CVDR20359_1Beleidsregel BewonersinitiatievennlregelingRotterdam2009-11-24RotterdamGemeenteblad 2009-138Beleidsregel BewonersinitiatievenSubsidieverordening Rotterdam 2005, art. 4Telecommunicatiewet, art. 5.4college van burgemeester en wethoudersbestuur en recht2009-10-27De tekst in dit document is vrij van auteursrecht en
databankrecht2009-11-242022-12-30nieuwe regelingVoorstel directeur dienst Jeugd, Onderwijs en Samenleving 27 oktober 2009; kenmerk 09JOS19666GeenGeen.Beleidsregel Bewonersinitiatieven Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Rotterdam,Gelezen het voorstel van de directeur van de dienst Jeugd, Onderwijs en
Samenleving van 27 oktober 2009; kenmerk 09JOS19666;gelet op artikel 4 van de Subsidieverordening Rotterdam 2005;Besluit vast te stellen:Beleidsregel Bewonersinitiatieven SamenvattingIn de voorliggende beleidsregel bewonersinitiatieven worden bestaande
stedelijke programma’s en faciliteiten voor bewonersinitiatieven gebundeld
en ingedeeld in twee groepen: de straataanpak (Opzoomeren en Mensen maken de
Stad) en de algemene bewonersinitiatieven (Groene Duimen, Groeibriljanten,
Rotterdam Idee en andere faciliteiten). De gebundelde faciliteiten blijven
stedelijk, maar zijn in het kader van gebiedsgericht werken middels
trekkingsrechten in sterke mate beïnvloedbaar door deelgemeenten. Een stedelijk expertise- en servicecentrum zal de deelgemeenten faciliteren
met de stedelijke middelen, de kennisdeling rond bewonersinitiatieven ter
hand nemen en bij de uitvoering expertise en service aan deelgemeenten
aanbieden. De deelgemeenten nodigen we nadrukkelijk uit om hun eigen aanpak
en de middelen voor bewonersinitiatieven te koppelen aan deze beleidsregel.
Zeven deelgemeenten ontvangen reeds zogenaamde WWI-gelden voor de
krachtwijken in hun gebied. Desgewenst kunnen deelgemeenten met dit centrum
afspraken maken over verdere assistentie bij operationele taken met
betrekking tot bewonersinitiatieven. Te denken valt aan afspraken over
bijvoorbeeld werven van bewonersinitiatieven, voeren van correspondentie,
doen van uitbetalingen, e.d. Met deze maatregelen versterken wij zowel de
positie van deelgemeenten ten aanzien van bewonersinitiatieven, als ook de
organisatie van bewonersinitiatieven. Voor de burger maakt de komst van een fysiek loket per deelgemeente
(gekoppeld aan de VraagWijzer of Stadswinkel) en een stedelijke website het
overzichtelijker en tevens makkelijker om initiatieven aan te melden of om
informatie te krijgen. Ook met deze belangrijke maatregel willen wij de
organisatie met betrekking tot bewonersinitiatieven in Rotterdam versterken.
Alle maatregelen willen wij per 1 januari 2010 laten ingaan.InleidingIn het collegeprogramma 2006-2010 ‘De stad van aanpakken. Voor een
Rotterdams resultaat’ staat het ‘meedoen van alle Rotterdammers’ voorop. Wij
vinden het van het grootste belang, dat Rotterdammers op alle terreinen
zoveel mogelijk meedoen. Ons doel is om Rotterdammers zowel kansen te geven
om mee te doen als ook om iedereen aan te spreken om mee te doen. Burgers
worden uitgedaagd verantwoordelijkheid te nemen voor de sociale kwaliteit
van de stad en voor de leefbaarheid in hun straat en wijk. Meedoen kan op
allerlei manieren. Wie meedoet, is betrokken. Wie zich betrokken voelt, is
bereid zich op een positieve manier in te zetten voor de stad.1.Een en ander sluit aan bij het advies ‘aansprekend burgerschap’
van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling waarin het aandragen
van een goed idee of initiatief een voorbeeld van goed burgerschap
wordt genoemd.Op 16 februari 2007 hebben wij de nota ‘Stadsburgerschap: het motto is
meedoen’ met de gemeenteraad besproken. Stadsburgerschap is daarmee een
benadering die betrekking heeft op de relatie burger – overheid en op de
relatie van burgers onderling; wederkerigheid is het centrale begrip De lijn die is ingezet met Stadsburgerschap is ook terug te vinden in de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) die als ‘participatiewet’ kan worden
gezien. Er wordt meer verantwoordelijkheid bij burgers gelegd voor het eigen
welzijn en de zorg voor (kwetsbare) medeburgers en de leefomgeving dan
voorheen het geval was.Rotterdam heeft een rijke traditie aan bewonersinitiatieven en kent eveneens
een verscheidenheid aan programma’s om bewonersinitiatieven te stimuleren.
