid van het publiek of de deelnemers.
In de in het tweede lid genoemde regels kan bepaald worden dat op het terrein
slechts gecrost mag worden op bepaalde dagen en uren, en wel alleen door leden
van de vereniging; dat de vereniging zich gedraagt volgens de aanwijzingen van
KNAC, KNMV en MON; dat zij haar leden voldoende verzekert tegen ongevallen c.q.
aansprakelijkheid voor schade als gevolg van ongevallen en - eventueel - dat de
crossers ten minste een bepaalde leeftijd moeten hebben c.q. dat de vereniging
er - ter voorkoming van ongelukken - zorg voor draagt dat toezicht door
volwassenen wordt uitgeoefend indien van dat terrein gebruik wordt gemaakt.3. ZondagswetKrachtens artikel 3, eerste lid, van de Zondagswet is het verboden op zondag
zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken, dat op een afstand van meer dan
200 m van het punt van verwekking hoorbaar is. Volgens het tweede lid van dit
artikel is de burgemeester bevoegd van dit verbod voor de tijd na 13.00 uur
ontheffing te verlenen. De training voorafgaand aan de motorcrosswedstrijd kan
als deze voor publiek toegankelijk is, reeds aangemerkt worden als een openbare
vermakelijkheid als bedoeld in artikel 4 van de Zondagswet.4. Wet op de ruimtelijke ordening en APVEen terrein dat men wil gaan gebruiken als motorcrossterrein zal in de meeste
gevallen gelegen zijn in een gebied met de bestemming “agrarisch gebied” of
“natuurgebied”. De vraag is dan of voor het gebruik van het desbetreffende
terrein als motorcrossterrein vrijstelling kan worden verleend van het
gebruikvoorschrift. Indien aannemelijk is dat het gebruik van een terrein ten
behoeve van het motorcrossen zal leiden tot een onomkeerbare wijziging van de
bestemming van dit terrein, dan zal dit gebruik enkel worden toegestaan na een
bestemmingsplanwijziging.5. Privaatrechtelijk optredenVerschillende gemeenten zijn er toe overgegaan een aan de gemeente in eigendom
toebehorend terrein aan te wijzen waarop de motorcrossport beoefend kan worden.
Veelal geschiedt dit om de overlast die wordt ondervonden als gevolg van het
crossen in natuur- en bosgebieden te beperken. Indien van gemeentewege een
terrein ter beschikking wordt gesteld voor het crossen, rijst de vraag naar de
eventuele civielrechtelijke aansprakelijkheid van de gemeente voor ongevallen en
andere schade. Daarbij gaan wij ervan uit dat het crossterrein niet een weg is
in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Is daarvan wèl sprake, dan is het -
behoudens ontheffing; zie de artikelen 10 en 148 WVW 1994 - eenvoudigweg
verboden aldaar te “crossen”.Civielrechtelijk brengt het feit dat een terrein met goedvinden van de gemeente
als crossterrein wordt gebruikt, voor haar de verplichting mee ervoor te zorgen
dat geen gevaarlijke situaties te creëren zijn. Het ligt op de weg van de
gemeente om het terrein aan te passen aan het doel waartoe het dient. In het
kader van de regels die het college kan stellen op basis van het tweede lid van
artikel 5:37 kunnen bijvoorbeeld leeftijdsgrenzen worden gesteld aan de
gebruikers van het terrein of eisen als aangegeven in artikel 110 van de WVW
1994 jo artikel 5 van het Reglement rijbewijzen. Uitsluiting van
aansprakelijkheid voor schade (ongevallen e.d.) kan de gemeente zoveel mogelijk
beperken; bijvoorbeeld door een bord te plaatsen bij de ingang van het terrein
waarop zijn aangegeven de voorwaarden waaronder van het terrein gebruik mag
worden gemaakt (onder andere de waarschuwing, dat gebruikers van het terrein dit
voor eigen risico gebruiken en de mededeling, dat de gemeente aansprakelijkheid
afwijst voor ongevallen en andere schade als gevolg van crossen). Het plaatsen
van een dergelijk bord wil overigens niet zeggen dat de gemeente gevrijwaard is
van aansprakelijkheid. Er is overigens nog een privaatrechtelijke mogelijkheid
waardoor de gemeente aan haar zorgverplichting kan voldoen, namelijk door het
sluiten van een gebruiks- of huurovereenkomst met de plaatselijke vereniging. De
gemeente moet zich dan wel realiseren dat het desbetreffende terrein dan ook
alleen ter beschikking wordt gesteld ten behoeve van het crossen door leden van
die vereniging.Jurisprudentie
Wanneer in het kader van een evenement, zoals bedoeld in de artikelen
2.2.1 (oud) en 2.2.2 (oud) van de APV, op een crossterrein, zoals in
deze bepaling bedoeld, motor(sport)activiteiten worden gehouden zijn er
meerdere bevoegde organen in het spel. Goed onderscheid moet worden
gemaakt tussen enerzijds het evenement, waarvoor de burgemeester het
bevoegd gezag is om een vergunning te verlenen en anderzijds de
motor(sport)activiteiten, waarvoor het college het bevoegd gezag is.
ARRS 3-6-1994, JG 95.0055 m.nt. A.B. Engberts, AB 1994, 602 m.nt. RMvM,
Gst. 1995, 7006, 4 m.nt. EB.
Motorcrosswedstrijden op zondag. Trainingswedstrijden voor 13.00 uur. In
casu geen schending van de zondagsrust, omdat het motorcrossterrein 4 km
buiten de bebouwde kom ligt. Pres. Rb. Utrecht 6-6-1995, JG 95.0316
m.nt. A.B. Engberts, KG 1995, 292.
Artikel 5:37 Beperking verkeer in
natuurgebieden1. InleidingDe gemeente wordt geconfronteerd met het bezoek van motorcrossers aan
natuurgebieden, met als gevolg klachten over geluidhinder, schade aan de flora,
verstoring van wild e.d. Verder worden natuurgebieden, parken e.d. steeds vaker
door ruiters en fietsers /mountainbikers bezocht. Het komt nogal eens voor dat
ruiters en fietsers/mountainbikers de speciaal voor hen aangewezen ruiter- of
fietspaden verlaten. Deze gedraging levert gevaar en hinder op voor wandelaars
en berokkent vaak ook schade aan flora en fauna. Bij de vraag, welke maatregelen
mogelijk zijn tegen het motorcrossen in natuurgebieden, zal men een onderscheid
moeten maken tussen het zgn. “wilde crossen” (op wegen en paden en “off the
road”) en het crossen op daartoe speciaal gebruikte motorterreinen. Op het
crossen op motorterreinen is artikel 5:36 van de APV van toepassing.De redactie van artikel 5:37 is aangepast overeenkomstig het systeem van artikel
5:36. Op grond van het eerste lid van artikel 5:37 geldt een algeheel verbod om
zich met motorvoertuigen, (brom)fietsen of paarden in een natuurgebied te
bevinden. Het college kan op grond van het tweede lid terreinen aanwijzen waar
dit verbod niet geldt en kan tevens regels stellen voor het gebruik van deze
terreinen.2. MaatregelenBij de vraag welke maatregelen genomen kunnen worden tegen het “wildcrossen” of
overlastgevend ruiter- en fietsverkeer gaat het in feite om een meer algemeen
vraagstuk: Welke maatregelen kunnen genomen worden om ter bescherming van het
milieu en ter voorkoming van overlast gemotoriseerd verkeer, ruiter- of
fietsverkeer uit bepaalde gebieden te weren?Een mogelijkheid om het weggebruik door de verkeersdeelnemers te reguleren is
het nemen van verkeersbeperkende maatregelen op grond van de
wegenverkeerswetgeving. Voor de in deze gebieden gelegen wegen is sinds november
1991 de wegbeheerder bevoegd tot het treffen van verkeersmaatregelen (zie
artikel 18 WVW 1994).Volgens de WVW 1994 kan tot vaststelling van verkeersmaatregelen worden
overgegaan indien deze maatregelen de veiligheid op de weg verzekeren,
weggebruikers en passagiers beschermen, strekken tot het in stand houden van de
weg en de bruikbaarheid van de weg waarborgen, de vrijheid van het verkeer
waarborgen, strekken tot voorkoming of beperking van door het verkeer
veroorzaakte overlast, hinder of schade, strekken tot het voorkomen of beperken
van door het verkeer veroorzaakte aantasting van het karakter of van de functie
van objecten of gebieden en tenslotte een doelmatig of zuinig energieverbruik
bevorderen (artikel 2, eerste tot en met derde lid, WVW 1994). De WVW 1994 geeft
derhalve ook mogelijkheden verkeersmaatregelen te nemen ter bescherming van
milieubelangen. Regulering van het gemotoriseerde verkeer dat van de weg gebruik
maakt in natuurgebieden dient te geschieden op basis van de WVW 1994 door middel
van een verkeersmaatregel. Hierbij moet het dan gaan om een regeling ten aanzien
van het gebruik van wegen in de zin van de WVW 1994.Voor de overige gebieden, buiten de wegen in de zin van de WVW 1994, binnen een
natuurgebied kan een regeling worden opgenomen in de APV. Hierbij moet in het
oog worden gehouden dat met betrekking tot het onderhavige onderwerp ook een
provinciale regeling kan gelden. Indien er reeds een provinciale regeling
bestaat inzake de beperking van gemotoriseerd verkeer in natuurgebieden, welke
regeling - deels - strekt ter bescherming van dezelfde belangen, zal - althans
indien een gemeente geheel of gedeeltelijk gelegen is in een “natuurgebied” als
bedoeld in de provinciale verordening - de werkingssfeer van het gemeentelijk
voorschrift ten opzichte van de provinciale verordening moeten worden
afgebakend.2.1 Maatregelen op basis van de Wegenwet/feitelijke sluiting en
sluiting krachtens artikel 461 Wetboek van Strafrecht- Ook langs feitelijke en privaatrechtelijke weg zou men kunnen komen tot het
weren van gemotoriseerd verkeer uit bepaalde natuurgebieden.In de eerste plaats valt te denken aan het plaatsen van palen, klap- of
draaihekjes bij de toegangen tot de in een dergelijk gebied gelegen wegen. De
eigenaar van een weg zal men het recht tot het nemen van zodanige maatregelen
niet kunnen ontzeggen. Hoe zit dit echter als deze weg is aan te merken als een
openbare weg in de zin der Wegenwet? Hiervoor zijn wij ingegaan op de
beperkingen in het gebruik van een openbare weg als gevolg van het beperkt
openbaar rechtskarakter van die weg. Openbare wegen in natuurgebieden zullen
veelal - op grond van de gesteldheid van de weg of op grond van het gebruik dat
van de weg pleegt te worden gemaakt - een zodanig beperkt openbaar
rechtskarakter hebben. Ook ten aanzien van deze openbare wegen zal de eigenaar
deze beperking feitelijk mogen realiseren door het plaatsen van klap- en
draaihekjes, palen e.d. bij de toegangen tot die wegen en wel zodanig dat alleen
voetgangers en fietsen vrij kunnen passeren. Aan deze handelwijze kleeft een
aantal bezwaren.Deze handelwijze is in de eerste plaats niet toepasbaar ten aanzien van openbare
wegen die niet een beperkt openbaar rechtskarakter hebben. Ingevolge het
bepaalde in artikel 14, eerste lid, van de Wegenwet dienen de rechthebbende en
de onderhoudsplichtige dan alle verkeer over de openbare weg te dulden. Wij
tekenen hierbij nog aan dat het gedeeltelijk - bij voorbeeld alleen voor
gemotoriseerd verkeer - onttrekken van wegen aan het openbaar verkeer niet
mogelijk is (KB 26 september 1955, AB 1956, blz. 357, m.nt. M. Troostwijk). Ook
is het volgens de Kroon niet mogelijk een weg aan het openbaar verkeer te
onttrekken om hem vervolgens weer onmiddellijk open te stellen voor bij
voorbeeld voetgangers en fietsers (KB 11 mei 1982, AB 1982, 378, m.nt. J.R.
