CVDR21855_3Wijzigingsverordening rechtmatigheid gemeente Overbetuwe 2007nlregelingOverbetuwe2018-02-13OverbetuweOverbetuweHét Gemeente Nieuws; 27-12-2007Wijzigingsverordening rechtmatigheid gemeente Overbetuwe 2007Gemeentewet en de specifieke bijzondere wetten.gemeenteraadfinanciën en economie2007-12-18De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2008-01-032007-01-012009-02-01art. 1, 4, 4a, 5a, 6 en 14 t/m 1707rb000160Geen.Geen.Wijzigingsverordening rechtmatigheid gemeente Overbetuwe 2007Onderwerp: Financiële verordening OverbetuweOns kenmerk: 06rb000089Nr. 9De raad van de gemeente Overbetuwe besluit,gelet op artikel(en) 212 van de Gemeentewetb e s l u i t :vast te stellen de Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede de
regels voor het financieel beheer en voor de inrichting van de
financiële organisatie van de gemeente Overbetuwe.1.Inleidende bepalingen1.BegripsomschrijvingenDeze verordening verstaat onder:
afdeling: iedere organisatorische eenheid binnen de
gemeentelijke organisatie met een eigen rechtstreekse
verantwoordelijkheid aan het college;
administratie: het systematisch verzamelen, vastleggen,
verwerken en verstrekken van informatie voor het besturen van,
het functioneren en het beheersen van (onderdelen van) de
organisatie van de gemeente Overbetuwe en voor de verantwoording
die daarover moet worden afgelegd.
2.Begroting en verantwoording2.Programma-indelingDe raad stelt bij aanvang van een nieuwe raadsperiode een
programma-indeling voor de komende raadsperiode vast.2a.Planning- en ControlcyclusVoor aanvang van een begrotingsjaar biedt het college aan de raad een
overzicht aan met daarin in elk geval de datums voor het aanbieden door
het college en het vaststellen door de raad van de jaarstukken, de
Kadernota, de tussentijdse rapportages en de begroting met de
meerjarenraming. 3.Inrichting begroting en jaarstukken
Bij de begroting wordt een overzicht gegeven van de
productenraming ingedeeld naar programma’s en bij het
jaarverslag wordt een overzicht gegeven van de
productenrealisatie ingedeeld naar programma’s.
Als bijlage bij de uiteenzetting van de financiële positie van
de begroting wordt van de nieuwe investeringen per investering
het benodigde investeringskrediet weergegeven.
In de jaarrekening wordt van de investeringen de uitputting van
de geautoriseerde investeringskredieten en de actuele raming van
de totale uitgaven weergegeven.
3a.Kaders ontwerpbegroting
Het college biedt voor 1 juli aan de raad een nota aan met een
voorstel voor het beleid en de financiële kaders van de
ontwerpbegroting voor het volgende begrotingsjaar en de
meerjarenraming.
In de ontwerpbegroting wordt een post onvoorzien opgenomen.
4.Autorisatie begroting en investeringskredieten en
begrotingswijzigingen
De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting de
totale lasten en de totale baten per programma en het overzicht
van de algemene dekkingsmiddelen.
Bij de begrotingsbehandeling geeft de raad aan van welke nieuwe
investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor
autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen. De
overige nieuwe investeringen worden bij de begrotingsbehandeling
met het vaststellen van de financiële positie
geautoriseerd.
Indien het college voorziet dat een geautoriseerd budget of
investeringskrediet dreigt te worden overschreden, wordt dit
door het college gemeld in de voor- of najaarsnota. Het college
voegt hierbij een voorstel voor wijziging van het budget of het
investeringskrediet.
Voor investeringen in de loop van het begrotingsjaar die niet in
de begroting zijn opgenomen, legt het college vooraf aan het
aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel en een
voorstel voor het autoriseren van een investeringskrediet aan de
raad voor, met uitzondering van de situaties, genoemd in artikel
4a.
4a.Autorisatie achteraf
Ten behoeve van een soepele voortgang in de bedrijfsvoering
en/of besluitvormingstrajecten is vooraf geen budgetverlening
door de raad noodzakelijk voor:
nieuwe uitgaven met een eenmalig karakter van maximaal €
150.000 exclusief compensabele BTW;
nieuwe meerjarige verplichtingen waarvan de jaarlijkse
lasten maximaal € 20.000 exclusief compensabele BTW
zijn.
Van de financiële consequenties van transacties die het eerste
lid onder a. en b. genoemde bedragen niet te boven gaan worden
achteraf in het betreffende begrotingsjaar administratieve
begrotingswijzigingen opgesteld, die worden opgesomd in het
totaaloverzicht bij het maandelijkse raadsvoorstel
begrotingswijzigingen en alsnog vastgesteld of de betreffende
financiële consequenties worden meegenomen in een één van de
tussentijdse rapportages aan de raad, bedoeld in artikel 5,
eerste lid en de daaruit voortvloeiende
begrotingswijziging.
Bij de bepaling van overschrijding van programma’s wordt geen
rekening gehouden met overschrijdingen, die het gevolg zijn van
een hogere toerekening van loonkosten van de eigen organisatie.
Kredietopeningen ten behoeve van grondexploitatie-activiteiten
waarvoor een actuele, door de raad vastgestelde exploitatieopzet
voorhanden is, kunnen ongelimiteerd door het college worden
afgewikkeld, indien deze uitgaven passen binnen de bedoelde
exploitatieopzet.
5.Tussentijdse rapportage
Het college informeert de raad door middel van tussentijdse
rapportages over de realisatie van de begroting van de gemeente
over de eerste drie maanden (voorjaarsnota) en de eerste acht
maanden (najaarsnota) van het begrotingsjaar.
De tussenrapportages bevatten een uiteenzetting over de
uitvoering en de bijstelling van het beleid en een overzicht met
de bijgestelde raming van:
de baten en lasten per programma;
het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen;
het resultaat voor bestemming volgend uit de onderdelen
a en b;
de (beoogde) toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
per programma;
het resultaat na bestemming, volgend uit de onderdelen c
en d, alsmede een realisatie en raming van de
productenrealisatie en de realisatie en raming van de
uitputting van de investeringskredieten.