Deze beleidsregel stelt zich ten doel om de organisatie van
bewonersinitiatieven te versterken en sluit derhalve aan bij ons
collegeprogramma (in het bijzonder bij het gebiedsgericht werken en bij onze
nota over Stadsburgerschap) en de Wmo.Rode draad in deze beleidregel is dat wij richting en steun bieden aan
deelgemeenten die o.i. als eerste verantwoordelijk zijn voor het stimuleren
en faciliteren van bewonersinitiatieven. Daartoe bundelen en ontschotten wij
bestaande programma’s, introduceren wij het één ingangsprincipe voor
bewonersinitiatieven, stimuleren wij kennisdeling in Rotterdam rond
bewonersinitiatieven en richten wij een expertise- en servicecentrum op voor
deelgemeenten. In deze beleidsregel lichten wij deze plannen toe en geven
wij aan welke gelden wij beschikbaar stellen voor het beleid voor
bewonersinitiatieven.Uitgangspunten en beleidscontext1.1 UitgangspuntenMet vijf uitgangpunten willen wij de organisatie rond bewonersinitiatieven
versterken. Deze zijn:
Het primaat voor het stimuleren en faciliteren van
bewonersinitiatieven komt in het kader van het gebiedsgericht werken
in handen van de deelgemeenten. Bestaande stedelijke programma’s
voor bewonersinitiatieven worden derhalve ingebed in het
gebiedsgericht werken.
Het efficiënt bundelen van bestaande stedelijke programma’s voor
bewonersinitiatieven naar soort (of doel) en zoveel mogelijk
‘ontschotten’ van gelijksoortige programma’s.
Het stimuleren van kennisdeling en vergroten van competenties op het
gebied van bewonersinitiatieven voor burgers, betrokken
professionals en bestuurders/politici.
Het voor burgers toegankelijker, eenduidiger en laagdrempeliger
aanbieden van programma’s en faciliteiten voor bewonersinitiatieven.
Eén loket per deelgemeente en een aanvullend stedelijk digitaal
loket spelen daarbij een grote rol.
Het realiseren van een stedelijk expertise- en servicecentrum dat
deelgemeenten faciliteert, bijstaat met uitvoeringscapaciteit, en
advies en dat de beoogde kennisdeling organiseert.
De uitgangspunten van deze beleidsregel verwijzen o.a. naar een tweetal
moties die door uw raad zijn aangenomen, te weten:Eén ingang voor burgersOp 8 november 2007 heeft de raad de motie-Oosterhoff (2007-3535) aangenomen.
Deze motie bepleit één ingang voor alle bewonersinitiatieven.Faciliteren van kennisdelingDe raad heeft op 13 november 2008 de motie-Verwijs (2008-3599) aangenomen.
Deze motie verzoekt het college om kennisdeling op het gebied van
burgerparticipatie te faciliteren en actief te bevorderen, met als doel
verbindingen te leggen tussen verschillende actoren en hiervoor een format
te ontwikkelen.Alvorens de genoemde maatregelen verder toe te lichten en uit te werken,
willen wij eerst ingaan op de beleidscontext van dit kader.1.2 BeleidscontextOnder een burgerinitiatief verstaan wij een initiatief van bewoners die zich
verantwoordelijk tonen voor hun directe leefomgeving met als kenmerken
onderlinge verbondenheid en bereidheid tot actie. Wij willen hier
benadrukken dat bewoners zelf eigenaar zijn van hun initiatieven en deze
regisseren. De overheid stimuleert en faciliteert slechts, doch is geen
eigenaar of regisseur van bewonersinitiatieven.De genoemde uitgangspunten met betrekking tot bewonersinitiatieven staan
niet op zichzelf. In ons collegeprogramma staat het ‘meedoen van alle
Rotterdammers’ voorop. Wij willen de sociale kwaliteit in de stad fors
verbeteren en de burgerzin bevorderen (stadsburgerschap). Onze doelstelling
hierbij is niet alleen dat meer Rotterdammers het Nederlands beheersen, het
opleidingsniveau en inkomen omhoog gaan en meer inwoners betaald werk
verrichten, maar ook dat veel burgers maatschappelijk actief zijn. Het
college schept voor Rotterdammers kansen om op alle terreinen zoveel
mogelijk mee te doen en spreekt iedereen daarop aan.Op 16 februari 2007 hebben wij de nota ‘Stadsburgerschap: het motto is
meedoen’ met de gemeenteraad besproken. Deze nota vormt het kader voor alle
gemeentelijke acties op het gebied van integratie, antidiscriminatie,
participatie, inburgering, emancipatie en burgerschap. Dit beleid maakt als
prestatieveld Bewonersinitiatieven onderdeel uit van de beleidsregel
Participatie en Burgerschap en is er de nadere uitwerking van. De intenties van de nota Stadsburgerschap sluiten aan bij de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo), waarbij meer verantwoordelijkheid dan
voorheen wordt gelegd bij burgers voor eigen welzijn, zorg voor (kwetsbare)
medeburgers en de leefomgeving. De boodschap die de Wmo vooral uitdraagt is:
kijk eerst wat u zelf, uw familie, buren en medeburgers kunnen doen voordat
u een beroep doet op de overheid. Deze boodschap draagt de gemeente
Rotterdam ook uit, onder andere door bewonersinitiatieven te stimuleren en
te faciliteren als onderdeel van prestatieveld 1 van de Wmo (Leefbaarheid en
Sociale Samenhang).Het doel van deze beleidsregel sluit aan bij de kaders van de Wmo en de
beleidskeuzes die zijn gemaakt in de nota Stadsburgerschap: Rotterdammers
uitdagen om verantwoordelijkheid te nemen voor de sociale kwaliteit en
leefbaarheid in hun omgeving en daarmee voor Rotterdam. Daarbij staat ons
als resultaat voor ogen de organisatie van bewonersinitiatieven te
versterken.2. Toelichting en uitwerking van de uitgangspuntenHieronder geven wij een toelichting op (en een uitwerking van) onze
uitgangspunten met betrekking tot bewonersinitiatieven. Wij willen
deelgemeenten ondersteunen om in hun gebied op maat uitwerking te geven aan
deze uitgangspunten en willen op basis van jaarlijkse afspraken
deelgemeenten steun bieden bij het stimuleren en faciliteren van
bewonersinitiatieven.2.1 Gebiedsgericht werken en inbedding stedelijke
faciliteitenDe verantwoordelijkheid voor het faciliteren en stimuleren van
bewonersinitiatieven willen wij in handen leggen van de deelgemeenten. Deze
keuze is een logisch gevolg van de invoering van het gebiedsgericht werken
onder regie van de deelgemeenten. Deelgemeenten staan als bestuurslaag het
dichtst bij de burger en hebben optimale kennis over de buurten en wijken in
hun gebied.Een ander logisch gevolg van onze keuze is de inbedding van de bestaande
stedelijke programma’s voor bewonersinitiatieven in het gebiedsgericht
werken. Wij spreken met nadruk over ‘inbedden’ omdat het ons gaat om de
continuïteit (of doorstart) van deze stedelijke programma’s onder de
condities van het gebiedsgericht werken. In bijlage 1 geven wij een
toelichting op de stedelijke programma’s, en middelen waarover het gaat, te
weten: Opzoomeren, Mensen Maken de Stad, Rotterdam Idee, Groene Duimen,
Groeibriljanten, WWI-gelden en het budget Sociaal Investeren.De middelen voor bewonersinitiatieven worden via trekkingsrechten aan
deelgemeenten beschikbaar gesteld. Deelgemeenten kunnen deze middelen naar
keuze gebruiken voor het financieren van bewonersinitiatieven. Bij geen
gebruik kunnen de middelen op andere wijze voor bewonersinitiatieven ingezet
worden. Op deze wijze waarborgen wij de continuïteit van de programma’s en
bieden wij aan deelgemeenten stedelijke middelen om de programma’s aan te
sturen. 2.2 Bundelen en ontschotten van stedelijke programma’sDe bestaande stedelijke programma’s willen wij per soort (of doel) gebundeld
en zoveel mogelijk ‘ontschot’ inbedden in het gebiedsgericht werken. Met
deze bundeling en ‘ontschotting’ perken wij het aantal gegroeide
‘regelingen’ in. Voor de burger maken wij het zo overzichtelijker en voor
deelgemeenten optimaliseren wij zo de mogelijkheden om op maat
bewonersinitiatieven in hun gebied te stimuleren, faciliteren en af te
stemmen op prioriteiten in het gebiedsgericht werken. Wij bundelen de
bestaande stedelijke programma’s in twee soorten bewonersinitiatieven: (1)
de straataanpak en (2) algemene bewonersinitiatieven.2.2.1. StraataanpakOnder de straataanpak vallen Opzoomeren en Mensen Maken de Stad. Beide
streven naar goed nabuurschap (sociale cohesie en actief burgerschap op
straatniveau) en hebben in de deelgemeenten en in de stad een belangrijke en
omvangrijke infrastructuur van actieve straten opgeleverd. Wij willen deze
infrastructuur versterken en deelgemeenten stimuleren om deze infrastructuur
te benutten in het gebiedsgericht werken.In de gebundelde straataanpak fungeert de stedelijke Opzoomercampagne als
katalysator voor het ontwikkelen en onderhouden van goed nabuurschap door
burgers. Deelgemeenten krijgen van ons op basis van trekkingsrechten de
ruimte om aan deze campagne accenten toe te voegen en/of - ter ondersteuning
van bewonersinitiatieven in de straat - opdracht te geven tot sociale
interventies op maat. 2010 geldt als overgangsjaar. In bijlage 3 worden de beschikbare gelden voor
dit jaar voor deelgemeenten genoemd. Voor de periode daarna wordt in 2010
door het expertise- en servicecentrum in samenwerking met de deelgemeenten
een plan voorbereidt. Onderdeel van dat plan zal ook de werking van de
trekkingsrechten zijn. Voor de zomer van 2010 presenteren we een voorstel
hierover aan de deelgemeenten. Definitieve afspraken kunnen een plaats