Stellinga). Een dergelijke maatregel kan wel door middel van een verkeersbesluit
worden genomen, zoals hiervoor is beschreven.Ook mag verwacht worden dat het onttrekken van een aantal in het buitengebied
gelegen wegen aan het openbaar verkeer op bezwaren zal stuiten van met name
landbouwers. Verder merken wij ten aanzien van het afsluiten van wegen door
middel van hekjes en slagbomen nog op, dat de bereikbaarheid van bos- en
natuurgebieden voor de brandweer en in verband met onderhoudswerkzaamheden zal
verslechteren. Bovendien zullen slagbomen gemakkelijk geopend kunnen worden. Ten
slotte is het plaatsen van hekjes, slagbomen en dergelijke een kostbare
aangelegenheid. Men zou - in de tweede plaats - kunnen denken aan het plaatsen
bij de toegangen tot de wegen in een bepaald natuurgebied van borden waarop de
toegang voor motorvoertuigen en bromfietsen voor onbevoegden krachtens artikel
461 van het Wetboek van Strafrecht wordt verboden: “Verboden toegang voor....;
art. 461 Wetboek van Strafrecht”.Deze methode kan echter niet worden toegepast, indien het gaat om openbare wegen
in de zin van de Wegenwet. Zie HR 21 juni 1966, NJ 1966, 416, m.nt. W.F. Prins,
OB 1967, XIV.3, nr. 26667, AB 1967, blz. 186, NG 1966, blz. 432, Verkeersrecht
1966, blz. 227, m.nt. R.J. Polak (Bromfietsverbod Sneek), en HR 23 december
1980, NJ 1981, 171, m.nt. Th.W. van der Veen, AB 1981, 237, NG 1981, blz. S63,
m.nt., Verkeersrecht 1981, blz. 58, m.nt. J.J. Bredius (rijverbod
Schiermonnikoog).Zie de uitspraak van de Afdeling rechtspraak van 25 maart 1982, NG 1983 blz. S
145,, AB 1983, 64, m.nt. Van der Veen (Helmond) en van 5 november 1982, Gst.
1983, 6745, 10, m.nt. J.M. Kan (Wittem). Blijkens deze uitspraken kan (en moet!)
de gemeentelijke overheid de onderhouds- en de duldingsplicht van de eigenaar
van een openbare weg met toepassing van bestuursdwang afdwingen, indien deze
plicht wordt verzaakt.Men kan - zoals hierboven reeds bleek - aan genoemde consequenties niet ontkomen
door een weg slechts beperkt aan het openbaar verkeer te onttrekken, in die zin
dat hij alleen openbaar zal zijn voor bepaalde categorieën verkeersdeelnemers.
Bovendien, ook al zou een weg een beperkt openbaar rechtskarakter hebben, dan
nog zou artikel 461 WvSr. waarschijnlijk niet toepasselijk kunnen zijn.Hiervoor werd er reeds op gewezen dat de hele onttrekkingsprocedure tijdrovend
is en dat de onttrekking op bezwaren zal stuiten van met name landbouwers. Zou
men de hier bedoelde methode toepassen, dan zou het in ieder geval noodzakelijk
zijn voor de onttrekking aan het openbaar verkeer met de particuliere eigenaren
duidelijke afspraken te maken en deze schriftelijk vast te leggen. Wij vermelden
hier nog, dat de onttrekking van een openbare weg aan het openbaar verkeer
onvoorwaardelijk moet geschieden en zonder tijdsbepaling (circulaire van de
minister van verkeer en waterstaat aan de colleges van gedeputeerde staten, BS
1933, nrs. 203 en 245, WGB 1933, blz. 225).3. Verordening stiltegebiedenProvinciale staten dienen op grond van artikel 1.2 van de Wet milieubeheer een
verordening op te stellen die onder andere regels bevat inzake het voorkomen of
beperken van geluidhinder in bij de verordening aangewezen gebieden. Volgens
Hoofdstuk 5 van de Provinciale Milieuverordening Zeeland is het onder meer
verboden een aantal toestellen te gebruiken binnen het milieubeschermingsgebied.
Het is ook verboden om met een motorvoertuig met draaiende verbrandingsmotor de
openbare weg of andere voor bestemmingsverkeer openstaande wegen en terreinen te
verlaten. Toertochten voor motorvoertuigen of een wedstrijd als bedoeld in
artikel 24 van de WVW 1994 zijn niet toegestaan.4. Beperking gemotoriseerd verkeer in natuurgebieden in relatie tot
artikel 1 van de GrondwetDe vraag rijst of het ontzeggen van de toegang tot een bepaald natuurgebied voor
motorrijders en bromfietsers zich verdraagt met het antidiscriminatieverbod van
artikel 1 van de Grondwet. Deze vraag werd aan de orde gesteld in een zitting
van de kantonrechter te Harderwijk op 19 september 1985. De geverbaliseerde
voerde aan dat het verbod “... discriminerend is ten aanzien van motorrijders,
bromfietsers en hun duopassagiers. Terreinwagens, motoren met zijspan, auto’s en
vrachtwagens mogen van de onverharde wegen wel gebruik maken. De officier van
justitie bestreed deze opvatting. Hij stelde dat het gemeentebestuur een keuze
heeft gemaakt tussen de belangen van voetgangers en flora en fauna en de
belangen van motorrijders en bromfietsers die zittend op hun voertuig van de
natuur willen genieten.”De officier meende dat de belangen van flora en fauna en de belangen van
voetgangers die hinder ondervinden van motorrijders, prevaleren boven de
belangen van motorrijders. De kantonrechter schaarde zich achter de officier van
justitie. Hij meende dat er geen sprake was van discriminatie van motorrijders
en bromfietsers omdat hun bewegingsvrijheid niet verder dan noodzakelijk voor
het doel dat het college voor ogen staat wordt beperkt.De Rechtbank in hoger beroep en de Hoge Raad in cassatie hebben inmiddels de
uitslag van de kantonrechter onderschreven (HR 19 mei 1987, AB 1988, nr. 216,
APV Nunspeet).Jurisprudentie
Wanneer wordt overgegaan tot het aanwijzen van een natuurgebied,
waarbinnen gemotoriseerd verkeer verboden is, zoals in deze bepaling
bedoeld, is het verstandig te bezien in hoeverre een overgangsregeling
noodzakelijk is voor personen die - al dan niet bedrijfsmatig - met een
motorvoertuig gebruik maken van dit natuurgebied. Vanwege het ontbreken
van een overgangsregeling trof de Voorzitter van de ARRS een voorlopige
voorziening, waarbij aan belanghebbende alsnog een tijdelijke ontheffing
werd verleend. Vz. ARRS 30-8-1990, AB 1991, 432 m.nt. PCEvW, Gst. 1991,
6929, 7 m.nt. JT.
Artikel 5:38 Verbod vuur te stokenBenadrukt moet dat het nieuwe regiem voor het verbranden van afvalstoffen buiten
inrichtingen in de Wet milieubeheer er niet beter, maar juist onduidelijker op
is geworden. Voorheen hoefde er op grond van artikel 5.5.1 APV slechts één
ontheffing te worden verleend, waarin zowel de bescherming van het milieu als
van de openbare orde en veiligheid werden geregeld. Artikel 10.63, tweede lid,
Wet milieubeheer beperkt zich nu echter alleen tot de bescherming van het
milieuhygiënische belang. Indien het college de openbare orde- en
veiligheidsaspecten wil reguleren is het verlenen van een (tweede) ontheffing op
grond van de APV noodzakelijk.De aanvullende werking van artikel 5:38Benadrukt wordt dat voor het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen
altijd een ontheffing nodig is op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer. Het college kan een ontheffing verlenen, indien het belang van de
bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet. Met andere woorden, het
college kan een ontheffing weigeren op grond van milieuhygiënische
argumenten.Bij het verbranden van afvalstoffen zijn echter vaak openbare orde- en
veiligheidsaspecten van belang. Artikel 10.63, tweede lid, van de Wet
milieubeheer biedt geen mogelijkheid om de ontheffing te weigeren, indien de
openbare orde en veiligheid in het geding is. Bovendien kunnen de voorschriften
verbonden aan een dergelijke ontheffing alleen dienen ter bescherming van het
belang van het milieu. Artikel 5:38 vult daarom voor wat betreft deze aspecten
de Wet milieubeheer aan.Voor artikel 5:38 APV betekent dit concreet het volgende. Artikel 5:38, tweede
lid, APV biedt de mogelijkheid om - naast de ontheffing op grond van de Wet
milieubeheer - een ontheffing te verlenen, waarin de aspecten van openbare orde
en veiligheid worden geregeld. Er ligt dus een ander motief ten grondslag aan de
APV dan aan de Wet milieubeheer. Tevens wordt het college de mogelijkheid
geboden om aan deze ontheffing voorschriften te verbinden die het belang van de
openbare orde en veiligheid beogen te beschermen. De weigeringsgronden worden
genoemd in derde lid.Kan de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer en de ontheffing op grond van artikel 5:39, tweede lid, APV
worden gecombineerd tot één te verlenen ontheffing?Er is een aantal redenen om dit niet te doen. In de eerste plaats zijn de
gronden waarop het besluit wordt genomen, gebaseerd op twee verschillende
wettelijke regelingen. Het gaat dus om twee verschillende afwegingskaders.
Indien beide afwegingskaders in één ontheffing wordt verwerkt, is de vraag in
hoeverre een dergelijk besluit juridisch stand houdt. Bovendien wordt, indien
bezwaar of beroep wordt ingesteld tegen het ene besluit, het bezwaar daarmee
impliciet eveneens gericht tegen het andere besluit. Tenslotte is ook de
strafbaarstelling verschillend. Overtreding van de ontheffing op grond van
artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer wordt strafbaar gesteld in de Wet op
de economische delicten (Wed), terwijl overtreding van artikel 5:38 strafbaar
wordt gesteld op grond van artikel 154 Gemeentewet.Het verschil in wettelijke grondslag (Wet milieubeheer versus Gemeentewet), het
verschil in toetsingskader (milieu versus openbare orde) en het verschil in
strafbaarstelling (Wet op de economische delicten versus Gemeentewet) pleit
ervoor om een systeem van twee separate ontheffingen te hanteren. Dit neemt niet
weg dat gemeenten de aanvraag voor beide ontheffingen kunnen coördineren. Het
blijven echter wel twee afzonderlijke besluiten.Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet
milieubeheer wordt geweigerd, wat betekent dit voor de ontheffing op grond
van artikel 5:38 APV?Indien de ontheffing op grond van artikel 10.63, tweede lid, Wet milieubeheer
wordt geweigerd, is er geen ruimte meer voor een ontheffing op grond van artikel
5:38 APV. Dit volgt uit het systeem van de wet. Een ontheffing op grond van
artikel 5:38 APV kan in dit geval namelijk nooit worden verleend wegens strijd
met de Wet milieubeheer. De aanvraag voor een ontheffing op grond van artikel
5:38 APV hoeft daarom niet in behandeling te worden genomen. De grondslag
hiervoor is artikel 4:5 Awb.Uitzonderingen artikel 5:38 APVIn het tweede lid is een aantal uitzonderingen opgenomen op het verbod in het
eerste lid. Hierbij zijn de volgende punten van belang. In de eerste plaats valt
verlichting door middel van kaarsen, fakkels, sfeervuren – waarbij geen
afvalstoffen worden verbrand -, zoals terrashaarden en vuurkorven of vuur voor
koken, bakken en braden niet onder het nieuwe regiem van de Wet milieubeheer. Er
is immers geen sprake van het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen.
