CVDR2081_1Exploitatieverordening gemeente Bergen 2002nlregelingBergen (NH)2018-03-30Bergen (NH)De Duinstreek, 30-12-2002Exploitatieverordening gemeente Bergen 2002Gemeentewet, art. 222Wet ruimtelijke ordening, art. 42Algemene wet bestuursrechtgemeenteraadruimtelijke ordening, verkeer en vervoer2002-12-19De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2003-02-102011-01-01Nieuwe regelingonbekendGeengeenExploitatieverordening gemeente Bergen 2002De raad van de gemeente Bergen;gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 december
2002;gelezen het advies van de commissie ruimtelijke beleid van 3 december 2002
;gelet op het bepaalde in artikel 42 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening,
artikel 222 van de Gemeentewet en de Algemene wet bestuursrecht ;b e s l u i t:vast te stellen de volgende verordening, houdende de voorwarden waaronder de
gemeente medewerking zal verlenen aan het in exploitatie brengen van
gronden: EXPLOITATIEVERORDENING GEMEENTE BERGEN 20021:ALGEMENE BEPALINGEN1.Algemene begripsbepalingena.In deze verordening wordt verstaan onder:
afstand van de gronden aan de gemeente:
eigendomsoverdracht van gronden aan de gemeente.
exploitant: de eigenaar, erfpachter of
rechthebbende wiens in het exploitatiegebied gelegen
onroerende zaak in exploitatie wordt gebracht;
exploitatiegebied: het als zodanig door
de gemeenteraad aangewezen gebied, dat gebaat wordt door de
te treffen voorzieningen van openbaar nut;
exploitatie-opzet: een gedetailleerde, in
eerste instantie op basis van voorcalculatie, en lopende het
exploitatieproces telkens bij te houden berekening van de
baten en lasten in de grondexploitatie, op basis waarvan de
begroting wordt vastgesteld die behoort bij het
bekostigingsbesluit en op basis waarvan een
exploitatiebijdrage wordt berekend;
exploitatie-overeenkomst: de
overeenkomst, onder welke naam dan ook gesloten, waarin de
gemeente met de exploitant de voorwaarden overeenkomt
waaronder zij onroerende zaken in het exploitatiegebied in
exploitatie brengt of daaraan medewerking verleent;
grondexploitatie: De door de gemeente
vastgelegde en dynamisch bij te houden
financieel-economische onderbouwing en verantwoording van de
ontwikkeling en realisatie van het exploitatiegebied, waarin
alle baten en lasten, investeringen en opbrengsten ten
opzichte van elkaar worden verrekend en waaruit eerst op
basis van voorcalculatie en uiteindelijk definitief een
exploitatieresultaat kan worden berekend.
(medewerking verlenen aan) in exploitatie
brengen: het (medewerking verlenen aan het)
treffen van voorzieningen van openbaar nut waardoor
onroerende zaken die in het exploitatiegebied liggen gebaat
worden, dat wil zeggen geschikt of beter geschikt voor
bebouwing worden, dan wel anderszins in een voordeliger
positie komen te verkeren;
(treffen van) voorzieningen van openbaar
nut: (het verrichten van) onder andere de in
lid 2 vermelde werken en werkzaamheden binnen een
exploitatiegebied, alsmede het verrichten daarvan buiten het
exploitatiegebied voor zover deze werken direct dan wel
indirect profijt opleveren voor de binnen het
exploitatiegebied liggende onroerende zaken.
b.De volgende werken en werkzaamheden worden tenminste beschouwd als
voorzieningen van openbaar nut in de zin van deze verordening:
het dempen van sloten en verrichten van grondwerk met
inbegrip van het egaliseren, ophogen en afgraven van
percelen;
de aanleg, vernieuwing en wijziging van riolering, met
inbegrip van het realiseren van de daarbij behorende werken,
alsmede waterhuishoudkundige werken zoals drainage;
het realiseren van alle weg- en waterbouwkundige werken,
waaronder wegen, parkeervoorzieningen, pleinen, trottoirs,
voet- en rijwielpaden, straatmeubilair, alsmede
waterpartijen, watergangen, drainages, bruggen, tunnels,
viaducten en alle andere rechtstreeks met de aanleg daarvan
verband houdende werken;
de aanleg van plantsoenen en andere groenvoorzieningen,
waaronder begrepen de aanleg en inrichting van openbare
speelplaatsen en speelweiden alsmede de sierende elementen
welke rechtstreeks voortvloeien uit een juiste uitvoering
van een verzorgd bestemmingsplan;
de plaatsing van openbare verlichting, verkeers- en andere
borden, verkeersregelinstallaties en brandkranen met de
nodige aansluitingen;
het verrichten van bodemonderzoek en -sanering van de
ondergrond van openbare voorzieningen, voor zover die niet
op andere wijze verhaald of gesubsidieerd kunnen
worden;
het treffen van milieutechnisch en ecologisch noodzakelijke
maatregelen en voorzieningen ter uitvoering van een
bestemmingsplan, waaronder geluidsvoorzieningen en
noodzakelijke verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven
buiten het exploitatiegebied;
de verwerving van de ondergrond van openbare
voorzieningen;
het slopen van opstallen op, in of boven de ondergrond van
voorzieningen van openbaar nut;
alle overige werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor een
doeltreffende aanleg van voorzieningen van openbaar
nut.