krijgen in het bestuursakkoord. Met deze aanpak komen wij tegemoet aan de wens van deelgemeenten om met name
Mensen Maken de Stad (sociale interventies gericht op straatafspraken) te
flexibiliseren. Bovendien hopen wij met deze aanpak een stimulans aan
deelgemeenten te geven voor het onderhoud en de verdere ontwikkeling van de
straten die door Mensen Maken de Stad actief zijn geworden.Wij zijn overigens voorstander om minder met sociale interventies te werken
en bewoners meer te stimuleren om hun eigen straat leefbaar te maken.Na de realisatie van de collegetarget Mensen Maken de Stad (500 straten in
2010) willen wij Mensen Maken de Stad als afzonderlijk programma opheffen en
als flexibele interventie bij het Opzoomeren onderbrengen.2.2.2. Algemene bewonersinitiatieven en middelenOnder algemene bewonersinitiatieven en beschikbare middelen vallen Groene
Duimen, RotterdamIdee, Groeibriljanten, de zogenaamde WWI-gelden en het
budget Sociaal Investeren. Al deze stedelijke programma’s faciliteren
bewonersinitiatieven met betrekking tot leefbaarheid en sociale kwaliteit
die niet direct aan ‘nabuurschap’ gerelateerd zijn. Doorgaans worden
bewonersinitiatieven die tot deze groep horen eenmalig gesteund. Een deel
van de genoemde programma’s (Groene Duimen en Groeibriljanten) heeft
overigens momenteel geen faciliteiten meer.Nagenoeg alle deelgemeenten beschikken over een eigen aanpak (en eigen
middelen) om bewonersinitiatieven te honoreren. Wij willen de verdere
ontwikkeling van een eigen aanpak door deelgemeenten ondersteunen. Zeven
deelgemeenten ontvangen daartoe reeds zogenaamde WWI-gelden voor de
krachtwijken in hun gebied. De deelgemeenten nodigen we nadrukkelijk uit om
hun eigen aanpak en de middelen voor bewonersinitiatieven te koppelen aan
deze beleidsregel. De genoemde stedelijke programma’s en faciliteiten (RotterdamIdee,
stedelijke WWI-middelen en het stedelijke budget Sociaal Investeren) willen
wij bundelen en tot nader order op basis van een verdeelsleutel inzetten
voor de gebieden. Het budget voor algemene bewonersinitiatieven blijft
centraal, maar wel beïnvloedbaar door deelgemeenten (zie hoofdstuk 4.
Financiën en bijlage 2). Een klein deel van deze gelden willen wij in
overleg met de deelgemeenten inzetten voor stedelijke bewonersinitiatieven
die niet direct te herleiden zijn tot één of twee bepaalde
deelgemeenten.Gelijk met het bieden van extra faciliteiten aan de deelgemeenten willen wij
ook met hen de eigen aanpak van deelgemeenten versterken. Wij denken aan
o.a. actieve werving van bewonersinitiatieven, versterken van procedures en
criteria, ondersteuning van goedgekeurde initiatieven, het - onder 2.4.
genoemde - deelgemeentelijk loket (Vraagwijzer of Stadswinkel) en
medewerking aan het stedelijke digitale loket.2.3 Kennisdeling en vergroting burgerschapscompetentiesBij het stimuleren van bewonersinitiatieven hoort ook kennisdeling en het
vergroten van de benodigde (stadsburgerschaps)competenties. Waar nodig en
gewenst moeten burgers informatie kunnen krijgen en toegerust kunnen worden
om met succes initiatieven te nemen en te realiseren. In onze beleidsregel
bewonersinitiatieven wordt kennisdeling en vergroting van competenties
uitgebouwd voor alle bewonersinitiatieven. Deelgemeenten kunnen in het
expertise- en servicecentrum (zie 2.4) een belangrijke voorziening vinden
bij het stimuleren van bewonersinitiatieven.Kennisdeling en vergroting van competenties is overigens niet alleen aan de
orde voor burgers. Ook de kennis, kunde en houding van professionals zijn
bij bewonersinitiatieven nadrukkelijk in het geding. Voor professionals is
het belangrijk dat kennisdeling en competentievergroting verbonden wordt met
ons streven naar kwaliteitsverbetering in het welzijnswerk.Voor de beoogde kennisdeling en vergroting van competenties moeten er niet
alleen mogelijkheden zijn om uitwisselingen en cursussen te organiseren.2De beoogde kennisdeling hoeft zich niet te beperken tot
Rotterdam. Ook uitwisseling tussen Rotterdam en bijvoorbeeld
Eurocities zijn in dit verband denkbaar. Ook een database met voorbeelden en best
practices vinden wij belangrijk.2.4 Expertise- en servicecentrumEen belangrijke maatregel is het oprichten van het expertise- en
servicecentrum voor bewonersinitiatieven ten behoeve van de
deelgemeenten.De taken van het beoogde expertise- en servicecentrum zijn:
Expertise beschikbaar stellen voor de uitvoering van de methodieken
Mensen Maken de Stad, Opzoomeren en andere
bewonersinitiatieven.