Vervolgens mag er geen sprake zijn van gevaar, overlast of hinder voor de
omgeving. Vooral binnen de bebouwde kom kunnen klachten ontstaan over overlast
of hinder door met name terrashaarden en vuurkorven. De laatste zinsnede van het
tweede lid biedt dus een handvat om handhavend op te treden.De uitzonderingen betreffen een aanvulling op hogere regelgeving. Het eerste lid
regelt namelijk het aanleggen, stoken of hebben van vuur, maar in de genoemde
uitzonderingsgevallen is geen sprake van het verbranden van afvalstoffen. De
gemeentelijke wetgever regelt dus een bepaalde materie (verbranden) vanuit
eenzelfde motief (namelijk een milieumotief: het voorkomen van overlast of
hinder) als de hogere regelgever, maar beperkt zich daarbij tot gedragingen die
niet of nog niet worden bestreken door de hogere regelgeving (namelijk het
verbranden van niet-afvalstoffen buiten inrichtingen).InrichtingenNormaal gesproken is de afbakening tussen de Wet milieubeheer en de APV helder,
indien er sprake is van een inrichting in de zin van de Wet milieubeheer. Daar
waar de Wet milieubeheer of hierop gebaseerde regels of voorschriften in een
onderwerp voorzien, is geen ruimte voor de APV. Het Besluit
melkrundveehouderijen milieubeheer en het Besluit Akkerbouwbedrijven
milieubeheer, zogenaamde 8.40 AMvB’s, vormen hierop een uitzondering. In deze
besluiten wordt namelijk voor het onderwerp verbranden van afvalstoffen binnen
inrichtingen uitdrukkelijk verwezen naar een gemeentelijke verordening.
Besluit melkrundveehouderijen milieubeheer
Voorschrift 4.1: Afvalstoffen mogen niet binnen de
inrichting worden verbrand, behoudens voor zover ingevolge een
gemeentelijke verordening verbranden van uit de inrichting afkomstige
afvalstoffen is toegestaan.
Besluit akkerbouwbedrijven milieubeheer
Voorschrift 8.1: Afvalstoffen mogen
niet binnen de inrichting worden verbrand, behoudens voor zover
ingevolge een gemeentelijke verordening verbranden van uit de inrichting
afkomstige afvalstoffen is toegestaan.
De artikelen 10.2, eerste lid, en 10.63, tweede lid Wet milieubeheer en ook
artikel 5:38 APV zijn hier niet van toepassing, omdat deze bepalingen
uitdrukkelijk het verbranden van afvalstoffen buiten inrichtingen reguleren. Het
gaat in deze besluiten immers om het verbranden binnen
inrichtingen.Is een verbod van verbranden van afvalstoffen binnen inrichtingen in
APV nodig?Indien een bepaling over het verbranden van afvalstoffen binnen inrichtingen in
de APV ontbreekt, kan worden gesteld dat het per definitie verboden is om
afvalstoffen binnen inrichtingen te verbranden. Immers, op grond van
voorschriften van de genoemde Besluiten melkrundveehouderijen en
akkerbouwbedrijven milieubeheer geldt een verbod, tenzij een gemeentelijke
verordening dit toestaat. Uit het ontbreken van een regeling in de APV, kan
impliciet worden afgeleid dat de gemeentelijke verordening het verbranden van
afvalstoffen binnen inrichtingen dus niet toestaat. Met andere woorden, indien
in een gemeentelijke verordening het verbranden van afvalstoffen binnen
inrichtingen niet expliciet wordt toegestaan, is het verbranden van afvalstoffen
binnen inrichtingen verboden op grond van voorschrift 4.1. van het Besluit
melkrundveehouderijen milieubeheer of voorschrift 8.1 Besluit akkerbouwbedrijven
milieubeheer. Indien de gemeente het verbranden van afvalstoffen binnen een
inrichting in de gemeentelijke verordening wil toestaan, dan dient dit te worden
vastgelegd in de APV.Binnen of buiten inrichting?Ten slotte nog de discussie of er nu sprake is van binnen of buiten een
inrichting in de zin van de Wet milieubeheer. Artikel 1, eerste lid, onder a,
Besluit akkerbouwbedrijven milieubeheer spreekt over een inrichting die deel
uitmaakt van een bedrijf dat uitsluitend of in hoofdzaak is bestemd voor het
verbouwen van akkerbouw- of tuinbouwproducten op of in de open grond. In de
toelichting op dit besluit wordt aangegeven dat akkerland en de grond alwaar de
volle grondstuinbouw plaatsvindt in het algemeen niet tot de inrichting wordt
gerekend. Jurisprudentie
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in een
uitspraak van 16 januari 1997 (E03.94.0230, Tiel) de uitspraak gedaan
dat dit voor fruitteeltbedrijven tevens inhoudt dat de boomgaarden niet
tot de inrichting dienen te worden gerekend.
Eerder sprak de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zich
uit over de vraag of een weiland wel of geen inrichting is. Een weiland
is geen inrichting, zolang het niet intensief gebruikt wordt (1 december
1995, E03.94.0495, AB 1996, 128).
Indien het verbranden van afvalstoffen op een weiland of akkerland plaatsvindt,
kan worden verdedigd dat er sprake is van het verbranden van afvalstoffen buiten
inrichtingen en zijn de artikelen 10.2, eerste lid, Wet milieubeheer en artikel
10.63, tweede lid, Wet milieubeheer en artikel 5:38 van de APV om deze reden van
toepassing.Artikel 5:39 Begripsomschrijving verstrooiing van
asIn de Wet op de lijkbezorging is de mogelijkheid van het permanente terrein
opgenomen als een algemene vorm van asbestemming waarbij het nabestaanden niet
zozeer gaat om de plaats waar verstrooid wordt als wel om het gegeven dat er
verstrooid wordt. Verstrooiingen die plaatsvinden door of op last van de houder
van een crematorium of bewaarplaats van asbussen kunnen alleen plaatsvinden op
het terrein dat daartoe permanent is bestemd (uiteraard blijft ook de
mogelijkheid bestaan dat de as op open zee verstrooid wordt). Zie verder voor
een uitgebreide toelichting Lbr. 97/232 van de VNG omtrent het verstrooien van
crematieas.Artikel 5:40 Verboden plaatsenAsverstrooiing is om uiteenlopende redenen niet op alle plaatsen even wenselijk.
Dit geldt zeker voor plaatsen waar de as niet of nauwelijks in de bodem kan
worden opgenomen en door de wind kan gaan dwarrelen. Dit speelt met name een rol
op stoepen, straten, pleinen en dergelijke. Daarom is er een verbod opgenomen
voor het verstrooien van as op verharde delen van de weg. Gezien de mogelijke
overlast die asverstrooiing op straten en dergelijke kan leveren voor derden en
de kans op het snelle verwaaien van de as, is het overigens niet waarschijnlijk
dat nabestaanden de verharde delen van de weg zullen uitkiezen als plaats om de
as te verstrooien. Het verbod zal dus naar verwachting geen wezenlijke beperking
opleveren voor nabestaanden. Als het college een vergunning heeft verleend voor
een permanent voor asverstrooiing bestemd terrein, dan zal dat terrein vrijwel
altijd op een begraafplaats of bij het crematorium liggen. Voor de gemeentelijke begraafplaatsen is de mogelijkheid voor asverstrooiing
geregeld in de 'Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen'. De regeling
daarin maakt deel uit van het algehele beleid rond de begraafplaats. Het
openstellen van de begraafplaats voor incidentele verstrooiing zou daarin
verstorend kunnen werken. De begraafplaatsen zijn expliciete voorbeelden van
terreinen waar het vanuit een oogpunt van beheer bezwaarlijk kan zijn om
incidenteel as te verstrooien. Zo zijn er wellicht meer. Onder 'volgende
plaatsen' kan de gemeente, uiteraard gemotiveerd, plaatsen invullen waarvan zij
zegt dat het niet wenselijk is dat daar as wordt verstrooid, hieronder begrepen
het openbare water of delen daarvan. Het is mogelijk dat het op bepaalde
terreinen (vanwege daar te houden evenementen bijvoorbeeld) slechts tijdelijk
onwenselijk is om as te verstrooien. Daarom is een mogelijkheid opgenomen voor
het college om in die gevallen een terrein tijdelijk, in verband met die
bijzondere omstandigheden, te onttrekken aan de mogelijkheid om er as op te
verstrooien.Artikel 5:41 Hinder of overlastHet verstrooien van as is een emotionele gebeurtenis. Zowel voor nabestaanden
als voor omstanders die ermee worden geconfronteerd. Het is daarom van belang
dat omstanders geen hinder ondervinden van de activiteit op zich en van de as
die na de activiteit wordt achtergelaten. Een typerend voorbeeld is het
verstrooien van as in de nabijheid van een groep mensen, terwijl er een stevige
bries die kant uitwaait. Dit levert vanzelfsprekend een onwenselijke situatie
op. Ook tot enige tijd na de verstrooiing kan as, bijvoorbeeld op de hiervoor
aangegeven wijze, hinder opleveren voor omstanders. Daar moet tijdens het
verstrooien rekening mee worden gehouden. Dit kan door de as bijvoorbeeld over
een groter oppervlak te verspreiden, zodat deze eerder in de bodem wordt
opgenomen. Een ander voorbeeld in dit geval is het verstrooien vanaf een gebouw
of vanaf een balkon. Er zijn genoeg situaties denkbaar waarin dit hinder
oplevert voor het publiek. Overigens is uit de toelichting bij de wijziging van
de Wet op de Lijkbezorging af te leiden dat het waarnemen door omstanders van de
handeling op zich geen hinder oplevert. Door de wet op het punt van
asverstrooiing te verruimen heeft de wetgever bewust aanvaard dat het publiek
geconfronteerd kan worden met incidentele verstrooiing. Hoofdstuk 6 Straf-, overgangs- en slotbepalingenAlgemene toelichting hoofdstuk 6 Straf-, overgangs- en
slotbepalingenGelet op het belang van effectieve handhaving van de APV-voorschriften is hier
een algemene introductie opgenomen over bestuurlijk toezicht,
bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving. Handhaving algemeenHandhaving is elke handeling die erop gericht is de naleving door anderen van
rechtsregels te bevorderen. De belangrijkste redenen voor een goede handhaving
zijn in het kort: Door een goede handhaving zal de overheid uiteindelijk in
steeds grotere mate het door haar beoogde doel bereiken. Door handhaving kan de
achteruitgang van de kwaliteit van de samenleving worden tegengegaan. De
rechtszekerheid en de gelijke behandeling van burgers dienen te worden
gewaarborgd. Dit kan door een goed handhavingsbeleid te voeren. De relatie van
rechtszekerheid en rechtsgelijkheid met handhaving wordt verder uitgediept. De
geloofwaardigheid, betrouwbaarheid en integriteit van bestuurders zullen het
ambtelijk en maatschappelijk draagvlak vergroten.Handhaving kan zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk zijn. Hoofdstuk 5
van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat een opsomming van de aan het
bestuursorgaan toekomende dwangmiddelen en de regels die bij de toepassing van
de dwangmiddelen in acht genomen moeten worden. Hierna worden deze dwangmiddelen
en regels toegelicht. Ook is er een korte introductie tot de strafrechtelijke
handhaving opgenomen.ToezichtIn veel wetten worden, ter handhaving van de regelgeving, aan bepaalde
ambtenaren toezichtbevoegdheden toegekend. Zij mogen plaatsen betreden,
inlichtingen en inzage van stukken vorderen, monsters nemen en vervoermiddelen
zoeken. Dit handhavingstoezicht, ook wel controle genoemd, wordt beheerst door
het bestuursrecht. De algemene regels zijn opgenomen in afdeling 5.2 van de Awb.