In de tussenrapportage worden alleen
afwijkingen op de
oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten en
investeringskredieten in de begroting van € 50.000
en hoger per programma toegelicht.
5a.Tussentijdse rapportage en informatie
Het college informeert in ieder geval vooraf de raad en neemt
pas een besluit over een privaatrechtelijke rechtshandeling, als
bedoeld in artikel 160, eerste lid, sub e. van de Gemeentewet,
nadat de raad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en
bedenkingen ter kennis van het college te brengen van:
het aangaan van verplichting voor werken groter dan €
1.000.000;
het aangaan van verplichtingen voor leveringen en
diensten groter dan € 500.000;
het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties
groter dan € 1.000.000.
Het bepaalde in het eerste lid, onder c. is niet van toepassing
op het aangaan van achtervangovereenkomsten met het
Waarborgfonds Sociale Woningbouw, voorzover het de
(her)financiering betreft van de in de gemeente gelegen
woongelegenheden.
Geactiveerde kosten voor onderzoek en ontwikkeling voor een
bepaald actief en het saldo van agio en disagio worden op
annuïteitbasis in maximaal 5 jaar afgeschreven.
De kosten van sluiten van geldleningen worden direct ten laste
van de exploitatie verantwoord.
Materiële vaste activa met economisch nut worden op
annuïteitbasis afgeschreven in:
60 jaar: aanleg van riolen;
45 jaar: aanleg van pompputten en persleidingen;
40 jaar: nieuwbouw woonruimten en
bedrijfsgebouwen.;
25 jaar: renovatie, restauratie woonruimten en
bedrijfsgebouwen;
15 jaar: technische installaties in bedrijfsgebouwen;
aanleg van pompinstallaties;
10 jaar: veiligheidsvoorzieningen bedrijfsgebouwen;
telefooninstallaties; kantoormeubilair; schoolmeubilair;
aanleg tijdelijke terreinwerken; nieuwbouw tijdelijke
woonruimten en bedrijfsgebouwen; groot onderhoud
woonruimten en bedrijfsgebouwen;
5 jaar: automatiseringsapparatuur en programmatuur;
afzonderlijk door de raad vast te stellen
afschrijvingstermijnen voor unieke projecten niet
vallend onder het bovenstaande.
Op gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.
Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 5.000 worden
niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen.
Voor materieel van de afdelingen openbare ruimte en veiligheid
worden de afschrijvingstermijnen gehanteerd die zijn opgenomen
in de door de raad vastgestelde vervangingsschema’s van dit
materieel.
Kapitaaluitgaven in de openbare ruimte met een meerjarig
maatschappelijk nut (aanleg, groot onderhoud en reconstructie
van wegen, waterwegen; civiele kunstwerken, groen en
kunstwerken) worden afgeschreven in 20 jaar.
Kapitaaluitgaven met een meerjarig maatschappelijk nut niet
gedaan in de openbare ruimte worden onder aftrek van bijdragen
van derden en bestemmingsreserves in één keer ten laste van de
exploitatie gebracht. Hiervan kan bij raadsbesluit worden
afgeweken. In geval van activering bij raadbesluit wordt het
actief annuiteitsgewijs afgeschreven over de verwachte
levensduur van het actief of een kortere, door de raad aan te
geven tijdsduur.
In afwijking van het derde lid onder c worden de oorspronkelijke
afschrijvingstermijnen van 60 jaar van (oude) investeringen van
schoolgebouwen, waarvan de WOZ-waarde hoger is dan de
restant-boekwaarde, niet meer aangepast.
7.Kostprijsberekening
Voor het bepalen van de geraamde kostprijs van goederen, werken
en diensten wordt een systeem van kostentoerekening gehanteerd.
Bij de kostentoerekening worden naast de directe kosten alleen
die indirecte kosten betrokken, die rechtstreeks samenhangen met
de door de gemeente verleende diensten.
Bij de indirecte kosten worden betrokken de bijdragen aan en
onttrekkingen van voorzieningen voor de noodzakelijke vervanging
van de betrokken activa, de kapitaallasten van de in gebruik
zijnde activa en voor rioolrecht, reinigingsrecht en
afvalstoffenheffing de compensabele BTW.
De omslagrente voor de rentetoerekening aan de activa wordt
bepaald door het rentetotaal van de uitstaande leningen en de
bij begroting vastgestelde gecalculeerde rente over het eigen
vermogen en de voorzieningen (onder aftrek van de aan activa
toegerekende specifieke rente).
8.Vaststelling hoogte belastingen, rechten, heffingen en
prijzen
Het college doet de raad jaarlijks een voorstel voor de hoogte
van de gemeentelijke tarieven voor belastingen, rioolrecht,
reinigingsrecht, afvalstoffenheffing en diverse overige
heffingen, zoals leges en begraafrechten.
Het college biedt jaarlijks een nota aan ter vaststelling van
prijzen voor de uitgifte van gronden. Eens in de 4 jaar biedt
het college de raad een nota aan met de kaders voor de prijzen
voor de verhuur en verkoop van overige onroerende zaken. De raad
stelt de nota’s vast.
Het college biedt eens in de 4 jaar de raad een nota aan met de
kaders voor de prijzen van gemeentelijke diensten anders dan
genoemd in het tweede lid. De raad stelt de nota vast.
De besluiten voor het vaststellen van nieuwe prijzen en het
wijzigen van prijzen worden ter kennisneming aan de raad
aangeboden.
9.Financieringsfunctie
Het college zorgt bij het uitoefenen van de financieringsfunctie
voor:
het aantrekken van voldoende financiële middelen en het
uitzetten van overtollige gelden om de programma’s
binnen de door de raad vastgestelde kaders van de
begroting uit te voeren;
het beheersen van de risico’s verbonden aan de
financieringsfunctie zoals renterisico’s, koersrisico’s
en kredietrisico’s;
het beperken van de kosten van leningen en het bereiken
van een voldoende rendement op uitzettingen;
het beperken van de interne verwerkingskosten en externe
kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële
posities.
Het college neemt bij het uitvoeren van de financieringsfunctie
de richtlijnen van het Treasurystatuut in acht.