c.Voorzieningen van openbaar nut worden door de gemeente aangelegd,
tenzij de aanleg behoort tot de taken van een ander
overheidslichaam, of de gemeenteraad uitdrukkelijk heeft ingestemd
met gehele of gedeeltelijke aanleg door de exploitant. De gemeenteraad neemt geen besluit om aanleg door de exploitant toe
te staan dan nadat gebleken is, dat een kwalitatief goede uitvoering
zowel feitelijk als financieel is gewaarborgd, daartoe voldoende
garantie is gesteld, de door de gemeente noodzakelijk geachte
regierol voldoende kan worden gevoerd en ook overigens geen
zwaarwegende of beleidsmatige belemmeringen voor een zodanige
werkwijze bestaan. De gemeente kan besluiten om de openbare
voorzieningen in samenwerking met een marktpartij te ontwikkelen en
realiseren, in welk geval de gemeente kan besluiten de regierol in
samenwerking met die marktpartij te voeren, of door die marktpartij
te laten voeren.2.Kosten van exploitatieVoor de berekening van kosten en de vaststelling van
exploitatiebijdragen, wordt onder kosten van in exploitatie brengen
begrepen:
De inbrengwaarde van alle binnen het exploitatiegebied gelegen
gronden, bestaande uit:
de waarde van de grond;
de waarde van de opstallen die voor de verwezenlijking
van de bestemming niet gehandhaafd kunnen worden;
de kosten van het vrijmaken van de gronden van
opstallen;
de kosten van verwijdering van zich in de grond
bevindende funderingen, leidingen, kabels e.d., alsmede
de kosten van boscompensatie;
de kosten van planschade en overige schadevergoedingen
en schadeloosstellingen en de kosten van het teniet doen
gaan van persoonlijke en zakelijke rechten en
lasten.
De kosten van aanleg of uitvoering door de gemeente van de onder
artikel 1, lid b omschreven voorzieningen van openbaar nut
binnen het exploitatiegebied.
De kosten van aanleg van voorzieningen van openbaar nut buiten
het exploitatiegebied inclusief de verwervingskosten voor de
ondergrond, voor zover de binnen het exploitatiegebied liggende
onroerende zaken door deze voorzieningen direct dan wel indirect
gebaat zijn, waaronder voorzieningen zoals bedoeld in artikel 1,
lid b en artikel 2, sub a.
Alle overige werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor het
verlenen van medewerking aan het in exploitatie brengen van
gronden, in ieder geval:
de kosten van planontwikkeling, planvoorbereiding,
planbeheer en plantoezicht; onder deze kosten wordt ten
minste verstaan: de in en externe kosten verband
houdende met het opstellen of vervaardigen van
structuurplannen, bestemmingsplannen, planmatige
uitwerkingen of -wijzigingen, besluiten tot het verlenen
van vrijstelling van een bestemmingsplan alsmede van
overige planologische maatregelen voor zover deze nodig
zijn voor het in exploitatie brengen;
de in- en externe kosten verband houdende met
onderzoeken, voorbereidingen en toezicht ten behoeve van
de voorzieningen van openbaar nut voor zover deze
verband houden met in exploitatie brengen van gronden
binnen het exploitatiegebied;
de in- en externe kosten terzake van het sluiten van
exploitatie-overeenkomsten, alsmede de overige kosten
van het gemeentelijk apparaat, voor zover die
rechtstreeks aan het in exploitatie brengen van gronden
kunnen worden toegerekend;
de rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten,
verminderd met rente-opbrengsten;
de kosten van tijdelijk beheer van de ondergrond van
openbare voorzieningen, zijnde de beheerkosten die ten
gevolge van een noodzakelijk actief verwervingsbeleid
worden gemaakt en niet dan wel niet geheel door middel
van huur- of pachtopbrengsten worden gedekt;
overige kosten die in beginsel ten laste van de
grondexploitatie behoren te worden gebracht, waaronder
de bij de gemeente bestendig gebruikelijke omslagfondsen
voor zover deze aan het plangebied kunnen worden
toegerekend.