In bijzondere wetten kunnen echter beperkingen worden aangebracht op de in de
algemene regels gegeven bevoegdheden (bijvoorbeeld: artikel 45, derde lid van de
Wet wapens en munitie in vergelijking met artikel 5:18 van de Awb.Toezicht vindt plaats in een stadium waarin (nog) geen sprake is van een
redelijk vermoeden dat er een strafbaar feit is gepleegd. In het strafrecht ligt
dit anders. Om tot opsporing te komen moet er in beginsel wel sprake zijn van
een vermoeden dat er een strafbaar feit is gepleegd. Bepaalde
opsporingsbevoegdheden vereisen zelfs een ontdekking op heterdaad.Om goed toezicht uit te kunnen oefenen moet een toezichthouder beschikken over
de nodige bevoegdheden. Voor het uitoefenen van toezicht is vaak medewerking
benodigd van de onder toezicht gestelde. In artikel 5:20, eerste lid, van de Awb
is de verplichting van eenieder opgenomen om aan een toezichthouder alle
medewerking te verlenen die hij redelijkerwijs kan vorderen bij de uitoefening
van zijn bevoegdheden. Uiteraard zijn er uitzonderingen op de
medewerkingsplicht. In het tweede lid van artikel 5:20 is opgenomen dat
geheimhouders, zoals de arts en de advocaat, niet hoeven mee te werken. Maar ook
de verdachte hoeft niet mee te werken. Volgens de regering geldt de plicht
namelijk niet na het moment waarop de overheid jegens de betrokkene een
handeling heeft verricht waaraan deze in redelijkheid de gevolgtrekking heeft
kunnen verbinden dat tegen hem strafvervolging wordt ingesteld. “Vanaf dat
moment is er sprake van “criminal charge” in de zin van artikel 6 Europees
Verdrag van de Rechten van de Mens en kan de betrokkene een beroep doen op het
zwijgrecht.”Het bovenstaande kan in de praktijk voor verwarring zorgen. Het komt voor dat er
toezichthouders zijn met opsporingsbevoegdheden. Degene die onder toezicht staat
moet dus goed weten welke “pet” de ambtenaar opheeft. In het geval van toezicht
moet een ieder meewerken. Zodra er echter sprake is van opsporing, kan er een
beroep op zwijgrecht worden gedaan. Iemand kan immers niet worden verplicht om
aan zijn eigen veroordeling mee te werken.Toezichthouders worden meestal belast met het toezicht op de naleving van de
voorschriften die zijn gegeven bij of krachtens de wet of verordening op grond
waarvan zij als toezichthouder zijn aangewezen. Zo worden in artikel 100
Woningwet de ambtenaren bouw- en woningtoezicht aangewezen als toezichthouders
op het gebied van de Woningwet. Met deze aanwijzing moeten zij niet alleen
toezicht houden op de naleving van de bepalingen in de Woningwet zelf, maar ook
op de naleving van hetgeen krachtens wettelijk voorschrift anderszins is
bepaald. Te denken valt hierbij aan de voorschriften bij een
bouwvergunning.Strafrechtelijke handhavingHet strafrecht en het bestuursrecht worden elk op een geheel eigen wijze
genormeerd. In artikel 1:6 van de Awb is bepaald dat de Awb niet van toepassing
is op de opsporing en vervolging van strafbare feiten noch op de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Het handelen van
strafrechtelijke organen wordt genormeerd door de regels van het Wetboek van
Strafrecht en door de diverse bijzondere wetten, waarin de geldende materiële
normen zijn verwoord en waarin soms ook van de algemene strafvordering
afwijkende strafprocessuele bevoegdheden zijn opgenomen, en het Wetboek van
Strafvordering, dat algemene regels van strafprocesrecht bevat, bevoegdheden in
het leven roept en de grenzen van de bevoegdheden bepaalt.Op grond van artikel 2 van de Politiewet 1993 heeft de politie tot taak te
zorgen voor de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het verlenen van
hulp aan hen die deze behoeven. Op grond van deze algemene politietaak, alsmede
op grond van de last die in de artikelen 141 en 142 van het Wetboek van
Strafvordering aan de aldaar genoemde ambtenaren wordt gegeven om strafbare
feiten op te sporen, kunnen opsporingsambtenaren onderzoek doen. Een opsomming
van de daarbij te hanteren methoden ontbreekt. Algemene opsporingsmethoden zijn
niet in het Wetboek van Strafvordering geregeld. Er zijn wel bijzondere
opsporingsbevoegdheden geregeld. Dit zijn observatie, infiltratie, de
pseudo-koop of pseudo-dienstverlening, het stelselmatig inwinnen van informatie,
het onderzoek doen in een besloten plaats zonder toestemming van de
rechthebbende, het opnemen van vertrouwelijke communicatie, het onderzoek van
telecommunicatie en het stelselmatig volgen of waarnemen.Opsporingsambtenaren kunnen, naast dat zij bevoegd zijn opsporingshandelingen te
verrichten, ook bevoegd zijn tot het uitoefenen van controlebevoegdheden die in
bijzondere wetten worden toegekend. Op grond van artikel 160 Wegenverkeerswet
bijvoorbeeld kan een ambtenaar de bestuurder van een voertuig vorderen zijn
voertuig te doen stilhouden, terwijl het vijfde lid van het artikel bepaalt dat
de bestuurder op eerste vordering van de opsporingsambtenaar verplicht is
medewerking te verlenen aan een ademonderzoek. Als een bevoegde ambtenaar van
deze bevoegdheid gebruikmaakt en de ademtest wijst een te hoog alcoholpromillage
uit, dan is er een verdenking ontstaan en gaat controle over in opsporing.In het bestuursrecht worden de sancties opgelegd door een bestuursorgaan. De
rechter speelt in het bestuursrecht pas een rol indien een belanghebbende, na
bezwaar of administratief beroep, beroep instelt bij de rechter. De rechter
speelt in het strafrecht een centrale rol. Sancties in het strafrecht worden
opgelegd door de rechter.Bestuursdwang, dwangsom en gedogenDe Gemeentewet kent in artikel 125 aan het gemeentebestuur een algemene
bevoegdheid toe tot het uitoefenen van bestuursdwang. In artikel 5:21 van de Awb
is bestuursdwang als volgt gedefinieerd: het door feitelijk handelen door of
vanwege een bestuursorgaan optreden tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens
enig wettelijk voorschrift gestelde verplichtingen is of wordt gedaan, gehouden
of nagelaten. Het feitelijk handelen omvat onder meer: het doen wegnemen,
ontruimen, beletten, in de vorige toestand herstellen of het treffen van
maatregelen om verdere nadelige gevolgen van een overtreding te voorkomen. Het
uitoefenen van bestuursdwang is dus zuiver gericht op het feitelijk in
overeenstemming brengen met de bestuursrechtelijke voorschriften van een
onwettige situatie. Dit heeft dus een herstellende werking en heet daarom
“reparatoire sanctie”. Onder overtreding van een voorschrift wordt ook verstaan
het niet nakomen van voorschriften die aan een vergunning zijn verbonden, zoals
bijvoorbeeld geluidsvoorschriften bij een milieuvergunning. In artikel 5:32 van de Awb is aangegeven dat een bestuursorgaan dat bevoegd is
om bestuursdwang toe te passen, ook bevoegd is om een dwangsom op te leggen. Het
opleggen van een dwangsom is een middel om de overtreder door het opleggen van
een last om te betalen, te bewegen de overtreding te beëindigen. Bijna
vanzelfsprekend hoort hier de vraag bij welk instrument het geschiktst is om aan
de geconstateerde overtreding een einde te maken. Deze vraag zal steeds
beantwoord moeten worden aan de hand van feiten, de omstandigheden en de
belangen die aan de orde zijn. De wet laat zich hier niet over uit. Wel is in
artikel 5:36 van de Awb opgenomen dat een dwangsom niet mag worden opgelegd
zolang een reeds genomen beslissing tot toepassing van bestuursdwang niet is
ingetrokken. Met andere woorden: een combinatie van bestuursdwang met last
dwangsom is niet mogelijk.De eerste stap in een handhavingscyclus zal zijn dat een overtreding plaatsvindt
dan wel gaat plaatsvinden. Dat betekent dat er een onderzoek moet worden gedaan.
Met behulp van de toezichtsbevoegdheden wordt de situatie onderzocht. Hiervan
zal de ambtenaar een rapport van bevindingen moeten opmaken. Het is belangrijk
dat een dergelijk rapport van foto’s of ander bewijsmateriaal wordt voorzien.
Bij de voorbereiding van een besluit moet immers worden voldaan aan het
zorgvuldigheidsbeginsel.Het kan een keuze zijn van het bestuursorgaan om niet over te gaan tot
handhaven. De met de wet strijdige situatie wordt dan gedoogd. Is een
bestuursorgaan op de hoogte van de overtreding, maar wordt er geen actie nomen,
dan is er sprake van passief gedogen. Het toepassen van bestuursdwang is een
bevoegdheid, geen absolute verplichting. Een gemeente heeft dus de mogelijkheid
om het belang van de handhaving door middel van bestuursdwang af te wegen tegen
andere belangen, zoals de mogelijkheid om een andere bestuursrechtelijke sanctie
in te zetten of over te gaan tot het gedogen. Deze vrijheid is echter
betrekkelijk. Uit jurisprudentie blijkt dat er een beginselplicht tot handhaving
bestaat. Bijvoorbeeld: ABRS 22 maart 2001, BR2001/778, Dwangsom Camping Nunspeet
. Enkel in geval van bijzondere omstandigheden kan van handhavend optreden
worden afgezien. Het is goed dit te beseffen. Indien er namelijk een veelheid
aan regelgeving binnen een gemeente bestaat, en de gemeente wordt op handhaving
van die regels aangesproken, is zij in beginsel dus verplicht hier gevolg aan te
geven. De handhaafbaarheid speelt dus een grote rol bij het opstellen van
regels.Kabinetsstandpunt “Naar een veilige samenleving”In oktober 2002 is door de ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en Justitie het programma “Naar een veilige samenleving”
naar de Tweede Kamer gezonden [Kamerstukken II, 2002-2003, 28 684, nr 1.]. In
dit programma wordt aangegeven welke concrete doelstellingen op het gebied van
de veiligheid van het publieke domein het kabinet voor 2006 nastreeft en hoe het
kabinet die doelstellingen wil bereiken.In het programma wordt door het kabinet een lans gebroken voor versterking van
de bestuurlijke handhaving met betrekking tot de kleine ergernissen in het
publieke domein. “Naar een veilige samenleving” stelt dat gemeenten een
“bijzondere verantwoordelijkheid en een zelfstandige rol” hebben “bij het
verbeteren van de veiligheidssituatie die gestalte krijgt op lokaal en
wijkniveau, in de woon en leefomgeving van de burgers”. Gemeenten zijn
verantwoordelijk voor en worden aangesproken op het organiseren van integraal
veiligheidsbeleid, maar beschikken over onvoldoende bestuursrechtelijke
instrumenten om dat beleid integraal te handhaven. Vooral de gemeente (en niet
zozeer de politie) wordt door de burger aangesproken op overlast en verloedering
van het straatbeeld (kleine ergernissen). Verloedering scoort hoog als oorzaak
van gevoelens van onveiligheid bij burgers. Het kabinet wil hier iets aan doen
door het bestuurlijke toezicht en de handhaving in het publieke domein te
versterken middels de invoering van de bestuurlijke boete voor kleine
ergernissen.Bestuurlijk instrumentarium gemeentenGemeenten hebben in het kader van toezicht en handhaving reeds een aantal
bestuursrechtelijke instrumenten ter beschikking. Voor de bestuursrechtelijke
instrumenten waarover gemeenten beschikken geldt een scheiding in sancties die
erop zijn gericht de ontstane situatie in de gewenste situatie te herstellen
(herstelsancties) en sancties die primair zijn bedoeld om bestraffend op te
treden (punitieve sancties). Bij de herstelsancties gaat het om bestuursdwang
[is voor gemeenten geregeld in artikel 125 Gemeentewet]en dwangsom
[gemeentelijke bevoegdheid op grond van artikel 136 Gemeentewet.]. Deze sancties
kunnen alleen worden ingezet in situaties waarin herstel daadwerkelijk mogelijk
is, zoals het terugbrengen van een bouwwerk in de oorspronkelijke staat. Het
intrekken van een begunstigend besluit (vergunning, ontheffing, subsidie)
[Onderscheid kan worden gemaakt tussen het intrekken van een begunstigend
besluit als sanctie en anderszins, bijvoorbeeld wegens gewijzigde
beleidsinzichten of veranderende omstandigheden.] is een voorbeeld van de tweede
categorie. De meeste normen die verloederingsfeiten en onveiligheidsgevoelens
van burgers moeten tegengaan lenen zich niet voor handhaving via dwangsom of
bestuursdwang. Of het herstel is feitelijk niet mogelijk (denk aan
geluidsoverlast), óf het herstel zélf, dan wel de controle daarop, leveren
problemen op (denk aan een last onder dwangsom tot het niet meer voortijdig
plaatsen van vuilniszakken op straat, die wekelijks gecontroleerd zou moeten
worden).In mei 2004 heeft de VNG het concept wetsvoorstel bestuurlijke boete kleine
ergernissen ontvangen van de ministers van BZK en Justitie met het verzoek
hierop te reageren. In het concept wetsvoorstel wordt een stelsel voorgesteld
waarin het mogelijk wordt gemaakt dat het gemeentebestuur desgewenst bevoegd
wordt tot het opleggen van een bestuurlijke boete in reactie op overtreding van
specifieke bij of krachtens formele wet als beboetbare feiten aangewezen
APV-normen. Er is dus sprake van een keuze tussen invoering en geen invoering
van de bestuurlijke boete.Heeft een gemeente de bestuurlijke boete ingevoerd dan kan zij te allen tijde
besluiten de bestuurlijke boete weer af te schaffen. Een besluit van de raad tot
intrekking van het besluit tot invoering van de bestuurlijke boete treedt echter
niet eerder in werking dan na negen maanden na de bekendmaking van het
intrekkingsbesluit. Bij het opstellen van de feitenlijst die onder de reikwijdte
van de bestuurlijke boete worden gebracht is vooralsnog de APV van de VNG als
uitgangspunt genomen. Verkeersdelicten, met uitzondering van fout-parkeren,
zullen volgens dit voorstel niet onder de bestuurlijke handhaving worden
gebracht. Zoals gezegd wordt de lijst met beboetbare feiten door de formele
wetgever vastgesteld (bij algemene maatregel van bestuur). Gemeenten kunnen de
lijst dus niet aanpassen aan de lokale situatie.De bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete wordt uitgeoefend
door het college. Deze bevoegdheid wordt evenwel uitgeoefend door de
burgemeester, indien de toepassing van dit middel dient tot handhaving van
regels welke hij uitvoert.Tegen de boete-oplegging staat de rechtsgang van de Algemene wet bestuursrecht
open. De boete dient door een bestuurlijk toezichthouder in dienst van de
gemeente, die tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is, te worden opgelegd.