Bij het uitzetten van middelen, het verstrekken van garanties en
het aangaan van financiële participaties uit hoofd van de
publieke taak bedingt het college, indien mogelijk, zekerheden.
Het college motiveert in zijn besluit het openbaar belang van
dergelijke uitzettingen van middelen, verstrekkingen van
garanties en financiële participaties.
4.Financieel beheer en interne controle10.AdministratieDe administratie is zodanig van opzet en werking, dat zij dienstbaar is
voor:
het sturen en het beheersen van activiteiten en processen in de
gemeente als geheel en in de afdelingen;
het verstrekken van informatie over ontwikkelingen in de omvang
van activa met economisch nut, activa met maatschappelijk nut,
voorraden, vorderingen, schulden, en contracten;
het verschaffen van informatie over uitputting van de toegekende
budgetten en investeringskredieten en voor het maken van
kostencalculaties;
het verschaffen van informatie over indicatoren over de
gemeentelijke productie van goederen en diensten en de
maatschappelijke effecten van het gemeentelijke beleid;
het afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid, de
doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde bestuur in
relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de begroting en relevante
wet- en regelgeving;
de controle van de registratie van gegevens als zodanig en van
de daaraan ontleende informatie, alsmede voor de controle op de
rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het
gevoerde bestuur in relatie tot de gestelde beleidsdoelen, de
begroting en relevante wet- en regelgeving.
11.Interne controleHet college zorgt ten behoeve van het getrouwe beeld van de jaarrekening
en de rechtmatigheid van de baten en lasten en de balansmutaties, voor
de jaarlijkse interne toetsing van de getrouwheid van de
informatieverstrekking en de rechtmatigheid van de beheershandelingen.
Bij afwijkingen neemt het college maatregelen tot herstel.12.Misbruik en oneigenlijk gebruikHet college zorgt voor en legt vast de regels voor het voorkomen van
misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en
eigendommen.5.Financiële organisatie13.Financiële organisatie
Het college zorgt voor en legt vast:
een eenduidige indeling van de gemeentelijke organisatie
en een eenduidige toewijzing van de gemeentelijke taken
aan de afdelingen;
een adequate scheiding van taken, functies,
bevoegdheden, verantwoordelijkheden, zodat aan de eisen
van interne controle wordt voldaan en de betrouwbaarheid
van de verstrekte informatie aan beleids- en
beheersorganen is gewaarborgd;
de verlening van mandaten en volmachten voor het aangaan
van verplichtingen ten laste van de toegekende budgetten
en investeringskredieten;
de regels voor taken en bevoegdheden, de
verantwoordingsrelaties en de bijbehorende
informatievoorziening van de financieringsfunctie;
de kostenverdeelsleutels voor het eenduidig toewijzen
van de lasten en baten aan de producten van de
productraming en de productrealisatie.
13a.Inkoop en aanbestedingHet college zorgt voor en legt vast de interne regels voor de inkoop en
aanbesteding van goederen, werken en diensten.6.Slotbepalingen14.HardheidsclausuleDe raad en het college kunnen één of meerdere artikelen van deze
verordening buiten toepassing laten of daarvan afwijken, voor zover
toepassing gelet op het belang van het financieel beleid, het financieel
beheer of de inrichting van de financiële organisatie, leidt tot een
onbillikheid van overwegende aard.15.Intrekking oude regelingDe Financiële verordening gemeente Overbetuwe 2005, zoals vastgesteld
bij besluit van 21 december 2004, wordt ingetrokken. 16.InwerkingtredingDe verordening treedt in werking op 1 januari 2007.17.CiteertitelDeze verordening wordt aangehaald als: Financiële verordening gemeente
Overbetuwe 2007.Aldus besloten in zijn openbare vergaderingvan 31 oktober 2006.De raad voornoemd,de griffier,drs. A.J. van den Brinkde wnd. voorzitter,M.M. Melaard.Toelichting op de Financiële verordening OverbetuweI. Indeling en inhoud van de financiële verordening Voor de indeling van de nieuwe financiële verordening is de inhoud van artikel
212 Gemeentewet gevolgd. Dit artikel uit de Gemeentewet zegt dat de financiële
verordening de uitgangspunten voor het financieel beleid en regels voor het
financieel beheer en de inrichting van de financiële organisatie moet bevatten.
De elementen financieel beleid, financieel beheer en financiële organisatie
komen terug in de hoofdstukindeling; achtereenvolgens de hoofdstukken 3, 4 en 5
gaan over deze onderwerpen. Het eerste lid van artikel 212 Gemeentewet stelt aanvullende eisen aan de inhoud
van de verordening. De verordening moet waarborgen dat aan de eisen van
rechtmatigheid, verantwoording en interne controle wordt voldaan. Ook deze eisen
vindt men terug in de indeling van de verordening. Zo behandelt het 2e hoofdstuk
de verantwoording over de uitvoering van de begroting. In hoofdstuk 3 zijn kaders voor het financieel beleid opgenomen en in hoofdstuk
5 kaders voor de financiële organisatie. Deze kaders maken tezamen de interne
controle waaronder de controle op de rechtmatigheid van de (financiële)
beheershandelingen mogelijk. Regels over interne controle zelf staan in
hoofdstuk 4, het hoofdstuk over het financieel beheer. De interne controle richt
zich mede op de rechtmatigheid van de (financiële) beheershandelingen. Het tweede lid van artikel 212 Gemeentewet geeft aan welke regels in elk geval
in de verordening moeten zijn opgenomen. De verordening moet in elk geval regels
bevatten voor waardering en afschrijving van vaste activa, grondslagen voor de
berekening van tarieven en prijzen en de algemene doelstellingen en te hanteren
richtlijnen en limieten voor de financieringsfunctie. Deze regels zijn opgenomen
in het hoofdstuk 3, het hoofdstuk over het financieel beleid. Uitgangspunt voor deze nieuwe verordening is de verkorte versie van de
modelverordening van de VNG. In enkele gevallen zijn artikelen uit de uitgebreide versie overgenomen. In dat
geval is aan het artikelnummer een “a” toegevoegd conform de nummering in die
uitgebreide versie. Op deze wijze blijft er aansluiting met de huidige
modelverordeningen van de VNG en de wijzigingen en aanvullingen, die daarin de
komende jaren zullen plaatsvinden.Tevens zijn enkele artikelen uit de thans nog geldende financiële verordening
van Overbetuwe overgenomen (hierna te noemen “oude verordening”).In de artikelsgewijze toelichting op de volgende pagina’s wordt tevens
aangegeven, waaraan de artikelen zijn ontleend. Indien daarover niets is
vermeld, zijn de artikelen afkomstig uit de verkorte modelverordening van de
VNG. In een enkel geval heeft in die artikelen uit praktische overwegingen nog
een kleine aanpassing plaatsgevonden.II. Toelichting op de artikelen.Artikel 1. DefinitiesVoor de gehanteerde begrippen in de verordening gelden de definities uit de
Gemeentewet, de Wet Fido, het Besluit begroting en verantwoording Provincies en
Gemeenten (BBV) en het Besluit accountantscontrole Provincies en Gemeenten.