2:IN EXPLOITATIE BRENGEN OP INITIATIEF VAN DE
GEMEENTE3.Vaststelling bekostigingsbesluit
Voordat met het treffen van voorzieningen van openbaar nut in
een exploitatiegebied wordt begonnen, stelt de gemeenteraad een
bekostigingsbesluit voor dat exploitatiegebied vast.
Het bekostigingsbesluit bevat de volgende wettelijke
onderdelen:
een tekening van het gebied waarvoor het
bekostigingsbesluit geldt, waarop is aangeduid welke
onroerende zaken gebaat zijn door de aanleg van
voorzieningen van openbaar nut;
een aanduiding van de mate waarin de kosten, verband
houdende met het verlenen van medewerking aan het in
exploitatie brengen van gronden, op de eigenaren,
erfpachters of gerechtigden van of op van de in het
vorige lid bedoelde onroerende zaken kunnen worden
verhaald; en wordt daarnaast aangevuld met:
een omschrijving van de van gemeentewege uit te voeren
voorzieningen van openbaar nut en daarmee verband
houdende werkzaamheden;
een aankondiging dat de betrokken eigenaren binnen een
genoemde termijn een aanbod voor een
exploitatie-overeenkomst zullen kunnen ontvangen;
de bepaling dat, in geval met een exploitant niet tot
overeenstemming kan worden gekomen over een
exploitatie-overeenkomst, kostenverhaal zal kunnen
plaatsvinden door middel van heffing van baatbelasting of enige
daarvoor in de plaats komendebelasting.
een op basis van de exploitatie-opzet vervaardigde
globale begroting van de ten laste en ten gunste van de
onroerende zaken in het exploitatiegebied komende kosten
en baten in de grondexploitatie. De baten bestaan
uit:
subsidies;
de verwachte verkoopopbrengsten van
gronden;
bijdragen in de kosten van aanleg van
voorzieningen van openbaar nut, hetzij via
overeenkomst hetzij via baatbelasting;
overige bijdragen. Van deze begroting maakt eveneens deel uit een
bepaling waarin is opgenomen wanneer en op welke
wijze de toerekening zal worden vastgesteld van de
totale kosten en opbrengsten aan de onroerende
zaken in het exploitatiegebied. De toerekening zal
zoveel mogelijk plaatsvinden naar de mate van het
profijt dat de onroerende zaken hebben van het
samenhangend geheel van voorzieningen van openbaar
nut.
Voor de berekening van de in lid b. sub 6.
bedoelde kosten wordt uitgegaan van de
veronderstelling dat het exploitatiegebied in zijn
geheel door de gemeente in exploitatie kan worden
gebracht.
In het bekostigingsbesluit kan worden bepaald
dat de begroting later door de gemeenteraad wordt
vastgesteld. De begroting kan periodiek worden
bijgesteld indien loon- of prijswijzigingen of
andere optredende wijzigingen met betrekking tot
het in exploitatie brengen van gronden binnen het
exploitatiegebied daartoe aanleiding geven.
Het bekostigingsbesluit wordt voor de start van
de aanleg van de te bekostigen voorzieningen
bekend gemaakt op de wijze zoals bedoeld in
artikel 139 en verder van de Gemeentewet.
4.Wijze van toerekening naar mate van
profijta.Voor de toerekening van het profijt wordt uitgegaan van de
gemiddelde kosten per m2 van het kadastrale oppervlak van het
exploitatiegebied, te vermenigvuldigen met een factor voor ligging,
een factor voor toekomstige bestemming en een factor voor de
objectieve gebruiksmogelijkheid van de onroerende zaken waaraan het
profijt wordt toegerekend.b.Indien op deze wijze de verschillen in profijt van de van
gemeentewege getroffen voorzieningen van openbaar nut niet voldoende
tot uitdrukking komen in de wijze van toerekening, geschiedt de
toerekening op basis van een nader door Burgemeester en Wethouders
te bepalen grondslag die beter uitdrukking geeft aan de aanwezige
verschillen in profijt.5.Vaststelling exploitatiebijdrage
De bijdrage in de kosten van exploitatie die de exploitant
betaalt bestaat uit: het bedrag dat op basis van de
exploitatie-opzet, overeenkomstig de artikelen 1 tot en met 4
aan zijn onroerende zaak kan worden toegerekend, - rekening
houdend met de noodzakelijke periodieke bijstellingen,
vermeerderd met de kosten van de afstand van de gronden
bestemd voor de aanleg en/of aanpassing van
voorzieningen van openbaar nut en de kosten van
kadastrale uitmeting,
en verminderd met de inbrengwaarde van de bij de
exploitant in eigendom zijnde en voor exploitatie
bedoelde gronden, alsmede verminderd met de
inbrengwaarde van de gronden die zijn bestemd voor het
treffen van voorzieningen van openbaar nut en door
exploitant aan de gemeente worden afgestaan.