Mandateren van deze bevoegdheid aan particuliere toezichthouders is niet
toegestaan. De opbrengsten van de boeten komen toe aan de gemeenten. Gemeenten
zijn zelf verantwoordelijk voor de incasso en de registratie van opgelegde
boeten (daarbij kunnen ze eventueel externen, zoals bijvoorbeeld het Centraal
Justitieel Incassobureau, inschakelen).In de Memorie van Toelichting bij het concept wetsvoorstel wordt inzicht gegeven
in de financiële implicaties van de introductie van het handhavingsinstrument.
De cijfers die hierin worden genoemd geven aan dat tegenover iedere euro aan
opbrengsten er € 2,50 aan investeringen staat. De VNG heeft in haar reactie op
het wetsvoorstel aangegeven dat dit naar haar mening niet acceptabel is. Om de
verhouding tussen investering en opbrengst rechter te trekken heeft zij er voor
gepleit om ook bepaalde verkeersdelicten (waaronder snelheidsovertredingen)
onder de reikwijdte van de bestuurlijke boete te brengen.Voor wat betreft de verkeershandhaving is er een wetsvoorstel in voorbereiding
voor het introduceren van de bestuurlijke boete voor fout parkeren en stilstaan.
Hierin wordt aan gemeenten de bevoegdheid toegekend om een bestuurlijke boete op
te leggen voor “fout parkeren” en “stilstaan”. Deze twee overtredingen, die
thans in de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Wahv), oftewel de Wet Mulder, zijn opgenomen, kunnen worden gekenschetst als
zogenaamde neutrale ordeningsfeiten. Voor de lokale overheden betekent de
bevoegdheid bij deze feiten in punitieve zin op te treden evenwel een belangrijk
instrument voor de handhaving van het eigen parkeerbeleid. Dit sluit aan bij de
brief die op 15 november 2001 door de ministers van BZK, Justitie en V&W aan
de Tweede Kamer is gezonden. Hierin is geconcludeerd dat een bestuurlijke boete
voor verkeersovertredingen die wordt opgelegd door het lokale bestuur, beperkt
dient te blijven tot normatief neutrale ordeningsfeiten. Ernstige verkeersfeiten
(waaronder snelheidsovertredingen) dienen daarom te worden uitgesloten. Deze
conclusie komt overeen met het standpunt Handhaven op Niveau [Kamerstukken II
1999/2000, 26800 VI, nr. 67.], waarin het kabinet heeft aangegeven dat invoering
van de bestuurlijke boete aan de rand van de harde kern van het strafrecht onder
omstandigheden een gewenste aanvulling kan zijn op de handhavingbevoegdheden. Op
basis hiervan heeft het kabinet geconcludeerd dat de invoering van een door het
lokale bestuur op te leggen bestuurlijke boete gewenst is voor een tweetal
verkeersovertredingen te weten: “fout parkeren” en “stilstaan”.Ten aanzien van de overige verkeersfeiten wijst de regering er op dat hiervoor
reeds een uiterst effectief functionerend systeem van bestuurlijke handhaving is
neergelegd in de Wet Mulder. In tegenstelling tot parkeren, dat vaak al door
gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren wordt gehandhaafd, verwacht het
kabinet geen verbetering van de handhaving van de overige verkeersfeiten als die
worden overgebracht naar het lokale niveau. Uitgangspunt van dit systeem is dat
de verkeershandhaving eenduidig herkenbaar is voor de weggebruikers. Indien per
gemeente verschillende prioriteiten worden gehanteerd, vermindert de
effectiviteit van de handhavende overheid. Politie en OM kunnen de benodigde
eenduidigheid bevorderen. Versnippering van de handhaving over de
gemeentebesturen betekent dat deskundigheid verloren gaat en duur moet worden
binnengehaald. Het risico is groot dat dit ten koste gaat van de handhaving van
de lastig handhaafbare normen. Politie en Justitie zullen hun invloed op de
prioritering van de te handhaven normen moeten inleveren. Bovendien zullen
gemeenten bij de verwerking van de boeten geen gebruik kunnen maken van de
schaalvoordelen die gelden indien deze verkeersfeiten landelijk uniform worden
afgedaan. De doelmatigheid van de verkeershandhaving zal dan verloren gaan. De
politie moet actief blijven op de weg, zowel met het oog op verkeersveiligheid
als met het oog op andere politietaken. Voor effectieve en efficiënte handhaving
rond ernstige verkeersmisdrijven als grove snelheidsovertredingen en agressief
rijgedrag is een speciaal toegeruste en niet aan een bepaald gemeentelijk
territoir gevonden handhavingorganisatie onontbeerlijk.In gemeenten waar gekozen wordt voor invoering van de bestuurlijke boete krijgt
het gemeentebestuur voor wat betreft de aanpak van de kleine ergernissen het
primaat bij de handhaving in de publieke ruimte en neemt de rol van de politie
hierbij af. Daarbij zal de lijn zijn dat waar gekozen is voor bestuurlijke
beboeting, de politie niet meer stelselmatig aandacht besteedt aan kleine
ergernissen en het bestuur een 24-uurs beschikbaarheid van de bestuurlijke
toezichthouders waarborgt. De politie blijft wel bevoegd om, waar nodig,
strafrechtelijk op te treden tegen de overtreding van de APV-normen. Veel
overtredingen in het publieke domein worden gepleegd door daders van wie de
identiteit niet bekend is. Om een voorziening te treffen voor deze zogenaamde
“anonieme daderproblematiek” wordt gekozen voor aansluiting bij het wetsvoorstel
Wet op de uitgebreide identificatieplicht: toezichthouders in het publiek domein
krijgen de bevoegdheid de identificatie van de betrokkene te vorderen. De eis
dat de toezichthouder tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is, complementeert
het geheel aan bevoegdheden om de bestuurlijke boete te effectueren. Mocht niet
voldaan worden aan het verzoek van de toezichthouder om inzage te verlenen in
het identiteitsbewijs, dan kan de toezichthouder optreden als buitengewoon
opsporingsambtenaar en hiervan een proces-verbaal opmaken.Artikel 6:1 StrafbepalingOp grond van artikel 154 van de Gemeentewet kan de gemeenteraad op overtreding
van zijn verordeningen straf stellen. Deze straf mag niet zwaarder zijn dan
hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie,
al dan niet met openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak. In artikel 23 van
het Wetboek van Strafrecht (WvSr) zijn de maxima van de zes boetecategorieën
opgenomen. Het maximum van een boete van de eerste categorie bedraagt € 225,- en
van de tweede categorie € 2.250,-. Het is overigens uiteindelijk de strafrechter
die de soort en de maat van de straf in een concreet geval bepaalt, tot de grens
van de door de gemeenteraad gekozen boetecategorie. Hierbij dient de rechter op
grond van artikel 24 WvSr rekening te houden met de draagkracht van de
verdachte. Het algemeen geldende minimum van de geldboete bedraagt € 2,-
(artikel 23, tweede lid, WvSr).De Gemeentewet heeft aan de gemeenteraad de keuze gelaten op overtreding van
verordeningen geldboete te stellen van de eerste óf de tweede categorie. De
gemeenteraad heeft daarbij de ruimte om binnen de verordening onderscheid te
maken naar bepalingen waar bij overtreding een straf van de eerste dan wel van
de tweede categorie op staat. Uiteraard kan in de APV ook worden gekozen voor
een enkele strafmaat. De gemeente verliest dan echter de mogelijkheid om
scheiding aan te brengen tussen lichte en zwaardere overtredingen. Zie hierover
de toelichting onder het kopje Uitgangspunten bij een keuze tussen de tweede en
de eerste geldboetecategorie. Het is niet mogelijk om van deindeling in
boetecategorieën af te wijken, bijvoorbeeld door een maximumboete van € 1.000,-
te stellen.Strafbaarheid rechtspersonenOp grond van artikel 91 jo. artikel 51 WvSr. vallen ook rechtspersonen onder de
werking van gemeentelijke strafbepalingen. Bij veroordeling van een
rechtspersoon kan de rechter een geldboete opleggen tot ten hoogste het bedrag
van de naasthogere categorie “indien de voor het feit bepaalde boetecategorie
geen passende bestraffing toelaat” (artikel 23, zevende en achtste lid WvSr).