In de straataanpak voert het expertise- en servicecentrum – na
instemming van elke deelgemeente - de stedelijke Opzoomercampagne
uit. Het centrum is voor deelgemeenten adviseur voor (en
kwaliteitsbewaker van) de eigen accenten en sociale interventies
(Mensen Maken de Stad).
Het expertise- en servicecentrum verzorgt de aanvullende stedelijke
promotie en communicatie voor de straataanpak en algemene
bewonersinitiatieven.
Het expertise & servicecentrum faciliteert de deelgemeenten met
stedelijke middelen.
Het stadsbestuur maakt op basis van de beleidsregel
bewonersinitiatieven jaarlijks afspraken met elke deelgemeente
inzake de door de deelgemeenten te ontplooien activiteiten voor
bewonersinitiatieven. Op basis van deze afspraken faciliteert het
expertise- en servicecentrum de deelgemeenten met stedelijke
programma’s/middelen.
Deelgemeenten kunnen op hun beurt afspraken maken met het expertise-
en servicecentrum over de rol die het centrum voor het
deelgemeentelijke bewonersinitiatievenbeleid kan spelen. Zo zijn
efficiënte werkwijzen mogelijk.
Met betrekking tot algemene bewonersinitiatieven treedt het
expertise- en servicecentrum op als adviseur van deelgemeenten en -
waar nodig en gewenst - als back office om door
de deelgemeente goedgekeurde initiatieven en stedelijke initiatieven
in contact te brengen met mogelijke maatschappelijke partners en te
assisteren bij realisatie van het initiatief.
Het expertise- en servicecentrum vormt een voorziening voor
kennisdeling en vergroting van competenties voor alle
bewonersinitiatieven.
Het expertise- en servicecentrum assisteert de deelgemeenten bij het
vormgeven van het loket per deelgemeente en het bouwen en
onderhouden van het aanvullend stedelijk digitaal loket.
Wij verwachten dat het expertise- en servicecentrum door dit takenpakket een
steunpilaar voor de deelgemeenten zal zijn bij het stimuleren en faciliteren
van bewonersinitiatieven. Deelgemeenten kunnen desgewenst met het centrum
afspraken maken over verdere ondersteuning. Te denken valt aan de koppeling
tussen eigen deelgemeentelijke middelen (zoals bv. de WWI-middelen voor de
krachtwijken) en de middelen die via het expertise- en servicecentrum worden
verkregen. Er kan ook gedacht worden aan ‘ontzorging’ van de deelgemeenten
doordat deelgemeenten het expertise- en servicecentrum inschakelen bij de
werving van bewonersinitiatieven, uitbetalingen en andere operationele taken
met betrekking tot bewonersinitiatieven. Een en ander kan leiden tot
efficiency en schaalvoordelen waar elke deelgemeente van profiteert. Het expertise- en servicecentrum zal werken met snelle procedures om
deelgemeenten goed en tijdig in staat te stellen haar sturende rol met
betrekking tot bewonersinitiatieven te vervullen. Het werkplan van het expertise- en servicecentrum wordt vanzelfsprekend in
overleg met de deelgemeenten ontwikkeld. Het werkplan behoeft onze
goedkeuring bij de vaststelling van de subsidie.Met de maatregelen op het gebied van kennisdeling en het expertise- en
servicecentrum geven we vorm aan de motie Verwijs, d.d. 13 november 2008
(2008-3599).2.5 EéningangsprincipeWij willen voor burgers de faciliteiten voor bewonersinitiatieven
toegankelijker, eenduidiger en laagdrempeliger aanbieden. Vanwege het belang
dat wij toekennen aan het gebiedsgericht werken, willen wij dan ook werken
met een loket per deelgemeente. In dit loket kunnen burgers terecht met hun
initiatieven en dit loket heeft ook een overzicht van alle informatie over
bestaande faciliteiten voor bewonersinitiatieven en een actueel overzicht
van alle lopende bewonersinitiatieven in de deelgemeente. In dit verband
zorgen wij dat de deelgemeentelijke loketten aangesloten worden op het
informatiesysteem voor aanmelding en afhandeling van het expertise- en
servicecentrum.De deelgemeenten kunnen kiezen of het deelgemeentelijk loket ondergebracht
wordt bij de Vraagwijzer of bij de Stadswinkel.Aanvullend op het loket per deelgemeente willen wij een stedelijk digitaal
loket maken voor bewonersinitiatieven bij het expertise- en servicecentrum.
Dit loket bevat informatie over de mogelijkheden per deelgemeente. Aanvragen
bij dit loket worden automatisch ‘doorgeklikt’ naar de desbetreffende
deelgemeente die de verdere afhandeling voor zijn/haar rekening neemt.Met deze maatregel geven we vorm aan de motie-Oosterhoff, d.d. 13 november
2007 (2007-3535).3. CollegetargetsVoor bewonersinitiatieven gelden op dit moment voor ons college twee
targets, te weten:
Voor het programma Mensen Maken de Stad willen wij in 2010 in
tenminste 500 straten straatafspraken (zogenaamde straatagenda’s)
hebben gerealiseerd.