Overige begrippen worden in artikel 1 van de verordening gedefinieerd.In de oude Financiële verordening werden van veel meer begrippen de definities
gegeven, zoals van doelmatigheid, doeltreffendheid, etc. Uitgangspunt van de
nieuwe verordening is om overtollige ballast zoveel mogelijk te vermijden.Zo bevatte de oude verordening ook nog veel bepalingen over bijvoorbeeld de
inhoud van de verplichte paragrafen bij de programmabegroting. Het Besluit
Begroting en Verantwoording (BBV) geeft hierover al veel nadere regels.Aan de belangrijkste kaders voor de paragrafen wordt aandacht besteed in de
Kadernota. Daarom zijn in de nieuwe verordening dergelijke uitgebreide bepalingen
achterwege gelaten.Artikel 2. Programma-indelingDit artikel bevat bepalingen over de inrichting van de begroting en de
jaarstukken. De indeling van de programma’s worden bij aanvang van iedere
raadsperiode door de raad vastgesteld. Het BBV bepaalt in aanvulling hierop dat
het college de producten aan de programma’s toewijst.Op grond van artikel 189 Gemeentewet berust het budgetrecht bij de raad. De raad
neemt uiteindelijk de beslissing welke bedragen hij voor taken en activiteiten
op de begroting beschikbaar stelt. Gedurende het begrotingsjaar kan de raad op
grond van artikel 192 Gemeentewet besluiten nemen tot wijziging van de
begroting. De gemeente kan slechts uitgaven doen voor de bedragen die hiervoor
op de begroting zijn gebracht (vierde lid artikel 189 Gemeentewet). De raad kan kiezen op welk niveau hij budgetten beschikbaar stelt. Hij kan er
voor kiezen een budget voor een samenstel van activiteiten beschikbaar te
stellen. In de nieuwe verordening is deze keuze vertaald naar het beschikbaar
stellen van budgetten per programma. Dit laat onverlet dat bij de programma’s de
budgetten nader kunnen worden uitgesplitst naar speerpunten, e.d. Artikel 2a Planning- en controlcyclus (P&C)Dit artikel is overgenomen uit de uitgebreide versie van de
Modelverordening.Het is al een goed gebruik in gemeente Overbetuwe om jaarlijks een
concernplanning te maken, waarin de data van aanbieding en vaststelling van de
belangrijkste stukken van de P&C-cyclus zijn opgenomen. Wij vinden het een
goede zaak dat de raad voor het begin van het begrotingsjaar van de hoofdlijnen
van deze planning in kennis wordt gesteld.Artikel 3. Inrichting begroting en jaarstukkenIn dit artikel zijn in aanvulling op het BBV bepalingen opgenomen voor de
inrichting van de begroting. Zo wordt in het eerste lid het college opgedragen
de productenraming bij de begroting te voegen. En zo wordt ook bepaald de
productrealisatie bij het jaarverslag te voegen. Dit zijn geen
standaardverplichtingen in het BBV. Het gaat hier niet om de uitgebreide
productenraming en productenrealisatie, maar om overzichten per programma van de
producten, die bij de programma’s horen met daarbij vermeld de totaal geraamde
lasten en baten resp. de totaal gerealiseerde lasten en baten per product.Verder wordt de verplichting in het BBV om in de begroting aandacht te besteden
aan de investeringen nader uitgewerkt door te bepalen dat er bij de
uiteenzetting van de financiële positie een overzicht van de investeringen wordt
gegeven. In Overbetuwe gebeurt dat in een aparte bijlage bij de
Programmabegroting, namelijk in het Programma Nieuwe Lasten (PNL). Investeringen en lasten van door de raad vastgestelde beheersprogramma’s zoals
het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) worden niet meer in dat PNL opgenomen maar
rechtstreeks in de productenraming; de raad hoeft hiervoor dan ook geen
afzonderlijke budgetten meer vast te stellen (de financiële consequenties zijn
via de producten al opgenomen bij de programma’s)Artikel 3a. Kaders begrotingHet eerste lid van het artikel is overgenomen uit de uitgebreide
modelverordening en bepaalt dat de gemeenteraad vooraf aan het opstellen aan de
begroting (voor de zomer) een nota vaststelt waarin de hoofdlijnen voor het
beleid en de financiële kaders voor de komende jaren zijn vastgelegd. De kaders
geven richting aan het college voor het opstellen van de ontwerpbegroting en de
meerjarenraming. In Overbetuwe is dit al enkele jaren een goed gebruik en wordt jaarlijks de
Kadernota door de raad vastgesteld, waarop dit eerste lid doelt.Het tweede lid handelt over de post onvoorzien.Artikel 189, 2e lid van de Gemeentewet bepaalt dat de begroting mede een bedrag
voor onvoorziene uitgaven bevat. Artikel 8 van het BBV zegt dat het bedrag voor
onvoorzien moet zijn opgenomen in het programmaplan. In het tweede lid van
artikel 3a van de uitgebreide versie wordt een nadere invulling aan deze
wettelijke verplichtingen gegeven. De meeste gemeenten, waaronder ook
Overbetuwe, nemen een bedrag voor onvoorzien op onder de algemene
dekkingsmiddelen. Het tweede lid van de uitgebreide modelverordening bepaalt
echter dat het college per programma een post voor onvoorziene uitgaven opneemt.