Dat betekent dat voor overtredingen van de APV door een rechtspersoon de rechter
de mogelijkheid heeft een boete van de derde categorie op te leggen (€ 4.500,-
).Uitgangspunten bij een keuze tussen de tweede en de eerste
geldboetecategorieHet is niet goed mogelijk om algemene criteria te geven voor de vraag of een
overtreding van een gemeentelijke verordening bedreigd moet worden met een boete
van de eerste (lichte overtredingen) dan wel de tweede categorie. De opvatting
van de gemeenteraad over de ernst van bepaalde overtredingen is hiervoor
maatgevend. Wel kunnen enkele algemene uitgangspunten worden genoemd:a. De hoogte van een op te leggen boete zal in overeenstemming moeten zijn met
de aard van de overtreding. Gezien de aard van de bepalingen van de APV kan als
algemene lijn worden gehanteerd dat op overtredingen een straf van de tweede
categorie wordt gesteld. Op de overtredingen die de gemeenteraad minder ernstig
acht, kan een boete van de eerste categorie worden gesteld. Overigens dient er
bij de vaststelling van de strafhoogte rekening te worden gehouden met het feit
dat ook de lichtere delicten soms onder zodanige omstandigheden kunnen worden
gepleegd, dat zij een zwaardere bestraffing verdienen. Het komt nog wel eens
voor dat de rechter er behoefte aan heeft, voor bijvoorbeeld bepaalde
baldadigheidsdelicten - waarop in het algemeen een zware straf niet past - met
het oog op de algemene preventie, een zwaardere straf op te leggen. Desondanks
blijft het gewenst om na te gaan welke overtredingen in de eigen gemeentelijke
verordeningen in aanmerking komen voor onderbrenging in de eerste
categorie.b. Op milieuovertredingen, met name overtredingen die ook door rechtspersonen
kunnen worden gepleegd, wordt veelal een boete van tweede categorie
gesteld.c. Indien aanvullend wordt opgetreden ten opzichte van provinciale
verordeningen, kan als uitgangspunt worden gehanteerd dat de gemeenteraad kiest
voor een geldboete van de eerste categorie indien de provinciale regelgever daar
ook voor heeft gekozen.d. Een voorbeeld. In een provinciale landschapsverordening is het verboden om
zonder vergunning buiten de bebouwde kom op of aan onroerend goed commerciële
reclames aan te brengen of te hebben. In een APV is, uit hoofde van hetzelfde
motief, eenzelfde verbod opgenomen voor het gebied binnen de bebouwde kom. Zou
nu overtreding van het provinciale voorschrift worden bedreigd met een geldboete
volgens de eerste categorie, terwijl op overtreding van het gemeentelijk
voorschrift een geldboete is gesteld volgens de tweede categorie, dan zouden
voor identieke gedragingen verschillende maximumstraffen gelden (euro € 225
buiten de bebouwde kom; € 2250 binnen de bebouwde kom). Overigens staat het de
gemeenteraad vrij om in dit soort gevallen toch te kiezen voor de tweede
categorie.e. Indien de gemeenteraad aanvullend optreedt ten opzichte van een
rijksregeling, kan net als bij de provincie als uitgangspunt worden genomen dat
het Rijk wordt gevolgd bij de keuze van de boetecategorie. Zo zijn in elke APV
wel bepalingen opgenomen die een aanvulling zijn op overtredingen waar Boek III
WvSr een boete van eerste categorie op stelt. Het betreft veelal artikelen die
beogen overlast en baldadigheid tegen te gaan. De volgende APV-bepalingen kunnen
worden aangemerkt als een dergelijke aanvulling.1. De artikelen 2:48 tot en met 2:52, voorschriften die baldadigheid en overlast
beogen tegen te gaan. Dit zijn aanvullingen op de artikelen 424 WvSr
(baldadigheid op of aan de weg) en 426 bis WvSr (belemmering van een ander in
zijn vrijheid van beweging op de weg, zich opdringen aan een ander, hinderlijk
volgen).2. Artikel 4:6 is een aanvulling op artikel 431 WvSr (rumoer of burengerucht
waardoor de nachtrust kan worden verstoord).3. Artikel 2:62 is een aanvulling op de artikelen 458 en 459 WvSr (het laten
lopen van niet-uitvliegend pluimvee in andermans tuin en dergelijke) en
artikelen 460 en 461 WvSr (lopen over bezaaide grond en verboden grond).MedebewindsvoorschriftenIn bijzondere wetten wordt aan gemeenten vaak de bevoegdheid gegeven of de
verplichting opgelegd om nadere voorschriften vast te stellen. Ook de
strafbaarstelling van de overtreding van deze gemeentelijke voorschriften is
veelal in deze wetten opgenomen. De opsomming in het eerste en tweede lid van
dit artikel bevatten dan ook geen in deze verordening opgenomen voorschriften,
op overtreding waarvan straf is bedreigd in de bijzondere wet. Hechtenis?Het zal zelden voorkomen dat voor overtreding van een APV-bepaling hechtenis
wordt opgelegd, zeker nu ernaar gestreefd wordt de korte vrijheidsstraf nog meer
terug te dringen “ten gunste” van de geldboete. Toch is in het eerste lid van
dit artikel de mogelijkheid van hechtenis opgenomen omdat niet bij voorbaat kan
worden uitgesloten dat in bepaalde (uitzonderings)gevallen (bijvoorbeeld in het
geval van recidive) de rechter behoefte heeft aan de mogelijkheid tot oplegging
van een vrijheidsstraf. Op overtreding van de in het tweede lid van dit artikel
genoemde - in de eerste geldboetecategorie ingedeelde - bepalingen, is echter
geen hechtenis gesteld, omdat het hier lichte overtredingen betreft.Strafbaarstelling niet-naleving nadere regels en
vergunningsvoorschriftenNiet alleen de overtreding van in de verordening opgenomen bepalingen wordt in
dit artikel met straf bedreigd. In een aantal bepalingen wordt aan het college
de bevoegdheid gedelegeerd nadere regels te stellen. Ook de overtreding hiervan
levert een strafbaar feit op. Dit geldt ook voor de overtreding van krachtens
artikel 1:4 van de APV gegeven beperkingen en voorschriften bij een vergunning
of een ontheffing. Formeel levert dit laatste een overtreding van artikel 1:4,
tweede lid, op. Hierin is de verplichting opgenomen dat degene aan wie krachtens
de APV een vergunning of ontheffing is verleend, verplicht is de daaraan
verbonden voorschriften en beperkingen na te komen.WaboDe vergunning voor het aanleggen of veranderen van een weg (artikel 2:6) en voor
het vellen van houtopstanden (artikel 4:11) vallen bij inwerkingtreding van de
Wabo onder de Wabo. Zie resp. artikel 2.2, eerste lid onder d en onder g van de
Wabo. Het plaatsen van voorwerpen op of aan de weg (artikel 2:5) kan neerkomen
op het opslaan van roerende zaken als bedoeld in artikel 2.2 onder j en k van de
Wabo, bijvoorbeeld als het gaat om de tijdelijke opslag van puin of
bouwmaterialen in containers. Een ontheffing daarvoor valt dan onder de Wabo en
wordt aangemerkt als een omgevingsvergunning. Artikel 2.3 van de Wabo verbiedt
het handelen in strijd met een voorschrift van een omgevingsvergunning op grond
van artikel 2:5, 2:6 of 4:11 van de APV. Via artikel 5.4 van de Invoeringswet
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is de Wet economische delicten van
toepassing op handelen zonder of in strijd met deze drie vergunningen. De
strafbepalingen van de APV zijn er dus niet op van toepassing. Jurisprudentie
Aanvullingen op de artikelen 424 (baldadigheid op of aan de weg) en art.
426 WvSr (belemmering van een ander in zijn vrijheid van beweging op de
weg, zich opdringen aan een ander, hinderlijk volgen) door gemeentelijke
voorschriften (artikel 2.4.7 tot en met 2.4.10) zijn toelaatbaar (HR 26
februari 1957, NJ 1957, 253, APV Eindhoven).
Het staat de gemeentelijke wetgever vrij aanvullende regelen te geven
tot het tegengaan van hinderlijke geluiden. Artikel 4.1.7 APV is een
toegestane aanvulling op artikel 431 WvSr (rumoer of burengerucht
waardoor de nachtrust kan worden verstoord) (HR 26 oktober 1954, NJ
1954, 779 (APV Amsterdam).
Artikel 6:2 ToezichthoudersIn dit artikel worden de toezichthouders aangewezen overeenkomstig modelbepaling
90.M van de Aanwijzingen voor de decentrale regelgeving (Adr). De basis voor
deze bevoegdheid wordt gevonden in hoofdstuk 5 van de Awb. In dit hoofdstuk zijn
algemene regels gegeven voor de bestuursrechtelijke handhaving van algemeen
geldende rechtsregels en individueel geldende voorschriften. Afdeling 1 van dit
hoofdstuk geeft regels voor het toezicht. Aangezien buitengewone
opsporingsambtenaren hun aanwijzing aan het Wetboek van Strafvordering ontlenen
is een nadere regeling in de APV niet nodig. De aanwijzing als toezichthouder in
de APV is de grondslag voor het hebben van opsporingsbevoegdheid. Zie verder de
toelichting onder het kopje Opsporingsambtenaren.Aanwijzen toezichthoudersToezichthouders zijn personen die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast
zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of
krachtens enig wettelijk voorschrift (artikel 5:11 Awb). De aanwijzing van
toezichthouders kan derhalve in de APV plaatsvinden. Een deel van de
toezichthouders wordt in de APV zelf aangewezen (dit is noodzakelijk indien een
toezichthouder tevens opsporingsbevoegdheden dient te krijgen. Zie de
toelichting hierna onder opsporingsambtenaren). Hiernaast kunnen toezichthouders
door het college dan wel de burgemeester worden aangewezen.Politieambtenaren zijn alleen te beschouwen als toezichthouders voor zover zij
bij of krachtens een bijzondere wet als zodanig zijn aangewezen. Artikel 2 van
de Politiewet, dat een algemene omschrijving van de politietaak bevat, kan niet
worden beschouwd als een wettelijk voorschrift in de zin van het artikel.Toezichthouders kunnen zowel individueel als categoraal worden aangewezen. Bij
een individuele aanwijzing worden personen met toezicht belast door hen met name
te noemen of door aanduiding van hun functie. Bij een categorale aanwijzing
wordt in het aanwijzingsbesluit veelal de dienst genoemd waartoe de met toezicht
belaste personen behoren.Een toezichthouder dient zich, indien gevraagd, te kunnen legitimeren (artikel
5:12 Awb). Het legitimatiebewijs wordt uitgegeven door het bestuursorgaan onder
verantwoordelijkheid waarvan de toezichthouder werkzaam is. Het in artikel 5:12,
derde lid, van de Awb genoemde model van het legitimatiebewijs is vastgesteld
bij de Regeling model legitimatiebewijs toezichthouders Awb (Stcrt. 2000, 131).
Deze regeling bevat geen echt model, maar een opsomming van alle elementen die
in ieder geval op het legitimatiebewijs moeten zijn opgenomen en een voorbeeld
van een legitimatiebewijs.Het evenredigheidsbeginselIn artikel 5:13 Awb is het evenredigheidsbeginsel neergelegd. Een toezichthouder
mag zijn bevoegdheid slechts uitoefenen voor zover dit redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak noodzakelijk is. Een toezichthouder kan derhalve niet
te allen tijde gebruik maken van alle bevoegdheden die in de Awb standaard aan
toezichthouders worden toegekend. Steeds zal de afweging gemaakt moeten worden
of het voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs noodzakelijk is. Bepalend
hiervoor is de aard van het voorschrift op de naleving waarvan een
toezichthouder moet toezien.Bevoegdheden toezichthouderIn de artikelen 5:15 tot en met 5:19 Awb worden bevoegdheden aan toezichthouders
toegekend. In artikel 5:14 is de mogelijkheid opgenomen om aan een
toezichthouder minder bevoegdheden toe te kennen. Zo is op voorhand vaak al
duidelijk welke bevoegdheden voor het uitoefenen van toezicht niet relevant zijn
of per definitie onevenredig.Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te
betreden met uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner.
“Plaats” is daarbij een ruim begrip en omvat niet alleen erven en andere
(bedrijfs)terreinen, maar ook (bedrijfs)gebouwen. Dat de Awb een uitzondering
maakt voor het betreden van een woning zonder toestemming van de bewoner vloeit
voort uit het in artikel 12 van de Grondwet vastgelegde “huisrecht”. Op grond
hiervan is voor het binnentreden van woningen zonder toestemming van de bewoner
steeds een grondslag in een bijzondere wet vereist. Voor de handhaving van
gemeentelijke verordeningen is de basis voor het binnentreden zonder toestemming
van de bewoner gelegd in artikel 149a van de Gemeentewet. Op grond van dit
artikel kan aan toezichthouders deze bevoegdheid worden toegekend, indien het
gaat om het toezicht op de naleving van bij verordening gegeven voorschriften
die strekken tot handhaving van de openbare orde of veiligheid of bescherming
van het leven of de gezondheid van personen. In artikel 6.3 van de APV wordt
deze bevoegdheid aan toezichthouders toegekend. In de Algemene wet op het
binnentreden (Awbi) zijn de vormvoorschriften gegeven die bij het binnentreden
van een woning in acht genomen moeten worden. In de toelichting op artikel 6.3
van de APV zal nader op de Awbi worden ingegaan.De bevoegdheid tot het betreden van plaatsen houdt niet tevens in de bevoegdheid
tot het doorzoeken van die plaatsen. De Awb geeft toezichthouders dus niet de
bevoegdheid om willekeurig kasten, laden en andere bergplaatsen te openen. In
gevallen waarin die bevoegdheid niettemin noodzakelijk is, dient deze te worden
verschaft door de bijzondere wetgever. Artikel 5:16 Awb geeft de toezichthouder
de bevoegdheid om inlichtingen te vorderen. Op grond van artikel 5:20 Awb is een
ieder ook verplicht deze inlichtingen te verstrekken, behoudens een aantal
uitzonderingen dat terug te voeren is op het beroepsgeheim. In de artikelen 5:17
tot en met 5:19 Awb worden aan toezichthouders de bevoegdheden verleend om
inzage te vorderen van zakelijke gegevens en bescheiden en om zaken en
vervoermiddelen te onderzoeken.Bijzondere wettenBijzondere wetten die de raad bevoegd verklaren of verplichten tot het maken van
verordeningen, kunnen op het punt van de aanwijzing van toezichthoudende
ambtenaren een eigen regeling bevatten. Die aanwijzing heeft doorgaans tot
gevolg dat de aangewezen ambtenaar bepaalde (toezicht)bevoegdheden krijgt. Zo
heeft de aanwijzing als bedoeld in artikel 18.4, derde lid, van de Wet
milieubeheer (Wm) tot gevolg dat de aangewezen ambtenaar de bevoegdheid van
artikel 18.5 van de Wm het binnentreden in een woning zonder toestemming van de
bewoner met betrekking tot gevaarlijke afvalstoffen verkrijgt. Ook in artikel
100 van de Woningwet is aan toezichthouders de bevoegdheid toegekend om een
woning binnen te treden zonder toestemming van de bewoners. In bijzondere wetten
kan van de bepalingen van de Awb worden afgeweken. Zo hebben toezichthouders in
het kader van de Wet op de Ruimtelijke Ordening op grond van artikel 69 van deze
wet slechts toegang tot terreinen tussen zonsopgang en zonsondergang.