De waarde van de in lid a bedoelde, door de exploitant
ingebrachte grond, wordt door de gemeente en de exploitant
gezamenlijk door middel van taxatie vastgesteld. Indien hierover
geen overeenstemming kan worden bereikt, wordt deze waarde
vastgesteld door een commissie van drie deskundigen, van wie één
aan te wijzen door de gemeente, één door de exploitant en een
derde door de beide reeds aangewezen deskundigen of, indien zij
het daarover niet eens kunnen worden, door de ter zake bevoegde
kantonrechter.
Indien de exploitant zelf conform artikel 6, lid c sub 5
voorzieningen van openbaar nut aanlegt, bestaat de
exploitatiebijdrage uit de bijdrage, zoals deze op grond van lid
a van dit artikel wordt bepaald, verminderd met de kosten van de
door exploitant uit te voeren werkzaamheden, voor zover deze
kosten corresponderen met de exploitatie-opzet. In dit geval
stelt de gemeente de exploitatie-opzet bij het aangaan van de
exploitatie-overeenkomst aan de exploitant ter beschikking.
6.Inhoud exploitatie-overeenkomsta.Het verhaal van kosten van het in exploitatie brengen van gronden
vindt plaats op basis van een exploitatie-overeenkomst, vervaardigd
met inachtneming van de voorgaande artikelen. Van de
exploitatie-overeenkomst wordt een akte opgemaakt die in ieder geval
notarieel verleden wordt indien de exploitatie-overeenkomst mede een
grondtransactie initieert.b.De gemeenteraad beslist pas tot het aangaan van een
exploitatie-overeenkomst nadat een bekostigingsbesluit is
vastgesteld. De gemeenteraad kan delegatie aan het college van
Burgemeester en Wethouders verlenen tot het aangaan van
exploitatie-overeenkomsten.c.De exploitatie-overeenkomst bevat bepalingen over:
de aard, omvang en kwaliteit van de door de gemeente of
exploitant aan te leggen voorzieningen van openbaar nut,
alsmede de mate waarin van duurzaam bouwen sprake zal
zijn;
het tijdvak waarbinnen deze voorzieningen worden
uitgevoerd;
de ten laste van de exploitant komende bijdrage alsmede een
sluitende waarborg voor tijdige betaling daarvan;
in voorkomende gevallen de afstand van gronden aan de
gemeente, voor zover die gronden zijn bestemd voor de aanleg
of aanpassing van voorzieningen van openbaar nut, en in deze
gevallen het verrichten van onderzoek naar
bodemverontreiniging op kosten van de exploitant;
in gevallen waarbij de gemeenteraad besluit de gehele of
gedeeltelijke uitvoering van de door de gemeente aan te
leggen voorzieningen van openbaar nut aan de exploitant op
te dragen: de opdracht of aanlegverplichting en sluitende
waarborgen voor tijdige, kwalitatief goede en duurzame
uitvoering en voor de nakoming van de financiële
verplichtingen van de exploitant, zulks in overeenstemming
met de exploitatie-opzet;
de wijze waarop de eventuele planschade drukkende op het
exploitatiegebied wordt doorberekend;
de wijze waarop door de gemeente desgewenst regie wordt
gevoerd en de mate waarin door de exploitant grond
beschikbaar wordt gesteld voor particulier
opdrachtgeverschap
een betalingsregeling;
in voorkomende gevallen een taakverdeling;
in voorkomende gevallen een regeling voor gewijzigde
omstandigheden, wanprestatie, aansprakelijkheid en
faillissement;
in voorkomende gevallen een verklaring als bedoeld in
artikel 10.
3:IN EXPLOITATIE BRENGEN OP AANVRAAG VAN
EXPLOITANT7.Indiening aanvraag voor medewerkinga.Een belanghebbende kan bij burgemeester en wethouders een aanvraag
indienen voor medewerking aan het in exploitatie brengen van
gronden.b.Burgemeester en wethouders verlenen slechts medewerking aan het op
aanvraag van exploitant in bouwexploitatie brengen van gronden
krachtens een exploitatie-overeenkomst.c.Bij de aanvraag dient in ieder geval te worden gevoegd:
een nauwkeurige omschrijving van de in exploitatie te
brengen onroerende zaken;
gegevens, waaruit afdoende blijkt dat de belanghebbende de
eigendom van of het erfpachtsrecht op de in exploitatie te
brengen onroerende zaken onherroepelijk heeft verkregen of
kan verkrijgen;
gegevens omtrent de door belanghebbende te treffen
(bouw)werkzaamheden;
gegevens waaruit blijkt dat de belanghebbende financieel in
staat is tot exploitatie over te gaan en de benodigde
zekerheden te stellen.