Deze alternatieve invulling moet in relatie worden gezien met het derde lid van
artikel 4 van de uitgebreide modelverordening. Dat bepaalt dat het college
bevoegd is overschrijdingen van de lasten van een prioriteit en
onderschrijdingen van de baten van een prioriteit te dekken uit de post
onvoorzien van het programma waarvan de prioriteit deel uitmaakt. Deze uitgebreide bepalingen zijn niet overgenomen in de nieuwe verordening en
wel om de volgende redenen:
Het college heeft voldoende mogelijkheden om met toepassing van artikel
4a soepel om te gaan met onvoorziene omstandigheden of
overschrijdingen.
Vooraf is het moeilijk in te schatten wat de juiste verdeling over alle
programma’s en de post onvoorzien. Bovendien is deze post in verhouding
tot de programmabegroting zeer laag, zodat een verdere versnippering
over programma’s geen toegevoegde waarde heeft.
In de nieuwe verordening is daarom volstaan met de bepaling dat er in de
begroting een post voor onvoorzien wordt opgenomen (om niet voorziene structurele uitgaven en kapitaallasten op te vangen).Artikel 4. Autorisatie begroting en investeringskredieten Artikel 4 bevat nadere regels voor de autorisatie van de begroting en
investeringskredieten. Autorisatie van de baten en lasten plaats vindt op
programmaniveau plaats (lid 1). Voor begrotingswijzigingen doet het college
gedurende het jaar voorstellen aan de raad (lid 3). Naast lopende uitgaven doen gemeenten ook investeringen. Ook uitgaven voor
investeringen moeten worden geautoriseerd. Voor de autorisatie van deze
investeringskredieten is er in overeenstemming met de modelverordening voor
gekozen deze bij begrotingsbehandeling mee te nemen (lid 2). Wel kan de raad bij
de begrotingsbehandeling aangeven welke investeringskredieten hij op een later
tijdstip wenst te autoriseren. Zo kan de raad de autorisatie van politiek
belangrijke investeringen combineren met de behandeling van de inhoudelijke kant
van het investeringsvoorstel. Het bedrag voor een dergelijke investering blijft
wel op de begroting staan als voorziene uitgaaf, maar de raad autoriseert de
uitgaaf nog niet. Het college is nog niet bevoegd verplichtingen voor de
investering aan te gaan.Meestal komen gedurende het begrotingsjaar nieuwe investeringsvoornemens op
tafel die bij het opstellen van de ontwerpbegroting nog niet waren voorzien. Het
laatste lid van het artikel regelt de autorisatie van de investeringskredieten
voor deze investeringen.Artikel 4a. Autorisatie achterafHet beschikbaar stellen van budgetten is op basis van de Gemeentewet een
exclusief recht van de raad, dat niet kan worden overgedragen aan het college.
Dit betekent dus dat het college bij alle onverwachte zaken en/of noodzakelijke
kleine nieuwe verplichtingen die extra geld kosten formeel geredeneerd eerst
moet wachten op een raadsbesluit tot aanvullende kredietopening. Dit doorkruist
een soepele bedrijfsvoeringen en is natuurlijk niet praktisch. Daarom was er in
de oude verordening al een regeling opgenomen dat het college voor nieuwe
uitgaven tot een bepaald niveau niet hoefde te wachten op een voorafgaande door
de raad vast te stellen begrotingswijziging. Alleen werd hiervoor, zoals nu
achteraf is gebleken, tenorechte het artikel over de informatieplicht van het
college aan de raad gebruikt.In de nieuwe verordening is hiervoor een afzonderlijk artikel opgenomen, dat de
handelwijze tot nu toe op een formele juiste wijze regelt en wel artikel
4a.In dit artikel is geregeld binnen welke grensbedragen het college mag besluiten
tot het doen van niet in de programmabegroting geraamde eenmalige en structurele
uitgaven.In die gevallen worden de verplichtingen dus al wel door het college aangegaan
en/of de uitgaven al gedaan en wordt er pas achteraf bij een zogenaamde
“administratieve” wijziging of bij één van de tussentijdse bestuursrapportages
alsnog door de raad ingestemd met het benodigde aanvullende budget.Het college moet er bij deze procedure natuurlijk wel op kunnen vertrouwen dat
de raad hier soepel mee omgaat en dergelijke zaken niet telkens zwaar
inhoudelijk gaat beschouwen. Anderzijds moet het college ook het vertrouwen, dat
de raad door vaststelling van dit artikel aan het college geeft, niet schaden en
dus artikel 4a alleen toepassen in die situaties waarvoor dit artikel is
bedoeld. Omdat de gevolgde lijn tot nu toe geen problemen heeft opgeleverd heeft het
college er alle vertrouwen in dat deze lijn op een soepele wijze zal worden
voorgezet.De grensbedragen zijn grotendeels overgenomen uit het oude lid 6 van artikel 7. Uit praktische overwegingen is er geen onderscheid meer gemaakt tussen werken,
diensten, investeringen, etc. Er was namelijk vaak onduidelijkheid welke
concrete zaken nu precies onder welke categorie vielen. In de oude regeling
waren voor verschillende categorieën van eenmalige uitgaven (werken en
leveringen/diensten) nog afzonderlijke grensbedragen opgenomen van € 100.000 en
€ 200.000. In de nieuwe regeling is gekozen voor één grensbedrag
van € 150.000 voor alle uitgaven met een
eenmalig karakter.Daarnaast is het grensbedrag van € 20.000 voor het aangaan van
structurele financiële verplichtingen
(exploitatiekosten/kapitaallasten) ongewijzigd uit de oude regeling
overgenomen.Indien deze grensbedragen niet worden overschreden mag het college in eerste
instantie dus besluiten tot het doen van uitgaven, waarvoor nog geen budgetten
beschikbaar zijn. Boven die grensbedragen moet altijd vooraf krediet worden
gevraagd aan de raad (m.u.v. de afwijkende regeling voor grondexploitatie met
vastgestelde exploitatieberekeningen).Lid 3 is ingevoegd met het oog op de rechtmatigheid. Daarin is geregeld, dat bij
de bepaling van de mate van overschrijding van programma’s geen rekening wordt
gehouden met verschuivingen in de toerekening van loonkosten tussen het ene en
het andere Programma. Formeel geredeneerd is elke overschrijding van een
programma namelijk onrechtmatig; bij deze beoordeling houdt de accountant er
geen rekening mee dat andere programma’s met dezelfde bedragen zijn
onderschreden.In de praktijk komt het door diverse oorzaken regelmatig voor dat bij het
opmaken van de jaarrekening blijkt dat er verschuivingen hebben plaatsgevonden
in de toerekening van de loonkosten (met toeslagen) van de eigen organisatie,
terwijl het totaal van die toerekeningen binnen de hele begroting overeenstemt
met de hiervoor geraamde bedragen. Omdat na 1 januari van een boekjaar formeel
geen begrotingswijzigingen door de raad kunnen worden vastgesteld betekent dit
dat dergelijke overschrijdingen niet meer gecorrigeerd kunnen worden en
automatisch als onrechtmatig worden beoordeeld door de accountant (de raad heeft
immers vooraf geen aanvullend budget geautoriseerd). Dit artikel biedt hiervoor
dus een praktische oplossing.Bij tussentijdse rapportages zal overigens wel worden nagegaan in hoeverre het
mogelijk en zinvol is om de ramingen van de toerekening van de eigen loonkosten
af te stemmen op de werkelijke toerekeningen.Lid 4 is overgenomen oud de oude verordening en heeft betrekking op beschikbaar
stellen van kredieten voor grondexploitatie-activiteiten.