“Terreinen” is daarbij een beperkter begrip dan “plaatsen” van artikel 5:15 Awb.
Zo vallen alle gebouwen - dus ook bedrijfsgebouwen - hier buiten.Toezicht en opsporingDe meeste bepalingen van de APV bevatten ge- en verboden. Op de naleving hiervan
dient te worden toegezien en bij overtreding dient te worden opgetreden. Dit kan
op twee manieren gebeuren: bestuursrechtelijk - door onder andere het toepassen
van bestuursdwang dan wel het opleggen van een dwangsom - en strafrechtelijk.
Voor beide vormen van handhaving dienen personen te worden aangewezen met
toezichthoudende respectievelijk opsporingsbevoegdheden. Alleen voor de
aanwijzing van de toezichthouders is een bepaling opgenomen in de model APV. De
opsporingsambtenaren worden aangewezen in de artikelen 141 en 142 van het
Wetboek van Strafvordering (WvSv).Het onderscheid tussen toezicht en opsporing is van belang, aangezien er een
onderscheid bestaat, zowel naar inhoud als naar de voorwaarden waaronder zij op
grond van de wet kunnen worden uitgeoefend. Het kenmerkende onderscheid tussen
beide is dat bij toezicht op de naleving geen sprake hoeft te zijn van enig
vermoeden van overtreding van een wettelijk voorschrift en bij opsporing wel.
Ook zonder dat vermoeden heeft het bestuur de taak na te gaan of bijvoorbeeld de
voorschriften van een vergunning in acht worden genomen. Indien mocht blijken
dat in strijd met het voorschrift wordt gehandeld, hoeft dit ook niet
automatisch te leiden tot een strafrechtelijke vervolging. Het hanteren van
bestuursrechtelijke middelen zoals het intrekken van de vergunning of het
toepassen van bestuursdwang vormen in veel gevallen een meer passende
reactie.Ook al is de uitoefening van het toezicht niet gebonden aan het bestaan van
vermoeden dat een wettelijk voorschrift is overtreden, toch kan hiervan wel
blijken bij het toezicht. Op dat moment wordt de vraag naar de verhouding tussen
de toezichthoudende en opsporingsbevoegdheden van belang, in het bijzonder
wanneer beide bevoegdheden in dezelfde persoon zijn verenigd. Beide bevoegdheden
kunnen naast elkaar worden toegepast, zolang gezorgd wordt dat de bevoegdheden
die samenhangen met het toezicht en de bevoegdheden die samenhangen met de
opsporing worden gebruikt waarvoor ze zijn toegekend. Op het moment dat toezicht
overgaat in opsporing is het derhalve zaak er voor te zorgen dat de waarborgen
die aan de verdachte toekomen in het kader van de opsporing in acht worden
genomen.De voornaamste verschillen tussen toezicht en opsporing zijn de volgende.
Toezicht heeft betrekking op de naleving van de voorschriften die tot
burgers en bedrijven zijn gericht en heeft vaak preventieve werking.
Opsporing dient gericht te zijn op strafrechtelijke afdoening.
Toezicht is een bestuurlijke activiteit en wordt derhalve genormeerd
door de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De opsporing wordt geregeld in
het WvSv.
OpsporingsambtenarenIn de artikelen 141 en 142 WvSv worden de met de opsporing van strafbare feiten
belaste ambtenaren genoemd. De in artikel 141 genoemde ambtenaren hebben een
opsporingsbevoegdheid die in principe voor alle strafbare feiten geldt (algemene
opsporingsbevoegdheid). Dit geldt onder andere voor de ambtenaren van de
regiopolitie. Artikel 142 betreft de buitengewone opsporingsambtenaren die in de
regel een opsporingsbevoegdheid hebben voor een beperkt aantal strafbare feiten
(beperkte opsporingsbevoegdheid).Op basis van artikel 142, eerste lid, onder c, WvSv hebben de volgende - voor de
APV relevante - personen opsporingsbevoegdheid:
personen die bij bijzondere wetten met de opsporing van de daarin
bedoelde strafbare feiten worden belast en
personen die bij verordening zijn belast met het toezicht op de naleving
van die verordening, een en ander voor zover het die feiten betreft en
die personen zijn beëdigd.
Tot de eerste groep behoren bijvoorbeeld ambtenaren van bouw- en woningtoezicht.
De grondslag van de opsporingsbevoegdheid ligt in de Woningwet.De tweede groep betreft de toezichthouders die in de gemeentelijke verordeningen
als zodanig worden aangewezen. De aanwijzing dient in de APV te geschieden
aangezien artikel 142, eerste lid, sub c, WvSv geen delegatie van de
aanwijzingsbevoegdheid toestaat. Tot deze groep behoren bijvoorbeeld milieu en
parkeerwachters, belast met het toezicht op de desbetreffende autonome
bepalingen in de APV.Aangezien buitengewone opsporingsambtenaren hun aanwijzing aan het WvSv
ontlenen, is een nadere regeling in de APV niet mogelijk. De aanwijzing als
toezichthouders in de APV is de grondslag voor de aanwijzing als buitengewoon
opsporingsambtenaar. De opsporingsbevoegdheid van de buitengewone
opsporingsambtenaren beperkt zich tot die zaken waarvoor zij toezichthouder
zijn. De personen die op grond van dit artikel worden aangewezen, dienen op
grond van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar aan de volgende
voorwaarden te voldoen:1. zij dienen te voldoen aan de eisen van vakbekwaamheid en
betrouwbaarheid;2. zij dienen te zijn beëdigd door het College van Procureurs Generaal (volgens
artikel 18, eerste lid, van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar).De akte van beëdiging bevat een aantal gegevens met betrekking tot de
buitengewoon opsporingsambtenaar, waaronder in ieder geval de feiten tot de
opsporing waarvoor de opsporingsbevoegdheid geldt. De akte wordt op naam van de
desbetreffende ambtenaar gesteld en na de beëdiging aan hem uitgereikt. De akte
wordt voor vijf jaar afgegeven. Hierna kan hij worden verlengd, mits de
ambtenaar nog voldoet aan de eisen van vakbekwaamheid en betrouwbaarheid.Gemeentelijke verordeningen en opsporingAan opsporingsambtenaren kan op grond van artikel 149a van de Gemeentewet, met
inachtneming van de Awbi, de bevoegdheid tot het binnentreden van woningen
worden verleend (zie verder de toelichting bij artikel 6:3). Hun overige
opsporingsbevoegdheden ontlenen zij aan het WvSv. De gemeenteraad heeft
hiernaast niet de bevoegdheid om andere opsporingsbevoegdheden te creëren.
Ingevolge artikel 1 WvSv mag bij gemeentelijke verordening geen regeling worden
gegeven omtrent de opsporing of het bewijs van de in die verordening strafbaar
gestelde feiten.Ook in een aantal bijzondere wetten worden opsporingsambtenaren aangewezen. Dit
is met name van belang voor de, in deze verordening opgenomen,
medebewindsvoorschriften. Een speciale regeling geldt voor de op de artikelen
437 en 437ter van het WvSr gebaseerde en in afdeling 2.5 bepalingen ter
bestrijding van heling van goederen opgenomen bepalingen. De in de artikelen 551
en 552 van het WvSv geregelde opsporings- en toezichtbevoegdheden komen reeds
toe aan de algemene opsporingsambtenaren als bedoeld in artikel 141 WvSv. Gezien
de bijzondere materie is het in het algemeen niet zinvol om ook nog eens
buitengewone opsporingsambtenaren aan te wijzen.Toezichthoudende ambtenaren belasten met opsporing?Gezien het voorgaande zijn toezichthoudende ambtenaren vanuit hun aanstelling in
hun functie niet automatisch belast met opsporing. Dit zal in veel gevallen ook
niet nodig zijn. Veelal kan volstaan worden met toezichthoudende bevoegdheden.
De aanwijzing hoeft dan niet direct in de verordening te geschieden (artikel
6.2, eerste lid), maar kan aan het college worden gedelegeerd (tweede lid).
Indien namelijk de handhaving van bepaalde wettelijke voorschriften voornamelijk
bestuursrechtelijk geschiedt (bestuursdwang, dwangsom), is het niet nodig om te
beschikken over opsporingsbevoegdheden. Dit is pas vereist indien men
strafrechtelijk wil gaan handhaven. In die situatie is het vaak ook niet
noodzakelijk om alle toezichthouders opsporingsbevoegdheden te geven. Veelal kan
worden volstaan met één of enkele opsporingsambtenaren. Ook kan soms de hulp
ingeroepen worden van een algemeen opsporingsambtenaar (ambtenaar van
politie).Artikel 6:3 Binnentreden woningenAlgemeenHet is soms noodzakelijk dat personen die belast zijn met het toezicht op de
naleving dan wel de opsporing van overtredingen van de APV bepaalde plaatsen
kunnen betreden. In artikel 5:15 van de Awb is deze bevoegdheid aan
toezichthouders reeds toegekend voor alle plaatsen met uitzondering van woningen
zonder toestemming van de bewoners. De woning geniet extra bescherming op basis
van artikel 12 van de Grondwet, dat het zogenaamde “huisrecht” regelt. Het
betreden van de woning zonder toestemming van de bewoner is daarom met veel
waarborgen omkleed. Op het betreden van een woning met toestemming van de
bewoner zijn deze waarborgen niet van toepassing, al gelden daar wel, zij het
wat beperktere, vormvoorschriften van de Awbi (zie de toelichting , Algemene wet
op het binnentreden (Awbi), a. vormvoorschriften). In de toelichting bij artikel
6:1 is reeds ingegaan op de bevoegdheid om alle plaatsen te betreden met
uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoners.De bevoegdheid voor het binnentreden zonder toestemming van de bewoner kent drie
elementen:1. de bevoegdheid tot binnentreden dient bij of krachtens de wet te zijn
verleend;2. de personen aan wie de bevoegdheid is verleend dienen bij of krachtens de wet
te worden aangewezen;3. er dienen bepaalde vormvoorschriften in acht te worden genomen.Zowel het verlenen van de bevoegdheid tot het binnentreden als het aanwijzen van
de personen die mogen binnentreden dient bij of krachtens de wet te gebeuren. In
vele wetten zijn dan ook binnentredingsbevoegdheden opgenomen, zoals in artikel
100 van de Woningwet. Deze bevoegdheden zijn vooral toegekend aan ambtenaren of
personen die belast zijn met een opsporings- of toezichthoudende taak in het
kader van de wetshandhaving. Voorts bestaan bevoegdheden tot binnentreden voor
de uitvoering van rechterlijke taken en bevelen, de uitoefening van
bestuursdwang, de handhaving van de openbare orde, ter bescherming van de
volksgezondheid en ter uitvoering van noodwetgeving.Artikel 149a van de Gemeentewet geeft de gemeenteraad de bevoegdheid om bij
verordening personen aan te wijzen die woningen mogen binnentreden zonder
toestemming van de bewoner. Het moet dan gaan om personen die belast zijn met
het toezicht op de naleving of de opsporing van de overtreding van bij
verordening gegeven voorschriften die strekken tot handhaving van de openbare
orde of veiligheid of bescherming van het leven of de gezondheid van personen.