d.Ingeval door burgemeester en wethouders een aanvraag voor een
bouwvergunning, eventueel in combinatie met een aanvraag voor
vrijstelling, wordt ontvangen, waarbij in geval van verlening van de
vrijstelling en/of bouwvergunning van gemeentewege voorzieningen van
openbaar nut moeten worden getroffen, wordt hiervan zo spoedig
mogelijk, doch in ieder geval voor de beslissing op de aanvraag
mededeling gedaan aan de aanvrager. Daarbij zal een zo nauwkeurig
mogelijke raming van de voor rekening van de exploitant komende
kosten, verband houdende met het in exploitatie brengen van gronden,
worden verstrekt. Tevens zal daarbij aan de aanvrager de gelegenheid
worden gegeven tot het indienen van een aanvraag voor
medewerking.e.Burgemeester en wethouders reageren op de aanvraag om medewerking,
hetzij met een weigering op grond van artikel 8, hetzij met een
aanhouding op grond van artikel 9, hetzij met de aanbieding van een
concept-overeenkomst, binnen 24 weken na de dag waarop de aanvraag
is ontvangen. De bepalingen in hoofdstuk 2 van deze verordening zijn
van overeenkomstige toepassing.8.Weigeringsgronden voor een
exploitatie-overeenkomstDe medewerking aan het in exploitatie brengen van gronden behoeft onder
meer niet te worden verleend indien:
de in exploitatie te brengen grond is gelegen in een gebied
waarvoor geen bestemmingsplan geldt;
de door de exploitant aangegeven (bouw)werkzaamheden of de
daartoe benodigde voorzieningen van openbaar nut zouden leiden
tot strijd met het bestemmingsplan, de Woningwet of strijd met
andere wet- of regelgeving;
het treffen van de voorzieningen, hoewel overeenkomstig een
bestemmingsplan, anderszins zou leiden tot strijd met belangen
van een doeltreffende en duurzame uitbreiding van bebouwing of
herinrichting;
het in bouwexploitatie brengen van grond anderszins zou leiden
tot ten laste van de gemeente blijvende kosten van voorzieningen
van openbaar nut of tot bezwaren ten aanzien van het
doeltreffend voorzien in watervoorziening, openbare verlichting,
riolering en andere voorzieningen van openbaar nut;
de exploitant niet bereid of in staat is om sluitende waarborgen
te stellen voor tijdige, kwalitatief goede en duurzame
uitvoering cq. nakoming van zijn feitelijke en de financiële
verplichtingen;
exploitant geen afstand wil doen van gronden ten behoeve van
aanleg van voorzieningen van openbaar nut;
exploitant de ondergrond van voorzieningen van openbaar nut niet
wil onderzoeken op de aanwezigheid van bodemverontreiniging dan
wel de bodem niet wil saneren wanneer dat noodzakelijk is;
de exploitant niet bereid is de voorzieningen van openbaar nut
door de gemeente te laten aanleggen;
de door de gemeente noodzakelijk geachte regie niet kan worden
gevoerd of de exploitant niet bereid is grond beschikbaar te
stellen voor particulier opdrachtgeverschap.
9.Aanhouding aanvraagDe reactie op een aanvraag kan worden aangehouden:
indien de procedure tot goedkeuring of herziening van het
bestemmingsplan dat van toepassing is nog niet is afgerond, tot
vier weken na het onherroepelijk worden van dat bestemmingsplan
of de herziening daarvan;
ingeval voorzienbaar is dat de in artikel 8 genoemde
belemmeringen op korte termijn zullen kunnen worden weggenomen,
tot vier weken nadat deze belemmeringen zijn weggenomen.