Voorzover hiervoor actuele door de raad vastgestelde
exploitatieopzetten voorhanden zijn, is de bevoegdheid om
krediet voor de daadwerkelijke uitvoering daarvan beschikbaar te stellen,
volledig in handen van het college gelegd. De raad heeft immers bij de
vaststelling van de exploitatie-opzetten ingestemd met de uitvoering en de
daarin opgenomen kosten van bouwrijp maken, etc. Het is dan ook praktisch om de
uitvoering hiervan, binnen de kaders van die exploitatieopzetten aan het college
over te laten.Overigens laat dit artikel onverlet de informatieplicht die het college aan de
raad heeft op grond van 5a over privaatrechtelijke rechtshandelingen. Ook wordt
de raad bij diverse stukken van de Plannings- en Controlcyclus regelmatig
geïnformeerd over de uitvoering van grondexploitaties. Indien er geen actueel vastgestelde exploitatieopzet voorhanden is, geldt de
procedure, zoals beschreven in het 1e en 2e lid van dit artikel.Artikel 5. Tussentijdse rapportageEen belangrijk onderdeel van de planning en controlcyclus voor de raad zijn de
tussenrapportages.Op basis van tussenrapportages wordt de raad geïnformeerd over de uitputting van
budgetten en investeringskredieten en de voortgang van de uitvoering van het
beleid. Er is conform de verkorte versie van de modelverordening en de oude
verordening van Overbetuwe gekozen voor twee tussenrapportages. Alleen zijn de
perioden waarop in de rapportages verslag wordt gedaan, verkort. De oude
verordening sprak nog van 4-maands en 9-maandsrapportages. Gelet op de
voorbereidingstijd en het relatief veel tijd vragende politieke
besluitvormingstraject van voorbespreking, collegebehandeling, presidium,
commissie- en raadsbehandeling zijn deze perioden niet reëel haalbaar. Bovendien
heeft de raad besloten om de najaarsnota naar voren te halen; men wil de
resultaten van de najaarsnota betrekken bij de begrotingsbehandeling.In de nieuwe verordening worden daarvoor de volgende perioden aangehouden:
voorjaarsnota: 3-maandsrapprtage (t/m maart)
najaarsnota: 8 maandsrapportage (t/m augustus).
Dit sluit meer aan bij de reële haalbaarheid, maar heeft met name voor de
najaarsnota wel consequenties voor de juiste inschatting van het verwachte
rekeningsresultaat, terwijl de raad –naast vervroeging van de behandeling- ook
heeft aangegeven dat die inschatting bij de najaarsnota verbeterd dient te
worden. Hier wordt ook naar gestreefd met andere maatregelen, maar het naar
voren halen van de najaarsnota en de noodzakelijke verkorting van de
rapportageperiode staat hier wel haaks op.Het tweede lid bevat bepalingen over de minimale inhoud van de rapportage. Het derde lid bepaalt over welke afwijkingen ten opzichte van de begroting het
college zich in de rapportage moet verantwoorden. Uit praktische overwegingen is
–in de lijn van de rapportages tot nu toe- gekozen voor een ondergrens van €
50.000 per programma.In de managementrapportage van de organisatie aan het college wordt een
ondergrens gehanteerd van € 10.000. Deze mutaties worden voor de raad dus
samengevat tot een rapportage op hoofdlijnen.Artikel 5a. Informatieplicht In overeenstemming met uitgebreide versie van de modelverordening is een
aanvullend artikel opgenomen voor een nadere invulling van de informatieplicht
van het college aan de raad. Het betreft een uitwerking van het vierde lid van
artikel 169 Gemeentewet. Dat artikel verplicht het college vooraf aan het
aangaan van bepaalde verplichtingen de raad inlichtingen te verstrekken indien
de raad daar om verzoekt of indien de uitoefening van deze bevoegdheden van het
college ingrijpende gevolgen heeft voor de gemeente. In het artikel verzoekt de
raad het college om informatie vooraf aan het aangaan van de opgesomde
rechtshandelingen met een financieel gevolg, indien het aangaan van deze
verplichtingen de in het artikel genoemde bedragen overschrijden (hierbij gaat
het tevens om handelingen die voortvloeien uit eerdere besluitvorming van de
raad).De bepalingen uit het artikel ontslaan het college niet van de informatieplicht
in andere gevallen.Ook moeten besluiten van het college voor het doen van privaatrechtelijke
rechtshandelingen passen binnen de kaders van het beleid dat door de raad is
uiteengezet. Het artikel schept slechts duidelijkheid tussen het college en de
raad over de vraag wanneer de raad in elk geval vooraf wenst te worden
geïnformeerd en in de gelegenheid wil worden gesteld zijn wensen en bedenkingen
aan het college kenbaar te maken.Lid 3 is nieuw. Dit heeft betrekking op de achtervangovereenkomsten, die het
college tot nu toe altijd heeft gesloten voor woningbouw. Formeel zou dit
telkens vooraf aan de raad voorgelegd moeten worden, hetgeen mede met het oog op
de beperkte risico’s niet praktisch zou zijn. Daarom is deze bevoegdheid in de
nieuwe verordening uitgezonderd.Artikel 6. Waardering & afschrijving vaste activaIn het tweede lid van artikel 212 Gemeentewet is onder letter a de
uitdrukkelijke bepaling opgenomen dat de financiële verordening in elk geval de
regels voor waardering en afschrijving van activa bevat. Hieraan is in artikel 6
invulling gegeven. In het korte voorbeeld zijn de methoden en
afschrijvingstermijnen direct in de verordening opgenomen. De bepalingen zijn
overgenomen uit de oude verordening van Overbetuwe, die nog steeds actueel
zijn.Het BBV laat ook een aanzienlijke beleidsvrijheid aan gemeenten voor het zelf
vaststellen van de eigen afschrijvingsmethodieken en afschrijvingstermijnen.