In artikel 6:3 is gebruikgemaakt van deze bevoegdheid.Voor artikel 2:3 APV wordt de bevoegdheid om een woning zonder toestemming van
de bewoner te betreden rechtstreeks ontleend aan een bijzondere wet. Artikel 2:3
inzake betogingen steunt op artikel 4 van de Wet openbare manifestaties (WOM).
In artikel 8 van de WOM wordt de bevoegdheid tot het binnentreden van woningen
en andere plaatsen geregeld.Algemene wet op het binnentreden (Awbi)a. VormvoorschriftenIn de Awbi zijn de vormvoorschriften opgenomen die een persoon die een woning
wil betreden in acht moet nemen. Hij dient:
zich te legitimeren (artikel 1 Awbi);
mededeling te doen van het doel van het binnentreden (artikel 1
Awbi);
te beschikken over een schriftelijke machtiging (artikel 2 Awbi);
verslag te maken van het binnentreden (artikel 10 Awbi).
De in artikel 1 opgenomen voorschriften gelden voor iedere binnentreding, dus
ook indien dit gebeurt met toestemming van de bewoner.De artikelen 2 tot en met 11 van de Awbi gelden alleen als zonder toestemming
van de bewoner wordt binnengetreden. Degene die binnentreedt, dient te
beschikken over een machtiging. In deze machtiging is aangegeven in welke woning
binnengetreden kan worden. De Awbi gaat daarbij in beginsel uit van een
machtiging voor een woning. Zo nodig kunnen in de machtiging echter maximaal
drie andere afzonderlijk te noemen woningen worden opgenomen. De minister van
Justitie heeft een model voor de machtiging vastgesteld (opgenomen in de
circulaire van het Ministerie van Justitie, 15 augustus 1994, 452425/294). In
artikel 3 van de Awbi wordt aangegeven wie een machtiging tot binnentreden
kunnen afgeven: de procureur-generaal bij het gerechtshof, de officier van
justitie en de hulpofficier van justitie hebben een algemene bevoegdheid hiertoe
gekregen. Hiernaast kan ook de burgemeester bevoegd zijn machtigingen te
verlenen. Dit is het geval indien het binnentreden in de woning in een ander
doel is gelegen dan in het kader van strafvordering (bijvoorbeeld bij
woningontruimingen).In artikel 5:27 van de Awb is voor het binnentreden zonder toestemming van de
bewoner bij de uitoefening van bestuursdwang een andere regeling opgenomen. De
bevoegdheid tot het afgeven van de machtiging is daar met uitsluiting van de in
de Awbi genoemde functionarissen bij hetzelfde bestuursorgaan gelegd dat de
bestuursdwang toepast. Dit betekent dat een college dat bestuursdwang wil
uitoefenen, ook de eventueel benodigde machtiging moet afgeven. Van het
binnentreden dient na afloop een verslag opgemaakt te worden (artikel 10 Awbi).
Een voorbeeldverslag is opgenomen in de circulaire van het ministerie van
Justitie van 15 augustus 1994, 452425/294.b. BevoegdhedenIn de Awbi wordt aan de binnentreder een aantal algemene bevoegdheden toegekend.
Degene die bevoegd is een woning zonder toestemming van de bewoner binnen te
treden, kan zich daarbij door anderen doen vergezellen (artikel 8, tweede lid,
Awbi). Dit is slechts toegestaan voor zover dit voor het doel waartoe wordt
binnengetreden vereist is en de machtiging dit uitdrukkelijk bepaalt. Deze
personen hoeven zelf niet te beschikken over een machtiging. Het aantal en de
hoedanigheid van de vergezellende personen moeten in het verslag worden vermeld;
de namen van deze personen hoeven niet vermeld te worden. Dat anderen de
binnentreder kunnen vergezellen kan noodzakelijk zijn in het belang van de
veiligheid van de binnentreder, maar ook indien de nodige werkzaamheden door
mensen met een bepaalde vakbekwaamheid moeten worden uitgevoerd. Artikel 9 van
de Awbi bepaalt dat de binnentredende ambtenaar zich de toegang kan verschaffen
indien hij de woning of een deel daarvan afgesloten vindt. Dit geldt ook indien
de bewoner wel thuis is, maar zijn medewerking niet wil verlenen. Hierbij kan
degene die wil binnentreden zo nodig de hulp van de sterke arm inroepen.c. Het begrip “woning”Het huisrecht strekt tot bescherming van het ongestoorde gebruik van de woning.
Het begrip woning omvat de ruimten die tot exclusief verblijf voor een persoon
of voor een beperkt aantal in een gemeenschappelijke huishouding levende
personen ingericht en bestemd zijn. Door het huisrecht wordt dus niet de
eigendom of de huur van een woning beschermd. Of een ruimte een woning is, wordt
niet zonder meer bepaald door uiterlijke kenmerken zoals de bouw en de
aanwezigheid van een bed en ander huisraad, maar ook door de daaraan werkelijk
gegeven bestemming. Woning is derhalve een ruim begrip, ook een woonboot,
stacaravan, tent en keet kunnen hieronder worden verstaan. Zelfs een hotelkamer
kan onder het begrip woning vallen. Een bepaalde ruimte kan ook uit meer
woningen bestaan. De verschillende kamers in een woongroep gelden bijvoorbeeld
als aparte woningen. Dit geldt ook voor een binnen een woning gelegen kamer van
een kamerbewoner.d. Spoedeisende situatiesArtikel 2, derde lid van de Awbi voorziet in de bevoegdheid om in uitzonderlijke
omstandigheden zonder machtiging en zonder toestemming de woning binnen te
treden. Dit is bijvoorbeeld het geval in situaties waarbij ernstig en
onmiddellijk gevaar voor de veiligheid van personen of goederen dreigt, zoals
bij de ontdekking op heterdaad van een geweldsdelict in een woning of de
aanwezigheid in een woning van een bewapend persoon die van zijn wapen gebruik
zou kunnen maken. De politieambtenaar die geen machtiging op zak heeft en die
terstond moet optreden, is dan voor het binnentreden niet op toestemming van de
bewoner aangewezen en is bevoegd om zonder toestemming binnen te treden. Men kan
ook denken aan gevallen waarin de belangen van de bewoner ernstig worden
aangetast. Hierbij kan worden gedacht aan ontdekking op heterdaad van een
inbraak in de woning. Indien de opsporingsambtenaar de bewoner, bijvoorbeeld als
gevolg van diens afwezigheid, niet om toestemming tot binnentreden kan vragen,
is hij bevoegd om ter bescherming van diens belangen zonder machtiging binnen te
treden. Onder deze omstandigheden bestaat er dus steeds de noodzaak om terstond
op te treden en is binnentreden zonder toestemming Žn zonder machtiging
gerechtvaardigd. Op het binnentreden van een woning zonder toestemming van de
bewoner, blijft ook bij spoedeisende gevallen de Awbi zo veel mogelijk van
toepassing. Het spoedeisende karakter van de situatie is derhalve voornamelijk
van invloed op het hebben van een machtiging. Dat betekent dat deze bevoegdheid
slechts kan worden uitgeoefend door personen die bij of krachtens de wet bevoegd
zijn verklaard zonder toestemming van de bewoner binnen te treden. Van het
binnentreden zal een verslag moeten worden gemaakt.e. Mandaat is niet geoorloofdDe bevoegdheid machtigingen om binnen te treden af te geven, kan niet worden
gemandateerd. De machtiging voor het binnentreden in een woning zonder
toestemming vormt de basis voor het plegen van een inbreuk op de grondwettelijke
vrijheden van de bewoner. Op grond van artikel 10:3, eerste lid, van de Awb is
mandaatverlening geoorloofd, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald
of de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. Gezien de zwaarte van deze
inbreuk is hier sprake van een bevoegdheid waarvan de aard zich tegen
mandaatverlening verzet (zie de parlementaire behandeling van de Awbi).f. De strafrechtelijke sanctieEen ambtenaar die zonder dat hij de bevoegdheid daartoe heeft of zonder dat hij
de vormvoorschriften in acht neemt, een woning, lokaal of erf betreedt, dient
zich op vordering van de rechthebbende direct te verwijderen. Het niet opvolgen
van deze vordering levert het ambtsmisdrijf van artikel 370 WvS. op.Jurisprudentie
De tijdelijke afwezigheid van de bewoner, bijvoorbeeld wegens vakantie
of opname in een ziekenhuis, leidt er niet toe dat de ruimte het
karakter van woning verliest (HR 4 januari 1972, NJ 1972, 121).
Met een woning verbonden ruimten die in het geheel niet voor bewoning
zijn bestemd en die van buitenaf via een eigen ingang kunnen worden
betreden - bijvoorbeeld een praktijkruimte of een winkel - vallen niet
de bescherming van het huisrecht. de bescherming van de woning vallen
voorts niet de trappen en portalen die tot een woning en andere
lokaliteiten toegang geven (HR 16 december 1907, W 8633), dus ook - zo
mag worden aangenomen - niet de gemeenschappelijke trappen en portalen
in een flatgebouw.
Artikel 6:4 InwerkingtredingOp de inwerkingtreding van verordeningen is de regeling van artikel 142 van de
Gemeentewet van toepassing. Deze houdt in dat alle verordeningen in werking
treden op de achtste dag na bekendmaking, tenzij een ander tijdstip daarvoor is
aangewezen. Het is ook geoorloofd in de verordening te bepalen dat de dag van
inwerkingtreding door het college van burgemeester en wethouders zal worden
vastgesteld. Het alternatief luidt in dat geval:“Deze verordening treedt in werking op een door het college nader te
bepalen tijdstip.”De APV is een besluit van het gemeentebestuur op overtreding waarvan straf is
gesteld. Een dergelijk besluit wordt op dezelfde wijze bekendgemaakt als alle
overige besluiten van het gemeentebestuur die algemeen verbindende voorschriften
inhouden (artikel 139 Gemeentewet). Van belang is dat de gemeente gehouden is
dit besluit mee te delen aan het parket van het arrondissement waarin de
gemeente is gelegen (artikel 143 Gemeentewet. In verband met artikel 1 van het
Wetboek van Strafrecht is het uiteraard niet mogelijk aan de bepalingen van een
strafverordening terugwerkende kracht te verlenen.Artikel 6:5 OvergangsbepalingVan belang is in de overgangsbepalingen aan te geven of bestaande vergunningen,
ontheffingen, enz. al dan niet hun rechtskracht blijven behouden na de
inwerkingtreding van deze verordening. De overgangsbepaling zoals deze nu luidt,
is een verregaande vereenvoudiging van de oude regeling. Het betreft in dit
artikel besluiten, genomen krachtens de verordening bedoeld in artikel 6:4,
eerste lid, dus de oude verordening. De besluiten waar het om gaat zijn
vergunningen, ontheffingen (het oude eerste lid), voorschriften en beperkingen
(het oude tweede lid) als bedoeld in artikel 1:4 (het oude tweede lid), nadere
regels, beleidsregels en aanwijzingbesluiten (het oude zevende lid). Op aanvragen om een besluit, ingediend onder de oude verordening, wordt volgens
de Algemene wet bestuursrecht beslist overeenkomstig de nieuwe verordening
(toetsing ex nunc). Op bezwaarschriften ingediend tegen besluiten genomen onder het oude recht,
wordt eveneens besloten krachtens deze verordening met dien verstande dat de
bezwaarde niet in een nadeliger positie mag komen dan hij onder het oude recht
zou hebben gehad. (Verbod van reformatio in peius.Artikel 6:6 CiteertitelDeze bepaling is
geformuleerd overeenkomstig de modelbepaling 108, derde lid, van de Adr.