4:RELATIE GRONDUITGIFTE EN ANDERE
KOSTENVERHAALSINSTRUMENTEN10.Relatie baatbelastingIn een gebied waarvoor een bekostigingsbesluit is genomen, zal, indien
de exploitant een exploitatie-overeenkomst aangaat, in de overeenkomst
worden bepaald dat, met betrekking tot de uitvoering van de in deze
overeenkomst genoemde voorzieningen van openbaar nut, geen aanvullend
kostenverhaal op basis van baatbelasting ten laste van de betreffende
onroerende zaak zal plaatsvinden.11.Voorzieningen van ondergeschikt belangDe artikelen 3, 5 en 6 lid a en b van deze verordening zijn niet van
toepassing voor voorzieningen van openbaar nut van ondergeschikt belang,
zoals een uitweg op de openbare weg of een aansluiting op het openbare
riool, al dan niet in het buitengebied. In dergelijke gevallen besluit de gemeenteraad onder welke voorwaarden
deze voorzieningen van openbaar nut door of met medewerking van de
gemeente zullen worden aangelegd.5:OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN12.OvergangsbepalingenTen aanzien van exploitatiegebieden waarvoor geldt dat op het moment van
inwerkingtreding van deze verordening een bekostigingsbesluit is
genomen, een exploitatie-overeenkomst is afgesloten of de voorzieningen
van openbaar nut reeds in uitvoering zijn, vinden de bepalingen van deze
verordening voor dat exploitatiegebied, voor zover nodig, op een aan die
situatie aangepaste wijze toepassing. In dat geval stelt de
gemeenteraad, indien zulks nog niet zou hebben plaatsgevonden, bij wijze
van nadere toelichting op het bestaande bekostigingsbesluit, een
begroting van kosten en opbrengsten als bedoeld in artikel 3, lid b sub
6, vast en wordt deze begroting aan de exploitant ter beschikking
gesteld.13InwerkingtredingDeze verordening treedt in werking met ingang van zes weken na de
bekendmaking. Op dat zelfde tijdstip vervallen:
de ‘Exploitatieverordening Bouwterreinen gemeente Bergen Nh’,
vastgesteld door de raad op 27 maart 1963 en gewijzigd 29 juli
1966;
de ‘Exploitatieverordening gemeente Egmond 1996’, vastgesteld
door de raad op 29 januari 1996;
de ‘Exploitatieverordening gemeente Schoorl 1991’, vastgesteld
door de raad op 22 april 1991;
14CiteertitelDeze verordening kan worden aangehaald als "Exploitatieverordening
gemeente Bergen 2002".Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van deraad van de gemeente Bergen op 19 december 2002de secretaris, de voorzitter,Toelichting op de 'Exploitatieverordening gemeente Bergen
2002'Algemeen:In het kader van de gemeentelijke grondpolitiek zullen regels moeten worden
gesteld inzake het verhaal van kosten van de aanleg van voorzieningen van
openbaar nut.Het kostenverhaal van de aanleg van deze voorzieningen kan op drie verschillende
wijzen plaatsvinden. Allereerst, en dat verdient de voorkeur, kan dat via de gronduitgifte. In dat
geval worden de kosten doorberekend in de uitgifteprijs. Er is dan sprake van
actieve grondpolitiek: de gemeente koopt grond, maakt deze bouwrijp en geeft
weer uit.Het kan echter zijn dat de gemeente geen eigenaar is van de te exploiteren grond
en deze ook niet kan verwerven, bij voorbeeld omdat de eigenaar zelf bereid en
in staat is de toekomstige bestemming te realiseren.In dat geval is de tweede mogelijkheid aan de orde, kostenverhaal via een
exploitatiebijdrage die wordt vastgelegd in een exploitatie-overeenkomst.
Krachtens artikel 42 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) moet elke
exploitatie-overeenkomst in overeenstemming zijn met hetgeen daartoe is
vastgelegd in de gemeentelijke exploitatieverordening. De derde mogelijkheid om kostenverhaal van voorzieningen van openbaar nut te
plegen is via baatbelasting op grond van artikel 222 van de Gemeentewet.Met name met het oog op de tweede wijze van kostenverhaal, maar ook ziende op de
derde wijze, worden in de 'Exploitatieverordening gemeente Bergen 2002' regels
gesteld. Deze verordening voldoet aan de eisen die door artikel 222 Gemeentewet,
artikel 42 WRO en de Algemene wet bestuursrecht (Awb) worden gesteld en ziet
vooruit op het instrumentarium dat door het Rijk op 31 januari 2001 in de
grondbeleidsnota ‘Op Grond van Beleid’ wordt geïnitieerd.Uit de jurisprudentie blijkt, dat een exploitatieverordening moet worden gezien
als een stelsel van algemene voorwaarden behorende bij een
exploitatie-overeenkomst. In de verordening zijn echter ook aanwijzingen
opgenomen die noodzakelijk zijn om de mogelijkheid van heffing van baatbelasting
te waarborgen, met name gaat het daarbij om de vorm van het
bekostigingsbesluit.In de exploitatieverordening zijn de volgende uitgangspunten verwerkt:
Duidelijkheid omtrent de voorzieningen van openbaar nut waarvan de
kosten worden verhaald, waarbij met name met het milieuaspect rekening
is gehouden.
Indien binnen een bestemmingsplan niet alle gronden door de gemeente
kunnen worden verworven, moet het verhaal van de kosten van aanleg van
voorzieningen van openbaar nut op andere wijze worden zeker gesteld.