Natuurlijk geldt hierbij wel het criterium dat gemeenten de
afschrijvingsmethodiek en afschrijvingstermijn van een actief met economisch nut
moeten afstemmen op de verwachte economische levensduur. Indien dit wordt
nagelaten, wordt het getrouwe beeld van de jaarrekening namelijk aangetast. Het 9e lid is nieuw toegevoegd en heeft betrekking op de afschrijvingstermijn
van oude investeringen van schoolgebouwen, waarvoor op basis van de toen
geldende richtlijnen nog een afschrijvingstermijn van 60 jaar is gehanteerd. In
de paragraaf Weerstandsvermogen van de Programmabegroting is nader toegelicht,
waarom de afschrijvingtermijnen van deze oude investeringen niet meer worden
afgestemd op de voorgeschreven termijn van 40 jaar (restant-boekwaarde is toch
al veel lager dan de WOZ-waarden, zodat verdere verlaging helemaal een vertekend
beeld zou geven van de werkelijke waarde). Voor de uitgebreide toelichting
hierop wordt verwezen naar de betreffende passage uit die paragraaf.Artikel 7. KostprijsberekeningArtikel 212 Gemeentewet bepaalt in het tweede lid, letter b dat de verordening
in ieder geval de grondslagen bevat voor de berekening van de door het
gemeentebestuur in rekening te brengen prijzen en tarieven voor rechten. De
grondslag voor de prijzen en tarieven vormt de samenstelling van de kostprijs
van de diensten waarvoor prijzen en heffingen in rekening worden gebracht. In
artikel 7 van de verordening staan de kaders voor de bepaling van de kostprijzen
van de gemeentelijke diensten. Lid 1 van het artikel bepaalt dat de kostprijs bestaat uit de directe kosten en
de indirecte kosten die direct met de dienst samenhangen.Het tweede lid bepaalt dat onder de indirecte kosten ook worden verstaan
bijdragen aan bestemmingsreserves en voorzieningen voor noodzakelijke vervanging
van betrokken activa en de compensabele
BTW. Hiermee wordt invulling gegeven aan de
mogelijkheid die artikel 229b Gemeentewet biedt om bijvoorbeeld compensabele BTW
door te belasten in rioolrecht, reinigingsrecht en afvalstoffenheffing, hetgeen
in Overbetuwe sinds 2003 wordt toegepast.De kaders in het artikel vormen de basis waarbinnen het college zijn systematiek
van kostentoerekening kan vormgeven en de kostenverdeelsleutels voor de
toerekening van indirecte kosten kan vaststellen. Artikel 8. Vaststelling hoogte belastingen, rechten, heffingen en prijzen
Het vaststellen van de tarieven voor belastingen, rechten en leges is een
bevoegdheid van de raad, die niet kan worden gedelegeerd (artikel 156
Gemeentewet). Het eerste lid van de verkorte modelverordening artikel bepaalt
dat de raad de tarieven voor de belastingen, rioolrechten en afvalstoffenheffing
jaarlijks vaststelt. Omdat het in Overbetuwe gebruikelijk is dat de raad voor meer heffingen zoals
leges en begraafrechten de tarieven jaarlijks vaststelt is het eerste lid met
deze heffingen uitgebreid. Het vaststellen van de prijs voor een gemeentelijke dienst of de levering van
goederen of werken (die niet vallen onder artikel 229 Gemeentewet) is een
privaatrechtelijk besluit. Dergelijke besluiten zijn een bevoegdheid van het
college (eerste lid, letter e artikel 160 Gemeentewet). Daar waar bij het vaststellen van de prijs voor een gemeentelijke dienst of de
levering van goederen of werken een publiek belang in het geding is en prijzen
lager dan marktconform worden vastgesteld, is het aan de raad om het publiek
belang te definiëren en het college kaders mee te geven voor het afwijken van
marktconforme prijzen. Het tweede en derde lid bepalen dat de raad eens in de
vier jaar deze kaders voor de prijzen voor gemeentelijke diensten en de verhuur
en verkoop van onroerend goed vaststelt. Het vierde lid bepaalt dat de besluiten voor het vaststellen van nieuwe prijzen
en het wijzigen van prijzen ter kennisneming aan de raad worden aangeboden. In afwijking van de modelverordening is bepaald, dat in Overbetuwe de raad
jaarlijks de prijzen voor uitgifte van gronden vaststelt.Artikel 9. Financieringsfunctie De financieringsfunctie (treasury) is een belangrijk onderdeel van het
middelenbeheer. Gezien de kwetsbaarheid van deze functie bevat artikel 212
Gemeentewet de expliciete bepaling dat de financiële verordening hierover regels
voor het beleid en de organisatie bevat. In artikel 9 wordt invulling aan deze
wettelijke plicht gegeven. Het eerste lid bevat richtlijnen voor de uitvoering
van de financieringsfunctie. In het tweede lid staan de kaders voor het
financieel beleid opgesomd, die bij de uitvoering in acht moeten worden genomen.