Voor RotterdamIdee willen wij op 31 december 2009 de eindwaarde
realiseren van 300 bewonersinitiatieven die door de jury van
RotterdamIdee genomineerd zijn voor een startpremie van maximaal €
5.000,-.
De doelstelling van ons beleid rond bewonersinitiatieven is om meer
Rotterdammers uit te dagen tot het nemen van bewonersinitiatieven en ‘mee te
laten doen’. Het beleid wordt meer toegespitst op het vergroten van de
outcome (ipv output) van het target; meer Rotterdammers doen mee. Doel is te
onderzoeken of en op welke wijze voor deze doelstelling een nieuwe target
kan worden geformuleerd. Wij zullen het expertise- en servicecentrum en de
deelgemeenten uitnodigen om met voorstellen te komen. We streven ernaar om
het target in 2011 in te voeren. 4. FinanciënIn schema 1 geven wij een overzicht van de faciliteiten van de stedelijke
programma’s die wij willen inbedden in het gebiedsgericht werken.Schema 1 financieel kader (bedragen x € 1,0 miljoen).Toelichting
Op Mensen Maken de Stad zijn wij voornemens om met ingang van 2010
50% te bezuinigen. In de tabel is uitgegaan van de dan beschikbare
middelen. Dit plan zal aan de gemeenteraad voorgelegd worden. Deze
bezuiniging staat de realisatie van de target niet in de weg. Door
meer met ‘eigen krachtstraten’ te werken is het mogelijk om met
minder middelen de benodigde straatagenda’s te genereren. Tegenover
deze bezuiniging staat dat de faciliteiten van Mensen Maken de Stad
met ingang van 2010 structureel zijn. Voor het onderhoud en de
verdere ontwikkeling van betrokken straten is dit van groot
belang.
De stedelijke WWI-gelden zijn voorlopig tot en met 2010 beschikbaar.
Wij willen ons inzetten om deze gelden structureel te maken.
Verschillende programma’s zoals Opzoomeren en Mensen Maken de Stad
worden medegefinancierd door deelgemeenten. De bijdrage van
deelgemeenten is in bovenstaand overzicht buiten beeld gehouden. Het
overzicht beperkt zich tot de beschikbare financiën van het
stadsbestuur.
De middelen in het budget algemene bewonersinitiatieven vormen de
directe programmakosten. Met deze gelden willen wij iedere burger
steunen die een goed initiatief heeft. Het budget blijft stedelijk,
maar de deelgemeenten bepalen voor welke initiatieven de middelen
ingezet worden. De middelen zijn te beschouwen als een aanvulling op
datgene dat de deelgemeenten inzetten voor bewonersinitiatieven De
verdeelsleutel is gebaseerd op het aantal mensen per deelgemeente
dat niet in de WWI-wijken woont. Voor deze inwoners waren vanuit de
WWI nog geen middelen beschikbaar.
Een deel van de gelden (10%) wordt in overleg met deelgemeenten
afgezonderd voor bewonersinitiatieven met een stedelijk karakter. De
overige middelen zullen verdeeld worden over de deelgemeenten op
basis van de verdeelsleutel in bijlage 2.
Met de taken die het expertise- en servicecentrum ten behoeve van
deelgemeenten uitvoert (zie paragraaf 2.4.) is in 2010 een bedrag
van € 0,350 miljoen gemoeid en vanaf 2011 € 0,355 miljoen.
5. Tot slotIn deze beleidsregel bewonersinitiatieven hebben wij – in aansluiting op ons
collegeprogramma en de Wmo - onze uitgangspunten genoemd om de organisatie
van bewonersinitiatieven te versterken. Zoals gezegd willen wij
deelgemeenten stimuleren om als verantwoordelijke bestuurslaag aan deze
maatregelen een uitwerking te geven voor hun gebied. Bovendien willen wij op
basis van jaarlijkse afspraken deelgemeenten steun bieden bij het stimuleren
en faciliteren van bewonersinitiatieven. Vanzelfsprekend zullen wij met voorstellen komen om dit beleid aan de hand
van ervaringen in de komende periode zo nodig bij te stellen. 1Toelichting stedelijke programma’s bewonersinitiatieven1. StraataanpakDe straataanpak bestaat uit twee programma’s die nabuurschap (sociale cohesie en
actief (stads)burgerschap in de straat) stimuleren: Opzoomeren en Mensen maken
de Stad. Het Opzoomeren versterkt nabuurschap door het stimuleren van
gezamenlijke activiteiten in de straat. Mensen maken de Stad ontwikkelt
nabuurschap op basis van straatafspraken tussen bewoners.OpzoomerenHet Opzoomeren is sinds jaar en dag het Rotterdamse icoon voor
bewonersinitiatieven. Het is ontstaan uit spontane acties van bewoners en is tot
op de dag van vandaag ook van burgers zelf. Het Opzoomeren wordt elk jaar
‘aangejaagd’ met een aansprekende campagne waar inmiddels bijna 1.900 straten
aan meedoen. De jaarlijkse campagne wordt georganiseerd door de Stichting