Alle betrokkenen hebben er recht op vooraf te weten op welke wijze de
gemeente dat zal doen. Daartoe wordt overeenkomstig het bepaalde in artikel 222 van de
Gemeentewet, zoals dat sinds 1 januari geldt, een bekostigingsbesluit
genomen, voordat wordt gestart met de aanleg van de te bekostigen
voorzieningen. Indien niet tijdig een bekostigingsbesluit is genomen,
kan geen baatbelasting worden opgelegd. Het kostenverhaalsbesluit bevat
naast de wettelijke eisen ook enkele beleidsmatige elementen. Met name
wordt daarin aangegeven hoe de relatie ligt tussen kostenverhaal op
basis van de exploitatieverordening en op basis van baatbelasting. In de
verordening is daartoe de systematiek van baattoerekening aangepast op
en gerelateerd aan de fiscale verhaalsmethode.
Een exploitatie-overeenkomst kan, in tegenstelling tot hetgeen in de
oude verordening het geval was, nu ook op initiatief van de gemeente
worden gesloten. Vanwege het onder 2. genoemde beleidsmatige
uitgangspunt zal het ook veelal de gemeente zijn die het initiatief
neemt. Uiteraard kan een exploitatieovereenkomst ook worden gesloten op
aanvraag van de exploitant.
De exploitatieverordening is opgebouwd uit 14
artikelen:In artikel 1 worden allereerst de begripsbepalingen gegeven en wordt
verder aangegeven welke werken tenminste worden beschouwd als voorzieningen van
openbaar nut in de zin van deze verordening.De verordening is alleen van toepassing, als medewerking wordt verleend aan het
in exploitatie brengen van gronden die niet in eigendom zijn van de gemeente. De
daartoe opgenomen definitie strookt met de terminologie die ook de wetgever
hanteert in artikel 222 Gemeentewet. Onder deze definitie vallen ook gebouwde
onroerende zaken.In tegenstelling tot de oude verordening wordt de aanleg van
rioolwaterzuiveringsinstallatie niet meer beschouwd als een voorziening van
openbaar nut. Dat is uitdrukkelijk wel het geval met de milieutechnische en
ecologische maatregelen die ten behoeve van het plan moeten worden genomen.In artikel 2 wordt aangegeven wat wordt begrepen onder de kosten van
in exploitatie brengen. Dat betreft zowel de kosten van voorzieningen binnen als
van voorzieningen buiten het plan. De laatste worden wel aangeduid als kosten
van bovenwijkse voorzieningen. Indien dat wenselijk wordt geacht, kunnen de
kosten voor bovenwijkse voorzieningen worden doorberekend via een fondsopslag,
maar dat vereist wel een beleidsmatige onderbouwing daarvan, alsmede een
consequente toepassing van dat beleid. Dat houdt in dat de opslag ook wordt
toegepast binnen exploitaties van gebieden waarin alle grond in handen van de
gemeente is. De beleidsmatige onderbouwing kan plaatsvinden bij de vaststelling
van het structuurplan of op basis van een afzonderlijke beleidsnota, liefst
vastgesteld overeenkomstig de regels in de toekomstige derde tranche van de
Algemene wet bestuursrecht, dat wil zeggen algemeen kenbaar en goed
onderbouwd.In principe legt de gemeente de openbare voorzieningen zelf aan. In deze
bepaling is ook een garantie opgenomen voor de kwaliteit en de financiële
borging ingeval de exploitant zelf de openbare voorzieningen aanlegt. Overigens
ontbreekt dit laatste element in de modelverordening van de VNG, maar wordt dat
wel in andere modellen gehanteerd. In de praktijk is gebleken, dan deze bepaling
een goed bruikbaar extra instrument biedt.In artikel 3 is bepaald dat de gemeente een bekostigingsbesluit zal
vaststellen voor het betreffende gebied. Dat is noodzakelijk, omdat pas in de loop van het ontwikkelingsproces van een
bestemmingsplan duidelijk wordt in hoeverre de grond door de gemeente kan worden
verworven en in hoeverre met particuliere eigenaren tot overeenstemming rond een
exploitatie-overeenkomst kan worden gekomen. Zonder bekostigingsbesluit, genomen
voordat de eerste feitelijke handelingen voor de aanleg plaatsvinden, kan geen
baatbelasting worden geheven volgens artikel 222 Gemeentewet.Het is van het uiterste belang dat binnen de grenzen van de bijbehorende
tekening alle in de toekomst gebate percelen zijn betrokken. Is het gebied te
groot, dan kan dat bij het maken van een baatbelastingverordening worden
gecorrigeerd. Het gebaat zijn wordt vastgesteld op de in een eventueel te maken