Een gemeente kan echter binnen de ruimte die de Wet Fido biedt, ook kiezen voor
strakkere of ruimere kaders.In Overbetuwe zijn nadere regels van financiering e.d. opgenomen in een
afzonderlijke Treasurystatuut, dat door de raad is vastgesteld. In lid 2 van
artikel 9 wordt hiernaar dus op eenvoudige wijze worden verwezen en hoeven in
deze financiële verordening verder geen uitgebreide bepalingen te worden
opgenomen.Het verstrekken van leningen en garanties en het aangaan van financiële
participaties mogen gemeenten alleen uit hoofde van de publieke functie (artikel
2 Wet Fido). Daarbij bepaalt het tweede lid van artikel 160 Gemeentewet dat een
besluit tot de oprichting van en de deelneming in stichtingen, maatschappen,
vennootschappen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen
niet eerder wordt genomen dan nadat de raad een ontwerpbesluit is toegezonden en
hij zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college heeft kunnen
brengen.Het derde lid stelt aanvullende eisen aan dergelijke besluiten. Het publieke
belang moet door het college worden gemotiveerd. Daarbij draagt de verordening het college op bij het aangaan van dergelijke
overeenkomsten zo mogelijk zekerheden te bedingen. Dit laatste is zeker, als het
om grote bedragen gaat, iets om op te letten. Als bij een gemeente wordt
aangeklopt voor bijvoorbeeld, een lening of garantiestelling dan hebben banken
in veel van die gevallen er blijkbaar er niet al te veel vertrouwen meer in. Artikel 10. AdministratieOnder artikel 10 zijn algemene bepalingen opgenomen voor de inrichting van de
gemeentelijke administratie. Op hoofdlijnen wordt opgedragen welke gegevens
systematisch moeten worden vastgelegd en aan welke eisen deze gegevens moeten
voldoen. Artikel 11. Interne controleDe accountant toetst jaarlijks bij de controle van de gemeenterekening of deze
een getrouw beeld geeft van de gemeentelijke financiën en of de (financiële)
beheershandelingen die eraan ten grondslag liggen rechtmatig zijn verlopen.
Artikel 11 draagt het college op maatregelen te treffen op basis waarvan de
gemeente zelf nagaat of de cijfers in de administraties een getrouw beeld geven
en of de financiële beheershandelingen die aan de baten en lasten en de
balansmutaties ten grondslag liggen rechtmatig (zijn) verlopen.Artikel 12. Misbruik en oneigenlijk gebruikArtikel 12 bepaalt dat in gemeentelijke regelingen en werkprocedures voldoende
maatregelen worden getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik van
gemeentelijke regelingen en eigendommen te voorkomen. Het gaat hierbij om
bijvoorbeeld het treffen van voldoende verificatiemaatregelen vooraf van de
antecedenten van een aanvrager van een gemeentelijke subsidie, zodat subsidies
daadwerkelijk worden verstrekt aan rechthebbenden. Het treffen van afdoende
maatregelen op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik maakt deel uit van
het rechtmatigheidoordeel van de accountant. Artikel 13. Financiële organisatieArtikel 13 geeft de uitgangspunten voor de financiële organisatie. Volgens het
eerste lid letter a van artikel 160 Gemeentewet is het college bevoegd regels
vast te stellen voor de ambtelijke organisatie van de gemeente. Het college
wordt onder letter a, b, c en d van het artikel uit de verordening opgedragen de
regels die de financiële organisatie betreffen, vast te leggen in besluiten. De regels bedoeld onder de letters a en b kan het college gezamenlijk vastleggen
in een organisatiebesluit. Hierin kunnen ook de regels voor de inrichting van de
organisatie van de financieringsfunctie worden opgenomen, zoals wordt bedoeld
onder letter d. Zoals vermeld zijn in Overbetuwe de regels van de
financieringsfunctie in een apart Treasurystatuut opgenomen. Onder letter e wordt het college opgedragen ook de kostenverdeelsleutels voor
het toerekenen van kosten aan de producten vast te leggen. Artikel 13a. Inkoop en aanbestedingArtikel 13a is overgenomen uit de uitgebreide modelverordening en draagt het
college op een inkoopreglement op te stellen. In Overbetuwe is en inkoop- en
aanbestedingsregeling in voorbereiding. De regels moeten natuurlijk wel
Europa-proof zijn. Europese aanbestedingsregels maar ook nationale
aanbestedingsregels moeten worden nageleefd en vormen het kader waarbinnen een
dergelijk inkoopreglement moet worden opgesteld. Artikel 14. InwerkingtredingDe verordening treedt in de plaats van de vorige op grond van artikel 212
Gemeentewet ingestelde verordening. Het artikel bepaalt dat de verordening in
werking treedt met ingang van 1 januari 2007. Daarmee is bedoeld dat zij
betrekking heeft op de begrotingstukken vanaf 2007. De jaarstukken van het
begrotingsjaar 2006 moeten nog voldoen aan de bepalingen uit de oude
verordening. Artikel 15. CiteertitelArtikel 15 geeft de naam aan (Financiële verordening Overbetuwe), waarmee in de
gemeentelijke stukken naar deze verordening moet worden verwezen. VaststellingUitgaande stukken van de raad moeten door de voorzitter en de griffier worden
ondertekend (artikel 32a Gemeentewet). Binnen twee weken na vaststelling door de raad moet het college de verordening
aan gedeputeerde staten zenden (artikel 214 Gemeentewet). Gedeputeerde staten
kunnen op elk gewenst moment een onderzoek instellen naar het beheer en de
inrichting van de financiële organisatie en de verordening ex artikel 212
Gemeentewet (artikel 215 Gemeentewet). De Financiële verordening wordt bij besluit van de gemeenteraad vastgesteld.
Bekendmaking geschiedt middels publicatie in een gratis huis-aan-huisblad.