Opzoomer Mee Rotterdam in samenwerking met de deelgemeenten. Elk jaar maken de
stichting Opzoomer Mee Rotterdam en deelgemeenten nieuwe afspraken over de
Opzoomercampagne.Met de Stichting Opzoomer Mee Rotterdam zijn inmiddels afspraken gemaakt om de
Opzoomercampagne in te bedden in het gebiedsgericht werken. De eerste ervaringen
daarmee zijn positief. Er wordt gewerkt met een stedelijke
rompprogramma dat bestaat uit 4 rondes
(acties rond schoon en heel, straatinitiatieven, Halloween, Suikerfeesten en
decemberfeesten). Aan dit rompprogramma kunnen deelgemeenten eigen
accenten toevoegen die in het kader van het
gebiedsgericht werken van belang zijn. Op deze wijze combineert de
Opzoomercampagne de schaalvoordelen van de stad (herkenbaarheid, Rotterdamse
identiteit, efficiency en wervingskracht) met de voordelen van de deelgemeente
(maatwerk en samenwerking op gebiedsniveau).Met de Stichting Opzoomer Mee Rotterdam zijn ook afspraken gemaakt om - in het
kader van het gebiedsgericht werken - de deelgemeenten aan te sluiten op het
online informatiesysteem van Opzoomer Mee voor aanmelding en afhandeling van de
campagne. Deelgemeenten beschikken zo continue over een actueel overzicht van
actieve straten in hun gebied en kunnen bijvoorbeeld in het kader van het
gebiedsgericht werken straten stimuleren om ‘partner’ te worden.Mensen Maken de Stad Mensen Maken de Stad is het programma om met
behulp van sociale interventies in straten straatafspraken te maken tussen
bewoners over samenleven in de straat en samen zorgen voor de straat. Deze
straatafspraken komen tot stand door het inzetten van de professionele
werkmethode MMS (professionele interventie), in andere gevallen produceert een
straat ´op eigen kracht´ haar afspraken. De stedelijke projectleiding ligt
momenteel bij de dienst Jeugd, Onderwijs & Samenleving. Het programma kent
een collegetarget: 500 straten in 2010.De deelgemeenten kunnen op basis van trekkingsrechten meedoen aan het programma.
Zij zijn opdrachtgever van de sociale interventies en steunen samen met hun
partners de ambities van de betrokken straten. De Stichting Opzoomer Mee
Rotterdam ontwikkelt ten behoeve van dit programma de methodiek en verzorgt de
kwaliteitsbewaking (coaching van opbouwwerkers en advies aan opdrachtgever) van
dit programma. Bij veel deelgemeenten leeft de wens om het programma Mensen Maken de Stad te
flexibiliseren (niet alleen straatafspraken, maar ook andersoortige interventies
in de straat) en meer in samenhang met de Opzoomercampagne te brengen.In het kader van het programma Mensen Maken de Stad is het initiatief van de
Opzoomeracademie genomen. Dit initiatief staat voor een pakket aan uitwisseling,
scholingen en trainingen voor zowel Mensen Maken de Stad als het
Opzoomeren.2. Algemene bewonersinitiatievenOp het gebied van algemene bewonersinitiatieven zijn er stedelijk allerlei
programma’s en faciliteiten. Deze programma’s en faciliteiten zijn in de loop
der jaren ontstaan. Hieronder een inventarisatie van de programma’s &
faciliteiten.RotterdamIdeeRotterdamIdee is een programma om bewonersinitiatieven te stimuleren, te belonen
en te realiseren. Het gaat om initiatieven die bijdragen aan sociale kwaliteit
en Stadsburgerschap. Het programma wil het vertrouwen van burgers vergroten dat
zij zelf daadwerkelijk veranderingen teweeg kunnen brengen en dat hun
initiatieven onderdeel zijn van de oplossing. Vanaf 2007 zijn in totaal 1.175 ideeën opgevoerd. Hiervan zijn in 2007 en 2008
203 ideeën door de burgerjury uitgekozen voor uitvoering.Onze collegedoelstelling is om op 31 december 2009 de eindwaarde gerealiseerd te
hebben van 300 bewonersinitiatieven die door de jury van RotterdamIdee
genomineerd zijn voor een startpremie van maximaal € 5.000,-.Groene DuimenEen groene, fleurige en aantrekkelijke buitenruimte maakt het wonen in de stad
plezieriger. Rotterdammers die ideeën hebben om dit te realiseren, konden vanaf
2006 een aanvraag doen bij dit stedelijke programma. In totaal zijn 99 bewonersinitiatieven door Groene Duimen gesteund. Op dit
moment is Groene Duimen niet meer actief.GroeibriljantenEen groeibriljant is een kansrijke plek in de stad die door particulier
initiatief en met steun van gemeentelijke middelen en kennis uit kan groeien tot
een locatie waar buurtbewoners op één of andere wijze profijt van hebben. Het
initiatief is bedoeld om de kleinschaligheid in de grote stad terug te brengen.