baatbelastingverordening vast te stellen peildatum.Ter vergroting van de rechtszekerheid wordt het bekostigingsbesluit voorzien van
enkele elementen die niet door de wet worden geëist, zoals enkele
beleidsaanwijzingen, een aanduiding van de voorzieningen die zullen worden
getroffen en een kostenbegroting, die periodiek kan worden bijgesteld. De
toerekening van kosten aan gebate percelen vindt plaats overeenkomstig de
begroting van kosten en opbrengsten en naar mate van de baat die een perceel
geniet van de aan te leggen voorzieningen.Verder wordt het beleid van de gemeente bij het nemen van het
bekostigingsbesluit vastgelegd: allereerst trachten zelf te verwerven, in
gevallen waarin dat niet lukt trachten exploitatie-overeenkomsten tot stand te
brengen en tenslotte, als er percelen overblijven die wel gebaat zijn door de
voorzieningen, maar anders geen bijdrage zouden leveren in de kosten, het
opleggen van baatbelasting.In de loop van het ontwikkelingsproces van het plan zal duidelijk worden of er
na gereedkoming van de aanleg van de voorzieningen van openbaar nut een
baatbelastingverordening moet worden vastgesteld. Daarvoor is twee jaar de tijd
vanaf de datum van gereedkomen van de voorzieningen.In artikel 4 is aangegeven met welke eenheid wordt gerekend om te
komen tot een verantwoorde omslag van de baat over de gebate percelen. Die
rekeneenheid is een omslag naar m2, gecorrigeerd naar ligging,
toekomstige bestemming en objectieve gebruiksmogelijkheid. In geval er op deze
wijze geen billijke omslag kan worden vastgesteld biedt de bepaling de
mogelijkheid om dat op andere wijze te doen.In artikel 5 is de berekeningswijze aangegeven van de
exploitatiebijdrage die de exploitant krachtens de exploitatie-overeenkomst zal
moeten betalen. In geval strijd ontstaat over de toepassing van deze aanwijzing
kan een commissie van deskundigen uitkomst bieden. Een bijzondere regeling is
van toepassing voor het geval de exploitant zelf de voorzieningen aanlegt.De in artikel 6 ten tonele gevoerde exploitatie-overeenkomst berust
uiteraard op wilsovereenstemming. Noch de exploitant, noch de gemeente kan
worden gedwongen om een dergelijke overeenkomst te sluiten. Komt een
overeenkomst tot stand, dan dient die in overeenstemming te zijn met de
exploitatieverordening en de daartoe met name gegeven elementen te bevatten. In
het door de HR in 1996 gewezen Uden-arrest heeft de Hoge Raad bepaald dat
afwijkingen van de verordening leiden tot onverbindendheid van de
exploitatie-overeenkomst.Artikel 7 bevat de voorwaarden waaraan een exploitant moet voldoen die zelf een aanvraag
indient tot het sluiten van een exploitatie-overeenkomst.De VNG verordening bevat de uitdrukkelijke uitspraak dat er dan geen
bekostigingsbesluit noodzakelijk is. Toch hanteert de VNG-verordening dan wel de
daarbij behorende (maar niet vastgestelde) begroting. Met dit principe is in de
voorgelegde verordening gebroken. Er is niets tegen om ook in het geval een
exploitant uitdrukkelijk om een exploitatie-overeenkomst verzoekt een
bekostigingsbesluit te nemen. In geval van calamiteit (bijvoorbeeld bij
faillissement van de exploitant) kan dat zijn nut nog bewijzen.De weigeringsgronden staan in artikel 8, maar zijn niet uitputtend
aangegeven. De rechtszekerheid vereist echter bij weigering een goede motivatie.
De weigeringsgronden moeten worden gezien als een ondersteuning bij die
motiveringseis, de gemeente mag ze hanteren maar hoeft dat niet. Als medewerking
aan het sluiten van een exploitatie-overeenkomst wordt geweigerd, kan ook geen
medewerking worden verleend aan het treffen van voorzieningen van openbaar nut
binnen het eigendomsgebied van de exploitant. De elementen regie en particulier
opdrachtgeverschap uit de nota ‘Op Grond van Beleid’ zijn aan de
weigeringsgronden toegevoegd.Artikel 9 geeft nog twee mogelijkheden om de beslissing aan te houden.In artikel 10 wordt voldaan aan de eis van de wet, dat geen
baatbelasting mag worden geheven, als er sprake is van kostenverhaal op andere
wijze, via de gronduitgifte of een exploitatie-overeenkomst. Een betrokkene kan
dus nooit twee keer een bijdrage betalen.In artikel 11 staat een afwijkingsmogelijkheid voor gevallen waarin
sprake is van de aanleg van voorzieningen van ondergeschikt belang.De overgangs- en slotbepalingen spreken voor zich.