Rotterdam is in 2004 met Groeibriljanten gestart. In totaal zijn 27 omvangrijke
bewonersinitiatieven met Groeibriljanten gesteund. WWI-middelenNagenoeg alle deelgemeenten kennen een of meerdere instrumenten voor
bewonersinitiatieven. In deze beleidsregel ligt de nadruk op meer samenhang
tussen de verschillende soorten bewonersinitiatieven die er stedelijk en
deelgemeentelijk zijn. Naast de inzet van deelgemeentelijke middelen ontvangen zeven deelgemeenten met
ingang van 2008 ook WWI-middelen voor burgerparticipatie in de door de minister
aangewezen WWI-wijken. Het gaat om € 2,8 miljoen in 2008 en € 4,32 miljoen in
2009. De voorliggende beleidsregel biedt de mogelijkheid aan de deelgemeenten om
deze middelen te koppelen aan andere bewonersinitiatieven in de deelgemeenten. Naast dit budget heeft het ministerie met ingang van 2008 ook een aanvullend
bedrag van € 0,3 miljoen op jaarbasis beschikbaar gesteld, voor de hele stad.
Tot en met 2010 ontvangt de stad dit bedrag. En ook voor 2011 wordt verwacht dat
de minister dit bedrag ter beschikking stelt. Dit zijn de stedelijk inzetbare
WWI-middelen. Deze middelen willen we via de deelgemeenten inzetten voor
gebieden die geen WWI-wijken zijn en voor stedelijke initiatieven. Deelgemeenten
kunnen daarop een beroep doen volgens een verdeelsleutel. 2Trekkingsrechten algemene bewonersinitiatieven per deelgemeenteIn het schema staan de wijken naar postcode. De WWI-wijken zijn gearceerd. Het
inwonertal van deze wijken wordt in de vierde kolom afgehaald van het totaal
aantal inwoners per deelgemeente. Zo resteert per deelgemeente het inwonertal
dat niet in WWI-wijken woont op basis van het inwonertal op 1 januari 2008 De
trekkingsrechten worden op basis van dit inwonertal bepaald.
DeelgemeenteOpzoomerenMensen Maken de Stad ProjectleiderTotaalCentrum6100255001000041600Charlois16400540002000090400Delfshaven1580014850020000184300Feijenoord17000570001500089000Hillegersberg-Schiebroek79005500500018400Hoek van Holland23507000500014350Hoogvliet790014200020000169900IJsselmonde1260010550020000138100Kralingen-Crooswijk8100150001000033100Noord990010400020000128900Overschie3600415001000050100Pernis140050050006900Prins Alexander1640027000500053400Totaal1254507330001650001023450
2010 overgangsjaar2010 geldt als overgangsjaar voor de trekkingsrechten, deels om deelgemeenten de
tijd te geven om eigen beleid te maken. En deels om in 2010 de collegetarget
Mensen Maken de Stad af te ronden. De overgang naar trekkingsrechten vindt dus
gefaseerd plaats. In 2011 wordt de optimale situatie gerealiseerd.OpzoomerenDe trekkingsrechten per deelgemeente zijn gebaseerd op gemiddelde respons aan
Opzoomerstraten van de afgelopen 2 jaar (i.c. 2007 en 2008) met weging met
behulp van de sociale index. Deelgemeenten met een gemiddelde score onder de 6
krijgen een toeslag van 25%, boven de 7 toeslag van -25%. Een score tussen 6 en
7 levert geen toeslag op. De spelregels & procedures voor de
trekkingsrechten in 2010 worden uiterlijk 1 december 2009 met de deelgemeenten
gecommuniceerd. Een van de spelregels is dat deelgemeenten hun bijdrage aan de
Opzoomercampagne (abonnement of subsidie) continueren.Mensen Maken de StadDe trekkingsrechten zijn gebaseerd op het nakomen van aangegane verplichtingen
tot en met 2009 met deelgemeenten (i.c. straatbudgetten en bijdrage voor sociale
ondersteuning van straten) en verdeling van de productie van 30 nieuwe straten
in 2010 die nodig is om de collegetarget van 500 straten te halen. Uitgangspunt
bij deze verdeling is: hoe meer Mensen Maken de Stad-straten men heeft. Hoe meer
nieuwe straten men in 2010 kan produceren. De productie van nieuwe straten in
2010 zal bestaan uit straten die dat vooral op eigen kracht kunnen doen. ProjectleidingDe trekkingsrechten voor projectleiding is gebaseerd op het aantal Mensen Maken
de Stad-straten dat men heeft. Hoe groter dit aantal, hoe meer men krijgt. Boven
de 45 straten is er een bedrag van 20.000 euro beschikbaar, bij 15 of minder
straten ontvangt men 5.000 euro. Zit men er tussenin dan ontvangt men 15.000 of
10.000 euro. In de uitkomst is de inzet voor 2010 mee gewogen. Doet men veel,
krijgt men meer.Aldus vastgesteld in de vergadering van 27 oktober 2009.
De secretaris,De burgemeester,I.Vermeulen, l.s.A. Aboutaleb